Έκθεση αξιολόγησης Πανεπιστηµίου Αιγαίου ( ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. Δεκέμβριος εκέµβριος 2009 ~ 1 ~

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Έκθεση αξιολόγησης Πανεπιστηµίου Αιγαίου (2008-09) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. Δεκέμβριος 2009. εκέµβριος 2009 ~ 1 ~"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Έκθεση αξιολόγησης Πανεπιστημίου Αιγαίου (Ακαδημαϊκό έτος ) Δεκέμβριος 2009 ~ 1 ~

2 ΠΕΕΡΡΙΙΕΕΧΟΜΕΕΝΑ Ειισαγωγή Γεενιικά γιια ττο Πανεεπιισττήμιιο Αιιγαίίου Σττραττηγιικοίί σττόχοιι ττου Πανεεπιισττημίίου Αιιγαίίου Αποστολή του Ιδρύματος Φυσιογνωμία και όραμα του Ιδρύματος Προγράμματτα Σπουδών ττου Πανεεπιισττημίίου Αιιγαίίου 10 3.α.i. Προπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών 15 3.α. ii. Κανόνες Λήψης πτυχίου / Διπλώματος 42 3.β.i. Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών 52 3.β.ii. Κανόνες Λήψης Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης 85 3.γ. ERASMUS/SOCRATES Φοιιττηττέέςς/ /ττριιεεςς Προπτυχιακοί Φοιτητές/τριες (α) Νεοεισακτέοι φοιτητές/τριες (β) Εγγεγραμμένοι φοιτητές/τριες (γ) Απόφοιτοι Τμήματος (δ) Βαθμός πτυχίου/διπλώματος Μεταπτυχιακοί Φοιτητές/τριες (α) Εισακτέοι μεταπτυχιακοί φοιτητές/τριες (β) Βαθμός πτυχίου/διπλώματος Διδακτορικές Σπουδές Προσωπιικό Αναλογία διδακτικό προσωπικό/φοιτητών Διιδακττιικό έέργο Ερεευνηττιικό έέργο ττηςς ττεελεευτταίίαςς διιεεττίίαςς Λοιιπέέςς Υπηρεεσίίεεςς Διοικητικό Προσωπικό Εκπαιδευτικές Υποδομές / Εξοπλισμοί Κτιριακές Υποδομές 187 ~ 2 ~

3 1.. Ειισαγωγή Με τον Ν. 3374/2005 (ΦΕΚ 189/Α/ ) θεσµοθετείται η διασφάλιση της οιότητας στην Ανώτατη Εκ αίδευση, θεσµός ο ο οίος ενισχύει την αυτοτέλεια των Ιδρυµάτων Ανώτατης Εκ αίδευσης καθώς αναθέτει την ευθύνη της αξιολόγησης του έργου τους στα ίδια τα Ιδρύµατα µέσω της αυτοαξιολόγησής τους. Η αξιολόγηση των Ιδρυµάτων Ανώτατης Εκ αίδευσης ραγµατο οιείται σε δύο στάδια: Το ρώτο στάδιο αφορά στην αξιολόγηση του ε ιτελούµενου έργου α ό τις ίδιες τις Ακαδηµαϊκές Μονάδες των Ιδρυµάτων Ανώτατης Εκ αίδευσης σε σχέση µε τη φυσιογνωµία, τους στόχους και την α οστολή τους (εσωτερική αξιολόγηση). Μετά α ό την ολοκλήρωση του ρώτου σταδίου, ακολουθεί σε δεύτερο στάδιο η αξιολόγηση του ε ιτελούµενου έργου α ό Ε ιτρο ή ου α οτελείται α ό ανεξάρτητους εµ ειρογνώµονες, η ο οία λαµβάνει υ όψη και τα α οτελέσµατα των εκθέσεων εσωτερικής αξιολόγησης των Ακαδηµαϊκών Μονάδων {εξωτερική αξιολόγηση). Σε αυτή την κατεύθυνση, µε την υ αριθµ 22/ Α οφ. της Συγκλήτου του Πανε ιστηµίου Αιγαίου, συστήθηκε η Μονάδας ιασφάλισης Ποιότητας (ΜΟ. Ι.Π) του Ιδρύµατος, η ο οία α οτελείται α ό τους κκ. : Κώστα Ζώρα, Αντι ρύτανη Ακαδηµαϊκών Υ οθέσεων και Προσω ικού, Πρόεδρος Ιωάννη Κάλλα, Πρόεδρο Τµήµατος Κοινωνιολογίας, Μέλος Αναστάσιο Κοντάκο, Πρόεδρο Τµήµατος Ε ιστηµών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκ αιδευτικού Σχεδιασµού, Μέλος Ιωάννη Μίνη, Ανα ληρωτή Καθηγητή Τµήµατος Μηχανικών Οικονοµίας & ιοίκησης, Μέλος Μαρία Σιδερή, Εκ ρόσω ο του ιοικητικού Προσω ικού του Ιδρύµατος, Μέλος Το έργο της ΜΟ ΙΠ συνε ικουρείται α ό τους : Πάρι Τσάρτα, Καθηγητή Τµήµατος ιοίκησης Ε ιχειρήσεων, Σύµβουλο της ΜΟ ΙΠ σε θέµατα αξιολόγησης ~ 3 ~

4 Αγγελική ηµητρακο ούλου, Καθηγήτρια Τµήµατος Ε ιστηµών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκ αιδευτικού Σχεδιασµού, Νικόλαο Καραχάλιο, Ανα λ. Καθηγητή, Πρόεδρο Τµήµατος Μαθηµατικών. ηµήτρη Γαρδίκη, Προϊστάµενο Γραµµατείας Ειδικού Λογαριασµού Έρευνάς, Γιώργο Κολοκυθά, Στέλεχος του Γραφείου Ελέγχου Ποιότητας, Με α οφάσεις τους, οι Γενικές Συνελεύσεις των Τµηµάτων του Ιδρύµατος έχουν συγκροτήσει τις ΟΜΕΑ των Τµηµάτων του Πανε ιστηµίου Αιγαίου, οι ο οίες είναι υ εύθυνες για την εσωτερική αξιολόγηση των τµηµάτων τους. Η κάθε ΟΜ.Ε.Α διεξήγε την εσωτερική αξιολόγηση της οικείας Ακαδηµαϊκής Μονάδας για το ακαδηµαϊκό έτος και συνέταξε την Ετήσια Έκθεση Αξιολόγησης Τα Τµήµατα του Ιδρύµατος υ έβαλαν στη ΜΟ. Ι.Π. του Ιδρύµατος την Ετήσια Εσωτερική έκθεση για το ακαδηµαϊκό έτος ου εριλαµβάνει συγκεντρωτικά στοιχεία µε οσοτικά δεδοµένα για τους φοιτητές ή σ ουδαστές, τα µέλη.ε. Π. ή Ε. Π., το λοι ό ε ιστηµονικό ροσω ικό, το διοικητικό ροσω ικό, το ρόγραµµα σ ουδών, τη φοιτητική µέριµνα, τις διοικητικές υ ηρεσίες, την υλικοτεχνική υ οδοµή και κάθε άλλο θέµα ου αφορά τη λειτουργία της Ακαδηµαϊκής Μονάδας. Με βάση τις εσωτερικές εκθέσεις των ε ί µέρους Ακαδηµαϊκών Μονάδων, του Πανε ιστηµίου Αιγαίου, η ΜΟ. Ι.Π. και οι συνεργάτες αυτής συνέταξαν την αρούσα έκθεση, η ο οία α οτελεί την εσωτερική έκθεση αξιολόγησης του Ιδρύµατος για το ακαδηµαϊκό έτος ~ 4 ~

5 2.. Γενιικά γιια το Πανεπιιστήμιιο Αιιγαίίου Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου αποτελεί ένα Εκπαιδευτικό και Ερευνητικό Δίκτυο σε μία μοναδική νησιωτική περιφέρεια, αυτή του Αρχιπελάγους. Ιδρύθηκε το 1984 (Φ.Ε.Κ. 31/Α/ ) και σήμερα (Ακαδ. Έτος ) βρίσκονται σε λειτουργία 16 ακαδημαϊκά Τμήματα και 28 Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, κατανεμημένα σε πέντε Σχολές και πέντε Πανεπιστημιακές Μονάδες (Λέσβος, Χίος, Σάμος, Ρόδος, Σύρος). Επιπρόσθετα λειτουργεί από το ακαδ. Έτος η έκτη Πανεπιστημιακή Μονάδα, με το Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής, στη Λήμνο, ενώ αναμένεται να λειτουργήσει από το ακαδ. Έτος το 18 ο Τμήμα, το «Τμήμα Οικονομικής και Διοίκησης Τουρισμού» στη Χίο. Σημειώνεται επίσης ότι, σε εκπαιδευτικό επίπεδο, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου συμμετέχει στην εξομοίωση των εκπαιδευτικών προσχολικής και δημοτικής εκπαίδευσης, λειτουργεί δύο Διδασκαλεία μετεκπαίδευσης δασκάλων και νηπιαγωγών και διαθέτει Πρόγραμμα Σπουδών Επιλογής. Συμμετέχει επίσης στο Ινστιτούτο Αιγαίου του Δικαίου της Θάλασσας και του Ναυτικού Δικαίου, το οποίο εδρεύει στη Ρόδο. Με την παρούσα έκθεση επιχειρείται η παρουσίαση της υφιστάμενης κατάστασης του Πανεπιστήμιου Αιγαίου το ακαδημαϊκό έτος και ο προσδιορισμός των σημείων εκείνων που απαιτούν άμεση βελτίωσή. Αρχικά καθορίζεται η φιλοσοφία και η οργανωσιακή κουλτούρα του Ιδρύματος, η διατύπωση της αποστολής και του μακροχρόνιου οράματός του σε σχέση με αυτό στο οποίο επιθυμεί να αναδειχθεί και στην πραγματικότητα αυτό που θα το διαφοροποιήσει από τα υπόλοιπα Πανεπιστημιακά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα τόσο της χώρας, όσο και του διεθνοποιημένου περιβάλλοντος, στο οποίο δραστηριοποιείται. Στο πλαίσιο αυτό, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου καλλιεργεί κλίμα εξωστρέφειας, προκειμένου να καταδείξει τη δυνατότητά του να εξελιχθεί σε σημαντικό παράγοντα ανάπτυξης τόσο της περιοχής του Αρχιπελάγους όσο και της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. ~ 5 ~

6 2.. Στρατηγιικοίί στόχοιι του Πανεπιιστημίίου Αιιγαίίου 2.1 Αποστολή του Ιδρύματος Η αποστολή των Ελληνικών Πανεπιστημίων είναι, σύμφωνα με το νόμο-πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία τους, «Να παράγουν και να μεταδίδουν τη γνώση με την έρευνα και τη διδασκαλία και να καλλιεργούν τις τέχνες. Να συντείνουν στη διαμόρφωση υπεύθυνων ανθρώπων με επιστημονική, κοινωνική, πολιτιστική και πολιτική συνείδηση και να παρέχουν τα απαραίτητα εφόδια που θα εξασφαλίζουν την άρτια κατάρτισή τους για επιστημονική και επαγγελματική σταδιοδρομία. Να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των κοινωνικών, πολιτιστικών και αναπτυξιακών αναγκών του τόπου. Στα πλαίσια της αποστολής τους, τα Πανεπιστήμια οφείλουν να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της ανάγκης για συνεχιζόμενη εκπαίδευση και διαρκή επιμόρφωση του λαού». (Ν.1256/1982) Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου αντιλαμβάνεται ως αποστολή του, πέραν των παραπάνω, τη δημιουργία ενός διακεκριμένου, διεθνούς, ανταγωνιστικού και ποιοτικού περιβάλλοντος σπουδών και έρευνας, με έντονο ερευνητικό προσανατολισμό. Στην Ελλάδα λειτουργούν σήμερα (Ακαδ. Έτος ) είκοσι δύο (22) Πανεπιστήμια και δεκαεπτά (17) ΤΕΙ. Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου είναι το μόνο Ίδρυμα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης που εδράζεται στις περιφέρειες Βορείου και Νοτίου Αιγαίου. Τα Ελληνικά Πανεπιστήμια, συμπεριλαμβανομένου και του Πανεπιστημίου Αιγαίου, για μια σειρά από λόγους, εμφανίζουν έντονες τάσεις διεθνοποίησης μόνο ή κυρίως ως προς την ερευνητική τους διάσταση. Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, με δεδομένη εκ των πραγμάτων τη μοναδικότητά του σε περιφερειακό επίπεδο, στρέφει τον κύριο όγκο της προσπάθειάς του στην αναβάθμιση της θέσης του σε εθνικό επίπεδο. Παράλληλα, αναγνωρίζει τη σημασία της τοποθέτησής του, ανταγωνιστικά, σε ευρωπαϊκό και ευρύτερα διεθνές επίπεδο και προς τούτο αναλαμβάνει πρωτοβουλίες ενίσχυσης του διεθνούς του χαρακτήρα και σε εκπαιδευτικές δράσεις. Το έργο του Πανεπιστημίου Αιγαίου κατανέμεται περίπου ισοδύναμα στη διδασκαλία και την έρευνα, ενώ ένα ποσοστό του συνολικού έργου απορροφάται στην ανάπτυξη του Πανεπιστημίου και άλλες υπηρεσίες. Οι ακαδημαϊκές -διδακτικές και ερευνητικές- προτεραιότητες του Πανεπιστημίου Αιγαίου δίνουν έμφαση σε προγράμματα και τομείς έρευνας που είναι καινοτόμα και ανταποκρίνονται στις ανάγκες του σύγχρονου κόσμου. Παράλληλα, στο Πανεπιστήμιο έχουν αναπτυχθεί τομείς έντονης ερευνητικής ~ 6 ~

7 δραστηριότητας σε επιμέρους επιστημονικές περιοχές, στους οποίους το Πανεπιστήμιο διατηρεί πρωτοπορία σε εθνικό επίπεδο και τοποθετείται άριστα σε ευρωπαϊκό. Αποτελεί δε στρατηγική επιλογή του η περαιτέρω ενίσχυση και ανάπτυξη των τομέων αυτών. Οι διδακτικές προσεγγίσεις (π.χ. μελέτη περιπτώσεων, μάθηση βασισμένη στην επίλυση προβλημάτων, σεμινάρια) ποικίλουν ανάλογα με τις ανάγκες και τις εκτιμήσεις των επιμέρους Τμημάτων. Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, δεδομένου του νησιωτικού χαρακτήρα του και του θεσμικού πλαισίου που το διέπει, είναι αποκεντρωμένο και στις τρεις λειτουργίες του: διδασκαλία, έρευνα, διοίκηση. Συγχρόνως, επιδιώκεται η χρησιμοποίηση ενοποιητικών μηχανισμών για την ενίσχυση της ανταλλαγής απόψεων και τη διεπιστημονική συνεργασία. Ωστόσο, η διοίκηση και η λήψη αποφάσεων για διοικητικά και οικονομικά θέματα είναι συγκεντρωτική και γίνεται από τα εκλεγμένα αντιπροσωπευτικά Όργανα με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, γεγονός που συνιστά ασυμμετρία σε σχέση με τον δικτυακό χαρακτήρα του Ιδρύματος. Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, βεβαίως, επιδιώκει την άμβλυνση αυτής της ασυμμετρίας με την ενίσχυση και διεύρυνση της συμμετοχής στους ενοποιητικούς μηχανισμούς. Η χρηματοδότηση του Ιδρύματος, δεδομένου του δημόσιου χαρακτήρα του, γίνεται και ελέγχεται από το κράτος. Επιδιώκεται η διατήρηση και ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα του Πανεπιστημίου και η εξασφάλιση από το κράτος επαρκούς χρηματοδότησης για την εκτέλεση του εκπαιδευτικού, τουλάχιστον, έργου. Τα προπτυχιακά προγράμματα χρηματοδοτούνται μόνο από το κράτος, ενώ τα μεταπτυχιακά στηρίζονται σε μεγάλο ποσοστό στα δίδακτρα. Επιδιώκεται μεγαλύτερος εξορθολογισμός και ευελιξία στις διατιθέμενες κρατικές πιστώσεις, όπως και σημαντική αύξησή τους. Η χρηματοδότηση της έρευνας γίνεται από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, με την προϋπόθεση ότι εξασφαλίζεται η ανεξαρτησία του Πανεπιστημίου και δεν αλλοιώνεται ο δημόσιος χαρακτήρας του. Αυτό επιτυγχάνεται με τον έλεγχο του τρόπου χρήσης των πόρων, ανεξάρτητα από την προέλευσή τους. Σε σχέση με την κοινωνία (εξωτερικοί εταίροι, τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση) και τα δημόσια τεκταινόμενα, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου επιθυμεί και συμμετέχει ενεργά στο δημόσιο διάλογο και συμβάλλει στην επίλυση των τοπικών και περιφερειακών θεμάτων, όπως και στην προαγωγή των στρατηγικών στόχων ευρωπαϊκής, εθνικής και περιφερειακής ανάπτυξης. ~ 7 ~

8 Παράλληλα, επιδιώκει να συμμετέχει και να προάγει θέματα παγκόσμιας εμβέλειας, όπως το περιβάλλον, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ειρήνη, κ.α. Τέλος, σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου επιδιώκει την ανάπτυξη σχέσεων και εκπαιδευτικών και ερευνητικών συνεργασιών με άλλα Πανεπιστήμια και φορείς. 2.2 Φυσιογνωμία και Όραμα του Ιδρύματος Σκοπό της ακαδημαϊκής συγκρότησης του Πανεπιστημίου Αιγαίου αποτελεί η ολοκλήρωση της ακαδημαϊκής φυσιογνωμίας του. Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, τόσο ως σύλληψη όσο και ως εφαρμογή, αποτελεί φιλόδοξο και πρωτοποριακό εγχείρημα στα συνδυασμένα πεδία της περιφερειακής ανάπτυξης και της εκπαιδευτικής τακτικής. Αποβλέπει στην οργάνωση ενός ολοκληρωμένου πλέγματος τριτοβάθμιων σπουδών και επιστημονικής ανάπτυξης πάνω σε ένα εκτεταμένο σύμπλεγμα νησιών, με γεωγραφική δομή αρχιπελάγους, με τελικό στόχο τη δημιουργία μηχανισμών και προϋποθέσεων που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνηση διαδικασίες τοπικής ανάπτυξης σε τομείς υψηλής προστιθέμενης κοινωνικής και πολιτισμικής αξίας. Ο ακαδημαϊκός στόχος του Πανεπιστημίου Αιγαίου είναι να χαράξει ριζικά νέες σύγχρονες κατευθύνσεις σε επιλεγμένα πεδία της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Η κεντρική αυτή επιλογή οδηγεί αναπόφευκτα σε μια στρατηγική διασφάλισης της ποιότητας, όχι μόνο στην εκπαιδευτική, αλλά και στην ερευνητική και διοικητική λειτουργία του Ιδρύματος. Η επιλογή επιστημονικών πεδίων σύγχρονων, διεπιστημονικών και με υψηλή απήχηση στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας ως αντικείμενο σπουδών των Τμημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου, σε συνδυασμό με τις εκπαιδευτικές και επιστημονικά σύγχρονες διδακτικές μεθόδους και πρακτικές που χρησιμοποιούνται στην εκπαιδευτική διαδικασία, η σύνδεση της εκπαίδευσης με την έρευνα αλλά και την παραγωγή και η ουσιαστική υποστήριξή τους από τις νέες τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών συγκροτούν ένα υψηλής ποιότητας περιβάλλον σπουδών. Η δομή του Πανεπιστημίου Αιγαίου προσιδιάζει με τη φυσιογνωμία ενός σύγχρονου Πανεπιστημίου με ευρωπαϊκές προδιαγραφές που συμβάλλει στη δημιουργία νέων αντικειμένων απασχόλησης, με στρατηγικές που θα ~ 8 ~

9 εξασφαλίσουν στους/τις φοιτητές/τριες/τριες μόρφωση υψηλής ποιότητας και θα τους κατευθύνουν σε επιτυχημένους επαγγελματικούς δρόμους. Στο πλαίσιο αυτό το Πανεπιστήμιο Αιγαίου αναπτύσσεται ως θεσμός με μεθοδικότητα και επιμονή, σύμφωνα με τα στρατηγικά σχέδια ανάπτυξής του, τα οποία τεκμηριώνονται μέσα από αποκτηθείσες εμπειρίες για τις δυνατότητες και τις δυσκολίες λειτουργίας Πανεπιστημιακών Τμημάτων σε ακριτικά νησιά καθώς και της επικοινωνίας μέσα σε ένα Πανεπιστήμιο-Δίκτυο και τις ιδιαίτερες συνθήκες του ελληνικού Αρχιπελάγους. Έτσι, αναγνωρίζοντας την πνευματική παρακαταθήκη του Αρχιπελάγους, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου συμβάλλει στην προσπάθεια διατήρησης και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς, παράλληλα με την ανάπτυξη έντονης εκπαιδευτικής και ερευνητικής δραστηριότητας σε γνωστικά πεδία με καινοτόμα και νεωτεριστικά χαρακτηριστικά. Μεταξύ αυτών των γνωστικών πεδίων είναι και η επιστήμη του Τουρισμού που συγκροτεί ένα κοινωνικοοικονομικό φαινόμενο που επηρεάζει πολλαπλώς το σημερινό παγκοσμιοποιημένο γίγνεσθαι. Η στρατηγική του Πανεπιστημίου Αιγαίου συνίσταται στην ανάπτυξη νέων γνωστικών αντικειμένων, συνήθως διεπιστημονικών, τα οποία να ανταποκρίνονται τόσο στις ανάγκες της σύγχρονης ελληνικής και παγκόσμιας κοινωνίας, όσο και στις απαιτήσεις και προσδοκίες των φοιτητών/τριών του για σπουδές υψηλής επιστημονικής αξίας, σε συνδυασμό με άριστες προοπτικές επαγγελματικής ανάδειξης. ~ 9 ~

10 3.. Προγράμματα Σπουδών του Πανεπιιστημίίου Αιιγαίίου Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου ουσιαστικά επανιδρύθηκε το 1984 και είναι σήμερα ένα από τα δυναμικότερα αναπτυσσόμενα Πανεπιστήμια της χώρας. Με 17 Τμήματα και 28 Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών βρίσκεται ανάμεσα στα μεγαλύτερα ελληνικά Πανεπιστήμια, ενώ οι δέκα τρεις χιλιάδες (13.000) προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές/τριες του το κατατάσσουν στην έκτη (6 η ) θέση μεταξύ των πανεπιστημίων της ημεδαπής. Η έδρα του βρίσκεται στη Μυτιλήνη, ενώ τα Τμήματα του είναι κατανεμημένα σε έξι Πανεπιστημιακές Μονάδες Νησιά (Λέσβος, Χίος, Σάμος, Ρόδος, Σύρος, Λήμνος). Εικόνα 1 ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου προσφέρει καινοτόμες σπουδές στα πεδία του περιβάλλοντος, του πολιτισμού, της οικονομίας & διοίκησης, της εκπαίδευσης, των ανθρωπιστικών & κοινωνικών επιστημών και των εφαρμοσμένων επιστημών με έμφαση στη χρήση των νέων τεχνολογιών και της διεπιστημονικής προσέγγισης. Κύριο χαρακτηριστικό του περιεχομένου σπουδών ~ 10 ~

11 των Τμημάτων του είναι η ανάπτυξη νέων γνωστικών αντικειμένων, τα οποία ανταποκρίνονται τόσο στις ανάγκες της σύγχρονης ελληνικής και παγκόσμιας κοινωνίας, όσο και στις απαιτήσεις και στις προσδοκίες των φοιτητών/τριών του για σπουδές υψηλής επιστημονικής αξίας, σε συνδυασμό με επαγγελματικές προοπτικές υψηλής ευελιξίας. Εκτεινόμενο σε σύμπλεγμα νησιών με γεωγραφική δομή Αρχιπελάγους, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου έχει ως απώτερο στόχο λειτουργίας του την ανάπτυξη των προϋποθέσεων και την επιλογή των κατάλληλων μηχανισμών, οι οποίοι θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν διαδικασίες τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης σε τομείς υψηλής προστιθέμενης κοινωνικής, πολιτισμικής και οικονομικής αξίας. Η δομή του Ιδρύματος προσιδιάζει με τη φυσιογνωμία ενός σύγχρονου Πανεπιστημίου ευρωπαϊκών προδιαγραφών, το οποίο έχει υιοθετήσει δόκιμες στρατηγικές, ικανές να διασφαλίσουν στους/τις φοιτητές/τριες/τριες υψηλής ποιότητας παιδεία, με γνώσεις και δεξιότητες που θα μπορούν να τους καταστήσουν χρήσιμους και ανταγωνιστικούς κατά τη μελλοντική επαγγελματική τους δραστηριοποίηση και ανέλιξη. ΟΙΙ ΣΧΟΛΕΕΣ ΚΑΙΙ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΕΠΙΙΣΤΗΜΙΙΟΥ ΑΙΙΓΓΑΙΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΛΕΣΒΟΣ 1. Τμήμα Περιβάλλοντος 2. Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - ΛΕΣΒΟΣ 3. Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας & Ιστορίας 4. Τμήμα Γεωγραφίας 5. Τμήμα Κοινωνιολογίας 6. Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας & Επικοινωνίας ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ - ΧΙΟΣ 7. Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων 8. Τμήμα Ναυτιλίας & Επιχειρηματικών Υπηρεσιών ~ 11 ~

12 9. Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας & Διοίκησης 10. Τμήμα Οικονομικής και Διοίκησης Τουρισμού (έναρξη λειτουργίας το ακαδ. Ετος ) ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - ΣΑΜΟΣ 11. Τμήμα Μαθηματικών 12. Τμήμα Στατιστικής και Αναλογιστικών - Χρηματοοικονομικών Μαθηματικών 13. Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - ΡΟΔΟΣ 14. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 15. Τμήμα Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής & του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού 16. Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ 17. Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων & Συστημάτων (ΣΥΡΟΣ) 18. Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής (ΛΗΜΝΟΣ)(λειτουργία το ακαδ. Ετος ) ΤΑ ΠΡΡΟΓΓΡΡΑΜΜΑΤΑ ΜΕΕΤΑΠΤΥΧΙΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΕΠΙΙΣΤΗΜΙΙΟΥ ΑΙΙΓΓΑΙΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ - ΛΕΣΒΟΣ 1. Περιβαλλοντική Πολιτική και Διαχείριση 2. Θεοφράστειο Π.Μ.Σ. «Περιβαλλοντική και Οικολογική Μηχανική» ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - ΛΕΣΒΟΣ 3. Κοινωνική και Ιστορική Ανθρωπολογία 4. Γυναίκες και Φύλα: Ανθρωπολογικές και Ιστορικές Προσεγγίσεις 5. Γεωγραφία και Εφαρμοσμένη Γεωπληροφορική 6. Έρευνα για την Τοπική Κοινωνική Ανάπτυξη και Συνοχή 7. Ευρωπαϊκές Κοινωνίες και Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση 8. Πόλη και Περιβάλλον. Εφαρμοσμένη και Κλινική Κοινωνιολογία (έναρξη λειτουργίας το εαρινό εξάμηνο ακαδ. Ετους ) ~ 12 ~

13 9. Πολιτισμική Πληροφορική & Επικοινωνία ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ - ΧΙΟΣ 10. Διοίκηση Επιχειρήσεων Μ.Β.Α. 11. Ναυτιλία, Μεταφορές και Διεθνές Εμπόριο - ΝΑ.Μ.Ε. 12. Οικονομική και Διοίκηση για Μηχανικούς ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - ΣΑΜΟΣ 13. Μαθηματική Μοντελοποίηση στις Φυσικές Επιστήμες και στις Σύγχρονες Τεχνολογίες 14. Τεχνολογίες και Διοίκηση Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων 15. Στατιστική και Χρηματοοικονομικά-Αναλογιστικά Μαθηματικά ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - ΡΟΔΟΣ 16. Επιστήμες της Αγωγής - Εκπαίδευση με Χρήση Νέων Τεχνολογιών 17. Παιδικό Βιβλίο και Παιδαγωγικό Υλικό 18. Φύλο & Νέα Εκπαιδευτικά και Εργασιακά Περιβάλλοντα στην Κοινωνία της Πληροφορίας 19. Μοντέλα Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικών Μονάδων 20. Πολιτικές, Οικονομικές και Διεθνείς Σχέσεις στη Μεσόγειο ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ-ΣΥΡΟΣ 21. Ολιστικά Εναλλακτικά Θεραπευτικά Συστήματα-Κλασσική Ομοιοπαθητική ΤΑ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΑ/ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 22. Διεθνές Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Erasmus Mundus στην «Περιβαλλοντική Επιστήμη Πολιτική και Διαχείριση», (MESPOM) Τμήμα Περιβάλλοντος σε συνεργασία με τα University of Manchester, University of Lund και Central European University. 23. Ελληνογαλλικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διατήρηση της Βιοποικιλότητας (BIODIV) ~ 13 ~

14 Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας σε συνεργασία με το Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου και το Πανεπιστήμιο Montpellier II, Εργαστήριο ECOLAG (Laboratoire Ecosystemes Lagunaires). 24. Γεωργία και Περιβάλλον Τμήμα Περιβάλλοντος σε συνεργασία με τα Τμήματα Φυσικής Παραγωγής, Ζωικής Παραγωγής και Ανθοκομίας - Αρχιτεκτονικής Τοπίου του ΤΕΙ Ηπείρου. 25. Διαχείριση Παράκτιων Περιοχών Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας σε συνεργασία με τα Τμήματα Περιβάλλοντος και Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου και το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών. 26. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Τμήμα Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού σε συνεργασία με το Τμήμα Οικολογίας και Περιβάλλοντος του Α.Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων. 27. Σχεδιασμός, Διοίκηση και Πολιτική του Τουρισμού Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων σε συνεργασία με τα Τμήματα Περιβάλλοντος, Γεωγραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου 28. Σχεδίαση Διαδραστικών και Βιομηχανικών Προϊόντων & Συστημάτων Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων & Συστημάτων σε σύμπραξη με το Τμήμα Κλωστοϋφαντουργίας του A.Τ.Ε.Ι. Πειραιά και το Τμήμα Αυτοματισμού του A.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης. ~ 14 ~

15 3.α.i. Προπτυχιακά Πρόγράμματα Σπουδών Τμήμα Περιβάλλοντος Από το ακαδημαϊκό έτος , μετά από μια μακρά διαδικασία αξιολόγησης και ριζικής αναδιαμόρφωσης των προσφερομένων μαθημάτων, εφαρμόζεται το νέο Πιλοτικό Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών (Π.Π.Σ.) του Τμήματος Περιβάλλοντος. Το αναθεωρημένο Π.Π.Σ. στοχεύει σε μια ευέλικτη προσέγγιση των πολύπλευρων περιβαλλοντικών προβλημάτων, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί την αποδεδειγμένα επιβεβλημένη, διεπιστημονική προσέγγιση. Επιτρέπει την εμβάθυνση σε συγκεκριμένες πτυχές της περιβαλλοντικής επιστήμης, αλλά και αναδεικνύει και ενισχύει την ανάγκη για ολοκληρωμένη αντιμετώπιση κάθε περιβαλλοντικού ζητήματος. Περιλαμβάνει μαθήματα με νέες, σύγχρονες προσεγγίσεις, όπως μαθήματα μεθοδολογίας της επιστήμης, διατομεακά μαθήματα, στα οποία τονίζεται η διεπιστημονικότητα των σπουδών και μαθήματα κατευθυνόμενης εργασίας (ateliers), στα οποία οι φοιτητές/τριες/τριες καλούνται να χειριστούν συγκεκριμένα πραγματικά παραδείγματα περιβαλλοντικών θεμάτων. Σύμφωνα με την ανωτέρω αντίληψη, το Π.Π.Σ. διακρίνεται σε δύο κύκλους μαθημάτων: Ο Α' Κύκλος (πρώτο και δεύτερο έτος), που περιλαμβάνει μόνο υποχρεωτικά μαθήματα (24 στον αριθμό), προσφέρει στο/στη φοιτητή/τρια το αναγκαίο γενικό υπόβαθρο για τη συνέχιση των σπουδών του. Ο Β' Κύκλος (τρίτο και τέταρτο έτος) αποβλέπει στην ειδίκευση και εμβάθυνση προς θεματολογίες που επιλέγει ο/η κάθε φοιτητής/τρια, ενώ παράλληλα στόχο έχει να διατηρήσει μια ισορροπημένη εξέλιξη στην πορεία του προς το πτυχίο. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω του δικαιώματος επιλογής από ένα σύνολο κατ επιλογήν υποχρεωτικών και προαιρετικών μαθημάτων (50 στον αριθμό). Τα προσφερόμενα μαθήματα στο Τμήμα Περιβάλλοντος, είναι οργανωμένα σε τρεις ομάδες : Μαθήματα Περιβαλλοντικών Επιστημών Μαθήματα Εφαρμοσμένων Περιβαλλοντικών Επιστημών και Περιβαλλοντικής Τεχνολογίας Μαθήματα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης Αναλυτικά στοιχεία για το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας Το Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας προσφέρει Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών τετραετούς φοίτησης το οποίο περιλαμβάνει: ~ 15 ~

