ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΘΕΜΑΤΑ II. Απευαισθητοποίηση στο αλλεργικό παιδί Δ. ΧΑΤΖΗΣ. Νέα φάρμακα σε παλιά νοσήματα Ε. ΛΥΚΟΠΟΥΛΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΘΕΜΑΤΑ II. Απευαισθητοποίηση στο αλλεργικό παιδί Δ. ΧΑΤΖΗΣ. Νέα φάρμακα σε παλιά νοσήματα Ε. ΛΥΚΟΠΟΥΛΟΥ"

Transcript

1 390 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2009 ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΘΕΜΑΤΑ II ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΕΣ: Χ. ΜΠΑΚΟΥΛΑ, Α. ΞΑΪΔΑΡΑ Απευαισθητοποίηση στο αλλεργικό παιδί Δ. ΧΑΤΖΗΣ Νέα φάρμακα σε παλιά νοσήματα Ε. ΛΥΚΟΠΟΥΛΟΥ Συνέπειες της προγεννητικής έκθεσης σε αντικαταθλιπτικά Α. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Άμεση θεραπευτική αντιμετώπιση κρίσεων σπασμών Ο. ΠΑΠΑΔΑΚΗ-ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΑΠΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Δ. Χατζής: Το τρίπτυχο αποφυγή του αιτίου, φαρμακοθεραπεία και κυρίως, εκπαίδευση των ασθενών είναι η βάση για την αντιμετώπιση των αλλεργικών νοσημάτων. Η αποτελεσματικότητα για την καταπολέμηση των συμπτωμάτων της αλλεργικής ρινίτιδας και του άσθματος όμως, ε- ξαρτάται από το πόσο εφικτή είναι η εφαρμογή του τρίπτυχου και κυρίως από το πόσο ανεκτή είναι η φαρμακοθεραπεία. Αν δε σημειωθεί ικανοποιητική απάντηση με την εφαρμογή του τριπτύχου, η καλύτερη λύση που προτείνεται είναι η απευαισθητοποίηση. Η μέθοδος αυτή, η οποία ονομάζεται επίσης ανοσοθεραπεία, συνίσταται στην, κατά πλήρως ελεγχόμενο τρόπο, βαθμιαία και κλιμακωτά αυξανόμενη χορήγηση του αντιγόνου. Η χορήγηση αυτή αποσκοπεί και επιφέρει τελικά την αλλαγή παραγωγής του τύπου των αντισωμάτων έναντι του συγκεκριμένου αντιγόνου (αλλεργιογόνου). Ειδικότερα, η αλλεργική φλεγμονή διέπεται από την παραγωγή ιντερλευκινών 4 και 5, με αποτέλεσμα τη δημιουργία αντισωμάτων τύπου Ε. Η απευαισθητοποίηση, αντίθετα, αλλάζει την ανοσολογική απάντηση σε παραγωγή ιντερφερόνης γ και, περαιτέρω, στην παραγωγή δεσμευτικών αντισωμάτων τύπου Γ (υποομάδα 4) και τύπου Α στις εκκρίσεις των βλεννογόνων, τα οποία προστατεύουν τον ασθενή. Ενδείξεις Οι ενδείξεις εφαρμογής της ανοσοθεραπείας είναι: η αλλεργική ρινίτιδα / ρινο-επιπεφυκίτιδα το αλλεργικό βρογχικό άσθμα η αλλεργία στα υμενόπτερα (μέλισσες, σφήκες) οι αλλεργικές αντιδράσεις τύπου Ι (μέσω αντισωμάτων τύπου Ε) στα φάρμακα, όταν υπάρχει κίνδυνος αναφυλαξίας και δεν υπάρχει κάποια εναλλακτική λύση και πρόσφατα, η τροφική αλλεργία. Η απευαισθητοποίηση στα φάρμακα απαιτεί την εισαγωγή του ασθενούς σε μονάδα εντατικής νοσηλείας, για την ασφαλή ολοκλήρωση ειδικού πρωτοκόλλου. Η αποτελεσματικότητα της απευαισθητοποίησης στα φάρμακα είναι παροδική και, επομένως, πρέπει να χορηγείται το φάρμακο, σε μικρότατες δόσεις, δια βίου σε καθημερινή βάση. Η τροφική αλλεργία, τελευταία, αποτελεί πεδίο κλινικών δοκιμών με ενθαρρυντικά αποτελέσματα (ειδικά σε φρούτα) χρειάζεται όμως περισσότερος χρόνος παρακολούθησης και περισσότερες μελέτες για την τεκμηρίωση των ευεργετικών αυτών αποτελεσμάτων. Για την εφαρμογή της απευαισθητοποίησης πρέπει να υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες προϋποθέσεις, ώστε η απόφαση για την ανοσοθεραπεία να είναι αιτιολογημένη, δηλαδή η κατάσταση του

2 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, ασθενούς να αποτελεί πραγματική, αν όχι απόλυτη, ένδειξη ανοσοθεραπείας. Πρωτίστως πρέπει να έχει προηγηθεί η τεκμηριωμένη διάγνωση αλλεργικής νόσου. Η συμπτωματολογία της νόσου πρέπει να οφείλεται στην παραγωγή αντισωμάτων τύπου Ε (διαπιστωμένων είτε με αιματολογικό έλεγχο είτε με δερματικές δοκιμασίες νυγμού) και επιπλέον, να υπάρχει κλινική συσχέτιση ενοχλημάτων-αιτίου, π.χ. έκθεση σε κάποια γύρη και φτερνίσματα. Αντίθετα, αν οι ασθματικοί παροξυσμοί είναι επακόλουθο ιογενών λοιμώξεων δεν αποτελούν ένδειξη απευαισθητοποίησης. Η βαρύτητα των συμπτωμάτων, με επιβάρυνση στην ποιότητα ζωής, είναι από τους πλέον ισχυρούς λόγους για την έναρξη της ανοσοθεραπείας. Η αποτυχία των κλασσικών μεθόδων θεραπείας, όπως π.χ. η αδυναμία συμμόρφωσης του ασθενούς στη φαρμακοθεραπεία και πρωτίστως, η ύπαρξη παρενεργειών, ωθούν τη σκέψη, όπως είναι εύλογο, προς άλλες θεραπευτικές λύσεις. Για παράδειγμα, ολιγοήμερη χορήγηση αντιισταμινικού σε αλλεργική ρινίτιδα είναι αποδεκτή αντιμετώπιση. Αντίθετα, η για μεγάλο χρονικό διάστημα θεραπεία με αντιισταμινικά ή, το σπουδαιότερο, η καταστολή ή η υπνηλία από αντιισταμινικό με συνέπεια την μειωμένη σχολική απόδοση, επιβάλλει την αναθεώρηση του θεραπευτικού σχήματος και τουλάχιστον, τον προβληματισμό για την έναρξη ανοσοθεραπείας. Γενικά, η ορθολογική στάθμιση όλων των παραμέτρων που εμπλέκονται στη σχέση κίνδυνος-όφελος, όπως ανεπιθύμητες ενέργειες, κόστος, χρονοδιάγραμμα, πρέπει να λαμβάνονται πάντοτε υπ όψιν, πριν ληφθεί η απόφαση για την εφαρμογή της ανοσοθεραπείας. Αποτελεσματικότητα ανοσοθεραπείας Στην απόφαση για την έναρξη ή μη ανοσοθεραπείας, σπουδαία και με ιδιαίτερη βαρύτητα, είναι η παράμετρος αποτελεσματικότητα. Με τη σωστή επιλογή των ασθενών, η απευαισθητοποίηση, βρέθηκε ότι οδηγεί σε: σαφώς βελτιωμένη ποιότητα ζωής των ασθενών ελάττωση της βρογχικής υπεραντιδραστικότητας, τόσο της ειδικής όσο και της μη ειδικής παρατεταμένη χρονική περίοδο ανοχής στο/ στα αλλεργιογόνο/να και μετά την διακοπή της ανοσοθεραπείας αποτροπή περαιτέρω ευαισθητοποιήσεων, δηλαδή δεν εμφανίζεται με τα χρόνια κάποια άλλη ευαισθητοποίηση, όπως συνήθως συμβαίνει από την μονοευαισθητοποίηση στις πολλαπλές ευαισθησίες στα διάφορα εισπνεόμενα αντιγόνα ανακοπή της πορείας από ρινίτιδα προς αλλεργικό βρογχικό άσθμα. Από τα προηγούμενα φαίνεται καθαρά η ευεργετική δράση της ανοσοθεραπείας. Εκτός από το θεραπευτικό - κατασταλτικό της ρόλο έχει τεράστια σημασία, ειδικά στον παιδικό πληθυσμό, ο προληπτικός ρόλος της απευαισθητοποίησης. Σε επίπεδο ποιότητας ζωής και παγκόσμιας οικονομίας, και μόνον η πρόληψη του άσθματος τοποθετεί την απευαισθητοποίηση ως τη θεραπεία επιλογής της αλλεργικής νόσου. Η επιτυχία της απευαισθητοποίησης είναι παγκοσμίως εμφανής, μετά από την πολύχρονη κλινική εφαρμογή της, στις γύρεις των αγρωστωδών, δένδρων, και ζιζανίων, και επιπλέον στη Νότια Ευρώπη, στη γύρη από το περδικάκι. Επίσης, στα ακάρεα, ειδικά όταν προκαλούν ρινίτιδα. Για τα αντιγόνα των μυκήτων, αναμφίβολα δρα στην ρινίτιδα, αλλά για το άσθμα εκφράζεται ακόμη σκεπτικισμός όσον αφορά την επιτυχή απευαισθητοποίηση. Εξάλλου, η ανοσοθεραπεία είναι ευεργετική εναντίον αντιγόνων από το τρίχωμα των κατοικίδιων ζώων, ειδικά της γάτας που είναι ισχυρότατο αλλεργιογόνο, και λιγότερο του σκύλου. Η ειδική ανοσοθεραπεία στην αλλεργική ρινίτιδα, χωρίς αμφιβολία, είναι ό,τι το καλύτερο υπάρχει στη θεραπευτική φαρέτρα. Συγκεκριμένα, αν η επιλογή των ασθενών είναι ιδιαιτέρως προσεκτική η απευαισθητοποίηση επιφέρει ίαση. Πράγματι, τα παιδιά με εποχιακή ρινίτιδα από μονοευαισθητοποίηση και χωρίς άσθμα, με την ολοκλήρωση της ανοσοθεραπείας δεν εμφανίζουν αλλεργικά φαινόμενα στο μέλλον. Επιπλέον, σε μετα-ανάλυση 43 διπλών τυφλών κλινικών μελετών φάνηκε ότι με την ανοσοθεραπεία η συμπτωματολογία των ασθενών μειώθηκε κατά 45%, συγκριτικά με το εικονικό φάρμακο, και αυτό το αποτέλεσμα είναι καλύτερο και από το αποτέλεσμα της φαρμακοθεραπείας. Στην ολοετή, όμως, ρινίτιδα η αποτελεσματικότητα της ανοσοθεραπείας δεν είναι εφάμιλη αυτής που παρατηρείται στην εποχιακή ρινίτιδα, ίσως επειδή στην ολοετή ρινίτιδα εκτός από τα ακάρεα ή τους μύκητες, είναι δυνατόν να εμπλέκονται και άλλοι παθογενετικοί μηχανισμοί. Για το παιδικό αλλεργικό βρογχικό άσθμα η α- πευαισθητοποίηση, ενώ μειώνει τη βαρύτητα των συμπτωμάτων, δεν έχει την ίδια θεαματική αποτελεσματικότητα που έχει στην εποχιακή ρινίτιδα. Σίγουρα όμως αποτρέπει την έλευση άσθματος σε ευαισθητοποιημένα παιδιά με ρινίτιδα στη γύρη

3 392 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2009 αγρωστωδών ή σημύδας. Σε άλλη μελέτη φάνηκε ότι στην εποχιακή ρινίτιδα με άσθμα, η απευαισθητοποίηση ελάττωσε τη βαρύτητα της συμπτωματολογίας και του άσθματος και, κυρίως, της ρινίτιδας. Από το υλικό 75 τυχαιοποιημένων μελετών, σε 3,500 ασθματικούς ενήλικες, η ανοσοθεραπεία βρέθηκε ότι: 1) βελτιώνει σημαντικά τη βαρύτητα της συμπτωματολογίας, 2) μειώνει, σημαντικά επίσης, την ανάγκη σε φαρμακοθεραπεία, και 3) ελαττώνει την ειδική βρογχική υπεραντιδραστικότητα (και σε μικρότερο βαθμό τη μη ειδική). Βάσει αυτών, συνιστάται απευαισθητοποίηση σε παιδιά και νέους γενικά ασθενείς που απαιτούν χορήγηση βρογχοδιασταλτικών, κάθε μέρα, με την προϋπόθεση ότι το άσθμα τους είναι υπό έλεγχο. Συνεπώς, θεωρείται ότι το όφελος από την απευαισθητοποίηση είναι μεγαλύτερο και οικονομικά για τους ασθενείς σε σύγκριση με τη μακροχρόνια φαρμακοθεραπεία,. Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί ότι το αρρύθμιστο άσθμα αποτελεί αντένδειξη ανοσοθεραπείας. Και τούτο γιατί η εισαγωγή του αντιγόνου (αίτιο του αλλεργικού άσθματος) για την επίτευξη της απευαισθητοποίησης, προκαλεί επιβάρυνση της κλινικής εικόνας. Η απευαισθητοποίηση στα υμενόπτερα, όταν υπάρχει ιστορικό αναφυλαξίας, και επομένως επικρέμεται ο ίδιος κίνδυνος σε επόμενο τσίμπημα, είναι εξαιρετικά αποτελεσματική με 98% ποσοστό ε- πιτυχίας, μετά από 3-5 χρόνια ανοσοθεραπείας. Διάρκεια θεραπείας Η διάρκεια της ανοσοθεραπείας κυμαίνεται, για να έχει την καλύτερη απόδοση, από 3 έως 5 χρόνια, με μόνη εξαίρεση την κατά περίπτωση απόφαση για δια βίου απευαισθητοποίηση στα υμενόπτερα. Παρά τα ευεργετικά αποτελέσματα που έχει η απευαισθητοποίηση, το τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα εγείρει θέμα συμμόρφωσης, και επομένως η διάρκεια πρέπει να συζητηθεί και αναλυθεί εκτενώς στους ασθενείς, τα ίδια τα παιδιά. Με τη σωστή εκπαίδευση του ασθενούς παρακάμπτεται αυτή η δυσκολία και το αλλεργικό άτομο αποκομίζει το μέγιστο της αποτελεσματικότητας της μεθόδου. Μειονεκτήματα ανοσοθεραπείας Άλλο μειονέκτημα της ανοσοθεραπείας είναι ότι η απόδοση της είναι «εξατομικευμένη», επειδή δεν έχουν όλοι οι ασθενείς τον ίδιο βαθμό αντιδραστικότητας. Προβλήματα, εξάλλου, παρουσιάζουν και οι προσμίξεις που τυχόν υπάρχουν στα φυσικά εκχυλίσματα των χορηγούμενων αλλεργιογόνων. Άλλοτε, πάλι, τα σκευάσματα έχουν διαφορετική ποσοτική σύσταση, και αυτό εξαρτάται όχι μόνον από την πρωτεολυτική δράση, που ενδεχομένως υπάρχει στο εκχύλισμα, αλλά και από την κατά εποχή διαφορετική ωρίμανση των γύρεων. Στα παιδιά, ιδιαίτερο μειονέκτημα είναι η χορήγηση της ανοσοθεραπείας, ανά τακτά χρονικά διαστήματα, με τη μορφή υποδορίων ενέσεων, που απαιτεί καθορισμένες επισκέψεις και δημιουργεί επώδυνες εμπειρίες. Επιπλέον, η ενέσιμος απευαισθητοποίηση έχει προκαλέσει ακόμα και αναφυλακτικές αντιδράσεις, για τις οποίες χρειάστηκε χορήγηση αδρεναλίνης. Όλοι αυτοί οι λόγοι έχουν ενοχοποιηθεί για τη πλημμελή συμμόρφωση ορισμένων ασθενών με την ανοσοθεραπεία. Είναι επόμενο, συνεπώς, να αναζητηθούν άλλες οδοί για την απευαισθητοποίηση. Έτσι, σήμερα, στην Ευρώπη, έχει επικρατήσει η υπογλώσσια ανοσοθεραπεία. Υπογλώσσια ανοσοθεραπεία Η υπογλώσσια ανοσοθεραπεία, χωρίς να είναι πλήρως διαλευκασμένοι οι μηχανισμοί δράσης της, έχει αποδειχθεί εξ ίσου αποτελεσματική με την «κλασική» (ενέσιμη) απευαισθητοποίηση. Η αποτελεσματικότητά της έχει φανεί αφενός από συγκριτικές μελέτες, σε ασθενείς ευαισθητοποιημένους στη γύρη αγρωστωδών και της συμήδας, και αφετέρου από διπλές-τυφλές τυχαιοποιημένες μελέτες, που έδειξαν ότι η συμπτωματολογία των ασθενών και η ανάγκη να τους χορηγηθεί επιπλέον φάρμακο ήταν η ίδια και με τις δύο μεθόδους ανοσοθεραπείας. Η υπογλώσσια απευαισθητοποίηση: είναι ανώδυνη δεν προκαλεί γενικευμένες αντιδράσεις, παρά μόνον σπανίως, ήπιο στοματικό καύσο ή γαστρεντερικά ενοχλήματα (δυσκοιλιότητα) ή κνίδωση, δεν απαιτεί ιατρικές επισκέψεις. Έχει, ως εκ τούτου, αποκτήσει, πρόσφατα, μεγάλη δημοτικότητα, ικανοποιητική συμμόρφωση των ασθενών και σαφή προτίμηση λόγω της α- σφάλειάς της. Σήμερα, μετά από την αρχική περίοδο κριτικής και προβληματισμού, κυρίως για την αποτελεσματικότητά της, η υπογλώσσια απευαισθητοποίηση έχει κερδίσει έδαφος στην αντιμετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας και του άσθματος. Εφαρμόζεται και στην Ελλάδα.

4 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, ΝΕΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΣΕ ΠΑΛΑΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Ε. Λυκοπούλου Προπρανολόλη για τα σοβαρά αιμαγγειώματα της βρεφικής ηλικίας Τα αιμαγγειώματα είναι οι πιο συχνοί όγκοι της βρεφικής ηλικίας. Παρά την αυτοπεριοριζόμενη πορεία τους, 10-20% των περιπτώσεων χρειάζονται συστηματική θεραπεία. Είναι οι περιπτώσεις των αιμαγγειωμάτων που με την εντόπιση τους εμποδίζουν κάποια ζωτική λειτουργία (όραση, αναπνοή) ή οδηγούν σε δυσμορφία (μύτη, αυτί), τα μεγάλα αιμαγγειώματα προσώπου καθώς και τα εξελκωμένα αιμαγγειώματα. Η από του στόματος χορήγηση κορτικοειδών είναι η θεραπεία πρώτης γραμμής για τα προβληματικά βρεφικά αιμαγγειώματα σε δόση 2-4mg/kg την ημέρα για 4-12 εβδομάδες και σταδιακή μείωση σε μερικούς μήνες (με ανταπόκριση 30%-84%). Άλλες θεραπευτικές επιλογές όπως η ιντερφερόνη α και η βινκριστίνη χρησιμοποιούνται λιγότερο λόγω τοξικότητας. Ομάδα Γάλλων ερευνητών από το παιδιατρικό νοσοκομείο του Bordeaux ανακάλυψε τυχαία ότι η προπρανολόλη θεράπευσε αποτελεσματικά τα αιμαγγειώματα σε δύο παιδιά που έπαιρναν το φάρμακο για καρδιολογικές επιπλοκές ενώ ήταν σε θεραπεία με κορτικοειδή λόγω αιμαγγειωμάτων. Ο ένας από τους δύο πρώτους αυτούς ασθενείς ήταν βρέφος 1-μηνός με ταχέως αυξανόμενο αιμαγγείωμα προσώπου που παρουσίαζε οφθαλμολογικές επιπλοκές και τραχειο-οισοφαγική επέκταση παρά την από του στόματος θεραπεία με κορτιζόνη. Παρουσίασε όμως έντονη ταχυκαρδία και έτσι χρειάστηκε να του χορηγηθεί θεραπεία με προπρανολόλη. Επτά μέρες αργότερα, το αιμαγγείωμα ήταν σημαντικά μικρότερο. Έτσι η πρεδνιζολόνη διακόπηκε μέχρι την ηλικία των 4-μηνών, χωρίς υποτροπή του αιμαγγειώματος ενώ στην ηλικία των 9 μηνών το αιμαγγείωμα είχε υποχωρήσει (εικόνα 1). Με δεδομένο την καλή θεραπευτική ανταπόκριση, επιπλέον 9 βρέφη με σοβαρά αιμαγγειώματα θεραπεύτηκαν με προπρανολόλη. Δύο από αυτά είχαν λάβει ήδη κορτικοειδή από το στόμα ενώ επτά δεν είχαν λάβει καμιά αγωγή. Η προπρανολόλη (2mg/kg/ημέρα) ξεκίνησε στην ηλικία των 2 μέχρι 4 μηνών και διακόπηκε στην ηλικία των 8 μέχρι 14 μηνών. Όλοι οι ασθενείς άρχισαν ν ανταποκρίνονται σε 24 ώρες από την έναρξη της προπρανολόλης ενώ το χρώμα και το πάχος του αιμαγγείωματος παρουσίαζε συνεχή βελτίωση μέχρι η βλάβη να γίνει σχεδόν επίπεδη με υπολειμματικές τηλαγγειεκτασίες. Δεν υπήρξε επιδείνωση με τη διακοπή της προπρανολόλης. Οι συγγραφείς υποθέτουν ότι οι πιθανοί μηχανισμοί δράσης της προπρανολόλης (μη εκλεκτικός β-αναστολέας) στα βρεφικά αιμαγγειώματα είναι οι ακόλουθοι: α) μέσω τοπικής αγγειοσύσπασης β) λόγω μειωμένης παραγωγής των συνήθως αυξημένων στα αιμαγγειώματα, αγγειογενετικών παραγόντων VEGF (αγγειακός ενδοθηλιακός παράγοντας ανάπτυξης) και bfgf (βασικός ινοβλαστικός παράγοντα ανάπτυξης) και γ) λόγω αυξημένης απόπτωσης των ενδοθηλιακών κυττάρων των τριχοειδών. Μετά από 40 χρόνια κλινικής χρήσης των β- αναστολέων στα βρέφη δεν έχει αναφερθεί περίπτωση θανάτου ή σοβαρής καρδιαγγειακής νόσου σαν αποτέλεσμα της δράσης τους. Οι παρενέργειες τους περιλαμβάνουν παροδική βραδυκαρδία και υπόταση που επιβάλλουν στενή παρακολούθηση των ασθενών στην έναρξη της θεραπείας. Επίσης βρογχόσπασμος παρατηρείται σε ασθενείς με άσθμα ή υποκείμενη πνευμονική νόσο. Γι αυτό απαιτείται λεπτομερές ατομικό και οικογενειακό ιστορικό με έμφαση σε ατοπία και άσθμα πριν την έναρξη της αγωγής. Τέλος οι β-αναστολείς μειώνουν τη λιπόλυση, τη γλυκογονόλυση και τη γλυκονεογένεση με αποτέλεσμα προδιάθεση για υπογλυκαιμία στη νεογνική περίοδο. Βέβαια τα περισσότερα παιδιά που θεραπεύονται για βρεφικά αιμαγγειώματα είναι μεγαλύτερα σε ηλικία και έχουν φυσιολογική λήψη τροφής με αποτέλεσμα να μην κινδυνεύουν σοβαρά από την εμφάνιση υπογλυκαιμίας. Είναι πράγματι μια εξαιρετική τυχαία ανακάλυψη. Η χορήγηση κορτικοειδών υπήρξε η βασική θεραπεία για τα βρεφικά αιμαγγειώματα για δεκαετίες. Μια ασφαλέστερη, ευκολότερη και αποτελεσματικότερη θεραπεία ήταν αναγκαία και η προπρανολόλη φαίνεται να αποτελεί το νέο, πολλά υποσχόμενο, φαρμακευτικό παράγοντα. Συγκρινόμενη με τα κορτικοειδή έχει καλύτερη α- νοχή, λιγότερες παρενέργειες και ταχύτερη δράση. Μεγάλες πολυκεντρικές μελέτες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη και ελπίζουμε να διαθέτουμε σύντομα τις αποδείξεις για τη χορήγηση των β-αναστολέων στα βρεφικά αιμαγγειώματα. Ανταγωνιστής σεροτονίνης - η oνδανσετρόνη στη μείωση των εμέτων Στις ΗΠΑ, η γαστρεντερίτιδα αποτελεί σε ετήσια βάση αιτία 1,5 εκατομμυρίου επισκέψεων στα ε-

5 394 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2009 πείγοντα και 200,000 εισαγωγών στο νοσοκομείο για ενδοφλέβια ενυδάτωση. Τα παιδιά με διάρροια και έμετο μπορούν γρήγορα να αφυδατωθούν και η ενυδάτωση τους από το στόμα είναι δύσκολη όταν συνεχίζουν τους εμέτους. Αν υπάρξει ασφαλής και αποτελεσματικός τρόπος ελέγχου των εμέτων η από του στόματος ενυδάτωση θα καταστεί ευκολότερη και αποτελεσματική. Μελέτες προηγούμενων χρόνων έδειξαν κάποιο όφελος από τη χρήση παλαιότερων αντιεμετικών φαρμάκων όπως η υδροχλωρική προμεθαζίνη, η προχλωροπεραζίνη και η μετοκλοπραμίδη στην αντιμετώπιση των εμέτων που συνοδεύουν την οξεία γαστρεντερίτιδα. Η κλινική πράξη όμως συνέδεσε αυτά τα φάρμακα με υψηλό ποσοστό παρενεργειών όπως καταστολή και εξωπυραμιδική συνδρομή. Γι' αυτούς τους λόγους πρακτικά καταργήθηκαν. Νεώτερα ωστόσο αντιεμετικά φάρμακα, όπως η ονδανσετρόνη, ένας εκλεκτικός ανταγωνιστής των υποδοχέων της σεροτονίνης (5-ΗΤ3), μελετήθηκαν ευρέως εδώ και χρόνια για τον έλεγχο των εμέτων κυρίως στη χημειοθεραπεία και μετά από χειρουργικές επεμβάσεις (εικόνα 2). Πρόσφατα γίνεται απόπειρα να εισαχθούν στην αντιμετώπιση των εμέτων που συνοδεύουν την οξεία γαστρεντερίτιδα. Η ασφάλεια της ονδανσετρόνης όπως αποδεικνύεται μετά από πολλές μελέτες είναι δεδομένη. Οι πιο συχνές παρενέργειες είναι κεφαλαλγία, διάρροια, δυσκοιλιότητα, πυρετός, καταβολή δυνάμεων. Οι παρενέργειες έχουν μικρότερη συχνότητα στα παιδιά συγκριτικά με τους ενήλικες. Μόνο σπάνια η ονδανσετρόνη συνοδεύεται με εξωπυραμιδική συνδρομή και δεν έχει αναφερθεί σε παιδιά. Σήμερα αναφέρεται ότι σε παιδιά με γαστρεντερίτιδα, μια εφάπαξ δόση ονδανσετρόνης από το στόμα μπορεί να μειώσει τα επεισόδια των εμέτων, ώστε χωρίς σοβαρές παρενέργειες να αποφύγουμε την παρεντερική χορήγηση υγρών και εισαγωγή στο νοσοκομείο. Αυτό απόδειχθηκε σε τυχαιοποιημένη διπλή τυφλή μελέτη 215 παιδιών (6 μηνών-10 χρόνων) που αντιμετωπίστηκαν στα επείγοντα λόγω γαστρεντερίτιδας με ήπια έως μέτρια αφυδάτωση και τουλάχιστον ένα επεισόδιο μη χολώδους εμέτου. Οι ασθενείς που πήραν ονδανσετρόνη, συγκριτικά με την ομάδα του placebo έκαναν έμετο κατά την ενυδάτωση από το στόμα σε μικρότερο ποσοστό (14% vs 35 %), είχαν λιγότερα επεισόδια εμέτων (μέσος αριθμός επεισοδίων ανά παιδί 0,18 vs 0,65), είχαν μεγαλύτερη πρόσληψη υγρών (239 vs 196 ml) και χρειάστηκαν θεραπεία με ενδοφλέβια υγρά σε Α Γ Εικόνα 1. A. Το βρέφος σε ηλικία 9 εβδομάδων, μετά από θεραπεία 4 εβδομάδων με πρεδνιζολόνη (3-5mg/kg), πριν τη θεραπεία με προπρανολόλη, B. Το βρέφος σε ηλικία 10 εβδομάδων, 7 μέρες μετά την έναρξη θεραπείας με προπρανολόλη, (2mg/kg) ενώ η πρεδνιζολόνη είχε μειωθεί. Γ. Το βρέφος σε ηλικία 6 μηνών, ενώ συνεχίζει την αγωγή με προπρανολόλη 2mg/kg. Τα κορτικοειδή έχουν διακοπεί από την ηλικία των 2 μηνών. Δ. Το βρέφος σε ηλικία 9 μηνών. Το αιμαγγείωμα συνεχίζει να βελτιώνεται. Διακοπή προπρανολόλης. μικρότερο ποσοστό (14% vs 31%). Η εφάπαξ δόση της ονδανσετρόνης στις μελέτες αυτές ήταν: 2mg για παιδιά με βάρος 8 έως 15kg 4mg για παιδιά με βάρος > 15kg έως 30kg 8mg για παιδιά με βάρος > 30kg Η πιο πρόσφατη μελέτη της βιβλιογραφίας (2008) περιλαμβάνει συστηματική ανασκόπηση και μεταανάλυση 11 προδρομικών μελετών που εκτιμούν τη χρησιμότητα των αντιεμετικών σε παιδιά με έμετο λόγω οξείας γαστρεντερίτιδας. Οι 6 από τις 11 μελέτες εστιάζονται στην ονδανσετρόνη, είναι οι πιο πρόσφατες και με την υψηλότερη B Δ

6 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, Φάρμακα/Χημικές ουσίες: αγωνιστές ντοπαμίνης, χημειοθεραπεία για καρκίνο, απομορφίνη, διγοξίνη, i.v. CuSO4 Εικόνα 2. Νευροφυσιολογία του εμέτου. Δράση ανταγωνιστών δοπαμίνης και σεροτονίνης Μυελός Ζώνη χημειοϋποδοχέων αντανακλαστικών (CTZ) Κέντρο του εμετού Υποδοχείς ντοπαμίνης (D2) και σεροτονίνης (5-HT3) Προσαγωγός οδός πνευμονογαστρικού Σπονδυλική Στήλη Προσαγωγός οδός συμπαθητικού Γαστρεντερικός Σωλήνας Άλλες περιοχές αντανακλαστικών: Φάρυγγας Στεφανιαία αγγεία Περιτόναιο Χοληδόχος κύστη Φλοιός, Θάλαμος, Υποθάλαμος Σύστημα ισορροπίας (διαταραχές στην κίνηση) Σταφυλοκοκκική εντεροτoξίνη (p.ο. CuSO4) ποιότητα. Οι ερευνητές συστήνουν, με βάση τις υπόλοιπες 5 που εκτιμούν άλλα αντιεμετικά, αυτά να μη χρησιμοποιούνται σε εξωτερικούς ασθενείς με γαστρεντερίτιδα επειδή οι μελέτες αυτές είχαν χαμηλή ποιότητα μεθοδολογίας, μικρό μεγέθος και μη σταθερά αποτελέσματα. Οι μελέτες της ονδανσετρόνης περιέλαβαν 745 παιδιά με έμετο και κλινική διάγνωση γαστρεντερίτιδας. Στις περισσότερες από αυτές χορηγήθηκε μια δόση ονδανσετρόνης σε χάπι που διαλύθηκε στη γλώσσα των ασθενών. Στις λιγότερες το φάρμακο χορηγήθηκε IV σε μια δόση. Οι μελέτες πραγματοποιήθηκαν στα επείγοντα νοσοκομείων εκτός από μια που έγινε σε νοσοκομειακούς ασθενείς. Τα παιδιά που πήραν ονδανσετρόνη είχαν σημαντικά λιγότερους εμέτους (16.9% vs 37.8%), μειωμένη ενδοφλέβια χορήγηση υγρών (13.9% vs 33.9%) και λιγότερες, τις μισές, εισαγωγές στο νοσοκομείο (7.5% vs 14.6%) συγκριτικά με εκείνα που πήραν placebo. Oι γιατροί έχουν αρχίσει πλέον να υιοθετούν την ονδανσετρόνη, σαν στρατηγική για να αποφεύγεται, σε παιδιά με εμέτους από οξεία γαστρεντερίτιδα, η IV ενυδάτωση και η εισαγωγή στο νοσοκομείο. Το 2002 στις ΗΠΑ σε επισκέψεις πασχόντων παιδιών από γαστρεντερίτιδα, χρησιμοποιήθηκε η ονδανσετρόνη στη θεραπεία σε ποσοστό 0,53%. Το 2006 το ποσοστό αυτό αυξήθηκε σε 6,43%. Με δεδομένα τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα των μελετών και τη διαθεσιμότητα του φαρμάκου από το στόμα που υπάρχει και σε σιρόπι (4mg/5ml), περιμένουμε την αυξανόμενη χρήση του στα ε- πείγοντα. Πρέπει να επισημάνουμε ότι μέχρι τώρα καμία από τις μελέτες της ονδανσετρόνης από το στόμα δεν περιελάμβανε ασθενείς πρωτοβάθμιας περίθαλψης. Οπότε είναι σαφές ότι τα καλά αποτελέσματα των περιστατικών των επειγόντων δεν μπορούν να τύχουν ευρείας εφαρμογής σε πληθυσμό με η-

7 396 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2009 πιότερη γαστρεντερίτιδα. Κατά συνέπεια, προς το παρόν, η ονδανσετρόνη από το στόμα δεν πρέπει να συνοδεύει την από του στόματος ενυδάτωση στην πρωτοβάθμια περίθαλψη. Είναι γνωστό άλλωστε ότι οι γιατροί δεν επιτρέπεται να χορηγούν αντιεμετικά από το τηλέφωνο δηλαδή πριν αποκλείσουν με την κλινική εξέταση σοβαρότερα νοσήματα στα οποία ο έμετος είναι μέρος της κλινικής εικόνας. Η ορθολογική χρήση της ονδανσετρόνης σε παιδιά με γαστρεντερίτιδα και εμέτους φαίνεται να προάγει την επιτυχή ενυδάτωση από το στόμα και να μειώνει την ανάγκη ενδοφλέβιας ενυδάτωσης και εισαγωγής στο νοσοκομείο. Θεραπεία της ανθεκτικής νόσου Kawasaki Δύο γενιές κλινικών και ερευνητών γιατρών έχουν έλθει αντιμέτωποι με το αίνιγμα της νόσου Kawasaki. Πώς μια νόσος φαίνεται να μοιάζει λοιμώδης χωρίς να έχει αποκαλυφθεί κάποιος αιτιολογικός παράγοντας; Να μοιάζει με αγγειίτιδα ανοσολογικής βάσης αλλά να μη θεραπεύεται εύκολα με κορτικοειδή; Να φαίνεται σαν καλοήθης αυτόπεριοριζόμενη νόσος αλλά να είναι η κύρια αιτία επίκτητης καρδιακής νόσου στα παιδιά; Κλινική εμπειρία από την Ιαπωνία συνέδεσε τις υψηλές δόσεις γ-σφαιρίνης με αποτελεσματικό έλεγχο της φλεγμονής και μείωση του κινδύνου για στεφανιαία ανευρύσματα. Τυχαιοποιημένες προδρομικές κλινικές μελέτες από τη δεκαετία του 1980 καθιέρωσαν την IV γ-σφαιρίνη σαν αποτελεσματική και ασφαλή θεραπεία στη μείωση των στεφανιαίων ανευρυσμάτων στο 3-5%. Η επιπλέον χορήγηση ασπιρίνης, αρχικά σε υψηλές δόσεις για την αντιφλεγμονώδη δράση της και στη συνέχεια σε μικρότερες για τον έλεγχο της υπερπηκτικότητας και της ενεργοποίησης των αιμοπεταλίων, αντιμετωπίζει τον κίνδυνο θρομβώσεων των στεφανιαίων αρτηριών. Αν και η γ-σφαιρίνη είναι αποτελεσματική στο 80% των ασθενών, η αντιμετώπιση των παιδιών που ανθίστανται στην αρχική θεραπεία παραμένει προβληματική. Ευρήματα πρόσφατων μελετών δείχνουν ότι η προσθήκη κορτικοειδών στην αρχική θεραπεία δε βελτιώνει την έκβαση αυτών των παιδιών. Σήμερα είναι αποδεκτό ότι ο παράγοντας νέκρωσης των όγκων (TNF) έχει κεντρικό ρόλο στην παθογένεια της νόσου, διότι προάγει την αγγειίτιδα και συμμετέχει ενεργά στο σχηματισμό των ανευρυσμάτων, καθώς η συγκέντρωση του στο αίμα είναι υψηλότερη στους ασθενείς με ανευρύσματα. Πρόσφατα αιτιολογικές θεραπευτικές επιλογές που περιλαμβάνουν anti-tnf παράγοντες έχουν χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά στη θεραπεία της νόσου. Από τα παιδιά με νόσο Kawasaki 10%-20% παρουσιάζουν επίμονο ή υποτροπιάζοντα πυρετό, ένδειξη ενεργού αγγειίτιδας, παρά την έγχυση 1 ης δόσης γ-σφαιρίνης. Οι ασθενείς αυτοί είναι σε αυξημένο κίνδυνο για ανάπτυξη στεφανιαίων α- νευρυσμάτων και χρειάζονται επιπλέον θεραπεία η οποία περιλαμβάνει δεύτερη έγχυση γ-σφαιρίνης, μεγάλες δόσεις μεθυλπρεδνιζολόνης, αναστολείς του παράγοντα νέκρωσης των όγκων (anti-tnf) όπως infliximab, κυκλοσπορίνη και πλασμαφαίρεση. Η επισήμανση των ασθενών που πιθανόν είναι ανθεκτικοί στη γ-σφαιρίνη θα μπορούσε να διευκολύνει την επιλογή επιπρόσθετων θεραπειών έγκαιρα στην πορεία της νόσου. Αναδρομικές μελέτες αναφέρουν τα πρώιμα δημογραφικά και εργαστηριακά χαρακτηριστικά που εντοπίζουν τους ασθενείς οι οποίοι θα χρειαστούν περαιτέρω θεραπεία για ανθεκτική νόσο: νεαρή ηλικία (παιδιά<1 χρόνου) αρχική θεραπεία πριν την 4 η -5 η ημέρα της νόσου αυξημένη C-αντιδρώσα πρωτείνη (>100mg/L) αυξημένα ηπατικά ένζυμα και αυξημένη LDH αιμοπετάλια< /mm 2 αυξημένες άωρες μορφές λευκών Να ορού <133mmol/L χαμηλή αλβουμίνη Η ευαισθησία (73%) και η ειδικότητα (62-76%) αυτών των πολυπαραγοντικών αναλύσεων δεν είναι βέβαια επαρκείς για να στηρίξουν κλινικές αποφάσεις. Οι ασθενείς που έχουν πυρετό 36 ώρες μετά το τέλος της έγχυσης της γ-σφαιρίνης, συνήθως θεραπεύονται με 2η δόση γ-σφαιρίνης. Εφόσον δεν ανταποκριθούν και στη 2η δόση γ-σφαιρίνης ακολουθεί θεραπεία με μεθυλπρεδνιζολόνη. Η μεθυλπρεδνιζολόνη χορηγείται σε εφάπαξ IV έγχυση εντός 2-3 ωρών (30mg/kg την ημέρα). Η δόση επαναλαμβάνεται μέχρι 3 φορές ανάλογα με την ανταπόκριση του ασθενούς. Στα παιδιά που, παρόλα αυτά, συνεχίζουν να έχουν ενδείξεις ενεργού αγγειίτιδας, πρέπει να χορηγηθεί αναστολέας του TNF-a. Σε αναδρομική μελέτη από τις ΗΠΑ 13 από 16 παιδιά με ανθεκτικό Kawasaki ανταποκρίθηκαν στην έγχυση με infliximab στην υποξεία φάση της νόσου. Καθώς πρόκειται για ανοσοκατασταλτικό φάρμακο με μεγαλύτερη βιολογική ημιζωή από τα κορτικοειδή είναι σημαντικό να αποκλειστούν, πριν τη χρήση

8 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, του, άλλες αιτίες πυρετού, ειδικά λοιμώξεις. Μέχρι ότου υπάρξουν συμπληρωματικά δεδομένα, θεραπεύουμε τα παιδιά με ανθεκτικό Kawasaki, αρχικά με δύο δόσεις γ-σφαιρίνης στη συνέχεια με 1-3 δόσεις ενδοφλέβιας μεθυλπρεδνιζολόνης και τέλος με μία δόση infliximab 5 mg/kg. Προς το παρόν το infliximab αποτελεί φάρμακο δεύτερης γραμμής για τις περιπτώσεις της νόσου Kawasaki που είναι ανθεκτικές στην προτεινόμενη θεραπεία. Επιπλέον κλινικές μελέτες χρειάζονται για να καθορίσουν τον τελικό ρόλο της anti-tnf θεραπείας στη νόσο Kawasaki, διότι αυτή η κατηγορία φαρμάκων φαίνεται να συγκεντρώνει τις μεγαλύτερες προσδοκίες για τη θεραπεία των ανθεκτικών περιπτώσεων λόγω της αποτελεσματικότητας τους, της σχετικής ασφάλειας και της γρήγορης δράσης τους. ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΣΕ ΑΝΤΙΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΑ Αικ. Παπανικολάου: Οι συναισθηματικές και οι αγχώδεις διαταραχές οι οποίες αποτελούν ενδείξεις για φαρμακοθεραπεία με αντικαταθλιπτικά αποτελούν συχνές διαταραχές σε γυναίκες της αναπαραγωγικής περιόδου. Ο κατά έτος επιπολασμός της κατάθλιψης υπολογίζεται στο 10-12% και των αγχωδών διαταραχών στο 20%, με τουλάχιστον διπλάσια αντιπροσώπευση των γυναικών σε σχέση με τους άντρες και με μέση ηλικία έναρξης κοντά στα 30 έτη που βρίσκεται μέσα στη συνήθη ηλικιακή περίοδο απόκτησης παιδιών. Ο επιπολασμός της κατάθλιψης στην περίοδο της κύησης φθάνει το 14% ενώ των αγχωδών διαταραχών το 21,9%. Με δεδομένο επίσης ότι οι μισές περίπου κυήσεις είναι μη προγραμματισμένες η ασφάλεια των αντικαταθλιπτικών στη διάρκεια της εγκυμοσύνης αποτελεί μείζον θέμα δημόσιας υγείας. Μελέτες γύρω από την ανεπαρκή αντιμετώπιση των γυναικών με συναισθηματική διαταραχή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης πέρα από το ψηλό ποσοστό υποτροπής της διαταραχής έχουν υποδείξει και αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα στη μητέρα και το παιδί. Η ύπαρξη κατάθλιψης στη μητέρα συνδέεται με προωρότητα και καθυστέρηση στην ανάπτυξη του εμβρύου, χαμηλή βαθμολογία Apgar, προεκλαμψία, αυτόματη αποβολή, περιγεννητικές επιπλοκές, αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης του παιδιού μετά τη γέννηση. Οι μητέρες με κατάθλιψη είναι πιο πιθανό να υποβληθούν σε καισαρική τομή ή να δεχθούν επισκληρίδια αναισθησία. Επίσης πιο συχνά εμπλέκονται σε ανθυγιεινές συμπεριφορές όπως κάπνισμα ή λήψη αλκοόλ ή άλλων ουσιών. Το 15% των μη θεραπευόμενων εγκύων καταθλιπτικών γυναικών κάνουν απόπειρα αυτοκτονίας. Το 50-60% εξακολουθούν να υποφέρουν από κατάθλιψη κατά τη μεταγεννητική περίοδο με σημαντικές επιπτώσεις στην ομαλή ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. Συνεπώς υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι η θεραπευτική αντιμετώπιση της κατάθλιψης στη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι μείζονος σημασίας. Πόσο ασφαλή είναι λοιπόν τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα στην περίοδο της εγκυμοσύνης; Τα φάρμακα που έχουν χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης είναι τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) και άλλα νεώτερα φάρμακα (αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης και νοραδρεναλίνης (SNRIs), βουπροπιόνη κλπ). Αυτά που συχνότερα χορηγούνται πια είναι οι SSRIs και τα νεότερα φάρμακα γιατί έχουν λιγότερες παρενέργειες, είναι καλά ανεκτά, η λήψη ψηλών δόσεων δεν είναι θανατηφόρα και οι ασθενείς παρουσιάζουν γενικά καλή συμμόρφωση. Στη διάρκεια της εγκυμοσύνης περνούν τον πλακούντα και κατά τη γαλουχία διηθούνται γρήγορα στο γάλα. Έχουν μελετηθεί τριών τύπων επιπτώσεις από τη χρήση των αντικαταθλιπτικών στη διάρκεια της εγκυμοσύνης: επιπτώσεις στο έμβρυο, επιπτώσεις στο νεογέννητο, επιπτώσεις στη μητέρα. Α. Επιπτώσεις στο έμβρυο Σε μια σειρά μελετών διερευνήθηκε η πιθανή σχέση αντικαταθλιπτικών και συγγενών ανωμαλιών. Τα ευρήματα είναι αμφιλεγόμενα. Ήδη από το 1996 η λήψη φλουοξετίνης πριν τις 25 εβδομάδες κύησης είχε συνδεθεί με αυξημένη παρουσία τριών ή περισσοτέρων ελασσόνων συγγενών ανωμαλιών όχι όμως με παρουσία μειζόνων ανωμαλιών. Ο μεγαλύτερος θόρυβος προκλήθηκε το 2003 όταν σε μελέτη της GSK η λήψη παροξετίνης κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης συσχετίστηκε με κατά 2,2 φορές αύξηση των συγγενών ανωμαλιών και ιδιαίτερα των καρδιαγγειακών (διαμαρτίες του κολπικού και κοιλιακού διαφράγματος). Μία ακόμα μη δημοσιευμένη αναφορά που στάλθηκε στο FDA συνέδεε επίσης την παροξετίνη με κατά δύο φορές αύξηση των συγγενών καρδιαγγειακών ανωμαλιών. Έτσι το 2005 βγήκε από το FDA οδηγία σχετικά με τους κινδύνους αν και μικρούς που σχετίζονται με την παροξετίνη κατά την κύηση. Σε επόμενες μελέτες γύρω από τη λήψη παροξετίνης στο πρώτο τρίμηνο της κύησης βρέθηκε μικρή αύξηση του συνόλου των συγγενών

9 398 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2009 ανωμαλιών και μικρή αλλά όχι στατιστικά σημαντική αύξηση των ανωμαλιών του καρδιαγγειακού. Όσον αφορά στους υπολοίπους SSRIs οι περισσότερες αναφορές δε συνδέουν τη λήψη τους κατά το πρώτο τρίμηνο με αύξηση των συγγενών ανωμαλιών. Σε μία όμως αναφορά του 2007 στο New England Journal of Medicine όπου επίσης δεν αναφερόταν αυξημένη επίπτωση συγγενών καρδιαγγειακών α- νωμαλιών και των περισσοτέρων άλλων συγγενών ανωμαλιών περιγράφηκε συσχέτιση αλλά μικρός απόλυτος κίνδυνος συνοστέωσης, ανεγκεφαλίας και ομφαλοκήλης. Στο ίδιο τεύχος μια άλλη μελέτη δεν παρουσίασε μεν τα ίδια ευρήματα για το σύνολο των SSRIs αλλά στην ανάλυση ανά ουσία συσχετίστηκε η χρήση σερτραλίνης με αυξημένη πιθανότητα για ομφαλοκήλη και ανωμαλίες του κολπικού και κοιλιακού διαφράγματος ενώ η χρήση παροξετίνης με απόφραξη της εξωθητικής μοίρας της δεξιάς κοιλίας. Η χρήση τρικυκλικών ή άλλων νεότερων αντικαταθλιπτικών κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης δεν έχει αναφερθεί να συνδέεται με αύξηση των συγγενών ανωμαλιών. Τέλος η λήψη αντικαταθλιπτικών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και ειδικότερα κατά το τρίτο τρίμηνο έχει συσχετιστεί σε κάποιες από τις μελέτες με προωρότητα, χαμηλό βάρος γέννησης, χαμηλό για την ηλικία κύησης βάρος, συχνότερες νοσηλείες του νεογνού στην εντατική. Μία από τις πιο πρόσφατες μελέτες γύρω από τις επιδράσεις της αντικαταθλιπτικής αγωγής κατά τη διάρκεια της κύησης είναι αυτή της Wisner (American Journal of Psychiatry, online ahead of print). Σε αυτή αναφέρεται ότι στις εγκύους γυναίκες που παρουσίαζαν κατάθλιψη και έπαιρναν αγωγή σε όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αλλά και σε αυτές που εμφάνιζαν κατάθλιψη και δεν έπαιρναν αγωγή πάνω από το 20% των παιδιών γεννήθηκαν πρόωρα, σε αντίθεση με τις εγκύους που έπαιρναν φαρμακευτική αγωγή για περιορισμένο χρονικό διάστημα (4% προωρότητα) και αυτές που δεν έπαιρναν αγωγή και δεν παρουσίαζαν κατάθλιψη (6% προωρότητα). Σε καμία ομάδα με κατάθλιψη είτε έπαιρνε αγωγή είτε όχι δεν καταγράφηκε αύξηση των ελασσόνων συγγενών ανωμαλιών, μειωμένη πρόσκτηση βάρους των γυναικών ή χαμηλό βάρος γέννησης των νεογνών. Β. Επιπτώσεις στο νεογέννητο και στη μετέπειτα ζωή του παιδιού Οι ενήλικες που διακόπτουν την αγωγή με SSRIs και SNRIs παρουσιάζουν συχνά σύνδρομο απόσυρσης (στερητικό σύνδρομο) που περιλαμβάνει ευερεθιστότητα, αϋπνία, ψυχική αστάθεια, τρόμο ακόμα και σπασμούς. Αντίστοιχα, επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι περίπου 30% των νεογέννητων των οποίων η μητέρα είχε λάβει α- γωγή με SSRIs και SNRIs παρουσιάζουν σύνδρομο απόσυρσης που περιλαμβάνει συμπτώματα από το ΚΝΣ, κινητικά, αναπνευστικά, και γαστρεντερικά συμπτώματα. Το νεογνό μπορεί λοιπόν να παρουσιάζει ευερεθιστότητα, αυξημένη κινητική δραστηριότητα, διαταραχές του ύπνου, αυξημένο μυϊκό τόνο, τρόμο, διαταραχές της σίτισης και μετεωρισμό, ήπια αναπνευστική δυσχέρεια, αδύναμο ή διάχυτο κλάμα, ενδοκρινολογικές και μεταβολικές διαταραχές και διαταραχές της θερμορύθμισης. Τα συμπτώματα κατά κανόνα είναι ήπια και διαρκούν μέχρι δύο εβδομάδες, συνήθως όμως γύρω στις τρεις ημέρες. Τα πρόωρα νεογνά είναι πιο ευάλωτα στο σύνδρομο αυτό. Ένα σοβαρό σύνδρομο που περιλαμβάνει σπασμούς, αφυδάτωση, υπερβολική απώλεια βάρους, υπερπυρεξία είναι σπάνιο στα τελειόμηνα νεογνά. Δεν έχουν πάντως αναφερθεί θάνατοι που να οφείλονται στην έκθεση των νεογνών σε SSRIs. Η αναπνευστική δυσχέρεια που έχει συσχετιστεί με τη λήψη SSRIs στο τρίτο τρίμηνο της κύησης μπορεί να αποτελεί μέρος και της επίμονης πνευμονικής υπέρτασης του νεογνού. Η πνευμονική υπέρταση του νεογνού μετά από ενδομήτρια έκθεση σε SSRIs πρωτοπεριγράφηκε το 1996 μετά από χορήγηση φλουοξετίνης κατά το τελευταίο διάστημα της εγκυμοσύνης. Ακολούθησε το 2006 μια ευρύτερη μελέτη που συσχέτισε τη λήψη SSRIs μετά την 20ή εβδομάδα κύησης με 6πλασιασμό της πιθανότητας εμφάνισης πνευμονικής υπέρτασης του νεογνού. Δεν συνέβαινε το ίδιο με τη λήψη τους πριν την 20ή εβδομάδα καθώς και με τη λήψη άλλων αντικαταθλιπτικών φαρμάκων οιαδήποτε στιγμή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ο απόλυτος κίνδυνος παρέμενε σχετικά χαμηλός, στο επίπεδο του Παρόλο που δεν έχει βρεθεί συσχέτιση πνευμονικής υπέρτασης και μη σεροτονινεργικών αντικαταταθλιπτικών, παρουσιάζουν και αυτά τους δικούς τους κινδύνους. Τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά ενέχουν το κίνδυνο καρδιοτοξικότητας στο έμβρυο και παρουσιάζουν επίσης σύνδρομο απόσυρσης. Για τη βενλαφαξίνη γνωρίζουμε ότι επίσης παρουσιάζει σύνδρομο απόσυρσης αλλά όπως και τα περισσότερα νεώτερα αντικαταθλιπτικά δεν

10 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, έχει επαρκώς μελετηθεί ως προς τις συνέπειές της μετά από προγεννητική έκθεση. Λίγες μελέτες έχουν ασχοληθεί με τις επιπτώσεις από τη χορήγηση SSRIs στη μητέρα στη διάρκεια της γαλουχίας. Οι SSRIs διηθούνται γρήγορα στο γάλα. Επιπλέον είναι πιθανό το νεογνό να έχει ανώριμη ηπατική και νεφρική λειτουργία και ανώριμο αιματοεγκεφαλικό φραγμό με αποτέλεσμα αυξημένη δίοδο των SSRIs στο ΚΝΣ. Νεογνά που εκτέθηκαν σε φλουοξετίνη και σιταλοπράμη παρουσίαζαν αυξημένο κλάμα, μειωμένο ύπνο, ευερεθιστότητα και γαστρεντερική δυσλειτουργία. Μικρότερες φαίνεται να είναι οι επιπτώσεις από την παροξετίνη και ακόμα λιγότερες από τη σερτραλίνη και φλουβοξαμίνη. Οι μελέτες που αφορούν τις μακροπρόθεσμες επιδράσεις της χρήσης SSRIs κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι λιγοστές και προς το παρόν δεν έχουν αναφερθεί επιπτώσεις στην ψυχοκινητική ανάπτυξη του παιδιού κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Γ. Επιπτώσεις στη μητέρα Πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο American Journal of Psychiatry αναφέρει ότι η έκθεση σε SSRIs κατά το τελευταίο διάστημα της κύησης σε σχέση με τη μη έκθεση έχει ως αποτέλεσμα αυξημένο κίνδυνο για υπέρταση της κύησης και προεκλαμψία (9% έναντι 19%). Δυστυχώς η μελέτη αυτή δε επιτρέπει να διαχωρίσει κανείς εάν το εύρημα αυτό σχετιζόταν με τη λήψη των φαρμάκων ή την υποκείμενη κατάθλιψη. Συμπεράσματα Η χρήση των αντικαταθλιπτικών φαρμάκων κατά τη διάρκεια της κύησης αποτελεί συχνό κλινικό δίλλημα. Λαμβάνοντας υπόψη τα υπάρχοντα δεδομένα από τις πιθανές επιπτώσεις της μη αντιμετωπιζόμενης κατάθλιψης από τη μια και τις πιθανές επιπτώσεις από τη χορήγηση αντικαταθλιπτικών από την άλλη, θα πρέπει ο ψυχίατρος σε συνεργασία με το γυναικολόγο και την ίδια την ασθενή να πάρουν αποφάσεις απόλυτα εξατομικευμένες. Από την πλευρά του ο παιδίατρος που εξετάζει ένα νεογνό θα πρέπει πάντα να ρωτά για τη πιθανή λήψη αντικαταθλιπτικών φαρμάκων από τη μητέρα κατά τη διάρκεια της κύησης και να έχει υπόψη του τις πιθανές επιπτώσεις στο νεογνό από την ενδομήτρια έκθεσή του σε αυτά με έμφαση κυρίως στο σύνδρομο απόσυρσης που είναι και το συχνότερα παρατηρούμενο. AΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ ΣΠΑΣΜΩΝ Ο. Παπαδάκη-Παπανδρέου: Η επιληπτική κρίση φανερώνει οξεία εγκεφαλική διαταραχή κατά την οποία υπάρχει υπέρμετρη και παροξυσμική εκπόλωση νευρώνων του εγκεφάλου και είναι συχνό σύμπτωμα στην παιδική και εφηβική ηλικία. Το 3-5% των παιδιών και εφήβων κάτω της ηλικίας των 16 ετών θα παρουσιάσει τουλάχιστον μία κρίση σπασμών, το 50% των οποίων είναι πυρετικοί. Ένα στα 100 παιδιά έχει επιληψία, η οποία είναι χρόνια νευρολογική νοσηρή διαταραχή. Χαρακτηρίζεται από συνεχόμενη τάση για εμφάνιση κρίσεων που έχουν πολλές αιτίες και ποικίλες κλινικές εκδηλώσεις ανάλογα με την περιοχή του εγκεφάλου, όπου λαμβάνει χώρα η νευρωνική εκπόλωση. Κατατάσσονται σε εστιακές και γενικευμένες. Ευτυχώς το 75% των επιληπτικών κρίσεων αυτοπεριορίζονται μέσα στα πρώτα 5 λεπτά. Το 20% διαρκεί περισσότερο από 10 λεπτά και το 5% πάνω από 30 λεπτά. Γενικώς η κρίση που δεν σταματά τα πρώτα 5-10 λεπτά, συνήθως δεν σταματά εύκολα και μπορεί να οδηγήσει σε επιληπτική κατάσταση. Παρατεταμένοι σπασμοί, που απαιτούν επείγουσα θεραπεία, ορίζονται οι σπασμοί που διαρκούν 5 λεπτά και περισσότερο. Σειρές σπασμών ορίζονται εκείνοι που εμφανίζονται ως 3 ή και περισσότεροι εντός μιας ώρας. Επιληπτική κατάσταση (status epilepticus) ορίζεται η κατάσταση εκείνη, κατά την οποία η επιληπτική κρίση ή μικρότερες επαναλαμβανόμενες κρίσεις διαρκούν 30 λεπτά και πλέον, χωρίς ανάκτηση των αισθήσεων στα μεσοδιαστήματα. Η επιληπτική κατάσταση και οι παρατεταμένες κρίσεις σπασμών, προκαλούν πολλές και σημαντικές, συστηματικές διαταραχές. Η αυξημένη έκκριση κατεχολαμινών δημιουργεί ταχυκαρδία, αρρυθμία, αρτηριακή υπέρταση, υ- περγλυκαιμία, σπανιότατα καρδιακή κάμψη και πνευμονικό οίδημα. Οι σπασμοί των αναπνευστικών μυών οδηγούν σε υποαερισμό, υποξία και αναπνευστική οξέωση. Υπερπυρεξία, λευκοκυττάρωση και ραβδoμυόλυση μπορεί να παρουσιαστούν επίσης. Βλάβη όμως υφίσταται και ο ίδιος ο εγκέφαλος. Από τους διεγερτικούς νευροδιαβιβαστές, η γλουταμίνη διαδραματίζει σημαντικό ρόλο. Συνδέεται με τους υποδοχείς της N.M.D.A. (N. Methyl D Aspartate), τους ενεργοποιεί, συντελεί στο άνοιγμα των διαύλων Ca++ και Na+, στην αύξηση ασβεστίου και

11 400 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2009 ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΒΕΝΖΟΔΙΑΖΕΠΙΝΕΣ Diazepam (Stedon 2ml/10mg) Diazepam (Stesolid 5&10mg- Ορθό) Midazolam (Dormicum 3ml/10 mg) Midazolam (Epistatus στοματική (ουλοπαρειακή-buccal) ή ρινική χορήγηση 1ml/10mg) Lorazepam (Tavor 1ml/4mg) mg/kg IV 0.5mg/kg (μέγιστη δόση 20mg) 0.3mg/kg IV 0.5mg/kg (μέγιστη δόση 10mg) 0.1mg/kg IV ΠΙΝΑΚΑΣ 2. ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ BUCCAL ΜΙΔΑΖΟΛΑΜΗΣ ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ Ηλικία ασθενούς Δόση της buccal μιδαζολάμης - Νεογνά ως 6 μηνών - 0,30mg μηνών - 2,5mg (0.25ml) ετών - 5.0mg (0.5ml) ετών - 7.5mg (0.75ml) - 10 ετών και άνω mg (1.0ml) νατρίου στον ενδοκυττάριο χώρο, την επίταση της εκπόλωσης των νευρώνων και επομένως στην παράταση των σπασμών. Το αυξημένο ενδοκυττάριο Ca++ συμβάλλει στη δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων και στον κυτταρικό θάνατο. Θάνατος εγκεφαλικών κυττάρων οδηγεί σε νοητική καθυστέρηση ή και στον θάνατο. Πολλά παιδιά με παρατεταμένα επεισόδια επιληπτικών κρίσεων, παρουσιάζουν σοβαρά νοητικά και μαθησιακά προβλήματα. Η γενικευμένη τονικο-κλονική κατάσταση αποτελεί την πλέον επείγουσα νευρολογική οντότητα, που σχετίζεται με σοβαρή νοσηρότητα (10-15%) και θνησιμότητα (3-15%) αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα και αποτελεσματικά. Υπολογίζονται περιπτώσεις στα άτομα κατά έτος, με συχνότερη εμφάνιση στα παιδιά, κάτω των 5 χρόνων. Η ιδεώδης φαρμακευτική αγωγή για την άμεση αντιμετώπιση των σπασμών, πρέπει να είναι εύκολη στη χορήγηση, αποτελεσματική, ασφαλής και με μακρά αντιεπιληπτική δράση. Οι βενζοδιαζεπίνες χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα ως φάρμακα πρώτης επιλογής στην άμεση αντιμετώπιση των επεισοδίων σπασμών και μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο σπίτι και στο ιατρείο (Πίνακας 1). Γενικώς προτείνεται άμεσα η ενδοφλέβια χορήγηση Διαζεπάμης ή Λοραζεπάμης. Η λοραζεπάμη συνοδεύεται από μικρότερη αναπνευστική καταστολή και έχει μακρύτερη δράση έναντι της διαζεπάμης, η οποία επανακυκλοφορεί γρήγορα μετά την αρχική καθήλωσή της στον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα τη σύντομη επανάληψη των κρίσεων σε λεπτά. Για τους λόγους αυτούς πολλά κέντρα προτιμούν την ενδοφλέβια χορήγηση της Λοραζεπάμης. Η ενδοφλέβια χορήγηση όμως, παρουσιάζει δυσκολίες κυρίως εκτός του νοσοκομείου, ιδίως σε μικρά παιδιά, γι'αυτό και προτείνονται άλλοι τρόποι χορήγησης. Η από το ορθό χορήγηση της Διαζεπάμης (Stesolid rectal 5,10mg) χρησιμοποιείται ευρέως και στη χώρα μας. Είναι αποτελεσματική στο 60-80% των περιπτώσεων και ασφαλής, αλλά με κίνδυνο επανάληψης των σπασμών μετά από λεπτά και αναπνευστική καταστολή. Τα τελευταία 5 χρόνια χορηγείται η Μιδαζολάμη στο στόμα- ουλοπαρειά (Epistatus buccal solution) σε μεγάλο εύρος ηλικιών (σχήμα 1). Είναι αποτελεσματική στη θεραπεία των οξέων επαναλαμβανόμενων επεισοδίων, 80% των οποίων ανταποκρίνεται στα πρώτα 10 λεπτά. Απορροφάται πολύ καλά, γιατί ο βλεννογόνος του στόματος όπως και του πρωκτού ομοιάζουν, έχουν το ίδιο ph και πλούσια αιμάτωση με άμεση απόδοση στη συστηματική κυκλοφορία και γιατί αποφεύγεται ο ενδιάμεσος μεταβολισμός. Φαρμακοκινητική μελέτη αποδεικνύει γρήγορη απορρόφηση και άμεση επίδραση στο ΚΝΣ, που καταγράφεται και στο εγκεφαλογράφημα. Η κοινωνικά αποδεκτή, εύκολη χορήγηση (ακόμη και στο αναπηρικό αμαξίδιο) και η επιβεβαιωμέ-

12 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, Ανοίξτε το μπουκάλι πιέζοντας το πώμα ασφαλείας και στρέφοντάς το αντίθετα από την φορά των δεικτών του ρολογιού. Εισάγεται τον δοσομετρητή εντός του πώματος του μπουκαλιού με το έμβολο του δοσομετρητή πιεσμένο πλήρως προς τα κάτω Κρατώντας το μπουκάλι, γυρίστε το ανάποδα και τραβήξτε αργά το έμβολο του δοσομετρητή μέχρι να αναρροφήσετε την δόση του φαρμάκου που συνταγογραφήθηκε Εισάγετε τον δοσομετρητή μεταξύ ούλων και παρειάς. Μην τοποθετείτε τον δοσομετρητή μεταξύ των δοντιών του ασθενούς, για να αποφύγετε την πιθανότητα θραύσης του δοσομετρητή Χορηγείστε αργά την μισή ποσότητα του φαρμάκου πιέζοντας τον δοσομετρητή προς τα κάτω. Επαναλάβετε την διαδικασία στην άλλη πλευρά Επιληπτικές κρίσεις (Γενικευμένες) Σε περίπτωση που δείτε κάποιον να έχει επιληπτική κρίση θα πρέπει: Να παραμείνετε ψύχραιμος Να μείνετε δίπλα στον ασθενή Μετακινείστε καρέκλες και άλλα αντικείμενα μακριά τους για να αποφύγετε τον τραυματισμό Εάν είναι εφικτό, τοποθετήστε κάτι μαλακό όπως ένα μαξιλάρι κάτω από το κεφάλι τους Καθησυχάστε τον ασθενή κατά την διάρκεια της κρίσης αλλά όταν αυτή τελειώσει ΜΗΝ προσπαθήστε να σταματήσετε την κρίση ή να συγκρατήσετε τον ασθενή ΜΗΝ τοποθετήτε τίποτε στο στόμα του ασθενούς Παραμείνετε με τον ασθενή μέχρι την λήξη της κρίσης και προσπαθήστε να τον τοποθετήσετε σε στάση ανάνηψης όπως φαίνεται στις φωτογραφίες Στηρίξτε το κεφάλι του ασθενούς. Κρατήστε το πηγούνι και εφαρμόστε ελαφρά πίεση στο κάτω χείλος τραβώντας το προς τα κάτω, όπως φαίνεται στην φωτογραφία Κλείστε το πώμα αμέσως μετά από την χρήση του φαρμάκου Το Epistatus μπορεί να χορηγηθεί και ενδορρινικά με την χορήγηση μισής δόσης σε κάθε ρουθούνι Υπάρχει ανάγκη να καλέσετε ασθενοφόρο ή ιατρική βοήθεια εάν: Η κρίση διαρκεί περισσότερο από το σύνηθες για τον συγκεκριμένο ασθενή Ο ασθενής έχει επαναλαμβανόμενες κρίσεις Ο ασθενής έχει τραυματιστεί Ο ασθενής αργεί να αναρρώσει Ο ασθενής έχει υποστεί κρίση σε θάλασσα ή πισίνα Σχημα 1. Τρόπος χορηγησης της μιδαζολαμης στο στομα (buccal) η στη μυτη και γενικες οδηγιες αντιμετωπισης επιληπτικων κρισεων. νη αποτελεσματικότητα, καταξιώνει την από του στόματος χορήγηση της Μιδαζολάμης στους γονείς, ασθενείς, θεραπευτές και ιατρούς (πίνακας 2). Η ενδορρινική χορήγηση της Μιδαζολάμης εφαρμόζεται στη θεραπεία οξέων κρίσεων σπασμών αλλά υπάρχουν αντικρουόμενα αποτελέσματα σε προοπτικές μελέτες. Φαίνεται να ελέγχει τους σπασμούς μετά από 15 περίπου λεπτά, μόνο, όμως σε 10 από τα 20 παιδιά. Μελέτες τη φέρνουν αποτελεσματικότερη στους πυρετικούς σπασμούς (23 από τους 26 ασθενείς) τόσο όσο και η ενδοφλέβια διαζεπάμη. Η θεραπευτική αποτυχία της ρινικής χορήγησης αυξάνει με τη λοίμωξη των ανωτέρων αναπνευστικών οδών, πιθανότατα λόγω ερεθισμού του ρινικού βλεννογόνου αλλά και των στενών ρινικών κοιλοτήτων. Έτσι δεν έχει βρεί ευρεία εφαρμογή κυρίως σε μικρά παιδιά. Η μιδαζολάμη μπορεί να χρησιμοποιηθεί και υπογλώσσια. Στον πίνακα 3 παρατίθενται τα αποτελέσματα των συγκριτικών κλινικών μελετών χορήγησης Διαζεπάμης από το ορθό (rectal) και Μιδαζολάμης στο στόμα (buccal), (Lancet 1999, Lancet 2005). Σε παιδιά και εφήβους κάτω των 16 χρόνων, αν η κρίση επιμένει πάνω από 10 λεπτά, μπορεί να χορηγηθεί και δεύτερη δόση με την προϋπόθεση ότι ο ασθενής δεν παρουσιάζει αναπνευστική καταστολή και βέβαια γίνεται άμεση μεταφορά του στο νοσοκομείο. Τρίτη δόση δεν πρέπει να χορηγηθεί πριν τις 6 ώρες. Αντίδοτο επί υπερδοσολογίας είναι το Flumazenil (0.2mg/kg). Συμπερασματικά Όπως φαίνεται στον πίνακα 3 ο μέσος κορεσμός οξυγόνου είναι ικανοποιητικός (97%) και στα δύο φάρμακα. Και τα δύο φάρμακα μείωσαν ελαφρά τη διαστολική αρτηριακή πίεση. Η buccal μιδαζολάμη είναι εξίσου ασφαλής και αποτελεσματική με την rectal διαζεπάμη στην οξεία θεραπεία των σπασμών. Η ευκολία χορήγησης ακόμη και όταν οι γνάθοι είναι ερμητικά κλειστοί, η ακριβής δοσομετρική χορήγηση μεταξύ των ούλων και η κοινωνικά αποδεκτή εφαρμογή της, οδηγεί στην ευρεία προτίμησή της από τους ασθενείς, τους γονείς και τους νοσηλευτές.

13 402 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2009 ΠΙΝΑΚΑΣ 3. ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΔΙΑΖΕΠΑΜΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΟΡΘΟ ΚΑΙ ΜΙΔΑΖΟΛΑΜΗΣ ΣΤΟ ΣΤΟΜΑ ΔΙΑΖΕΠΑΜΗ ΜΙΔΑΖΟΛΑΜΗ (Stesolid Rectal) [στο στόμα- ουλοπαρειά (buccal)] Kορεσμός οξυγόνου 97% (96-98) 97% (96-98) Αρτηριακή πίεση Ελαφρά μείωση Ελαφρά μείωση Ασφάλεια Ασφαλής Ασφαλής Αποτελεσματικότητα 60-80% 80% τα πρώτα 10 λεπτά Τρόπος χορήγησης Ορθό Ουλοπαρειά: Εύκολη χορήγηση, κοινωνικά αποδεκτή (ασθενείς, γονείς, φροντιστές, ιατροί) ακόμα και όταν οι γνάθοι είναι ερμητικά κλειστοί, ακριβής δοσολογία Επανεμφάνιση κρίσεων στη 1 ώρα Συχνή μετά από Σπάνια Ανεπιθύμητες ενέργειες Όχι Όχι Χρόνος ανταπόκρισης 15 λεπτά (5-31 ) 8 λεπτά (2-20 ) Διάρκεια καταστολής Μέχρι 24 ώρες Λίγες μόνο ώρες (αποφυγή Erythromycin ή Cemetidine) Ρυθμός αποβολής Αργός Αποβάλλεται γρήγορα, χρόνος ημίσειας ζωής στα παιδιά 1,5 ώρα Επίπεδα στο πλάσμα Χαμηλά (Υποτροπή σπασμών) Υψηλά (Παραμένει στο πλάσμα στην υδατοδιαλυτή μορφή της, προλαμβάνοντας υποτροπή σπασμών) Λιγότεροι ασθενείς που αντιμετωπίστηκαν με buccal μιδαζολάμη επανεμφάνισαν σπασμούς εντός μίας ώρας, έναντι εκείνων που αντιμετωπίστηκαν με rectal διαζεπάμη και επομένως στην ομάδα της μιδαζολάμης, λιγότεροι ασθενείς χρειάστηκε να λάβουν και άλλη αγωγή. Δεν αναφέρονται ανεπιθύμητες ενέργειες στη διάρκεια των μελετών και στις δύο ομάδες θεραπείας. Μέσος χρόνος ανταπόκρισης σε buccal μιδαζολάμη τα 8 λεπτά (2-20 λεπτά) και rectal διαζεπάμης 15 λεπτά ( 5-31 λεπτά). Η buccal μιδαζολάμη δρα ταχύτερα όταν χορηγηθεί τα πέντε πρώτα λεπτά από την έναρξη των σπασμών. Η διάρκεια καταστολής του ασθενούς είναι λίγες μόνο ώρες στη μιδαζολάμη ενώ στη διαζεπάμη μέχρι και 24 ώρες. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Δ. ΧΑΤΖΗΣ Aarons DW, Gandhi TK. Incorrect allergy injections: allergists experiences and recommendations for prevention J Allergy Clin Immunol 2003; 113: Abramoson MJ, Puy RM, Weiner JM. Allergen immunotherapy for asthma Cochrane Database Syst Review 4 CD , Allergen immunotherapy: a practiceparameter AAAAI and ACAAI Ann Allergy Asthma Immunol 2003; 90: Bousquet J. Pro-immunotherapy is clinically indicated in the management of allergic asthma Am J Crit Care Med 2001; 164: Calderon MA, Alves B, Jacobson M, et al. Allergen injection immunotherapy for seasonal allergic rhinitis Cochrane Database Syst Review, Canonica GW, Passalaqua G. Noninjection routes for immunotherapy J Allergy Clin Immunol 2003; 113: Kuehr J, Brauburger J, Zielsen S, et al. Efficacxy of combination treatment with anti-ige plus specific immunotherapy in polysensitized children and adolescents with seasonal allergic rhinitis J Allergy Clin Immunol 2002; 109: Moller C, Degregor S, Ferdousi HA, et al. pollen immunotherapy reduces the development of asthma in children with seasonal conjunctivitis (the PAT-study)

14 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, J Allergy Clin Immunol 2002; 109: Nelson HS. The use of standardized extracts in Nelson HS Immunotherapy Nelson HS Immunotherapy for inhalant allergens. Middleton E, Reed CE, Ellis EF et al eds Allergy Principles and Practices, 6th Ed baltimore, Mosby, , 2003 Nelson HS. Advances in upper airway diseases and allergen immunotherapy. J Allergy Clin Immunol 2004; 113: Norman PS. Immunotherapy J Allergy Clin Immunol. 2004; 113: Till SJ, Francis JN, Nouri-Aria K, Durham SR. mechanisms of immunotherapy J Allergy Clin Immunol. 2004; 113: E. ΛΥΚΟΠΟΥΛΟΥ Bennett ML, Fleischer AB Jr, Chamlin SL, et al. Oral corticosteroid use is effective for cutaneous hemangiomas: an evidence-based evaluation. Arch Dermatol 2001; 137: Chang LC, Haggstrom AN, Drolet BA et al. Growth characteristics of infantile hemangiomas: implications for management. Pediatrics 2008: 122:360 Frieden IJ, Haggstrom AN, Drolet BA, et al. Infantile hemangiomas: current knowledge, future directions: proceedings of a research workshop on infantile hemangiomas, Pediatr Dermatol 2005; 22: Leaute-Labreze C, Dumas de la Roque E et al. Propranolol for severe hemangiomas of infancy. N Engl J Med 358: 2649, June 12, 2008 Sommers Smith SK, Smith DM. Beta blockade induces apoptosis in cultured capillary endothelial cells. In Vitro Cell Dev Biol Anim 2002; 38: DeCamp LS, Byerley JS, Doshi N, et al. Use of antiemetic agents in acute gastroenteritis, a systematic review and meta-analysis. Arch Pediatr Adolesc Med. 2008; 162: Freedman SB, Adler M, Seshadri R et al. Oral ondansetron for gastroenteritis in a pediatric emergency department. N Engl J Med Apr 20; 354(16): Ramsook C, Sahagan -Carreon I et al. A randomized clinical trial comparing oral ondansetron with placebo in children with vomiting from acute gastroenteritis. Ann Emerg Med 2002: 39: Reeves J, Shannon MW, Fleisher GR. Ondansetron decreases vomiting associated with acute gastroenteritis: a randomized, controlled trial. Pediatrics 2002; 109:e62 Roslund G, Hepps TS, et al. The role of oral ondansetron in children with vomiting as a result of acute gastritis/ gastroenteritis who have failed oral rehydration therapy: a randomized controlled trial. Ann Emerg med 2008; 52:22-9. Schutz J, Babl FE, Sheriff N, Borland M. Paediatric Research in Emergency Departments International Collaborative (PREDICT). J Paediatr Child Health Oct; 44(10): Epub 2008 Jun 18. Stork CM, Brown KM, Reilly TH, et al. Emergency department treatment of viral gastritis using intravenous ondansetron or dexamethasone in children. Acad Emerg Med. 2006; 13: World Health Organization. Clinical management of acute diarrhoea. WHO/Unicefjoint statement. Available at Accessed January 15, Burns JC, Mason WH, Hauger SB, et al. Infliximab treatment for refractory Kawasaki syndrome. J Pediatr May; 146(5): Burns JC, Best BM, Mejias A, Mahony L, et al. Infliximab treatment of intravenous immunoglobulin-resistant Kawasaki disease. J Pediatr Dec; 153(6): Furukawa T, Kishiro M, Akimoto K, Nagata S, et al. Effects of steroid pulse therapy on immunoglobulin-resistant Kawasaki disease. Arch Dis Child 2008; 93: Newburger JW, Takahashi M, Gerber MA, et al. Committee on Rheumatic Fever, Endocarditis, and Kawasaki Disease, Council on Cardiovascular Disease in the Young, American Heart Association. Diagnosis, treatment, and long-term management of Kawasaki disease: a statement for health professionals from the Committee on Rheumatic Fever, Endocarditis, and Kawasaki Disease, Council on Cardiovascular Disease in the Young Pediatrics 2004; Vol. 114 No. 6: Newburger JW, Sleeper LA, McCrindle BW, et al. Pediatric Heart Network Investigators: Randomized trial of pulsed corticosteroid therapy for primary treatment of Kawasaki disease. N Engl J Med 2007; 356: Oishi T, Fujieda M, Shiraishi T, Ono M, et al. Infliximab treatment for refractory kawasaki disease with coronary artery aneurysm. Circ J. 2008; 72: Saji T, Kemmotsu Y. Infliximab for Kawasaki syndrome. J Pediatr Sep; 149(3):426 Stenbog EV, Windelborg B, Horlyck A, Herlin T. The effect of TNFalpha blockade in complicated, refractory Kawasaki disease. Scand J Rheumatol. 2006; 35: Α. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Alwan S, Reefhuis J, Rasmussen S, et al. Use of selective

15 404 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2009 serotonin-reuptake inhibitors in pregnancy and the risk of birth defects. N Engl J Med 2007; 356: Bonari L, Pinto N, Ahn E et al. Perinatal risks of untreated depression during pregnancy. Can J Psychiatry 2004; 49: Chambers CD, Hernadez-Diaz S, Van Marter LJ, et al. Selective serotonin-reuptake inhibitors and risk of persistent pulmonary hypertension of the newborn. N Engl J Med 2006; 354: Cole JA, Ephross SA, Cosmatos I Walker AM. Paroxetine in the first trimester and the prevalence of congenital malformations. Pharmacoepidemiology and Drug Safety 2007; 16: Davis R, Rubanowice BS, McPhilips H, et al. Risks of congenital malformations and perinatal events among infants exposed to antidepressant medications during pregnancy. Pharmacoepidemiology and Drug Safety 2007; 16: Louik C, Lin AE, Werler MM et al. First-trimester use of selective serotonin-reuptake inhibitors and the risk of birth defects. N Engl J Med 2007; 356: Moses-Koklo EL, Bogen D, Perel J, et al. Neonatal signs after late in utero exposure to serotonin reuptake inhibitors. JAMA. 2005; 293: Toh S, Mitchell A, Louik C et al. Selective serotonin reuptake inhibitor use and risk of gestational hypertension. Am. J. Psychiatry 2009; 166: Wisner KL, Sit DKY, Hanusa BH et al. Major depression and antidepressant treatment: impact on pregnancy and neonates outcomes. Online ahead of print March 15,2009. Ο. ΠΑΠΑΔΑΚΗ-ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ Scott RC, Besag FM, Nevill BG. Buccal midazolam and rectal diazepam for treatment of prolonged seizures in childhood and adolescence: a randomized trial. Lancet 1999; 353: McIntyre J, Robertson S, Norris E, Appleton R, Whitehouse WP, Phillips B, Martland T, Berry K, Collier J, Smith S, Choonara I. Safety and efficacy of buccal midazolam versus rectal diazepam for emergency treatment of seizures in children : a randomised controlled trial. Lancet 2005; 366: Scott RC, Surtees RA, Nevill BG. Status epilepticus: pathophysiology, epidemiology, and outcomes. Arch Dis Child 1998; 79: Appleton R, Martland T, Phillips B. Drug management for acute tonic- clonic convulsions including convulsive status epilepticus in children. Cochrane Database Syst Rev 2000; 4:CD Cureshi A, Wassmer E, Davis P, Berry K, Whitehouse WP. Comparative audit of intravenous lorazepam and diazepam in the emergency treatment of convulsive status epilepticus in children. Seizure 2000; 11: Alldredge BK, Gelb AM, Isaacs SM, et al. A comparison of lorazepam, diazepam, and placebo for the treatment of out- of- hospital status epilepticus. N Engl J Med 2001; 345: Appleton R, Sweeney A, Choonara I, Robson J, Molyneux E. Lorazepam versus diazepam in the acute treatment of epileptic seizures and status epilepticus. Dev Med Child Neurol 1995; 37: Knudsen FU. Rectal administration of diazepam in solution in the acute treatment of convulsions in infants and children. Arch Dis Child 1979; 54: Hoppu K, Santavuori P. Diazepam rectal solution for home treatment of acute seizures in children. Acta Pediatr Scand 1981; 70: Dieckmann RA. Rectal diazepam for prehospital pediatric status epilepticus. Ann Emerge Med 1994; 23: Norris E, Marzouk O, Nunn A, McIntyre J, Choonara I. Respiratory depression in children receiving diazepam for acute seizures: a prospective study. Dev Med Child Neurol 1999; 41: Conroy S, Morton R, Dixon H, Porter A, Choonara I. A prospective study of intranasal midazolam for children with acute seizures. Paediatr Perinat Drug Ther 2000; 4: Lahat E, Goldman M, Barr J, Bistrytzer T, Berkovitch M. Comparison of intranasal midazolam with intravenous diazepam for treating febrile seizures in children: prospective randomized study. BMJ 2000; 321: O Regan ME, Brown JK, Clarke M. Nasal rather than rectal benzodiazepines in the management of acute childhood seizures? Dev Med Child Neurol 1996; 38: Jeannet PY, Roulet E, Maeder- Ingvar M, Gehri M, Jutzi A, Deonnar T. Home and hospital treatment of acute seizures in children with nasal midazolam. Eur J Paediatr Neurol 1999; 3: Fisgin T, Gurer Y, Tezic T, et al. Effacts of intranasal midazolam and rectal diazepam on acute convulsion in children : prospective randomized study. J Child Neurol 2002; 17: Scott RC, Besag FM, Boyd SG, Berry D, Nevill BG. Buccal absorption of midazolam: Pharmacokinetics and EEG pharmacodynamics. Epilepsia 1998; 39: Appleton R, Choonara I, Martland T, Phillips B, Scott R,

16 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, Whitehouse W. The treatment of convulsive status epilepticus in children. The Status Epilepticus Working Party. Arch Dis Child 2000; 83: Kutlu NO, Dogrul M, Yakinci C, Soylu H. Buccal midazolam for treatment of prolonged seizures in children. Brain Dev 2003; 25: Lahat E, Goldman M, Barr J, Eshel G, Berkovich M. Intranasal midazolam for childhood seizures. Lancet 1998; 352:620. Rey E, Treluyer JM, Pons G. Pharmacokinetic optimization of benzodiazepine therapy for acute seizures. Focus on delivery roots. Clean Pharmacokinet 1999; 36: Sykes RM, Okonofua JA. Rectal diazepam solution in the treatment of convulsion in the children s emergency room. Ann Trop Pediatr 1988; 8: Geldner G, Hubmann M, Knoll R, Jacobi K. Comparison between three transmucosal roots of administration of midasolam in children. Paediatric Anaesthesia 1997; 7: Chattopadhyay A, Morris B, Blackburn L, Wassmer E, Whitehouse W. Buccal midasolam and rectal diazepam for epilepsy. Lancet 1999; 353: Seigler RS. The administration of rectal diazepam for acute management of seizures. J Emerg Med 1990; 8: Wallace SJ. Nasal benzodiazepines for management of acute childhood seizures; Lancet 1997; 349:222. Scheepers M, Comish S, Cordes L, Clough P, Scheepers B. Buccal midazolam and rectal diazepam for epilepsy. Lancet 1999; 353: Schwagmeier R, Alincic S, Striebel HW. Midazolam pharmacokinetics following intravenous and buccal administration. Br J Clean Pharmacol 1998; 46:

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Ορισμός Ως status epilepticus ορίζεται επεισόδιο σπασμών διάρκειας άνω των 30 λεπτών ή περισσότερα των δυο επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ 7ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Δρ. Μαρία Τζητηρίδου- Χατζοπούλου Παιδίατρος Νεογνολόγος-Αναπτυξιολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Π.Ο.Υ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική διαχείριση μέτριας-σοβαρής κατάθλιψης

Θεραπευτική διαχείριση μέτριας-σοβαρής κατάθλιψης Θεραπευτική διαχείριση μέτριας-σοβαρής κατάθλιψης Σύσταση 6: Σε άτομα με μέτρια και σοβαρή κατάθλιψη οι Γενικοί Ιατροί και οι άλλοι Ιατροί στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας συστήνεται να χορηγούν αντικαταθλιπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και

Διαβάστε περισσότερα

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά.

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ. Φάρμακο λέμε οποιαδήποτε ουσία που όταν χορηγηθεί στον άνθρωπο, τα ζώα ή τα φυτά με συγκεκριμένο τρόπο και σε συγκεκριμένη δόση έχει θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών Πορεία, Πρόγνωση Η πορεία είναι κρίσιμος παράγοντας για την εκτίμηση των κοινωνικών συνεπειών, του κόστους,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά.

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά. Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του στα παιδιά. Φώτης Β. Κυρβασίλης Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ www.pd3.gr Η αντιμετώπιση του βρογχικού στα παιδιά κατευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008 Αντικαταθλιπτικά ΚΤ 2008 Vincent van Gogh, 1890 ιαταραχές σε Συναίσθηµα Όρεξη Ύπνο Ενεργητικότητα lipido Μονοπολική Μείζων κατάθλιψη θλίψη -

Διαβάστε περισσότερα

Αγχολυτικά -Υπνωτικά. Χριστίνα άλλα. Λέκτορας Φαρμακολογίας. Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών

Αγχολυτικά -Υπνωτικά. Χριστίνα άλλα. Λέκτορας Φαρμακολογίας. Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγχολυτικά -Υπνωτικά Χριστίνα άλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών e-mail: cdalla@med.uoa.gr http://www.med.uoa.gr/pharmacology Συμπτωματολογία DSMΙV Κατάθλιψη Αγχώδης διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα- Θεωρία ενιαίων αεραγωγών το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα γµονή των αεραγωγών που χαρακτηρίζεται από αναστρέψιµη απόφρα των βρόγχων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.1 Oνομασία: CLOPIXOL ΑCUTARD 1.2 Σύνθεση: Δραστική ουσία: Zuclopenthixol acetate (Ζουκλοπενθιξόλη) Έκδοχα: Triglycerides, medium-chain

Διαβάστε περισσότερα

Βρεφικά γάλατα για ειδικές καταστάσεις. Dr Καραγκιόζογλου- Λαμπούδη Θωμαή Παιδογαστρεντερολόγος Καθηγήτρια Κλινικής Διατροφής ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης

Βρεφικά γάλατα για ειδικές καταστάσεις. Dr Καραγκιόζογλου- Λαμπούδη Θωμαή Παιδογαστρεντερολόγος Καθηγήτρια Κλινικής Διατροφής ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης Βρεφικά γάλατα για ειδικές καταστάσεις Dr Καραγκιόζογλου- Λαμπούδη Θωμαή Παιδογαστρεντερολόγος Καθηγήτρια Κλινικής Διατροφής ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης Δεν αναφερόμαστε σε εμπλουτισμό που γίνεται για ν ανταποκριθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Σημείωση: Οι τροποποιήσεις της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ Αποφρακτική άπνοια είναι οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής λόγω αποφράξεως των ανώτερων αναπνευστικών οδών

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών

Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών Ad hoc Task Force of LICE Guidelines Commission ITALIAN LEAGUE AGAINST EPILEPSY Giuseppe Capovilla, Massimo Mastrangelo, Antonino Romeo, and Federico Vigevano

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Π. Παππάς ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Κατηγορίες ιστικών ορµονών Αποκαρβοξυλιωµένα αµινοξέα (ισταµίνη, σεροτονίνη) Πολυπεπτίδια (κινίνες, ουσία Ρ) Εικοσανοειδή

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα. Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου

Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα. Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου Διαλείπουσα αγωγή στο ήπιο άσθμα Α. Φλέμιγκ, Πνευμονολογικό Τμήμα Παναγιώτα Λάμπρου Υπέρτατη Ιπποκρατική εντολή στον Ιατρό είναι ωφελέειν ή μη βλάπτειν Μία από τις βασικότερες αρχές της μοντέρνας ιατρικής:

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Προεκλαμψία Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Ο έλεγχος για προεκλαμψία μεταξύ των εβδομάδων 11 έως 13+6 μπορεί να εντοπίσει κυήσεις υψηλού κινδύνου, επιτρέποντας τη θεραπεία με α σπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΜΕΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΜΕΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΜΕΑ 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ THYMANAX Θέµατα ποιότητας Η ποιότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Το δεύτερο αιώνα ο Γαληνός τόνιζε τη συσχέτιση ρινικών συμπτωμάτων και άσθματος συνιστώντας

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφικές και ημιπειραματικές μελέτες. Γεωργία Σαλαντή gsalanti@cc.uoi.gr

Περιγραφικές και ημιπειραματικές μελέτες. Γεωργία Σαλαντή gsalanti@cc.uoi.gr Περιγραφικές και ημιπειραματικές μελέτες Γεωργία Σαλαντή gsalanti@cc.uoi.gr Έρευνα Αιφνίδιος θάνατος στα μωρά (παράγοντες που σχετίζονται) Λιπαρά ψαριά (omega 3 fats) και πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΡΙΝΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ & ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ

ΕΑΡΙΝΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ & ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ ΕΑΡΙΝΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ & ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ Η αλλεργία θα πρέπει να θεωρείται γενετικό νόσημα. Πολλοί παράγοντες, γενετικοί και περιβαλλοντικοί, επιδρούν και τροποποιούν την έκφραση των γονιδίων της αλλεργίας.

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αντιμετώπιση του Πόνου & του Πυρετού στα Παιδιά

Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αντιμετώπιση του Πόνου & του Πυρετού στα Παιδιά Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αντιμετώπιση του Πόνου & του Πυρετού στα Παιδιά Οκτώβριος 2014 1η έκδοση/εκτύπωση: Οκτώβριος 2014 Επανεκτύπωση: Ιούνιος 2015 Περιεχόμενα Σελ. Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Ζαμπέλη, M.Μαύρος (Γαστρεντερολογικό τμήμα, Γενικό Νοσοκομείο Αλεξάνδρα)

Ε. Ζαμπέλη, M.Μαύρος (Γαστρεντερολογικό τμήμα, Γενικό Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΕΓΕ 2009 ΘΕΜΑ: ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ Ε. Ζαμπέλη, M.Μαύρος (Γαστρεντερολογικό τμήμα, Γενικό Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Η εφαρμογή καταστολής και αναλγησίας αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Δηλητηρίαση Η έκθεση σε τοξίνη που δύναται να έχει βλαπτική επίδραση στον οργανισμό Τοξίνη είναι η ουσία που προκαλεί βλάβη στη λειτουργία ενός ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ Α) Εισαγωγή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Σε αρκετές χώρες με την ευρεία διασπορά του πανδημικού ίου γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ χημική ουσία που δεν παράγεται στον οργανισμό και εισαγόμενη στον οργανισμό δεν αξιοποιείται για την εξασφάλιση ενέργειας ή σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Σημείωση: Οι αλλαγές στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών Προϊόντος και του Φύλλου Οδηγιών Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. 1.1. Εισαγωγή και λογική

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. 1.1. Εισαγωγή και λογική ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 1.1. Εισαγωγή και λογική Η ανακούφιση από τον πόνο αποτελεί βασικό ανθρώπινο δικαίωµα ανεξάρτητα ηλικίας. Τα νεογνά αισθάνονται πόνο και µάλιστα τα πρόωρα

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙ. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης

Παράρτημα ΙΙ. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης 4 Επιστημονικά πορίσματα Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Levothyroxine Alapis και των λοιπών εμπορικών ονομασιών του (βλ. Παράρτημα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ:

1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ: ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ GLIATILIN (Choline alfoscerate) 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: GLIATILIN 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ: Μαλακές Κάψουλες:

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. Cetirizine Dihydrochloride

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. Cetirizine Dihydrochloride ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ DERMIZIN 10 mg/ml Cetirizine Dihydrochloride Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο. - Φυλάξτε

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Χ. Βλαχόπουλος, Κ. Αζναουρίδης, Π. Πιέτρη, Ν. Ιωακειμίδης, Π. Ξαπλαντέρης, Χ. Στεφανάδης

Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Χ. Βλαχόπουλος, Κ. Αζναουρίδης, Π. Πιέτρη, Ν. Ιωακειμίδης, Π. Ξαπλαντέρης, Χ. Στεφανάδης Σχέση ανάμεσα στον εμβολιασμό έναντι του πνευμονιόκοκκου και την εμφάνιση καρδιαγγειακών συμβάντων: μετα-ανάλυση και συστηματική ανασκόπηση προοπτικών μελετών Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Χ. Βλαχόπουλος, Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΩΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αξιολόγηση κλινικής εικόνας ακμής(μορφή και βαρύτητα) Γνώση του σκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΑΜΙΝΟΦΥΛΛΙΝΗ ΕΝΕΣΙΜΟ ΔΙΑΛΥΜΑ / DEMO 250mg/10ml AMP

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΑΜΙΝΟΦΥΛΛΙΝΗ ΕΝΕΣΙΜΟ ΔΙΑΛΥΜΑ / DEMO 250mg/10ml AMP ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΑΜΙΝΟΦΥΛΛΙΝΗ ΕΝΕΣΙΜΟ ΔΙΑΛΥΜΑ / DEMO 250mg/10ml AMP 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΑΜΙΝΟΦΥΛΛΙΝΗ ΕΝΕΣΙΜΟ ΔΙΑΛΥΜΑ / DEMO 250mg/10ml AMP 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ. *Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι σπασμοί. υποχωρούν μόνοι τους χωρίς να προλάβουμε να δώσουμε κάποια θεραπεία.

ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ. *Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι σπασμοί. υποχωρούν μόνοι τους χωρίς να προλάβουμε να δώσουμε κάποια θεραπεία. ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ Παρασκευή Λογοθέτη Νοσηλεύτρια ΤΕ, Υπεύθυνη Παιδιατρικής Κλινικής Δεν υπάρχει τίποτα που να τρομοκρατεί περισσότερο ένα γονιό από τους σπασμούς. Έρχονται στα Εξωτερικά ιατρεία τρέχοντας

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

Zoletil Ενέσιμο αναισθητικό τιλεταμίνης και ζολαζεπάμης

Zoletil Ενέσιμο αναισθητικό τιλεταμίνης και ζολαζεπάμης Ενέσιμο αναισθητικό τιλεταμίνης και ζολαζεπάμης 132 Σύνθεση: Zoletil 50 Zoletil 100 Τιλεταμίνη (υδροχλωρική μορφή) 125mg 250mg Ζολαζεπάμη (υδροχλωρική μορφή) 125mg 250mg Φαρμακοτεχνική μορφή: Λυόφιλη σκόνη

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Φαρμακολογία Ι

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Φαρμακολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Φαρμακολογία Ι Αυτόχθονα Βιοδραστικά Μόρια Διδάσκοντες: Μ. Μαρσέλος, Μ. Κωνσταντή, Π. Παππάς, Κ. Αντωνίου, Γ. Λεονταρίτης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό Μεταγγίσεις στον

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα»

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» Γονιμότητα ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Επίδραση εγκυμοσύνης στις ΙΦΝΕ Επίδραση των ΙΦΝΕ στην εγκυμοσύνη Χειρισμός ΙΦΝΕ κατά την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα