Zευς-βέκικος χορός (Zeus-bekikos Dance)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Zευς-βέκικος χορός (Zeus-bekikos Dance)"

Transcript

1 1 Zευς-βέκικος χορός (Zeus-bekikos Dance) ΜΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ «ΖΕΫΜΠΕΚΙΚΟΥ» ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΥ ΤΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Κατά τον λαογράφο και συγγραφέα Θάνο Μούρρελο-Βελλούδιο, η λέξη Ζεϋ-μπέκος 1 προέρχεται κατά το πρώτο συνθετικό από την φρυγική λέξη «Ζεϋ» εκ του «Ζευς» που συμβολίζει το πνεύμα και κατά το δεύτερο από τη λέξη «μπέκος» ή «βέκος» 2 που σημαίνει άρτος και συμβολίζει το σώμα. Έτσι ως «...ολοκληρωμένος και θρησκευτικός χορός εξυπηρετεί και ανακουφίζει το Πνεύμα, την Ψυχή και το Σώμα του ανθρώπου.» (Βελλούδιος, 1991) Περίληψη Το παρόν άρθρο επιθυμεί να προσεγγίσει τον χορό του ζεϋμπέκικου ως προς τον ρόλο που μπορεί να παίξει στη σύγχρονη κοινωνία και να αναδείξει τον διαπολιτισμικό του χαρακτήρα. Συγκρίνοντας το ζεϋμπέκικο με άλλα είδη χορού όπως το χασάπικο, το τάνγκο, το φλαμένκο κ.α., ο αναγνώστης εισάγεται σε μια πρωτοποριακή ερευνητική δράση εκμάθησης αυτού του χορού και μια διαφορετική - απελευθερωμένη από βηματολογικά πρότυπα- διδακτική προσέγγιση, δίνοντας παράλληλα ποικίλα παραδείγματα εφαρμογής. Α. Εισαγωγή: Κοιτώντας προς το αύριο «Δείξτε μου πως χορεύει ένας λαός και θα σας πω αν ο πολιτισμός του είναι άρρωστος ή υγιής» (Κομφούκιος, 6 ο αιώνα π.χ.) Ο ζεϋμπέκικος χορός από την αρχή της δημιουργίας του είχε μια «διάθεση» 3 εναντίωσης απέναντι στην κατεστημένη μορφή εξουσίας και αποτελούσε μια γνήσια μορφή έκφρασης ανδρείας, γενναιότητας και βαθύτερης ευαισθησίας, έξω από τις κοινωνικές συμβάσεις. Ήταν η σωματοποίηση των ενδόμυχων αναγκών του εκφραστή/φορέα του και η επικοινωνία του, με τους βαθύτερους πόθους και μνήμες του ένας αυθόρμητος τρόπος της ψυχής για να εκτονώσει τη χαρά, τη θλίψη, το φόβο, τον πόνο και τις κοινωνικές και προσωπικές αντιθέσεις και συγκρούσεις της καθημερινότητας που βίωνε. 1 <Ζεϋ-μπέκ-ικος, όπου ικος κατάληξη επιθέτου στην ελληνική γλώσσα 2 Η ρίζα της λέξης αυτής βρίσκεται σε αναφορές του Ηροδότου ενώ συναντάται και στη γερμανική γλώσσα ως backen και στην αγγλική ως baker (Βελλούδιος, 1991) 3 «Η διάθεση μπορεί να σημαίνει το αποτέλεσμα μιας οργανωτικής πράξης επίσης σημαίνει έναν τρόπο ζωής, μια συνηθισμένη κατάσταση (ειδικά του σώματος), και ιδίως μια προδιάθεση, τάση, ροπή ή κλίση» (Bourdieu 1977:214 στο Cowan, 1998 σελ.30). «Οι διαθέσεις καλλιεργούνται, μέσω της αλληλεπίδρασης με έναν ολόκληρο συμβολικά δομημένο περίγυρο, και αυτές οι καλλιεργημένες διαθέσεις εγγράφονται στο σχήμα του σώματος και στα σχήματα της σκέψης» (Bourdieu 1977:72 στο ίδιο).

2 2 Στις μέρες μας, μέσα από την παραδοσιακή του μορφή (την οποία συναντάμε κυρίως σε Μικρά Ασία, Ελλάδα και Κύπρο), την ρεμπέτικη και τη μετέπειτα αστική λαϊκή εκδοχή του, το ζεϋμπέκικο εξακολουθεί να εκφράζει όλους τους ενδόμυχους πόθους, εμπειρίες, αντιλήψεις και εκφάνσεις της καθημερινής ζωής του ανθρώπου. Μέσα στο πλαίσιο ανακάλυψης και εύρεσης της ειλικρινούς έκφρασης, όπως απαιτεί αυτός ο χορός, μπορεί να αναδειχθεί και να αναπτυχθεί η αμοιβαία σχέση φιλίας και εμπιστοσύνης στο «εδώ και τώρα» (την κάθε δεδομένη στιγμή) τόσο του ατόμου με τον εαυτό του, όσο και μεταξύ μελών διαφορετικών κοινοτήτων και εθνοτήτων. Θεωρείται επιτακτική ανάγκη αυτός ο χορός να διαδοθεί και να εξελιχθεί, όχι μόνο γύρω από το νοτιο-ανατολικό άκρο της Μεσογείου, όπου μπορεί να χορεύεται σήμερα με τις παραλλαγές και τις προσμίξεις του, αλλά και διεθνώς, πέραν των Ελλήνων της διασποράς. Η ανάδειξη του «Ζευς-βέκικου» ή «Ζευς-μπέκικου» ή «Ζεϋ-μπέκικου» ή όπως αλλιώς θα μπορούσε να ονομαστεί αυτός ο χορός, είναι δυνατό να εξάγει το μήνυμα της συμφιλίωσης, την αμοιβαία αποδοχή και σεβασμό της ατομικότητας, την ελεύθερη έκφραση της διαφορετικότητας του κάθε ανθρώπου καθώς και τη διεθνή αναγνώριση της ιδιαίτερης ελληνικής ιδιοσυγκρασίας. Η δυνατότητα επικοινωνίας και συνύπαρξης με τους άλλους συνδράμει στην εξομάλυνση σύγχρονων κοινωνικών συγκρούσεων, ενώ ταυτόχρονα η ανάδειξη της ελεύθερης χορευτικής έκφρασης, αποτελεί βαλβίδα αποσυμπίεσης του ατόμου και της κοινωνίας. Γιατί στο Ζευς-μπέκικο χορό, εκφράζεται οτιδήποτε έχει ανάγκη η ψυχή, χωρίς τα φαινομενικά όρια και περιορισμούς του μυαλού και της λογικής. Παρόμοια ο Καζαντζάκης (1981) δια στόματος του Αλέξη Ζορμπά αφηγείται: «Ένας δαίμονας είναι μέσα μου και φωνάζει, και κάνω ό,τι μου πει, κάθε που πάω να πλαντάξω, μου φώναζε Χόρεψε και χορεύω. Ξεπλαντάζω. Μια φορά που πέθανε το παιδί μου ο Δημητράκης μου, στη Χαλκιδική, έτσι σηκώθηκα πάλι και χόρεψα. Οι συγγενείς και οι φίλοι που θωρούσαν να χορεύω μπροστά στο λείψανο, χύθηκαν να με πιάσουν Τρελάθηκε ο Ζορμπάς, φώναξαν, τρελάθηκε ο Ζορμπάς. Μα εγώ τη στιγμή εκείνη, αν δεν χόρευα, θα τρελαινόμουν από τον πόνο.» Στην ταινία «Αλέξης Ζορμπάς», στην τελευταία σκηνή ο Άγγλος συμπρωταγωνιστής, γνωρίζοντας ότι ο Ζορμπάς χόρευε μόνος του (ζεϋμπέκικο) στην ανάγκη του να εκτονωθεί, του λέει «μάθε μου να χορεύω» ( teach me to dance ). Μέσα από αυτή την ανάγκη, δημιουργήθηκε ο χορός συρτάκι 4. Το συρτάκι είναι μια χορογραφική συραφή διαφορετικών χορευτικών μοτίβων, η οποία δημιουργήθηκε για τις ανάγκες της ταινίας και εμπνεύστηκε από την ανάγκη να εκφραστεί το ελεύθερο πνεύμα και η ιδιαίτερη ιδιοσυγκρασία που ενσάρκωνε ο ρόλος του έλληνα Ζορμπά. Αυτός ο χορός έγινε αργότερα το σήμα κατατεθέν της σύγχρονης ελληνικής χορευτικής παρακαταθήκης σε παγκόσμιο επίπεδο. Σε πολλά μέρη του εξωτερικού, ακόμα και σε πολύ απομακρυσμένες χώρες, γνωρίζουν ή έχουν ακούσει κάτι για αυτόν τον χορό. Το αργό πρώτο μέρος αυτού του χορού στην ταινία, μοιράζεται το πνεύμα και την μορφή του αργού μοναχικού ζεϋμπέκικου, που όμως πολύ γρήγορα ζευγαρώνει για να γίνει αργός και στη συνέχεια γρήγορος χασάπικος 5 /συρτός, εμπλουτισμένος με επιμέρους φιγούρες εμπνευσμένες 4 <Συρτ-άκι, όπου «συρτός» γενική κατηγορία ελληνικών χορών και «-ακι» κατάληξη ουσιαστικού στην ελληνική γλώσσα 5 Χασάπικος: Ο χασάπικος ονομαζόταν «Μακελλάριον Χορόν» (μακελλάριος στα ελληνικά σημαίνει «χασάπης») κατά τη Βυζαντινή εποχή, γεγονός που οφειλόταν στην προέλευση του από την συντεχνία των χασάπηδων της Κωνσταντινούπολης. Ο χορός αυτός γράφεται επίσης και «Χασσάπικος» (στα αγγλικά hassapikos, όπου hassip στα τούρκικα σημαίνει «χασάπης»). Είναι επίσης γνωστός σαν «Γρήγορο Χασάπικο», ή απλά «Ζωηρό».. Άλλοι χοροί με παραπλήσιο χορευτικό μοτίβο είναι ο χορός «Arkan» της Ουκρανίας, «Ηora» του Ισραήλ, «Debki» των Αραβικών χωρών, «Kasapsko Horo» της Βουλγαρίας, «Kasapsko Kolo» της Σερβίας, «Lesnoto» της Μακεδονίας, και «Soorch Bar» της Αρμενίας (Oakes, 2012)