16 Δύο κύκλους πανεπιστημιακών μαθημάτων: Στον πρώτο κύκλο δίδεται προτεραιότητα σε μαθήματα, που παρέχουν τις απαραίτητες γνώσεις υποδομής και στο σύνολό τους δομούν τα δύο πρώτα εξάμηνα. Στο δεύτερο κύκλο επικρατούν μαθήματα κατεύθυνσης σπουδών, μέσω των προσφερόμενων μαθημάτων επιλογής. Κατά συνέπεια ο/η φοιτητής/τρια επιλέγει τα μαθήματα που ανταποκρίνονται στα ιδιαίτερα επιστημονικάεπαγγελματικά του ενδιαφέροντα. Τη διεξαγωγή σεμιναρίων και διαλέξεων από προσκεκλημένα διακεκριμένα στελέχη του χώρου, τη θερινή πρακτική άσκηση των φοιτητών/τριών, τις εκπαιδευτικές εκδρομές και επισκέψεις και τις διεθνείς εκπαιδευτικές ανταλλαγές. Την εκπόνηση πτυχιακής εργασίας, στο πλαίσιο της οποίας ο/η φοιτητής/τρια καλείται, υπό την επίβλεψη ενός διδάσκοντος, να εφαρμόσει τις θεωρητικές του γνώσεις στη μελέτη ενός συγκεκριμένου προβλήματος, να αποκτήσει εργαστηριακή εμπειρία και δεξιότητες, να αναπτύξει την αναλυτική και συνθετική του ικανότητα και να ολοκληρώσει τη συγγραφή μιας επιστημονικής πραγματείας. Οι άξονες προτεραιότητας, στη βάση των οποίων δομήθηκε το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών (Π.Π.Σ.) το 1999, όταν άρχισε να λειτουργεί το Τμήμα, ήταν: (α) Η σύγχρονη αντίληψη σπουδών με βάση την διεθνή εμπειρία, όπως αποτυπώθηκε τότε μετά από επισταμένη μελέτη αντίστοιχων προγραμμάτων αναγνωρισμένων ευρωπαϊκών και αμερικανικών Πανεπιστημίων. (β) Η ανάγκη δημιουργίας ενός ισχυρού προφίλ θετικού επιστήμονα στους αποφοίτους με την εισαγωγή μαθημάτων υποδομής. Ενδεικτικά αναφέρονται τα μαθηματικά, η στατιστική, οι υπολογιστές, καθώς και μαθήματα σχετικά με τις τέσσερις βασικές επιστήμες (χημεία, βιολογία, φυσική και γεωλογία). (γ) Η παροχή των απαραίτητων γνώσεων στο σύνολο των γνωστικών αντικειμένων που περιλαμβάνουν οι θαλάσσιες επιστήμες και ειδικότερα σε θέματα θαλασσίων διεργασιών (φυσικών, χημικών, βιολογικών, γεωλογικών και των αλληλεπιδράσεών τους), θαλασσίων πόρων (αλιευτικής διαχείρισης, υδατοκαλλιεργειών) και θαλασσίων εφαρμογών (τηλεπισκόπησης, Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών, επιχειρησιακής ωκεανογραφίας). (δ) Ο εφοδιασμός των αποφοίτων με γνώσεις και δεξιότητες σε επιμέρους αντικείμενα που θα διευρύνουν τις προοπτικές επαγγελματικής τους αποκατάστασης εκτός του χώρου των θαλασσίων επιστημών (ενδεικτικά αναφέρονται τα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών και οι εφαρμογές τους, οι Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων). ~ 16 ~

17 Μετά από τη δεκαετή εμπειρία λειτουργίας του Τμήματος, φαίνεται ότι οι περισσότεροι στόχοι που τέθηκαν το 1999 επετεύχθησαν σε μεγάλο βαθμό. Το Π.Π.Σ. εξακολουθεί να είναι σήμερα διεθνώς ανταγωνιστικό. Οι γνώσεις και δεξιότητες που απέκτησαν οι απόφοιτοι, τους επέτρεψαν να συνεχίσουν με επιτυχία τις σπουδές τους σε μεταπτυχιακό επίπεδο και στον ελληνικό και στον διεθνή χώρο, καθώς και να διεκδικήσουν θέσεις στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Από το ακαδημαϊκό έτος έγινε μερική προσαρμογή του Π.Π.Σ., λαμβάνοντας κυρίως υπόψη τα εξής: (α) Τις εξελίξεις στη θαλάσσια επιστήμη και τεχνολογία κατά την τελευταία δεκαετία. (β) Τα θέματα πρώτης προτεραιότητας σε παγκόσμια κλίμακα σήμερα. Ενδεικτικά αναφέρονται η διαφαινόμενη πλανητική αλλαγή και η μείωση της βιοποικιλότητας. (γ) Τις νεότερες εξελίξεις στον ελληνικό ακαδημαϊκό χώρο, με τη λειτουργία νέων Τμημάτων σε προπτυχιακό ή μεταπτυχιακό επίπεδο. (δ) Τη συνθήκη της Bologna που ήδη έχει υιοθετηθεί από αρκετά ευρωπαϊκά κράτη και προτείνει προπτυχιακές σπουδές τριετούς διάρκειας. (ε) Τα κατοχυρωμένα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων του Τμήματος. (στ) Τη σημερινή σύνθεση του Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού του Τμήματος. (ζ) Την προοπτική δημιουργίας Τομέων και θεσμοθετημένων Εργαστηρίων στο Τμήμα στο εγγύς μέλλον. (η) Τη λειτουργία δύο Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών στο Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας. Με βάση τα παραπάνω νέα δεδομένα, αλλά και εμμένοντας στους άξονες προτεραιότητας όπως εκτέθηκαν παραπάνω, το Π.Π.Σ. του Τμήματος Επιστημών της Θάλασσας σήμερα περιλαμβάνει: 33 υποχρεωτικά μαθήματα (πλην της Πτυχιακής Εργασίας) που κατανέμονται ισομερώς στα έξι πρώτα εξάμηνα σπουδών. Από το τέταρτο εξάμηνο ο/η φοιτητής/τρια μπορεί να επιλέγει και μαθήματα επιλογής, ενώ τα δύο τελευταία εξάμηνα αφιερώνονται στην εκπόνηση της Πτυχιακής Εργασίας και στην παρακολούθηση μαθημάτων επιλογής. Τα 33 υποχρεωτικά μαθήματα θεωρείται ότι είναι τα ελάχιστα απαιτούμενα, ώστε ο απόφοιτος να έχει ολοκληρωμένο προφίλ γνώσεων στις θαλάσσιες επιστήμες που θα του επιτρέπει είτε την περαιτέρω εκπαίδευση και εξειδίκευση, είτε την διεκδίκηση θέσεων εργασίας στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Η δυνατότητα ελεύθερης επιλογής 14 κατ επιλογήν υποχρεωτικών μαθημάτων δίδει επιπλέον τη δυνατότητα στο/στη φοιτητή/τρια να διαμορφώσει το προφίλ που θα ανταποκρίνεται στα ~ 17 ~

18 ενδιαφέροντά του/της ή στις μελλοντικές του/της προοπτικές εκπαίδευσης ή επαγγελματικής αποκατάστασης. Τέλος η ολοκλήρωση του πυρήνα των 33 υποχρεωτικών μαθημάτων κατά τα έξι πρώτα εξάμηνα σπουδών, καθιστά το Τμήμα έτοιμο στην περίπτωση εφαρμογής της Συνθήκης της Bologna και στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια. 26 κατ επιλογήν υποχρεωτικά μαθήματα, εκ των οποίων ο/η φοιτητής/τρια επιλέγει 14. Τα μαθήματα επιλογής έχουν ενταχθεί σε ενότητες και οι φοιτητές/τριες/τριες ενθαρρύνονται στην επιλογή ενοτήτων μαθημάτων. Κάθε ενότητα αντιστοιχεί στο αντικείμενο των υπό Ίδρυση Τομέων του Τμήματος. Πέραν των προσφερόμενων στο Τμήμα κατ επιλογήν υποχρεωτικών μαθημάτων, οι φοιτητές/τριες/τριες έχουν τη δυνατότητα επιλογής μαθημάτων από τα Τμήματα Περιβάλλοντος και Γεωγραφίας της Πανεπιστημιακής Μονάδας Μυτιλήνης. Συγκεκριμένα από το Τμήμα Περιβάλλοντος προσφέρονται τα μαθήματα «Βιολογική ποικιλότητα», «Χερσαία οικοσυστήματα», «Οικονομική αξιολόγηση περιβάλλοντος» και «Μεθοδολογίες περιβαλλοντικής εκπαίδευσης», ενώ από το Τμήμα Γεωγραφίας τα μαθήματα «Χωρική στατιστική», «Εισαγωγή στον πολεοδομικό σχεδιασμό» και «Εφαρμοσμένη γεωμορφολογία, υδρολογία και χαρτογράφηση». Προαπαιτούμενα μαθήματα, με σκοπό την ομαλή ροή του Προγράμματος Σπουδών. Συγκεκριμένα προϋπόθεση εγγραφής στα υποχρεωτικά μαθήματα του 5ου εξαμήνου σπουδών, είναι η επιτυχής ολοκλήρωση των μαθημάτων των δύο πρώτων εξαμήνων. Στα δύο πρώτα εξάμηνα παρέχονται βασικές γνώσεις στη Χημεία, Βιολογία, Φυσική, Γεωλογία, Μαθηματικά και Πληροφορική, οι οποίες είναι απολύτως απαραίτητες για την παρακολούθηση, στη συνέχεια, πλέον εξειδικευμένων αντικειμένων των θαλασσίων επιστημών. Επίσης οι βασικές αυτές γνώσεις είναι απαραίτητες για την εκπόνηση της πτυχιακής εργασίας, που ξεκινά συνήθως στο τρίτο έτος σπουδών και ολοκληρώνεται στο τέταρτο. Αναλυτικά στοιχεία για το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας & Ιστορίας Το Πρόγραμμα Προπτυχιακών Σπουδών (Π.Π.Σ.) του Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας διαιρείται σε δύο κύκλους σπουδών, στους οποίους κατανέμονται υποχρεωτικά μαθήματα, μαθήματα επιλογής και πρακτικές ~ 18 ~

19 ασκήσεις/σεμινάρια. Για όλα τα μαθήματα υπάρχουν αντίστοιχοι κωδικοί που αναλογούν στις γνωστικές περιοχές που το κάθε μάθημα εντάσσεται. Ο πρώτος κύκλος σπουδών αποτελείται από είκοσι πέντε (25) υποχρεωτικά μαθήματα (είκοσι ένα μαθήματα σύν τέσσερα μαθήματα ξένης γλώσσας) κατανεμημένα σε τέσσερα εξάμηνα και δεν περιλαμβάνει μαθήματα ελεύθερης επιλογής. Τα μαθήματα αυτά καλύπτουν βασικά αντικείμενα στα πεδία της κοινωνικής ανθρωπολογίας και της ιστορίας, καθώς και άλλα αντικείμενα που θεωρούνται σημαντικά στη διαμόρφωση αποφοίτων κοινωνικών ανθρωπολόγων και ιστορικών, όπως η γλωσσολογία, η ιστορία της τέχνης και η πολιτική οικονομία της ανάπτυξης. Τα μαθήματα του κύκλου αυτού είναι υποχρεωτικά για όλους τους/τις φοιτητές/τριες/τριες, προκειμένου να αποφοιτήσουν. Τα περισσότερα από αυτά παραμένουν στον κορμό των υποχρεωτικών μαθημάτων και αλλάζουν πάντα μετά από συζήτηση και απόφαση στην Γενική Συνέλευση του Τμήματος. Ο δεύτερος κύκλος σπουδών αποτελείται από μαθήματα επιλογής και πρακτικές ασκήσεις ή σεμινάρια. Ο κύκλος αυτός δεν είναι οργανωμένος με βάση κατευθύνσεις ή θεματικές ενότητες, αλλά προσφέρει στους/στις φοιτητές/τριες/τριες την δυνατότητα να διαμορφώσουν το δικό τους μενού μαθημάτων. Τα μαθήματα ελεύθερης επιλογής που προσφέρονται στον κύκλο αυτό θεραπεύουν τα πεδία της κοινωνικής ανθρωπολογίας, της ιστορίας και άλλων κοινωνικών επιστημών. Τα μαθήματα αυτά δεν προσφέρονται υποχρεωτικά κάθε έτος, αλλά ενδέχεται να αντικαθίστανται με άλλα νέα, στο πλαίσιο της ανανέωσης του προγράμματος σπουδών που κάθε χρόνο εξετάζει η Γενική Συνέλευση του Τμήματος. Ο αριθμός των μαθημάτων ελεύθερης επιλογής προσδιορίζεται από παράγοντες, όπως οι εκπαιδευτικές άδειες και οι επιλογές των διδασκόντων. Οι φοιτητές/τριες/τριες είναι υποχρεωμένοι να επιτύχουν σε είκοσι (20) μαθήματα αυτής της κατηγορίας. Στα μαθήματα αυτά οι φοιτητές/τριες/τριες/τριες μπορούν να επιλέξουν και να επιτύχουν σε όχι περισσότερα από τέσσερα (4) μαθήματα που προσφέρονται από τα άλλα Τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών. Συνολικά κατά το ακαδημαϊκό έτος 2007/08 προσφέρθηκαν 33 μαθήματα ελεύθερης επιλογής. Οι πρακτικές ασκήσεις/σεμινάρια που προσφέρονται στον κύκλο αυτό αποτελούν μια ξεχωριστή κατηγορία μαθημάτων προσανατολισμένη στην ενεργή συμμετοχή των φοιτητών/τριών/τριών στη βάση εβδομαδιαίου φόρτου εργασίας, υπό την άμεση επίβλεψη του διδάσκοντα. Ο αριθμός των φοιτητών/τριών/τριών στα μαθήματα αυτά είναι περιορισμένος (10 φοιτητές/τριες ανά άσκηση/σεμινάριο) και η παρουσία υποχρεωτική. Τα κριτήρια επιλογής στα μαθήματα αυτά ορίστηκαν με απόφαση της υπ.αρ. 10/ ~ 19 ~

20 Γενικής Συνέλευσης σε σχέση με το εξάμηνο εγγραφής και την επιτυχία στο προαπαιτούμενο μάθημα. Κατά το ακαδημαϊκό έτος προσφέρθηκαν 12 πρακτικές ασκήσεις/σεμινάρια. Οι φοιτητές/τριες/τριες που εισήχθησαν μέχρι και το ακαδημαϊκό έτος υποχρεούνται να επιτύχουν σε ένα (1) τουλάχιστον μάθημα αυτής της κατηγορίας για να αποφοιτήσουν. Σύμφωνα με απόφαση της υπ.αρ. 10/ Γενικής Συνέλευσης οι φοιτητές/τριες/τριες που εισήχθησαν κατά το ακαδημαϊκό έτος και μετά υποχρεούνται να επιτύχουν σε τρεις (3) πρακτικές ασκήσεις/σεμινάρια. Οι φοιτητές/τριες/τριες αυτοί/ες για να αποφοιτήσουν οφείλουν να επιτύχουν σε 44 συνολικά μαθήματα σε σχέση με τους/τις φοιτητές/τριες/τριες προηγουμένων ετών που όφειλαν να επιτύχουν σε 46. Στο Τμήμα έχει θεσμοθετηθεί η πτυχιακή εργασία χωρίς να είναι υποχρεωτική. Η πτυχιακή αντιστοιχεί σε δύο μαθήματα και μέχρι σήμερα έχουν κατατεθεί και υποστηριχθεί επιτυχώς 61 πτυχιακές σε σύνολο 706 αποφοίτων (ποσοστό 8,64%). Αναλυτικά στοιχεία για το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Γεωγραφίας Οι προπτυχιακές σπουδές στο Τμήμα Γεωγραφίας διαρκούν 8 εξάμηνα (4 χρόνια) και οδηγούν σε ενιαίο πτυχίο Γεωγραφίας. Για την απόκτησή του απαιτείται η επιτυχής ολοκλήρωση ενός αριθμού μαθημάτων, καθώς και η εκπόνηση της πτυχιακής εργασίας. Τα μαθήματα που προσφέρονται διακρίνονται σε υποχρεωτικά, κατ επιλογήν υποχρεωτικά (ΚΕΥ) και προαιρετικά. Τα υποχρεωτικά μαθήματα προσφέρουν βασική γνώση στις κύριες θεματικές περιοχές της Γεωγραφίας και στα βασικά μεθοδολογικά εργαλεία που είναι απαραίτητα για την ολοκληρωμένη κατάρτιση ενός γεωγράφου ανεξαρτήτως ειδικότητας. Τα κατ επιλογήν υποχρεωτικά μαθήματα εμβαθύνουν σε τέσσερις επιλεγμένες ομάδες γνωστικών περιοχών της Γεωγραφίας, ενώ τα προαιρετικά μαθήματα καλύπτουν ειδικότερες γνωστικές περιοχές και εξειδικευμένα εργαλεία και μεθόδους. Ένας περιορισμένος αριθμός μαθημάτων έχουν χαρακτηρισθεί ως προαπαιτούμενα για την εγγραφή σε μαθήματα ανωτέρων εξαμήνων. Τέλος, έχει καθιερωθεί η ετήσια εκπαιδευτική εκδρομή που είναι υποχρεωτική για όλους τους/τις φοιτητές/τριες/τριες του Τμήματος. Όλοι οι φοιτητές/τριες/τριες παρακολουθούν 23 υποχρεωτικά μαθήματα. Από το τέταρτο εξάμηνο των σπουδών του και μετά, ο/η φοιτητής/τρια επιλέγει δύο από τις τέσσερις επιλεγμένες ομάδες γνωστικών περιοχών της Γεωγραφίας, για να εστιάσει σε θέματα που τον ενδιαφέρουν περισσότερο σε σχέση με άλλα. Από τις δύο ομάδες που επιλέγει ο/η φοιτητής/τρια, η μία χαρακτηρίζεται ως κύρια και η ~ 20 ~

21 άλλη ως δευτερεύουσα. Ο/η φοιτητής/τρια υποχρεούται να επιλέξει (και να δηλώσει για να παρακολουθήσει) 8 ΚΕΥ μαθήματα από την κύρια και 4 ΚΕΥ μαθήματα από τη δευτερεύουσα από ένα κατάλογο 10 ΚΕΥ μαθημάτων που ορίζεται ανά ομάδα (από έναν συνολικό αριθμό 40 Κατ Επιλογή Υποχρεωτικών μαθημάτων που προσφέρονται). Συνολικά, δηλαδή, ο/η φοιτητής/τρια παρακολουθεί 12 ΚΕΥ μαθήματα. Τέλος, ο/η φοιτητής/τρια παρακολουθεί 11 προαιρετικά μαθήματα που επιλέγει είτε από την κατηγορία των προαιρετικών μαθημάτων (από έναν συνολικό αριθμό 18 Προαιρετικών μαθημάτων), είτε από τα ΚΕΥ όλων των ομάδων. Μία επιπλέον κατηγορία μαθημάτων, τα Ειδικά Θέματα Γεωγραφίας, περιλαμβάνει το υποχρεωτικό μάθημα «Πτυχιακή Εργασία» και τα προαιρετικά μαθήματα «Διάλεξη» και «Πρακτική Άσκηση». Η τελευταία αναθεώρηση του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών έγινε την άνοιξη του Αναλυτικά στοιχεία για το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Κοινωνιολογίας Ο αριθμός των προσφερόμενων μαθημάτων στο Τμήμα Κοινωνιολογίας ανέρχεται σε 101, εκ των οποίων 8 έμειναν ανενεργά. Η τελευταία αναμόρφωση του προγράμματος ίσχυσε κατά το έτος Νέα αναμόρφωση ισχύει από το ακαδ. έτος Τα 20 μαθήματα είναι υποχρεωτικά και διδάσκονται στα 4 πρώτα εξάμηνα, ενώ 81 είναι κατ επιλογήν υποχρεωτικά, δηλαδή η σχέση των κατ επιλογήν υποχρεωτικών προς τα υποχρεωτικά είναι 4:1. Τα κατ επιλογήν υποχρεωτικά γίνονται, στο σύνολό τους σχεδόν, με τη μορφή σεμιναρίων των 15 φοιτητών/τριών, με υποχρεωτική παρακολούθηση. Στο Τμήμα προβλέπεται η δυνατότητα επιλογής τεσσάρων (4) μαθημάτων από άλλα Τμήματα. Ο ανώτατος αριθμός μαθημάτων που μπορεί να δηλώσει ο/η φοιτητής/τρια ανά εξάμηνο είναι επτά (7). Οι φοιτητές/τριες/τριες που βρίσκονται χρονολογικά στα τέσσερα πρώτα εξάμηνα δεν μπορούν να δηλώσουν μαθήματα εξαμήνου μεγαλύτερου από αυτό που βρίσκονται χρονολογικά. Προτείνεται δε στους/τις φοιτητές/τριες/τριες του 5ου και άνω εξαμήνων να δηλώνουν τα μαθήματα του εξαμήνου, στο οποίο βρίσκονται χρονολογικά. Στο Τμήμα υπάρχουν προαπαιτούμενα μαθήματα: Το μάθημα «Κοινωνιολογία του Πολιτικού Συστήματος Ι» είναι προαπαιτούμενο για το μάθημα «Κοινωνιολογία του Πολιτικού Συστήματος ΙΙ». ~ 21 ~

22 Το μάθημα «Κοινωνιολογία της Παρέκκλισης» είναι προαπαιτούμενο για το σεμινάριο «Ειδικά Θέματα της Κοινωνιολογίας της Παρέκκλισης. Παραβατικότητα και Αντεγκληματική Πολιτική». Το μάθημα «Κοινωνική Ψυχολογία Ι» είναι προαπαιτούμενο για το μάθημα «Κοινωνική Ψυχολογία ΙΙ». Το μάθημα «Κοινωνική Ψυχολογία Ι» είναι προαπαιτούμενο για το σεμινάριο «Εφαρμογές Κοινωνικής Ψυχολογίας». Το μάθημα «Κοινωνιολογία του Περιβάλλοντος Ι» είναι προαπαιτούμενο για το μάθημα «Κοινωνιολογία του Περιβάλλοντος ΙΙ». Το μάθημα «Κοινωνικές Τάξεις και Κοινωνικές Ανισότητες» είναι προαπαιτούμενο για το μάθημα «Κοινωνικές Ανισότητες και Κοινωνικός Αποκλεισμός» Επιπλέον σημειώνεται ότι : Το μάθημα «Κοινωνική Δημογραφία Ι» είναι αντίστοιχο του μαθήματος «Εισαγωγή στην Κοινωνική Δημογραφία» του προγράμματος σπουδών Το μάθημα «Κοινωνική Δημογραφία ΙΙ» είναι αντίστοιχο του μαθήματος «Κοινωνική Δημογραφία με έμφαση σε Συστήματα Ανάλυσης και Τεκμηρίωσης» του προγράμματος σπουδών Το σεμινάριο «Ειδικά Θέματα της Κοινωνιολογίας της Παρέκκλισης. Παραβατικότητα και Αντεγκληματική Πολιτική» είναι αντίστοιχο του σεμιναρίου «Παρεκκλίνουσα Συμπεριφορά και Κοινωνικός Έλεγχος» του προγράμματος σπουδών Το μάθημα «Κοινωνιολογία της Ανάπτυξης και της Παγκοσμιοποίησης» είναι αντίστοιχο του μαθήματος «Κοινωνιολογία της Ανάπτυξης» του προγράμματος σπουδών Το μάθημα «Συγκριτική Κοινωνιολογία του Εθνοτισμού» παύει να διδάσκεται. Το μάθημα «Κράτη, Πόλεμος και Καπιταλισμός» είναι αντίστοιχο του μαθήματος «Σύγχρονη Συγκριτική Κοινωνιολογία» του προγράμματος σπουδών Το μάθημα «Πόλεμος και Σύγχρονη Κοινωνία» είναι αντίστοιχο του μαθήματος «Κοινωνιολογία του Πολέμου» του προγράμματος σπουδών Το μάθημα «Κοινωνία και Κοινοτισμός» είναι αντίστοιχο του μαθήματος με το ίδιο τίτλο του προγράμματος σπουδών Αναλυτικά στοιχεία για το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. ~ 22 ~

23 Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας & Επικοινωνίας Το Πρόγραμμα Προπτυχιακών Σπουδών (Π.Π.Σ.) του Τμήματος Πολιτισμικής Πληροφορικής έχει δομηθεί με βάση τα διεθνή πρότυπα προγραμμάτων σπουδών στο διεπιστημονικό πεδίο της Πολιτισμικής Πληροφορικής. Περιλαμβάνει δύο έτη Μαθήματα Κορμού (Α' και Β' Έτος σπουδών) και δύο έτη εξειδικευμένης Εκπαίδευσης με τέσσερις (4) Κατευθύνσεις (Γ' και Δ' Έτος σπουδών). Πρόκειται για τις κατευθύνσεις α) της Σύγχρονης Μουσειολογίας, β) της Οπτικοακουστικής Επικοινωνίας, γ) Πολιτιστικής Αναπαράστασης και Νέων Τεχνολογιών και δ) Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας και Διαπολιτισμικής Επικοινωνίας. Το Π.Π.Σ. διαρκεί οκτώ (8) ακαδημαϊκά εξάμηνα και τα μαθήματα που προσφέρει διακρίνονται σε: Κορμού Υποχρεωτικά Κατεύθυνσης Υποχρεωτικά Μαθήματα Υποχρεωτικά Επιλογής (προσφέρονται και στον Κορμό και στις Κατευθύνσεις) Μαθήματα Κύκλων Πληροφορικής (3 κύκλοι, 2 μαθήματα σε κάθε κύκλο) Συνολικά το Π.Π.Σ. περιλαμβάνει 119 μαθήματα, 83 Υποχρεωτικά και 36 Υποχρεωτικά Κατ Επιλογή (Κορμού, Κατευθύνσεων και Κύκλων Πληροφορικής). Ένα από τα 36 Υποχρεωτικά Κατ Επιλογήν μαθήματα είναι και η θερινή πρακτική άσκηση, η οποία εντάχθηκε στο Π.Π.Σ. το ακαδ. έτος (Συνεδρίαση Προσωρινής Γενικής Συνέλευσης 11/9/2001). Μέχρι σήμερα 425 φοιτητές/τριες έχουν πραγματοποιήσει την πρακτική τους άσκηση σε περισσότερους από 100 φορείς σε όλη την Ελλάδα με πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα. Παράλληλα, σημαντικά βήματα έχουν γίνει στην ένταξη φοιτητών στο πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης του Erasmus. Τέλος οι φοιτητές/τριες/τριες ενθαρρύνονται να αξιοποιούν τις δυνατότητες που προσφέρουν διαπανεπιστημιακές συνεργασίες (π.χ. Erasmus). Την τελευταία πενταετία 41 φοιτητές/τριες του Τμήματος παρακολούθησαν μαθήματα σε ξένα Πανεπιστήμια, ενώ το Τμήμα δέχτηκε 27 φοιτητές/τριες ξένων Πανεπιστημίων. Καθώς οι επιστημονικοί τομείς που καλύπτει το Τμήμα εξελίσσονται συνεχώς, επιδιώκεται η διατήρηση της ευελιξίας και της συνεχούς ανανέωσης του περιεχομένου των μαθημάτων του, ώστε να υπηρετήσει αποτελεσματικά τόσο την εκπαιδευτική διαδικασία, όσο και την επιστημονική έρευνα. Σ αυτό το πνεύμα, η τελευταία αναμόρφωση του προγράμματος σπουδών πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του ακ. έτους Αναλυτικά στοιχεία για το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. ~ 23 ~

24 Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών (Π.Π.Σ.) του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων για το ακαδημαϊκό έτος περιλαμβάνει 28 μαθήματα υποδομής (94 δ.μ.), 58 μαθήματα κατευθύνσεων και 13 μαθήματα ελεύθερης επιλογής. Στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων προσφέρονται πέντε κατευθύνσεις σπουδών, ενώ ορισμένα μαθήματα είναι ενταγμένα σε περισσότερες από μια κατευθύνσεις. Ορισμένα μαθήματα που θεωρούνται βασικά, χωρίς να είναι υποχρεωτικά, περιλαμβάνονται σε όλες τις κατευθύνσεις σπουδών. Οι κατευθύνσεις είναι: 1. Μάρκετινγκ 2. Διοίκηση Τουρισμού 3. Διοίκηση Οργάνωση Επιχειρήσεων & Νέες Τεχνολογίες 4. Λογιστική Χρηματοοικονομική 5. Επιχειρηματική Οικονομική Οι κατευθύνσεις σπουδών απαρτίζονται από δέσμες μαθημάτων, η διδασκαλία των οποίων οδηγεί σε μια σχετική εξειδίκευση του/της φοιτητή/τριας. Οι συνδυασμοί των μαθημάτων που είναι ενταγμένα στις προτεινόμενες κατευθύνσεις αντιστοιχούν σε συγκεκριμένες κατηγορίες προβλημάτων και μεθόδων, στις οποίες ο/η φοιτητής/τρια μπορεί να δώσει έμφαση κατά τη διάρκεια των σπουδών του. Ο/η φοιτητής/τρια οφείλει να εξεταστεί επιτυχώς σε τουλάχιστον 9 μαθήματα της κατεύθυνσης που έχει επιλέξει, τα οποία αντιστοιχούν σε 27 διδακτικές μονάδες. Σε κάθε κατεύθυνση ορίζονται έξι υποχρεωτικά μαθήματα, από τα οποία ο/η φοιτητής/τρια που την έχει επιλέξει οφείλει να ολοκληρώσει επιτυχώς τα πέντε, για τη λήψη πτυχίου. Η πτυχιακή εργασία, που οφείλει να εκπονήσει ο/η φοιτητής/τρια για να ολοκληρώσει τις σπουδές του, συνιστάται να εντάσσεται στο ευρύτερο γνωστικό πεδίο της κατεύθυνσης σπουδών που επιλέγει. Προϋπόθεση για την εγγραφή σε κατεύθυνση σπουδών, καθώς και σε οποιοδήποτε μάθημα ενταγμένο σε κατεύθυνση, είναι η επιτυχής ολοκλήρωση μαθημάτων κορμού, με τα οποία ο/η φοιτητής/τρια να συγκεντρώνει τουλάχιστον 50% των διδακτικών μονάδων των μαθημάτων κορμού (δηλαδή 47 διδακτικές μονάδες). Η προτελευταία αναμόρφωση του Π.Π.Σ. πραγματοποιήθηκε το ακαδ. έτος , ενώ από το ακαδ. έτος ισχύει το νέο αναμορφωμένο Π.Π.Σ.. Σημειώνεται επίσης ότι από το ίδιο ακαδ. έτος ( ) υπάρχει η αντιστοίχηση διδακτικών μονάδων και μονάδων με βάση το ECTS. ~ 24 ~

25 Κάθε φοιτητής/τρια συμπληρώνει το πρόγραμμα που θα παρακολουθήσει με δέκα (10) τουλάχιστον διδακτικές μονάδες από μαθήματα που μπορεί να επιλέξει ελεύθερα ως εξής: Από τον κατάλογο των μαθημάτων ελεύθερης επιλογής που προσφέρονται στο Τμήμα. Μαθήματα που είναι ενταγμένα στις κατευθύνσεις σπουδών, είτε στην κατεύθυνση που επέλεξε είτε σε άλλες κατευθύνσεις. Μαθήματα που είναι δυνατό να παρακολουθήσει, συμμετέχοντας στο πρόγραμμα των διεθνών εκπαιδευτικών ανταλλαγών. Μαθήματα που προσφέρονται από το Πρόγραμμα Σπουδών άλλων Τμημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Σε περίπτωση αποτυχίας σε κάποιο μάθημα, έχει τη δυνατότητα είτε να επαναλάβει το μάθημα, είτε να το αντικαταστήσει με κάποιο άλλο. Αναλυτικά στοιχεία για το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Ναυτιλίας & Επιχειρηματικών Υπηρεσιών Το Τμήμα Ναυτιλίας και Επιειρηματικών Υπηρεσιών προσφέρει εισαγωγικά μαθήματα στην οικονομία, την οργάνωση-διοίκηση-χρηματοδότηση επιχειρήσεων, εξειδικευμένα μαθήματα δικαίου, εφαρμοσμένων οικονομικών στις μεταφορές, το εμπόριο και τα ναυτιλιακά, αλλά και προχωρημένα μαθήματα στη διοίκηση ναυτιλιακών-μεταφορικών επιχειρήσεων, το θαλάσσιο περιβάλλον και την διαχείριση της υποδομής δικτύων συνδυασμένων μεταφορών. Αποβλέπει στον εφοδιασμό των φοιτητών/τριών με γνώσεις και ικανότητες απαραίτητες για την ανάπτυξη δυνατότητας επικοινωνίας με το περιβάλλον, διαχείρισης θεμάτων και λήψης αποφάσεων σε έναν έντονα ανταγωνιστικό χώρο, όπως είναι η ναυτιλία, οι μεταφορές και το διεθνές εμπόριο. Οι φοιτητές/τριες και οι φοιτήτριες του Τμήματος προετοιμάζονται για να καταλάβουν θέσεις διοικητικών στελεχών σε επιχειρήσεις, οργανισμούς και γενικότερα οικονομικές μονάδες που δραστηριοποιούνται στο χώρο της Ναυτιλίας (π.χ. σε ναυτιλιακές επιχειρήσεις, γραφεία ναυλώσεων, ναυπηγεία, παράκτια βιομηχανία, ναυτιλιακά πρακτορεία, διοίκηση και διαχείριση λιμένων), αλλά και στον ευρύτερο τομέα των Μεταφορών (π.χ. αεροπορικές, σιδηροδρομικές και υπεραστικές μεταφορές, διαμεταφορές, διοίκηση και οργάνωση τερματικών εγκαταστάσεων), καθώς επίσης και στον τομέα του Διεθνούς Εμπορίου και σε μεγάλους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και τράπεζες. Παράλληλα οι φοιτητές/τριες/ φοιτήτριες αποκτούν ισχυρές βάσεις για ~ 25 ~

