TOMOΣ 23, Τεύχος Ιούλιος Αύγουστος Σεπτέμβριος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "TOMOΣ 23, Τεύχος 3 2010 Ιούλιος Αύγουστος Σεπτέμβριος"

Transcript

1 TOMOΣ 23, Τεύχος Ιούλιος Αύγουστος Σεπτέμβριος

2 OΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ Τόμος 23 Τεύχος Περιεχόμενα Ανασκοπήσεις 10 Φωτογραφία ορθοπαιδικού ενδιαφέροντος. 11 Διατροφή, άσκηση και σκελετική υγεία. Χ. Ζήδρου, Α. Κυριακίδης 21 Αθλητική τριάδα του ισχίου. Κλινική εικόνα - διάγνωση - αρθροσκοπική αντιμετώπιση. Αναφορά περίπτωσης. Α.Β. Παπαβασιλείου, Ε. Ζιώγας, Σ. Ιωακειμίδης, Θ. Μπεσλίκας 29 Αρθροσκοπική αντιμετώπιση μηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης: περιγραφή της τεχνικής. Α.Π. Τζαβέας Κλινικοεργαστηριακές μελέτες 41 Θεραπεία Βλαισού Μεγάλου Δακτύλου με Περιφερική Υποδόρια Οστεοτομία του Πρώτου Μεταταρσίου (S.E.R.I.). K. Παπαγεωργίου, Π. Τηλαβερίδης, Ι. Παπαγεωργίου, Δ. Βουτσάς, Ν. Μυλωνάς 53 Αποτελέσματα αντιμετώπισης ενδαρθρικών καταγμάτων περιφερικού άκρου κερκίδας με εξωτερική οστεοσύνθεση. Σ. Παράσχου, Γ. Χατζηλιάδης, Π. Φλέγκας, Η. Αναστασόπουλος, Π. Διονέλης, Α. Καρανικόλας 61 Αρθροκατάδυση ισχίου. Αναφορά πέντε περιπτώσεων. Π. Φλέγκας, Σ. Παράσχου, Γ. Χατζηλιάδης, Η. Αναστασόπουλος, Α. Καρανικόλας Παρουσίαση περίπτωσης 69 Υποξύ έξω εξάρθρημα της επιγονατίδας ως επιπλοκή θεραπείας συντριπτικών καταγμάτων κνημιαίων κονδύλων. Παρουσίαση ασθενούς. Ι. Μπισχινιώτης, Δ. Ιντζές

3 ORTHOPAEDICS Volume 23 Issue Contents Reviews 10 Photography of orthopaedic interest 11 Nutrition, exercise and bone health Ch.Zidrou, A.Kyriakidis 21 Sports Hip Triad Clinical presentation. Diagnosis Arthroscopic Treatment. Report of a Case. A.V. Papavasiliou, E. Ziogas, S. Ioakemidis, T. Beslikas 29 Arthroscopic treatment of femoroacetabular impingement: a description of the technique A. P. Tzaveas Clinical Papers 41 Hallux valgus treatment with distal percutaneous osteotomy of the 1st Metatarsal (S.E.R.I.) Papageorgiou K., Tilaveridis P., Papageorgiou I., Voutsas D., Milonas N. 53 Results of treatment of distal radius intraarticular fractures with external fixation Paraschou S., Hatziliadis G., Flegas P., Anastasopoulos E., Dionelis P., Karanikolas A. 61 Otto pelvis Report of five cases. Flegas P., Paraschou S., Hatziliadis G., Anastasopoulos H., Karanikolas A. Case report 69 Subacute lateral patellar dislocation complicating problem tibial plateau fracture treatment. Report of a case. I. Bischiniotis, D. Intzes

4 ORTHOPAEDICS- ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ Journal of the Orthopaedic and Traumatology Association of Macedonia and Thrace Publisher E. Pantazis ΟΤΕΜaTh President Property Orthopaedic and Traumatology Association of Macedonia and Thrace 10, Egnatia Str., Pilea, Thessaloniki Printing House Graphic Arts Melissa Asprovalta Thessaloniki tel.: Fax: Publishing Committee E. Pantazis D. Intzes N. Vachaviolos I. Bischiniotis K. Natsis N. Laliotis N. Valanos Editing Committee Director D. Intzes Members N. Vachaviolos N. Laliotis Ι. Βischiniotis K. Natsis Journal Secretariat K. Natsis E. Kalivas M. Fintanidou Consulting Editors D. Verettas C. Giantsis Chr. Dimitriou G. Kapetanos M. Koimtzis J.M. Kyrkos K. Papageorgiou T. Papaioannou A. Tsakonas A. Christodoulou J. Christoforidis Ετήσια Συνδρομή: Γιατροί: 45 Φοιτητές Ιατρικής:10 Ιδρύματα, Οργανισμοί κ.λ.π.: 60 Τρίμηνη Έκδοση της Ορθοπαιδικής & Τραυματολογικής Εταιρείας Μακεδονίας - Θράκης Εκδότης Ευάγ. Πανταζής Πρόεδρος Ο.Τ.Ε.ΜΑ.Θ. Ιδιοκτησία Ορθοπαιδική και Τραυματολογική Εταιρεία Μακεδονίας-Θράκης Εγνατία 10, Πυλαία, Θεσσαλονίκη Τυπογραφικό Εργαστήρι Γραφικές Τέχνες Μέλισσα Ασπροβάλτα Θεσσαλονίκης Τηλ Fax: Εκδοτική Επιτροπή Ευάγ. Πανταζής Δ. Ιντζές Ν. Βαχαβιόλος Ι. Μπισχινιώτης Κ. Νάτσης Ν. Λαλιώτης Ν. Βαλάνος Επιτροπή Σύνταξης Διευθυντής Δ. Ιντζές Μέλη Ν. Βαχαβιόλος Ν. Λαλιώτης Ι. Μπισχινιώτης Κ. Νάτσης Γραμματεία Περιοδικού Κ. Νάτσης Ε. Καλύβας Μ. Φυντανίδου Σύμβουλοι Έκδοσης Δ. Βερέττας Γ. Γιάντσης Χρ. Δημητρίου Γ. Καπετάνος Μ. Κοϊμτζής Ι.Μ. Κύρκος Κ. Παπαγεωργίου Τ. Παπαϊωάννου Α. Τσάκωνας Α. Χριστοδούλου Ι. Χριστοφορίδης Εγγραφές, εμβάσματα (συνδρομών): Ορθοπαιδική και Τραυματολογική Εταιρεία Μακεδονίας-Θράκης Εγνατίας 10, Πυλαία, Τηλ.: Θεσσαλονίκη

5 Διοικητικό Συμβούλιο Ο.Τ.Ε.ΜΑ.Θ Πρόεδρος: E. Πανταζής Α Αντιπρόεδρος: Β Αντιπρόεδρος: Γεν. Γραμματέας: Αναπλ. Γραμματέας: Ταμίας: Μέλη: Κ. Νάτσης Ι. Μπισχινιώτης Ν. Βαλάνος M. Iωσηφίδης E. Kαλύβας A. Νικολαΐδης Μ. Σαββίδης Εκπρόσωπος Eιδικευομένων: Διευθυντής Σύνταξης «Oρθοπαιδικής» Γ. Κωνσταντινίδης Δ. Iντζές

6 ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Το περιοδικό «ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ» είναι το επίσημο όργανο της Ορθοπαιδικής και Τραυματολογικής Εταιρείας Μακεδονίας-Θράκης και δημοσιεύει εργασίες με αντικείμενο την Ορθοπαιδική και Τραυματολογία ή μελέτες πάνω σε θέματα βασικών βιολογικών επιστημών, σχετικές με το μυοσκελετικό σύστημα. Μπορούν επίσης να δημοσιευθούν απόψεις που αφορούν στην ιατρική εκπαίδευση, στα προβλήματα των Ορθοπαιδικών και στη δραστηριότητα της Εταιρείας. Αναλυτικότερα δημοσιεύονται: 1. Ανασκοπήσεις: Αναπτύσσονται ενδιαφέροντα ορθοπαιδικά θέματα από ένα έως δύο συγγραφείς. Η έκταση του κειμένου δεν πρέπει να υπερβαίνει τίς 25 δακτυλογραφημένες σελίδες μαζί με τις εικόνες και τη βιβλιογραφία. 2. Πρωτότυπες εργασίες: Το περιεχόμενό τους είναι κλινικό, εργαστηριακό ή κλινικοεργαστηριακό. Έχουν συγκεκριμένη δομή και περιλαμβάνουν: περίληψη, όρους εργαστηρίου, σύντομη εισαγωγή όπου αναφέρεται ο σκοπός της εργασίας, περιγραφή του υλικού και των μεθόδων έρευνας, έκθεση των αποτελεσμάτων, συζήτηση με τα τελικά συμπεράσματα, τίτλο της εργασίας, συγγραφείς, key words και περίληψη στην αγγλική γλώσσα και βιβλιογραφία. Η έκταση του κειμένου δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις 10 δακτυλογραφημένες σελίδες. 3. Ενδιαφέρουσες περιπτώσεις (case re ports): Παρουσιάζονται σπάνιες περιπτώσεις στις οποίες χρησιμοποιήθηκαν γνωστές ή νέες διαγνωστικές ή θεραπευτικές μέθοδοι ή αναπτύσσονται νεώτερες απόψεις σχετικά με την παθογένειά τους. Η έκταση του κειμένου περιορίζεται σε 2-4 δακτυλογραφημένες σελίδες και σ αυτές περιλαμβάνονται: μικρή περίληψη, εισαγωγή, περιγραφή των περιπτώσεων, σύντομη συζήτηση, τίτλος, συγγραφείς και περίληψη στην Αγγλική και απαραίτητη βιβλιογραφία. 4. Ενημερωτικά άρθρα: Παρουσιάζονται πρόσφατα επιτεύγματα στο χώρο της Ορθοπαιδικής και η έκτασή τους περιορίζεται σε 5-6 σελίδες. 5. Περιλήψεις εργασιών, πρακτικά συνεδρίων και στρογγυλών τραπεζών. 6. Επιστολές προς τη Σύνταξη: Περιέχουν σχόλια για δημοσιευμένα άρθρα, κρίσεις για το περιοδικό ή σκέψεις πάνω σε επιστημονικά ή κοινωνικά θέματα που απασχολούν τους Ορθοπαιδικούς. Κάθε άρθρο που υποβάλλεται στο περιοδικό συνοδεύεται απαραίτητα από επιστολή στην οποία αναφέρονται: 1. Η κατηγορία της εργασίας. 2. Ότι δεν έχει δημοσιευθεί τμηματικά ή ολόκληρη σε ελληνικό ή ξένο ιατρικό περιοδικό και 3. Ότι έλαβαν γνώση όλοι οι συμμετέχοντες συγγραφείς, οι οποίοι και συνυπογράφουν την επιστολή. Όλα τα άρθρα υποβάλλονται σε τρία αντίγραφα, ενώ οι εικόνες και τα σχήματα σε δύο και κρίνονται από τρεις ανεξάρτητους κριτές ειδικούς επί του θέματος. Οι εργασίες που δημοσιεύονται στο περιοδικό ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία του συγγραφέα και του περιοδικού. Α- ναδημοσίευση μερική ή ολική επιτρέπεται μόνον ύστερα από έγγραφη άδεια της συντακτικής επιτροπής. Η δημοσίευση μιας εργασίας δεν συνεπάγεται αποδοχή των απόψεων των συγγραφέων από την πλευρά του περιοδικού. Η δακτυλογράφηση του κειμένου γίνεται σε διπλό διάστημα μόνο στη μία όψη του φύλλου και με περιθώρια 5 εκατ. Στην αρχή της πρώτης σελίδας αναγράφονται: 1) ο τίτλος του άρθρου, 2) τα ονόματα των συγγραφέων, 3) το όνομα της Κλινικής και του Εργαστηρίου από όπου προέρχεται η εργασία. Στο κάτω άκρο της σελίδας θα υπάρχει παραπομπή με το όνομα και τη διεύθυνση του πρώτου συγγραφέα.