3 3 από τους ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς (όπως Μαλεβιζιώτης από την Κρήτη κ.ά.). Β. Ψηλαφώντας με τα μάτια, ακούγοντας με την καρδιά, αφηγώντας με το σώμα «...ένα μέλος της φυλής Μπαντού, όταν συναντάει κάποιον ξένο, δεν τον ρωτάει ποιος είσαι;, αλλά τι χορεύεις;» (Γκαρωντύ, 1972;) Με διάκριση και σεβασμό στην παράδοση και έχοντας ως αρχή τις παραπάνω αξίες, το 2006 στο διεθνές φεστιβάλ αργεντίνικου τάνγκο που διεξήχθη στο νησί της Πάρου (Tango Greece Festival), ζητήθηκε να γίνει ένα μάθημα χορού για τους Έλληνες και ξένους συμμετέχοντες του φεστιβάλ με θέμα το συρτάκι. Βέβαια, δεν είναι εύκολο σε ένα και μόνο μάθημα να μεταλαμπαδευτεί η φλόγα αυτού του χορού και οι συμμετέχοντες να γίνουν γνήσιοι φορείς αυτού του πνεύματος. Έτσι, αφού απευθυνόταν σε ανθρώπους που είχαν την χορευτική ευχέρεια, τους ζητήθηκε να χορέψουν με μουσική ζεϋμπέκικου και χασάπικου ο καθένας μόνος του και να δημιουργήσουν τις δικές τους αυτοσχέδιες 6 φιγούρες, υποδεικνύοντάς τους κάποιες γενικές κινητικές φόρμες και πόζες του ζεϋμπέκικου/χασάπικου 7. Αρκετά αργότερα χωρίστηκαν σε ζεύγη με παρόμοιο σωματικό ύψος και αφού τους επισημάνθηκε και υποδείχθηκε το πνεύμα της φιλίας και της συναδελφικότητας αυτού του χορού, τους ζητήθηκε να πιαστούν από τους ώμους σε ζεύγη όπως στο χασάπικο χορό και να εκτελέσουν τους αυτοσχέδιους συνδιασμούς τους ανά ζεύγη. Φυσικά όλα αυτά επιστεγάζονταν από την ευαισθησία και την επικοινωνία του τάνγκο του οποίου ήταν γνώστες. Η εμπειρία των συμμετεχόντων πάνω στο συγκεκριμένο χορό και στο στοιχείο του αυτοσχεδιασμού που τον χαρακτηρίζει, έδωσε στα χορευτικά ζευγάρια, που είχαν δημιουργηθεί τυχαία, να έρθουν κοντά, να επικοινωνήσουν και να μοιραστούν μοναδικές χορευτικές στιγμές. Το επιστέγασμα της επιτυχίας, του όλου εγχειρήματος, ήταν η κατάληξή του, στο διονυσιακά γρήγορο τελευταίο μέρος του χορού -αυτό ίσως που έκανε τόσο δημοφιλές το συρτάκι- όπου δεν υπάρχουν πλέον ζευγάρια, αλλά οι συμμετέχοντες πιάνονται από τους ώμους και γίνονται μια γραμμή που καταλήγει με μια σπιροειδή φορά προς το κέντρο, γενόμενοι έτσι ένα σώμα μια ψυχή. Εκεί ακριβώς βρίσκεται και το σημαντικότερο μήνυμα αυτού του χορού το πνεύμα ομοψυχίας των ανθρώπων. Γ. Συγκρίσεις, παραλληλισμοί και προοπτικές Η ανθρωπολόγος Cowan, προσεγγίζει τον χορό «σαν ένα πολιτισμικά κατασκευασμένο κείμενο στο οποίο εγγράφονται οι κοινωνικές σημασίες ( ) και το οποίο διαβάζεται από αυτούς που το φέρουν αλλά και το βιώνουν» (Cowan, 1998) 6 Αυτοσχεδιασμός στον χορό ονομάζεται η διαδικασία της αυθόρμητης κινητικής έκφρασης. Δεν αφορά μόνο τη δημιουργία νέας κίνησης, αλλά και την απελευθέρωση του σώματος από τα συνηθισμένα κινητικά μονοπάτια Η εξέλιξη της κινητικής αυτοσχεδιαστικής ικανότητας διευκολύνεται μέσα από ποικίλες δημιουργικές αναζητήσεις που αφορούν τα διαφορετικά επίπεδα, σχήματα, δυναμικά μοτίβα και κινητικές φόρμες του σώματος. (Wikipedia) 7 Ο αποχωρισμός ενός αδελφικού φίλου που έφευγε για σπουδές στην Αμερική εκείνες τις μέρες, ίσως να είναι και ο λόγος έμπνευσης αυτού του εγχειρήματος. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα του «Ζεϋμπέκικο και Αυτοσχεδιασμός».

4 4 Ερευνώντας κανείς τις συγκριτικές αντιστοιχείες μεταξύ αργεντίνικου τάνγκο και ρεμπέτικου αλλά και πιο συγκεκριμένα μεταξύ τάνγκο και ζεϋμπέκικου χορού στην ρεμπέτικη εκδοχή του, παρατηρεί κανείς ότι έχουν πολλά κοινά στοιχεία και καταβολές, αλλά συγχρόνως, δυσανάλογη προβολή και αναγνωρισημότητα. Η ανάπτυξη της ρεμπέτικης μουσικής από πρόσφυγες της Μικράς Ασίας και η παράλληλη χρονικά ανάπτυξη της μουσικής του αργεντίνικου τάνγκο από μετανάστες της Ευρώπης είναι γνωστή, όπως και οι βαθιές τους ρίζες και οι πολυποίκιλες επιρροές τους. Συγκρίνοντας αναφορές και μελέτες 8 γύρω από το ρεμπέτικο και το τάνγκο και τις περιόδους ανάπτυξής τους, παρουσιάζονται πολλά κοινά στοιχεία όπως η προέλευσή τους από το κοινωνικό περιθώριο, το περιεχόμενο των στοίχων κ.ά. Αντίστοιχες ομοιότητες υπάρχουν και ως προς την χορευτική τους απόδοση, καθώς και το βαθύτερο συναισθηματικό τοπίο που περιβάλλει τόσο το ζεϋμπέκικο, που είναι ένας από τους αντι-προσωπευτικότερους χορούς της ρεμπέτικης μουσικής, όσο και το τάνγκο. Συνδιαλεγόμενοι είτε, με ένα φυσικό πρόσωπο όπως συμβαίνει στο τάνγκο, είτε, με ένα φανταστικό πρόσωπο, το Θεό, το Χάρο, τον Έρωτα, τη Μοίρα, τον βαθύτερο εαυτό...κλπ., όπως στο ζεϋμπέκικο, και οι δύο χοροί εκφράζουν την ανάγκη έκφρασης, επαφής και επικοινωνίας του ατόμου. Με αυτό το τρόπο δίνεται η ευκαιρία να βιωθεί ο χορός, άλλωτε σαν μια βαθιά τελετουργική ή μυσταγωγική εκδήλωση της ψυχής και άλλοτε σαν μια πρωτόλεια έκφανση καταπιεσμένων ενστίκτων, συμβάλλοντας με αυτό το τρόπο στην διατήρηση της αρμονίας ανάμεσα στην «ισορροπία των αντιθέσεων» (Ηράκλειτος). Όπως ακριβώς ο Astor Piazzolla 9 μπορεί να υπήρξε ένας από τους ανανεωτές της μουσικής του τάνγκο, η οποία την περίοδο εκείνη της ζωής του συνθέτη ήταν σε παρακμή ακόμα και στην γενέτειρά του, αντίστοιχα και η μουσική του ζεϋμπέκικου μπορεί να πάρει νέα σχήματα να γίνουν προσμίξεις σύγχρονων ακουσμάτων και να εξαχθούν νέοι συμβολισμοί, έννοιες και αξίες. Η πλούσια πολιτισμική κληρονομιά ενός λαού είναι το επιστέγασμα ενός γνήσιου λαϊκού χορού, που μπορεί να εκφράσει τις ανάγκες του καθημερινού ανθρώπου και μπορεί να μεταλλαχθεί σύμφωνα με τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες της ζωής του. Έτσι άλλωστε, ξεπήδησαν και μετεξελίχθηκαν τόσοι και τόσοι χοροί σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης από τις απαρχές της ιστορίας του ανθρώπου. Αντίστοιχα, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε το παράδειγμα του φλαμένκο, το οποίο ενσωματώνει μια πολυσύνθετη πολιτισμική παράδοση, γεγονός που αποδεικνύεται τόσο από την πλούσια ποικιλία των μουσικών ρυθμών και μελωδιών, όσο και από το πλήθος των χορευτικών στυλ αυτού του χορού που εάν τα απαριθμήσουμε όλα μαζί ξεπερνούν τα εξήντα διαφορετικά χορευτικά και μουσικά στυλ. Ένα ακόμα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι αυτό της καποέιρα (Capoeira), μιας βραζιλιάνικης πολιτιστικής έκφρασης με επιρροές από την Αφρικάνικη ήπειρο, που εμπεριέχει χορό, πολεμική τέχνη, φιλοσοφία, άθληση και εκπαίδευση. Το ίδιο συμβαίνει και με άλλα είδη χορού και μουσικής (τζαζ, μπλουζ, σουϊνγκ κτλ.). Έτσι θα μπορούσαμε να παραλληλήσουμε και τα διαφορετικά μουσικά και χορευτικά στυλ του ζεϋμπέκικου, αλλά και τις προοπτικές ανάδειξής του χωρίς ταμπού και προκαταλήψεις. Άλλωστε, το ζεϋμπέκικο γαλουχήθηκε, σε μια ευρύτερη 8 Gerhard Steingress, "Social Theory and the Comparative History of Flamenco, Tango and Rebetika," William (Editor), The Passion of Music and Dance: Body, Gender and Sexuality, Berg (publisher), (Horacio, 2000), (Santori, Steidl, 2000), (Λαογραφία, 2014), (Πετρόπουλος, 1979), (Παπαχριστόπουλος, 2004). 9 Ο Astor Piazzolla υπήρξε ο πιο σημαντικός συνθέτης του τάνγκο κατά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Οι συνθέσεις του, οι οποίες συμπεριλάμβαναν στοιχεία της τζαζ και της κλασικής μουσικής, έφεραν επανάσταση στο παραδοσιακό αργεντίνικο τάνγκο.