26 μεταπτυχιακές σπουδές, εξασφαλίζοντας έτσι επιπρόσθετες δυνατότητες εξέλιξης. Το Τμήμα Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών του Πανεπιστημίου Αιγαίου προσφέρει ένα προπτυχιακό πρόγραμμα τετραετούς φοίτησης το οποίο περιλαμβάνει: Δύο ενότητες πανεπιστημιακών μαθημάτων. Στην πρώτη ενότητα συγκεντρώνονται τα μαθήματα που παρέχουν τις απαιτούμενες γνώσεις υποδομής και κορμού. Στη δεύτερη ενότητα προσφέρονται μαθήματα εμβάθυνσης και επιλογής ομαδοποιημένα κατά δέσμες, από τις οποίες οι φοιτητές/τριες/τριες επιλέγουν εκείνη που ανταποκρίνεται στα συγκεκριμένα επαγγελματικά τους ενδιαφέροντα (μαθήματα εμβάθυνσης και μαθήματα ελεύθερης επιλογής). Τις δράσεις που αφορούν τη Σύνδεση Πανεπιστημίου-Επιχειρήσεων για τη διεξαγωγή σεμιναρίων και διαλέξεων στελεχών επιχειρήσεων, την πρακτική άσκηση των φοιτητών/τριών, π.χ. εκπαιδευτικές επισκέψεις, εκδρομές, κ.λπ.. Την εκπόνηση διπλωματικής εργασίας/ στο πλαίσιο της οποίας ο/η φοιτητής/τρια καλείται, υπό την επίβλεψη ενός διδάσκοντος, να εφαρμόσει τις θεωρητικές του γνώσεις στη μελέτη ενός συγκεκριμένου προβλήματος, προκειμένου να αναπτύξει την αναλυτική και συνθετική του ικανότητα. Το πρόγραμμα σπουδών συνδυάζει βασική εκπαίδευση σε όλο το φάσμα των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων, ενώ ταυτόχρονα προσφέρει τη δυνατότητα για εξειδικευμένη επιστημονική κατάρτιση στο συγκεκριμένο χώρο της Ναυτιλιακής Επιχείρησης, των Μεταφορών, και του Διεθνούς Εμπορίου. Ο αριθμός των διδακτικών μονάδων (δ.μ.) που αντιστοιχούν σε κάθε μάθημα ορίζεται σε 3. Το σύνολο των προσφερομένων μαθημάτων από το Τμήμα Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών ξεπερνά τα 65. Τα προσφερόμενα μαθήματα διακρίνονται σε: Μαθήματα Υποδομής-Κορμού (Υποχρεωτικά)-Πρώτος Κύκλος: Στα μαθήματα κορμού περιλαμβάνονται: (α) Δώδεκα (12) μαθήματα Γενικής Εκπαίδευσης (36 δ.μ.) που σχετίζονται με την οργάνωση, τη λειτουργία και περιβάλλον των επιχειρήσεων, όπως τα Μαθηματικά, η Οικονομική Θεωρία, η Στατιστική, η Πληροφορική, το Δίκαιο, η Κοινωνιολογία, η Οικονομική Γεωγραφία και 2 μαθήματα ξένης γλώσσας (Αγγλικά). Ορισμένα μαθήματα περιλαμβάνουν και εργαστήρια (Μαθηματικά-Στατιστική-Πληροφορική) και κατά συνέπεια το σύνολο των διδακτικών μονάδων ανέρχεται σε (40). ~ 26 ~

27 (β) Δεκαεπτά (17) μαθήματα Βασικής Εκπαίδευσης στη Διοίκηση (51 δ.μ.) που αφορούν τις Αρχές Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής, την Οργάνωση- Διοίκηση Επιχειρήσεων, την Οργάνωση-Διοίκηση Παραγωγής, τη Διοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων, τις Ποσοτικές Μεθόδους για Μεταφορές-Εμπόριο, την Οικονομική των Μεταφορών, τη Ναυτιλιακή Οικονομική, τη Ναυτιλιακή Τεχνολογία, τη Ναυτιλιακή Λογιστική, το Μάρκετινγκ και τα Logistics. (γ) Εννέα (9) μαθήματα Διεύρυνσης Γνώσεων (27 δ.μ.) στη Ναυτιλία, τις Μεταφορές και το Εμπόριο, τα οποία διδάσκονται στο τρίτο κυρίως και τέταρτο έτος σπουδών και αφορούν το Δίκαιο της Θάλασσας, το Ναυτικό Δίκαιο, τη Ναυτιλιακή Ελεγκτική, τη Διοίκηση Πλοίου-Διαχείριση Φορτίου, τη Διαχείριση-Προστασία Θαλασσίου Περιβάλλοντος, τις Ναυλώσεις, τις Ναυτασφαλίσεις, και την Ανάλυση Συγκοινωνιακών και Μεταφορικών Συστημάτων. Μαθήματα Εμβάθυνσης-Επιλογής (Δεύτερος Κύκλος): Στα μαθήματα εμβάθυνσης-επιλογής περιλαμβάνονται: (α) Έξι (6) μαθήματα Εμβάθυνσης Γνώσεων (18 δ.μ. τουλάχιστον), τα οποία επιλέγονται από τρεις ομάδες μαθημάτων που δίνουν έμφαση στη Ναυτιλία, τις Μεταφορές, και το Διεθνές Εμπόριο, και κατανέμονται ανά ένα στο Ε και ΣΤ εξάμηνο και ανά τρία μαθήματα στο Ζ και το Η εξάμηνο σπουδών. (β) Δύο (2) μαθήματα Επιλογής (6 δ.μ.), τα οποία επιλέγονται από ομάδα προσφερομένων στο Τμήμα μαθημάτων. (γ) Διπλωματική εργασία (Μελέτη), που εκπονείται υποχρεωτικά τα δύο τελευταία εξάμηνα φοιτήσεως και στην οποία αντιστοιχούν 6 δ.μ. Αναλυτικά στοιχεία για το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας & Διοίκησης Το Πρόγραμμα Προπτυχιακών Σπουδών (Π.Π.Σ.) του Τμήματος Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης αποτελείται από : Μαθήματα Κορμού (Υποχρεωτικά), τα οποία διδάσκονται αποκλειστικά κατά τα πρώτα 3,5 έτη σπουδών και είναι κοινά για όλους τους/τις φοιτητές/τριες/τριες. Τα Μαθήματα Κορμού είναι 41, εκ των οποίων: - 10 ανήκουν στον τομέα των Θετικών Επιστημών (μαθηματικά, φυσική, χημεία) - 6 εντάσσονται στα μαθήματα της επιστήμης του Μηχανικού - 12 είναι μαθήματα Οικονομικής, Χρηματοοικονομικής και Δικαίου ~ 27 ~

28 - 7 ανήκουν στην επιστήμη της Διοίκησης - 6 εντάσσουν τους/τις φοιτητές/τριες στην Κοινωνία της Πληροφορίας Υποχρεωτικά Μαθήματα Κατεύθυνσης, τα οποία διδάσκονται, κυρίως, στο 4 ο έτος σπουδών και είναι απαραίτητα για την ειδίκευση στον τομέα που θα επιλέξει ο/η φοιτητής/-τρια. Συγκεκριμένα, πρόκειται για επτά (7) μαθήματα που καθορίζουν το γνωστικό αντικείμενο της κατεύθυνσης. Το σύνολο των προσφερομένων υποχρεωτικών μαθημάτων κατεύθυνσης και για τις τέσσερις κατευθύνσεις ανέρχεται σε 27. Κατ Επιλογή Υποχρεωτικά Μαθήματα Κατεύθυνσης. Το Πρόγραμμα Σπουδών, ακόμη και στο πλαίσιο της ίδιας κατεύθυνσης, επιτρέπει στο/στη φοιτητή/τρια την ειδίκευση στην κατεύθυνση που έχει επιλέξει, με την επιλογή τριών (3) μαθημάτων από ένα σύνολο περίπου δέκα, κατά μέσο όρο. Γενικής Επιλογής Μαθήματα, εκ των οποίων είναι υποχρεωτική η επιλογή τεσσάρων (4). Τα μαθήματα αυτά είναι γενικότερου ενδιαφέροντος και επιτρέπουν τον εμπλουτισμό του προγράμματος σπουδών με θέματα σημαντικά για τη διαμόρφωση της προσωπικότητας και των δεξιοτήτων ενός Μηχανικού Οικονομίας και Διοίκησης. Το σύνολο των προσφερομένων μαθημάτων γενικής επιλογής ανέρχεται σε 10 μαθήματα. Πρακτική Άσκηση: Επί τόπου εκπαίδευση φοιτητών σε ιδιωτικές επιχειρήσεις και φορείς του δημοσίου τομέα. Το πρόγραμμα είναι προαιρετικό. Διπλωματική Εργασία: η εκπόνηση της διπλωματικής εργασίας ξεκινά κατά το ένατο εξάμηνο σπουδών και ολοκληρώνεται στο δέκατο εξάμηνο. Τα 55 αυτά μαθήματα αναφέρονται σε ένα σύνολο 90 και πλέον συνολικά μαθημάτων που προσφέρονται από το Τμήμα, καταδεικνύοντας τον πλούτο ενός ανταγωνιστικού και πρωτοπόρου Προγράμματος Σπουδών. Το Π.Π.Σ. αναπτύχθηκε μέσω εντατικής διαβούλευσης μελών ΔΕΠ της ευρύτερης ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας, καθώς και με καταξιωμένα στελέχη του επιχειρηματικού κόσμου και της δημόσιας διοίκησης. Η διαβούλευση αυτή ολοκληρώθηκε με τη διημερίδα της που έλαβε χώρα κατά το πρώτο έτος λειτουργίας του Τμήματος. Μετά από τρία χρόνια λειτουργίας του Τμήματος και με βάση την αποκτηθείσα εμπειρία το Π.Π.Σ. αναμορφώθηκε στο πλαίσιο της ημερίδας της 21 ης Ιουνίου του Έκτοτε περιορισμένης εμβέλειας αναμορφώσεις του Π.Π.Σ. λαμβάνουν χώρα την άνοιξη κάθε ακαδημαϊκού έτους, μέσω εσωτερικής διαβούλευσης και έγκρισης από τη Γενική Συνέλευση του Τμήματος. Η σημαντικότερη από αυτές τις αναμορφώσεις του Π.Π.Σ. έλαβε χώρα την Άνοιξη του 2007, κατά την οποία δημιουργήθηκε η 4 η κατεύθυνση σπουδών με τίτλο «Πληροφοριακά Συστήματα και Διαχείριση ~ 28 ~

29 Επιχειρησιακών Διαδικασιών (Information Systems and Business Process Management)» Αναλυτικά στοιχεία για το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Μαθηματικών Στα πρώτα δύο έτη σπουδών του Τμήματος Μαθηματικών προσφέρονται μαθήματα υποδομής, τα οποία καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα Θεωρητικών και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Επίσης προσφέρονται ορισμένα μαθήματα Πληροφορικής που επιτρέπουν στους/στις φοιτητές/τριες/τριες να εξοικειωθούν θεωρητικά και πρακτικά με τη σύγχρονη τεχνολογία. Πολλά μαθήματα των δύο πρώτων ετών είναι υποχρεωτικά για όλους τους/τις φοιτητές/τριες/τριες. Στα δύο τελευταία έτη παρέχεται η δυνατότητα στους/στις φοιτητές/τριες/τριες να επιλέξουν τα μαθήματα εκείνα που ανταποκρίνονται στα ενδιαφέροντά τους από ένα μεγάλο σύνολο μαθημάτων διαφορετικών κατευθύνσεων. Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους των σπουδών τους οι φοιτητές/τριες/τριες μπορούν να εκπονήσουν Πτυχιακή Εργασία. Επίσης στη διάρκεια των σπουδών τους μπορούν να συμμετάσχουν σε Πρακτική Άσκηση σε κάποιο εργασιακό χώρο εκτός Πανεπιστημίου. Το Πρόγραμμα Σπουδών διαρθρώνεται σε οτκώ εξάμηνα, αποτελούμενο από μαθήματα : Υποχρεωτικά Κατ' Επιλογήν Υποχρεωτικά Προαιρετικά Σημειώνεται επίσης ότι εφαρμόζεται ο θεσμός των προαπαιτούμενων μαθημάτων. Αναλυτικά στοιχεία για το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Στατιστικής και Αναλογιστικών - Χρηματοοικονομικών Μαθηματικών Μετά την τελευταία ανανέωση, κατέστη επίκαιρο το Πρόγραμμα Προπτυχιακών Σπουδών (Π.Π.Σ.) και ανταποκρίνεται πλέον σε μεγάλο βαθμό στις απαιτήσεις της κοινωνίας. Το Π.Π.Σ. αξιολογείται και τροποποιείται με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος. Στο Τμήμα προσφέρονται 35 υποχρεωτικά μαθήματα που αντιστοιχούν σε ποσοστό 39,54%, 17 μαθήματα επιλογής που αντιστοιχούν σε ποσοστό 19,76% ~ 29 ~

30 και τέλος 34 προαιρετικά μαθήματα που αντιστοιχούν σε ποσοστό 39,51% επί του συνόλου των μαθημάτων. Δεν εφαρμόζεται σύστημα προαπαιτούμενων μαθημάτων. Ο αριθμός των μαθημάτων που προσφέρονται από άλλα Τμήματα είναι ίσος με 14, συγκεκριμένα 7 από το Τμήμα Μαθηματικών και 7 από το Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών συστημάτων. Η μόνη ξένη γλώσσα που διδάσκεται στο Τμήμα είναι η Αγγλική και συγκαταλέγεται στα υποχρεωτικά μαθήματα. Στο Τμήμα εφαρμόζεται το σύστημα μεταφοράς διδακτικών μονάδων ECTS. Επίσης υπάρχει ο θεσμός της πρακτικής άσκησης, αν και δεν είναι υποχρεωτική. Η διάρκεια της πρακτικής άσκησης είναι 2 μήνες. Το αντικείμενο απασχόλησης, κατά την πρακτική άσκηση, σε μερικές περιπτώσεις συνδέεται με την εκπόνηση της πτυχιακής εργασίας και συχνά δημιουργεί ευκαιρίες για την μελλοντική απασχόληση των πτυχιούχων. Το Τμήμα Στατιστικής και αναλογιστικών- Χρηματοοικονομικών Μαθηματικών έχει αναπτύξει δίκτυο διασύνδεσης με κοινωνικούς, πολιτιστικούς ή παραγωγικούς φορείς, με σκοπό την πρακτική άσκηση των φοιτητών/τριών. Οι προϋποθέσεις και απαιτήσεις για τη συνεργασία του Τμήματος με τους φορείς εκτέλεσης της πρακτικής άσκησης είναι ο κύκλος εργασιών του συγκεκριμένου φορέα να είναι σχετικός με τις γνώσεις που προσφέρει το Τμήμα, η εργασία που θα ανατεθεί στο/στη φοιτητή/τρια να έχει σχέση με το αντικείμενο σπουδών του. Υπάρχει στενή επίβλεψη και παρακολούθηση των ασκούμενων φοιτητών/τριών από τον εκάστοτε υπεύθυνο καθηγητή, ο οποίος βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τον ασκούμενο και με τον προϊστάμενό του για τυχόν προβλήματα που θα δημιουργηθούν. Η κυριότερη δυσκολία που αντιμετωπίζει το Τμήμα στην οργάνωση της πρακτικής άσκησης των φοιτητών/τριών είναι η μεγάλη καθυστέρηση των κονδυλίων από το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας. Αναλυτικά στοιχεία για το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Το Πρόγραμμα Προπτυχιακών Σπουδών (Π.Π.Σ.) του Τμήματος Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων έχει διαρθρωθεί με τρόπο, ώστε να είναι συνεπές με τους στόχους του Τμήματος και να εντάσσεται σε διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα. Οι διαρκώς αυξανόμενες απαιτήσεις της Κοινωνίας της Πληροφορίας και της Γνώσης στην εξειδίκευση και κατάρτιση, αντικατοπτρίζονται πλήρως στο Π.Π.Σ., το οποίο περιλαμβάνει ένα σύνολο μαθημάτων επιλογής-ειδίκευσης, τα οποία σε συνδυασμό με το βασικό κορμό μαθημάτων εξασφαλίζουν στους προπτυχιακούς φοιτητές/τριες/τριες τις ~ 30 ~

31 γνώσεις και τα εφόδια να αντεπεξέλθουν στη μετέπειτα επαγγελματική ή ακαδημαϊκή τους πορεία. Η ανάπτυξη του προγράμματος έχει βασιστεί στα πρότυπα προγράμματα που έχουν από κοινού αναπτύξει οι διεθνείς οργανισμοί Association for Computing Machinery (ACM) και Institute for Electrical and Electronic Engineers (ΙΕΕΕ). Το πρόγραμμα σπουδών ανανεώνεται και εξελίσσεται διαρκώς ακολουθώντας τη δυναμική του κλάδου, έτσι ώστε οι σπουδές που προσφέρει το Τμήμα να έχουν διαρκώς σύγχρονο, δυναμικό και ανταγωνιστικό χαρακτήρα. Το πρόγραμμα σπουδών δεν διαχωρίζει κύκλους μαθημάτων. Το Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων θεωρεί τα μαθήματα των πρώτων δύο ετών ως μαθήματα κορμού, τα οποία αντιστοιχούν περίπου στο 25% των προσφερόμενων μαθημάτων και περίπου στο 40% των μαθημάτων που απαιτούνται για τη λήψη διπλώματος (ο ακριβής αριθμός είναι περίπου 60 αλλά προκύπτει με βάση τις απαιτούμενες διδακτικές μονάδες για την αποφοίτηση). Ο αριθμός των μαθημάτων επιλογής ανέρχεται σε 55 ενώ ο αριθμός των υποχρεωτικών μαθημάτων είναι 45. Η κατανομή των μαθημάτων επιλογής ανά εξάμηνο είναι σχεδόν ισομερής (από το Ζ εξάμηνο και μετά) και ανέρχεται στα 15 μαθήματα περίπου. Επιπλέον, προσφέρονται επτά (7) προαιρετικά μαθήματα, τα οποία ονομάζονται Μαθήματα Ελεύθερης Επιλογής. Τα μαθήματα αυτά δεν έχουν διδακτικές μονάδες και ο βαθμός τους δεν συνυπολογίζεται στο Βαθμό του Διπλώματος. Ο συνολικός αριθμός των μαθημάτων είναι: 45 Υποχρεωτικά, 55 Επιλογής, 7 Ελεύθερης επιλογής, Αγγλικά (υποχρεωτικό), Διπλωματική Εργασία (υποχρεωτική), ήτοι σύνολο 109. Επομένως τα αντίστοιχα ποσοστά είναι: Υποχρεωτικά: 44% Επιλογής: 50% Ελεύθερης επιλογής: 6% Στους φοιτητές/τριες και φοιτήτριες του Τμήματος παρέχεται η δυνατότητα κατά τη διάρκεια των σπουδών τους να δηλώνουν μαθήματα από τα Προγράμματα Σπουδών των άλλων Τμημάτων της Πανεπιστημιακής Μονάδας Σάμου. Διευκρινίζεται ότι για κάθε φοιτητή και φοιτήτρια, ανεξαρτήτως του πλήθους των μαθημάτων που δήλωσε και παρακολούθησε, ο ανώτατος αριθμός μαθημάτων από προγράμματα σπουδών των υπολοίπων Τμημάτων της Πανεπιστημιακής Μονάδας Σάμου, στα οποία μπορεί να καταχωρισθεί βαθμός ~ 31 ~

32 αντικαθιστώντας ισάριθμα Μαθήματα Επιλογής, είναι τρία (3). Τα μαθήματα αυτά δεν επιτρέπεται να έχουν περιεχόμενο που επικαλύπτεται σημαντικά με εκείνο μαθημάτων του Τμήματος Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων. Επιπλέον, στο βασικό πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται ως μαθήματα επιλογής δύο μαθήματα τα οποία προσφέρονται από το Τμήμα Περιβάλλοντος και δύο μαθήματα τα οποία προσφέρονται από το Τμήμα Στατιστικής και Αναλογιστικών Χρηματοοικονομικών Μαθηματικών. Στο Τμήμα διδάσκονται οι ξένες γλώσσες των αγγλικών και των γαλλικών. Τα μεν αγγλικά ανήκουν στην κατηγορία του υποχρεωτικού μαθήματος, ενώ τα γαλλικά χαρακτηρίζονται ως μάθημα επιλογής. Στο Τμήμα δεν εφαρμόζεται το σύστημα των προαπαιτούμενων μαθημάτων. Οι μέθοδοι αξιολόγησης της επίδοσης των φοιτητών και φοιτητριών εξαρτώνται από τη φύση του αντικειμένου που σπουδάζουν. Ωστόσο, όλες οι μέθοδοι περιλαμβάνουν ένα συνδυασμό γραπτής ή προφορικής εξέτασης και αξιολόγησης της εργαστηριακής επίδοσης και των γραπτών εργασιών που ολοκληρώνονται κατά τη διάρκεια του ακαδημαϊκού εξαμήνου. Η αξιολόγηση της επίδοσης των φοιτητών και φοιτητριών αποσκοπεί στην εξέταση του βαθμού αφομοίωσης της παρεχόμενης γνώσης κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Κάθε μάθημα εξετάζεται με γραπτές ή προφορικές εξετάσεις στο τέλος κάθε εξαμήνου, ή με συγγραφή και παρουσίαση εργασιών κατά τη διάρκειά του, ή τέλος με κάποιο συνδυασμό τους. Σε περίπτωση αποτυχίας σε ένα ή περισσότερα μαθήματα προβλέπεται δεύτερη εξεταστική περίοδος μέσα στο ίδιο ακαδημαϊκό έτος. Σε περίπτωση αποτυχίας σε υποχρεωτικό μάθημα ο/η φοιτητής/τρια οφείλει να το επαναλάβει σε επόμενο εξάμηνο. Σε περίπτωση αποτυχίας σε κατ' επιλογήν μάθημα, έχει τη δυνατότητα είτε να το επαναλάβει σε επόμενα εξάμηνα, ή να το αντικαταστήσει με κάποιο άλλο της επιλογής του. Ο θεσμός της πρακτικής άσκησης εφαρμόζεται με επιτυχία στο Τμήμα. Η πρακτική άσκηση δεν είναι υποχρεωτική, αλλά προσφέρεται στους/στις φοιτητές/τριες/τριες ως μάθημα επιλογής στο Η εξάμηνο, με απώτερο στόχο να γνωρίσουν οι συμμετέχοντες τις νέες τεχνολογίες της πληροφορικής και των επικοινωνιών σε πραγματικό περιβάλλον επιχείρησης του δημόσιου ή ιδιωτικού τομέα της οικονομίας στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Η βαρύτητα της είναι 4 διδακτικές μονάδες (5 ECTS), ενώ με την πάροδο των ετών αυξάνεται ολοένα το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων σε αυτή, καθώς η πρακτική εξάσκηση θεωρείται ως βασικό εφόδιο των αποφοίτων στην μετέπειτα επαγγελματική τους πορεία. Αναλυτικά στοιχεία για το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. ~ 32 ~

33 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών (Π.Π.Σ.) του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης έχει στόχο να παρέχει τις βάσεις και τη μέθοδο που χρειάζεται ο σύγχρονος εκπαιδευτικός της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στα κύρια γνωστικά αντικείμενα των ανθρωπιστικών, κοινωνικών και θετικών επιστημών. Καλύπτει όλο το φάσμα των επιστημών της αγωγής, από την παιδαγωγική θεωρία και τις θεωρίες μάθησης έως την κοινωνιολογία της εκπαίδευσης και την κλινική και γνωστική ψυχολογία. Καλύπτει επίσης τις ανθρωπιστικές, κοινωνικές και θετικές επιστήμες, δίνοντας όμως έμφαση στη «διδακτική μετατόπιση» των επιστημονικών γνώσεων, δηλαδή τη μετατροπή τους σε αντικείμενα του σχολικού προγράμματος της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Τα μαθήματα κατανέμονται σε τέσσερις τομείς γνωστικών αντικειμένων: Α Ενότητα: Ψυχολογία και Παιδαγωγικές Επιστήμες Β Ενότητα: Κοινωνικές Ανθρωπιστικές Επιστήμες και η Διδακτική τους Γ Ενότητα: Θετικές Επιστήμες Νέες Τεχνολογίες και η Διδακτική τους Δ Ενότητα: Ελληνική Γλώσσα Λογοτεχνία Λαογραφία και η Διδακτική τους Επιπλέον στο Π.Π.Σ. έχουν ενταχθεί τρεις Ξένες Γλώσσες (από τις οποίες ο/η φοιτητής/τρια θα πρέπει να επιλέξει τη μια), μια ομάδα Ειδικών Μαθημάτων και μια ομάδα μαθημάτων Ελεύθερης Επιλογής. Συνολικά το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνει 129 μαθήματα: 36 Υποχρεωτικά, 57 Επιλογής, 16 Έρευνες, 10 Πρακτικές Ασκήσεις (1 μάθημα στην Α φάση, 5 μαθήματα στη Β φάση και 4 μαθήματα στη Γ φάση) και 10 κατ επιλογήν υποχρεωτικά (Ξένες Γλώσσες). Όλα τα μαθήματα δίνουν στο/τη φοιτητή/τρια 3 διδακτικές μονάδες, εκτός από τις Ξένες Γλώσσες που δίνουν 2. Όλα τα μαθήματα προσφέρονται από το Τμήμα, εκτός από μια Ξένη Γλώσσα (Γερμανικά) που παρέχεται από το Π.Π.Σ. του Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Η τελευταία αναμόρφωση του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών έγινε τον Απρίλιο του 2008 (για το Ακαδημαϊκό έτος ). Αναλυτικά στοιχεία για το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής & Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού Η ιδιαιτερότητα του Προγράμματος Σπουδών του Τμήματος βρίσκεται στο γεγονός ότι γνωστικά αντικείμενα και μαθήματα είναι ταυτόσημα με τα φαινόμενα και τα προβλήματα που αντιμετωπίζονται στην εκπαιδευτική πράξη, ~ 33 ~

34 κι όχι με παραδοσιακούς επιστημονικούς κλάδους. Προφανής γίνεται, κατ αυτό τον τρόπο, η σημασία των μαθημάτων για τις μελλοντικές επιστημονικές δραστηριότητες, ο βαθμός κάλυψης του φαινομένου από τις προσφερόμενες προσεγγίσεις και η σχέση της θεωρίας με την πράξη. Ταυτόχρονα, το Τμήμα οργανώνεται με τη συνεχή παρακολούθηση και τη συμμετοχή στη διαμόρφωση των πραγματικών προβλημάτων, αποφεύγοντας έτσι τον κίνδυνο να μείνει πίσω από τις εξελίξεις. Το Πρόγραμμα Σπουδών διευρύνεται στο βαθμό που στην πράξη ανακύπτει ένα νέο πρόβλημα και το Τμήμα έχει την ευθύνη να βρει ή να δημιουργήσει κατάλληλους/ες επιστήμονες για την προσέγγιση και διερεύνηση του συγκεκριμένου προβλήματος. Αυτό σημαίνει ότι όχι μόνο οι διδάσκοντες, αλλά και οι φοιτητές και οι φοιτήτριες, όπως και η κοινωνία στην οποία είναι ενταγμένο το Πανεπιστήμιο, έχουν τη δυνατότητα, με βάση τις δικές τους εμπειρίες, να εμπλουτίσουν το Πρόγραμμα Σπουδών με νέα γνωστικά αντικείμενα. Αποτελεί λογική συνέπεια των παραπάνω, η προσπάθεια να δίνεται η δυνατότητα στους/στις φοιτητές/τριες να επιλέγουν ως ένα βαθμό τον δικό τους δρόμο προς τις απαραίτητες γνώσεις. Στο Πρόγραμμα Σπουδών ο αριθμός των υποχρεωτικών μαθημάτων περιορίζεται στον ελάχιστο δυνατό (με τάση να αποκλειστεί η εξάρτηση των διδασκομένων από συγκεκριμένους διδάσκοντες). Έτσι, παρέχεται η δυνατότητα περισσότερων, αλλά ισότιμων ως προς το αποτέλεσμα, συνθέσεων, που ανταποκρίνονται στις ατομικές κλίσεις και τα ενδιαφέροντα των φοιτητών/τριών. Δηλαδή, φοιτήτριες και φοιτητές μπορούν να φτιάξουν το ατομικό τους Πρόγραμμα Σπουδών στα πλαίσια γενικών κατευθύνσεων. Στα πλαίσια αυτά δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στον θεσμό της «μάθησης μέσα από την έρευνα». Καθώς έχει μεγαλύτερη σημασία «η γνώση των τρόπων πρόσβασης στη γνώση» κι όχι η κατανάλωση «καθιερωμένων» γνώσεων, παρέχεται η δυνατότητα ένα μέρος των σπουδών να γίνει μέσα από ειδικά σχεδιασμένα, χρονικά περιορισμένα ερευνητικά προγράμματα. Διερευνώντας πραγματικά προβλήματα, σε άμεση επαφή με διδάσκοντες, φοιτητές και φοιτήτριες μαθαίνουν τα σχετικά με το συγκεκριμένο ζήτημα επιστημονικά «δεδομένα», τις δυνατές επιστημονικές προσεγγίσεις και τις κατάλληλες ερευνητικές μεθόδους, αποκτώντας, έτσι, τόσο γνώσεις όσο και ικανότητα κριτικής σκέψης. Τα προσφερόμενα μαθήματα του Προγράμματος Σπουδών χωρίζονται σε πέντε (5) τομείς σπουδών: Τομέας Παιδαγωγικών Σπουδών και Γενικής Διδακτικής Τομέας Ψυχολογίας και Ειδικής Αγωγής ~ 34 ~

35 Τομέας Κοινωνιολογίας, Οικονομίας, Πολιτικής της Εκπαίδευσης και Σπουδών Φύλου Τομέας Λογοτεχνίας, Γλώσσας και Πολιτισμού Τομέας Διδακτικής Θετικών Επιστημών και Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών Σε κάθε τομέα υπάρχουν ορισμένα μαθήματα που ανήκουν σε υποχρεωτικά (Υ) γνωστικά αντικείμενα (το μάθημα αποτελεί στην περίπτωση αυτή μέρος του γνωστικού αντικειμένου) και ορισμένα που ανήκουν σε υποχρεωτικά επιλογής (ΥΕ). Η «μάθηση μέσα από την έρευνα» μπορεί να αφορά σε μαθήματα και των πέντε κύκλων, αλλά όχι τα υποχρεωτικά. Υπεύθυνοι για την ένταξη των μαθημάτων και των ερευνητικών προγραμμάτων σ έναν από τους πέντε (5) τομείς σπουδών είναι οι διδάσκοντες και η Γενική Συνέλευση του Τμήματος. Τα υποχρεωτικά μαθήματα είναι κατανεμημένα σε εξάμηνα φοίτησης. Δεν υπάρχει κανένας περιορισμός, ωστόσο στους φοιτητές/τριες συστήνεται να σπουδάζουν στην αρχή τα υποχρεωτικά μαθήματα, καθώς αυτά αποτελούν τη βάση κάποιων άλλων μαθημάτων. Οι σπουδές διαρκούν το λιγότερο 8 εξάμηνα και για την απόκτηση του πτυχίου απαραίτητη είναι η φοίτηση σε μαθήματα 162 συνολικά διδακτικών μονάδων στους πέντε (5) κύκλους σπουδών (1 διδακτική μονάδα αντιστοιχεί, συνήθως, σ ένα ωριαίο μάθημα). Εξαίρεση από τον κανόνα «μία ώρα διδασκαλίας = μία διδακτική μονάδα» μπορούν ν αποτελούν σεμινάρια, ειδικές ασκήσεις, ερευνητική δραστηριότητα, ειδικά μαθήματα κ.λπ. Πάντως, στην ανακοίνωση των μαθημάτων του εκάστοτε εξαμήνου αναφέρονται οι μονάδες που αντιστοιχούν σε κάθε μάθημα. Τα μαθήματα διακρίνονται σε: Υποχρεωτικά (Υ), Υποχρεωτικά Επιλογής (ΥΕ). Α. Υποχρεωτικά μαθήματα (3 Δ.Μ.) Υποχρεωτικά είναι εκείνα τα μαθήματα τα οποία υποχρεούνται να παρακολουθήσουν και στα οποία υποχρεούνται να εξεταστούν όλοι/ες οι φοιτητές/τριες του Τμήματος. Σε περίπτωση αποτυχίας στις εξετάσεις ενός υποχρεωτικού μαθήματος, δεν μπορεί ο/η φοιτητής/τρια να το αντικαταστήσει. Στόχος των υποχρεωτικών μαθημάτων είναι να εισαγάγουν το/τη φοιτητή/τρια στις συγκεκριμένες επιστήμες και τη μεθοδολογία τους και να παράσχουν κοινή βασική κατάρτιση σε όλους τους/τις φοιτητές/τριες του Τμήματος. Η διδασκαλία των μαθημάτων αυτών γίνεται, κυρίως, με μορφή παράδοσης. Ορισμένα από αυτά συνδυάζονται με εργαστηριακές ή φροντιστηριακές ασκήσεις. Τα υποχρεωτικά μαθήματα προσφέρονται κάθε ακαδημαϊκό έτος, ώστε να έχουν τη δυνατότητα οι φοιτητές/τριες να εγγραφούν σε αυτά πριν την ~ 35 ~

36 ένταξή τους στο Πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης, για το οποίο πολλά μαθήματα είναι προαπαιτούμενα. Β. Υποχρεωτικά επιλογής μαθήματα (3 Δ.Μ.) Υποχρεωτικά επιλογής είναι τα μαθήματα τα οποία ο/η φοιτητής/τρια μπορεί να επιλέξει μεταξύ αυτών που προσφέρονται από κάθε τομέα σπουδών. Τα υποχρεωτικά επιλογής μαθήματα δεν αποβλέπουν στην εισαγωγή και στη βασική κατάρτιση στις συγκεκριμένες επιστήμες, αλλά στην εμβάθυνση σε επιμέρους θέματα και προβλήματα της σχετικής επιστήμης και παράλληλα στη μύηση και εξοικείωση του φοιτητή με την ερευνητική διαδικασία. Για το λόγο αυτό, έχουν κυρίως σεμιναριακή ή εργαστηριακή μορφή. Οι φοιτητές αναλαμβάνουν την εκπόνηση γραπτών εργασιών και εισηγήσεων ή μικρές επιμέρους έρευνες, ατομικές ή συλλογικές, στα πλαίσια των ερευνητικών ενδιαφερόντων και δραστηριοτήτων των διδασκόντων. Ο/η φοιτητής/τρια, κατά την επιλογή και δήλωση των μαθημάτων και την κατάρτιση του προσωπικού του προγράμματος θα πρέπει να έχει υπόψη του/της ότι το πρόγραμμα του όγδοου εξαμήνου περιλαμβάνει εκτεταμένο πρόγραμμα πρακτικής άσκησης. Σε περίπτωση αποτυχίας στις εξετάσεις ενός υποχρεωτικού επιλογής μαθήματος, μπορεί ο/η φοιτητής/τρια να το παρακολουθήσει ξανά σε επόμενο εξάμηνο, εάν προσφέρεται, ή να το αντικαταστήσει με ένα άλλο υποχρεωτικό επιλογής μάθημα. Τα μαθήματα κατανέμονται στους πέντε τομείς σπουδών και σε δύο κατηγορίες (Υποχρεωτικά 3 Δ.Μ., Υποχρεωτικά Επιλογής 3 Δ.Μ.): Α. Τομέας Παιδαγωγικών Σπουδών και Γενικής Διδακτικής (27 διδακτικές μονάδες) Β. Τομέας Σπουδών Ψυχολογίας και Ειδικής Αγωγής (21 διδακτικές μονάδες) Γ. Τομέας Σπουδών Λογοτεχνίας και Γλώσσας (21 διδακτικές μονάδες) Δ. Τομέας Σπουδών Κοινωνιολογίας, Οικονομίας, Πολιτικής της Εκπαίδευσης και Σπουδών Φύλου (21 διδακτικές μονάδες) Ε. Τομέας Σπουδών Διδακτικής Θετικών Επιστημών και Νέων Τεχνολογιών (21 διδακτικές μονάδες) (σύνολο διδακτικών μονάδων: 111) Τα Ειδικά Υποχρεωτικά μαθήματα «Καλλιτεχνική Εκπαίδευση και Δημιουργίες Εικαστικής Μορφής», «Δημιουργική Κίνηση» και «Δημιουργική Μουσική Αγωγή», που διδάσκονται από μέλη Ε.Ε.ΔΙ.Π., προσφέρουν από 2 διδακτικές μονάδες το καθένα, ενώ η διάρκεια διδασκαλίας των μαθημάτων εκτείνεται σε 2 τουλάχιστον εξάμηνα και θα πραγματοποιούνται σε ολιγομελείς ομάδες φοιτητών. Οι φοιτητές είναι υποχρεωμένοι να παρακολουθήσουν 4 έρευνες, συνολικά 12 διδακτικών μονάδων. Από αυτές, τρεις τουλάχιστον από διαφορετικούς κύκλους ~ 36 ~

37 σπουδών, και μία από όποιο κύκλο σπουδών θέλουν. Το Πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης κατανέμεται σε τρεις φάσεις και πραγματοποιείται από το 4ο έως και το 8ο εξάμηνο των σπουδών, ως εξής: Α φάση: «Ανίχνευση- εξοικείωση και προσανατολισμός», αντιστοιχεί σε 3 διδακτικές μονάδες (Δ.Μ.) και πραγματοποιείται στο Β έτος (4 ο εξάμηνο, εαρινό) με εποπτεία του Τομέα Παιδαγωγικών Σπουδών και Γενικής Διδακτικής. Στη διάρκεια αυτής της φάσης, οι φοιτητές επισκέπτονται τάξεις διαφορετικών σχολείων. Μελετούν την οργάνωση του σχολείου, την υλικοτεχνική υποδομή, τη σύνθεση του διδακτικού προσωπικού, τις σχέσεις των διδασκόντων, το μαθητικό δυναμικό, τα σχολικά εγχειρίδια, τη χρήση τους και την αποτελεσματικότητά τους. Οι πρακτικές ασκήσεις Α φάσης αντιστοιχούν σε ένα τρίωρο εβδομαδιαίο μάθημα. Το ένα τρίτο περίπου των ωρών αφιερώνεται σε παρακολουθήσεις σε Νηπιαγωγεία. Προαπαιτούμενα Μαθήματα: Μεθοδολογία Ψυχοπαιδαγωγικής Έρευνας και Θεωρία Αναλυτικών Προγραμμάτων και Διδακτική Μεθοδολογία και Εφαρμογές της. Β φάση: «Σχεδιασμός και Ανάπτυξη Ειδικών Διδακτικών», αντιστοιχεί σε 18 Δ.Μ., πραγματοποιείται από το 5ο έως και το 7ο εξάμηνο Με εποπτεία από μέλη Δ.Ε.Π. των αντίστοιχων τομέων και περιλαμβάνει τις ακόλουθες ενότητες, οι οποίες αντιστοιχούν σε τρίωρα εβδομαδιαία μαθήματα: 5 ο εξάμηνο: Εφαρμοσμένη Διδακτική Μουσικής Αγωγής (2 Δ.Μ.). (Προαπαιτούμενο μάθημα: Δημιουργική Μουσική Αγωγή) Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικής - Περιβάλλοντος (3 Δ.Μ.), (Προαπαιτούμενο μάθημα: Συγκρότηση Εννοιολογικών Αναπαραστάσεων στις Φυσικές Επιστήμες) 6 ο εξάμηνο: Εφαρμοσμένη Διδακτική της Παιδικής Λογοτεχνίας (3 Δ.Μ.), (Προαπαιτούμενο μάθημα: Παιδικό Βιβλίο: Θεωρία και Ιστορία) Εφαρμοσμένη Διδακτική Εικαστικής Αγωγής (2 Δ.Μ.) (Προαπαιτούμενο μάθημα: Καλλιτεχνική Εκπαίδευση και Δημιουργίες Εικαστικών Μορφών) 7 ο εξάμηνο: Εφαρμοσμένη Διδακτική Μαθηματικών (3 Δ.Μ.), (Προαπαιτούμενα μαθήματα: Διδακτική Μαθηματικών, Μαθηματικά ~ 37 ~

38 στην Πρώτη Σχολική Ηλικία, Σχεδιασμός Ανάπτυξη και Διαχείριση Εκπαιδευτικού Υλικού για τις Θετικές Επιστήμες) Εφαρμοσμένη Διδακτική Νέων Τεχνολογιών (3 Δ.Μ.). (Προαπαιτούμενα μαθήματα: Εισαγωγή στις Εκπαιδευτικές Εφαρμογές των Νέων Τεχνολογιών και Ανάπτυξη Εφαρμογών και Προϊόντων των Τ.Π.Ε. για τα Μαθηματικά και τη Διδασκαλία τους) Εφαρμοσμένη Διδακτική της Δημιουργικής Κίνησης και του Χορού (2 Δ.Μ.) (Προαπαιτούμενο μάθημα: Δημιουργική Κίνηση) Γ φάση: «Εκπαιδευτικός Σχεδιασμός και Επαγγελματική Επάρκεια», αντιστοιχεί σε 6 διδακτικές μονάδες, πραγματοποιείται στο 8ο εξάμηνο, εαρινό, εποπτεύεται από επιτροπή μελών Δ.Ε.Π. και αντιστοιχεί σε εξάωρο εβδομαδιαίο μάθημα. Στη διάρκεια του τελευταίου εξαμήνου των σπουδών τους, οι τελειόφοιτοι/ες είναι υποχρεωμένοι/ες να αναλάβουν όλα τα καθήκοντα της/του Νηπιαγωγού τις ημέρες διδασκαλίας. Πραγματοποιούν επισκέψεις σε Νηπιαγωγεία, όπου σχεδιάζουν και αναπτύσσουν με αυτοδύναμη διδασκαλία μια Ολική Διδακτική Δραστηριότητα, διεπιστημονικού περιεχομένου, στην οποία περιλαμβάνεται η μελέτη του μαθητικού δυναμικού, η διαμόρφωση των στόχων και της θεματολογίας, η επιλογή - κατασκευή του εκπαιδευτικού υλικού, η παιδαγωγική διαχείριση και η αξιολόγηση. Συνολικά, οι φοιτητές/τριες παρακολουθούν και δραστηριοποιούνται παιδαγωγικά στα Νηπιαγωγεία για 20 εργάσιμες ημέρες. Οι φοιτητές παρακολουθούν υποχρεωτικά μια ξένη γλώσσα και, στο τελευταίο επίπεδο, εφόσον εξεταστούν επιτυχώς, παίρνουν επάρκεια. Αναλυτικά στοιχεία για το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών Οι προπτυχιακές σπουδές στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών διαρκούν 8 εξάμηνα και για την απόκτηση του πτυχίου απαραίτητη είναι η απόκτηση 166 διδακτικών μονάδων (168 για την Κατεύθυνση Αρχαιολογίας). Στην ανακοίνωση των μαθημάτων του εκάστοτε εξαμήνου αναφέρονται πάντα οι μονάδες που αντιστοιχούν σε κάθε μάθημα. Οι σπουδές στο Τμήμα διαρθρώνονται σε δύο κύκλους: (α) Σπουδές Κορμού (1 ο - 4 ο εξάμηνο) (β) Σπουδές Κατεύθυνσης (5 ο - 8 ο εξάμηνο) ~ 38 ~

39 Από το Ε εξάμηνο σπουδών κάθε φοιτητής/τρια πρέπει να επιλέξει μια από τις τρεις κατευθύνσεις σπουδών, που προσφέρονται θεσμοθετημένα στο Τμήμα, ανάλογα με τις προτιμήσεις του και τους προσανατολισμούς που έχει για το μέλλον: Αρχαιολογία Γλωσσολογία Νοτιο-ανατολικής Μεσογείου Διεθνείς Σχέσεις και Οργανισμοί Τα μαθήματα που διδάσκονται κατά τη διάρκεια των προπτυχιακών χρόνων φοίτησης διακρίνονται σε: - Υποχρεωτικά: Κορμού και Κατεύθυνσης - Κατ επιλογή υποχρεωτικά: Κορμού και Κατεύθυνσης - Ελεύθερες επιλογές Υποχρεωτικά είναι εκείνα τα μαθήματα, τα οποία όλοι/ες οι φοιτητές/τριες/τριες υποχρεούνται να παρακολουθήσουν και να εξεταστούν. Σε περίπτωση αποτυχίας στις εξετάσεις ενός υποχρεωτικού μαθήματος δεν μπορεί ο/η φοιτητής/τρια να το αντικαταστήσει. Στόχος των υποχρεωτικών μαθημάτων είναι να εισαγάγουν τον/τη φοιτητή/τρια σε συγκεκριμένες επιστήμες που σχετίζονται με το Τμήμα (αρχαιολογία, αρχαιομετρία, γλωσσολογία, πολιτική επιστήμη, διεθνείς σχέσεις, διεθνείς οργανισμοί, ιστορία κ.ά.) και να παράσχουν κοινή βασική κατάρτιση σε όλους τους/τις φοιτητές/τριες/τριες του Τμήματος. Υποχρεωτικά επιλογής είναι τα προσφερόμενα εκείνα μαθήματα, από τα οποία ο/η φοιτητής/τρια μπορεί να επιλέξει ορισμένα. Τα μαθήματα αυτά αποβλέπουν όχι στην εισαγωγή και στη βασική κατάρτιση στις συγκεκριμένες επιστήμες, αλλά στην εμβάθυνση σε επιμέρους θέματα και προβλήματα της σχετικής επιστήμης και παράλληλα στη μύηση και εξοικείωση του/της φοιτητή/-τριας με την ερευνητική διαδικασία. Στο πλαίσιο του προγράμματος σπουδών υπάρχει επίσης μια δέσμη μαθημάτων ελεύθερης επιλογής, τα οποία ο/η φοιτητής/τρια έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει, ανάλογα με τα προσωπικά του ενδιαφέροντα. Ως «ελεύθερη επιλογή» μπορεί να πιστωθεί οποιοδήποτε από τα μαθήματα που προσφέρονται σε επίπεδο Τμήματος (Κορμού ή Κατεύθυνσης) ή Σχολής. Αναλυτικά στοιχεία για το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων & Συστημάτων (ΣΥΡΟΣ) Το περιεχόμενο σπουδών που προσδιορίζει τον διεπιστημονικό χαρακτήρα του Τμήματος Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, καθώς και το ~ 39 ~

40 γενικό προφίλ των αποφοίτων του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών (Π.Π.Σ.) στηρίζεται πάνω σε τρεις κατευθύνσεις. Αυτές είναι: Επικοινωνία Ανθρώπου-Υπολογιστή Σχεδίαση με Ηλεκτρονικό Υπολογιστή Οργανωσιακή Σχεδίαση Οι κατευθύνσεις αποτελούν ουσιαστικά και τους πυλώνες του διεπιστημονικού όλου, με το οποίο χτίζεται ο Μηχανικός Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων. Τα σημερινά προβλήματα σχεδίασης διέπονται πλέον από μια πολυπλοκότητα με έντονο το ανθρωποκεντρικό στοιχείο, που μόνο αμαλγάματα διεπιστημονικότητας μπορούν να αντιμετωπίσουν. Για το λόγο αυτό, οι κατευθύνσεις-πυλώνες επελέγησαν και δομήθηκαν έτσι ώστε να συμπεριληφθούν στο γνωστικό περιεχόμενο του προγράμματος σπουδών εκείνες οι παράμετροι που συνθέτουν την διεπιστημονική πολύπλοκη πραγματικότητα της σχεδίασης προϊόντων και συστημάτων. Το πρόγραμμα σπουδών, το οποίο υλοποιεί το περιεχόμενο σπουδών του Τμήματος, περιέχει ένα σημαντικό αριθμό μαθημάτων που αντιστοιχούν, άλλα λιγότερο άλλα περισσότερο, στις παραπάνω κατευθύνσεις. Τα υποχρεωτικά μαθήματα θεμελιώνουν γνωστικά τις τρεις κατευθύνσεις, σε διαφορετικό βαθμό την κάθε μία. Η διαφοροποίηση των τριών κατευθύνσεων αρχίζει μετά το μέσο της διάρκειας των σπουδών, όπου υπάρχει πλέον και η απαιτούμενη ωριμότητα. Οι φοιτητές/τριες/τριες καθοδηγούνται στο ποια μαθήματα θα τους στηρίξουν περισσότερο σε ποιες κατευθύνσεις. Υπάρχει φροντίδα, όμως, να γνωρίσουν όλοι οι φοιτητές/τριες/τριες, στον απαραίτητο βαθμό, και τις άλλες κατευθύνσεις, και για αυτό το λόγο πρέπει να επιλέξουν όλοι έναν ελάχιστο αριθμό μαθημάτων απ όλες τις κατευθύνσεις. Ο τελικός σκοπός της ύπαρξης των κατευθύνσεων αυτών είναι να καθοδηγηθούν οι φοιτητές/τριες/τριες μέσα σε ένα γνωστικό πεδίο συνεχώς εξελισσόμενο, με το καλύτερο δυνατό τρόπο και σύμφωνα με τα διεθνή εκπαιδευτικά πρότυπα. Το πρόγραμμα σπουδών περιλαμβάνει 89 μαθήματα (μαζί με την πρακτική άσκηση) και τη διπλωματική εργασία. Τα μαθήματα χωρίζονται στις εξής κατηγορίες: 40 Υποχρεωτικά (Υ) για όλους τους/τις φοιτητές/τριες/τριες. 15 Υποχρεωτικά Επιλογής Κατεύθυνσης (ΥΕΚ). Το καθένα από τα μαθήματα αυτά ανήκει σε μία από τις 3 κατευθύνσεις του προγράμματος σπουδών. Οι φοιτητές/τριες/τριες είναι υποχρεωμένοι να επιτύχουν σε τουλάχιστον 4 μαθήματα μιας κατεύθυνσης που θα επιλέξουν και σε ~ 40 ~

41 τουλάχιστον 2 μαθήματα από κάθε μία από τις υπόλοιπες δύο κατευθύνσεις. 28 Μαθήματα Ελεύθερης Επιλογής (ΕΕ). Οι φοιτητές/τριες/τριες μπορούν να επιλέξουν όσα θέλουν, μέχρι να φθάσουν στον απαιτούμενο συνολικό αριθμό μαθημάτων. 6 Υποχρεωτικά μαθήματα με μηδενικό αριθμό διδακτικών μονάδων (Υ0), των οποίων ο βαθμός δεν προσμετράται στο πτυχίο, όπως είναι τα μαθήματα Αγγλικών (μετρά μόνο ο μέσος όρος των δύο ανωτέρων επιπέδων ως ένα υποχρεωτικό μάθημα) και τα μαθήματα ελευθέρου σχεδίου. Η Πρακτική Άσκηση (ΠΑ), η οποία είναι υποχρεωτική και ισότιμη με δύο μαθήματα. Η Διπλωματική Εργασία (ΔΕ) εκπονείται από τους τελειόφοιτους του Τμήματος, προκειμένου να αποκτήσουν τον τίτλο του Διπλωματούχου Μηχανικού Σχεδίασης Προϊόντων & Συστημάτων. Αποτελεί το επιστέγασμα των σπουδών στο Τμήμα και σκοπός της είναι να δώσει στο/στη φοιτητή/τρια τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει διεπιστημονικές γνώσεις, σε μια γενική ή ειδική θεματική περιοχή και να παρουσιάσει τις ικανότητές του στην κατανόηση ενός προβλήματος, την ανάλυση και επεξεργασία των στοιχείων που το συνθέτουν, και την επίλυσή του. Η ΔΕ εκπονείται στη διάρκεια του 10ου εξαμήνου, ισοδυναμεί με 26 διδακτικές μονάδες και συμβάλει κατά 20% στον τελικό βαθμό διπλώματος. Σε κάθε εξάμηνο των 4 πρώτων ετών αντιστοιχεί ένας ενδεικτικός αριθμός μαθημάτων (ν), ως εξής: 1ο εξάμηνο: ν=5 3ο 5ο εξάμηνο: ν=6 7ο 8ο εξάμηνο: ν=7 Σε κάθε ένα από αυτά τα εξάμηνα, οι φοιτητές/τριες/τριες μπορούν να εγγραφούν σε ν+2 το πολύ μαθήματα. Για τους επί πτυχίω φοιτητές/τριες δεν υπάρχει περιορισμός. Στον αριθμό (ν) δεν υπολογίζονται τα μαθήματα Υ0 και η πρακτική άσκηση. Το Τμήμα εφαρμόζει το σύστημα πιστωτικών μονάδων ECTS και αναγνωρίζει τα μαθήματα που προσφέρονται από Πανεπιστήμια του εξωτερικού, μέσω ανταλλαγής φοιτητών. Το πρόγραμμα Σπουδών υπόκειται περιοδικά σε αξιολόγηση και αναμόρφωση. Η τελευταία αναμόρφωση έγινε το Μάρτιο του 2009 και ισχύει από το Ακαδημαϊκό έτος Αναλυτικά στοιχεία για το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. ~ 41 ~

42 3.α.ii Κανόνες Λήψης Πτυχίου / Διπλώματος Τμήμα Περιβάλλοντος Για τη λήψη του πτυχίου του Τμήματος Περιβάλλοντος, οι φοιτητές/τριες/τριες που κατά το ακαδ. έτος είναι στο 3 ο έτος και εφεξής οφείλουν να συμπληρώσουν με επιτυχία τουλάχιστον 48 μαθήματα (25 υποχρεωτικά, 9 κατ επιλογήν υποχρεωτικά και 14 προαιρετικά ή από τα υπόλοιπα κατ επιλογήν υποχρεωτικά) από το πρόγραμμα σπουδών και να έχουν ολοκληρώσει με επιτυχία την πτυχιακή τους εργασία, η οποία είναι ένα από τα παραπάνω υποχρεωτικά μαθήματα. Τα 9 κατ επιλογήν υποχρεωτικά μαθήματα, αφορούν σε τουλάχιστον τρία μαθήματα, στα οποία θα πρέπει να έχουν εξετασθεί επιτυχώς οι φοιτητές/τριες/τριες, από κάθε μία από τις τρεις ομάδες μαθημάτων (Μαθήματα Περιβαλλοντικών Επιστημών, Μαθήματα Εφαρμοσμένων Περιβαλλοντικών Επιστημών και Περιβαλλοντικής Τεχνολογίας, Μαθήματα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης). Οι υπόλοιποι φοιτητές/τριες/τριες, για να καταστούν πτυχιούχοι οφείλουν να συμπληρώσουν με επιτυχία τουλάχιστον 48 μαθήματα (25 υποχρεωτικά και 23 κατ επιλογήν υποχρεωτικά) από το πρόγραμμα σπουδών. Πρέπει, επίσης, όλοι οι φοιτητές/τριες/τριες να συμπληρώσουν ένα σύνολο τουλάχιστον 120 διδακτικών μονάδων. Η διάρκεια των σπουδών δεν μπορεί να είναι μικρότερη από οκτώ εξάμηνα. Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας Ο/η φοιτητής/τρια μπορεί να ολοκληρώσει το πρόγραμμα σπουδών στο Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας και να ανακηρυχθεί πτυχιούχος, αφού συμπληρώσει καταρχήν οκτώ (8) πλήρη εξάμηνα φοίτησης από την πρώτη εγγραφή του. Απόκλιση από τον περιορισμό αυτό μπορεί να γίνει μόνο για τους/τις φοιτητές/τριες/τριες που έχουν καταταχθεί στο Τμήμα, με βάση τις ισχύουσες ειδικές διατάξεις (ύστερα από μεταγραφή, ως πτυχιούχοι άλλων πανεπιστημιακών Τμημάτων κ.λ.π.). Ως ολοκλήρωση των σπουδών στο Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας νοείται η επιτυχής παρακολούθηση και εξέταση 48 μαθημάτων (33 υποχρεωτικών, 14 κατ επιλογήν υποχρεωτικών και της πτυχιακής εργασίας), με τα οποία ο/η φοιτητής/τρια συγκεντρώνει τον ελάχιστο απαραίτητο αριθμό διδακτικών μονάδων (165 δ.μ) για τη λήψη του πτυχίου. Ο βαθμός πτυχίου υπολογίζεται ως σταθμικός μέσος όρος των βαθμών που συγκέντρωσε ο/η φοιτητής/τρια σε όλα τα μαθήματα, στα οποία εξετάσθηκε επιτυχώς και τα οποία θεωρούνται αναγκαία για την ολοκλήρωση των σπουδών του. Οι συντελεστές στάθμισης έχουν ως εξής: ~ 42 ~

43 Συντελεστής 1 για κάθε μάθημα, στο οποίο αναλογούν μία ή δύο διδακτικές μονάδες Συντελεστής 1,5 για κάθε μάθημα, στο οποίο αναλογούν τρεις ή τέσσερις διδακτικές μονάδες Συντελεστής 2 για την πτυχιακή εργασία (μαθήματα με περισσότερες από 4 διδακτικές μονάδες) Ο βαθμός πτυχίου που απονέμεται στον απόφοιτο για τις επιδόσεις στις σπουδές του, ορίζεται με βάση την κλίμακα καλώς, λίαν καλώς και άριστα και συνοδεύεται από την επακριβή αναγραφή του βαθμού. Σε περίπτωση που ο/η φοιτητής/τρια συγκεντρώνει βαθμούς προαγωγής σε μαθήματα με περισσότερες από τις κατ ελάχιστο αναγκαίες διδακτικές μονάδες μπορεί, εφ όσον το επιθυμεί, να ζητήσει με εμπρόθεσμη γραπτή αίτησή του την εξαίρεση των βαθμών που έλαβε σε ένα ή περισσότερα μαθήματα από τον υπολογισμό του γενικού βαθμού πτυχίου του. Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας & Ιστορίας Για τη λήψη του πτυχίου του Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας απαιτείται η επιτυχής εξέταση σε 46 μαθήματα για τους/τις φοιτητές/τριες/τριες που εισήχθησαν μέχρι το ακαδημαϊκό έτος Στα μαθήματα αυτά περιλαμβάνονται 25 υποχρεωτικά, 20 μαθήματα επιλογής, που μπορεί να συμπεριλαμβάνουν όχι περισσότερα από τέσσερα μαθήματα άλλων Τμημάτων της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και μια πρακτική άσκηση/σεμινάριο. Στο σύνολό τους αντιστοιχούν σε 138 πιστωτικές μονάδες. Για τους/τις φοιτητές/τριες/τριες που εισήχθησαν από το ακαδημαϊκό έτος και μετά, απαιτείται η επιτυχής εξέταση σε 44 μαθήματα. Η μείωση του αριθμού των μαθημάτων αντισταθμίζεται από την αύξηση των υποχρεωτικών πρακτικών ασκήσεων/σεμιναρίων, από μία σε τρεις. Τμήμα Γεωγραφίας Οι προπτυχιακές σπουδές διαρκούν 8 εξάμηνα (4 χρόνια) και οδηγούν σε ενιαίο πτυχίο Γεωγραφίας. Για την απόκτηση του πτυχίου απαιτείται η επιτυχής ολοκλήρωση ενός αριθμού μαθημάτων καθώς και η εκπόνηση πτυχιακής εργασίας. Συγκεκριμένα, για τη λήψη πτυχίου απαιτείται η επιτυχής ολοκλήρωση 23 Υποχρεωτικών, 12 Κατ Επιλογήν Υποχρεωτικών και 11 Προαιρετικών μαθημάτων και η εκπόνηση πτυχιακής εργασίας. Η πτυχιακή εργασία αντιστοιχεί 10 διδακτικές μονάδες. ~ 43 ~

44 Ο απαιτούμενος αριθμός διδακτικών μονάδων για τη λήψη πτυχίου είναι 240. Δεδομένου ότι η πτυχιακή εργασία προσφέρει 10 διδακτικές μονάδες, ο αριθμός διδακτικών μονάδων από την επιτυχή ολοκλήρωση των μαθημάτων είναι 230. Τμήμα Κοινωνιολογίας Προϋποθέσεις για τη λήψη του πτυχίου του Τμήματος Κοινωνιολογίας από τους/τις φοιτητές/τριες/τριες που εισήχθησαν στο Τμήμα κατά τα ακαδ. έτη , και είναι οι ακόλουθες: Η επιτυχής εξέταση στα 20 υποχρεωτικά μαθήματα «κορμού» (δηλ. στα μαθήματα των τεσσάρων πρώτων εξαμήνων πλην των δύο μαθημάτων ξένης γλώσσας και του μαθήματος «Εισαγωγή στη χρήση Η/Υ» που είναι μαθήματα κατ επιλογήν υποχρεωτικά). Η επιλογή μιας εκ των δύο κατευθύνσεων (τέσσερα τελευταία εξάμηνα) είναι υποχρεωτική. Ο/η φοιτητής/τρια/τρια διατηρεί το δικαίωμα επιλογής ενός μαθήματος/σεμιναρίου από την άλλη κατεύθυνση ανά εξάμηνο. Η συγκέντρωση τουλάχιστον 136 διδακτικών μονάδων. Κάθε μάθημα αντιστοιχεί σε 3 διδακτικές μονάδες, ενώ η προαιρετική πτυχιακή εργασία αντιστοιχεί σε 7. Η επιτυχής παρακολούθηση τουλάχιστον 4 (τεσσάρων) σεμιναρίων εκ των οποίων τα τρία να ανήκουν στην ίδια κατεύθυνση. Το Σεμινάριο είναι ένας οριζόντιος τρόπος διδασκαλίας που καθιστά περισσότερο ενεργητική τη συμμετοχή των φοιτητών/τριών. Ο αριθμός των συμμετεχόντων στα σεμινάρια δεν υπερβαίνει τους 15 φοιτητές/τριες/φοιτήτριες (εξαιρούνται από τον αριθμό αυτό οι ήδη αποτυχόντες) και δεν επιτρέπονται άνω των τριών (3) απουσιών, ανεξάρτητα αν είναι δικαιολογημένες ή όχι. (Η λίστα με τα ονόματα των φοιτητών/τριών που παρακολουθούν τα σεμινάρια κατατίθεται από τους διδάσκοντες στη Γραμματεία του Τμήματος. Προτεραιότητα ως προς την επιλογή για την παρακολούθηση Σεμιναρίων έχουν φοιτητές/τριες/τριες που: α. έχουν πετύχει υψηλή βαθμολογία σε μαθήματα προηγούμενων εξαμήνων που υποστηρίζουν το Σεμινάριο που ενδιαφέρονται να δηλώσουν και β. έχουν καταθέσει εργασίες στα μαθήματα που υποστηρίζουν το Σεμινάριο). Προϋποθέσεις για τη λήψη πτυχίου από τους/τις φοιτητές/τριες/τριες του Τμήματος που εισήχθησαν σε αυτό τα ακαδ. έτη και είναι: Η επιτυχής εξέταση σε τουλάχιστον 20 υποχρεωτικά μαθήματα. Η συγκέντρωση τουλάχιστον 136 διδακτικών μονάδων. ~ 44 ~

45 Η επιτυχής παρακολούθηση τουλάχιστον 3 (τριών) σεμιναρίων μη συμπεριλαμβανομένων των προαιρετικών σεμιναρίων που περιλαμβάνονται στο Πρόγραμμα. Προϋποθέσεις για τη λήψη πτυχίου από τους/τις φοιτητές/τριες/τριες του Τμήματος που εισήχθησαν σε αυτό πριν το ακαδημαϊκό έτος είναι: Η επιτυχία σε τουλάχιστον 19 υποχρεωτικά μαθήματα. Η συγκέντρωση τουλάχιστον 136 διδακτικών μονάδων. Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας & Επικοινωνίας Για τη λήψη του πτυχίου του Τμήματος Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας ισχύουν τα ακόλουθα: Α. Φοιτητές/τριες/τριες, οι οποίοι θα επιλέξουν να εκπονήσουν Πτυχιακή Εργασία (η οποία είναι μάθημα Υποχρεωτικό Κατ Επιλογή), θα πρέπει: Να έχουν επιτύχει στα 26 Υποχρεωτικά (Υ) Μαθήματα Κορμού (των τεσσάρων πρώτων εξαμήνων) Να έχουν επιτύχει στα 2 μαθήματα είτε των Αγγλικών, είτε των Γαλλικών (ανάλογα με το ποια ξένη γλώσσα θα επιλέξουν) που προσφέρονται στο 1ο & 2ο εξάμηνο και τα οποία είναι επίσης Υποχρεωτικά (Υ) Να έχουν επιτύχει στα 15 Υποχρεωτικά (Υ) Μαθήματα Κατεύθυνσης Να έχουν επιτύχει στα 2 μαθήματα Υποχρεωτικά Επιλογής (ΥΕ) του ίδιου Κύκλου Πληροφορικής (ΚΠ) Να έχουν επιτύχει σε 6 Υποχρεωτικά κατ' Επιλογή (ΥΕ) μαθήματα. Ένα από τα Υποχρεωτικά κατ Επιλογή (ΥΕ) μαθήματα μπορεί να είναι η Θερινή Πρακτική Άσκηση (ΘΠΑ) Να (εκπονήσουν) συγγράψουν και υποστηρίξουν Πτυχιακή Εργασία (ΥΕ) Β. Φοιτητές/τριες/τριες, οι οποίοι δεν θα επιλέξουν να εκπονήσουν Πτυχιακή Εργασία (η οποία είναι μάθημα Υποχρεωτικό Κατ Επιλογή) θα πρέπει: Να έχουν επιτύχει στα 26 Υποχρεωτικά (Υ) Μαθήματα Κορμού (των τεσσάρων πρώτων εξαμήνων) Να έχουν επιτύχει στα 2 μαθήματα είτε των Αγγλικών, είτε των Γαλλικών (ανάλογα με το ποια ξένη γλώσσα θα επιλέξουν) που προσφέρονται στο 1ο & 2ο εξάμηνο και τα οποία είναι επίσης Υποχρεωτικά (Υ). Να έχουν επιτύχει στα 15 Υποχρεωτικά (Υ) Μαθήματα Κατεύθυνσης Να έχουν επιτύχει στα 2 μαθήματα Υποχρεωτικά Επιλογής (ΥΕ) του ίδιου Κύκλου Πληροφορικής Να έχουν επιτύχει σε 7 Υποχρεωτικά κατ' Επιλογή (ΥΕ) μαθήματα. Ένα από τα Υποχρεωτικά κατ Επιλογή (ΥΕ) μαθήματα μπορεί να είναι η Θερινή Πρακτική Άσκηση (ΘΠΑ) ~ 45 ~

46 Και στις δύο περιπτώσεις οι φοιτητές/τριες/τριες θα πρέπει συνολικά να έχουν επιτύχει σε 52 μαθήματα και να έχουν συγκεντρώσει τουλάχιστον 148 Διδακτικές Μονάδες. Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Το σύνολο των υποχρεώσεων που πρέπει να καλύψει ο/η φοιτητής/τρια του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, για να ολοκληρώσει επιμέρους κύκλους ή ενότητες του προγράμματος σπουδών, ορίζεται με βάση το συνολικό αριθμό των διδακτικών μονάδων και όχι με συγκεκριμένο αριθμό μαθημάτων. Για τη λήψη του πτυχίου του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, είναι απαραίτητη η συμπλήρωση 144 διδακτικών μονάδων, εκ των οποίων 94 δ.μ. υποχρεωτικών μαθημάτων υποδομής, 15 δ.μ. υποχρεωτικών μαθημάτων κατεύθυνσης, 20 δ.μ. μαθημάτων επιλογής κατεύθυνσης και 10 δ.μ. μαθημάτων ελεύθερης επιλογής. Επίσης, απαιτείται η εκπόνηση πτυχιακής εργασίας (5 δ.μ.). Τέλος σημειώνεται ότι με το αναμορφωμένο Πρόγραμμα Σπουδών που ισχύει από το ακαδ. έτος προβλέπεται και η καθιέρωση του θεσμού των πιστωτικών μονάδων. Τμήμα Ναυτιλίας & Επιχειρηματικών Υπηρεσιών Ως ολοκλήρωση των σπουδών στο Τμήμα Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιώννοείται η επιτυχής περάτωση των μαθημάτων (παρακολούθηση και εξέταση) με τα οποία ο/η φοιτητής/φοιτήτρια συγκεντρώνει κατ ελάχιστο 148 διδακτικές μονάδες που αναλύονται ως εξής: Ι. Μαθήματα Υποδομής-Κορμού Υποχρεωτικά: 18 τουλάχιστον διδακτικές μονάδες πρέπει να αντιστοιχούν σε υποχρεωτικά μαθήματα (μαθήματα: γενικής, βασικής εκπαίδευσης και διεύρυνσης γνώσεων στη Ναυτιλία και τις Επιχειρηματικές Υπηρεσίες και εργαστήρια). ΙΙ. Μαθήματα Επιλογής: 18 διδακτικές μονάδες πρέπει να αντιστοιχούν σε μαθήματα επιλογής εμβάθυνσης γνώσεων στη Ναυτιλία και τις Επιχειρηματικές Υπηρεσίες, 6 διδακτικές μονάδες που αντιστοιχούν σε μαθήματα επιλογής. 6 διδακτικές μονάδες που αντιστοιχούν στην πτυχιακή εργασία. Η εγγραφή στα Αγγλικά προϋποθέτει επιτυχία των φοιτητών/τριών στα δύο εξαμηνιαία Εργαστήρια Αγγλικής γλώσσας ή απαλλαγή τους από αυτά με κατατακτήριες εξετάσεις. Τα εργαστήρια αγγλικών απευθύνονται σε ~ 46 ~

47 φοιτητές/τριες/τριες που δεν κατέχουν επαρκείς γνώσεις της γλώσσας. Στα εν λόγω εργαστήρια δεν αναγνωρίζονται, κατ εξαίρεση, διδακτικές μονάδες. Ο βαθμός πτυχίου προσδιορίζεται, εφόσον ο/η φοιτητής/τρια έχει συμπληρώσει τον ελάχιστο αριθμό διδακτικών μονάδων που απαιτούνται για την λήψη πτυχίου. Υπολογίζεται αριθμητικά ως εξής: ο βαθμός κάθε μαθήματος πολλαπλασιάζεται επί ένα συντελεστή, ο οποίος ονομάζεται συντελεστής βαρύτητας του μαθήματος το δε άθροισμα των επί μέρους γινομένων διαιρείται με το άθροισμα των συντελεστών βαρύτητας όλων των μαθημάτων. Οι συντελεστές βαρύτητας κυμαίνονται από 1.0 έως 2.0 και υπολογίζονται ως εξής: Συντελεστής 1 για κάθε μάθημα, στο οποίο αναλογούν 1 (μία) ή 2 (δύο) διδακτικές μονάδες Συντελεστής 1,5 για κάθε μάθημα, στο οποίο αναλογούν 3 (τρεις) ή 4 (τέσσερις) διδακτικές μονάδες Συντελεστής 2 για την πτυχιακή εργασία (μαθήματα με περισσότερες από 4 διδακτικές μονάδες) Το πτυχίο πιστοποιεί την επιτυχή αποπεράτωση των σπουδών του φοιτητή και αναγράφει βαθμό που μπορεί να είναι δεκαδικός μέχρι εκατοστά και ορίζεται με βάση τη κλίμακα «καλά», «πολύ καλά», «άριστα». Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας & Διοίκησης Η ολοκλήρωση των σπουδών στο Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης και η λήψη του πτυχίου συνίσταται στην επιτυχή ολοκλήρωση 55 μαθημάτων εκ των οποίων: - 41 είναι Υποχρεωτικά Κορμού - 7 είναι Υποχρεωτικά Κατεύθυνσης - 3 Κατ Επιλογή Υποχρεωτικά ανά κατεύθυνση και - 4 Γενικής Επιλογής - Διπλωματική Εργασία : είναι υποχρεωτική, εκπονείται στα 2 τελευταία εξάμηνα σπουδών και μετράει 15% στον τελικό βαθμό του Διπλώματος. Η διαδικασία ανάληψης και εκπόνησης της διπλωματικής έχει ως εξής : Το θέμα της διπλωματικής εργασίας ανατίθεται στον/στην φοιτητή/τρια στο τέλος του 8 ου εξαμήνου. Προϋπόθεση για την ανάληψη Διπλωματικής Εργασίας είναι ο/η φοιτητής/τρια να οφείλει έως και 14 μαθήματα. Ο/Η φοιτητής/τρια έρχεται σε συνεννόηση με το διδάσκοντα στο αντικείμενο του οποίου θέλει να εκπονήσει διπλωματική εργασία. Ο διδάσκων αποδέχεται να είναι ο επιβλέπων της εργασίας. ~ 47 ~

48 Τμήμα Μαθηματικών Οι προϋποθέσεις απόκτησης πτυχίου για τους/τις φοιτητές/τριες του Τμήματος Μαθηματικών είναι οι ακόλουθες: 1. Πρέπει να έχουν παρακολουθήσει και εξετασθεί επιτυχώς στα 19 υποχρεωτικά μαθήματα. 2. Να έχουν παρακολουθήσει και εξετασθεί επιτυχώς σε 14 πρόσθετα μαθήματα, τα οποία αντιστοιχούν σε τουλάχιστον 56 διδακτικές μονάδες (δ.μ). Επτά (7) μαθήματα από αυτά (τα οποία και θα πρέπει να αντιστοιχούν σε τουλάχιστον 28 δ.μ.) πρέπει να προέρχονται από τα κατ' επιλογήν υποχρεωτικά μαθήματα. Τα υπόλοιπα μαθήματα μπορούν να επιλεγούν είτε από αυτά που προσφέρονται από το Τμήμα, είτε από άλλα Τμήματα της Σχολής Θετικών Επιστημών ή του Πανεπιστημίου. Τα μαθήματα των άλλων Τμημάτων της Σχολής ή του Πανεπιστημίου, τα οποία μπορεί να παρακολουθήσουν οι φοιτητές/τριες/τριες και οι φοιτήτριες και υπολογίζονται στον απαιτούμενο αριθμό για την απόκτηση πτυχίου, καθορίζονται με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος Μαθηματικών. 3. Ο ελάχιστος χρόνος φοίτησης είναι οκτώ (8) εξάμηνα. Για τον υπολογισμό του βαθμού πτυχίου ισχύουν τα εξής: 1. Κάθε μάθημα έχει ένα συντελεστή βαρύτητας που καθορίζεται από τις δ.μ. του μαθήματος ως εξής: 1 2 δ.μ. συντελεστής βαρύτητας δ.μ. συντελεστής βαρύτητας 1,5 περισσότερες από 4 δ.μ. συντελεστής βαρύτητας 2 πτυχιακή = 3 x 4 δ.μ. συντελεστής βαρύτητας 4,5 2. Ο βαθμός κάθε μαθήματος πολλαπλασιάζεται επί το συντελεστή βαρύτητας του μαθήματος και το άθροισμα των επί μέρους γινομένων διαιρείται με το άθροισμα των συντελεστών βαρύτητας όλων των μαθημάτων. 3. Λαμβάνονται υπόψη οι βαθμοί όλων των μαθημάτων που απαιτούνται για τη λήψη πτυχίου. 4. Ως βαθμός του μαθήματος των Αγγλικών λαμβάνεται ο μέσος όρος των βαθμών του 2ου και του 3ου επιπέδου του μαθήματος. 5. Ως βαθμός του μαθήματος των Γαλλικών λαμβάνεται ο μέσος όρος των βαθμών των επιπέδων Β και Γ του μαθήματος. 6. Οι φοιτητές/τριες/τριες και φοιτήτριες που έχουν επιτύχει σε περισσότερα από τα απαιτούμενα μαθήματα μπορούν να ζητήσουν να μην υπολογισθούν στο βαθμό πτυχίου μερικά από αυτά, αρκεί τα υπόλοιπα να καλύπτουν όλες τις προϋποθέσεις λήψης πτυχίου. ~ 48 ~

49 Δεδομένου ότι κάθε υποχρεωτικό μάθημα του Τμήματος αντιστοιχεί σε 9 πιστωτικές μονάδες (ECTS) και κάθε κατ επιλογήν υποχρεωτικό ή προαιρετικό μάθημα αντιστοιχεί σε 6, ένας πτυχιούχος του Τμήματος μπορεί να αποκτήσει τουλάχιστον 255 ([(19 x 9) + (14 x 6) ] = 255) πιστωτικές μονάδες μέχρι την ολοκλήρωση των προϋποθέσεων απόκτησης πτυχίου, αριθμός που καλύπτει τις ελάχιστες μονάδες (240), όπως αυτές ορίζονται βάσει του νόμου (ΦΕΚ1466/2007). Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Δεν αναφέρονται αντίστοιχα στοιχεία Τμήμα Στατιστικής και Αναλογιστικών - Χρηματοοικονομικών Μαθηματικών Δεν αναφέρονται αντίστοιχα στοιχεία Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Για την απόκτηση του πτυχίου του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης, οι φοιτητές/τριες πρέπει να δηλώσουν/εξεταστούν/επιτύχουν σε 67 μαθήματα και να συγκεντρώσουν 198 διδακτικές μονάδες. Τα μαθήματα αυτά κατανέμονται ως εξής : 47 υποχρεωτικά (36 Μαθήματα, 10 Πρακτικές Ασκήσεις, 1 Ξένη Γλώσσα) 20 επιλεγόμενα (16 Επιλογής, 2 Έρευνες, 1 Ειδικό Μάθημα, 1 Μάθημα Ελεύθερης Επιλογής). Επιπλέον, οι φοιτητές/τριες/τριες έχουν τη δυνατότητα να εκπονήσουν Πτυχιακή Διπλωματική Διατριβή (5 διδακτικές μονάδες, η οποία μπορεί να καλύψει μαθήματα Ελεύθερης Επιλογής). Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής & Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού Για τη λήψη του πτυχίου του Τμήματος Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού, οι φοιτητές/τριες πρέπει να έχουν εξετασθεί επιτυχώς σε μαθήματα που αντιστοιχούν σε τουλάχιστον 162 Διδακτικές Μονάδες, κατανεμημένων κατά τον τρόπο που ορίζεται στο Πρόγραμμα Σπουδών. ~ 49 ~

50 ΣΥΝΟΛΟ ΜΟΝΑΔΩΝ ΑΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Α. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ 81 Δ.Μ. Β. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 30 Δ.Μ. Γ. ΕΡΕΥΝΕΣ 12 Δ.Μ. Δ. ΕΙΔΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 6 Δ.Μ. Ε. ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 27 Δ.Μ. ΣΤ. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 6 Δ.Μ. Σύνολο: 162 Δ.Μ. Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών Για τη λήψη πτυχίου του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών απαιτούνται 166 διδακτικές μονάδες (δ.μ) για τις Κατευθύνσεις «Διεθνείς Σχέσεις & Οργανισμοί» και «Γλωσσολογία της Νοτιο-Ανατολικής Μεσογείου» και 168 δ.μ. για την Κατεύθυνση «Αρχαιολογία». Κάθε φοιτητής/-τρια πρέπει να συγκεντρώσει: 54 δ.μ. από Υποχρεωτικά μαθήματα Κορμού 16 δ.μ. από Κατ επιλογήν μαθήματα Κορμού 42 δ.μ. από Υποχρεωτικά μαθήματα των Κατευθύνσεων «Διεθνείς Σχέσεις & Οργανισμοί» και «Γλωσσολογία της Νοτιο-Ανατολικής Μεσογείου», και 44 δ.μ. από Υποχρεωτικά μαθήματα της Κατεύθυνσης «Αρχαιολογία» 30 δ.μ. από Κατ επιλογήν μαθήματα Κατεύθυνσης 3 δ.μ. από την Υποχρεωτική ξένη γλώσσα (αγγλικά) 15 δ.μ. από την Κατ επιλογήν υποχρεωτική γλώσσα 6 δ.μ. από Ελεύθερες Επιλογές Τα μαθήματα Κορμού και Κατεύθυνσης διδάσκονται 3 ώρες (3 δ.μ.) εκτός από τα Κατ επιλογήν Υποχρεωτικά Κορμού που διδάσκονται 2 ώρες (2 δ.μ.) Στους/στις φοιτητές/τριες/τριες δίνεται επίσης η δυνατότητα εκπόνησης πτυχιακής εργασίας, η οποία πιστώνεται με 9 δ.μ. (αντί 3 μαθημάτων κατ επιλογήν υποχρεωτικών κατεύθυνσης). Το Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών δίνει ιδιαίτερη σημασία στην εκμάθηση ξένων γλωσσών. Οι ξένες γλώσσες διδάσκονται για 6 εξάμηνα και διακρίνονται σε: - Υποχρεωτικές (αγγλικά) - Κατ επιλογήν υποχρεωτικές (τουρκικά, αραβικά, εβραϊκά) - Προαιρετικές (γαλλικά, ισπανικά, ιταλικά) Τα αγγλικά διδάσκονται 2 ώρες εβδομαδιαίως και δεν πιστώνονται με δ.μ. Στο 6ο εξάμηνο διδάσκονται 3 ώρες («Ακαδημαϊκά αγγλικά») και κατά συνέπεια πιστώνονται με 3 δ.μ. ~ 50 ~

51 Οι κατ επιλογήν υποχρεωτικές γλώσσες διδάσκονται 5 ώρες εβδομαδιαίως. Από τις προαιρετικές, τα γαλλικά και τα ιταλικά διδάσκονται 2 ώρες. Όλα τα εξαμηνιαία μαθήματα ξένων γλωσσών -εκτός των αγγλικώνπιστώνονται με δ.μ. ίσες με το 50% των εβδομαδιαίων ωρών διδασκαλίας. Οι προαιρετικές ξένες γλώσσες πιστώνονται αποκλειστικά στις Ελεύθερες Επιλογές. Οι φοιτητές/τριες/τριες κατατάσσονται μετά από κατατακτήριες εξετάσεις σε ένα από τα έξι επίπεδα/εξάμηνα. Κάθε επίπεδο είναι προαπαιτούμενο του επομένου. Δίδεται στους/στις φοιτητές/τριες/τριες που έχουν αποτύχει σε ένα επίπεδο, η δυνατότητα ακρόασης του επομένου επιπέδου και συμμετοχής στις εξετάσεις και στα δύο συνεχόμενα επίπεδα. Αν επιτύχουν και στις δύο εξετάσεις συνεχίζουν κανονικά. Αν αποτύχουν μπορούν να παρακολουθήσουν μόνο το επίπεδο που έπεται συνεχούς σειράς επιτυχημένων επιπέδων. Το σύστημα αυτό ισχύει για όλα τα επίπεδα (κυλιόμενη ακρόαση). Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων & Συστημάτων (ΣΥΡΟΣ) Για την απόκτηση του διπλώματος του Τμήματος Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, ο/η φοιτητής/ήτρια θα πρέπει να πληροί τις παρακάτω ελάχιστες προϋποθέσεις: Να έχει συμπληρώσει τον ελάχιστο απαιτούμενο αριθμό Διδακτικών Μονάδων (δ.μ.) που ισούται με 260 (αντιστοιχούν σε 300 μονάδες ECTS). Να έχει εκπονήσει επιτυχώς τη Διπλωματική του/της Εργασία. Να έχει παρακολουθήσει επιτυχώς τουλάχιστον Ν=58 μαθήματα (Υποχρεωτικά (Υ), Υποχρεωτικά Επιλογής Κατεύθυνσης (ΥΕΚ), Ελεύθερης Επιλογής (ΕΕ), Πρακτική Άσκηση (ΠΑ)) και να πληροί τις ελάχιστες απαιτήσεις που αναγράφονται στον παρακάτω πίνακα (ανά κατηγορία μαθημάτων). ~ 51 ~

52 3.β.i. Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών Τμήμα Περιβάλλοντος Στο Τμήμα Περιβάλλοντος λειτουργούν τρία Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.): Π.Μ.Σ «Περιβαλλοντική Πολιτική και Διαχείριση» Θεοφράστειο Π.Μ.Σ. «Περιβαλλοντική και Οικολογική Μηχανική» Π.Μ.Σ. «Γεωργία και Περιβάλλον» Οι σπουδές στα προγράμματα αυτά οδηγούν στην απόκτηση Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (MΔΕ) και Διδακτορικού Διπλώματος (ΔΔ). Π.Μ.Σ. «Περιβαλλοντική Πολιτική και Διαχείριση» Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Περιβαλλοντική Πολιτική και Διαχείριση» είναι το πρώτο θεσμοθετημένο Π.Μ.Σ. του Τμήματος Περιβάλλοντος, το οποίο ξεκίνησε να λειτουργεί το 1998 με τίτλο «Πολιτική και Προγραμματισμός Περιβαλλοντικής Διαχείρισης» σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο East Anglia, τo Cyprus International Institute Of Management και το International Institute Of Industrial Environmental Economics του Πανεπιστημίου Lund. Η τελευταία αναμόρφωση του Π.Μ.Σ. έγινε με το ΦΕΚ 1018/ τ. Β, σύμφωνα με το οποίο υπάρχουν δύο κύκλοι σπουδών. Ο «μονοετής» κύκλος, ο οποίος είναι πλήρους παρακολούθησης (δύο διδακτικά εξάμηνα για τα μαθήματα και τουλάχιστον ένα τρίμηνο για τη μεταπτυχιακή διπλωματική διατριβή) και ο «διετής» κύκλος, ο οποίος είναι μερικής παρακολούθησης (part time, τέσσερα διδακτικά εξάμηνα για τα μαθήματα και για τη μεταπτυχιακή διπλωματική διατριβή). Το ακαδημαϊκό έτος , το πρόγραμμα σπουδών αποτελούνταν από 13 υποχρεωτικά μαθήματα και 1 προαιρετικό και συμμετείχαν συνολικά 17 διδάσκοντες και συνεργάτες. ΘΕΟΦΡΑΣΤΕΙΟ Π.Μ.Σ. «Περιβαλλοντική και Οικολογική Μηχανική» Ο σκοπός του Θεοφράστειου Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Περιβαλλοντική και Οικολογική Μηχανική» είναι η κατάρτιση των φοιτητών/τριών του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης σε θέματα Περιβαλλοντικής και Οικολογικής Μηχανικής, με στόχο την απόκτηση δυνατοτήτων εφαρμογής της σχετικής τεχνολογίας καθώς και της ανεξάρτητης και αυτόνομης προαγωγής της επιστήμης, της έρευνας, και της τεχνολογίας. Οι πτυχιούχοι του συγκεκριμένου προγράμματος εκπαιδεύονται ~ 52 ~

53 επίσης για να παραμείνουν παραγωγικοί σ ένα περιβάλλον ταχέως μεταβαλλόμενης επιστήμης και τεχνολογίας. O σκοπός του Π.M.Σ. εκπληρώνεται με την παρακολούθηση οργανωμένων μεταπτυχιακών μαθημάτων, σύμφωνα με τα διεθνή ακαδημαϊκά πρότυπα, τα οποία προσδίδουν το βάθος, αλλά και την απαιτούμενη ευρύτητα στο επιστημονικό-τεχνικό υπόβαθρο ενός κατόχου Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης. Στη διάρκεια του Π.Μ.Σ. «Θεοφράστειο: Περιβαλλοντική και Οικολογική Μηχανική» προσφέρεται ένας υποχρεωτικός κύκλος δεκαεπτά (17) συνολικά μαθημάτων. Η τελευταία τροποποίηση του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας του Π.Μ.Σ. Θεοφράστειο, πραγματοποιήθηκε στην υπ αριθ. 2/ συνεδρίαση της Γενικής Συνέλευσης Ειδικής Σύνθεσης του Τμήματος Περιβάλλοντος και αφορούσε την παρ. 8.3 του Κανονισμού σχετικά με την παρακολούθηση από τους μεταπτυχιακούς φοιτητές/τριες των μαθημάτων που προσφέρει. Π.Μ.Σ. «Γεωργία και Περιβάλλον» Το Τμήμα Περιβάλλοντος ως κύριος επιστημονικός φορέας, σε σύμπραξη με τα Τμήματα Φυτικής Παραγωγής, Ζωικής Παραγωγής και Ανθοκομίας- Αρχιτεκτονικής Τοπίου του ΤΕΙ Ηπείρου και σε συνεργασία με το Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων (ΜΑΙΧ), λειτουργεί αναμορφωμένο το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών με τίτλο «Γεωργία και Περιβάλλον», από το ακαδημαϊκό έτος Η τελευταία αναμόρφωση πραγματοποιήθηκε με την Υ.Α /Β7 (ΦΕΚ 2264/τ.Β / ) «Αντικατάσταση της υπ αριθμόν 20502/Β7 (ΦΕΚ 823/ τ.β / ) Υπουργικής Απόφασης που αφορά στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, σε σύμπραξη με τα Τμήματα Ζωικής Παραγωγής, Φυτικής Παραγωγής και Ανθοκομίας - Αρχιτεκτονικής Τοπίου του ΤΕΙ Ηπείρου με τίτλο Γεωργία και Περιβάλλον». Αντικείμενο του Π.Μ.Σ. είναι η συμβολή στην ανάπτυξη και τη μετάδοση της γνώσης στο χώρο των φυσικών και ανθρωπογενών παραμέτρων του γεωργικού περιβάλλοντος, της τεχνογνωσίας διαχείρισης γεωργικών πόρων και της διαχείρισης των γεωργικών αποβλήτων. Σκοπός του Π.Μ.Σ. είναι η προαγωγή της γνώσης και η ανάπτυξη της διεπιστημονικής προσέγγισης και έρευνας αφ ενός και αφ ετέρου η κατάρτιση επιστημόνων (πτυχιούχων Πανεπιστημίων και ΤΕΙ). Στοχεύει στην ανάδειξη εξειδικευμένων επιστημόνων, εφοδιασμένων με θεωρητικές και πρακτικές γνώσεις και ~ 53 ~

54 δεξιότητες, ικανών να καλύψουν με επάρκεια τις συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες των επιχειρήσεων και των οργανισμών στο πεδίο των περιβαλλοντικών προβλημάτων/ζητημάτων που αφορούν στο γεωργικό τομέα ανάπτυξης. Το πρόγραμμα απονέμει Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) στον τομέα της Γεωργίας και του Περιβάλλοντος (Master of Science in Agriculture and Environment). Στο πρόγραμμα γίνονται δεκτοί πτυχιούχοι πανεπιστημίου, κατά προτεραιότητα Τμημάτων Περιβαλλοντικών Θετικών Επιστημών, Γεωπονικών και Πολυτεχνικών Σχολών και κατ εξαίρεση πτυχιούχοι άλλων Τμημάτων, κρινόμενοι κατά περίπτωση, Ιδρυμάτων της ημεδαπής ή ομοταγών αναγνωρισμένων Ιδρυμάτων της αλλοδαπής. Στο πρόγραμμα γίνονται δεκτοί και πτυχιούχοι ΤΕΙ σύμφωνα με την παρ. 12γ του άρθρου 5 του ν και τις προϋποθέσεις που ορίζει η Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνθεσης. Η χρονική διάρκεια για την απονομή του Μεταπτυχιακού Δίπλωματος Ειδίκευσης είναι 12 μήνες πλήρους φοίτησης (Μονοετές Π.Μ.Σ. Μονοετής Κύκλος Σπουδών), εκ των οποίων 13 εβδομάδες διατίθενται για την έρευνα και συγγραφή της διπλωματικής διατριβής. Παρέχεται επιπλέον η δυνατότητα ολοκλήρωσης του Προγράμματος Σπουδών σε τέσσερα (4) διδακτικά εξάμηνα, υπό τη μορφή μερικής παρακολούθησης (Διετές Π.Μ.Σ. Διετής Κύκλος Σπουδών). Ο ετήσιος αριθμός των εισακτέων μεταπτυχιακών φοιτητών στο Μονοετές και Διετές Π.Μ.Σ. ορίζεται κατ ανώτατο όριο σε σαράντα πέντε (45). Το Πρόγραμμα Σπουδών του Π.Μ.Σ. «Γεωργία και Περιβάλλον», περιλαμβάνει στο πρώτο εξάμηνο 5 μαθήματα υποχρεωτικά, στο δεύτερο εξάμηνο 3 μαθήματα υποχρεωτικά και 13 επιλογής. Από τα μαθήματα επιλογής οι μεταπτυχιακοί φοιτητές/τριες δηλώνουν 4. Από τα προαιρετικά αυτά μαθήματα, διδάσκονται όσα δηλώνονται από 5 τουλάχιστον φοιτητές/τριες. Το τρίτο (ή και τέταρτο εξάμηνο στο διετή κύκλο) αφιερώνεται στη διπλωματική διατριβή και στην εργαστηριακή άσκηση των φοιτητών/τριών. Αναλυτικά στοιχεία για τa Προγράμματα Mεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας Στο Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας λειτουργούν δύο Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ). Από το ακαδημαϊκό έτος λειτουργεί ~ 54 ~

55 το Διατμηματικό Π.Μ.Σ. στη «Διαχείριση Παρακτίων Περιοχών», σε συνεργασία με τα Τμήματα Περιβάλλοντος και Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου και το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ). Επίσης από το ακαδημαϊκό έτος λειτουργεί κοινό ελληνογαλλικό Π.Μ.Σ. στη «Διατήρηση της Βιοποικιλότητας» σε συνεργασία με το Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου και το Πανεπιστήμιο Montpellier II. Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στη «Διαχείριση Παρακτίων Περιοχών» Αντικείμενο του Διατμηματικού Π.Μ.Σ. Εξειδίκευσης στη «Διαχείριση Παρακτίων Περιοχών» είναι η μεταπτυχιακή εξειδίκευση επιστημόνων σε θέματα σχετικά με την προσέγγιση και διαχείριση του παρακτίου θαλασσίου περιβάλλοντος. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην μελέτη των παρακτίων οικοσυστημάτων, στην αλιευτική διαχείριση, στη θαλάσσια ρύπανση, στην κατανόηση των αλληλεπιδράσεων χερσαίου και παρακτίου θαλασσίου περιβάλλοντος, στον ολοκληρωμένο σχεδιασμό της διαχείρισης του παράκτιου χώρου και στην εφαρμογή και ανάπτυξη σύγχρονων μεθόδων και τεχνικών για την μελέτη της παράκτιας ζώνης. Η εξειδίκευση επιστημόνων στα παραπάνω αντικείμενα αποκτά ιδιάζουσα σημασία στην Ελλάδα που περιβάλλεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από ακτές, στις οποίες έχει αναπτυχθεί μεγάλος αριθμός δραστηριοτήτων σχετικών με βιομηχανία, εμπόριο, οικιστική ανάπτυξη, τουρισμό και αναψυχή. Το Π.Μ.Σ. περιλαμβάνει μονοετή κύκλο μεταπτυχιακών σπουδών, οργανωμένο σε 2 εξάμηνα και χορηγεί Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Εξειδίκευσης. Οι στόχοι του Δ.Π.Μ.Σ. «Διαχείριση Παρακτίων Περιοχών» εντάσσονται στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής και ερευνητικής προσέγγισης για την ολοκληρωμένη μελέτη και διαχείριση των παρακτίων θαλασσίων περιοχών. Ειδικότερα η λειτουργία του στοχεύει στην ερευνητική δραστηριότητα και επιστημονική εξειδίκευση σε θέματα σχετικά με: τη μελέτη των φυσικών, χημικών, βιολογικών και γεωλογικών διεργασιών του παρακτίου θαλασσίου περιβάλλοντος, την εκμετάλλευση των παράκτιων πλουτοπαραγωγικών πόρων, τη δυνατότητα καταγραφής, αντιμετώπισης και διαχείρισης θεμάτων ποιότητας του παρακτίου θαλασσίου περιβάλλοντος, την εφαρμογή σύγχρονων τεχνικών, όπως Τηλεπισκόπησης και Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών στη μελέτη της παράκτιας ζώνης, την παρακολούθηση και έλεγχο των επιπτώσεων των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων στο παράκτιο περιβάλλον, ~ 55 ~

56 την ανάπτυξη ολοκληρωμένων τεχνικών προσέγγισης και κατανόησης των διεργασιών του παράκτιου θαλάσσιου περιβάλλοντος και των αλληλεπιδράσεων χερσαίου και θαλάσσιου χώρου, τον αποτελεσματικό σχεδιασμό μοντέλων ισόρροπης ανάπτυξης της παράκτιας ζώνης. Σκοπός του Δ.Π.Μ.Σ. είναι η επιστημονική εξειδίκευση των αποφοίτων στο σύνολο των επιμέρους διεργασιών που καθορίζουν την λειτουργία του θαλασσίου παρακτίου περιβάλλοντος και ταυτόχρονα η κατάρτιση στην ολιστική προσέγγιση της διαχείρισης παρακτίων περιοχών. Το επιστημονικό δυναμικό που παράγει το Δ.Π.Μ.Σ. συμβάλλει στην κάλυψη αναγκών σε εξειδικευμένα στελέχη της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των Οργανισμών του Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα. Κοινό ελληνογαλλικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στη «Διατήρηση της Βιοποικιλότητας» (BIODIV) Το κοινό ελληνογαλλικό Π.Μ.Σ. στη «Διατήρηση της Βιοποικιλότητας» (BIODIV) αποτελεί προϊόν συνεργασίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Τμημάτων Επιστημών της Θάλασσας και Περιβάλλοντος, και του Πανεπιστήμιο Montpellier II, Εργαστηρίου ECOLAG (Laboratoire Ecosystèmes Lagunaires), κοινής ερευνητικής μονάδας του CNRS και του Πανεπιστημίου II. Λειτουργεί από το ακαδημαϊκό έτος και απονέμει στους αποφοίτους κοινό μεταπτυχιακό τίτλο από τα δύο συνεργαζόμενα Ιδρύματα. Ο γενικός στόχος του κοινού ελληνογαλλικού Π.Μ.Σ. είναι η εξειδίκευση επιστημόνων στην ευρεία κατανόηση των θεμάτων της Διατήρησης και ο εφοδιασμός τους με τις επιστημονικές αρχές και τα μεθοδολογικά εργαλεία που θα τους καταστήσουν ικανούς να επιλύουν πρακτικά, σχετικά με τη Διατήρηση, προβλήματα. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην προσέγγιση και αντιμετώπιση θεμάτων Διατήρησης της Βιοποικιλότητας στην Μεσόγειο και κατά συνέπεια δίδεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην προσέλκυση φοιτητών από χώρες της Μεσογείου. Επιμέρους στόχοι του προτεινόμενου Π.Μ.Σ. είναι: Η ανάπτυξη στους αποφοίτους αναλυτικών δεξιοτήτων και δεξιοτήτων λήψης αποφάσεων, που θα τους επιτρέπουν να ταυτοποιούν και να αντιμετωπίζουν τις σημαντικές διαστάσεις προβλημάτων διατήρησης της βιοποικιλότητας, ιδιαίτερα στη λεκάνη της Μεσογείου, Η καλλιέργεια μιας συνθετικής ολιστικής προσέγγισης στην επίλυση προβλημάτων, μέσω της έκθεσης των φοιτητών/τριών σε προσεγγίσεις διαφορετικών επιστημονικών αντικειμένων. Από την εμπειρία των σε λειτουργία Π.Μ.Σ. στη Σχολή Περιβάλλοντος, προκύπτει ότι αυτή η ευρεία ~ 56 ~

57 προσέγγιση στην εκπαίδευση των φοιτητών/τριών δημιουργεί απόφοιτους που είναι ανταγωνιστικοί στην αγορά εργασίας, Η εξειδίκευση στην εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων σχεδιασμού και χωροθέτησης προστατευταίων περιοχών στο χερσαίο και θαλάσσιο περιβάλλον, Η κατάρτιση των αποφοίτων στην αειφορική εκμετάλλευση των ανανεώσιμων βιολογικών πόρων, Η εξοικείωση των αποφοίτων με σύγχρονες ποσοτικές μεθόδους και τεχνικές μελέτης και παρακολούθησης του φυσικού περιβάλλοντος, όπως τα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών, η Τηλεπισκόπηση και οι τεχνικές προσομοίωσης, Η ενθάρρυνση της κινητικότητας μεταξύ των δύο συνεργαζομένων χωρών και η ανάπτυξη της συνείδησης των κοινών προβλημάτων, αλλά και των ιδιαιτεροτήτων της κάθε περιοχής. Το επιστημονικό δυναμικό που παράγει το Π.Μ.Σ. είναι δυνατό να καλύψει τις ανάγκες σε εξειδικευμένα στελέχη της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των Φορέων Διαχείρισης Προστατευταίων Περιοχών και γενικότερα Οργανισμών του Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, στις δύο συνεργαζόμενες χώρες, αλλά και ευρύτερα σε χώρες της Μεσογείου και των Βαλκανίων. Αναλυτικά στοιχεία για τa Προγράμματα Mεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας & Ιστορίας Στο Τμήμα λειτουργούν δύο Π.Μ.Σ., το «Κοινωνική και Ιστορική Ανθρωπολογία» και το «Γυναίκες και Φύλα : Ανθρωπολογικές και Ιστορικές Προσεγγίσεις», τα οποία δέχονται υποψηφιότητες από αποφοίτους ελληνικών και ξένων Πανεπιστημίων όλων των ειδικοτήτων. Οι υποψήφιοι επιλέγονται με βάση κριτήρια, τα οποία ορίζει το Π.Δ ίδρυσής τους. Π.Μ.Σ. «Κοινωνική και Ιστορική Ανθρωπολογία» Στο Π.Μ.Σ. «Κοινωνική και Ιστορική Ανθρωπολογία» ο αριθμός εισακτέων ορίζεται με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης Ειδικής Σύνθεσης του Τμήματος. Σκοπός του Προγράμματος είναι η εξειδίκευση των φοιτητών/τριών σε τομείς της κοινωνικής ανθρωπολογίας και της ιστορίας και η προαγωγή της ανθρωπολογικής και ιστορικής έρευνας στη νεοελληνική κοινωνία. Το Πρόγραμμα έχει διετή διάρκεια και το διδακτικό έργο κατανέμεται σε τρία εξάμηνα, εκ των οποίων τα δύο είναι υποχρεωτικά για όλους τους/τις φοιτητές/τριες/τριες. Στο τρίτο εξάμηνο οι φοιτητές/τριες/τριες επιλέγουν ~ 57 ~

58 κατεύθυνση (ανθρωπολογική ή ιστορική). Σε κάθε εξάμηνο οι φοιτητές/τριες/τριες οφείλουν να επιτύχουν σε τρία μαθήματα. Η οργάνωση του προγράμματος στο τρίτο εξάμηνο επιτρέπει σε φοιτητές/τριες/τριες την επιλογή ενός μαθήματος από την κατεύθυνση που δεν επέλεξαν. Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των μαθημάτων, οι φοιτητές/τριες/τριες καταθέτουν θέμα διπλωματικής εργασίας που εκπονούν σε διάστημα όχι μεγαλύτερο των δύο εξαμήνων. Με την επιτυχή εξέταση της διπλωματικής από τριμελή επιτροπή διδασκόντων απονέμεται Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης. Π.Μ.Σ. «Γυναίκες και Φύλα : Ανθρωπολογικές και Ιστορικές Προσεγγίσεις» Το Π.Μ.Σ. «Γυναίκες και Φύλα: Ανθρωπολογικές και Ιστορικές προσεγγίσεις» δέχεται κάθε χρόνο δεκαπέντε υποψηφίους και διαρκεί για δύο εξάμηνα, στα οποία οι φοιτητές/τριες/τριες οφείλουν να επιτύχουν σε οκτώ μαθήματα. Το κάθε μάθημα αντιστοιχεί σε επτάμισυ (7.5) πιστωτικές μονάδες. Σκοπός του Προγράμματος είναι η εκπαίδευση επιστημόνων και ερευνητών στις γυναικείες σπουδές και τις σπουδές φύλου. Στο πρώτο εξάμηνο υπάρχει δυνατότητα επιλογής από τα μαθήματα που προσφέρονται στο πρώτο και το τρίτο εξάμηνο του Π.Μ.Σ. «Κοινωνική και Ιστορική Ανθρωπολογία». Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των δύο εξαμήνων, οι φοιτητές/τριες/τριες δηλώνουν θέμα διπλωματικής που εκπονούν σε διάστημα όχι μεγαλύτερο των δύο εξαμήνων, την οποία βαθμολογεί τριμελής επιτροπή διδασκόντων για την απονομή του Διπλώματος Μεταπτυχιακής Ειδίκευσης. Το Πρόγραμμα αναμορφώθηκε προσφάτως μετά από συζητήσεις στη Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνθεσης, κατά το εαρινό εξάμηνο του 2009 και εγκρίθηκε με Υπουργική Απόφαση της 30 Ιουλίου 2009 [ΦΕΚ 1670/14/8/09] Αναλυτικά στοιχεία για τa Προγράμματα Mεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Γεωγραφίας Στο Τμήμα Γεωγραφίας λειτουργεί από το ακαδημαϊκό έτος το αναμορφωμένο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών με τίτλο «Γεωγραφία και Εφαρμοσμένη Γεωπληροφορική», το οποίο οδηγεί στη λήψη Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) σε δύο κατευθύνσεις: Α. «Εφαρμοσμένη Γεωπληροφορική στην Ανθρωπογεωγραφία και στο Σχεδιασμό του Χώρου» Β. «Εφαρμοσμένη Γεωπληροφορική στη Διαχείριση Φυσικού Περιβάλλοντος και Κινδύνων». ~ 58 ~

59 Το Π.Μ.Σ. «Γεωγραφία και Εφαρμοσμένη Γεωπληροφορική» διέπεται από τις διατάξεις του Ν. 3685/2008 και της Υπουργικής Απόφασης Β7/658 (ΦΕΚ 53/Β / ), όπως τροποποιήθηκε από τις Υπουργικές Αποφάσεις Β7/658 (ΦΕΚ 577/Β / ), Β7/ (ΦΕΚ 1660/Β / ) και Β7/32731 (ΦΕΚ 1597/Β / ). Το Π.Μ.Σ. «Γεωγραφία και Εφαρμοσμένη Γεωπληροφορική» έχει ελάχιστη διάρκεια τρία (3) ακαδημαϊκά εξάμηνα με δυνατότητα παράτασης έως και έξι (6). Τα δύο πρώτα ακαδημαϊκά εξάμηνα περιλαμβάνουν διδασκαλία μαθημάτων, ενώ το 3 ο εξάμηνο είναι αφιερωμένο στην εκπόνηση της Μεταπτυχιακής Διατριβής. Το πρόγραμμα σπουδών του Π.Μ.Σ. καθορίστηκε με τις διατάξεις του άρθρου 6 της Υπουργικής Απόφασης Β7/658 (ΦΕΚ 577/Β / ) και τροποποιήθηκε με την Υπουργική Απόφαση Β7/32731 (ΦΕΚ 1597/Β / ). Στο πρόγραμμα Σπουδών του Π.Μ.Σ., στα δύο πρώτα ακαδημαϊκά εξάμηνα, προσφέρονται συνολικά 23 μαθήματα, εκ των οποίων 6 Υποχρεωτικά (Υ), 6 Κατ Επιλογήν Υποχρεωτικά (ΚΕΥ) και 11 Επιλογής (Ε) μαθήματα. Όλα τα μαθήματα είναι εξαμηνιαία, διαρκούν 13 εβδομάδες, διδάσκονται τρεις (3) ώρες την εβδομάδα και αντιστοιχούν σε επτά & μισή (7,5) πιστωτικές μονάδες (ECTS). Η παρακολούθησή τους είναι υποχρεωτική. Η εκπόνηση της μεταπτυχιακής διατριβής διαρκεί ένα (1) τουλάχιστον διδακτικό εξάμηνο και αντιστοιχεί σε τριάντα (30) πιστωτικές μονάδες (ECTS). Το πρόγραμμα σπουδών του Π.Μ.Σ. συμπληρώνεται με σεμιναριακά μαθήματα σε επιλεγμένα θέματα για την παροχή εξειδικευμένων γνώσεων και δεξιοτήτων στους/στις φοιτητές/τριες/τριες του προγράμματος, η παρακολούθηση των οποίων είναι υποχρεωτική. Αναλυτικά στοιχεία για το Πρόγραμμα Mεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Κοινωνιολογίας Το Τμήμα Κοινωνιολογίας ανταποκρινόμενο στις εκπαιδευτικές ανάγκες της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας λειτουργεί σήμερα 2 Π.Μ.Σ. Πρόκειται για τα Π.Μ.Σ. «Έρευνα στην Τοπική Κοινωνική Ανάπτυξη και Συνοχή» (λειτουργεί από το ακαδημαϊκό έτος ) και «Ευρωπαϊκές Κοινωνίες και Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση» (λειτουργεί από το ακαδημαϊκό έτος ), ενώ έχει εγκριθεί η λειτουργία ενός 3 ου Π.Μ.Σ. «Πόλη και Περιβάλλον: Εφαρμοσμένη και Κλινική Κοινωνιολογία» που θα ξεκινήσει το εαρινό εξάμηνο του ακαδ. έτους ~ 59 ~

60 Π.Μ.Σ. «Έρευνα για την Τοπική Κοινωνική Ανάπτυξη και Συνοχή» Αντικείμενο του Π.Μ.Σ. είναι η εκπαίδευση επιστημόνων, ερευνητών/τριών και στελεχών κοινωνικών οργανώσεων, ΟΤΑ, ΜΚΟ, Ινστιτούτων και επιχειρήσεων του κοινωνικού χώρου στους κρίσιμους τομείς της κοινωνικής ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής. Επιπλέον το Π.Μ.Σ. στοχεύει στην απόκτηση από τους/τις φοιτητές/τριες/τριες ειδικών γνώσεων στη θεωρία και μεθοδολογία της κοινωνικής έρευνας και κυρίως των τεχνικών και των αναλυτικών εργαλείων της, που θα αξιοποιηθούν στο πλαίσιο του Π.Μ.Σ. για α) τη μελέτη και επιστημονική εμβάθυνση των θεωρητικών και εφαρμοσμένων πεδίων ανάπτυξης πολιτικών στους παραπάνω τομείς σε ευρωπαϊκό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και β) την επιστημονική επεξεργασία και το σχεδιασμό προτάσεων παρεμβατικής κοινωνικής και αναπτυξιακής πολιτικής με την αξιοποίηση κεφαλαίου γνώσεων από την κοινωνική επιστήμη και την αξιολόγηση κοινωνικών δεδομένων έρευνας. Οι στόχοι του προγράμματος αφορούν αρχικά στην εξοικείωση των εκπαιδευομένων στους θεματικούς άξονες: της κοινωνικής οργάνωσης, των κοινωνικών ανισοτήτων και του κοινωνικού αποκλεισμού, των πολιτικών απασχόλησης και κοινωνικής ανάπτυξης, της παραβατικότητας και της αντεγκληματικής πολιτικής. Οι θεματικοί αυτοί άξονες αναλύονται σε βάθος στις θεωρητικές και εφαρμοσμένες τους πτυχές και οργανώνεται για κάθε έναν άξονα το αντίστοιχο ερευνητικό πρόγραμμα, στο οποίο εντάσσονται μελέτες και έρευνες, πολλές από τις οποίες μπορούν να αποτελέσουν και τίτλο Μεταπτυχιακών Εργασιών. Για την εμπέδωση του αναλυτικού και συνθετικού χαρακτήρα του Π.Μ.Σ. καθώς και της σύνδεσης του θεωρητικού με τον ερευνητικό και εφαρμοσμένο κύκλο μαθημάτων, οι στόχοι αναφέρονται περαιτέρω: α. Στην προαγωγή της εκπαίδευσης σε γνώσεις αναφορικά με τους θεματικούς άξονες που αναλύθηκαν παραπάνω, αλλά και σε δεξιότητες μεθοδολογικού σχεδιασμού, κοινωνικής ανάλυσης και διεξαγωγής εφαρμοσμένης κοινωνικής έρευνας στα θεματικά πεδία. Η εκπαίδευση αυτή περιλαμβάνει την ακριβή διατύπωση ερευνητικών ερωτημάτων και υποθέσεων, απόρροια μιας εμπεριστατωμένης θεωρητικής εμβάθυνσης στα θεματικά πεδία, την ανάπτυξη ερευνητικού σχεδίου και ερευνητικών τεχνικών, τη διαδικασία συλλογής δεδομένων, την ποιοτική και ποσοτική τους επεξεργασία και, τέλος, τη συγγραφή των αποτελεσμάτων, ορισμένα από τα οποία μπορούν να δημοσιεύονται μετά από συνεργασία των διδασκόντων. β. Στην προώθηση προσεγγίσεων που γεφυρώνουν τη θεωρία με την εμπειρική έρευνα, εξασφαλίζοντας την θεωρητική εμβάθυνση και την εμπειρικά τεκμηριωμένη διαμόρφωση πολιτικών κοινωνικής συνοχής και ανάπτυξης. ~ 60 ~

61 γ. Στην εκπαίδευση σε εξειδικευμένες τεχνικές ποσοτικής και ποιοτικής ανάλυσης δεδομένων, με κύριο προσανατολισμό τη δευτερογενή ανάλυση δεδομένων και την έρευνα δράσης. δ. Στην εφαρμογή των παραπάνω δεξιοτήτων στο σχεδιασμό, την οργάνωση και τη διαχείριση προγραμμάτων κοινωνικής ανάπτυξης, αλλά και στη διαμόρφωση νέων πολιτικών ευρωπαϊκής, εθνικής και περιφερειακής διακυβέρνησης. ε. Στην επεξεργασία προτάσεων εναλλακτικών μοντέλων κοινωνικής ανάπτυξης, βασισμένων στις τοπικές και περιφερειακές ιδιαιτερότητες, με στόχο την προώθηση της κοινωνικής και οικονομικής ενσωμάτωσης κοινωνικά ευάλωτων ομάδων και τη μείωση κινδύνων για κοινωνική περιθωριοποίηση. Το Π.Μ.Σ. «Έρευνα για την τοπική κοινωνική ανάπτυξη και συνοχή» απονέμεται Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης. Το πρόγραμμα μαθημάτων περιλαμβάνει τα μαθήματα και τη διπλωματική εργασία. Η επιτυχής ολοκλήρωση του προγράμματος μαθημάτων προϋποθέτει τη διδακτική και ερευνητική απασχόληση, τις πρακτικές ασκήσεις και τις κάθε άλλου είδους εκπαιδευτικές και ερευνητικές δραστηριότητες, καθώς και την παρουσίαση της πορείας των διπλωματικών εργασιών σε προγραμματισμένη ημερίδα του Τμήματος Κοινωνιολογίας. Η διδασκαλία των μαθημάτων υλοποιείται σε δύο (2) διδακτικά εξάμηνα. Κάθε εξάμηνο μαθημάτων περιλαμβάνει κατ ελάχιστο 13 πλήρες εκπαιδευτικές εβδομάδες. Τα δύο εξάμηνα περιλαμβάνουν 6 μαθήματα έκαστο. Στο τρίτο εξάμηνο εκπονείται η διπλωματική εργασία. Κάθε μάθημα αντιστοιχεί σε τρεις εβδομαδιαίες ώρες διδασκαλίας και πέντε (5) πιστωτικές μονάδες. Εξαίρεση αποτελούν ορισμένα από τα μαθήματα του β εξαμήνου, στα οποία αντιστοιχούν δέκα (10) πιστωτικές μονάδες. Η διπλωματική εργασία αντιστοιχεί σε τριάντα (30) πιστωτικές μονάδες. Π.Μ.Σ. «Ευρωπαϊκές Κοινωνίες και Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση» Αντικείμενο του Π.Μ.Σ. είναι να μελετηθούν σε βάθος στο πλαίσιο του προγράμματος σπουδών ποιοτικά και ποσοτικά: οι κοινωνικές-πολιτισμικές δυναμικές και προκλήσεις που εμφωλεύουν στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο ιδιαίτερα μετά τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Κεντρική, Ανατολική/ Νοτιοανατολική και Μεσογειακή Ευρώπη, οι δυνατότητες δόμησης του ενιαίου κοινωνικού ευρωπαϊκού χώρου και της ευρωπαϊκής ιθαγένειας (European Citizenship), και η δυναμική των ευρωπαϊκών κρατών μεμονωμένα αλλά και συνολικά ως Ευρωπαϊκή Ένωση σε ευρύτερα θέματα που απασχολούν τη διεθνή κοινότητα Στόχοι του Π.Μ.Σ. είναι : ~ 61 ~

62 η κατάρτιση νέων ερευνητών ικανών για έρευνα, με στόχο την αποτύπωση της κοινωνικής δυναμικής και της ισορροπίας μεταξύ κεντρομόλων και κεντρόφυγων κοινωνικών δυνάμεων προς την κοινωνική / οικονομική και θεσμική ολοκλήρωση της Ευρώπης και η μύηση του/της φοιτητή/τριας στη δι-επιστημονική διερεύνηση των ευρωπαϊκών κοινωνιών και των πολλαπλών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν σήμερα οι ευρωπαίοι πολίτες πολιτικών, θεσμικών, οικονομικών, πολιτισμικών, και γεωπολιτικών. Το Π.Μ.Σ φιλοδοξεί να συμβάλλει στην καλλιέργεια του αντικειμένου του με σκοπό : την υλοποίηση του βασικού και ταυτόχρονα πρωτότυπου στόχου του, που είναι η ικανότητα των αποφοίτων του να συνδυάζουν την επιστημονική γνώση των κοινωνικών επιστημών με την τεχνοκρατική γνώση των δομών, θεσμών και διαδικασιών που χαρακτηρίζουν τα ευρωπαϊκά όργανα. Ο συνδυασμός αυτός επιτρέπει την ευρεία αναστοχαστικότητα των πτυχιούχων, αλλά και την ικανότητά τους να κατανοούν και να αναπτύσσουν γνωστικά πεδία και πολιτικές προτάσεις υψηλού ειδικού βάρους αναφορικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής κοινωνίας τόσο έναντι των εθνικών προοπτικών όσο και των διαδικασιών της παγκοσμιοποίησης. τη διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου προσέγγισης του ευρωπαϊκού πολιτισμού που θα επιτρέπει σε όσους πτυχιούχους επιθυμούν την επαγγελματική σταδιοδρομία τους στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να διαθέτουν μια ευρεία και βαθειά κατανόηση των σχέσεων και δια-δράσεων μεταξύ εθνικής και ευρωπαϊκής διοίκησης και ευρωπαίων πολιτών. τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ των θεσμικής και των κοινωνικής προσέγγισης στο επίπεδο της εμπράγματης «ευρωπαϊκής επικράτειας», καθώς και της μελέτης του κοινοτικού κεκτημένου, που εμπεριέχει τόσο θεσμικές πρακτικές όσο και κοινωνικά πρότυπα. Το εν λόγω Π.Μ.Σ. έχει διεπιστημονικό χαρακτήρα. Η προοπτική αυτή πρέπει να γίνει κατανοητή ως ένα χρήσιμο μέσο για την εμπέδωση όλων εκείνων των προκλήσεων που γνωρίζει η ευρωπαϊκή ανώτατη εκπαίδευση. Μεταξύ των προκλήσεων αυτών, σημαντική θεωρείται εκείνη που καθιστά την ανώτατη ευρωπαϊκή εκπαίδευση ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο και, ιδιαίτερα, ως προς τις γειτονικές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση περιφέρειες. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται σε συνεργασίες με ειδικούς επιστήμονες από ακαδημαϊκά ιδρύματα, ειδικευόμενα στη μελέτη και έρευνα θεμάτων γύρω από τις ευρωπαϊκές σπουδές και σε γνωστικά πεδία των νομικών, πολιτικών, οικονομικών επιστημών αλλά και της ευρωπαϊκής πολιτικής κοινωνιολογίας. Οι σχετικές συνεργασίες διαμορφώνονται στο πλαίσιο εθνικών και ευρωπαϊκών ~ 62 ~

63 ερευνητικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων, σύμφωνα δε με το ισχύον εθνικό δίκαιο, που διέπει τις προσκλήσεις μελών ΔΕΠ, αλλά και την ερευνητική συνεργασία μεταξύ ΑΕΙ. Η χρονική διάρκεια για την απονομή του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) ορίζεται σε 18 μήνες, δηλαδή σε τρία (3) εξάμηνα πλήρους φοίτησης. Κατά τα δύο (2) πρώτα εξάμηνα, οι φοιτητές/τριες/τριες διδάσκονται μαθήματα, ενώ κατά το τρίτο ασχολούνται με την εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας. Το Π.Μ.Σ. υποδιαιρείται σε τρία (3) διδακτικά εξάμηνα. Σε κάθε εξάμηνο προσφέρονται πέντε (5) μαθήματα, από τα οποία ο/η μεταπτυχιακός/η φοιτητής/τρια θα πρέπει να επιλέγει τα τέσσερα (4), δηλαδή τα μαθήματα/σεμινάρια που θα δηλώσει συνολικά ο/η μεταπτυχιακός/η φοιτητής/τρια δεν θα υπερβαίνουν τα οκτώ (8). Τα μαθήματα διδάσκονται επί τουλάχιστον δεκατρείς (13) εβδομάδες και είναι όλα υποχρεωτικά. Τα μαθήματα διδάσκονται στην αγγλική και γαλλική γλώσσα. Επίσης, σε μια από τις παραπάνω γλώσσες καλούνται οι φοιτητές/τριες/τριες να συγγράψουν τη μεταπτυχιακή διπλωματική τους εργασία. Τη γλώσσα αυτή ορίζει με δήλωσή του ο ίδιος φοιτητής τη στιγμή της εγγραφής του στο Π.Μ.Σ.. Κάθε μάθημα αντιστοιχεί σε επτά και μισή (7,5) πιστωτικές μονάδες- ECTS. Ο χρόνος διδασκαλίας κάθε μαθήματος ορίζεται σε τρεις ώρες εβδομαδιαίως. Η εκπόνηση της μεταπτυχιακής διπλωματικής διατριβής διαρκεί ένα εξάμηνο. Το τρίτο αυτό εξάμηνο αντιστοιχεί σε τριάντα (30) πιστωτικές μονάδες (σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 3 της Υπουργικής Απόφασης Φ5/89656/Β3). Το «Σεμινάριο προπαρασκευής της διπλωματικής εργασίας» δεν χρεώνεται με πιστωτικές μονάδες και δεν βαθμολογείται σε αυτό ο/η μεταπτυχιακός/η φοιτητής/τρια. Αναλυτικά στοιχεία για τa Προγράμματα Mεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας & Επικοινωνίας Στο Τμήμα λειτουργούν δύο Π.Μ.Σ. το «Πολιτισμική Πληροφορική» και το «Διαχείριση Μνημείων: Αρχαιολογία, Πόλη και Αρχιτεκτονική». Π.Μ.Σ. «Πολιτισμική Πληροφορική» Αντικείμενο του Π.Μ.Σ. στην «Πολιτισμική Πληροφορική» είναι η μεταπτυχιακή εξειδίκευση στην Πολιτισμική Πληροφορική και τις εφαρμογές της. Σκοπός του Π.Μ.Σ. είναι η κατάρτιση επιστημόνων και ερευνητών υψηλής ειδίκευσης στις εφαρμογές της Πληροφορικής στο χώρο του Πολιτισμού, της Μουσειολογίας και ~ 63 ~

64 του Σχεδιασμού Ψηφιακών Πολιτιστικών Προϊόντων. Το Π.Μ.Σ. παρέχει στους μεταπτυχιακούς φοιτητές/τριες την απαραίτητη επιστημονική παιδεία και ερευνητική εμπειρία, προκειμένου να καταστούν επιστήμονες ικανοί να συμμετέχουν στην παραγωγή νέων γνώσεων, που η εφαρμογή τους θα συμβάλλει στην πρόοδο της Πληροφορικής Επιστήμης και στην ανάπτυξη των εθνικών πολιτικών και της οικονομίας στο χώρο του πολιτισμού. Το Π.Μ.Σ. δομείται σε δύο επιμέρους κατευθύνσεις: την κατεύθυνση της Μουσειολογίας και την κατεύθυνση Ψηφιακών Πολιτιστικών Προϊόντων. Στόχος είναι η προετοιμασία ειδικών της πληροφορικής, οι οποίοι θα διαθέτουν ιδιαίτερη εξειδίκευση στις ανάγκες των σύγχρονων πολιτιστικών οργανισμών. Με αφετηρία το σκεπτικό αυτό, το πρόγραμμα σπουδών περιλαμβάνει θεωρητικά και πρακτικά μαθήματα που στόχο έχουν να εξοικειώσουν τους/τις φοιτητές/τριες/τριες με αυτές τις ανάγκες. Συνδετικός κρίκος όλων των μαθημάτων είναι οι νέες τεχνολογίες και οι χρήσεις τους από πολιτιστικούς οργανισμούς. Παράλληλα, οι φοιτητές/τριες/τριες παρακολουθούν μαθήματα που εστιάζουν στην πληροφορική και στις δυνατότητες που τους δίνει να προχωρήσουν σε εξειδικευμένες εφαρμογές. Υπάρχει ισορροπία μεταξύ θεωρίας και πράξης, όπως διαπιστώνεται και από τις αξιολογήσεις. Συνολικά το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πολιτισμική Πληροφορική» διαρκεί 2 εξάμηνα συν μια τρίμηνη περίοδο εκπόνησης μεταπτυχιακής διατριβής. Τα μαθήματα του Π.Μ.Σ. διακρίνονται σε: Κοινά Υποχρεωτικά (4) Κατεύθυνσης Υποχρεωτικά (4 σε κάθε κατεύθυνση) Κοινά Υποχρεωτικά Επιλογής (7) Μεταπτυχιακή Διατριβή Όλα τα μαθήματα είναι εξαμηνιαία, το καθένα διδάσκεται τριάντα εννιά (39) ώρες το εξάμηνο και αντιστοιχεί σε έξι (6) πιστωτικές μονάδες. Η μεταπτυχιακή διατριβή διαρκεί μια τρίμηνη περίοδο (Ιούλιος-Σεπτέμβριος) και αντιστοιχεί σε δεκαπέντε (15) πιστωτικές μονάδες. Η τελευταία αναμόρφωση του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στην «Πολιτισμική Πληροφορική» πραγματοποιήθηκε το ακ. έτος Π.Μ.Σ. «Διαχείριση Μνημείων: Αρχαιολογία, Πόλη και Αρχιτεκτονική» Το Π.Μ.Σ. έχει διάρκεια τεσσάρων εξαμήνων, εκ των οποίων το τελευταίο αφιερώνεται στην εκπόνηση της μεταπτυχιακής εργασίας. Συγκεκριμένα, το Π.Μ.Σ. δομείται από μαθήματα που οι φοιτητές/τριες/τριες επιλέγουν, ένα διεπιστημονικό σεμινάριο υποχρεωτικό για όλους, θέματα σχεδιασμού υποχρεωτικά για όλους και μεταπτυχιακή διατριβή. Η επιλογή των μαθημάτων έχει γίνει, ώστε να αντιπροσωπεύονται όλες οι πτυχές του σύνθετου ~ 64 ~

65 διεπιστημονικού αντικειμένου του συγκεκριμένου Π.Μ.Σ.. Οι φοιτητές/τριες/τριες με την καθοδήγηση του επόπτη σπουδών και λαμβάνοντας υπόψη τις προηγούμενες γνώσεις τους και τις ειδικές ανάγκες ή τα ενδιαφέροντά τους καλούνται να επιλέξουν τα αντίστοιχα μαθήματα. Μεταξύ των μαθημάτων αυτών συνεκτικό κρίκο αποτελεί η γενική κατεύθυνση του προγράμματος που επιδιώκει να συνδυάσει την αρχαιολογική γνώση με την αρχιτεκτονική, την πολεοδομία και τις νέες τεχνολογίες. Αυτοί οι τέσσερις άξονες αποτελούν και το συνεκτικό ιστό μεταξύ των μαθημάτων και των δράσεων του προγράμματος, δηλ. του διεπιστημονικού σεμιναρίου και των θεμάτων σχεδιασμού. Στο διεπιστημονικό σεμινάριο εξετάζονται επιμέρους θέματα εις βάθος, από ειδικούς και έμπειρους στα επιμέρους αντικείμενα ομιλητές. Στόχος είναι να συνδέσουν οι φοιτητές/τριες/τριες τις ειδικές γνώσεις του σεμιναρίου με αυτές που λαμβάνουν στα επιμέρους μαθήματα. Τα θέματα σχεδιασμού αποσκοπούν στο να δώσουν στους/τις φοιτητές/τριες/τριες τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τις θεωρητικές τους γνώσεις από όλα τα μαθήματα και τα σεμινάρια προκειμένου να προτείνουν προτάσεις, λύσεις, ιδέες που αφορούν στην πράξη. Με δεδομένη την περιορισμένη μέχρι στιγμής εφαρμογή του προγράμματος, δεν έχουν διαπιστωθεί προβλήματα συνεκτικότητας και λειτουργικότητας. Αναλυτικά στοιχεία για τa Προγράμματα Mεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων λειτουργούν το «Π.Μ.Σ. στη Διοίκηση Επιχειρήσεων ΜΒΑ» και Διατμηματικό Π.Μ.Σ. «Σχεδιασμός, Διοίκηση και Πολιτική του Τουρισμού» «Π.Μ.Σ. στη Διοίκηση Επιχειρήσεων ΜΒΑ» Το Π.Μ.Σ. στη Διοίκηση Επιχειρήσεων ιδρύθηκε και ξεκίνησε τη λειτουργία του το ακαδημαϊκό έτος (ΦΕΚ 1777/τ. Β/ που τροποποιήθηκε με τα ΦΕΚ1537/ τ. Β/ , ΦΕΚ692/ τ. Β/ και ΦΕΚ1261/ τ. Β/ ). Το Π.Μ.Σ. λειτουργεί με έδρα τη Χίο. Σχεδιάζεται, οργανώνεται και υλοποιείται από το Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Τ.Δ.Ε.) της Σχολής Επιστημών της Διοίκησης, στοχεύοντας στην επιστημονική κατάρτιση των φοιτητών/τριών σε θέματα που άπτονται της Διοίκησης Επιχειρήσεων. Απονέμεται Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στη Διοίκηση Επιχειρήσεων - Μ.Β.Α. με ειδικεύσεις: Διοίκηση Επιχειρησιακών Λειτουργιών Λογιστική Ελεγκτική Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων ~ 65 ~

66 Το Πρόγραμμα αποτελείται από τρία (3) διδακτικά εξάμηνα. Κάθε εξάμηνο περιλαμβάνει κατ' ελάχιστο 12 πλήρεις εκπαιδευτικές εβδομάδες. Τα δύο πρώτα εξάμηνα περιλαμβάνουν 6 μαθήματα έκαστο. Το πρώτο εξάμηνο σπουδών περιλαμβάνει υποχρεωτικά μαθήματα κορμού, ενώ το δεύτερο υποχρεωτικά μαθήματα κατεύθυνσης. Στη διάρκεια του τρίτου εξαμήνου, οι φοιτητές/τριες/τριες εκπονούν τη διπλωματική τους εργασία. Κάθε μάθημα αντιστοιχεί σε τρεις (3) διδακτικές μονάδες και τρεις (3) εβδομαδιαίες ώρες. Η μεταπτυχιακή διπλωματική διατριβή αντιστοιχεί σε δεκαπέντε (15) διδακτικές μονάδες. Για την απονομή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης απαιτείται η επιτυχής ολοκλήρωση 51 διδακτικών μονάδων, σε συνδυασμό με τη συμμετοχή του/της φοιτητή/τριας στο σύνολο των εκπαιδευτικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων του προγράμματος. Διατμηματικό Π.Μ.Σ. «Σχεδιασμός, Διοίκηση και Πολιτική του Τουρισμού» Το Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Σχεδιασμός, Διοίκηση και Πολιτική του Τουρισμού» λειτουργεί από το ακαδημαϊκό έτος , με ευθύνη του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων της Σχολής Επιστημών της Διοίκησης, με έδρα την Χίο. Σχεδιάζεται, οργανώνεται και υλοποιείται μέσα από την συνδυασμένη δράση των Τμημάτων Διοίκησης Επιχειρήσεων, Περιβάλλοντος, Γεωγραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Αντικείμενο του Δ.Π.Μ.Σ. είναι η βασική εκπαίδευση και η συστηματική κατάρτιση των φοιτητών/τριών πάνω σε διάφορα ζητήματα σχετικά με τον τουρισμό και την τουριστική ανάπτυξη. Μέσα από τη μελέτη και την ανάλυση των θεωρητικών και εμπειρικών προσεγγίσεων διαφόρων επιστημονικών κλάδων, οι φοιτητές/τριες/τριες αποκτούν το απαραίτητο θεωρητικό υπόβαθρο, ώστε να αντιληφθούν την πολυπλοκότητα και τις ιδιαιτερότητες του τουριστικού φαινόμενου, διευρύνοντας τις γνώσεις τους, οξύνοντας την κριτική τους ικανότητα και αποκτώντας μια διεπιστημονική άποψη για τα τουριστικά θέματα. Η χρονική διάρκεια για την απονομή του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης είναι τρία (3) διδακτικά εξάμηνα, εκ των οποίων τα δύο εξάμηνα (α' & β') περιλαμβάνουν υποχρεωτική παρακολούθηση των μαθημάτων και των λοιπών εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, ενώ κατά τη διάρκεια του γ' εξαμήνου εκπονείται η διπλωματική εργασία. Οι Μεταπτυχιακές Σπουδές οδηγούν στη λήψη Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) στις εξής κατευθύνσεις: - Στρατηγική Τουριστικής Ανάπτυξης - Διοίκηση Φιλοξενίας (Hospitality) ~ 66 ~

67 Η τελευταία αναμόρφωση του προγράμματος σπουδών έγινε σύμφωνα με απόφαση της Ειδικής Διατμηματικής Επιτροπής (αρ. συν. 05/30/09/08) και της Συγκλήτου Ειδικής Σύνθεσης (αρ. συν. 13/ ). Αναλυτικά στοιχεία για τa Προγράμματα Mεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Ναυτιλίας & Επιχειρηματικών Υπηρεσιών Οι Μεταπτυχιακές Σπουδές του Τμήματος Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών προσφέρονται από το ακαδημαϊκό έτος , σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων του Ν. 2083/92 (ΦΕΚ 1087) και της Υπουργικής Απόφασης Β7/333/ , όπως αυτή έχει τροποποιηθεί και ισχύει. Αντικείμενο του Π.Μ.Σ. «Ναυτιλία, Μεταφορές και Διεθνές Εμπόριο» είναι η Παραγωγή και Μετάδοση Γνώσεων, Τεχνογνωσίας, Μεθοδολογιών, Λειτουργικών Εργαλείων και εν γένει Ερευνητικών Αποτελεσμάτων στο χώρο της Ναυτιλίας, των Μεταφορών και του Εμπορίου. Το Π.Μ.Σ. φιλοδοξεί να συμβάλει στη δημιουργία σύγχρονων, υψηλού επιπέδου επιστημόνων, η οποία συνοδεύεται από την απόκτηση αντίστοιχου διπλώματος εξειδίκευσης στη Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών στο χώρο της Ναυτιλίας, των Μεταφορών και του Εμπορίου. Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Ναυτιλία, Μεταφορές και Διεθνές Εμπόριο - ΝΑ.Μ.Ε.», προσφέρει Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Εξειδίκευσης, αλλά και τη δυνατότητα συνέχισης των σπουδών για απόκτηση Διδακτορικού Διπλώματος. Στο πρόγραμμα που οδηγεί στην απόκτηση Μεταπτυχιακού Διπλώματος Εξειδίκευσης γίνονται δεκτοί, εάν πληρούν τις απαραίτητες προϋποθέσεις και απαιτήσεις του Τμήματος, απόφοιτοι ΑΕΙ Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οικονομικών Σπουδών, Πολυτεχνικών Σχολών, Θετικών Επιστημών, Νομικής και Επιστημών Πληροφορικής. Επίσης μπορούν να γίνουν δεκτοί πτυχιούχοι Τμημάτων ΤΕΙ, αξιωματικοί του Εμπορικού και Πολεμικού Ναυτικού, του Λιμενικού Σώματος και των λοιπών παραγωγικών Στρατιωτικών Σχολών, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 16 του Ν. 2327/95. Το Π.Μ.Σ. έχει τα εξής βασικά στοιχεία: 1. Ισχυρή σύνδεση με την πράξη και τις επιτυχημένες επιχειρήσεις του χώρου 2. Ευελιξία εμβάθυνσης και εξειδίκευσης 3. Πολυσυλλεκτική επιλογή υποψηφίων 4. Προσέλκυση υψηλής ποιότητας διδακτικού προσωπικού μέσω ειδικών κύκλων μικρότερης διάρκειας και των θερινών προγραμμάτων σπουδών (summer sessions) ~ 67 ~

68 5. Εκπόνηση και προβολή εργασιών και διατριβών πάνω σε πραγματικές περιπτώσεις επιχειρήσεων 6. Δημιουργία και λειτουργία εργαστηρίων μεταπτυχιακών Διοίκησης Ναυτιλιακών Επιχειρήσεων, Πληροφορικής, Μεταφορών και Λήψης Απόφασης 7. Εντατική σύνδεση της διδασκαλίας με έρευνα 8. Ειδική προβολή των αποτελεσμάτων του προγράμματος και εξασφάλιση υψηλόβαθμων θέσεων απασχόλησης Το πρόγραμμα σπουδών, που είναι διάρκειας 12 μηνών και περιλαμβάνει τέσσερις εμβαθύνσεις: Διοίκηση Ναυτιλιακών Επιχειρήσεων Ναυτιλία, Επιχειρηματικότητα και Δίκαιο Συνδυασμένες Μεταφορές και Νέες Τεχνολογίες Διεθνής Οικονομική-Χρηματοοικονομική Το Π.Μ.Σ. περιλαμβάνει 5 μαθήματα κορμού, κοινά για όλες τις εμβαθύνσεις, διάρκειας ενός εξαμήνου. Στη συνέχεια οι φοιτητές/τριες/τριες επιλέγουν την εμβάθυνση που τους ενδιαφέρει, σε 2 κύκλους σπουδών διάρκειας 10 περίπου εβδομάδων. Στο Β και Γ κύκλο σπουδών οι φοιτητές/τριες/τριες πρέπει να παρακολουθήσουν από 4 μαθήματα. Από τα 8 μαθήματα του Β και Γ κύκλου σπουδών, 2 μπορούν να προέρχονται από διαφορετικές εμβαθύνσεις. Το μάθημα της «Στρατηγικής των Επιχειρήσεων» είναι υποχρεωτικό για όλες τις κατευθύνσεις και έχει διάρκεια 2 κύκλων σπουδών. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει και μια εβδομάδα εκπαιδευτικών επισκέψεων. Σε ειδικές περιπτώσεις οι φοιτητές/τριες/τριες μπορούν να δημιουργήσουν το ατομικό τους πρόγραμμα σπουδών με τον υπεύθυνο σύμβουλο σπουδών τους. Η διπλωματική εργασία, η οποία μπορεί να αρχίσει από την αρχή του προγράμματος σπουδών, παραδίδεται και υποστηρίζεται το Σεπτέμβριο. Αναλυτικά στοιχεία για το Πρόγραμμα Mεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας & Διοίκησης Στο Τμήμα λειτουργεί το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Οικονομική και Διοίκηση για Μηχανικούς» (Υ.Α. Β7/57944 ΦΕΚ 1049/ ). Αντικείμενο του Π.Μ.Σ είναι η παραγωγή και η μετάδοση γνώσεων, τεχνογνωσίας, μεθοδολογιών, λειτουργικών εργαλείων και εν γένει ερευνητικών αποτελεσμάτων στον διεπιστημονικό χώρο της τεχνολογίας, οικονομικής και διοίκησης. Το Π.Μ.Σ φιλοδοξεί να συμβάλλει στην καλλιέργεια του αντικειμένου του με σκοπό: ~ 68 ~

69 α) Την μεταπτυχιακή εξειδίκευση επιστημόνων, η οποία οδηγεί στην απόκτηση αντίστοιχου Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) στην Οικονομική και Διοίκηση για Μηχανικούς στις κατευθύνσεις της: - Χρηματοοικονομικής Μηχανικής - Μηχανικής της Διοίκησης. β) Την εκπόνηση Διδακτορικής Διατριβής στο γνωστικό χώρο της Οικονομικής και Διοίκησης για Μηχανικούς, και ειδικότερα στους τομείς της Χρηματοοικονομικής Μηχανικής και της Μηχανικής της Διοίκησης. Στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) με τίτλο «Οικονομική και Διοίκηση για Μηχανικούς» (Ο.ΔΙ.Μ.), γίνονται δεκτοί για την απόκτηση Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.), απόφοιτοι συναφών προπτυχιακών Τμημάτων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από την Ελλάδα και το εξωτερικό, σύμφωνα με τους ισχύοντες ελληνικούς νόμους και το ΦΕΚ ίδρυσης του συγκεκριμένου προγράμματος. Για την απόκτηση του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης ο/η φοιτητής/τρια πρέπει να ολοκληρώσει επιτυχώς εννέα (9) υποχρεωτικά μαθήματα (καθένα ισοδύναμο με 3 διδακτικές μονάδες) κατανεμημένα σε δύο διδακτικές περιόδους (χειμερινή / εαρινή) και μία υποχρεωτική διπλωματική εργασία, κατά το τελευταίο πεντάμηνο του προγράμματος, ισοδύναμη με το βαθμό δύο ακόμη μαθημάτων (6 διδακτικές μονάδες). Η επιλογή των μεταπτυχιακών φοιτητών γίνεται με τη διαδικασία και τη συνεκτίμηση των κριτηρίων που ορίζονται από την ισχύουσα νομοθεσία, καθώς και των πρόσθετων κριτηρίων που έχει ορίσει με αποφάσεις της η Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνθεσης (Γ.Σ.Ε.Σ.) του Τμήματος. Τα κριτήρια επιλογής των μεταπτυχιακών φοιτητών περιλαμβάνουν τα εξής: Κατηγορία πρώτου πτυχίου: Προτεραιότητα κατά το κριτήριο αυτό έχουν οι μηχανικοί Α.Ε.Ι. πενταετούς φοίτησης, ακολουθούν οι απόφοιτοι Α.Ε.Ι. θετικών και οικονομικών επιστημών, στη συνέχεια οι απόφοιτοι άλλων Α.Ε.Ι. συναφών με το Π.Μ.Σ.-Ο.ΔΙ.Μ. και έπειτα οι απόφοιτοι συναφών Τ.Ε.Ι. Βαθμός πτυχίου και χρόνος που δαπανήθηκε για την κτήση: Υπολογίζεται σχετικός συντελεστής που συνδυάζει για όλους τους υποψηφίους την προβλεπόμενη διάρκεια σπουδών κατά το πρώτο πτυχίο, τα έτη σπουδών που τελικώς απαιτήθηκαν για τη λήψη του πτυχίου, καθώς και το βαθμό πτυχίου. Συνέντευξη υποψηφίου: Συνυπολογίζονται άλλα ειδικά προσόντα, όπως μεταπτυχιακοί τίτλοι και ειδικές γνώσεις, γνώση ξένων γλωσσών, κατοχή ειδικών πιστοποιητικών, καθώς και η συνολική εικόνα και προσωπικότητα του κάθε υποψηφίου. Συνυπολογισμός Συναφούς Επαγγελματικής Εμπειρίας : Προσδιορίζεται κατόπιν εξέτασης του βιογραφικού σημειώματος των υποψηφίων και των ~ 69 ~

70 συνοδευτικών με αυτό αποδεικτικών εγγράφων, σε συνδυασμό και με τη σχετική συζήτηση που αναπτύσσεται κατά τη συνέντευξη των υποψηφίων ενώπιον της επιτροπής αξιολόγησης. Πριμοδότηση Δημοσιευμένου Ερευνητικού Έργου: Προσθετικό μπόνους επί της συνολικής επίδοσης αξιολόγησης των υποψηφίων, κατά την κρίση της επιτροπής, εφόσον διαθέτουν κάποιο έγκυρο δημοσιευμένο ερευνητικό έργο. Το αρχικό πρόγραμμα σπουδών αναπτύχθηκε μέσω εκτεταμένης διαβούλευσης με τα μέλη ΔΕΠ του Τμήματος Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης, το ακαδ. έτος και εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνθεσης (09_ ). Έκτοτε περιορισμένες αναμορφώσεις του Π.Μ.Σ. λαμβάνουν χώρα την άνοιξη κάθε ακαδ. έτους. Οι αναμορφώσεις αυτές σχετίζονται κυρίως με την ύλη και τον τρόπο διδασκαλίας των μαθημάτων. Η τελευταία αναμόρφωση του οδηγού σπουδών και του κανονισμού σπουδών του Π.Μ.Σ. «Οικονομική και Διοίκηση για Μηχανικούς» πραγματοποιήθηκε το Δεκέμβριο του Αναλυτικά στοιχεία για το Πρόγραμμα Mεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Μαθηματικών Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Μαθηματική Μοντελοποίηση στις Φυσικές Επιστήμες και στις Σύγχρονες Τεχνολογίες» εγκαινίασε τη λειτουργία του από το ακαδημαϊκό έτος (Υ.Α. Β7/638/ {ΦΕΚ 1777/Β/ }, που τροποποιήθηκε με την Υ.Α. Β7/116790/ {ΦΕΚ 1843/Β/ }), στο Τμήμα Μαθηματικών της Σχολής Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Αντικείμενο του Π.Μ.Σ είναι η κατασκευή, η αυστηρή θεμελίωση, η μαθηματική ανάλυση, η αριθμητική προσέγγιση και η μελέτη αποτελεσματικότητας μαθηματικών μοντέλων, τα οποία χρησιμοποιούνται σε διάφορες επιστημονικές περιοχές και έχουν ως στόχο την επίλυση θεωρητικών και τεχνολογικών προβλημάτων που εμφανίζονται σ' αυτές. Τα μεταπτυχιακά μαθήματα που διδάσκονται στο Π.Μ.Σ. κατατάσσονται σε δύο (2) Ομάδες, Α και Β που υποδιαιρούνται η καθεμία σε τρεις υποομάδες. Κάθε μεταπτυχιακό μάθημα αντιστοιχεί σε ένα συγκεκριμένο αριθμό ιδακτικών Μονάδων (δ.μ.). Κάθε διδακτική μονάδα αντιστοιχεί σε μία (1) εβδομαδιαία ώρα διδασκαλίας. Κάθε μεταπτυχιακό μάθημα είναι εξαμηνιαίο, διαρκεί δεκατρείς διδακτικές εβδομάδες και διδάσκεται εβδομαδιαία τόσες ώρες όσες είναι οι διδακτικές του μονάδες. ~ 70 ~

71 Tα μεταπτυχιακά μαθήματα των Υποομάδων Α2, Α3, Β2 και Β3 είναι δυνατό να διδαχθούν με εντατική μορφή, δηλαδή, σε χρονικό διάστημα μικρότερο από 13 εβδομάδες, αλλά με τον ίδιο συνολικό αριθμό ωρών. Ένας/μία φοιτητής/τρια μπορεί να ζητήσει την έναρξη εκπόνησης Μεταπτυχιακής Διατριβής, η οποία αντιστοιχεί σε 9 Διδακτικές Μονάδες και σε 27 ECTS Μονάδες, μετά το πέρας τουλάχιστον ενός Διδακτικού Εξαμήνου από την πρώτη εγγραφή του στο Π.Μ.Σ. και υπό την προϋπόθεση ότι έχει εξεταστεί επιτυχώς σε τουλάχιστον δώδεκα (12) Διδακτικές Μονάδες. Κάθε φοιτητής που επιθυμεί να αποκτήσει την ιδιότητα του Υποψήφιου Διδάκτορα, υποβάλλει αίτηση στην Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνθεσης του Τμήματος. Στην αίτηση αναφέρεται η γνωστική περιοχή στην οποία επιθυμεί να εκπονήσει την Διατριβή του. Η Συντονιστική Επιτροπή ορίζει 2 μαθήματα, στα οποία θα εξετασθεί ο υποψήφιος που εμπίπτουν στην γνωστική περιοχή που αναφέρεται στην αίτηση του υποψηφίου και σε συνεννόηση με τον υποψήφιο καθορίζει τις ημερομηνίες εξέτασης. Αναλυτικά στοιχεία για το Πρόγραμμα Mεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Στατιστικής και Αναλογιστικών - Χρηματοοικονομικών Μαθηματικών Στο Τμήμα λειτουργεί το Π.Μ.Σ. «Στατιστική και Αναλογιστικά- Χρηματοοικονομικά Μαθηματικά». Η αναθεώρηση του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών βρίσκεται σε εξέλιξη. Το πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών λόγω των δύο κατευθύνσεων προσφέρει 3 υποχρεωτικά μαθήματα και για τις 2 κατευθύνσεις, 3 υποχρεωτικά μαθήματα στατιστικού και 3 υποχρεωτικά μαθήματα αναλογιστικού κύκλου, 2 μαθήματα κοινά επιλογής, 11 επιλογής στατιστικού και 15 επιλογής αναλογιστικού κύκλου. Δεν εφαρμόζεται το σύστημα προαπαιτούμενων μαθημάτων. Στο Π.Μ.Σ. υπάρχει συμμετοχή διδασκόντων από το εξωτερικό σε σεμινάρια. Δεν υπάρχει συμμετοχή αλλοδαπών φοιτητών και κανένα μάθημα δεν διδάσκεται σε ξένη γλώσσα. Η διαδικασία επιλογής των μεταπτυχιακών φοιτητών γίνεται μέσω συνέντευξης και λαμβάνοντας υπόψη το βιογραφικό κάθε υποψηφίου. Βάσει αυτών γίνεται η επιλογή των καλύτερων υποψηφιοτήτων. Τα κριτήρια και τα αποτελέσματα της επιλογής φοιτητών δημοσιοποιούνται μέσω της ιστοσελίδας του Τμήματος. Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών χρηματοδοτείται μέσω διδάκτρων που καταβάλουν οι φοιτητές/τριες/τριες. Οι πόροι που διατίθενται στο Πρόγραμμα ~ 71 ~

72 Μεταπτυχιακών Σπουδών χρησιμοποιούνται σε υποτροφίες, θερινά σχολεία, πρόσκληση εξωτερικών ομιλητών και σε συνέδρια. Στο Πρόγραμμα Διδακτορικών Σπουδών δεν προσφέρονται μαθήματα διδακτορικού κύκλου, ούτε μαθήματα ερευνητικής μεθοδολογίας. Υπάρχει συμμετοχή συναφών θεματικά ειδικών επιστημόνων από άλλα ΑΕΙ ή ερευνητικά Ιδρύματα στη σύνθεση των 7μελών και 3μελών επιτροπών. Υπάρχει επίσης μία ετήσια αναφορά, με την οποία παρακολουθείται η επίδοση και η πρόοδος των υποψηφίων διδακτόρων. Επίσης σε παρουσιάσεις που γίνονται στα πλαίσια σεμιναρίων και συνεδρίων διασφαλίζεται η διαφάνεια της διαδικασίας αξιολόγησης των υποψηφίων διδακτόρων. Η διαδικασία αξιολόγησης των υποψήφιων διδακτόρων καλύπτει τις πολύ βασικές προϋποθέσεις, αν και επιδέχεται επιπλέον βελτίωση. Η ανάθεση της διδακτορικής διατριβής γίνεται μέσω της Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος. Δεν υπάρχουν συγκεκριμένες προδιαγραφές ποιότητας για τη διδακτορική διατριβή, αλλά ο διδακτορικός φοιτητής θα πρέπει για να ολοκληρώσει τις σπουδές του να έχει κάνει κάποια παρουσίαση σε ένα πανελλήνιο ή διεθνές συνέδριο και κάποιες δημοσιεύσεις. Ο υποψήφιος διδάκτορας θα πρέπει να έχει ολοκληρώσει μεταπτυχιακό κύκλο σπουδών, και έπειτα να εισηγηθεί στη Γενική Συνέλευση του Τμήματος την υποψηφιότητα του. Μέσω προκήρυξης δημοσιοποιείται η διαδικασία και τα κριτήρια επιλογής υποψηφίων διδακτόρων. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει συμμετοχή διδασκόντων από το εξωτερικό στις 7μελείς και 3μελείς επιτροπές. Παρέχεται δυνατότητα εκπόνησης της διδακτορικής διατριβής σε ξένη γλώσσα και υπάρχουν συμφωνίες συνεργασίας με Ιδρύματα και φορείς του εξωτερικού. Επίσης, παρέχονται από το Τμήμα κίνητρα στους υποψήφιους διδάκτορες για την συμμετοχή τους σε διεθνή «Θερινά Προγράμματα» (summer schools), διεθνή ερευνητικά συνέδρια, υποβολή άρθρων σε έγκριτα περιοδικά, κλπ. Αναλυτικά στοιχεία για το Πρόγραμμα Mεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Στο Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων λειτουργεί Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών με τίτλο «Τεχνολογίες και Διοίκηση Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων». Στο πλαίσιο της λειτουργίας του, απονέμονται: Μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στις «Τεχνολογίες και Διοίκηση Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων» Διδακτορικό δίπλωμα. ~ 72 ~

73 Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) έχει διαρθρωθεί με τρόπο, ώστε να είναι συνεπές με τους στόχους του Τμήματος και να υπακούει στα διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα. Η αξιολόγηση και η αναθεώρηση του περιεχομένου των μαθημάτων υλοποιείται από τους/τις διδάσκοντες/ουσες σε τακτά χρονικά διαστήματα. Η επιλογή των φοιτητών και φοιτητριών για το Π.Μ.Σ. ακολουθεί τις διαδικασίες που προβλέπονται στο ΦΕΚ ίδρυσής του. Στο ΠΜΣ μπορούν να γίνουν δεκτοί και σύμφωνα με το Ν.2083/1992 πτυχιούχοι Α.Ε.Ι. Τμημάτων Πληροφορικής, ή πτυχιούχοι Μαθηματικών ή Φυσικών ή Πολυτεχνικών ή Οικονομικών Σχολών ΑΕΙ της ημεδαπής ή ισότιμων αναγνωρισμένων της αλλοδαπής. Επίσης μπορούν να γίνουν δεκτοί πτυχιούχοι τμημάτων ΤΕΙ, αντιστοίχων με τα παραπάνω Τμήματα σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του αρθρ. 16 του Ν.2327/95, καθώς και αξιωματικοί των παραγωγικών Στρατιωτικών Σχολών. Οι απόφοιτοι των παραπάνω σχολών που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στη διαδικασία επιλογής, θα πρέπει μαζί με τα υπόλοιπα δικαιολογητικά να καταθέσουν αναλυτική περιγραφή της ύλης των μαθημάτων, στα οποία έχουν επιτύχει. Με βάση τα στοιχεία αυτά, και εφόσον απαιτείται, καθορίζεται προπαρασκευαστική εκπαίδευση, ώστε οι υποψήφιοι να είναι σε θέση να συμμετάσχουν στη διαδικασία επιλογής. Προϋποθέσεις για την επιλογή των υποψηφίων είναι οι εξής: Επιτυχής εξέταση σε γραπτή ή προφορική δοκιμασία Πολύ καλή γνώση της Αγγλικής γλώσσας. Βαθμός Πτυχίου Προσωπική συνέντευξη από Επιτροπή Επιλογής. Συνεκτίμηση όλων των δικαιολογητικών των φακέλων των υποψηφίων. Η αξιολόγηση γίνεται από επιτροπή η οποία κρίνει, καθορίζει και εισηγείται στη Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνθεσης (Γ.Σ.Ε.Σ) τη σειρά προτεραιότητας επιτυχόντων. Οι κατευθύνσεις που προσφέρονται στο Π.Μ.Σ. είναι: «Ασφάλεια Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων» «Διοίκηση Πληροφοριακών Συστημάτων» «Διαχείριση Πληροφορίας» «Τεχνολογίες Δικτύων Επικοινωνιών και Υπολογιστών». Σε καθένα από τα δυο εξάμηνα φοίτησης, πλην του τρίτου εξαμήνου που περιλαμβάνει μόνον την εκπόνηση της μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας, οι φοιτητές/τριες και φοιτήτριες παρακολουθούν από 4 έως 6 μαθήματα. Αναλυτικότερα, σε κάθε κατεύθυνση μεταπτυχιακών σπουδών τα μαθήματα έχουν ως εξής. Ασφάλεια Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων ~ 73 ~

74 o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ: 4 υποχρεωτικά o ΕΑΡΙΝΟ: 4 υποχρεωτικά Διοίκηση Πληροφοριακών Συστημάτων o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ: 4 υποχρεωτικά + 1 Σεμινάριο (δεν απαιτεί εξέταση) o ΕΑΡΙΝΟ: 2 υποχρεωτικά + 4 επιλογής. Διαχείριση Πληροφορίας o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ: 4 υποχρεωτικά o ΕΑΡΙΝΟ: 4 υποχρεωτικά + 2 επιλογής Τεχνολογίες Δικτύων Επικοινωνιών και Υπολογιστών o ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ: 4 υποχρεωτικά o ΕΑΡΙΝΟ: 4 υποχρεωτικά Σε κάθε κατεύθυνση, με μικρή απόκλιση, το ποσοστό των υποχρεωτικών μαθημάτων προς το σύνολο των μαθημάτων κυμαίνεται από 80%-100%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των μαθημάτων επιλογής είναι από 0% έως 40%. Η ποσοστιαία σχέση μεταξύ των ανωτέρω κατηγοριών έχει ως εξής: Μαθήματα υποβάθρου 10-15% Μαθήματα επιστημονικής περιοχής 80%, Μαθήματα γενικών γνώσεων 0% Μαθήματα ανάπτυξης δεξιοτήτων 5%-10% Οι ώρες θεωρητικής εβδομαδιαίας διδασκαλίας κάθε μαθήματος είναι τρεις (3). Επιπλέον των ωρών αυτών και για την κάλυψη αναγκών εργαστηρίων, σεμιναρίων, πρακτικών ασκήσεων κ.λπ., μπορούν να προστεθούν και άλλες ώρες, ύστερα από απόφαση της Γενικής Συνέλευσης Ειδικής Σύνθεσης. Κάθε μεταπτυχιακός/ή φοιτητής/τρια κατά τη διάρκεια του Γ' εξαμήνου είναι υποχρεωμένος να εκπονήσει Διπλωματική Εργασία. Το θέμα της Διπλωματικής Εργασίας επιλέγεται στις αρχές του Γ εξαμήνου από το φοιτητή ή τη φοιτήτρια σε συνεργασία με τον Επιβλέποντα. Ο Επιβλέπων ορίζεται από τη Γ.Σ.Ε.Σ. και είναι υπεύθυνος για την παρακολούθηση της πορείας της Διπλωματικής Εργασίας υποστηρίζοντας την προσπάθεια του με την υπόδειξη συγκεκριμένων πηγών μελέτης και με τη γενικότερη συνεργασία σε σχετικά επιστημονικά θέματα. Η Διπλωματική Εργασία κατατίθεται στο τέλος του Γ' εξαμήνου σε Τριμελή Επιτροπή που έχει προηγουμένως οριστεί για το σκοπό αυτόν από τη Γ.Σ.Ε.Σ. και στην οποία, επιπλέον του Επιβλέποντα, μπορούν να συμμετέχουν μέλη ΔΕΠ του Τμήματος ή άλλων τμημάτων ΑΕΙ της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, ή Ερευνητές Α ή Β ή Γ βαθμίδας αναγνωρισμένων ερευνητικών ιδρυμάτων της ημεδαπής ή της αλλοδαπής ή επιστήμονες αναγνωρισμένου κύρους της ημεδαπής ή της αλλοδαπής κάτοχοι Διδακτορικών Διπλωμάτων. Στο Π.Μ.Σ. δεν υπάρχει σύστημα προαπαιτούμενων μαθημάτων. ~ 74 ~

75 Έως τον Αύγουστο του 2008 η χρηματοδότηση προερχόταν από το πρόγραμμα ΕΠΕΑΕΚ. Την τρέχουσα ακαδημαϊκή χρονιά, η χρηματοδότηση προέρχεται από τον τακτικό προϋπολογισμό του Ιδρύματος. Όπως συνέβαινε και κατά τα προηγούμενα χρόνια, το τρέχον ακαδημαϊκό έτος όλοι οι φοιτητές/τριες και φοιτήτριες απαλλάσσονται πλήρως της καταβολής διδάκτρων. Οι πόροι που διατίθενται για το Π.Μ.Σ. αξιοποιούνται για τις προσκλήσεις επιστημόνων από το εσωτερικό και το εξωτερικό για διαλέξεις, την προμήθεια και συντήρηση εξοπλισμού, καθώς και για την εκτύπωση οδηγών σπουδών, εντύπων, φυλλαδίων κ.λπ. Επίσης, καλύπτονται έξοδα μετακίνησης των φοιτητών και φοιτητριών για συμμετοχή τους σε διαγωνισμούς και σχετικές εκδηλώσεις. Όσον αφορά στο Πρόγραμμα Διδακτορικών Σπουδών, η επιτυχία του κρίνεται με βάση το ερευνητικό έργο που παράγεται κατά την εκπόνηση των διδακτορικών σπουδών, καθώς και από την εξέλιξη των αποφοίτων. Μαθήματα διδακτορικού κύκλου προσφέρονται μόνο για Υποψήφιους Διδάκτορες που δραστηριοποιούνται σε τομείς που δεν καλύπτονται από το Π.Μ.Σ. Συγκεκριμένα, μαθήματα προσφέρονται σε Υποψήφιους Διδάκτορες που εντάσσονται στην ευρύτερη περιοχή της Μαθηματικής Φυσικής, της Σχετικότητας και της Κοσμολογίας. Επίσης προσφέρεται ένας κύκλος σεμιναρίων ερευνητικής μεθοδολογίας, τα οποία παρακολουθούν τόσο οι Υποψήφιου διδάκτορες όσο και φοιτητές/τριες του Π.Μ.Σ. Οι υποψήφιοι διδάκτορες συμπληρώνουν σε ετήσια βάση την τεχνική έκθεση προόδου τους, στην οποία αναφέρονται αναλυτικά τα επιστημονικά τους επιτεύγματα, οι δημοσιεύσεις τους και οι μελλοντικές εργασίες που απαιτούνται για την ολοκλήρωση των διδακτορικών τους διατριβών. Επίσης, είναι υποχρεωμένοι να πραγματοποιήσουν μία τουλάχιστον δημόσια παρουσίαση ετησίως. Για το σκοπό αυτό διοργανώνεται ετησίως «Διημερίδα Υποψηφίων Διδακτόρων», στην οποία συμμετέχουν όλοι οι ενεργοί υποψήφιοι διδάκτορες του Τμήματος και την οποία παρακολουθούν τα μέλη ΔΕΠ και μεταπτυχιακοί και προχωρημένοι προπτυχιακοί φοιτητές/τριες και φοιτήτριες. Όπως προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία, η υποστήριξη της διδακτορικής διατριβής κάθε υποψηφίου, γίνεται ενώπιον της 7μελούς επιτροπής, η οποία ορίζεται από τη Γ.Σ.Ε.Σ. και συνέρχεται έπειτα από την έγκριση της 3μελούς επιτροπής αξιολόγησης. Κατά τη φάση της υποστήριξης, υπάρχει πάντοτε η παρουσία ευρύτερου κοινού, το οποίο παρακολουθεί ανοικτά όλη τη διαδικασία. Τόσο στην ανάθεση όσο και στην εξέταση της διδακτορικής διατριβής, ο υποψήφιος πρέπει αρχικά να πληροί τα κριτήρια εισαγωγής, τα οποία αντικατοπτρίζονται στον πίνακα προσόντων που αποφασίζει η Γ.Σ.Ε.Σ. και στη συνέχεια να υποστηρίξει ενώπιον της 7μελούς επιτροπής τη διατριβή του, η οποία έχει συνοδευτεί από μια σειρά επιστημονικών εργασιών, που έχουν κριθεί ~ 75 ~

76 από ανεξάρτητες επιτροπές επιστημόνων, εξασφαλίζοντας την πρωτοτυπία της κάθε διδακτορικής διατριβής. Η διαδικασία επιλογής είναι απλή, καθώς κάθε ενδιαφερόμενος δύναται να υποβάλλει αίτηση προς τη Γ.Σ.Ε.Σ. Μετά την εξέταση από τη Γραμματεία των τυπικών προσόντων, όπως αυτά ορίζονται από τη σχετική Νομοθεσία, η Γ.Σ.Ε.Σ. αποφασίζει να δεχθεί ή να απορρίψει την αίτηση. Στην πρώτη περίπτωση η Γ.Σ.Ε.Σ. ορίζει άμεσα και την τριμελή συμβουλευτική επιτροπή του υποψηφίου διδάκτορα. Η επιλογή πραγματοποιείται δημόσια από τη Γ.Σ.Ε.Σ., διασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο τη διαφάνεια της διαδικασίας. Αναλυτικά στοιχεία για το Πρόγραμμα Mεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης οργανώθηκε και λειτουργεί από το ακαδημαϊκό έτος το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών με τίτλο «Επιστήμες της Αγωγής - Εκπαίδευση με Χρήση Νέων τεχνολογιών». Το Π.Μ.Σ. αυτό οδηγεί σε: α. Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) και β. Διδακτορικό Δίπλωμα (Δ.Δ.). Η οργάνωση και λειτουργία του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) εγκρίθηκε με την Υπουργική Απόφαση αριθ /Β7 (Φ.Ε.Κ. 863/ ) και διέπεται από τα άρθρα 10 έως 12 του Ν. 2083/1992. Αντικείμενο του Π.Μ.Σ. είναι η εξειδίκευση και εξοικείωση των φοιτητών/τριών/τριών με την έρευνα, σε μεταπτυχιακό επίπεδο, στις Επιστήμες της Αγωγής και, ιδιαίτερα, με προβληματικές που αναπτύσσονται διεθνώς για τη χρήση των Νέων Τεχνολογιών στην εκπαίδευση. Οι απόφοιτοι του Π.Μ.Σ. διαθέτουν αυτομάτως παιδαγωγική και διδακτική επάρκεια ισοδύναμη της ΑΣΠΑΙΤΕ. Η διάρκεια του προγράμματος είναι 12 μήνες. Εισάγονται 25 φοιτητές/τριες/τριες. Τα δίδακτρα έχουν οριστεί σε ποσό 1800 Ευρώ. Στη διάρκεια του προγράμματος διδασκαλίας διδάσκονται συνολικά 18 μαθήματα, εκ των οποίων τα 4 είναι υποχρεωτικά και τα υπόλοιπα επιλεγόμενα. Τα μαθήματα είναι ενταγμένα σε τρεις κύκλους: α) το Βασικό Κύκλο (τα Υποχρεωτικά Μαθήματα), β) τον Κύκλο Ειδίκευσης Θεωρητικών - Σεμιναριακών Μαθημάτων (6 μαθήματα) και γ) τον Κύκλο Ειδίκευσης Εφαρμοσμένων Μαθημάτων (8 μαθήματα). Όλα τα προσφερόμενα μαθήματα (υποχρεωτικά και ~ 76 ~

77 επιλεγόμενα) δίνουν 4,5 διδακτικές μονάδες, εκτός από την διπλωματική διατριβή που δίνει 15 διδακτικές μονάδες. Η τελευταία αναμόρφωση του εσωτερικού κανονισμού του Π.Μ.Σ. πραγματοποιήθηκε στις με θέμα την «Εφαρμογή του Συστήματος Μεταφοράς και Συσσώρευσης Πιστωτικών Μονάδων στο Π.Μ.Σ. (ECTS)» λαμβάνοντας υπόψη τη δημοσίευση του Ν.3685 (ΦΕΚ 148 τ.α/ ) που αφορά στις Μεταπτυχιακές Σπουδές. Το Π.Μ.Σ. διαθέτει μια (1) αίθουσα διδασκαλίας, εξοπλισμένη με προβολικό μηχάνημα και 26 φορητούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές, οι οποίοι χρησιμοποιούνται αποκλειστικά από τους/τις φοιτητές/τριες/τριες του Π.Μ.Σ. Αναλυτικά στοιχεία για το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής & Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού Στο Τμήμα λειτουργούν τα Π.Μ.Σ. : «ΠΑΙΔΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» (1999- σήμερα) «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» (2004- σήμερα) «ΦΥΛΟ και ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ και ΕΡΓΑΣΙΑΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ στην ΚΟΙΝΩΝΙΑ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ» (2004- σήμερα) «ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ» (2005-σήμερα) καθώς και τα Διατμηματικά Π.Μ.Σ. «ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΜΨΥΧΩΤΩΝ» (2002 σήμερα). Συμμετέχουν τα Τμήματα: (1) Επιστημών της Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία (Τ.Ε.Ε.Π.Η.) του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, (2) Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας (Φ.Π.Ψ.), του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και (3) Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ του Πανεπιστημίου Αιγαίου (2003- σήμερα) «ΨΥΧΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ: ΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ» Συμμετέχουν τα Τμήματα: α) Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, β) Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και γ) Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ., Πανεπιστημίου Αιγαίου (2007- σήμερα) Παιδικό Βιβλίο και Παιδαγωγικό Υλικό Από το ακαδημαϊκό έτος , σύμφωνα με την υπουργική απόφαση 52101/Β7/ , το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.), με τίτλο :«Παιδικό Βιβλίο και Παιδαγωγικό Υλικό», το οποίο οδηγεί σε : ~ 77 ~

78 α) Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στο αντικείμενο «Παιδικό Βιβλίο & Παιδαγωγικό Υλικό» με τις εξής δύο κατευθύνσεις: Παιδικό Βιβλίο Παιδαγωγικό Υλικό Σκοπός του παρόντος Π.Μ.Σ είναι η εκπαίδευση εξειδικευμένων επιστημόνων, ικανών να αξιοποιούν το παιδικό βιβλίο και να σχεδιάζουν το παιδαγωγικό υλικό, αποκτώντας τεχνογνωσία, ώστε να συμβάλουν αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση των νέων εκπαιδευτικών, αναγνωστικών και κοινωνικών προβλημάτων. Ειδικότερα, το Πρόγραμμα έχει στόχο τη θεωρητική εμβάθυνση στους τομείς του παιδικού βιβλίου και της παιδικής λογοτεχνίας, του παιδαγωγικού υλικού και των εκπαιδευτικών παιχνιδιών καθώς και στην κατανόηση και στη διαχείριση των σχέσεων ανταγωνισμού, συμπληρωματικότητας ή αλληλεπίδρασης ανάμεσα στο παιδικό βιβλίο-έντυπο και τις νέες τεχνολογίες στο σύγχρονο μαθησιακό και εκπαιδευτικό περιβάλλον. Οι απόφοιτοι του Π.Μ.Σ. θα μπορούν να εργαστούν για την αξιοποίηση του εξωσχολικού βιβλίου στο σχολείο, για την καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, για το σχεδιασμό της παραγωγής και της αξιοποίησης παλαιότερων και νεότερων τύπων παιδαγωγικού υλικού, αλλά και για την αρμονική συνύπαρξη του βιβλίου-εντύπου με τις νέες τεχνολογίες και τη διαθεματική προσέγγιση της γνώσης στην εκπαίδευση. Η χρονική διάρκεια φοίτησης για το Π.Μ.Σ. ορίζεται σε 18 μήνες πλήρους φοίτησης, με το τελευταίο εξάμηνο να διατίθεται για την εκπόνηση της μεταπτυχιακής ερευνητικής ή συνθετικής διπλωματικής εργασίας. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Από το ακαδημαϊκό έτος λειτουργεί Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Αιγαίου σε σύμπραξη με το Τμήμα Οικολογίας και Περιβάλλοντος του ΤΕΙ Ιονίων Νήσων με τίτλο «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση». Αντικείμενο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών είναι η μεταπτυχιακή εξειδίκευση επιστημόνων καθώς και η ανάπτυξη εκπαιδευτικής και ερευνητικής δραστηριότητας σε θέματα: (α) θεωρητικής πλαισίωσης της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Π.Ε.). (β) σχεδιασμού και εφαρμογής εκπαιδευτικών και επικοινωνιακών προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. (γ) σχεδιασμού πολιτικών (policies) για την ενσωμάτωση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στην τυπική και άτυπη εκπαίδευση Οι στρατηγικοί στόχοι του Προγράμματος είναι οι εξής: ~ 78 ~

79 Η ολοκληρωμένη εκπαίδευση και κατάρτιση ανθρώπινου δυναμικού που θα ασχολείται με το σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων Π.Ε. σε όλα τα επίπεδα και τομείς της τυπικής και άτυπης εκπαίδευσης, καθώς και με το σχεδιασμό πολιτικών για τη διάδοση και θεσμοποίηση της εκπαίδευσης αυτής. Η συστηματική έρευνα του πεδίου της Π.Ε., τόσο σε επίπεδο θεωρητικού πλαισίου όσο και σε επίπεδο εφαρμογής, με στόχο την καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης, την παραγωγή νέων ιδεών και την ανάπτυξη καινοτόμων εκπαιδευτικών μεθόδων και τεχνικών. Η διάχυση των αποτελεσμάτων της έρευνας στο εκπαιδευτικό σύστημα και τους κοινωνικούς θεσμούς, και εν γένει στους φορείς που συμμετέχουν στη διαμόρφωση, τη λήψη και τον έλεγχο αποφάσεων για την προστασία του φυσικού ανθρωπογενούς και πολιτισμικού περιβάλλοντος, μέσω της ανάπτυξης συνεργασιών με ερευνητικά ιδρύματα και άλλους. Η χρονική διάρκεια για την απόκτηση Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (ΜΔΕ) είναι 12 μήνες πλήρους φοίτησης, με το τελευταίο τρίμηνο να διατίθεται για τη εκπόνηση της μεταπτυχιακής ερευνητικής ή συνθετικής διατριβής. Φύλο και Νέα Εκπαιδευτικά και Εργασιακά Περιβάλλοντα στην Κοινωνία της Πληροφορίας Από το έτος λειτουργεί το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών σπουδών (Π.Μ.Σ.) Του Τμήματος Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Αιγαίου «Φύλο και Νέα Εκπαιδευτικά και Εργασιακά Περιβάλλοντα στην Κοινωνία της Πληροφορίας». Στόχος αυτού του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) είναι η εξειδίκευση επιστημόνων σε θέματα Ισότητας των Φύλων στα Νέα Εκπαιδευτικά και Εργασιακά Περιβάλλοντα της Κοινωνίας της Πληροφορίας, ώστε αυτοί/ές μετά το πέρας των σπουδών τους: Να καταλάβουν θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό, το δημόσιο και τον κοινωνικό τομέα και να συμμετάσχουν σε Ευρωπαϊκές και εθνικές δράσεις που αφορούν στην προώθηση των ίσων ευκαιριών των δύο φύλων: Να αποκτήσουν γνώσεις και δεξιότητες που θα τους/τις βοηθήσουν να συμβάλλουν στη διερεύνηση και την αξιολόγηση των επιπτώσεων από τις αλλαγές στα εκπαιδευτικά και τα εργασιακά περιβάλλοντα που δημιουργεί η Κοινωνία της Πληροφορίας. Να συμβάλλουν στη διαμόρφωση νέων πολιτικών για την ισότητα των φύλων που θα εκπορεύονται από την επιστημονική γνώση σχετικά με τις νέες συνθήκες της εκπαίδευσης, της αγοράς εργασίας και της κοινωνίας ~ 79 ~

80 της πληροφορίας. Να συμβάλλουν στην έρευνα για το Φύλο και την Ισότητα και στην ευαισθητοποίηση της κοινωνίας σε θέματα ισότητας Το Π.Μ.Σ αναπτύσσεται σε τρεις βασικούς θεματικούς άξονες σε σχέση με το Φύλο, και συγκεκριμένα (α) στο εκπαιδευτικό περιβάλλον, (β) στο εργασιακό περιβάλλον, και (γ) στο περιβάλλον της Κοινωνίας της Γνώσης και της Πληροφορίας, όπως έχουν σήμερα διαμορφωθεί μέσα από τις διεργασίες της παγκοσμιοποίησης. Το πρόγραμμα διεξάγεται με πρότυπες μορφές εκπαίδευσης που συνδυάζουν (α) δια ζώσης μαθήματα και σεμινάρια, η και (β) διαδικασίες από απόσταση ηλεκτρονικής μάθησης, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας «Πλάτων» του Πανεπιστημίου Αιγαίου και περιλαμβάνει : (α) Ετήσιο κύκλο εντατικών μαθημάτων θεωρίας, ερευνητικής μεθοδολογίας και ανάπτυξης ερευνητικών και τεχνολογικών δεξιοτήτων. (β) Kύκλο εντατικών επιστημονικών σεμιναρίων (workshops) (γ) Πρακτική Άσκηση ή/και Έρευνα Πεδίου (δ) Συγγραφή διπλωματικής εργασίας που θα τεκμηριώνει την απόκτηση θεωρητικών γνώσεων, τεχνολογικών και ερευνητικών δεξιοτήτων και τη δυνατοτήτων πρακτικής εφαρμογής των γνώσεων και δεξιοτήτων αυτών. Η διάρκεια του προγράμματος είναι τρία (3) ακαδημαϊκά εξάμηνα. Μοντέλα Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικών Μονάδων Από το Ακαδημαϊκό έτος λειτουργεί το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ) με τίτλο: «Μοντέλα Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικών Μονάδων». Σκοπός του Π.Μ.Σ. είναι η προετοιμασία στελεχών ικανών να συμβάλουν τόσο στη διοίκηση όσο και στο σχεδιασμό και την ανάπτυξη σύγχρονων εκπαιδευτικών μονάδων. Το πρόγραμμα έχει στόχο τη θεωρητική εμβάθυνση και την ανάπτυξη τεχνογνωσίας στον τομέα του σχεδιασμού και ανάπτυξης εκπαιδευτικών μονάδων και της διοίκησής τους γενικότερα, με τη σύγχρονη και ευρεία έννοια του όρου, που περιλαμβάνει τις σχολικές μονάδες και τους ευέλικτους θεσμούς συνεχούς εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης με εφαρμογή παραδοσιακών και σύγχρονων μοντέλων διδασκαλίας, λειτουργίας και διοίκησης. Το Π.Μ.Σ. απονέμει Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στα «Μοντέλα Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικών Μονάδων» με τις εξής κατευθύνσεις: α) Διαχείριση και Αξιολόγηση Εκπαιδευτικών Μονάδων β) Διαχείριση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) Η χρονική διάρκεια για το Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (ΜΔΕ) 12 μήνες πλήρους φοίτησης, με το τελευταίο τρίμηνο να διατίθεται για την εκπόνηση της ~ 80 ~

81 μεταπτυχιακής ερευνητικής ή συνθετικής διατριβής. Αναλυτικά στοιχεία για τa Προγράμματα Mεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Πολιτικές, Οικονομικές και Διεθνείς Σχέσεις στη Μεσόγειο» υλοποιείται από το Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών (Τ.Μ.Σ.) του Πανεπιστημίου Αιγαίου και λειτουργεί από το ακαδημαϊκό έτος , σύμφωνα με τις διατάξεις της Υπουργικής Απόφασης 24518/Β7/ (ΦΕΚ 753/ ), όπως αυτή τροποποιήθηκε με την 76930/Β7/ Υπ. Απ. (ΦΕΚ 1575/ ). Σκοπός του Π.Μ.Σ. είναι η προαγωγή της γνώσης, η ανάπτυξη της έρευνας καθώς και η πληρέστερη κατάρτιση επιστημόνων σε θέματα που αφορούν στον ευρύτερο μεσογειακό χώρο από την πλευρά των πολιτικών, οικονομικών και διεθνών σχέσεων. Ειδικότερα εξετάζονται και αναλύονται: τα πολιτικό-οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα που απασχολούν την περιοχή της Μεσογείου η σχέση της Μεσογείου με το Ευρωπαϊκό και Διεθνές περιβάλλον η θέση της Ελλάδας στον Μεσογειακό χώρο Το Πρόγραμμα διαιρείται σε τέσσερα (4) εξάμηνα, τρία (3) διδακτικά και ένα (1) ερευνητικό. Το πρώτο και το δεύτερο διδακτικό εξάμηνο περιλαμβάνουν δύο υποχρεωτικά μαθήματα και ένα μάθημα επιλογής, ενώ το τρίτο διδακτικό εξάμηνο περιλαμβάνει τρία μαθήματα επιλογής. Το τέταρτο εξάμηνο σπουδών αφορά τη συγγραφή της Διπλωματικής Εργασίας, η οποία είναι υποχρεωτική προϋπόθεση για την απόκτηση του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης. Είναι δυνατή η διδασκαλία μαθημάτων σε ξένη γλώσσα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις οικείες αποφάσεις της Επιτροπής Μεταπτυχιακών Σπουδών του Πανεπιστημίου και της Συγκλήτου Ειδικής Σύνθεσης. Αναλυτικά στοιχεία για το Πρόγραμμα Mεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων & Συστημάτων (ΣΥΡΟΣ) Στο Τμήμα λειτουργούν δύο Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών: «Σχεδίαση Διαδραστικών και Βιομηχανικών Προϊόντων και Συστημάτων» και «Ολιστικά Εναλλακτικά Θεραπευτικά Συστήματα - Κλασική Ομοιοπαθητική». ~ 81 ~

82 Π.Μ.Σ. «Σχεδίαση Διαδραστικών και Βιομηχανικών Προϊόντων και Συστημάτων». Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Π.Μ.Σ.) «Σχεδίαση Διαδραστικών και Βιομηχανικών Προϊόντων και Συστημάτων» λειτουργεί από το Σεπτέμβριο του 2003 σε σύμπραξη με το Τμήμα Κλωστοϋφαντουργίας του A.Τ.Ε.Ι. Πειραιά και το Τμήμα Αυτοματισμού του A.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης και οδηγεί σε Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.). Το πρόγραμμα σπουδών του τροποποιήθηκε με την /Β7 Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ 1943 τ.β ), καθώς και με το νέο κανονισμό σπουδών, ο οποίος είναι προσαρμοσμένος στο Ν.3685/2008 για τις μεταπτυχιακές σπουδές και τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο του Το αντικείμενο του Π.Μ.Σ. είναι η ολοκληρωμένη Σχεδίαση καινοτόμων Διαδραστικών Προϊόντων και Συστημάτων και η ολοκληρωμένη Σχεδίαση Βιομηχανικών Προϊόντων και Συστημάτων. Ο σκοπός του Π.Μ.Σ. είναι να καταρτίζει επιστήμονες που θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν δημιουργικά τις νέες τεχνολογίες, την επιστήμη και την τέχνη για να σχεδιάσουν εύχρηστα και λειτουργικά Προϊόντα και Συστήματα στην αναδυόμενη νέα πραγματικότητα της κοινωνίας της πληροφορίας. Τα δίδακτρα για την παρακολούθηση του Π.Μ.Σ. ανέρχονται στο ποσό των 1600 ανά εξάμηνο. Επίσης το Τμήμα χορηγεί στους Μεταπτυχιακούς Φοιτητές/τριες/τριες τρεις υποτροφίες ανά εξάμηνο, σύμφωνα με την επίδοσή τους: 1600 για τον πρώτο σε επίδοση φοιτητή, 1000 για τον δεύτερο και 600 για τον τρίτο. Η ελάχιστη διάρκεια για την απόκτηση Μ.Δ.Ε. είναι τρία (3) διδακτικά εξάμηνα. Σε κάθε ένα από τα πρώτα 2 εξάμηνα οι φοιτητές/τριες/τριες οφείλουν να παρακολουθήσουν και να εξεταστούν επιτυχώς σε 5 μαθήματα. Στο τρίτο εξάμηνο οι φοιτητές/τριες/τριες οφείλουν να επιλέξουν έναν από τους τρεις κύκλους σπουδών που προσφέρει το Π.Μ.Σ.: Διαδραστική Σχεδίαση (στην έδρα του Τμήματος, στη Σύρο) Σχεδίαση Βιομηχανικών Προϊόντων με Η/Υ (στο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης) Σχεδίαση Έξυπνων Ενδυμάτων και Υφάσματος (στο ΤΕΙ Πειραιά). Κάθε κύκλος περιλαμβάνει δύο μαθήματα που διδάσκονται είτε σε κλασσική διδασκαλία σε αίθουσα είτε στη μορφή reading courses, και την εκπόνηση διπλωματικής εργασίας. Τόσο η παρακολούθηση των μεταπτυχιακών μαθημάτων, όσο και η εκπόνηση της μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας είναι υποχρεωτικά. Οι φοιτητές/τριες/τριες είναι υποχρεωμένοι να καταθέσουν τη διπλωματική τους εργασία προς κρίση και να έχουν επιτύχει σε όλα τα μαθήματα το αργότερο μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου του μεθεπομένου ημερολογιακού έτους από το έτος ~ 82 ~

83 πρώτης εγγραφής, διαφορετικά διαγράφονται από το Π.Μ.Σ. Για την εγγραφή στο τέταρτο εξάμηνο δεν απαιτείται πληρωμή διδάκτρων. Π.Μ.Σ. «Ολιστικά Εναλλακτικά Θεραπευτικά Συστήματα - Κλασική Ομοιοπαθητική». Το Π.Μ.Σ. «Ολιστικά Εναλλακτικά Θεραπευτικά Συστήματα - Κλασική Ομοιοπαθητική» ξεκίνησε τη λειτουργία του το Σεπτέμβριο του Αντικείμενο του Π.Μ.Σ. είναι η δημιουργία, ολοκλήρωση και μετάδοση θεωρητικής και εφαρμοσμένης γνώσης στο διεπιστημονικό πεδίο των ολιστικών εναλλακτικών θεραπευτικών συστημάτων και ειδικότερα στο χώρο της Κλασικής Ομοιοπαθητικής, καθώς και ο καθορισμός του ρόλου της στο χώρο της υγείας. Το Π.Μ.Σ. φιλοδοξεί να συμβάλλει στην καλλιέργεια του αντικειμένου του με σκοπό: α) Την μεταπτυχιακή εξειδίκευση Ιατρών και Οδοντιάτρων, η οποία οδηγεί στην απόκτηση αντίστοιχου Μεταπτυχιακού Διπλώματος Εξειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) στη θεωρία και εφαρμογή ολιστικών εναλλακτικών θεραπευτικών συστημάτων και ειδικότερα στο χώρο της Κλασικής Ομοιοπαθητικής. β) Την εκπόνηση Διδακτορικής Διατριβής στο γενικότερο γνωστικό χώρο της θεωρίας σχεδίασης και των εφαρμογών πολύπλοκων συστημάτων και ειδικότερα στο γνωστικό χώρο των ολιστικών εναλλακτικών θεραπευτικών συστημάτων και της Κλασικής Ομοιοπαθητικής. γ) Την οργάνωση της γνώσης στο χώρο των ολιστικών εναλλακτικών θεραπευτικών συστημάτων και ειδικότερα της Κλασικής Ομοιοπαθητικής σε ακαδημαϊκό επίπεδο στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις προδιαγραφές και τις οδηγίες της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. δ) Τη δημιουργία και εφαρμογή ενός θεσμοθετημένου προγράμματος σπουδών για την καλύτερη μετεκπαίδευση επιστημόνων και ερευνητών σε αυτό το γνωστικό αντικείμενο σε διεθνές επίπεδο και σε συνεργασία με Ανώτατα Ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού. Βασικά στοιχεία του επιστημονικού αντικειμένου του Π.Μ.Σ. είναι η ολιστική θεώρηση και κατ' επέκταση η διεπιστημονικότητα. Συμπεριλαμβάνονται γνωστικές περιοχές όπως της Συστημικής Θεωρίας / Συστημικής Σκέψης, της Θεωρίας Πολύπλοκων Συστημάτων, των Βιοσυστημάτων, της Βιοσημειολογίας, κτλ. Τα στοιχεία αυτά χαρακτηρίζουν το εύρος του διεπιστημονικού πεδίου, στο οποίο πρέπει να βασίζεται ένα Π.Μ.Σ. ολιστικών εναλλακτικών θεραπευτικών συστημάτων, όπως η Κλασική Ομοιοπαθητική και υποδεικνύουν την ανάγκη δημιουργίας του μέσα σε ένα καθαρά διεπιστημονικό χώρο, ο οποίος διέπεται από τα παραπάνω γνωστικά αντικείμενα και του οποίου ο πυρήνας είναι η Ολιστικότητα της Συστημικής Προσέγγισης. ~ 83 ~

84 Εκτός από τους χώρους του Τμήματος, το Π.Μ.Σ. πραγματοποιείται στους χώρους εφαρμογής των εναλλακτικών θεραπευτικών συστημάτων της Διεθνούς Ακαδημίας Κλασικής Ομοιοπαθητικής στην Αλόννησο (Εργαστηριακή εξάσκηση) και στα Ομοιοπαθητικά Κέντρα και Ιατρεία, στα οποία ασκείται η Κλασική Ομοιοπαθητική από ιατρούς μέλη της Ελληνικής Εταιρείας Ομοιοπαθητικής Ιατρικής. Η χρονική διάρκεια για την απονομή του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) ορίζεται σε τουλάχιστον 2 έτη, δηλαδή σε τουλάχιστον τέσσερα (4) εξάμηνα. Κατά τα τρία (3) πρώτα εξάμηνα, οι φοιτητές/τριες/τριες παρακολουθούν τα υποχρεωτικά μαθήματα (5 ανά εξάμηνο), τα οποία πραγματοποιούνται στην Πανεπιστημιακή Μονάδα της Σύρου. Κατά το τέταρτο εξάμηνο, εκτός από την πρακτική άσκηση σε επιλεγμένα ιατρεία κλασσικής ομοιοπαθητικής, οι φοιτητές/τριες/τριες ασχολούνται και με την εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας. Η διάρκεια σπουδών δε μπορεί να είναι μεγαλύτερη των πέντε (5) εξαμήνων. Οι φοιτητές/τριες/τριες είναι υποχρεωμένοι να καταθέσουν τη διπλωματική τους εργασία προς κρίση και να έχουν επιτύχει σε όλα τα μαθήματα το αργότερο μέχρι τις 31 Ιανουαρίου του παραμεθεπομένου ημερολογιακού έτους από το έτος πρώτης εγγραφής, διαφορετικά διαγράφονται από το Π.Μ.Σ. Για την εγγραφή στο πέμπτο εξάμηνο δεν απαιτείται πληρωμή διδάκτρων. Τα δίδακτρα για την παρακολούθηση του Π.Μ.Σ. ανέρχονται στο ποσό των 2000 ανά εξάμηνο. Επίσης το Τμήμα χορηγεί στους Μεταπτυχιακούς Φοιτητές/τριες/τριες τρεις υποτροφίες ανά εξάμηνο, σύμφωνα με την επίδοσή τους: 1500 για τον πρώτο σε επίδοση φοιτητή, 1000 για τον δεύτερο και 500 για τον τρίτο. Αναλυτικά στοιχεία για τa Προγράμματα Mεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος περιλαμβάνονται στην έκθεση αξιολόγησης αυτού. ~ 84 ~

85 3.β.ii. Κανόνες Λήψης Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης Τμήμα Περιβάλλοντος Για τη λήψη του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε) από το Π.Μ.Σ. «Περιβαλλοντική Πολιτική και Διαχείριση» απαιτείται η επιτυχής ολοκλήρωση όλων των υποχρεωτικών μαθημάτων και η επιτυχής παρουσίαση της διπλωματικής διατριβής. Το σύνολο των διδακτικών μονάδων ανέρχεται σε 44. Οι εισακτέοι στο ΘΕΟΦΡΑΣΤΕΙΟ Π.Μ.Σ. «Περιβαλλοντική και Οικολογική Μηχανική» είναι υποχρεωμένοι να παρακολουθήσουν και να εξετασθούν επιτυχώς σε ένα υποχρεωτικό κύκλο δεκαεπτά (17) συνολικά μαθημάτων. Η μέγιστη χρονική διάρκεια επιτυχούς περάτωσης του υποχρεωτικού κύκλου μαθημάτων του Μ.Δ.Ε. είναι δύο (2) διδακτικά εξάμηνα σε (3) εξεταστικές περιόδους. Το χρονοδιάγραμμα διδασκαλίας των μεταπτυχιακών μαθημάτων καθορίζεται από τον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Η παρακολούθηση όλων των μαθημάτων είναι υποχρεωτική. Σε κάθε εξάμηνο δικαιολογούνται μόνο δύο (2) απουσίες για κάθε μάθημα. Σε περίπτωση υπέρβασης των απουσιών αυτών, ο/η φοιτητής/τρια είναι υποχρεωμένος να παρακολουθήσει ξανά το συγκεκριμένο μάθημα το επόμενο ακαδημαϊκό έτος, καταβάλλοντας εκ νέου τα δίδακτρα του εξαμήνου. H επίδοση σε κάθε μάθημα απαιτεί, σε κλίμακα 0-10, ελάχιστο βαθμό 5. Σε περίπτωση αποτυχίας σε μάθημα, παρέχεται η δυνατότητα δεύτερης εξέτασης το Σεπτέμβριο. Σε περίπτωση και δεύτερης αποτυχίας ο/η φοιτητής/τρια είναι υποχρεωμένος να παρακολουθήσει ξανά το συγκεκριμένο μάθημα το επόμενο ακαδημαϊκό έτος, καταβάλλοντας εκ νέου τα δίδακτρα του εξαμήνου. Σε περίπτωση που ο/η μεταπτυχιακός/η φοιτητής/τρια δεν εκπληρώσει τις συνολικές υποχρεώσεις του εντός της προβλεπομένης μέγιστης χρονικής διάρκειας, διακόπτονται οι σπουδές του με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης Ειδικής Σύνθεσης. Στην περίπτωση αυτή, χορηγείται βεβαίωση για τα μαθήματα που παρακολούθησε κατά την διάρκεια της φοίτησης του. Για την απόκτηση του Μ.Δ.Ε. απαιτείται η επιτυχής εξέταση σε 16 μαθήματα και η εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής διατριβής. Ο τελικός βαθμός ανακήρυξης του Μ.Δ.Ε. προκύπτει διαιρώντας το άθροισμα των γινομένων των διδασκόμενων μαθημάτων με τους αντίστοιχους συντελεστές τους, με το άθροισμα των συντελεστών αυτών. Συγκεκριμένα: τα μαθήματα που αντιστοιχούν σε τρεις και άνω εβδομαδιαίες ώρες διδασκαλίας και στα οποία αποδίδονται τρεις (3) διδακτικές μονάδες ή τέσσερις (4) πιστωτικές μονάδες, πολλαπλασιάζονται με συντελεστή ένα (1), ~ 85 ~

86 τα μαθήματα που αντιστοιχούν σε λιγότερες των τριών εβδομαδιαίων ωρών διδασκαλίας και στα οποία αποδίδονται μια και μισή (1,5) διδακτικές μονάδες ή δυο (2) πιστωτικές μονάδες, πολλαπλασιάζονται με συντελεστή 0,5, η μεταπτυχιακή διπλωματική διατριβή, για την εκπόνηση της οποίας απαιτούνται τρεις (3) μήνες φοίτησης και στην οποία αποδίδονται δεκαπέντε (15) διδακτικές μονάδες ή δεκαπέντε (15) πιστωτικές μονάδες, πολλαπλασιάζεται με το συντελεστή πέντε (5). Όσον αφορά στα μαθήματα που αναγνωρίζονται, με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης Ειδικής Σύνθεσης του Τμήματος Περιβάλλοντος, στους μεταπτυχιακούς φοιτητές/τριες από άλλα μεταπτυχιακά προγράμματα ο βαθμός τους συνυπολογίζεται στο βαθμό του Μ.Δ.Ε. Για την απονομή Μ.Δ.Ε. απαιτείται η επιτυχής ολοκλήρωση εξήντα (60) διδακτικών μονάδων ή εβδομήντα πέντε (75) πιστωτικών μονάδων. Το Πρόγραμμα Σπουδών του Π.Μ.Σ. «Γεωργία και Περιβάλλον» περιλαμβάνει 3 διδακτικά εξάμηνα για το μονοετή κύκλο σπουδών και 4 για το διετή. Από τα τρία ακαδημαϊκά εξάμηνα του μονοετούς κύκλου, τα δύο πρώτα υλοποιούνται στο Τμήμα Περιβάλλοντος Πανεπιστημίου Αιγαίου, στη Μυτιλήνη, με παρακολούθηση μαθημάτων και το τρίτο περιλαμβάνει εργαστηριακή άσκηση στα Τμήματα Φυτικής Παραγωγής, Ζωικής Παραγωγής και Ανθοκομίας- Αρχιτεκτονικής Τοπίου του ΤΕΙ Ηπείρου στην Άρτα ή στο Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων για ένα (1) μήνα και τη Διπλωματική Διατριβή. Το κάθε εξάμηνο έχει κατ ελάχιστο 13 εκπαιδευτικές εβδομάδες. Για το διετή κύκλο όλα τα εξάμηνα υλοποιούνται στο Τμήμα Περιβάλλοντος, στη Μυτιλήνη. Η παρακολούθηση όλων των μαθημάτων είναι υποχρεωτική. Για την απόκτηση του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης απαιτείται η επιτυχής ολοκλήρωση 54 διδακτικών μονάδων (δηλαδή 14 μαθημάτων), σε συνδυασμό με τη συμμετοχή του/της φοιτητή/τριας στο σύνολο των δραστηριοτήτων του Προγράμματος. Κάθε μάθημα αντιστοιχεί σε τρεις εβδομαδιαίες ώρες διδασκαλίας και τρεις διδακτικές μονάδες. Η μεταπτυχιακή διπλωματική διατριβή αντιστοιχεί σε δέκα (10) διδακτικές μονάδες και η εργαστηριακή άσκηση αντίστοιχα σε οκτώ (8). Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας Το ΔΠ.Μ.Σ. στη «Διαχείριση Παρακτίων Περιοχών» περιλαμβάνει δύο διδακτικά εξάμηνα, με το κάθε εξάμηνο να διαρκεί κατ ελάχιστον 13 πλήρεις εκπαιδευτικές εβδομάδες. Το πρώτο (χειμερινό) εξάμηνο σπουδών περιλαμβάνει 6 μαθήματα που αντιστοιχούν σε 6 Διδακτικές Μονάδες και το δεύτερο (εαρινό) 3 ~ 86 ~

87 μαθήματα που αντιστοιχούν σε 3 Διδακτικές Μονάδες. Επιπλέον εκπονείται Διατριβή Εξειδίκευσης που αντιστοιχεί σε 3 Διδακτικές Μονάδες. Για την χορήγηση του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Εξειδίκευσης απαιτείται η επιτυχής εξέταση στα 9 μαθήματα, καθώς και η εκπόνηση Διατριβής Εξειδίκευσης, ώστε τα παραπάνω να αντιστοιχούν σε 12 διδακτικές Μονάδες. Ο όρος εξέταση αναφέρεται σε όλο το φάσμα των διαδικασιών που οδηγούν στην συμπλήρωση των γνώσεων εκείνων που απαιτούνται για να θεωρηθεί ότι έχει καλυφθεί με επιτυχία το σχετικό μάθημα. Ανάλογα με την φύση του μαθήματος, αυτό είναι δυνατόν να σημαίνει τελική εξέταση στο μάθημα, εξετάσεις προόδου και τελική εξέταση, συγγραφή εργασίας, παρακολούθηση εργαστηρίων. Η διάρκεια του Κοινού ελληνογαλλικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στη «Διατήρηση της Βιοποικιλότητας» (BIODIV) είναι 4 ακαδημαϊκά εξάμηνα. Τα δύο πρώτα περιλαμβάνουν διαλέξεις, σεμινάρια και εργαστηριακές ασκήσεις. Το πρώτο διεξάγεται στο Montpellier της Γαλλίας και το δεύτερο στην Μυτιλήνη. Οι γλώσσες διδασκαλίας είναι η γαλλική και η αγγλική. Το τρίτο και τέταρτο εξάμηνο αφιερώνονται στην Εργασία Εξειδίκευσης που είναι δυνατόν να διεξαχθεί στην Ελλάδα, Γαλλία ή σε άλλο ευρωπαϊκό συνεργαζόμενο Πανεπιστήμιο ή ερευνητικό Ίδρυμα. Οι φοιτητές/τριες/τριες δεν καταβάλλουν δίδακτρα για το Πρόγραμμα. Τα 6 μαθήματα που προσφέρονται το πρώτο εξάμηνο στο Πανεπιστήμιο Montpellier II στη Γαλλία αντιστοιχούν σε 30 μονάδες ECTS και το ίδιο αφορά και στα 6 μαθήματα που προσφέρονται το δεύτερο εξάμηνο στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, στη Μυτιλήνη. Η Εργασία Εξειδίκευσης αντιστοιχεί σε 60 μονάδες ECTS και συγγράφεται στην γαλλική ή αγγλική γλώσσα. Προϋπόθεση λήψης πτυχίου εξειδίκευσης είναι η συμπλήρωση 120 μονάδων ECTS. Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας & Ιστορίας Για την λήψη του τίτλου Μεταπτυχιακής Ειδίκευσης στο Π.Μ.Σ. «Κοινωνική και Ιστορική Ανθρωπολογία» απαιτείται η επιτυχής εξέταση σε τρία μαθήματα ανά εξάμηνο. Οι φοιτητές/τριες/τριες έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν ένα μάθημα σε κάθε εξάμηνο σε δεύτερη εξεταστική που λαμβάνει χώρα τρεις εβδομάδες μετά την πρώτη εξεταστική, στο τέλος κάθε εξαμήνου. Σε περίπτωση αποτυχίας ο/η φοιτητής/τρια/τρια διαγράφεται από το Πρόγραμμα. Μετά την επιτυχή εξέταση στα μαθήματα κορμού και ειδίκευσης οι φοιτητές/τριες/τριες/τριες δηλώνουν θέμα διπλωματικής εργασίας, την οποία οφείλουν να υποβάλλουν σε διάστημα όχι μεγαλύτερο των δύο εξαμήνων. Με την επιτυχή εξέταση της διπλωματικής εργασίας, οι φοιητητές/τριες λαμβάνουν τον τίτλο της Μεταπτυχιακής Ειδίκευσης. ~ 87 ~

88 Για τη λήψη του τίτλου Μεταπτυχιακής ειδίκευσης στο Π.Μ.Σ. «Γυναίκες και Φύλα: Ανθρωπολογικές και Ιστορικές προσεγγίσεις» απαιτείται η επιτυχής εξέταση σε οκτώ μαθήματα, καθώς και η κατάθεση διπλωματικής εργασίας με τους ίδιους όρους που ισχύουν και στο άλλο Π.Μ.Σ. Τμήμα Γεωγραφίας Το Π.Μ.Σ. «Γεωγραφία και Εφαρμοσμένη Γεωπληροφορική» έχει ελάχιστη διάρκεια τρία (3) ακαδημαϊκά εξάμηνα με δυνατότητα παράτασης έως και έξι (6) εξάμηνα. Για τη λήψη του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.), ο μεταπτυχιακός/ή φοιτητής/τρια οφείλει να ολοκληρώσει επιτυχώς εννέα (9) μαθήματα του Προγράμματος, εκ των οποίων έξι (6) Υποχρεωτικά, συμπεριλαμβανομένης της Μεταπτυχιακής Διατριβής, δύο (2) Κατ Επιλογήν Υποχρεωτικά μαθήματα από την Κατεύθυνση που παρακολουθεί και ένα (1) Επιλογής μάθημα. Για τη λήψη του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης απαιτούνται ενενήντα (90) πιστωτικές μονάδες (ECTS), οι οποίες προκύπτουν ως εξής: 8 μεταπτυχιακά μαθήματα Χ 7,5 πιστωτικές μονάδες έκαστο = 60 πιστωτικές μονάδες + 30 πιστωτικές μονάδες η μεταπτυχιακή διατριβή = 90 πιστωτικές μονάδες (ECTS). Ο γενικός βαθμός του Μ.Δ.Ε. προκύπτει ως ο σταθμισμένος μέσος όρος των βαθμών των οκτώ (8) μεταπτυχιακών μαθημάτων και της μεταπτυχιακής διατριβής, όπου η τελευταία θεωρείται ότι αντιστοιχεί σε πιστωτικές μονάδες των μαθημάτων ενός εξαμήνου. Συνεπώς, ο βαθμός Μ.Δ.Ε. ορίζεται ως το άθροισμα βαθμών 8 μεταπτυχιακών μαθημάτων + Τετραπλάσιο βαθμού μεταπτυχιακής διατριβής : 12. Τμήμα Κοινωνιολογίας Στο Π.Μ.Σ. «Έρευνα για την τοπική κοινωνική ανάπτυξη και συνοχή» απονέμεται Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης. Για την απονομή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης απαιτείται η επιτυχής ολοκλήρωση 90 πιστωτικών μονάδων σε συνδυασμό με τη συμμετοχή του/της φοιτητή/τριας στο σύνολο των εκπαιδευτικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων του προγράμματος, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο πρόγραμμα και στον κανονισμό μεταπτυχιακών σπουδών. Ο/η φοιτητής/τρια καλείται: α) να παρακολουθήσε&io