7 Ορθοπαιδική, 23,3, Η περίληψη πρέπει να είναι ουσιαστική, γράφεται πριν από το κείμενο, κάτω από τον τίτλο. Η περίληψη στα αγγλικά (abstract) έχει την ί- δια έκταση με την ελληνική και περιλαμβάνει τον τίτλο, τα ονόματα των συγγραφέων και την προέλευση. Οι βιβλιογραφικές παραπομπές στο κείμενο, με χρονολογική σειρά, εάν είναι ομάδα, περιλαμβάνουν το επώνυμο του συγγραφέα και το έτος δημοσίευσης σε παρένθεση και όχι αριθμητικές αναφορές. Εάν οι συγγραφείς ενός άρθρου είναι δύο, αναφέρονται τα επώνυμα και των δύο, ενώ αν είναι περισσότεροι, το όνομα του πρώτου και ακολουθούν οι λέξεις: και συν. ή et al. Στο βιβλιογραφικό κατάλογο που υπάρχει στο τέλος ακολουθείται απόλυτα αλφαβητική σειρά. Αναγράφονται τα επώνυμα των συγγραφέων, τα αρχικά των ονομάτων τους, ο τίτλος της εργασίας, το όνομα του περιοδικού με τις συντομεύσεις που αναφέρονται στο Index Medicus, η χρονολογία έκδοσης, ο τόμος και οι σελίδες που καταλαμβάνει το άρθρο, π.χ.: 1. Green NE, Allen Bl: Vascular injuries associated with dislocation of the knee. J Bone Joint Surg 1977;59A: Προκειμένου για βιβλίο αναφέρεται το όνομα του συγγραφέα, ο τίτλος, ο εκδότης, ο τόπος και η χρονολογία έκδοσης, π.χ. Heppe n stall R.B. Fracture treatment and healing W.B. Saunders Company, Philadelphia, Οι εικόνες πρέπει να είναι τυπωμένες σε γυαλιστερό χαρτί, στο πίσω μέρος να σημειώνεται με μολύβι το όνομα του συγγραφέα και ο αριθμός της εικόνας όπως είναι στο κείμενο. Ένα βέλος δείχνει το πάνω μέρος της φωτογραφίας. Οι λεζάντες των εικόνων γράφονται σε χωριστή σελίδα και αριθμούνται σύμφωνα με τις αντίστοιχες φωτογραφίες. Για τη σύνταξη του κειμένου χρησιμοποιείται η νεοελληνική γλώσσα. Ξένοι όροι πρέπει να αποφεύγονται, ιδίως όταν υπάρχουν οι αντίστοιχοι ελληνικοί σε χρήση. Οι αριθμοί από τό 1 έως το 9 αναγράφονται ολογράφως και από το 10 και πάνω με ψηφία. Επἰσης ολογράφως γράφεται αριθμός που βρίσκεται στην αρχή μιάς πρότασης. Η εργασία (κείμενα καί πίνακες) πρέπει να αποστέλλεται ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ σε ηλεκτρονική μορφή (σε αρχείο Word, QuarkXpress ή In Design) αποθηκευμένη σε δισκέτα ή CD. Η δια δικασία αυτή διευκολύνει την ταχύτερη δημοσίευση της εργασίας. Κείμενα που απαιτούν εκτεταμένες γλωσσικές ή συντακτικές διορθώσεις δεν γίνονται δεκτά. Με την αποδοχή μιας εργασίας για δημοσίευση, οι συγγραφείς μεταβιβάζουν τα συγγραφικά δικαιώματα στην εκδοτική επιτροπή. Παράκληση: και ελληνική βιβλιογραφία!

8 Φωτογραφία ορθοπαιδικού ενδιαφέροντος... Η παλιά φρουρά της Ορθοπαιδικής σε παλιά φωτογραφία. Ώρα χαλάρωσης... Αναγνωρίζονται, σε νεαρή ηλικία βέβαια, ο αείμνηστος Απόστολος Καββαδίας, ο Ζερβόπουλος, καθηγητής της Νευρολογίας αργότερα, ο Κωνσταντίνος Μουντράκης, ο επίσης αείμνηστος Ισίδωρος Παπαδόπουλος, ο Μόσχος Καραβαγγέλης καί στο κέντρο ο Γιάννης Κεχαγιάς. Από το φωτογρ. Αρχείο του κ. Καραβαγγέλη

9 Διατροφή, άσκηση και σκελετική υγεία Χ. Ζήδρου Α. Κυριακίδης Περίληψη H διατροφή παίζει αδιαμφισβήτητα σημαντικό ρόλο στη σκελετική υγεία τόσο κατά την επίτευξη κορυφαίας οστικής μάζας, όσο και στη διατήρησή της κατά την ενήλικη ζωή. Η απώλεια σωματικού βάρους συσχετίζεται με μείωση της οστικής πυκνότητας και αυξημένο κίνδυνο κατάγματος ισχίου. Η οστεοπόρωση μπορεί να αποδοθεί σε μειωμένη διαιτητική πρόσληψη ασβεστίου από τις τροφές ή σε αυξημένη αποβολή ή δυσαπορρόφηση του ασβεστίου από τον οργανισμό. Η νευρογενής ανορεξία είναι μία από τις συχνότερες αιτίες δευτεροπαθούς αμηννόροιας και οστεοπόρωσης κατά την εφηβική ηλικία. H πιο αποτελεσματική θεραπεία, όσον αφορά στην οστεοπόρωση της ασθενούς είναι η ανάκτηση του σωματικού βάρους που θα οδηγήσει σε αύξηση της οστικής πυκνότητας σε συνδυασμό με ψυχιατρική υποστήριξη της ασθενούς. Τα οφέλη της άσκησης της οστεοπόρωσης είναι πολλαπλά: μειώνει την απώλεια οστικής πυκνότητας και αυξάνει τη μυϊκή δύναμη και τη μυϊκή μάζα. Επίσης διορθώνει τη στάση, αυξάνει την ευκαμψία, βελτιώνει την ικανότητα ισορροπίας, μειώνει τον κίνδυνο πτώσης, την κόπωση και ανακουφίζει από τους πόνους ενώ τέλος βελτιώνει την καρδιοαναπνευστική λειτουργία και την ποιότητα ζωής. Τέλος, η οστεοπόρωση σε παραπληγία, τραυματικής ή παθολογικής αιτιολογίας, είναι πάθηση με πολυπαραγοντική παθοφυσιολογία στην οξεία και στην χρόνια φάση. Η οστική απώλεια μπορεί να ενισχύεται από την έλλειψη μυϊκής τάσης-έλξης στα οστά. Β Ορθοπαιδική Κλινική Γ. Ν. Παπαγεωργίου Λέξεις ευρετηρίου: διατροφή, δείκτης μάζας σώματος, νευρογενής ανορεξία, άσκηση, παραπληγία, σκελετική υγεία, οστεοπόρωση

10 12 Ορθοπαιδική, 23, 3, ΣΩΜΑΤΙΚΟ ΒΑΡΟΣ ΚΑΙ ΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ Η οστική πυκνότητα και ο κίνδυνος κατάγματος του ισχίου επηρεάζονται από το σωματικό βάρος. Το αυξημένο σωματικό βάρος έχει θετική επίδραση στη σκελετική υγεία, ενώ αντίστροφα το χαμηλό σωματικό βάρος αποτελεί παράγοντα κινδύνου για εμφάνιση οστεοπόρωσης και καταγμάτων του ισχίου (Langlois et al, 2001, Shapses, 2001, Park et al, 2007, Finigan et al, 2008). Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι συγκρινόμενος με δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) 25Kg/m 2, ο ΔΜΣ 20kg/m 2 συσχετίζεται με διπλάσιο κίνδυνο κατάγματος ισχίου. Εντούτοις, ΔΜΣ 30kg/m 2, συγκρινόμενος με ΔΜΣ 25kg/m 2, συσχετίζεται μόνο με 17% μείωση του κινδύνου κατάγματος ισχίου. Αν και ο παθοφυσιολογικός μηχανισμός διερευνάται, φαίνεται ότι το αυξημένο σωματικό βάρος αυξάνει τη μηχανική διέγερση στα οστά και επιφέρει θετικές μεταβολές στο ορμονικό/μεταβολικό περιβάλλον τους (DeLaet et al, 2005). Αν και το αυξημένο σωματικό βάρος έχει τεκμηριωμένα θετική επίδραση στην οστεοπόρωση, εντούτοις το υπερβάλλον σωματικό βάρος εγκυμονεί πληθώρα κινδύνων για την υγεία. Για το λόγο αυτό, μεγάλο μέρος των παχύσαρκων ατόμων επιβάλλεται να ακολουθήσει διαιτολόγια απώλειας σωματικού βάρους. Για παράδειγμα μια παχύσαρκη ασθενής με ΔΜΣ=32,9kg/m 2 (ύψος=156cm, βάρος=80kg) χρειάζεται να ακολουθήσει ένα διαιτολόγιο απώλειας 10% του αρχικού σωματικού βάρους (-8kg), καθώς ο στόχος αυτός είναι περισσότερο εφικτός και συσχετίζεται με μείωση του κινδύνου εμφάνισης χρόνιων εκφυλιστικών νοσημάτων (Τσαγκάρη, 2007). Η απώλεια σωματικού βάρους συσχετίζεται με μείωση οστικής πυκνότητας. Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες εκτιμήθηκε ότι εκούσια μείωση του σωματικού βάρους κατά 10%, σε διάστημα 4-18 μηνών οδηγεί σε οστική απώλεια της τάξης του 1-2% και σε αύξηση της οστικής ανακατασκευής (Shapses, 2001). Άλλες ερευνητικές ομάδες υπολόγισαν ότι υπέρβαρες μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που ακολούθησαν προγράμματα απώλειας σωματικού βάρους παρουσίασαν μεγαλύτερη ηλικιοεξαρτώμενη μείωση της οστικής μάζας, σε σχέση με δείγμα ελέγχου που δεν έχασε βάρος (Ricci et al, 2001). Όπως προκύπτει από τη μελέτη Osteoporotic Fractures in men, στην οποία εξετάσθηκαν άνδρες, αντίστοιχα είναι και τα ερευνητικά δεδομένα για τους ηλικιωμένους άνδρες. Στη μελέτη αυτή βρέθηκε ότι όσοι έχασαν σωματικό βάρος είχαν αυξημένο κίνδυνο απώλειας οστικής πυκνότητας ισχίου (Ensrud et al, 2005). Αν και δεν έχουν πραγματοποιηθεί έρευνες σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες σε ότι αφορά διαφορετικότητα στο χρονικό διάστημα της απώλειας και σε μέγεθος απώλειας, σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες φαίνεται ότι η απώλεια σωματικού βάρους είναι καλύτερο να είναι μικρότερη του 14% του αρχικού σωματικού βάρους και να πραγματοποιείται σε μεγαλύτερο των 3-4 μηνών χρονικό διάστημα. Επομένως το προτεινόμενο μεγάλο χρονικό διάστημα (1kg/μήνα) απώλειας βάρους για την ασθενή είναι ορθό, αφού προστατεύει από την οστική απώλεια στο βαθμό που αυτό είναι εφικτό (Shapses et al,2006). Για την απώλεια βάρους απαιτείται θερμιδικός περιορισμός. Δεν θα πρέπει ωστόσο να μειωθεί η πρόσληψη ασβεστίου. Οι μελέτες απώλειας σωματικού βάρους κατέδειξαν ότι η πρόσληψη ασβεστίου συνήθως μειώνεται με τον περιορισμό της ενεργειακής πρόσληψης και ότι η συμπληρωματική χορήγηση ασβεστίου συμβάλλει θετικά στην αναμενόμενη αύξηση της οστικής ανακατασκευής λόγω μείωσης της προσλαμβανόμενης ενέργειας. Επομένως, είναι σημαντικό το προτεινόμενο στην ασθενή υποθερμιδικό διαιτολόγιο να περιλαμβάνει επαρκείς ποσότητες ασβεστίου (1500mg/ημερησίως) ανάλογα με την ηλικία της είτε με χρήση συμπληρώματος είτε μέσω διατροφής (Τσαγκάρη, 2008, Κατευθυντήριες γραμμές για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης, 2009). Η επίδραση στην οστική πυκνότητα των προγραμμάτων απώλειας σωματικού βάρους, που περιλάμβαναν και φυσική δραστηριότητα δεν έχει ακόμα αποσαφηνιστεί, σχετικά με το εάν είναι θετική ή όχι. Η φυσική δραστηριότητα ίσως δεν είναι σε θέση να αντισταθμίσει την οφειλόμενη στην απώλεια σωματικού βάρους μείωση της οστικής πυκνότητας.

11 Ορθοπαιδική, 23, 3, Σε μια μελέτη της συσχέτισης απώλειας σωματικού βάρους και της οστικής μάζας διερευνήθηκε κατά πόσο η οστική μάζα ανακτάται όταν ανακτάται και το σωματικό βάρος, δηλαδή όταν παρατηρείται το φαινόμενο των «κυκλικών αυξομειώσεων του σωματικού βάρους» (weight cycling) ή όταν στα ηλικιωμένα άτομα αποκαθίσταται, μετά από διατροφική παρέμβαση, το σωματικό τους βάρος στο φυσιολογικό (Διατροφή και σκελετική υγεία, 2009). Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες όπου αρχικά παρατηρήθηκε μείωση του σωματικού βάρους και παράλληλα μείωση της οστικής πυκνότητας της σπονδυλικής στήλης, η οστική πυκνότητα παράμεινε χαμηλή όταν στη συνέχεια αυξήθηκε το σωματικό βάρος (Salamone et al, 1999). Για το λόγο αυτό χρειάζεται να επισημάνουμε στην ασθενή τα μειονεκτήματα του weight cycling και να χρησιμοποιήσουμε προγράμματα απώλειας βάρους με όσο το δυνατό μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στη διατήρηση της απώλειας του σωματικού βάρους που εστιάζονται σε αλλαγή του τρόπου ζωής (άσκηση, διατροφή, γνωσιοσυμπεριφοριστική) και όχι μόνο σε υποθερμιδικά διαιτολόγια. Διάφοροι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί έχουν διατυπωθεί σχετικά με την ερμηνεία της επίδρασης της απώλειας βάρους στη σκελετική υγεία. Η υπόθεση ότι συχνά τα διαιτολόγια που οδηγούν σε απώλεια σωματικού βάρους είναι ανεπαρκή σε πληθώρα θρεπτικών συστατικών, ένα εκ των οποίων είναι το ασβέστιο, ίσως αποτελεί μέρος του υπό διερεύνηση μηχανισμού (Shapses and Reidt, 2006). Η υπόθεση αυτή όμως δεν μπορεί να ερμηνεύσει το φαινόμενο στο σύνολό του, καθώς η συμπληρωματική χορήγηση ασβεστίου κατά τη διάρκεια της απώλειας βάρους σε διάφορες μελέτες δεν οδηγεί σε διόρθωση του φαινομένου, ακόμη και αν η συμπληρωματική πρόσληψη ασβεστίου κατά τη διάρκεια της απώλειας βάρους είναι μεγαλύτερη από τη συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη (1,7gr/ημερησίως) (Riedt et al, 2005, Wagner et al, 2007). Διάφοροι ορμονολογικοί μηχανισμοί που πραγματοποιούνται κατά την απώλεια σωματικού βάρους ίσως ευθύνονται και για την παράλληλη οστική απώλεια. Πιθανοί ορμονολογικοί μηχανισμοί πρόκλησης οστικής απώλειας κατά τη διάρκεια της απώλειας σωματικού βάρους είναι: α/ η μείωση των επιπέδων των οιστρογόνων, καθώς μετά την εμμηνόπαυση τα οιστρογόνα ορού στις γυναίκες προέρχονται κυρίως από το μεταβολισμό της κυκλοφορούσας ανδροστενδιόνης σε περιφερικούς ιστούς, ένας εκ των οποίων είναι και ο λιπώδης ιστός. Η μείωση αυτή επιδρά άμεσα στην οστική ανακατασκευή ή έμμεσα λόγω περιορισμού του απορροφούμενου ασβεστίου από το γαστρεντερικό σωλήνα. β/ η αύξηση της αντιπονεκτίνης (που οδηγεί σε αύξηση του αριθμού των οστεοκλαστών και σε ενεργοποίηση της οστεοβλαστογένεσης- η μόνη θετική για τα οστά ορμονολογική μεταβολή) που πιθανώς επηρεάζεται και από τον τύπο του προσλαμβανόμενου διαιτολογίου κατά τη διάρκεια της απώλειας σωματικού βάρους (Misra et al, 2006). γ/ η μείωση της λεπτίνης (που οδηγεί σε αναστολή του οστικού σχηματισμού μέσω άμεσης δράσης σε οστεοβλάστες και έμμεσης σε οστεοκλάστες, αν και οι δράσεις της λεπτίνης είναι πολύπλοκες (Prouteau et al, 2006). δ/ η μείωση του glucagons-like peptide-2 (GLP-2) (που οδηγεί σε μείωση της επιμετάλλωσης του οστού). ε/ η μείωση του IGF-1, που πιθανώς επηρεάζεται όπως και η αντιπονεκτίνη και από τον τύπο του προσλαμβανόμενου διαιτολογίου κατά τη διάρκεια της απώλειας σωματικού βάρους (πρωτεΐνες-λίπος) και που οδηγεί σε μείωση της αναβολικής δράσης που θα είχε στα οστά υπό φυσιολογικές συνθήκες (Ensrud et al, 2005) και, τέλος, στ/ η αύξηση της κορτιζόλης (που οδηγεί σε αύξηση της δραστηριότητας των οστεοκλαστών και μείωση της απορρόφησης ασβεστίου) (Shapses and Reidt, 2006). 2. ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Η οστεοπόρωση μπορεί να αποδοθεί σε μειωμένη διαιτητική πρόσληψη ασβεστίου από τις τροφές ή σε αυξημένη αποβολή ή δυσαπορρόφηση του ασβεστίου από τον οργανισμό. Η διατροφή του ατόμου, λοιπόν, πρέπει να περιλαμβάνει τροφές πλούσιες σε ασβέστιο, όπως το γάλα και

12 14 Ορθοπαιδική, 23, 3, 2010 τα γαλακτοκομικά προϊόντα, ο σολομός, τα μικρά ψάρια με κόκαλα, το σπανάκι και άλλα σκούρα πράσινα λαχανικά. Απαραίτητη για την απορρόφηση του ασβεστίου είναι η βιταμίνη D. Πλούσιες πηγές βιταμίνης D είναι τα ψάρια, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα αυγά, ενώ επαρκής ποσότητα βιταμίνης D σχηματίζεται κατά την έκθεση του σώματος στο ηλιακό φως. Το χαμηλό ph διατηρεί το ασβέστιο σε μορφή διαλύματος και αυξάνει την απορρόφησή του. Η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε ασκορβικό οξύ (πορτοκάλια, λεμόνια, πράσινες πιπεριές, μπρόκολα), ευνοεί την απορρόφηση του ασβεστίου (Χασαπίδου, 2007). Δίαιτα πλούσια σε πρωτεΐνες προκαλεί αυξημένη απορρόφηση ασβεστίου, λόγω σχηματισμού ευδιάλυτων συμπλόκων ορισμένων αμινοξέων, κυρίως λυσίνης και αργινίνης με το ασβέστιο, ενώ παράλληλα αυξάνει την αποβολή του ασβεστίου από τα ούρα. Υπάρχουν όμως και διαιτητικοί παράγοντες που μειώνουν την απορρόφηση του ασβεστίου, όπως το οξαλικό οξύ που περιέχεται στο κακάο και σε ορισμένα φρούτα και λαχανικά π.χ. σπανάκι και παντζάρια (Κοντογιάννη και Τσαγκάρη, 2009). Αφθονία κεκορεσμένων λιπών στη δίαιτα μειώνει την απορρόφηση του ασβεστίου, εξαιτίας σχηματισμού αδιάλυτων σαπώνων με αυτό. Τα σύμπλοκα αυτά αποβάλλονται με τα κόπρανα. Τέλος το κάπνισμα, η υψηλή κατανάλωση καφεΐνης και αλκοολούχων ποτών και η λήψη ορισμένων φαρμάκων δυσχεραίνουν το μεταβολισμό του ασβεστίου. Συγκεκριμένα, το κάπνισμα αναστέλλει το φυσιολογικό ρυθμό οστεοπαραγωγής με συνέπεια αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων (Kanis et al, 2005), ενώ η κατάχρηση οινοπνεύματος >3 μονάδες ημερησίως συνεπάγεται αυξημένη επίπτωση καταγμάτων. Η αιτιολογία του φαινομένου είναι πολυπαραγοντική (τοξική δράση στα κύτταρα του οστού, δυσαπορρόφηση ασβεστίου και βιταμίνης D, αύξηση συχνότητας των πτώσεων) (Kanis et al, 2005). 3. ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΚΑΙ ΟΣΤΕΟ- ΠΟΡΩΣΗ Η νευρογενής ανορεξία είναι μία από τις συχνότερες αιτίες δευτεροπαθούς αμηνόρροιας και οστεοπόρωσης κατά την εφηβική ηλικία. Γενετικά προδιαθετιμένα άτομα, με τελειοθηρική προσωπικότητα και τάσεις επιβολής στο περιβάλλον και στον εαυτό τους είναι πιθανόν να εκδηλώσουν τη νόσο όταν υπάρξουν εκλυτικοί ψυχοπιεστικοί παράγοντες, ειδικά στις δυτικές κοινωνίες, στις οποίες το πρότυπο ομορφιάς ταυτίζεται με το πολύ χαμηλό βάρος. Συχνά το διατροφικό σκέλος της νόσου περνά απαρατήρητο από το οικογενειακό περιβάλλον και τις περισσότερες φορές η πρώτη επαφή με το σύστημα υγείας γίνεται λόγω εγκατάστασης αμηνόρροιας. Η οστική πυκνότητα είναι χαμηλή, ανάλογα με το βαθμό και τη διάρκεια της απίσχνασης (Λαμπρινουδάκη, 2007). Το σημαντικότερο στοιχείο από το ιστορικό της ασθενούς που θα μας βοηθήσει στη χάραξη θεραπευτικής στρατηγικής είναι το βάρος στο οποίο εγκαταστάθηκε αμηνόρροια. Για την κάθε γυναίκα το ελάχιστο φυσιολογικό βάρος είναι αυτό στο οποίο συντηρείται τακτικός καταμήνιος κύκλος. Εάν το βάρος της ασθενούς είναι μικρότερο από αυτό στο οποίο εμφανίσθηκε η αμηνόρροια, τότε προφανώς δεν έχει επιτευχθεί ο θεραπευτικός στόχος και οι ενέργειες μας πρέπει να εστιάσουν στην επίτευξη τουλάχιστον του βάρους που είχε όταν ξεκίνησαν τα προβλήματα στον κύκλο της (Λαμπρινουδάκη, 2008). Η ορμονική εικόνα της ασθενούς με νευρογενή ανορεξία είναι συνήθως χαμηλή FSH και χαμηλή οιστραδιόλη. Ο υπογοναδισμός που αναπτύσσουν τα άτομα με νευρογενή ανορεξία ανήκει στην κατηγορία του υπογοναδοτροφικού υπογοναδισμού ή κεντρικού τύπου υπογοναδισμού και οφείλεται στην καταστολή της έκκρισης του υποθαλαμικού εκλυτικού παράγοντα GnRH συνεπεία του υποσιτισμού. Χαρακτηρίζεται βιοχημικά από χαμηλές γοναδοτροφίνες και χαμηλή οιστραδιόλη ορού. H πιο αποτελεσματική θεραπεία, όσον αφορά στην οστεοπόρωση της ασθενούς είναι η ανάκτηση του σωματικού βάρους που θα οδηγήσει σε αύξηση της οστικής πυκνότητας. Τα αντισυλληπτικά, ενώ σε άλλες περιπτώσεις υπογοναδισμού, όπως στην πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια, αποκαθιστούν την οστική πυκνότητα στα φυσιολογικά

13 Ορθοπαιδική, 23, 3, επίπεδα, εδώ δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα. Η ορμονική θεραπεία υποκατάστασης δεν βοηθάει, διότι αφενός δεν αυξάνει την οστική πυκνότητα και αφετέρου καλύπτει το θεραπευτικό κριτήριο της εμφάνισης αυτόματης εμμήνου ρύσης, ενδεικτικής ανάκτησης του ελαχίστου αποδεκτού σωματικού βάρους. Οι μελέτες με διφωσφονικά είναι περιορισμένες, αλλά από τα διαθέσιμα στοιχεία φαίνεται ότι ούτε αυτή η κατηγορία φαρμάκων είναι αποτελεσματική. Τέλος, τα συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D έχουν επιτρεπτικό ρόλο στην ευεργετική δράση της αύξησης του σωματικού βάρους στα οστά, αλλά από μόνα τους δεν αποτελούν θεραπεία. Για τους λόγους αυτούς θα στοχεύσουμε στη αντιμετώπιση της νευρογενούς ανορεξίας, η οποία συνήθως απαιτεί εξειδικευμένη θεραπευτική ομάδα, η οποία αποτελείται από ψυχίατρο, παθολόγο ή ενδοκρινολόγο και διαιτολόγο. 4. ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ H άσκηση αποτελεί πρόληψη γιατί αυξάνει την οστική μάζα έως και κατά τη διάρκεια της εφηβείας, στοχεύοντας στην απόκτηση μέγιστης οστικής πυκνότητας έως και την ηλικία των 25 ετών. Επιπλέον κατά την ενηλικίωση η άσκηση συμβάλλει στην αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης γιατί : α/ διατηρεί την οστική πυκνότητα στον ενήλικα, β/ μειώνει την απώλεια οστικής πυκνότητας στην εμμηνόπαυση, γ/ καθυστερεί το ρυθμό απώλειας οστικής πυκνότητας με την πάροδο της ηλικίας κατά τη μέση και γεροντική ηλικία και δ/ προφυλάσσει από τις πτώσεις (Beck et al, 2003). Τα οφέλη της άσκησης της οστεοπόρωσης είναι πολλαπλά: μειώνει την απώλεια οστικής πυκνότητας και αυξάνει τη μυϊκή δύναμη και τη μυϊκή μάζα. Επίσης διορθώνει τη στάση, αυξάνει την ευκαμψία, βελτιώνει την ικανότητα ισορροπίας, μειώνει τον κίνδυνο πτώσης, την κόπωση και ανακουφίζει τους πόνους, βελτιώνει την καρδιοαναπνευστική λειτουργία και την ποιότητα της ζωής (Διονυσιώτης, 2008). H Τρίτη ηλικία χαρακτηρίζεται από δύο ιδιαιτερότητες από πλευράς μυοσκελετικού συστήματος, της μείωσης της αντοχής των οστών και τον περιορισμό της ευκαμψίας των αρθρώσεων. Η μείωση της αντοχής των οστών οφείλεται στην ελαττωμένη οστική μάζα, ενώ ο περιορισμός της ευκαμψίας των αρθρώσεων οφείλεται σε εκφυλιστικές αλλοιώσεις οστών και αρθρικών χόνδρων. Καθοριστικός παράγοντας για την άσκηση στην ηλικία αυτή είναι η ήπια, αερόβια άσκηση (βάδισμα min ή 2Km την ημέρα και ήπιες ασκήσεις ευκαμψίας και ενδυνάμωσης) υπολογίζοντας πάντοτε την κατάσταση του αναπνευστικού και του κυκλοφορικού συστήματος (Αμπατζίδης, 2007). Η υδροκινησιοθεραπεία έχει ιδιαίτερη αξία, επειδή διεξάγεται σε περιβάλλον μειωμένης βαρύτητας, είναι αερόβια άσκηση και εισφέρει στην αποκατάσταση της λειτουργικότητας του μυοσκελετικού, σε παθήσεις ή μετά από κακώσεις. 5. ΠΑΡΑΠΛΗΓΙΑ ΚΑΙ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Η οστεοπόρωση σε παραπληγία, τραυματικής ή παθολογικής αιτιολογίας, είναι πάθηση με πολυπαραγοντική παθοφυσιολογία στην οξεία και στην χρόνια φάση. Η οστική απώλεια μπορεί να ενισχύεται από την έλλειψη μυϊκής τάσης-έλξης στα οστά. Η ενεργοποίηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος μετά από βλάβη του νωτιαίου μυελού προκαλεί το άνοιγμα αρτηριοφλεβικών οστικών παρακαμπτηρίων οδών, γεγονός που οδηγεί σε φλεβική και τριχοειδική αγγειακή στάση. Άλλοι, μη-μηχανικοί παράγοντες που επιτείνουν την οστική απώλεια περιλαμβάνουν τη διατροφική ανεπάρκεια, τροποποιήσεις στη λειτουργία των γονάδων και άλλες ενδοκρινικές διαταραχές (Maimoun et al, 2006). Στις τραυματικές και παθολογικές βλάβες του νωτιαίου μυελού που προκαλούν παραπληγία υπάρχουν διαφορές ως προς την εξέλιξη ή όχι της βλάβης, το προσδόκιμο επιβίωσης, την υπολειμματική κινητικότητα και λειτουργικότητα, την ικανότητα ορθοστάτησης και βάδισης, τη φαρμακευτική θεραπεία και τη σπαστικότητα που εμφανίζουν οι ασθενείς (Διονυσιώτης, 2007). Ο ρόλος που παίζουν παράγοντες που δεν τροποποιούνται, όπως η φυλή ή το φύλο των ασθενών δεν έχει ακόμα τεκμηριωμένα διευκρινιστεί.

14 16 Ορθοπαιδική, 23, 3, 2010 H απορρόφηση του ασβεστίου από το γαστρεντερικό έχει βρεθεί ότι μειώνεται στην οξεία φάση μετά από βλάβη του νωτιαίου μυελού. Μέχρι πρόσφατα, η διαιτητική μείωση της πρόσληψης ασβεστίου στην οξεία φάση συστηνόταν ως τρόπος μείωσης της απέκκρισης του ασβεστίου, ώστε να προληφθούν επιπλοκές λόγω της υπερασβεστιουρίας (Jiang et al, 2006). H υπερασβεστιουρία παρατηρείται στις 10 ημέρες μετά τη νευρολογική βλάβη και φθάνει στη μέγιστη τιμή της σε 1-6 μήνες και συνεχίζεται (είναι 2-4 φορές μεγαλύτερη της ασβεστιουρίας που παρατηρείται από το μακροχρόνιο κλινοστατισμό) στους επόμενους 12 μήνες με άλλοτε άλλο βαθμό. Στη χρόνια φάση της βλάβης οι ασθενείς οφείλουν να λαμβάνουν συνολικά περί τα 1000mg ασβεστίου (διαιτητικά και με συμπληρώματα). Ο σχηματισμός λίθων του ουροποιητικού συνήθως οφείλεται σε κακή διαχείριση των προβλημάτων της νευρογενούς κύστης (π.χ. παραμονή μόνιμου καθετήρα αντί διαλειπόντων καθετηριασμών), παρά στα σκευάσματα και τη διαιτητική πρόσληψη ασβεστίου. Επιπλέον, κατά την οξεία φάση της βλάβης, οι παραθυρεοειδείς αδένες είναι σχετικά αδρανείς, ενώ χαμηλά επίπεδα παραθορμόνης παρατηρούνται μέχρι και ένα χρόνο μετά τη βλάβη του νωτιαίου μυελού (Jiang et al, 2006). Η μειωμένη παραθορμόνη σχετίζεται με αυξημένες συγκεντρώσεις φωσφόρου του ορού και μειωμένη σύνθεση 1,25 (ΟΗ) 2 vitd. H υπερασβεστιαιμία συνήθως εμφανίζεται 4-8 εβδομάδες μετά την οξεία βλάβη του νωτιαίου μυελού, αλλά είναι δυνατόν να αρχίσει πρόωρα από τις 2 εβδομάδες ή όψιμα στους 6 μήνες μετά τη βλάβη. Η υπερασβεστιαιμία που εμφανίζεται αμέσως μετά τη βλάβη είναι υπεύθυνη για τα χαμηλά επίπεδα της παραθορμόνης. Σταδιακά, σε χρονικό διάστημα 1-9 ετών αποκαθίσταται η λειτουργία των παραθυροειδών. Το αποτέλεσμα είναι μία αύξηση της οστικής απορρόφησης ή οστεοπόρωση που σχετίζεται με τη δυσλειτουργία στη χρόνια φάση της βλάβης. Αναφορικά με την έλλειψη ή ανεπάρκεια βιταμίνης D έχει βρεθεί ότι στο 64% των παραπληγικών υπάρχει ένδεια βιταμίνης D (<15ng/ml) (Bauman et al, 1995). H ανεπάρκεια βιταμίνης D μπορεί να αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα απώλειας οστικής μάζας (Roberts et al, 1998). Τα χαμηλά επίπεδα 25-υδροξυ-βιταμίνης D πιθανώς να οφείλονται σε έναν συνδυασμό χαμηλής διαιτητικής πρόσληψης βιταμίνης D, καθώς και αποφυγής έκθεσης στον ήλιο λόγω μειωμένης κινητικότητας. Η ανεπάρκεια της βιταμίνης D προσδιορίζεται σε επίπεδα 25(ΟΗ)D<10ng/ml, η έλλειψη βιταμίνης D μεταξύ 10 και 20 ng/ml, ενώ ως φυσιολογικά προσδιορίζονται τα επίπεδα 20ng/ ml (Nieves et al, 1994). Μεγάλου βαθμού ανεπάρκεια βιταμίνης D έχει ως αποτέλεσμα την οστεομαλακία. Ωστόσο, η έλλειψη, με επίπεδα 25(ΟΗ) D όχι αρκετά χαμηλά ώστε να προκληθεί οστεομαλακία, μπορεί να ασκήσει βλαπτική επίδραση στην ομοιόσταση του ασβεστίου και την υγεία του οστού (Clemens et al, 1986). Έτσι, λοιπόν, σε χρόνιο παραπληγικό ασθενή, η χορήγηση συμπληρώματος ασβεστίου είναι σωστή και θα πρέπει να συγχορηγείται με βιταμίνη D. Αφού παρέλθουν μήνες από τη βλάβη, η οστική μεταβολική διαδικασία τείνει προς μία νέα σταθερή κατάσταση (Chantraine et al, 1986). Ωστόσο, η οστική πυκνότητα μειώνεται με την πάροδο της ηλικίας σε διάφορα σημεία του σκελετού και είναι αντιστρόφως συνδεδεμένη με το χρόνο από τη βλάβη, γεγονός που σημαίνει συνεχή απώλεια οστού, πέραν των δύο πρώτων ετών από τη βλάβη (Jiang et al, 2006). Παράγοντες κινδύνου για κατάγματα μετά από βλάβη του νωτιαίου μυελού 1. Φύλο: οι γυναίκες κινδυνεύουν περισσότερο σε σχέση με τους άνδρες 2. Ηλικία και διάρκεια της βλάβης: αυξανομένης της ηλικίας και της διάρκειας της βλάβης, αυξάνεται ο καταγματικός κίνδυνος με στατιστικά σημαντική αύξηση στα 10 έτη μετά τη βλάβη. 3. Το είδος/ο τύπος της βλάβης, χαμηλός δείκτης μάζας σώματος και χαμηλή οστική πυκνότητα στην κνήμη: ασθενείς με παραπληγία έχουν περισσότερα κατάγματα και όσοι έχουν πλήρεις βλάβες έχουν μεγαλύτερη οστική απώλεια σε σχέση με ατελείς. Σε χρόνιο παραπληγικό ασθενή η διαγνωστική εκτίμηση για οστεοπόρωση οφείλει να περιλαμβάνει:

15 Ορθοπαιδική, 23, 3, το ιστορικό του ασθενούς (συνοδές παθήσεις-επιπλοκές, χρήση φαρμάκων, αλκοόλ, κάπνισμα και πληροφορίες σχετικά με το επίπεδο της βλάβης, τη διάρκεια της παράλυσης, την κινητοποίηση, τη χρήση βοηθημάτων), ανθρωπομετρικές παραμέτρους (ηλικία, δείκτης μάζας σώματος), κλινική εξέταση (εκτίμηση επιπέδου βλάβης και σπαστικότητας), απεικονιστικό έλεγχο (μέτρηση οστικής πυκνότητας με DXA στο ισχίο ή/και pqct- περιφερική ποσοτική αξονική τομογραφία στην κνήμη), ορμονολογικό έλεγχο, βιοχημικό έλεγχο (δείκτες οστικής εναλλαγής αίματος και ούρων, πιο συνηθισμένα οστεοκαλσίνη και Ν-τελοπεπτίδιο) (Goemaere et al, 1994). Σε παραπληγικό ασθενή που προσέρχεται στο ιατρείο οστεοπόρωσης θα επιλέξουμε να κάνουμε μέτρηση οστικής μάζας στο ισχίο. Στην οσφυϊκή μοίρα της ΣΣ, η οποία οστικά συγκροτείται κυρίως από σπογγώδες οστούν, δεν παρουσιάζεται μείωση στην οστική πυκνότητα, ανεξάρτητα από το επίπεδο της βλάβης ή τη μετατραυματική διάρκεια (Μaimoun et al, 2006), γιατί: 1/ υπάρχει διατήρηση οστικής μάζας στη σπονδυλική στήλη σε περιοχές κάτω του επιπέδου της βλάβης λόγω της φόρτισης που υφίστανται οι ασθενείς από την καθιστή θέση κατά τη διάρκεια της χρήσης ή και της παραμονής στο αναπηρικό αμαξίδιο. 2/ υπάρχει μηχανική φόρτιση στην περιοχή της βλάβης από τα υλικά της σπονδυλοδεσίας στην οποία υποβάλλονται συνήθως μετά τον τραυματισμό (π.χ. σε παραπληγία). Οι δυνάμεις που ασκούνται από τα υλικά στους παρακείμενους μυς είναι δυνατό να επιδρούν ως ρυθμιστικός παράγοντας διατήρησης της οστικής πυκνότητας της σπονδυλικής στήλης, αλλά αυτό αποτελεί θεωρητική τοποθέτηση και δεν υπάρχουν μελέτες που να το αποδεικνύουν (Διονυσιώτης, 2006). Παρόλα αυτά σε συγκεκριμένες περιπτώσεις η οστική πυκνότητα στη σπονδυλική στήλη μπορεί να μετρηθεί λανθασμένα αυξημένη λόγω της νευροπαθητικής σπονδυλοαρθροπάθειας (Jaovisidha et al, 1997). Παραμορφώσεις της σπονδυλικής στήλης που μειώνουν τη φυσιολογική φόρτιση στα σπονδυλικά σώματα θέτουν ένα άτομο με βλάβη του νωτιαίου μυελού σε μεγαλύτερο κίνδυνο απώλειας οστικής μάζας της σπονδυλικής στήλης. Σε περίπτωση απουσίας οστικής παραμόρφωσης, μία σημαντική απώλεια της οστικής πυκνότητας σε ασθενείς με βλάβη του νωτιαίου μυελού δεν είναι αναμενόμενη και για το λόγο αυτό θα πρέπει να διαφοροδιαγνωστούν δευτεροπαθή αίτια οστεοπόρωσης (Healey et al, 1985, Hammond, 2000). Η οστική απώλεια στα κάτω άκρα είναι ανεξάρτητη από το επίπεδο της βλάβης με βάση τη μέχρι σήμερα βιβλιογραφία. Συνεπώς το νευρολογικό επίπεδο της βλάβης καθορίζει την έκταση αλλά όχι το βαθμό της απομετάλλωσης (Maimoun et al, 2006). Σε βλάβες του νωτιαίου μυελού η οστική απώλεια είναι περιοχικά εξαρτώμενη ακόμη και στο ίδιο οστό. Κατά τη διάρκεια των πρώτων μηνών μετά τη βλάβη απομετάλλωση εμφανίζεται αποκλειστικά στις περιοχές κάτω του επιπέδου της βλάβης και κυρίως στα σημεία φόρτισης του σκελετού, όπως το απώτερο άκρο του μηρού και το εγγύς της κνήμης, τα οποία είναι πλούσια σε σπογγώδες οστούν και στα οποία συμβαίνουν συχνότερα κατάγματα (Dauty et al, 2000). Αντίθετα, οι περιοχές της διάφυσης του μηριαίου και της κνήμης είναι πλούσιες σε φλοιώδες οστούν και σχετικά διατηρούν την οστική τους μάζα. Σε μελέτες που πραγματοποιήθηκαν με περιφερική ποσοτική αξονική τομογραφία οστού (pqct) σε παραπληγικούς η οστική απώλεια στις επιφύσεις ήταν 50% στο μηριαίο και 60% στην κνήμη ενώ στις διαφύσεις των ανωτέρω οστών ήταν 35% στο μηριαίο και 25% στην κνήμη. Η απώλεια της οστικής πυκνότητας μεταξύ του σπογγώδους και φλοιώδους διαμερίσματος του οστού διαφέρει και στο μηχανισμό, δηλαδή στις επιφύσεις η οστική απώλεια οφείλεται στη μείωση του σπογγώδους οστού ενώ στη διάφυση, η φλοιώδης οστική πυκνότητα διατηρείται και χάνεται οστό μέσω ενδοφλοιώδους οστικής απορρόφησης. Επιπρόσθετα, σε κινητικές αναπηρίες υπάρχουν διαφορές μεταξύ πλήρους και ατελούς βλάβης. Ασθενείς με πλήρεις βλάβες έχουν μεγαλύτερη οστική απώλεια από αυτούς με ατελή βλάβη. Επιπλέον, στην ατελή βλάβη η οστική πυκνότητα

16 18 Ορθοπαιδική, 23, 3, 2010 (στα παρετικά μέλη) είναι μεγαλύτερη όπου συνυπάρχει και ανάλογη μυϊκή δύναμη (Dionyssiotis et al, 2007). Η χρήση των βιοχημικών δεικτών αποκαλύπτει ότι η οστική απορρόφηση αυξάνει συνεχώς από τις πρώτες εβδομάδες μετά τη βλάβη και φτάνει τη μέγιστη τιμή της μεταξύ της 10 ης και 16 ης εβδομάδας, με τιμές που υπερβαίνουν μέχρι και δέκα φορές τα φυσιολογικά όρια. Επιπλέον, έπειτα από ένα έτος, οι δείκτες της οστικής απορρόφησης όπως η υδροξυπρολίνη και δεοξυπρολίνη, παραμένουν αυξημένοι. Την ίδια στιγμή οι δείκτες του οστικού σχηματισμού δείχνουν μια ελάχιστη άνοδο (Διονυσιώτης, 2009). Το πρόγραμμα Αποκατάστασης έχει σα στόχο την αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης και την πρόληψη των επικείμενων καταγμάτων στα πληγέντα άκρα και δύναται να περιλαμβάνει τα ακόλουθα: 1/ Φαρμακευτική θεραπεία με διφωσφονικά από του στόματος που έχουν μελετηθεί σε ασθενείς με βλάβες του νωτιαίου μυελού και είχαν θετικές επιδράσεις στις οστικές παραμέτρους. Παμινδρονάτη ενδοφλεβίως συνιστάται κυρίως στην οξεία φάση (η ευεργετική δράση της χάνεται πιθανόν στη διάρκεια των μηνών της παράλυσης). 2/ Χρησιμοποίηση συμπληρωμάτων ασβεστίου (υπό παρακολούθηση δεικτών νεφρικής λειτουργίας) και βιταμίνης D. 3/ Συμβουλευτική αναφορικά με την πάθηση, τις ιδιαιτερότητες της σε αυτήν την ομάδα πληθυσμού και την αναγνώριση καταγμάτων σε περιοχές με διαταραγμένη αισθητικότητα. 4/ Εκπαίδευση στην πρόληψη-αποφυγή των πτώσεων. 5/ Πρόγραμμα κινησιοθεραπείας που να εμπεριέχει: α/ την αποφυγή περιορισμού του εύρους των κινήσεων που θα οδηγήσει σε περαιτέρω περιορισμό της κινητικότητας, β/ φόρτιση του αξονικού σκελετού με σκοπό τη μείωση της οστικής απώλειας, δ/ ενδυνάμωση, ε/ επανεκπαίδευση ορθοστάτησης και θεραπευτική βάδιση με ορθώσεις 6/ Διαιτητικές παρεμβάσεις με στόχο τη βελτίωση της διαιτητικής πρόσληψης ασβεστίου και των δεικτών θρέψης (Biering-Sorensen et al, 2009). Αbstract Nutrition, exercise and bone health Ch.Zidrou, A.Kyriakidis The role of nutrition in postmenopausal osteoporosis is very important. The incidence of osteoporotic bone fractures appears to be positively related to calcium intake. Low weight or low body mass index is a well-documented risk factor for future fracture, whereas a high BMI appears to be protective. The significance of BMI as a risk factor varies according to the level of BMI and to a lesser extent on age. A BMI of less than 20kg/m 2 remains an independent risk factor for hip fracture. Osteoporosis is an early and perhaps irreversible consequence of severe weight loss and especially of anorexia nervosa. The physical complications of anorexia nervosa are common and can be life threatening. Psychiatrists and an increasing number of non-medical therapists must be involved in treatment programmes. Disuse and inactivity can cause bone loss, whereas weight-bearing exercises may maintain or improve bone mineral density. There is evidence that strengthening exercises may lead to an increase in the mineral density of the bones to which the muscles are attached. Paraplegic patients develop marked osteoporosis below the level of the injury. Initial bone loss is rapid, but bone mass tends to stabilize about 6 months after the injury. Passive mechanical loading can have a beneficial effect on the preservation of bone mass in osteoporosis found in paraplegics. Key-words: nutrition, body mass index, anorexia nervosa, exercise, paraplegia, skeletal health, osteoporosis. Bιβλιογραφία 1. Αμπατζίδης Γ. (2007). Άσκηση στην Τρίτη ηλικία. Σκελετική Υγεία, τόμος 6 ος, τεύχος 1 ο, σελ.47.

17 Ορθοπαιδική, 23, 3, Bauman WA, Zhong YG, Schwartz E. (1995). Vitamin D deficiency in veterans with chronic spinal cord injury. Metabolism 44(12): Beck BR, Snow CM (2003). Bone health across the lifespan-exercising our options. Exerc Sport Sci Rev; 31(3): Biering-Sorensen F, Hansen B, Lee BS (2009). Non-pharmacological treatment and prevention of bone loss after spinal cord injury: a systematic review. Spinal Cord (Epub ahead of print). 5. Chantraine A, Nusgens B, Lapiere CM (1986). Bone remodeling during the development of osteoporosis in paraplegia. Calcif Tissue Int 38(6): Clemens TL, Zhou XY, Myles M (1986). Serum vitamin D 2 and vitamin D 3 metabolite concentrations and absorption of vitamin D 2 in elderly subjects. J Clin Endocrinol Metab 63: Dauty M, Perrouin Verbe M, Maugars Y et al. (2000). Supralesional and sublesional bone mineral density in spinal cord-injured patients. Bone 27(2): DeLaet C, Kanis JA, Oden A, et al (2005). Body mass index as a predictor of fracture risk: a meta-analysis. Ost Int 16(11): Διονυσιώτης Ι. (2006). Οστεοπόρωση σε κινητική αναπηρία. Εκπαιδευτικά Μαθήματα Εργαστηρίου Μυοσκελετικών Παθήσεων Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών. Κηφισιά. 10.Διονυσιώτης Ι. (2007). Παραπληγία και οστεοπόρωση. Σκελετική Υγεία, τόμος 6 ος, τεύχος 4 ο, σελ Διονυσιώτης Ι. (2008). Η άσκηση της οστεοπόρωσης και της πρόληψης των πτώσεων, ΕΛΙΟΣ, Αθήνα, Διονυσιώτης Ι.(2009). Βλάβες του νωτιαίου μυελού και οστεοπόρωση. Σκελετική Υγεία τόμος 8 ος, τεύχος 2 ο, σελ Dionyssiotis I, Trovas G, Galanos A et al. (2007). Bone loss and mechanical properties of tibia in spinal cord injured men. J Musculoskeletal Neuronal Interact 7: Ensrud KE, Fullman RL, Barrett-Connor E, Cauley JA, Stefanick ML. (2005). Voluntary weight reduction in older men increases hip bone fractures in men study. J Clin Endocrinol Metab; 90(4): Finigan J, Greenfield DM, Blumsohn A, Hannon RA, Peel NF, Jiang G, Eastell R. (2008). Risk factors for vertebral and non vertebral fracture over 10 years: a populationbased study in women. J Bone Miner Reser; 23(1): Garland DE, Stewart CA, Adkins RH, et al. (1992). Regional osteoporosis following incomplete spinal cord injury. J Orthop Res 10(3): Goemaere S, Van Laere M, De Neve P, Kaufman JM (1994). Bone mineral status in paraplegic patients who do or do not perform standing. Osteoporosis Intern 4: Hammond MC. (2000). Topics in spinal cord injury medicine. Philadelphia, Pa. London: W.B. Saunders. 19. Healey JH, Lane JM (1985). Structural scoliosis in osteoporotic women. Clin Orthop related Res (195): Jaovisidha S, Sactoris DJ, Martin EM, et al. (1997). Influence of spondylopathy on bone densitometry using dual energy X-ray absorptiometry. Calcif Tissue Intern; 60(5): Jiang SD, Dai LY, Jiang LS (2006). Osteoporosis after spinal cord injury. Osteoporosis Intern 17(2): Kanis JA, Johnell O, Oden A et al. (2005). Smoking and fracture risk: a meta-analysis. Osteoporosis International; 16: Kanis JA, Johansson H, Johnell O et al. (2005).Alcohol intake as a risk factor for fracture. Osteoporosis International; 16: Κατευθυντήριες γραμμές για τη διάγνωση και αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης στην Ελλάδα. (2009).ΕΛΙΟΣ, Αθήνα, σελ Κοντογιάννη Μ. και Τσαγκάρη Α. (2009). Διατροφή και σκελετική υγεία, ΕΛΙΟΣ, σελ.59, Λαμπρινουδάκη Ε. (2007). Νευρογενή

18 20 Ορθοπαιδική, 23, 3, 2010 ανορεξία και οστεοπόρωση. Σκελετική Υγεία, τόμος 6 ος, τεύχος 4 ο, σελ Λαμπρινουδάκη Ε. (2008). Νευρογενή ανορεξία και οστεοπόρωση. Σκελετική Υγείας, τόμος 7 ος, τεύχος 1 ο, σελ Langlois JA, Mussolino ME, Visser M, Looker AC, Harris T, Madans J. (2001). Weight loss from maximum body weight among middle-aged and other white women and the risk of hip fracture: the NHANES I epidemiologic follow-up study. Osteoporosis Intern; 12: Maimoun L, Fattal C, Micallef JP, et al. (2006). Bone loss in spinal cord-injured patients: from physiopathology to therapy. Spinal Cord 44(4): Misra M, Tsai P, Anderson EJ et al. (2006). Nutrient intake in community0dwelling adolescent girls with anorexia neurosa and healthy adolescents. Am J Clin Nutr; 84(4): Nieves JW, Cosman F, Herbert J, et al. (1994). High prevalence of vitamin D deficiency and reduced bone mass in multiple sclerosis. Neurology 44: Park HA, Lee JS, Kuller LH, Cauley JA. (2007). Effects of weight control during the menopausal transition on bone mineral density. J Clin Endocrinol Metab; 92(10): Prouteau S, Benhamou L, Courteix D. (2006). Relationships between serum leptin and bone markers during stable weight, weight reduction and weight regain in male and female judoists. Eur J Endocrinol; 154(3): Ricci TA, Heymsfied SB, Pierson RN Jr, Stahl T, Chowdhury HA, Shapses SA (2001). Moderate energy restriction increases bone resorption in obese postmenopausal women. Am J Clin Nutr; 73: Riedt CS, Cifuentes M, Stahl T et al. (2005). Overweight postmenopausal women lose bone with moderate reduction and 1g/day calcium intake. J Bone Miner Res; 20(3): Roberts D, Lee W, Cueno RC et al. (1998). Longitudinal study of bone turnover after acute spinal cord injury. J Clin Endocrinol Metab 83(2): Salamone LM, Cauley JA, Black DM, Simkin- Silverman L, Lang W et al. (1999). Effect of a life-style intervention on bone mineral density in premenopausal women: a randomized trial. Am J Clin Nutr; 70: Shapses SA. (2001). Body weight and the skeleton, in nutrional aspects of osteoporosis, P.Burckhardt, R.Heaney and B.Dawson- Hughes (eds.) Academic Press, san Diego, p Shapses S, Riedt C. (2006). Bone, Body Weight and weight reduction: What are the concerns? J Nutr 136: Τσαγκάρη Α. (2007). Σωματικό βάρος και σκελετική υγεία. Σκελετική Υγεία, τόμος 6 ος, τεύχος 4 ο, σελ Τσαγκάρη Α. (2008). Σωματικό βάρος και σκελετική υγεία. Σκελετική Υγεία, τόμος 7 ος, τεύχος 1 ο, σελ Wagner G, Kindrick S, Hertzler S et al. (2007). Effects of various forms of calcium on body weight and bone turn over markers in women participating in a weight loss program. J Am Coll Nutr; 26(5):

19 Υποβλήθηκε γιά βράβευση κατά τό 29ο Συνέδριο της ΟΤΕΜΑΘ. Αθλητική τριάδα του ισχίου. Κλινική εικόνα-διάγνωσηαρθροσκοπική αντιμετώπιση. Αναφορά περίπτωσης. Α.Β. Παπαβασιλείου 1 Ε. Ζιώγας 2 Σ. Ιωακειμίδης 3 Θ. Μπεσλίκας 4 Περίληψη Το ποδόσφαιρο είναι ένα άθλημα επαφής όπου οι τραυματισμοί στην περιοχή του ισχίου είναι συχνοί. Παρουσιάζουμε τη κλινική εικόνα, το διαγνωστικό αλγόριθμο και τη χειρουργική αντιμετώπιση της κάκωσης που αναφέρεται στη βιβλιογραφία ως η αθλητική τριάδα του ισχίου (sports hip triad) δηλαδή ταυτόχρονης ρήξης του επιχείλιου χόνδρου, θλάσης του ορθού μηριαίου και θλάσης των προσαγωγών και η οποία αποτελεί ένα σοβαρό τραυματισμό που συχνά όμως διαφεύγει της διάγνωσης. 1. Α. Β. Παπαβασιλείου BSc, MD, PhD Ορθοπαιδικός χειρουργός Κεντρική Κλινική EUROMEDICA Τμήμα αθλητικών κακώσεων και ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής ισχίου, Θεσσαλονίκη 2. Ε. Ζιώγας, Ορθοπαιδικός χειρουργός 3. Σ. Ιωακειμίδης, Φυσικοθεραπευτής 4. Θ. Μπεσλίκας Επ. Καθηγητής Ορθοπαιδικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Λέξεις ευρετηρίου: Ισχίο, αρθροσκόπηση, αθλητικές κακώσεις ισχίου, ισχίο ποδοσφαιριστή.

20 22 Ορθοπαιδική, 23, 3, 2010 Εισαγωγή Οι τραυματισμοί του ισχίου και της βουβωνικής χώρας υπολογίζεται ότι αποτελούν το 5-9% όλων των αθλητικών κακώσεων. Σε μια πρόσφατη επιδημιολογική μελέτη διάρκειας επτά ετών μεταξύ 23 ποδοσφαιρικών ομάδων υπολογίσθηκε ότι οι κακώσεις στην περιοχή του ισχίου αποτελούν το 12-16% του συνόλου των τραυματισμών κάθε χρόνο για το ποδόσφαιρο, με αποτέλεσμα τη σημαντική απώλεια προπονητικών ωρών και αγωνιστικού χρόνου (Werner και συν., 2009). Παρουσιάζουμε την κλινική εικόνα, το διαγνωστικό αλγόριθμο και τη χειρουργική αντιμετώπιση της κάκωσης που στη βιβλιογραφία αναφέρεται ως η αθλητική τριάδα του ισχίου (sports hip triad) δηλαδή της ταυτόχρονης ρήξης του επιχείλιου χόνδρου, θλάσης του ορθού μηριαίου και θλάσης των προσαγωγών και η οποία αποτελεί ένα σοβαρό τραυματισμό που συχνά όμως διαφεύγει της διάγνωσης (BT Feeley και συν., 2009). Παρουσίαση ασθενούς Άνδρας 23 ετών ημιεπαγγελματίας ποδοσφαιριστής (τερματοφύλακας) προσήλθε με ιστορικό άλγους από τεσσάρων μηνών εντοπιζόμενου στο δεξί ριζομήριο που ξεκίνησε άμεσα μετά από τραυματισμό κατά τη διάρκεια ποδοσφαιρικού αγώνα όπου το ισχίο βρέθηκε σε έξω στροφή και έκταση. Η αρχική διάγνωση ήταν αυτή της θλάσης του ορθού μηριαίου. Η συντηρητική αντιμετώπιση με αποφόρτιση του σκέλους, φυσικοθεραπεία και αναλγητικά δεν βελτίωσε τα συμπτώματα του ασθενούς. Κατά την κλινική εξέταση, το άλγος εντοπιζόταν στο ριζομήριο και την έξω επιφάνεια του ισχίου (θετικό σημείο «C») με αντανάκλαση προς την έσω επιφάνεια του σύστοιχου μηρού. Το σημείο πρόσκρουσης (κάμψη, προσαγωγή και έσω στροφή) για το ισχίο ήταν θετικό. Ο ασθενείς ανέφερε και την παρουσία μηχανικών συμπτωμάτων (μπλοκάρισμα της άρθρωσης και αστάθεια) αλλά και άλγος μετά από παρατεταμένη παραμονή σε καθιστική θέση. Η απλή ακτινογραφία λεκάνης-ισχίων ήταν φυσιολογική. Η μαγνητική τομογραφία λεκάνης ισχίων, απεικόνισε θλάση του ορθού μηριαίου (Εικ. 1) και ρήξη του επιχείλιου χόνδρου (Εικ. 2). Η ενδαρθρική έγχυση τοπικού αναισθητικού Εικόνα 1. Η απεικόνιση της θλάσης στον ορθό μηριαίο. Εικόνα 2. Κύστη στον επιχείλιο χόνδρο (paralabral cyst) χαρακτηριστική για ρήξη αυτού.

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται, πρώτον, από χαμηλή οστική μάζα ή, πιο απλά, από λιγότερη ποσότητα οστού και δεύτερον, από διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Η οστεοπόρωση είναι μια πάθηση του σκελετού, η οποία χαρακτηρίζεται από χαμηλή οστική μάζα και καταστροφή της μικρό- αρχιτεκτονικής του οστίτη ιστού, με αποτέλεσμα την αύξηση της

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Οστεοπόρωση Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Φυσιολογικό οστό Οστεπορωτικό Οστεοπόρωση - Ορισμός Αύξηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

οστεο πόρωση ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

οστεο πόρωση ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Δρ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΛ. ΔΙΟΝΥΣΙΩΤΗΣ Φυσίατρος - Ιατρός Αποκατάστασης Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών οστεο πόρωση ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Για εμάς τις γυναίκες, το γάλα ΔΕΛΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ Σε ποιούς ασθενείς µε τι µακροχρόνια αποτελέσµατα. Νικ. Λάγιος Χειρ. Ορθοπαιδικός Διευθυντής Α Ορθοπαιδικής Κλινικής Ι ΙΑΣΩ GENERAL ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear Τι είναι ο επιχείλιος χόνδρος; Ο επιχείλιος χόνδρος είναι µία δοµή από ινώδη ιστό που περιβάλλει κυκλοτερώς την κοτύλη την κοίλη δηλαδή αρθρική επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπενία και Οστεοπόρωση σε Αθλήτριες

Οστεοπενία και Οστεοπόρωση σε Αθλήτριες Οστεοπενία και Οστεοπόρωση σε Αθλήτριες Η άσκηση βοηθά τον οργανισμό δρώντας σε πολλά συστήματα οργάνων του σώματος. Οι ευεργετικές επιδράσεις της άσκησης είναι άμεσα ορατές στο καρδιαγγειακό και στο μυοσκελετικό

Διαβάστε περισσότερα

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Η οστεοπόρωση στον άνδρα συνήθως εμφανίζεται με κατάγματα ΕΝΩ στη γυναίκα διαγιγνώσκεται με την εξέταση ρουτίνας της

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

«ΒΙΤΑΜΙΝΗ D ΚΑΙ ΟΣΤΙΚΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ»

«ΒΙΤΑΜΙΝΗ D ΚΑΙ ΟΣΤΙΚΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ» «ΒΙΤΑΜΙΝΗ D ΚΑΙ ΟΣΤΙΚΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ» Στυλ κύριου υπότιτλου Στέλιος Ιωσηφίδης Α.Μ. 3620 Ευθαλία Μαραγκοπούλου Α.Μ 3634 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Χασαπίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΣΗ ΙΣΧΙΟΥ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΣΗ ΙΣΧΙΟΥ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΣΗ ΙΣΧΙΟΥ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ Α. Β. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ BSc, MD, PhD Ορθοπαιδικός Χειρουργός Χειρουργική Τεχνική Η αρθροσκόπηση ισχίου μπορεί να πραγματοποιηθεί με τον ασθενή σε ύπτια ή πλάγια θέση.

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ.

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις Παρουσίαση Περιστατικών Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Αεροπορίας Περιστατικό 1 Άρρεν ασθενής 41 ετών προσήλθε στο Ενδοκρινολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Τι είναι οι μηνίσκοι του γόνατος; Οι μηνίσκοι του γόνατος είναι ινοχόνδρινοι δίσκοι σχήματος C οι οποίοι παρεμβάλλονται μεταξύ του μηριαίου και της

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Τι είναι ο αρθρικός χόνδρος; Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένας στιλπνός, ομαλός, λείος και ανάγγειος ιστός που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΠΥΕΛΟΣ 1. Πρόσθια κάτω λαγόνια άκανθα, 2. Ιερό οστό, 3. Πρόσθια άνω λαγόνια άκανθα, 4. Ηβική σύμφυση, 5. Λαγόνιο οστό, 6. Κόκκυγας, 7. 5ος οσφυϊκός σπόνδυλος, 8. Ιερολαγόνια άρθρωση,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ-Ι ΡΥΜΑΤΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ : Κυπαρίση Γεωργία ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 ΛΑΡΙΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Μπίλλη Ευδ. Επ. Καθηγήτρια, Τμ. Φυσικοθεραπείας, ΤΕΙ Δυτική Ελλάδας Γήρανση - ορισμός Σαφής ορισμός του γήρατος δεν υπάρχει Σύμφωνα με τον Shock, το γήρας

Διαβάστε περισσότερα

2. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΥΠΟΚΕΦΑΛΙΚΑ 3. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ

2. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΥΠΟΚΕΦΑΛΙΚΑ 3. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΝΩ ΠΕΡΑΤΟΣ ΜΗΡΙΑΙΟΥ 1. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΗΣ 2. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΥΠΟΚΕΦΑΛΙΚΑ 3. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΚΑΦΑΛΗΣ ΜΗΡΙΑΙΟΥ Μηχανισμός κάκωσης Όταν το ισχίο είναι σε κάμψη 60 μοιρών η μεταφερόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Η οστεοαρθρίτιδα αντιμετωπίζεται χειρουργικά όταν: α) η καταστροφή του αρθρικού χόνδρου είναι ολοκληρωτική, β) όταν υπάρχουν σημαντικά συμπτώματα, όπως πόνος ή

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ

οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ Το αυξημένο σωματικό βάρος και η οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ελληνικά επιδημιολογικά δεδομένα Γ. Π. Λυρίτης Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ γ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ Οι ποιο συχνές παθήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ Γ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΖΥΡΙΧΗ ΕΛΒΕΤΙΑΣ ΚΝΩΣΣΟΥ 236 -ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΠΕΔΙΑΔΟΣ ΤΗΛ 2810 327988 6937 363 880 Η αρθρίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 3 ο - Άρθρο 6 o

Τεύχος 3 ο - Άρθρο 6 o Τεύχος 3 ο - Άρθρο 6 o ΡΑΧΙΤΙΔΑ- ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Συγγραφέας: Μαλακάση Αποστολία* * Επικουρικός Ορθοπαιδικός, Κ.Θ.-Κ.Υ. Λέρου. Μεταβολική πάθηση που χαρακτηρίζεται από ανεπαρκή εναπόθεση ασβεστίου

Διαβάστε περισσότερα

25 0 Περιφερειακό Σεμινάριο Συνεχούς Επιμόρφωσης Ορθοπαιδικών Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης

25 0 Περιφερειακό Σεμινάριο Συνεχούς Επιμόρφωσης Ορθοπαιδικών Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης 25 0 Περιφερειακό Σεμινάριο Συνεχούς Επιμόρφωσης Ορθοπαιδικών Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Τόπος διεξαγωγής: Αλεξανδρούπολη, 29-30/06/2013 Ξενοδοχείο Alexander Beach Οργάνωση: Ορθοπαιδική Κλινική Ε.Σ.Υ.

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Ορισμός : Οξεία μυϊκή θλάση ορίζεται η ρήξη των μυϊκών ινών στο μυ η οποία είναι αποτέλεσμα εφαρμογής υπέρμετρης ξαφνικής δύναμης στο μυ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes Αλληλεπιδράσεις φυτο-οιστρογόνων της διατροφής με γονίδια που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των οστών Ρωξάνη Τέντα Roxane Tenta Assistant Prof. in Human Physiology Interactions between diet-derived phytoestrogens

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ.

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. Η μηροκοτυλιαία πρόσκρουση αποτελεί, σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα της σύγχρονης βιβλιογραφίας, το συχνότερο

Διαβάστε περισσότερα

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος Η οστεοπόρωση αποτελεί κλινική συνδρομή και χαρακτηρίζεται από μείωση της οστικής πυκνότητας των οστών και διαταραχή της μικροαρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες των οστών

Μηχανικές ιδιότητες των οστών Τα οστά δρουν σαν κατασκευές υποστήριξης και μεταφέρουν φορτία: h Απλή συμπίεση h Λυγισμός (φόρτιση του ενός φλοιού ελκυσμός του άλλου) h Στρέψη Μηχανικές ιδιότητες των οστών h Ισχυρότερα στη συμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα.

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα. ιατροφή στην εφηβεία και άθληση-ενεργειακή ισορροπία και πρόσληψη Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 17 Φεβρουαρίου 2003 Τα διαιτολόγιο ενός νεαρού αθλητή θα πρέπει αρχικά να είναι επαρκές σε θερµίδες αλλά και σε

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

«διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ 30/11/2013 6/52

«διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ 30/11/2013 6/52 ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ - ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 «διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ Δρ. Νικόλαος Γκουγκουλιάς Ορθοπαιδικός Χειρουργός Consultant

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ

Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ Α. ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥ ΔΙΣΚΟΥ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΤΟΥ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι βρίσκονται μεταξύ των σωμάτων των σπονδύλων. Ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καθηγητής Ορθοπαιδικής και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Οστεοπόρωσης (ΕΛΙΟΣ) Δρ. Γεώργιος Λυρίτης για την Οστεοπόρωση

Ο Καθηγητής Ορθοπαιδικής και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Οστεοπόρωσης (ΕΛΙΟΣ) Δρ. Γεώργιος Λυρίτης για την Οστεοπόρωση Ο Καθηγητής Ορθοπαιδικής και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Οστεοπόρωσης (ΕΛΙΟΣ) Δρ. Γεώργιος Λυρίτης για την Οστεοπόρωση 2011-11-19 10:15:41 Δεν αρκεί η λήψη φαρμάκων για τη θεραπεία της οστεοπόρωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ:DrΣ.ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ ΡΗΞΗ ΤΕΝΟΝΤΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΘΩΡΑΚΙΚΟΥ ΜΥΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:KOYMHΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗ:ΚΑΛΥΒΑΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α 1 η Περίπτωση 2 η

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 14: ΤΡΑΥΜΑ Η διατροφική υποστήριξη κρίνεται απαραίτητη κατά την φλεγμονώδη και μεταβολική φάση διότι βελτιώνει σημαντικά την έκβαση του ασθενούς. Η μέτρια

Διαβάστε περισσότερα

Μηρόςβ βββ. Επιγο νατίδα. Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω. Κνήμη βββββ

Μηρόςβ βββ. Επιγο νατίδα. Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω. Κνήμη βββββ ΦΥΣΙΟ - ΓΟΝΑΤΟ Πρόσθιος χιαστός Έξω πλάγιος σύνδεσμος Έξω μηνίσκος Μηρόςβ βββ Επιγο νατίδα Οπίσθιος χιαστός σύνδεσμος Αρθρικός χόνδρος Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω μηνίσκος Κνήμη βββββ Περόνη ββββ Ανατομία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία

Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία Σελίδα 1 από 5 Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία Γερμανός Ιερονυμάκης 1, Γιώργος Μίλεσης MSc 2 1 Τεχνολόγος ακτινολόγος, 2 Κλινικός Διαιτολόγος, MSc Εφαρμοσμένης Κλινικής Διατροφής Ένα από τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει πως η μείωση της πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus»

ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus» ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus» 1. ΓΕΝΙΚΑ Τι είναι: Η παραμόρφωση του μεγάλου δακτύλου του ποδιού που παρεκκλίνει προς τα υπόλοιπα δάκτυλα. Σε ποιούς εμφανίζεται: Είναι πιο συχνό στις γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

Aρθροσκόπηση του Ισχίου

Aρθροσκόπηση του Ισχίου Aρθροσκόπηση του Ισχίου Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαδικός Χειρουργός 2 Εισαγωγή H αρθροσκόπηση του ισχίου επιχειρήθηκε για πρώτη φορά το 1913 από τον Burman, αλλά η κλινική της εφαρμογή άρχισε

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

όταν οι απλές ακτινογραφίες βάζουν την υπόνοια οστεοπόρωσης, τότε το άτοµο έχει χάσει το 30 % της οστικής του µάζας.

όταν οι απλές ακτινογραφίες βάζουν την υπόνοια οστεοπόρωσης, τότε το άτοµο έχει χάσει το 30 % της οστικής του µάζας. 1 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ για την ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Εισαγωγή Η οστεοπόρωση είναι απ ότι δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία όλων των χωρών µια ΑΡΚΕΤΑ ΣΥΧΝΗ κατάσταση. Μία στις δύο γυναίκες 65 χρόνων έχει υποστεί τουλάχιστον ένα

Διαβάστε περισσότερα

Συγγενές Εξάρθρηµα του Ισχίου. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Συγγενές Εξάρθρηµα του Ισχίου. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Συγγενές Εξάρθρηµα του Ισχίου Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός ΣΥΓΓΕΝΕΣ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ ΙΣΧΙΟΥ ΟΡΙΣΜΟΣ Συγγενής διαταραχή του ισχίου που προκαλείται από την ανώµαλη ανάπτυξη ενός ή όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική

Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του γόνατος; Η άρθρωση του γόνατος σχηματίζεται από το μηριαίο οστό και από την κνήμη. Τα άκρα των οστών

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ Έλλειψη ισορροπίας μεταξύ μυϊκών ομάδων που βρίσκονται σε λειτουργική συνάφεια (αγωνιστές ανταγωνιστές, π.χ. κοιλιακοί- ραχιαίοι) ΤΙ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005)

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) Αγαπητοί Συνάδελφοι, Κυρίες και Κύριοι, Αρχίζουμε την ενδιαφέρουσα αυτή στρογγυλή τράπεζα που έχει θέμα της, την Χρόνια οσφυαλγία, ελπίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Η μυϊκή ομάδα η οποία βρίσκεται στην οπίσθια επιφάνεια του μηρού (οπίσθιοι μηριαίοι μύες) αποτελείται από τρεις μύες (εικόνα):

Η μυϊκή ομάδα η οποία βρίσκεται στην οπίσθια επιφάνεια του μηρού (οπίσθιοι μηριαίοι μύες) αποτελείται από τρεις μύες (εικόνα): Τι είναι η θλάση των οπίσθιων μηριαίων; Η μυϊκή ομάδα η οποία βρίσκεται στην οπίσθια επιφάνεια του μηρού (οπίσθιοι μηριαίοι μύες) αποτελείται από τρεις μύες (εικόνα): - Δικέφαλο μηριαίο - Ημιημενώδη 1

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση

Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Στεργίου Α.1, Βαρβαρούσης Δ.2, Μάγγου Λ.2, Παπακώστας Π.2, Παπαμιχαήλ Ν.2, Πλούμης Α.2 Κέντρο Θεραπευτικής Ιππασίας & Ιπποθεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ.

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (CT)( N.Λασανιάνος, Ν.Κανακάρης, Α.Παπαθανασόπουλος, Π.Γιαννούδης 65o Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6: ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η νεφρική υποκατάσταση (αιμοδιάλυση) οδηγεί στις ακόλουθες απώλειες: αμινοξέων (2gr/ώρα διάλυσης) και γλουταμίνης

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Οι ασθενείς με νευρογενή ανορεξία παρουσιάζουν σημαντική απώλεια βάρους, είναι ανορεκτικοί και υποφέρουν από

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιότητα και αναγκαιότητα των νεότερων θεραπειών στην οστεοπόρωση

Αιτιότητα και αναγκαιότητα των νεότερων θεραπειών στην οστεοπόρωση Αιτιότητα και αναγκαιότητα των νεότερων θεραπειών στην οστεοπόρωση ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ Παναγιώτης Τρόντζας ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ-ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ, ΑΘΗΝΑ DEBATE στην οστεοπόρωση Η οστική ανακατασκευή (bone turnover) H ί π

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I.

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I. ΒΛΑΙΣΟ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ 1 2 ΒΛΑΙΣΟ I. ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΒΛΑΙΣΟ II. ΜΕΡΟΣ ΑΛΛΟΥ ΠΙΟ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Γενικευμένης Χαλάρωσης Συνδέσμων Νευρολογικής ή Μυϊκής Πάθησης Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ Κλειστά (χωρίς λύση της συνέχειας του δέρματος) Ανοικτά (λύση της συνέχειας του δέρματος) επείγουσα χειρουργική επέμβαση Grade I: Grade II: Grade III

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. Ιδιότητες του νερού

ΥΔΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. Ιδιότητες του νερού ΥΔΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Η φυσικοθεραπεία βασίζεται σε φυσικά μέσα. Ένα από αυτά είναι και το υγρό στοιχείο, το νερό. Η εφαρμογή του νερού ως μέσο στη θεραπεία ονομάζεται Υδροθεραπεία. Η επίδραση του νερού είναι ευεργετική

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP Τι είναι οι σύνδεσμοι και ο επιχείλιος χόνδρος στον ώμο; Η γληνοβραχιόνια άρθρωση του ώμου είναι μία σφαιροειδής ενάρθρωση που σχηματίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ Γενικά Η ποδοκνημική (άρθρωση μεταξύ αστραγάλου και κνήμης) προσβάλλεται λιγότερο συχνά από αρθρίτιδα σε σχέση με το γόνατο ή το ισχίο. Στην ποδοκνημική άρθρωση ή αρθρίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη/ αντιμετώπιση κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας βάρους Αντιμετώπιση της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Μία από της σημαντικότερες παθήσεις που αλλοιώνουν την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου, στην ώριμη ηλικία, είναι και η σπονδυλική

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 12η Τραυματισμοί Νωτιαίου Μυελού

Διάλεξη 12η Τραυματισμοί Νωτιαίου Μυελού ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 12η Τραυματισμοί Νωτιαίου Μυελού Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Τραυματισμοί του Νωτιαίου Μυελού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες

Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες Τι είναι Πλατυποδία; Πλατυποδία είναι η απουσία καμάρας στο πέλμα του ποδιού που μπορεί να εμφανιστεί σε μικρά παιδιά και σε ενήλικες. Όταν το παιδί ή ο ενήλικας στέκονται

Διαβάστε περισσότερα

Αμερικανική Ακαδημία Ορθοπαιδικών Χειρουργών

Αμερικανική Ακαδημία Ορθοπαιδικών Χειρουργών Αμερικανική Ακαδημία Ορθοπαιδικών Χειρουργών ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΓΟΝΑΤΟΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΕ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ 2 Η ΕΚΔΟΣΗ ΜΑΙΟΣ 18, 2013 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα περίληψη της Αμερικάνικης Ακαδημίας

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστημιο Θεσσαλιας Ιατρικη Σχολη

Πανεπιστημιο Θεσσαλιας Ιατρικη Σχολη Εισαγωγη στην Ορθοπαιδικη Κωνσταντινος Ν. ΜΑΛΙΖΟΣ Πανεπιστημιο Θεσσαλιας Ιατρικη Σχολη Εισαγωγη στην Ορθοπαιδικη Ορθοπαιδικη ή Ορθοπεδικη «παιδο-ορθωτικη» (Γ. Μπαμπινιωτης) Πανεπιστημιο Θεσσαλιας Ιατρικη

Διαβάστε περισσότερα

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού Σπονδυλική στήλη: 7 αυχενικοί, 12 θωρακικοί, 5 οσφυϊκοί, 5 ιεροί και 4-5 κοκκυγικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΜΙΑ ΑΝΩ ΥΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΗΣ ΜΕΘΟ ΟΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΜΙΑ ΑΝΩ ΥΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΗΣ ΜΕΘΟ ΟΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΜΙΑ ΑΝΩ ΥΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΗΣ ΜΕΘΟ ΟΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Τα γόνατα παίζουν σηµαντικό ρόλο στη στήριξη και στη βάδιση µας. Καθηµερινά επιβαρύνονται προκειµένου να ανταπεξέλθουν στις διάφορες καταπονήσεις

Διαβάστε περισσότερα