5 5 γεωπολιτική περιοχή, η οποία είναι σταυροδρόμι τριών ηπείρων με διαφορετικούς πολιτισμούς και κουλτούρα. Όπως η ομιλούσα γλώσσα ενός λαού επηρεάζεται και εξελίσσεται, με την πάροδο των αιώνων, έτσι και η γλώσσα του χορού μπορεί να αναπτυχθεί, να επηρεάσει και να επηρεαστεί από άλλους λαούς, με διαφορετική κουλτούρα και παιδεία. Έτσι, μέσα από την πρόσμιξή του με άλλα στοιχεία και συνθήκες εμπλουτίζεται και ανανεώνεται από τους ζωντανούς φορείς και εκφραστές του. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να έχουμε την τύχη να δούμε ζωνταντά μπροστά στα μάτια μας, κάποιον απόγονο του Διγενή Ακρίτα να μάχεται τον Χάρο στα «Μαρμαρωμένα αλώνια» 10 χορεύοντας «Ζευς-μπέκικο», ή κάποια άλλη αυριανή προσωπικότητα της παγκόσμιας ιστορίας να αμφιταλαντεύεται στα βήματα του Ζευςμπέκικου, αλλά κυρίως τους απλούς ήρωες της καθημερινότητας να χορεύουν τις χαρές και τις λύπες τους. Επομένως, αντί να διαφωνούμε για τις ιστορικές καταβολές αυτού του χορού (εάν ανιχνεύονται στον Πυρρίχιο 11 ή σε άλλες επιρροές της «Ανατολής»), θα μπορούσαμε να κοιτάξουμε το μέλλον και τις ανάγκες ανάδειξης αυτού του χορού. Η προσκόλληση στο παρελθόν μετατρέπει έναν γνήσιο λαϊκό χορό σε «παραδοσιακό» και κάποιες φορές γραφικό χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το παραδοσιακό είναι κάτι ευκαταφρόνητο. Αντιθέτως μάλιστα είναι μια απαραίτητη σπουδή. Τρεφόμενοι από τις ρίζες των προγόνων μας μπορούμε να κοιτάξουμε στα μάτια τις προκλήσεις του μέλλοντος. Την ίδια στιγμή όμως, εμμένοντας σε νόμους και ηθοπλαστικούς κανόνες ως προς τον τρόπο συμπεριφοράς, έκφρασης και εκδήλωσης αυτού του χορού (και της μουσικής του), αυτομάτως πάμε ενάντια στη φύση του μία φύση που πάντα ήταν η έκφραση του ιδιαίτερου, του μοναδικού και του ξεχωριστού. Έτσι, στα ερωτήματα εάν το ζεϋμπέκικο είναι μόνο ανδρικός (πολεμικός) χορός, εάν είναι μοναχικός χορός, εάν εμπεριέχει μόνο τα παλιά ρεμπέτικα, εάν φέρει συγκεκριμένα αξεσουάρ και ενδυματολογικά χαρακτηριστικά, εάν εκφράζει μόνο τη λύπη και όχι την χαρά, εάν διδάσκεται, ή εάν χορεύεται καλά μόνο όταν έχεις πιεί...κτλ., θα ήταν προτιμότερη η απεγκλώβιση αυτού του χορού από προσωπικές κρίσεις και προκαταλήψεις. Η έρευνα των αναγκών του απλού φορέα-εκφραστή αυτού του χορού στις μέρες μας θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο μεγάλου ενδιαφέροντος. Παράλληλα, κρίνεται αναγκαίο να αφουγκραστούμε τα εργαλεία που μπορούν να βοηθήσουν για την κατάκτηση αυτού του τόσο υψηλού μέσου έκφρασης της ψυχής. 10 Μυθικός λαϊκός ήρωας της Βυζαντικής αυτοκρατορίας, υπερασπιστής των συνόρων από τους βάρβαρους 11 Πυρρίχιος χορός: αρχαίος ελληνικός πολεμικός χορός. «...ο οποίος χορευόταν από έναν χορευτή ή δύο χορευτές ή ακόμη και από ομάδες, ενώ παρακολουθούσαν μαχόμενοι, οι οποίοι εκτελούσαν όλων των ειδών τις πολεμικές κινήσεις ένοπλης επίθεσης και άμυνας, ελιγμούς κ.λπ.... Ο Πυρρίχιος είχε κατά τόπους διάφορα ονόματα. Στον Πόντο, όπου και χορεύεται ακόμη και σήμερα από τους Πόντιους, ονομάζεται Σέρρα (κάποιες φορές εξελίσσεται στο χορό των μαχαιριών, όπου δύο χορευτές ξεχωρίζουν από την χορευτική παράταξη και αντιμάχονται με μαχαίρια), στην Κύπρο ονομάζεται Πρύλις ή Πρύλλια, στην Κρήτη Ορσίτης ή Επικρήτιος, αλλού Τελεσίας, Κολαβρισμός κ.λπ.... Άλλος χορός που ανήκει στους λεγόμενους πυρρίχιους χορούς είναι η Ανάπαλη, που εκτελούνταν στις γυμνοπαιδιές στη Σπάρτη, όπου οι γυμνοί έφηβοι κινούνταν με χάρη, υπό τους ήχους του αυλού ή της λύρας, και πρόβαλλαν στάσεις και κινήσεις πάλης και πυγμαχίας.» (Μαυροβουνιώτης et al., 2013) Υπήρχε όπως λέγεται κι ένας πολεμικός γυναικείος χορός προς τιμή της θεάς Άρτεμης, τον οποίο είχαν ιδρύσει και είχαν χορέψει για πρώτη φορά στην Έφεσο οι Αμαζόνες. (Τιτανίς)

6 6 Δ. Έρευνα-Δράση εν εξελίξει «Ένας από τους μελετητές που καθιέρωσαν την έρευνα-δράση, ο Kurt Lewin (1948), ανέφερε ότι έρευνα που παράγει μόνο βιβλία είναι ανεπαρκής έρευνα. Ο σκοπός της έρευνας, όπως επισημάνει ο Marx στο βιβλίο του Λουδοβίκος Φόουερμπαχ, δεν είναι απλά να κατανοήσουμε και να ερμηνεύσουμε τον κόσμο, αλλά να τον αλλάξουμε. Η έρευνα-δράση είναι ένα ισχυρό εργαλείο για την επίτευξη αλλαγής και βελτίωσης σε τοπικό επίπεδο.» (Cohen et al., 2007) Στα πλαίσια συνεργασίας μου με το πανεπιστημιακό γυμναστήριο του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, από τις αρχές του 2013 δημιουργήθηκε μεταξύ άλλων 12 ένα τμήμα, το οποίο ονομάσθηκε αρχικά «Ζεϋμπέκικο και αυτοσχεδιασμός». Αργότερα, το τμήμα αυτό ενσωματώθηκε στο πρόγραμμα με γενικό τίτλο «Κίνηση και αρμονία» (Monachas, 2013) και εντάχτηκε στα ευρύτερα προγράμματα της Επιτροπής Ερευνών του πανεπιστημίου με τίτλο «Σχεδιασμός, εφαρμογή και αξιολόγηση προγραμμάτων άθλησης και αναψυχής». Σε αυτό το πρόγραμμα, εξερευνούμε εκτός των άλλων, τις αρχές που διέπουν την αρμονική κίνηση για την ελεύθερη έκφραση και επικοινωνία, τόσο σε ατομικό όσο και σε ομαδικό επίπεδο, ενταγμένο μέσα στις κοινωνικο-πολιτισμικές και χωροχρονικές συνθήκες που το συνθέτουν. Χρησιμοποιούμε το τάνγκο, το ζεϋμπέκικο, την μουσική, την ποίηση, το αρχαίο θέατρο κ.α. ως αφορμή για εξερεύνηση των εκφραστικών μέσων, την ανάπτυξη των διαύλων επικοινωνίας μεταξύ νου, σώματος και συναισθήματος καθώς και την σχέση μεταξύ της βαθύτερης ύπαρξης του ατόμου με τους άλλους, αλλά και το περιβάλλον και την αίσθηση του συν-όλου, σε ομαδικό επίπεδο. Πρόκειται για ένα εργαστήρι Έρευνας-Δράσης, όπου οι συμμετέχοντες μοιράζοντας και αναπτύσοντας τις προσωπικές τους εμπειρίες εμπλουτίζουν την δεξαμενή εμπειριών του συνόλου, συνδράμοντας έτσι όλοι μαζί στην ανάπτυξη της έρευνας. Με αφορμή τα παραπάνω, δημιουργήθηκε η ανάγκη να μεταλαμπαδοθούν αυτές οι εμπειρίες σε συλλογικό επίπεδο, όπως ακριβώς γινόταν και στην αρχαία Ελληνική πολιτεία, μέσω του θεάτρου. Αυτό οδήγησε στη δημιουργία μιας χοροθεατρικής παράστασης με τίτλο «Η σκιά του Έρωτα», που παρουσιάζεται σε θέατρα και φεστιβάλ. Η παράσταση αυτή συνδυάζει αρμονικά το πνεύμα του τάνγκο και του ζεϋμπέκικου με την ποίηση, και συγκεκριμένα το Άσμα Ασμάτων 13. Η εξέλιξη της έρευνας οδηγεί στο σχεδιασμό δύο ακόμη παραστάσεων: μίας που συνδυάζει το Ζεϋμπέκικο, το φλαμένκο και το τάνγκο με την ρεμπέτικη μουσική, και μίας άλλης που έχει σαν στόχο να αναδείξει διεθνώς, με ένα διαφορετικό τρόπο, τη βυζαντινή μουσική. Έτσι, στην τοποθέτηση του Marx «φτιάχνοντας τον κόσμο φτιάχνουμε τον εαυτό μας» (Cowan, 1998), θα μπορούσαμε αντιστρέφοντας την, να πούμε «φτιάχνοντας τον εαυτό μας φτιάχνουμε τον κόσμο». Αντικαθιστώντας το ρήμα φτιάχνω με το ρήμα διευρύνω που θα ταίριαζε τόσο με τις σύγχρονες φιλοσοφικές προσεγγίσεις όσο και με το χαρακτήρα και τους στόχους αυτού του άρθρου, θα λέγαμε: «διευρύνοντας τον εαυτό μας διευρύνουμε τον κόσμο». 12 Παράλληλα με το «Ζεϋμπέκικο και αυτοσχεδιασμός» και το «Κίνηση και αρμονία», διδάσκεται «Ξυπόλητο τάνγκο» ( Barefoot Tango ). Tα ερευνητικά αυτά προγράμματα παρουσιάστηκαν το 2012, το 2013 και το 2014 στο 33 ο, στο 35 ο και στο 37 ο Παγκόσμιο Συνέδριο Έρευνας Χορού (World Congress on Dance Research), υπό την αιγίδα της CID UNESCO. 13 Το Άσμα Ασμάτων είναι ένα λυρικό τραγούδι με διαλογική μορφή και ερωτικό περιεχόμενο που εμπεριέχεται στην Παλαιά Διαθήκη, γραμμένο από τον Σολομώντα.

7 7 Ε. Η διαδικασία επανεκκίνησης του εγκεφαλικού υπολογιστή ( OFF PC ) στο ζεϋμπέκικο «Δεν μπορεί κανείς να μπει στο ίδιο ποτάμι δύο φορές» (Ηράκλειτος) Το όνομα που δόθηκε για να περιγράψει τον τρόπο προσέγγισης αυτής της πρακτικής διαδικασίας είναι OFF PC (Monachas, 2014). Προέρχεται από τα αρχικά γράμματα των αγγλικών λέξεων: Observing, Flirting, Flirting, Playing, Creating, όπου προτείνονται ως κεντρικοί πυλώνες, της προσωπική έρευνας του κάθε συμμετέχοντα στο πρόγραμμα. Θα μπορούσε να ερμηνευτεί σαν μια προτροπή για σβήσιμο του προσωπικού μας ηλεκτρονικού και εγκεφαλικού υπολογιστή για να αναδειχθεί η πραγματική φυσική επαφή, και η ελεύθερη έκφραση και επικοινωνία του ατόμου. Την ίδια στιγμή, όμως, μπορεί να σηματοδοτεί και τη δυνατότητα επανεκκίνησης του ανθρώπινου νου/σώματος για ασφαλέστερη λειτουργία όλων των έμβιων συστημάτων που τον διέπουν (Monachas, 2014). Επεξηγώντας λίγο παραπάνω τις έννοιες, τα βήμματα και τα στάδια αυτής της προσέγγισης: (O) Observing. Παρατηρώντας τα πάντα! Είναι το πρώτο και σημαντικότερο βήμα. Είναι το βήμα στο οποίο οι συμμετέχοντες, ενεργοποιούν και εξερευνούν τα εκφραστικά τους μονοπάτια μέσω της παρατήρησης της κίνησης/ακινησίας αλλά και της αναπνοής. Ξεκινώντας από το απλό περπάτημα και αποδεχόμενοι τις μοναδικές και ξεχωριστές ανάγκες των συμμετεχόντων, δίνεται η δυνατότητα σε αυτούς να επιλέξουν την ταχύτητα, το εύρος, τις διαστάσεις και τα επίπεδα της κίνησης που αυτοί προσωπικά επιλέγουν την κάθε στιγμή, με απόλυτη ελευθερία. Γιατί πάνω από όλα, ο χορευτής μπορεί να κάνει ένα μόνο βήμα τη φορά και η επιλογή για το πότε, πως, προς τα που, και γιατί θα κινηθεί, είναι μόνο δική του. Το ζητούμενο, όμως, είναι ο χορός να προκύπτει από μόνος του, δηλαδή μέσα από την «Ανάγκη» και όχι από την βούληση κανενός ακόμα και του ίδιου του ατόμου. Γιατί μεγαλύτερος κριτής και δυνάστης είναι πρώτα από όλα η ίδια μας η σκέψη. (F) Flirting. Φλερτάροντας με το άγνωστο! Το στάδιο αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για αυτούς οι οποίοι είναι πολύ αναλυτικοί και λεπτολόγοι στη σκέψη, με αποτέλεσμα να παρακολύεται η ελεύθερη έκφραση της κίνησή τους. Γι αυτό στο συγκεκριμένο στάδιο ερχόμαστε σε επαφή (φλερτ) με επιμέρους στοιχεία, διαφορετικά κάθε φορά ανάλογα με τις ανάγκες των συμμετεχώντων, όπως: α) την βαρύτητα, μέσα από την επαφή των πελμάτων με το πάτωμα, την κατάσταση του σώματος, τις αιωρήσεις των χεριών και του σώματος, β) το νου, τη σκέψη, το συναίσθημα, τον βαθύτερο εαυτό, γ) τη σχέση με το «άλλο» (το Θεό, το Χάρο, τον Έρωτα, τη Μοίρα, ένα φανταστικό ή πραγματικό πρόσωπο, κτλ.), δ) επικοινωνία με άλλα εξωτερικά ερεθίσματα (μουσική, στίχος, μελωδία, ρυθμός, κ.α.)

8 8 ε) με το χωροχρόνο, στον οποίο εκτυλίσσεται αυτή η πράξη, την κάθε δεδομένη στιγμή. Έτσι, ο καθένας ξεχωριστά έχει την δυνατότητα να ανοίξει νέα μονοπάτια: πρώτα των ποδιών και του κορμού και εν συνεχεία των χεριών και του υπόλοιπου σώματος, επιτρέπoντας έτσι να εκφραστεί η ψυχή -και ίσως αργότερα να αναλογιστεί το μυαλό. Είναι η κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε όταν μας ελκύει κάποιος/α και όλες μας οι αισθήσεις περιστρέφονται γύρο του/της. Είναι μια ενεργητική κατάσταση της οποίας γινόμαστε φορείς της, κατά τη διάρκεια του προγράμματος αλλά και έξω από τις εντεταλμένες ώρες του προγράμματος. (F) Flirting. Φλερτάροντας με το γνωστό στο «Εδώ & Τώρα» (κάθε στιγμή)! Σε αυτό το στάδιο επανερχόμαστε συνειδητά και επαναλαμβάνουμε την παραπάνω διαδικασία για να παραμείνουμε συνδεδεμένοι με το άγνωστο, έχοντας πάντα τη διάθεση να φλερτάρουμε με τα πράγματα και τις συνθήκες, τις οποίες νομίζουμε και θεωρούμε ότι είναι γνωστές. Γιατί όταν κάποιος νομίζει ότι κατέχει κάτι, την ίδια στιγμή το χάνει και αυτό είναι η μεγαλύτερη δυσκολία που έχει κανείς να αντιμετωπίσει στην αυθεντική χορευτική έκφραση. Επιτρέποντας, λοιπόν, τον χορό να συμβεί από μόνος του, μέσα από το άπειρο των πιθανών δυνατοτήτων του, προκαλείται η ανάγκη εναρμόνισης του χορευτή με το άγνωστο της επόμενης κίνησης. Με αυτό το τρόπο, δίνεται η δυνατότητα να βιώσει κανείς έμπρακτα τη «Θεωρία της ροής» ή τη «Θεωρία του χάους» μέσα από το χορό. Αυτό είναι άλλωστε πιθανόν και το βαθύτερο βιωματικό φιλοσοφικό απόσταγμα, που μπορεί να προσφέρει αυτός ο χορός στον δυτικό πολιτισμό της προ-οικονομίας και της υπολογιστικής σκέψης. Έτσι, καλούμαστε απλά να παρατηρήσουμε τον χορό μας εκ των έσω χωρίς τις παρεμβολές της θέλησης κανενός ακόμα και του ίδιου μας του μυαλού. (P) Playing. Παίζοντας η ψυχή σαν παιδί! Γιατί όταν τα παιδιά παίζουν, δε διαχωρίζουν τον εαυτό τους από το παιχνίδι και γίνονται ένα με αυτό. Τέτοιες στιγμές ολοκληρωτισμού, σου προσφέρονται μόνο όταν μπορείς να καθαιρέσεις την λογική από το βάθρο της (χωρίς βοήθεια αλκοόλ ή άλλων ουσιών), επιτρέποντας με αυτό το τρόπο πρώτα να το βιώσει κανείς και ίσως μετά εάν ωριμάσει να το αφομοιώσει, όπως ακριβώς τα παιδιά που ενηληκιώνονται. Γιατί τελικά, έχουμε πολλά να μάθουμε από τα παιδιά. (C) Creating. Δημιουργώντας και συνθέτοντας μοναδικές στιγμές απόλαυσης! Είναι το στάδιο των ποιητικών μεταμορφώσεων, όπου όλα τα παραπάνω ανασυνθέτονται μέσα από το σώμα του εκφραστή και φορέα των παραπάνω εμπειριών, για να δημιουργηθούν αυθεντικές στιγμές ολοκληρωτισμού και ευδαιμονίας στιγμές, που μετά το πέρας τους μπορεί να αποτραβηχτεί κανείς παράμερα και να αισθανθεί την πληρόρητα και την σοφία που περιβάλλει την βαθύτερη ύπαρξη της ζωής. Η επανεκκίνηση αυτής της διαδικασίας ενεργοποιείται ακριβώς μετά τη στιγμή της κορύφωσής της. Έτσι, περνάει εκ νέου από το στάδιο της πιο ενεργητικής παρατήρησης, του ουσιαστικότερου φλέρτ με το άγνωστο ή με αυτό που νομίζουμε γνωστό, του ακόμα πιο ελεύθερου παιχνιδιού και της δημιουργικής έκφρασης.

9 9 Πρόκειται, δηλαδή, για μια επαναλαμβανόμενη διαδικασία... OFF PC...OFF PC..., που συνεχίζεται στον αέναο κύκλο της καθημερινότητας! Γιατί, όπως είπε ο Ηράκλειτος, Το ξεκίνημα και το τέλος είναι το ίδιο πράγμα. ΣΤ. Ερευνητικές δοκιμές γύρω από το ζεϋμπέκικο Zεϋμπέκικο/ αρχαίο θέατρο-χορός Πηγή έμπνευσης αποτέλεσαν πολλοί άνθρωποι του χορού και του θεάτρου και γενικότερα των παραστατικών τεχνών. Σημαντικότερη αυτών, η μητέρα (για πολλούς) του σύγχρονου χορού, Ισιδώρα Ντάνκαν, η οποία προσανατολιζόταν στα αρχαιοελληνικά πρότυπα της φυσικότητας και της ελευθερίας. Μέσα από την προώθηση της προσωπικής ελευθερίας στην έκφραση των κινήσεων, τη φυσικότητα, τον αυτοσχεδιασμό και χρησιμοποιώντας ολόκληρο το σώμα, η Ισιδώρα Ντάνκαν έφερε μια κοινωνική επανάσταση και επηρέασε την εξέλιξη της τέχνης του χορού, και όχι μόνο, του 20ου αιώνα. Ο χορός της ήταν μια προσπάθεια να εκφράσει την ύπαρξή της. Χορεύοντας ξυπόλυτη, όχι μόνο κυριολεκτικά αλλά και μεταφορικά, απογυμνωμένη από τα κοινωνικά πρότυπα και κατεστημένα της εποχής της, αποτελεί φορέα μιας γυναικείας εκδοχής των αρχών του Ζευς-μπέκικου. Η σωματική έκφραση, από την πρωτο-εμφάνιση του θεάτρου και του χορού στην αρχαία Ελλάδα μέχρι την ανανέωση αυτών και την ανάγκη επαναφοράς της αυθεντικότητας του σωματικού τρόπου έκφρασης, είχε πάντα απεύθυνση προς κάτι ανώτερο (θεό, ιδέα, σκοπό...κτλ.) ξεφεύγοντας από τα στενά περιθώρια της ατομικότητας και του εγωισμού. Zεϋμπέκικο/Χασάπικο Διατηρώντας το παραπάνω πνεύμα έρευνας και αυτο-ανακάλυψης, σε κύκλους μαθημάτων με τίτλο: «Zεϋμπέκικο και αυτοσχεδιασμός» που λαμβάνουν χώρα σε πολιτιστικούς συλλόγους ελληνικών παραδοσιακών χορών, ζητείται από τους συμμετέχοντες, να περπατήσουν στον βασικό ρυθμό των 9/4 (9/8+9/8=9/4) εντάσσοντας φιγούρες του χασάπικου ή άλλων δημοτικών χορών. Οι χορευτές παροτρύνονται να εμπλουτίσουν τον χορό τους: α) με περισσότερες στροφές γύρω από τον νοητό κάθετο άξονα του σώματος, β) να αναπτύξουν αυτοσχέδιες χορευτικές φόρμες, γ) να ξεφύγουν από την ομογενοποιημένη μορφή έκφρασης, δ) να εξερευνήσουν την ανάπτυξη της χορευτικής τους έκφρασης μέσα από την απόδοση αντίθετων χορευτικών χαρακτηριστικών του προσωπικού τους χορού κ.ά. Τα παραπάνω οδηγούν, με τον πλέον εύκολο τρόπο, χορευτές που έχουν συνηθίσει να εκτελούν συγκεκριμένα μουσικά και χορευτικά μοτίβα να μπορούν με την κατάλληλη εμψύχωση και παρότρυνση να ανακαλύψουν τα μονοπάτια της ελεύθερης-αυτοσχεδιαστικής χορευτικής έκφρασης στο ζεϋμπέκικο, παρόμοια με τον «αυτοσχεδιασμό στον ελληνικό δημοτικό χορό» και τα δημοτικά τραγούδια. (Δρανδάκης, 1993) Zεϋμπέκικο/Τάνγκο Στο ίδιο πνεύμα, δοκιμάστηκε η διδασκαλία αργεντίνικου χορού τάνγκο με μουσική ζεϋμπέκικου, καθώς και το αντίστροφο δηλαδή διδασκαλία ζεϋμπέκικου

10 10 χορού με μουσική τάνγκο, όπως επίσης και η ανάμειξή τους και ο συνδιασμός τους στο ίδιο μουσικό κομμάτι. Η εμπειρία αυτή βοηθάει στην συνειδητοποίηση των ομοιοτήτων των δύο ειδών. Αποτέλεσμα της συνειδητοποίησης αυτής ήταν Έλληνες και ξένοι κοινωνικοί χορευτές του τάνγκο που δεν χόρευαν ζεϋμπέκικο, να εκφραστούν μέσα από αυτόν τον χορό για πρώτη φορά στη ζωή τους. Zεϋμπέκικο/Φλαμένκο Με τη συνοδεία καχόν (κρουστό όργανο που χρησιμοποιείται στο φλαμένκο) κιθάρας, μπουζουκιού και άλλων πιθανών συνδυασμών, ψάχνονται πρακτικές ομοιότητες αλλά και διαφορές σε επιμέρους χαρακτηριστικά των δύο χορών από τη μουσική και την κινητική έκφραση του σώματος μέχρι την ανάγκη φωνητικής εκτόνωσης των χορευτών κ.α. Zεϋμπέκικο/ Πυρρίχιο Μια ακόμα δοκιμή για τη χορευτική αναζήτηση και ανάπτυξη του ζεϋμπέκικου χορού, έγινε σε φοιτητές όλων των σχολών του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης στο πρόγραμμα «Κίνηση και αρμονία», που λαμβάνει χώρα σε εξωτερικούς χώρους του πανεπιστημίου. Στόχος ήταν να αναζητηθούν πιθανοί συσχετισμοί του ζεϋμπέκικου με τον αρχαιο-ελληνικό πυρρίχιο χορό. Έχουν εντοπιστεί πολλά αρχαιολογικά ευρύματα όπου αναπαριστούνται οπλίτες, με σπαθί ή δόρυ και ασπίδες, να χορεύουν. Έτσι, ζητήθηκε αρχικά από τους φοιτητές, χωρίς να ξέρουν τους σκοπούς της άσκησης ή την σύνδεσή της με το ζεϋμπέκικο, να φανταστούν ότι κρατούν ασπίδα στο ένα χέρι και δόρυ ή σπαθί στο άλλο και να μονομαχήσουν εικονικά μεταξύ τους, έχοντας ως μοναδικό ηχητικό ερεθίσμα έναν μετρονόμο. Αργότερα, όταν αποκαλύφθηκε η άμεση σύνδεση της άσκησης με το ζεϋμπέκικο, ζητήθηκε το ίδιο αλλά φανταζόμενοι αυτή τη φορά ότι έχουν τυλιγμένο στο ένα χέρι το σακάκι για προστασία σαν ασπίδα και φαλτσέτα ή στιλέτο στο άλλο, όπως έχει αποτυπωθεί στην ρεμπέτικη εκδοχή του χορού αυτού. Για την επίτευξη των παραπάνω, ανακλήθηκαν εικόνες από μονομαχίες και εμπειρίες των συμμετεχόντων από ηλεκτρονικά παιχνίδια πολεμικών τεχνών. Το αποτέλεσμα ήταν, με την κατάλληλη εμψύχωση και παρότρυνση, μαλθακά σώματα φοιτητών να εκφραστούν και να ασκηθούν με τρόπο που ίσως δεν είχαν βιώσει ποτέ. Έτσι, βρέθηκαν απλά καθημερινά σώματα να γίνονται σώματα ηρωικά, σώματα λαβωμένα ή κορμιά πεσμένα στα χορτάρια έτοιμα να «ξεψυχήσουν», ανακαλύπτοντας βιωματικά τον κύκλο της ζωής και φιλοσοφώντας αυτόκλητα για την ανθρώπινη ύπαρξη και φύση 14. Zεϋμπέκικο/Άλλα παραδείγματα Κάποιες φορές οι συμμετέχοντες καλούνται να ανακαλέσουν καθημερινές τους ασχολίες και μνήμες και να τις χορέψουν, αφουγκραζόμενοι την εσωτερική τους παρόρμηση. Έτσι, ένας υπάλληλος συνεργείου αυτοκινήτων συμφιλιώθηκε με την νόρμα της καθημερινής του εργασίας, όταν ενέταξε στον χορό του τη σχέση του με το πάτωμα, ενώ κάποιος άλλος γνήσιος φορέας της ρεμπέτικης κουλτούρας, επιθυμούσε να χορεύει μόνο βαριά μακρόσυρτα ζεϋμπέκικα, ανακαλώντας μνήμες παλιών 14 Κάτι ανάλογο γίνεται και στον ποντιακό «χορό των μαχαιριών» (Πιτσάκ)

11 11 ρεμπέτηδων της δεκαετίας του 50 σε καταγώγια επαρχιακής πόλης, πριν φύγει μετανάστης στο εξωτερικό. Άλλες φορές μοναδικό ερέθισμα μπορεί να αποτελέσει ένα ποίημα, μια φανταστική ή πραγματική εμπειρία, ένας στίχος, τα στοιχεία και οι ιδιότητες της φύσης, και φυσικά οποιοδήποτε είδος μουσικής ακόμη και μουσική ροκ ή μέταλ, ανάλογα πάντα με το χορευτικό κοινό και την ψυχολογία των συμμετεχόντων. Όλα τα παραπάνω επιδεικνύουν, στον απλό καθημερινό πολίτη, τον τρόπο αναγνώρισης, καταγραφής και αφομοίωσης παλαιών και νέων βιωμάτων, και πως αυτά μπορούν να βρουν διέξοδο μέσω του χορού. Στον αντίποδα, σε τμήμα φοιτητών της Σχολής Επιστημονικής Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού με ειδικότητα «Ελληνικοί Παραδοσιακοί Χοροί», συναντάει κανείς δυσκολίες όσων αφορά τη διδασκαλία και τη προοπτική της βιωματικής εξερεύνησης του αυτοσχεδιασμού στο ζεϋμπέκικο και αυτό επειδή, είτε λόγω έλλειψης θάρρους ή αμηχανίας προς την ατομική χορευτική έκθεση μπροστά σε κοινό, είτε λόγω έλλειψης κινήτρων (αφού ο αυτοσχεδιασμός στο ζεϋμπέκικο δεν διδάσκεται, ακόμα, επίσημα στα τμήματα των ελληνικών πανεπιστημίων), οι συμμετέχοντες αδυνατούν να ξεφύγουν από τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις που φέρουν. Για το λόγο αυτό, η διδασκαλία του ζεϋμπέκικου περιορίζεται στις ιδιωτικές σχολές χορού. Εκεί, με λιγοστές εξαιρέσεις, η αγωγή ανάγεται σε επάγγελμα και ο αγώμενος σε «πελάτη». Η ψυχολογία του πελάτη είναι αυτή η οποία επιζητεί πακεταρισμένη γνώση (συγκεκριμένη βηματολογική και μουσική αλληλουχία), με αποτέλεσμα να χάνεται η ουσία και ο λόγος για τον οποίο ξεχωρίζει αυτός ο χορός. Έτσι, οδηγούνται οι «πελάτες» να αναγνωρίζουν ένα και μόνο μουσικό μοτίβο του ζεϋμπέκικου, κάτι που αντί να διευκολύνει την ελευθερία της χορευτικής τους έκφρασης, την δυσχεραίνει ή ακόμη και την τραυματίζει. Γι αυτό και ένας έμπειρος και ειλικρινής δάσκαλος αυτού του τρόπου διδασκαλίας, αφυπνίζει τους μαθητές του ως προς τη δυσκολία που θα αντιμετωπίσουν εκείνοι οι οποίοι χορεύαν ήδη ζεϋμπέκικο, και την υπομονή που πρέπει να επιδείξουν εκείνοι που μαθαίνουν για πρώτη φορά μέχρι να μπορέσουν να κατακτήσουν την πολυπόθητη χορευτική τους ελευθερία. Ο ζεϋμπέκικος χορός είναι βιωματικός χορός και ως τέτοιος θα έπρεπε να προσεγγιστεί και να μεταλαμπαδοθεί. Γιατί, ο φυσικός ρυθμός του ζεϋμπέκικου είναι 9/8 (ή αλλιώς 9/4, ή 9/2 ή και 9/16) και «η χρονική στρουκτούρα αυτού του 9/8 παραλλάζει από ζεϋμπέκικο σε ζεϋμπέκικο: άλλοτε είναι 1/4 + 1/4 + 1/4 +1/8 + 1/4 + 1/8 +1/4 + 1/4 + 1/8 +1/4 +1/8 (=9/8), άλλοτε γίνεται 1/4 +1/8 +1/8 +1/4 + 1/4 + 1/4 +1/8 +1/8 +1/4 + 1/4 + 1/4 (=9/8), άλλοτε εμφανίζεται σαν 1/4 + 1/4 + 1/4 +1/8 + 1/8 + 1/4 + 1/4 + 1/4 + 1/8 + 1/8 +1/4 (=9/8), άλλοτε αναλύεται σαν 1/8 + 1/4 + 1/8 +1/4 +1/4 + 1/8 + 1/4 + 1/8 + 1/4 + 1/4 + 1/4 (=9/8) κτλ» (Πετρόπουλος, 1990). Άλλωστε, τις περισσότερες φορές μέσα στο ίδιο μουσικό κομμάτι εναλλάσσονται ρυθμοί, ταχύτητες και μελωδίες που δεν μπορούν να διδαχτούν με τον «ακαδημαϊκό» τρόπο διδασκαλίας. Είναι αυτή η φαινομενική αρρυθμία του επιπλέον 1/8, που το κάνει να ηχεί περίεργα στα αυτιά των αμύητων και να φαντάζουν παράφωνα τα βήματά τους. Αυτή ακριβώς είναι άλλωστε και η βαθύτερη οντολογική ανάγκη ύπαρξης και ανάδειξης αυτού του χορού. Γιατί μέσα σε αυτό το επιπλέον 1/8, ενυπάρχει ο μεταιωρισμός της επόμενης κίνησης -δηλαδή, η αιώρηση που προκύπτει από την φαινομενική/πραγματική απώλεια της ισορροπίας του χορευτή έως την επαναφορά της- και των ψυχικών καταστάσεων της βαθύτερης ύπαρξης του καθημερινού ανθρώπου και όχι μόνο μιας ελίτ ανθρώπων με αναπτυγμένες κινητικές δεξιότητες.

12 12 Ζ. Αναστοχασμοί «..ο χορός προέκυψε από την φυσική επιθυμία των νέων πλασμάτων να κινήσουν τα σώματά τους για να εκφράσουν διάφορα συναισθήματα και ειδικά τη χαρά...» (Πλάτων) Η παραπάνω έρευνα εφαρμόζεται και εξελίσσεται στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με φοιτητές όλων των σχολών, στο Διαπολιτισμικό Κέντρο Θεσσαλονίκης με Έλληνες και ξένους συμμετέχοντες όλων των ηλικιών, σε πολιτιστικούς συλλόγους, σε μαθητές δημοτικών σχολείων και παρουσιάζεται σε κατά τόπους σεμινάρια, φεστιβάλ, συνέδρια και διαπολιτισμικά προγράμματα, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Η αδυναμία να κατανοήσουμε ατομικά, τις διαφορετικές εκφάνσεις αυτού του χορού, οδηγεί στην ανάγκη να τον απελευθερώσουμε από τα πολυεπίπεδα ιζήματα υποκειμενικής γνώσης και εμπειρίας και να γίνουμε δέκτες, φορείς και πομποί της πλούσιας πολιτισμικής δεξαμενής της οποίας είμαστε κληρονόμοι, συνεχιστές και κληροδότες. Θεωρείται απαραίτητη η απελευθέρωση του ζεϋμπέκικου από προκαταλήψεις, ώστε να μπορέσει να ενταχθεί ισάξια στα υπόλοιπα παγκόσμια χορευτικά πολιτισμικά κληροδοτήματα (όπως το φλαμένκο, το τάνγκο κ.ά.). Ίσως ακόμη και να θεωρηθεί σκόπιμη η επανασύσταση του ονόματος «χωρίς όρια» 15, επανερχόμενοι στις ρίζες προέλευσής του, έτσι ώστε να μπορέσει να εκφράσει παγκόσμιες αξίες και ιδανικά, καθώς και την παγκόσμιας εμβέλειας προοπτική του. Η διεθνής σύγχρονη έκφραση του χορού αυτού μπορεί να φέρει τα χαρακτηριστικά ενός πολεμικού, ειρηνικού ή βαθιά θρησκευτικού/υπαρξιακού χορού. Η ευαισθησία και η δυνατότητα έκφρασης διαφορετικών συναισθημάτων, με τέτοιο τρόπο ώστε το σώμα να «πάθει» (να τρανταχτεί, να δονηθεί, να ενεργοποιηθεί, να ξυπνήσει) με όλη του την ύπαρξη, είναι στοιχείο πλούσιας πολιτισμικής παράδοσης ή υψηλής μόρφωσης. Όταν εκφράζεται με λόγο, γίνεται τραγούδι όταν εκφράζεται με το σώμα, γίνεται χορός. «Οι Έλληνες πίστευαν ότι ο χορός ήταν δώρο των θεών προς τον άνθρωπο για να μπορεί να ξεχνιέται, μέσω αυτού, από τους κόπους και τις θλίψεις της ζωής του. Είτε είναι Ιερός χορός είτε είναι Λαϊκός χορός, ο χορευτής βρίσκεται μόνος μπροστά στο μεταφυσικό άγνωστο, η ομάδα βρίσκεται ενωμένη στην κοινωνική της λειτουργία. Σε αυτές τις δύο στοιχειώδεις μορφές πρέπει να ψάξουμε και να βρούμε την καταγωγή και την πραγματικότητα κάθε χορού». (Τιτανίς) Υπάρχουν πολλοί Έλληνες οι οποίοι δεν χορεύουν κανέναν άλλο χορό, παρά μόνο κάποιο συγκεκριμένο τραγούδι ζεϋμπέκικου που τους εκφράζει και αυτό είναι αρκετό για να τους κάνει να αισθανθούν λύτρωση και κάθαρση, εξαγνισμό και εξιλέωση. Την ίδια στιγμή, υπάρχουν πολλοί που εκμυστηρεύονται ότι θα επιθυμούσαν να είχαν αυτή την «ικανότητα», αλλά για κάποιους λόγους αισθάνονται «μπλοκαρισμένοι». Ο χορός αυτός μπορεί και πρέπει να γίνει προσιτός σε όλους, να πάρει νέες μορφές, να αναπτύξει νέους τρόπους έκφρασης, παραμένοντας έτσι μια ζωντανή έκφραση του αυθόρμητου στην αέναη αρένα της ζωής. Οι μορφές που μπορεί να πάρει είναι πολυποικίλες, αφού εξαρτάται και καθορίζεται από την συνύπαρξη 15 Από τον «άνθρωπο χωρίς όρια» ( no limit person ) για τον οποίο γράφει ο Wayne Dyer στο βιβλίο του «Τα όρια του ουρανού».

13 13 διαφορετικών ειδών σχέσεων, ρόλων, καταστάσεων, τόπου, χρόνου και άλλων παραμέτρων. Είναι ένας συνεχής ζωντανός διάλογος με θέμα την επικοινωνία και την έκφραση των εμπειριών της ζωής, που μπορεί: Να βοηθήσει στην αναγνώριση της κοινής κουλτούρας των λαών και να γίνει προπομπός της από κοινού ελεύθερης έκφρασης προσωπικών βιωμάτων και αναγκών. Να συμβάλει στην βιωματική αναγνώριση της κοινής περιδίνησης στα απύθμενα νερά των κόπων και δυσχερειών που διέπουν την καθημερινή ζωή του απλού πολίτη. Να αναδείξει την αλληλοκατανόηση, την αλληλο-αποδοχή και να ενισχύσει την ελευθερία της προσωπικής έκφρασης ανεξαρτήτου φύλου, ηλικίας, ικανοτήτων 16, κοινωνικού στάτους ή τόπου καταγωγής. Να παίξει τον ρόλο ενός διαπολιτισμικού μέσου έκφρασης και επικοινωνίας τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινοτικό επίπεδο. Γιατί, «όσο και αν χορεύει ο χορευτής για τον εαυτό του, το κάνει μονάχα σε δημόσιο χώρο. ( ) Ως δημόσια επιτέλεση του εσωτερικού εαυτού, το ζεϊμπέκικο έχει κατεύθυνση προς τα έξω είναι μια μορφή και συγχρόνως ένας τρόπος επίδειξης» (Cowan, 1998). Εμείς καλούμαστε να την επιδείξουμε σε συνοδοιπόρους και «γείτονες» και ίσως να προσκαλέσουμε και άλλους που βρίσκονται μακριά μας. Έτσι... έχοντας την αναπνοή για μελωδία, την καρδιά για ρυθμό και μαέστρο την ψυχή, η ορχήστρα των μελών του σώματος υποτάσσεται στις εντολές του «άδηλου» 17 να χορέψει αυτό που δεν εκφράζεται. Θερμές ευχαριστίες στους συνεργάτες και φίλους για την συμμετοχή τους σε αυτή την έρευνα, και την πολύτιμη ενθάρρυνση και προτροπή τους για τη σύνταξη και δημοσίευσή της. 16 Χαρακτηριστικό παράδειγμα έκφραση ψυχής ανεξαρτήτου κινητικών ικανοτήτων, ο νεαρός Παναγιώτης από την Ρόδο, όπου χορεύοντας Ζεϋμπέκικο πάνω σε αναπηρικό αμαξίδιο, σχίζει το πουκάμισό του και σηκώνεται υποβασταζόμενος συγκινώντας όλο τον κόσμο γύρω του. 17 Άδηλο: Αυτό που δεν μπορεί να δηλωθεί, να οριστεί.

14 14 Βιβλιογραφία Αγγλική Bourdieu, P. (1977), Outline of a Theory of Practice. Cambridge University Press. Cambridge Drandakis, L. (1993), Improvisation in the Greek Folk Dances. Salto. Athens Dyer Wayne (1980), The Sky s the Limit, Simon & Schuster Gerhard Steingress, (1998), Social Theory and the Comparative History of Flamenco, Tango and Rebetika. The Passion of Music and Dance: Body, Gender and Sexuality, Berg Lewin, K. (1948), Resolving Social Conflicts. New York: Harper Monachas, S. (2013), Harmony in Motion. 35th World Congress on Dance Research. International Dance Council. UNESCO Monachas, S. (2014), The Art of Harmony in the Process of Learning. 37th World Congress on Dance Research. International Dance Council. UNESCO Phantomranch: Hasapikos Ελληνική Βελλούδιος, Θ. (1991), Ευγονία και άλλα τινά. Εκδόσεις Άγρα. Αθήνα Cowan, J. (1998), Η πολιτική του σώματος. Εκδόσεις Αλεξάνδρεια. Αθήνα Δρανδάκης, Λ. (1993), Ο αυτοσχεδιασμός στον ελληνικό δημοτικό χορό. Εκδόσεις Σάλτο. Αθήνα Ελλήνων Ανάβασις: Ζεϋμπέκικο. Ο συμβολικός και θρησκευτικός χορός Garaudy, R. (1972), Ο χορός στη ζωή. Εκδόσεις Ηριδανός. Αθήνα Ηράκλειτος (1999), Άπαντα. Μετάφραση Φάλκο Αρβανιτάκης Τ. Εκδόσεις Ζήτρος. Θεσσαλονίκη Horacio, S. (2000), Το τάνγκο. Εκδόσεις Πορεία. Αθήνα Καζαντζάκης, Ν. (1981), Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά. Εκδόσεις..., Αθήνα

15 15 Λαογραφία: Οι Ζεϋμπέκοι και το ζεϋμπέκικο Louis Cohen, Lawrence Manion, Keith Morrison (2007), Μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας. Εκδόσεις Μεταίχμιο. Αθήνα Μαυροβουνιώτης, Φ., Μαλκογεώργος, Α., Αργυριάδου, Ε. (2013), Ελληνικοί λαϊκοί χοροί. Εκδόσεις University Studio Press. Θεσσαλονίκη Παπαχριστόπουλος, Ν. (2004), Ρεμπέτικα τραγούδια: Η τέχνη των σημείων. Εκδόσεις Βιβλιόραμα. Αθήνα Πετρόπουλος, Η. (1979), Τα ρεμπέτικα τραγούδια. Εκδόσεις Κέδρος. Αθήνα Πετρόπουλος, Η. (1990), Ρεμπετολογία. Εκδόσεις Κέδρος. Αθήνα Paris Pliakas: Flamenco Styles Santori, R., Steidl, P. (2000), Tango. Η ενωτική δύναμη του χορευτικού έρωτα. Εκδόσεις Κονιδάρη. Αθήνα Τιτανίς: Τριγυρίζοντας στην Ελλάδα και τον Κόσμο

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού στα δηµοτικά σχολεία µε Ε.Α.Ε.Π. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η θεµατική ενότητα «ρυθµός-κίνηση-χορός» στη σχολική Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσική Παιδαγωγική Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ τέχνη επικοινωνία προσωπική ανάπτυξη κοινωνική συνοχή Ο πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο. Βασίλης Μπαρκούκης

Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο. Βασίλης Μπαρκούκης Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο Βασίλης Μπαρκούκης Σκοποί και στόχοι της εκπαίδευσης Σκοπός του δημοτικού σχολείου είναι η πολύπλευρη πνευματική και σωματική ανάπτυξη των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 6 ΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν.ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 6 ΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν.ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ «Διαχρονικές αξίες στην εκπαίδευση σε ένα περιβάλλον που αλλάζει μέσα από τον ανατρεπτικό οραματιστή καλλιτέχνη Γιάννη Γαΐτη» (Βιωματικό εργαστήριο με την αξιοποίηση του μοντέλου PERKINS) ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 01 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα Εκπαιδευτική εµψύχωση βιωµατικό σεµινάριο για εκπαιδευτικούς ιοργάνωση: Παιχνιδοκαµώµατα για µικρούς & µεγάλους ερβενίων 43, Αθήνα 02-03 09-10 16-17 & 23-24 Νοεµβρίου 2013 ηλώσεις συµµετοχής: έως 29-10-2013

Διαβάστε περισσότερα

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015 ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ Επικοινωνία: Γραφείο Επικοινωνίας Τομέας Προώθησης και Προβολής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Τηλ. 22894304 ηλ. διεύθυνση: prinfo@ucy.ac.cy ιστοσελίδα: www.pr.ucy.ac.cy ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Ο χορός είναι μορφή καλλιτεχνικής και αθλητικής έκφρασης η οποία αναφέρεται στην κίνηση του σώματος, συνήθως ρυθμική και σύμφωνη με τη μουσική,όπως η

Ο χορός είναι μορφή καλλιτεχνικής και αθλητικής έκφρασης η οποία αναφέρεται στην κίνηση του σώματος, συνήθως ρυθμική και σύμφωνη με τη μουσική,όπως η Ο χορός είναι μορφή καλλιτεχνικής και αθλητικής έκφρασης η οποία αναφέρεται στην κίνηση του σώματος, συνήθως ρυθμική και σύμφωνη με τη μουσική,όπως η ανθρώπινη γλώσσα, δεν υπάρχει μονάχα ένα είδος. Σε

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα συνεργασίας & αντίστασης...μετά μουσικής

Ομάδα συνεργασίας & αντίστασης...μετά μουσικής Ι Α Ψ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ & Κοινοτικής Πρακτικής Πρόγραμμα ΛΑΪΚΗ ΣΧΟΛΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Εαρινός Κύκλος 2015 Ομάδα συνεργασίας & αντίστασης...μετά μουσικής με την Κασσάνδρα Πήτερσεν, ψυχολόγο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (5-9/10/2015) ΤΗΣ Β ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ»

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (5-9/10/2015) ΤΗΣ Β ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (5-9/10/2015) ΤΗΣ Β ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» Η πρώτη εβδομάδα του δεύτερου κύκλου της Εκπαίδευσης «ΜΑΖΙ & ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» πραγματοποιήθηκε από τις 5 έως

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Μουσικοθεραπεία Ντόρα Ψαλτοπούλου Μουσικοθεραπεύτρια MA-CMT Master of Arts, New York University να τσιγγάνικο ρητό λέει ότι «όποιος πόνο έχει, μιλιά δεν έχει». Κι ένας Κινέζος ποιητής θα πει ότι «χτυπάμε

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική αγωγή

Μουσικοκινητική αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσικοκινητική αγωγή Η μουσικότητα των ήχων και της ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία]

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 16536 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΙΤΣΟΥ ΛΙΛΙΑΝΝΑ [Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] Α. Η συγγραφέας αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΡΜΟΝΙΑ-ΟΣΤΙΝΑΤΟ (2) ΣΧΟΛΕΙΟ/ΤΑΞΗ: Α ΑΡ. ΜΑΘΗΤΩΝ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΣΤΟΧΟΙ: ΑΚΡΟΑΣΗΣ: Επίπεδο 1ο Επίπεδο 2ο Επίπεδο 3ο Επίπεδο 4ο Επίπεδο 5ο Ακούσουν το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 Ο β κύκλος του διήμερου καλλιτεχνικού, βιωματικού σεμιναρίου «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη.

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη. Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Τρίπολης Δολιανών 1,Τ.Κ. 22100 2710-224238 Δευτέρα - Παρασκευή 7:00-15:00 28 εκδηλώσεις 16 Ιουνίου, 6:00-8:00, το απόγευμα Η μέρα της γνώσης και όχι της αμάθειας. Το κουτί των

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Υπάρχουν άνθρωποι, δημιουργικοί, που λατρεύουν την τέχνη και διαθέτουν πολλά ταλέντα, χωρίς να είναι επαγγελματίες.

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Κεντρική Βιβλιοθήκη Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Δευτέρα 16 Ιουνίου, 11:00-1:00, το πρωί Πνευστά και κρουστά. Αντίθετοι κόσμοι κοινές μελωδίες Με τη συνοδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΙΚΑ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ. ΘΕΣΕΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Α. Σχολή Χορού 1.Εκπαιδευτικό - καλλιτεχνικό προσωπικό. Τίτλοι σπουδών. Δίπλωμα

ΤΥΠΙΚΑ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ. ΘΕΣΕΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Α. Σχολή Χορού 1.Εκπαιδευτικό - καλλιτεχνικό προσωπικό. Τίτλοι σπουδών. Δίπλωμα ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΥΠΙΚΑ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ ΘΕΣΕΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Α. Σχολή Χορού.Εκπαιδευτικό - καλλιτεχνικό προσωπικό Τίτλοι σπουδών. Δίπλωμα για αναγνωρισμένης Ανώτερης Επαγγελματικής Σχολής Χορού

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία. Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία. Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοπός της ενότητας Γνωριμία με την τέχνη του χοροθεάτρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Κάθε πολιτισμός αφήνει το στίγμα του στην ιστορία, όμως η αρχαία ελληνική τέχνη ξεπέρασε τα όρια του χρόνου με το πανανθρώπινο μήνυμά της, με τη δύναμη του πνεύματος και του συναισθήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Όπως η εκκλησιαστική, έτσι και η δημοτική μουσική είναι μονοφωνική και τροπική και δεν ακολουθεί τη δυτική τονική αρμονία.

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Όπως η εκκλησιαστική, έτσι και η δημοτική μουσική είναι μονοφωνική και τροπική και δεν ακολουθεί τη δυτική τονική αρμονία. Το δημοτικό τραγούδι αποτελεί μια σημαντική έκφραση της λαϊκής δημιουργίας. Ως λογοτεχνικό είδος αντλεί το υλικό του από την προφορική λογοτεχνική παράδοση. Στις παραδοσιακές κοινωνίες (στην εποχή της

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point.

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. Συγγραφέας του βιβλίου είναι η Τζακλίν Ουίλσον και απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ Ενότητα 4. Μέθοδοι διδασκαλίας Μπαρκούκης Βασίλειος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τελική εργασία ως επιστέγασμα της τετραετούς πορείας στην εκπαίδευση είναι μια σκέψη που μπαίνει στον πρώτο χρόνο. Είναι μια σκέψη που ζυμώνεται, προκαλεί απορία,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Να γιατί...η λαϊκή τέχνη

Να γιατί...η λαϊκή τέχνη ÔÝ íç Να γιατί...η λαϊκή τέχνη Εν αρχή το σύνθημά μας είναι ένα: η λαϊκή τέχνη είναι επανάσταση. Και είναι επανάσταση διότι είναι αρχέτυπο λειτουργίας μιας πολιτικά ευνομούμενης κοινωνίας. Η τέχνη αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΑΦΥΠΝΙΣΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ 5 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΟ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΑΦΥΠΝΙΣΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ 5 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΑΦΥΠΝΙΣΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ 5 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΟ Ακαδημία Θησείο 27, 28/04/2013 ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΕΣ: ΚΟΣΤΟΣ : 380 Μαίρη ΒΑΝΔΩΡΟΥ - Μαρίνα ΕΦΡΑΙΜΟΓΛΟΥ ΩΡΕΣ : 10.30-20.00 Το ταξίδι...

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τη Σωματική Δραστηριότητα» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τη Σωματική Δραστηριότητα» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή της παρουσίασης «Μαθαίνω για τη Σωματική Δραστηριότητα» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Διαφάνεια 1: Η παρουσίαση έχει ως σκοπό να ενημερώσει τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού ΕΝΟΤΗΤΑ 9: ΚΙΝΗΤΙΚΟΣ ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ & ΤΕΧΝΙΚΗ THULIN. ΜΙΜΙΚΗ & ΠΑΝΤΟΜΙΜΑ Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ (ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ

ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ (ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ (ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ) ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ (REFLECTION BY USING MOVIES) Σκοπός Ο σκοπός αυτού του αναστοχαστικού εργαλείου είναι να υποκινήσει τον αναστοχασμό στον τρόπο που

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Τα Κυπριακά Σημεία Επαφής «Πολιτισμό» και «Ευρώπη για τους Πολίτες» συγχρηματοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής

Τα Κυπριακά Σημεία Επαφής «Πολιτισμό» και «Ευρώπη για τους Πολίτες» συγχρηματοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής Τα Κυπριακά Σημεία Επαφής «Πολιτισμό» και «Ευρώπη για τους Πολίτες» συγχρηματοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας (50%) και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (50%) Παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Τους Μύθους αν ξυπνήσεις... θησαυρούς θα ανακαλύψεις

Τους Μύθους αν ξυπνήσεις... θησαυρούς θα ανακαλύψεις 2016 ΤΟ ΙΔΡΥΜΑ Ο Μιχάλης Κακογιάννης συνέστησε το κοινωφελές «Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης» στα τέλη του 2003, επιθυμώντας να δημιουργήσει έναν φορέα πολιτισμού που θα διαθέτει σύγχρονα μέσα, καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε.

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. στην Ελλάδα σχετίζεται καθαρά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΤΟ ΣΕΡΒΙΣ Το σερβίς είναι το στοιχείο της τεχνικής με το οποίο αρχίζει το παιχνίδι Το

Διαβάστε περισσότερα

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Oκτώβριος 2015-Μάιος 2016 Αποστολή: Γνωρίζω την αγαπημένη συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι - Τραγούδι ΠΑΙΧΝΙΔΙ - ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου

Παιχνίδι - Τραγούδι ΠΑΙΧΝΙΔΙ - ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου 1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ - ΤΡΑΓΟΥΔΙ Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου Το παιχνίδι Οξύνεται η παρατηρητικότητα του, αναπτερώνεται η φαντασία του, αναπτύσσεται η πρωτοβουλία και η κοινωνικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Στον κόσμο με την Thalya

Στον κόσμο με την Thalya Γρηγόρης Μπελαβίλας Στον κόσμο με την Thalya Συνέντευξη: Τσέκος Αθανάσιος Tι σάς κάνει να γράφετε μουσική? Ο βασικός λογος είναι ότι οι μουσικές που γράφω μού αρέσουν πολύ πιό πολύ από τίς μουσικές τών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα