DIESEL. Ο σιωπηρός δολοφόνος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "DIESEL. Ο σιωπηρός δολοφόνος"

Transcript

1 DIESEL Ο σιωπηρός δολοφόνος

2 DIESEL Ο σιωπηρός δολοφόνος Έρευνα-Κείµενο: Στέλιος Ψωµάς Περιβαλλοντολόγος, Μία έκθεση του ελληνικού γραφείου της Greenpeace Νοέµβριος 2004 Κλεισόβης 9, Αθήνα, τηλ , fax GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ 4 1. Το ντίζελ επιστρέφει στην ατζέντα 6 2. Τα όρια της τεχνολογίας 9 3. Τι βγαίνει από την εξάτµιση των πετρελαιοκίνητων; Επιπτώσεις στην υγεία Η συµβολή της πετρελαιοκίνησης στην αλλαγή του κλίµατος Το εξωτερικό κόστος της πετρελαιοκίνησης Πόσο µας προστατεύει η νοµοθεσία; Η ανεπάρκεια των ελέγχων Εναλλακτικά καύσιµα Εν κατακλείδι 33 Παραποµπές 35 GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 3

4 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ένα φάντασµα πλανιέται πάνω από την Ελλάδα. Το φάντασµα της πετρελαιοκίνησης. Τον τελευταίο καιρό πληθαίνουν οι φωνές εκείνων που θεωρούν ότι ήρθε η ώρα να αρθεί η απαγόρευση της κυκλοφορίας πετρελαιοκίνητων επιβατηγών οχηµάτων στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Υποστηρίζουν µάλιστα ότι η άρση αυτή επιβάλλεται για περιβαλλοντικούς λόγους, αφού οι σύγχρονοι πετρελαιοκινητήρες έχουν επιλύσει πολλά από τα προβλήµατα του παρελθόντος και διεκδικούν επί ίσοις όροις µια θέση στους δρόµους δίπλα στους συµβατικούς βενζινοκινητήρες. Η έκθεση αυτή αποµυθοποιεί τη δήθεν φιλοπεριβαλλοντική διάσταση της πετρελαιοκίνησης και τεκµηριώνει όλους εκείνους τους λόγους που επιβάλλουν και σήµερα τη συνέχιση της ισχύουσας απαγόρευσης των πετρελαιοκίνητων αυτοκινήτων. Τα κατ αρχήν πλεονεκτήµατα της πετρελαιοκίνησης (µειωµένη κατανάλωση καυσίµου και µικρότερες εκποµπές διοξειδίου του άνθρακα σε σχέση µε τα αντίστοιχα βενζινοκίνητα) αναιρούνται όταν κανείς συνυπολογίσει και άλλους παράγοντες και προχωρήσει σε µια πιο ολιστική προσέγγιση του θέµατος. Το ντίζελ είναι ένας σιωπηρός δολοφόνος, ο οποίος ευθύνεται για το θάνατο χιλιάδων ανθρώπων κάθε χρόνο. Η ισχύουσα (αλλά και η επερχόµενη) νοµοθεσία για τις επιτρεπόµενες εκποµπές ρύπων δε µπορεί να προστατεύσει επαρκώς τη δηµόσια υγεία. Η πιθανή άρση της απαγόρευσης των πετρελαιοκίνητων επιβατηγών αυτοκινήτων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη θα είχε ως αποτέλεσµα την έξαρση του φωτοχηµικού νέφους και την επαύξηση των ήδη υψηλών επιπέδων των επικίνδυνων µικροσωµατιδίων. Τα σύγχρονα πετρελαιοκίνητα επιβατηγά αυτοκίνητα εκπέµπουν κατά µέσο όρο 8-10 φορές περισσότερα οξείδια του αζώτου από τα αντίστοιχα βενζινοκίνητα και συνεπώς συµβάλλουν αναλογικά περισσότερο στη δηµιουργία φωτοχηµικού νέφους. Πρόσφατες µελέτες δείχνουν ότι τα πετρελαιοκίνητα οχήµατα εκλύουν φορές περισσότερα µικροσωµατίδια από τα αντίστοιχα βενζινοκίνητα σύγχρονης τεχνολογίας. Η Ελλάδα κατέχει ένα αρνητικό ρεκόρ σε ότι αφορά στα επίπεδα των µικροσωµατιδίων (ΡΜ 10 ) στην ατµόσφαιρα. Τα πρωτεία κρατά η Θεσσαλονίκη (2 στις 3 µέρες, η µέση συγκέντρωση των ΡΜ 10 είναι πάνω από το όριο των 50 µg/m 3 ), δεύτερη η Αθήνα (1 στις 2 µέρες, η µέση συγκέντρωση των ΡΜ 10 είναι πάνω από τα 50 µg/m 3 ) και ακολουθούν η Λάρισα και η Πάτρα στην τρίτη και τέταρτη θέση αντίστοιχα. Οι σχετικές µελέτες του τµήµατος Επιδηµιολογίας της Ιατρικής Σχολής Αθηνών έδειξαν ότι αν τα µέσα επίπεδα των µικροσωµατιδίων (ΡΜ 10 ) στην Αθήνα ήταν κάτω από 20 µg/m 3 (αντί των 52,12 µg/m 3 που είναι τώρα), θα είχαµε λιγότερους θανάτους κάθε χρόνο. Επιπλέον, µια τέτοια µείωση θα αύξανε το προσδόκιµο ζωής σχεδόν κατά ένα χρόνο για κάθε κάτοικο της Αθήνας. Όπως τεκµηριώνεται από πρόσφατες µελέτες, τα πετρελαιοκίνητα οχήµατα συµβάλλουν εν τέλει περισσότερο στην αλλαγή του κλίµατος του πλανήτη από τα αντίστοιχα GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 4

5 βενζινοκίνητα. Επιπλέον, το εξωτερικό κοινωνικό-περιβαλλοντικό κόστος της πετρελαιοκίνησης για την Αθήνα είναι τριπλάσιο αυτού που υπολογίστηκε για τους βενζινοκινητήρες. υστυχώς, ούτε η αναµφισβήτητη τεχνολογική πρόοδος ούτε η διαρκώς αυστηρότερη νοµοθεσία, ούτε βέβαια οι ανεπαρκείς -ούτως ή άλλως- έλεγχοι φαίνεται να µπορούν να µας προστατεύσουν προς το παρόν. Επειδή τα περιβαλλοντικά προβλήµατα που σχετίζονται µε την αυτοκίνηση είναι υπαρκτά και οξυµένα, η σηµερινή κατάσταση (της απόλυτης κυριαρχίας των βενζινοκίνητων Ι.Χ. δηλαδή) δε µπορεί να συνεχιστεί ως έχει. Η πετρελαιοκίνηση όµως δεν είναι η λύση. Απαιτούνται δραστικές αλλαγές σε τρεις κατευθύνσεις: 1. Μείωση των διανυόµενων επιβατοχιλιοµέτρων µε παράλληλη βελτίωση και ανάπτυξη των µέσων συλλογικής µεταφοράς. 2. Βελτίωση της αποδοτικότητας των οχηµάτων (µε αλλαγές στο σχεδιασµό των κινητήρων και των αµαξωµάτων) ώστε να µειωθεί η κατανάλωση καυσίµου και η ρύπανση. 3. Στροφή σε εναλλακτικά καθαρότερα καύσιµα (π.χ. βιοκαύσιµα), µε προτεραιότητα στην υιοθέτηση τέτοιων καυσίµων σε ειδικούς και ιδιαίτερα επιβαρυντικούς για το περιβάλλον στόλους οχηµάτων (ταξί, λεωφορεία, απορριµµατοφόρα, οχήµατα δηµοσίων υπηρεσιών). GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 5

6 1. Το ντίζελ επιστρέφει στην ατζέντα Η πετρελαιοκίνηση πέθανε, ζήτω η πετρελαιοκίνηση!. Με αντίστοιχους τίτλους και µε πληθώρα επιθέτων στα οποία κυριαρχεί το οικολογικό, το ντίζελ έχει επιστρέψει στην ατζέντα, τουλάχιστον σε ότι αφορά στο δηµοσιογραφικό επίπεδο. Ο Σύνδεσµος Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Αυτοκινήτων (ΣΕΑΑ), η ΕΛΠΑ, αλλά και ο ειδικός τύπος για το αυτοκίνητο, θεωρούν πλέον βέβαιη την άρση του ελληνικού παραδόξου. Τι είναι το ελληνικό παράδοξο ; Μα το ότι το ποσοστό των πετρελαιοκίνητων επιβατηγών οχηµάτων στην Ελλάδα παραµένει κολληµένο στο 1%, όταν το µερίδιο των πετρελαιοκίνητων στις ταξινοµήσεις νέων επιβατηγών αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση φτάνει το 45% κατά µέσο όρο [1]. Στην κατηγορία των ελαφρών φορτηγών, το ποσοστό των πετρελαιοκινήτων στις 15 χώρες της Ε.Ε. ξεπερνάει το 90% του συνόλου αυτής της αγοράς. Στην Ελλάδα το ποσοστό των πετρελαιοκίνητων ελαφρών φορτηγών ανέρχεται σε 62,5%, το χαµηλότερο της Ε.Ε. [2]. Ποσοστό πετρελαιοκίνητων στις νέες ταξινoµήσεις επιβατηγών (2003) Αυστρία % Βέλγιο Γαλλία Λουξεµβούργο Ισπανία Ιταλία Πορτογαλία ΕΕ-15 Γερµανία Βρετανία ανία Ολλανδία Ιρλανδία Φινλανδία Σουηδία Ελλάδα Ποσοστό πετρελαιοκίνητων στις νέες ταξινοµήσεις επιβατηγών οχηµάτων (2003) ΧΩΡΑ DIESEL (%) Αυστρία 71,5 Βέλγιο 68,2 Βρετανία 27,3 Γαλλία 67,4 Γερµανία 39,9 ανία 22,7 Ελλάδα 1,5 Ιρλανδία 17,2 Ισπανία 60,9 Ιταλία 48,7 Λουξεµβούργο 65,9 Ολλανδία 22,6 Πορτογαλία 44,9 Σουηδία 7,7 Φινλανδία 15,2 ΕΕ-15 44,3 GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 6

7 Ποσοστό πετρελαιοκίνητων στις νέες ταξινοµήσεις στην ΕΕ-15 % Κάνοντας βέβαια κάποιος το δικηγόρο του διαβόλου, θα µπορούσε να αντιστρέψει τους χαρακτηρισµούς και να µιλήσει για ευρωπαϊκό παράδοξο, αφού τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ιαπωνία, τα ποσοστά των πετρελαιοκίνητων είναι εξίσου χαµηλά µε τα ελληνικά, και αιτία γι αυτό είναι η άσχηµη περιβαλλοντική συµπεριφορά των πετρελαιοκίνητων. Το ελληνικό παράδοξο δεν προέκυψε τυχαία και έχει µια λογική εξήγηση. Συγκεκριµένα, την απαγόρευση που έχει επιβάλει το ελληνικό κράτος στα πετρελαιοκίνητα Ι.Χ. οχήµατα στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Πού και για ποιούς απαγορεύεται το ντίζελ; Στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη απαγορεύεται όχι µόνο η κίνηση των Ι.Χ. πετρελαιοκίνητων αυτοκινήτων, αλλά και η ταξινόµησή τους, η απόκτηση δηλαδή άδειας κυκλοφορίας. Εξαιρούνται τα ταξί, τα λεωφορεία, τα στρατιωτικά οχήµατα και τα βαρέα φορτηγά. Η ΚΥΑ Β-27660/712 (ΦΕΚ 519Β, ) καθορίζει τα διοικητικά όρια εντός των οποίων ισχύουν οι απαγορεύσεις. Εξαίρεση δε γίνεται για καµιά κατηγορία αυτοκινήτων, εκτός από τους ιδιοκτήτες φορτηγών ιδιωτικής χρήσης κάτω των 4 τόνων, οι οποίοι κατέχουν άδεια παραγωγού ή και πωλητή σε λαϊκές αγορές και µεταφέρουν προϊόντα για πώληση, εφόσον τα αυτοκίνητά τους πληρούν συγκεκριµένες προϋποθέσεις τεχνολογίας και ηλικίας (ΚΥΑ 25543/1207, ΦΕΚ 577Β, ). Η παραβίαση της απαγόρευσης κυκλοφορίας επιβατηγού αυτοκινήτου µε κινητήρα ντίζελ στα δύο µεγάλα αστικά κέντρα δεν περιλαµβάνεται στον ΚΟΚ, ωστόσο τιµωρείται βάσει σχετικού υπουργικού διατάγµατος (αφαίρεση πινακίδων). [3] GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 7

8 Η απαγόρευση αυτή έγινε για περιβαλλοντικούς λόγους, αφού το περιβάλλον των δύο µεγαλουπόλεων δεν άντεχε το δυσβάσταχτο ρυπαντικό φορτίο των πετρελαιοκίνητων οχηµάτων. Οι λόγοι όµως που οδήγησαν στην απαγόρευση έχουν εν πολλοίς εκλείψει, ισχυρίζονται οι υπέρµαχοι της άρσης της απαγόρευσης. Παραθέτουν µάλιστα µία σειρά επιχειρηµάτων που κατ αρχήν µοιάζουν λογικά. Τα επιχειρήµατα αυτά είναι συνοπτικά τα εξής: - Η τεχνολογία των πετρελαιοκίνητων οχηµάτων έχει βελτιωθεί σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και συνεπώς έχουν µειωθεί δραστικά οι εκπεµπόµενοι ρύποι. - Το νέφος της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης έχει µεταλλαχθεί προ πολλού από νέφος αιθαλοµίχλης σε φωτοχηµικό και συνεπώς τα όποια µέτρα θα πρέπει να στοχεύουν πρωτίστως στον έλεγχο και µείωση των φωτοχηµικών ρύπων για τους οποίους κύριοι υπεύθυνοι είναι οι βενζινοκίνητοι κινητήρες. - Τα πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα καταναλώνουν αναλογικά λιγότερα καύσιµα και συνεισφέρουν λιγότερο από τα βενζινοκίνητα στις εκποµπές διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) ανά διανυόµενο χιλιόµετρο. - Αν και τα πετρελαιοκίνητα οχήµατα εκπέµπουν πολύ περισσότερα εισπνεόµενα σωµατίδια από τα αντίστοιχου κυβισµού βενζινοκίνητα, η τεχνολογία (παγίδες µικροσωµατιδίων) επιτρέπει σήµερα την άµβλυνση αυτού του προβλήµατος. - Η ευρωπαϊκή νοµοθεσία για τους εκπεµπόµενους ρύπους από τα πετρελαιοκίνητα οχήµατα γίνεται από το 2005 πολύ αυστηρότερη και µπορεί να εγγυηθεί ένα καθαρότερο περιβάλλον. Με αυτά τα επιχειρήµατα στη φαρέτρα τους λοιπόν, κάποιοι πιέζουν για άρση της απαγόρευσης και την ελεύθερη πρόσβαση των πετρελαιοκίνητων στις δύο µεγαλουπόλεις. Είπαµε πως τα επιχειρήµατα αυτά µοιάζουν κατ αρχήν λογικά. Είναι όµως; Μήπως υπάρχουν και άλλα στοιχεία που ανατρέπουν αυτή την κατ αρχή θετική εικόνα για το ντίζελ; Μήπως εν τέλει η άρση της απαγόρευσης εξυπηρετεί άλλα συµφέροντα (αµιγώς εµπορικά) και όχι την προστασία του περιβάλλοντος και της δηµόσιας υγείας; Στις σελίδες που ακολουθούν θα τεκµηριώσουµε όλους εκείνους τους λόγους που επιβάλλουν και σήµερα τη συνέχιση της ισχύουσας απαγόρευσης των πετρελαιοκίνητων αυτοκινήτων. Θα εξετάσουµε ένα-ένα τα παραπάνω επιχειρήµατα, ανατρέποντάς τα στην ουσία τους και θα παρουσιάσουµε νέα στοιχεία που αποδεικνύουν, πέραν πάσης αµφιβολίας, ότι το ντίζελ είναι ένας σιωπηρός δολοφόνος, ο οποίος ευθύνεται για το θάνατο χιλιάδων ανθρώπων κάθε χρόνο. Θα καταδείξουµε επίσης πως και η πιο αυστηρή νοµοθεσία για τις επιτρεπόµενες εκποµπές ρύπων δε µπορεί να προστατεύσει επαρκώς τη δηµόσια υγεία. Τέλος, θα προτείνουµε εναλλακτικές επιλογές στο σηµερινό βενζινοκίνητο στόλο οχηµάτων, µε απώτερο στόχο την προστασία του περιβάλλοντος και της δηµόσιας υγείας. GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 8

9 2. Τα όρια της τεχνολογίας Την τελευταία εικοσαετία, η τεχνολογία των πετρελαιοκίνητων οχηµάτων έχει βελτιωθεί σηµαντικά, µε αποτέλεσµα τα επίπεδα των εκλυόµενων ρύπων να είναι πλέον κατά 5-10 φορές µικρότερα απ ότι στα µέσα της δεκαετίας του 80 (βλέπε και σχετικό σχήµα). Παρόλα αυτά, η επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί για περαιτέρω µείωση της ρύπανσης προκειµένου να προστατευθεί η δηµόσια υγεία, απαιτεί επιπλέον δραστικές µειώσεις στα επίπεδα των εκλυόµενων ρύπων (και συγκεκριµένα υποδεκαπλασιασµό τους). Ο στόχος αυτός είναι θεωρητικά εφικτός από τεχνική άποψη, στην πράξη όµως τα εµπόδια που θα πρέπει να υπερπηδηθούν φαντάζουν σχεδόν ανυπέρβλητα. Κι αυτό γιατί η επίλυση κάποιων τεχνικών προβληµάτων αντιρρύπανσης, συχνά αναιρεί κάποια από τα πλεονεκτήµατα της πετρελαιοκίνησης (π.χ. αυξάνει την κατανάλωση καυσίµου). Το διάγραµµα δείχνει τη διαχρονική ποσοστιαία µείωση των µικροσωµατιδίων [PM], των υδρογονανθράκων [HC] και των οξειδίων του αζώτου [NOx] στα πετρελαιοκίνητα οχήµατα και τη συµβολή της ευρωπαϊκής νοµοθεσίας σ αυτή τη µείωση Οι κινητήρες ντίζελ λειτουργούν µε υψηλότερες πιέσεις στο θάλαµο καύσης σε σχέση µε τους βενζινοκινητήρες. Αυτό επιβάλλει µια πιο στιβαρή κατασκευή του κινητήρα ντίζελ, περιορίζοντας έτσι τις θερµικές απώλειες στις φάσεις συµπίεσης και εκτόνωσης. Πρακτικά αυτό σηµαίνει µεγαλύτερο βαθµό θερµοδυναµικής απόδοσης, γεγονός που ενισχύεται όταν ο κινητήρας υπερτροφοδοτείται (κινητήρας turbo). Μεγαλύτερος βαθµός θερµοδυναµικής απόδοσης σηµαίνει χαµηλότερη κατανάλωση καυσίµου (της τάξης του 10-30%) και αυτό είναι το µείζον πλεονέκτηµα ενός πετρελαιοκινητήρα σε σχέση πάντα µε ένα αντίστοιχο βενζινοκινητήρα. Συνυπολογίζοντας και τη µεγαλύτερη ροπή των κινητήρων ντίζελ (πράγµα που σηµαίνει καλύτερη συµπεριφορά στις ενδιάµεσες επιταχύνσεις που επιβάλλει η κίνηση στις πόλεις), η απόδοσή τους µπορεί να είναι έως και 25% µε 50% καλύτερη απ αυτή των βενζινοκινητήρων [4]. υστυχώς όµως, οι θαυµαστές αυτές επιδόσεις επιτυγχάνονται γιατί στα σηµερινά πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα επιτρέπεται να ρυπαίνουν περισσότερο από τα βενζινοκίνητα. GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 9

10 Ο έλεγχος των εκλυόµενων ρύπων (µέσω καταλυτών για τα οξείδια του αζώτου [NOx] και ειδικών παγίδων για τα σωµατίδια) έχει ως αποτέλεσµα την αύξηση της κατανάλωσης (έως και +10% για τους καταλύτες NOx και έως +5% για τις παγίδες σωµατιδίων) [5]. Η ενσωµάτωση τέτοιων τεχνολογιών στα πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα έχει επίσης ως αποτέλεσµα την αύξηση του κόστους των οχηµάτων. Εκτιµάται, για παράδειγµα, ότι η ενσωµάτωση παγίδων σωµατιδίων σε ένα νέο αυτοκίνητο (για να πληρούνται οι στόχοι της νέας ευρωπαϊκής νοµοθεσίας) συνεπάγεται αύξηση του κόστους κατά για τα ελαφρά οχήµατα και για τα βαρέα οχήµατα [6]. 3. Τι βγαίνει από την εξάτµιση των πετρελαιοκίνητων; Η σύσταση των καυσαερίων των πετρελαιοκίνητων οχηµάτων, όπως είναι λογικό, ποικίλλει και εξαρτάται από µια σειρά παραγόντων όπως η ποιότητα του καυσίµου, ο τύπος του κινητήρα, η οδηγική συµπεριφορά, η ύπαρξη ή µη συστηµάτων αντιρρύπανσης, κ.λπ. Σε κάθε περίπτωση πάντως, τα καυσαέρια των πετρελαιοκίνητων οχηµάτων περιέχουν σωµατίδια και ένα µίγµα εκατοντάδων ενώσεων που βρίσκονται σε αέρια φάση. Στους αέριους ρύπους, εκτός από το διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ) που είναι αέριο του θερµοκηπίου, συγκαταλέγονται το µονοξείδιο του άνθρακα (CO), ενώσεις του αζώτου (NOx) και του θείου (SOx) και υδρογονάνθρακες (HC) χαµηλού µοριακού βάρους. Από τοξικολογική άποψη, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι εκλυόµενες αλδεΰδες (π.χ. φορµαλδεΰδη, ακεταλδεΰδη, ακρολεΐνη), το βενζόλιο, το 1,3-βουταδιένιο, οι πολυκυκλικοί αρωµατικοί υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ), και οι νιτρο-πολυκυκλικοί αρωµατικοί υδρογονάνθρακες. Η σωµατιδιακή φάση των καυσαερίων περιλαµβάνει στοιχειακό άνθρακα, προσροφηµένες οργανικές ενώσεις και µικρές ποσότητες θειικών και νιτρικών ενώσεων καθώς και µέταλλα και άλλα ιχνοστοιχεία. Από τοξικολογική άποψη, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πολυκυκλικοί αρωµατικοί υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ), οι νιτρο-πολυκυκλικοί αρωµατικοί υδρογονάνθρακες και τα οξειδωµένα παράγωγα των ΠΑΥ. Συνήθως, οι ΠΑΥ και τα παράγωγά τους συνιστούν λιγότερο από το 1% της συνολικής µάζας των σωµατιδίων πετρελαϊκής προέλευσης. Παρόλα αυτά, η σηµασία τους είναι κεφαλαιώδης, καθώς πολλές απ αυτές τις ενώσεις έχουν καρκινογόνο και µεταλλαξιγόνο δράση. Ο παρακάτω πίνακας καταγράφει κάποιες µόνο από τις απαντώµενες στα καυσαέρια τοξικές ενώσεις [7]. GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 10

11 Τοξικές ενώσεις στα καυσαέρια των πετρελαιοκίνητων οχηµάτων Οι ενώσεις µε αστερίσκο (*) είναι αναγνωρισµένες ως ύποπτες για καρκινογένεση ή αναπαραγωγική τοξικότητα οµή των µικροσωµατιδίων SOL = Στερεά ανθρακούχα σφαιρίδια (γνωστά και ως αιθάλη) που καλύπτονται από ένα στρώµα προσροφηµένων υδρογονανθράκων και θειικών ενώσεων. Οι προσροφηµένες ενώσεις δρουν ως κόλλα που έχει ως αποτέλεσµα τα ανθρακούχα σφαιρίδια να σχηµατίζουν µεγαλύτερα σωµατίδια. SOF = διαλυτό οργανικό κλάσµα το οποίο αποτελείται από συµπυκνωµένα σωµατίδια υδρογονανθράκων (a) και προσροφηµένους υδρογονάνθρακες (b) οι οποίοι προέρχονται από άκαυστο πετρέλαιο και λιπαντικά. Το ποσοστό του διαλυτού οργανικού κλάσµατος είναι συνάρτηση της φόρτισης του κινητήρα και της ταχύτητας και είναι υψηλότερο όταν ζορίζεται λιγότερο ο κινητήρας. SO4 = σωµατίδια θειικού οξέος και θειικών ενώσεων (c) και προσροφηµένες θειικές ενώσεις (d) απόρροια της παρουσίας θείου στα καύσιµα. Μία τυπική σύσταση των µικροσωµατιδίων πετρελαϊκής προέλευσης φαίνεται στο παρακάτω διάγραµµα [8]. GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 11

12 Τυπική σύσταση σωµατιδίων πετρελαϊκής προέλευσης Υδρογονάνθρακες (από λιπαντικά) 25% Υδρογονάνθρακες (από καύσιµο) 7% Άνθρακας 41% Θειικά 14% Τέφρα 13% Ταξινόµηση µικροσωµατιδίων µε βάση το µέγεθος [5] ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΕΓΕΘΟΣ Νανοσωµατίδια <0,05 µm Εξαιρετικά λεπτά 0,05-0,1 µm Λεπτά (ΡΜ 2.5 ) 0,1-2,5 µm ΡΜ 10 2,5-10 µm 1 µm είναι ίσο µε το εκατοµµυριοστό του µέτρου. Για σύγκριση, µια µέση ανθρώπινη τρίχα έχει πάχος 100 µm. Τα νανοσωµατίδια αποτελούν το 1% έως 20% της µάζας των µικροσωµατιδίων, ενώ 80-95% αποτελείται από σωµατίδια αεροδυναµικής διαµέτρου 0,05-1 µm. Αυτά τα σωµατίδια είναι τόσο µικρά που µπορούν εύκολα να διεισδύσουν βαθιά µέσα στα πνευµόνια µε ότι επιπτώσεις συνεπάγεται αυτό. 4. Επιπτώσεις στην υγεία Η συνήθης καθηµερινή εισπνοή των καυσαερίων των πετρελαιοκίνητων οχηµάτων µπορεί να επιδεινώσει την υγεία. Οι επιπτώσεις µπορεί να είναι οξείες ή µακροχρόνιες, ενώ ανάµεσά τους συγκαταλέγεται και η πρόκληση καρκίνου των πνευµόνων. Οξείες επιπτώσεις Ακόµη και η βραχύβια έκθεση σε καυσαέρια πετρελαϊκής προέλευσης µπορεί να επιφέρει επιπτώσεις αναπνευστικού, νευρολογικού και ανοσολογικού χαρακτήρα. Ακόµη και η έκθεση για µία µόνο ώρα στα καυσαέρια αυτά µπορεί να επιφέρει ερεθισµούς στα µάτια, το φάρυγγα και τους βρόγχους. Στα συµπτώµατα περιλαµβάνονται επίσης πονοκέφαλοι και ναυτία, βήχας, έκλυση φλέγµατος και αυξηµένη αντίδραση σε γνωστά αλλεργιογόνα [9]. Επιδηµιολογικές µελέτες σε εργαζόµενους σε χώρους στάθµευσης λεωφορείων καθώς και σε λατόµους που εκτίθενται σε καυσαέρια πετρελαιοκινητήρων έδειξαν µειωµένη πνευµονική λειτουργία, αυξηµένο βήχα, δύσπνοια και σφίξιµο στο στήθος [8]. GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 12

13 Χρόνιες µη-καρκινογόνες επιπτώσεις Η µακροχρόνια έκθεση σε καυσαέρια πετρελαιοκινητήρων συνδέεται µε αυξηµένα κρούσµατα βρογχίτιδας, βήχα, έκλυσης φλέγµατος και µειωµένης πνευµονικής λειτουργίας. Έρευνες σε πειραµατόζωα έδειξαν επίσης φλεγµονή σε πνευµονικούς ιστούς και µειωµένη αντίσταση σε ασθένειες. Η Αµερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (ΕΡΑ) εκτιµά ότι τα συµπτώµατα αυτά εµφανίζονται για συγκεντρώσεις στον αέρα της τάξης των 14 µg/m 3 (Reference concentration RfC, που αφορά στα επίπεδα σωµατιδίων πετρελαϊκής προέλευσης). Γι αυτό και οι κατευθυντήριες οδηγίες για τα µικροσωµατίδια ΡΜ 2.5 κάνουν λόγο για προσπάθεια µείωσης των συγκεντρώσεων τους στον αέρα τουλάχιστον στα 15 µg/m 3. Η καρκινογόνος δράση των καυσαερίων Πολυάριθµες µελέτες έχουν αποδείξει την καρκινογόνο δράση των καυσαερίων των πετρελαιοκινητήρων. Η δράση αυτή έχει αναγνωριστεί από επίσηµους φορείς (National Institute for Occupational Safety and Health - NIOSH, International Agency for Research on Cancer - IARC, World Health Organization - WHO, US Environmental Protection Agency - EPA, κ.λπ) ήδη από το Εκδηλώνεται κυρίως ως καρκίνος των πνευµόνων και µπορεί να εµφανιστεί και σε επίπεδα ρύπων αντίστοιχα µ αυτά που συναντώνται σε αστικά κέντρα. Πρόσφατες µελέτες στη Φινλανδία έδειξαν επίσης αυξηµένες πιθανότητες εµφάνισης καρκίνου των ωοθηκών σε γυναίκες που εκτίθενται συστηµατικά σε καυσαέρια πετρελαιοκινητήρων [10]. Το διάγραµµα που ακολουθεί δείχνει το δυναµικό καρκινογένεσης των πετρελαιοκινητήρων έναντι του αντίστοιχου δυναµικού που παρουσιάζουν κάποιοι ρύποι οι οποίοι απαντώνται σε µεγαλύτερες συγκεντρώσεις σε βενζινοκινητήρες (όπως π.χ. το 1,3- βουταδιένιο, το βενζόλιο, η φορµαλδεΰδη και η ακεταλδεΰδη) [5,11]. Με βάση το εκτιµώµενο δυναµικό καρκινογένεσης των καυσαερίων ενός πετρελαιοκινητήρα [3x10-4 ανά µg/m 3 ] εκτιµάται ότι µόνο στην Καλιφόρνια αναµένονται επιπλέον περιπτώσεις καρκίνου του πνεύµονα. GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 13

14 υναµικό καρκινογένεσης (πετρελαιοκινητήρες έναντι βενζινοκινητήρων) 3,50E-04 3,00E-04 Ρίσκο (µg/m 3 ) -1 2,50E-04 2,00E-04 1,50E-04 1,00E-04 5,00E-05 0,00E+00 Καυσαέρια πετρελαιοκινητήρα 1,3-βουταδιένιο Βενζόλιο Φορµαλδεΰδη Ακεταλδεΰδη Το δυναµικό καρκινογένεσης βενζινοκίνητων [ ] και πετρελαιοκίνητων [ ] οχηµάτων µε βάση τα πρότυπα της ισχύουσας κοινοτικής νοµοθεσίας GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 14

15 Πληθυσµοί σε κίνδυνο Ενώ η λογική των ορίων µιλά πάντα µε µέσους όρους και αναφέρεται σε κάποιον ιδεατό, πλην όµως ανύπαρκτο, µέσο άνθρωπο, η πραγµατικότητα είναι διαφορετική. Αρκετές οµάδες πληθυσµού είναι πιο ευάλωτες στη ρύπανση, κάποιες δε κινδυνεύουν άµεσα ακόµα και από σχετικά χαµηλά επίπεδα ρύπανσης. Οι πιο ευάλωτοι πληθυσµοί είναι: Παιδιά της προεφηβικής ηλικίας. Άτοµα µε άσθµα. Άτοµα που πάσχουν ήδη από χρόνιες ασθένειες του αναπνευστικού. Άτοµα µε καρδιαγγειακές παθήσεις. Ηλικιωµένοι (κυρίως όσοι είναι άνω των 65 ετών). Έγκυες και τα έµβρυά τους. Τα παιδιά είναι τα πρώτα θύµατα της ρύπανσης. Ο οργανισµός τους υποφέρει περισσότερο απ αυτόν των ενηλίκων. Αυτό οφείλεται τόσο στην παιδική φυσιολογία, όσο και στη διαφορετική συµπεριφορά των παιδιών, η οποία εκ των πραγµάτων επιβάλει µεγαλύτερη κινητικότητα. Συγκεκριµένα, τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα στη ρύπανση διότι: Περνούν περισσότερο χρόνο σε ανοιχτούς χώρους απ ότι οι ενήλικες. Τα παιδιά αναπνέουν περισσότερους αέριους ρύπους από τους ενήλικες. Οι απαιτήσεις τους σε οξυγόνο είναι µεγαλύτερες και εισπνέουν αναλογικά περισσότερο αέρα ανά λεπτό. Ακόµα και όταν αναπαύεται, ένα παιδί εισπνέει τόσο αέρα, όσο ένας ενήλικας σε ώρα έντονης εργασίας. Τα παιδιά είναι σαφώς πιο κινητικά. Ένα παιδί δύο ετών κινείται όσο και ένας αθλητής. Η φυσιολογία των παιδιών και κυρίως το γεγονός ότι η απόσταση από τον λάρυγγα ως τις πνευµονικές κυψελίδες είναι µικρότερη, επιτρέπουν στους τοξικούς ρύπους να φθάσουν γρηγορότερα στον τόπο του εγκλήµατος. Επειδή οι αναπνευστικές δίοδοι των παιδιών είναι στενότερες, οι επιπτώσεις από την έκθεση σε ρύπους είναι σοβαρότερες. Το ανοσοποιητικό σύστηµα των παιδιών είναι λιγότερο αναπτυγµένο από των ενηλίκων και αυτό τα καθιστά περισσότερο ευάλωτα στη ρύπανση. Τα παιδιά αντιδρούν κατά κανόνα ευκολότερα και γρηγορότερα σε αλλεργικές παθήσεις που σχετίζονται µε αέριους ρύπους. Η έκθεση σε ρύπους σ αυτή την ηλικία είναι εξόχως σηµαντική, καθώς µπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη και οι όποιες επιπτώσεις µπορεί να είναι µη αναστρέψιµες. GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 15

16 Τα φονικά µικροσωµατίδια Θεωρούνται -και δικαίως- ως ρύπος προτεραιότητας, τόσο από την Παγκόσµια Οργάνωση Υγείας, όσο και από πολλούς άλλους φορείς που ασχολούνται µε την προστασία του περιβάλλοντος και της δηµόσιας υγείας. Οι έρευνες ενοχοποιούν κυρίως τα αιωρούµενα ατµοσφαιρικά σωµατίδια µικρής διαµέτρου (γνωστά και ως ΡΜ 10 και ΡΜ 2.5 ), που εισχωρούν βαθύτερα στο αναπνευστικό σύστηµα. Η χηµική σύσταση των µικροσωµατιδίων και οι βιολογικές επιπτώσεις τους Συστατικό Κύριοι παράγοντες Επιπτώσεις Μέταλλα Ερεθισµοί, βλάβες στο DNA, Σίδηρος, βανάδιο, νικέλιο, χαλκός, αλλαγή στη διαπερατότητα των λευκόχρυσος κ.α. κυττάρων Πολλές προσροφώνται στα Κάποιες προκαλούν µεταλλάξεις ή Οργανικές ενώσεις σωµατίδια. Κάποιες πτητικές και είναι καρκινογόνες, ενώ άλλες ηµιπτητικές οργανικές ενώσεις προκαλούν ερεθισµούς και σχηµατίζουν µόνες τους σωµατίδια αλλεργίες Βιολογικής προέλευσης Τα υπολείµµατα γύρης µπορούν να Ιοί, βακτήρια και οι ενδοτοξίνες προκαλέσουν αλλεργίες, ενώ οι ιοί τους, πόροι µυκήτων, υπολείµµατα και τα βακτήρια µπορούν να γύρης επηρεάσουν το ανοσοποιητικό Ιόντα Θειικά, νιτρικά, όξινα (Η + ) Προβλήµατα κυρίως σε άτοµα µε άσθµα. Τα όξινα ιόντα µπορούν να µεταβάλλουν τη διαλυτότητα και διαθεσιµότητα των µετάλλων που προσροφώνται στα σωµατίδια ραστικά αέρια Όζον, υπεροξείδια, αλδεΰδες Ερεθισµοί Πυρήνας σωµατιδίων Ανθρακούχα υλικά Ερεθισµός των πνευµόνων, αναπαραγωγή επιθηλιακών κυττάρων, ινώσεις Πρόσφατες µελέτες κατέδειξαν τα εξής: Υπάρχει ισχυρή συσχέτιση µεταξύ της οξείας έκθεσης σε µικροσωµατίδια και αυξηµένης θνησιµότητας µια µέρα µετά. Η συσχέτιση αυτή είναι ισχυρότερη για παθήσεις του αναπνευστικού και του καρδιαγγειακού συστήµατος. Η χρόνια έκθεση σε µικροσωµατίδια αυξάνει την πιθανότητα θανάτου από καρκίνο των πνευµόνων και καρδιαγγειακές παθήσεις. Τα µικροσωµατίδια, σε συνδυασµό µε άλλους ρύπους, αποτελούν σηµαντικό παράγοντα θανάτου από οξύ εγκεφαλικό επεισόδιο. Η χρόνια έκθεση σε µικροσωµατίδια µειώνει το προσδόκιµο ζωής κατά µήνες ή και έτη και όχι απλώς για λίγες ηµέρες. Η έκθεση σε µικροσωµατίδια συνεπάγεται αυξηµένα περιστατικά νοσηλείας σε νοσοκοµεία. Τρεις µε πέντε ηµέρες µετά από κάποιο επεισόδιο ρύπανσης µε µικροσωµατίδια παρατηρούνται αυξηµένα κρούσµατα άσθµατος σε ενήλικες. GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 16

17 Συγκεκριµένα, µελέτες έδειξαν ότι µία αύξηση των ΡΜ 10 κατά 10 µg/m 3 επιφέρει αύξηση της θνησιµότητας κατά 1% περίπου. Άλλες µελέτες έδειξαν ότι για κάθε αύξηση 10 µg/m 3 των επιπέδων ΡΜ 10 έχουµε αύξηση των εισαγωγών σε νοσοκοµεία ασθενών µε άσθµα κατά 2% [12]. Σύµφωνα µάλιστα µε τη Βρετανική Επιτροπή για τις Επιπτώσεις των Αέριων Ρύπων στην Υγεία (COMEAP), µόνο στη Βρετανία, τα ΡΜ 10 µπορεί να ευθύνονται για πρόωρους θανάτους και έκτακτες εισαγωγές σε νοσοκοµεία ετησίως. Αντίστοιχες µελέτες στη Γερµανία έδειξαν πως τα πετρελαιοκίνητα οχήµατα ευθύνονται για το 1-2% των συνολικών θανάτων ετησίως ( θάνατοι ετησίως αποδίδονται στην πετρελαιοκίνηση). Και µόνο η τοποθέτηση ειδικών παγίδων για τη συγκράτηση µεγάλου µέρους αυτών των µικροσωµατιδίων, θα αύξανε το προσδόκιµο ζωής των Γερµανών κατά 1 έως 3 µήνες. Μελέτες της Παγκόσµιας Οργάνωσης Υγείας δείχνουν ότι κάθε φορά που η συγκέντρωση των µικροσωµατιδίων (ΡΜ 10 ) ξεπερνούν τα 50 µg/m 3 για τρεις συνεχόµενες µέρες, έχουµε 4 επιπλέον θανάτους ανά εκατοµµύριο εκτιθέµενου πληθυσµού, ενώ αν τα επίπεδα της ρύπανσης είναι 100 µg/m 3 ο αριθµός των επιπλέον θανάτων αυξάνει στους 8. Να σηµειώσουµε ότι τέτοιου είδους έκθεση είναι συνήθης για τις ελληνικές πόλεις (στη Θεσσαλονίκη π.χ. 2 στις 3 µέρες, η µέση ηµερήσια συγκέντρωση των ΡΜ 10 είναι µεγαλύτερη από 50 µg/m 3 ). Αντίστοιχες µελέτες για τα µικρότερα σωµατίδια (ΡΜ 2.5 ) έδειξαν ότι µία αύξηση των συγκεντρώσεων από τα 10 στα 20 µg/m 3 έχει ως αποτέλεσµα την εµφάνιση 17 επιπλέον συµπτωµάτων βρογχίτιδας ανά άτοµα εκτιθέµενου παιδικού πληθυσµού. Να σηµειώσουµε εδώ ότι οι εκτιµήσεις για τα µέσα επίπεδα ΡΜ 2.5 στην Αθήνα είναι 24 µg/m 3, γεγονός που σηµαίνει ότι η έκθεση σε µικροσωµατίδια ερµηνεύει πολλά από τα περιστατικά παιδικής βρογχίτιδας και αναπνευστικής ανεπάρκειας. Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τα αποτελέσµατα µελετών της Παγκόσµιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ) για την Αυστρία, τη Γαλλία και την Ελβετία, όπου φαίνεται το κόστος (σε ανθρώπινες ζωές και χρήµα) από την έκθεση σε µικροσωµατίδια (ΡΜ 10 ). Περίπου 6% των συνολικών θανάτων σ αυτές τις χώρες αποδίδεται στα µικροσωµατίδια, οι µισοί δε απ αυτούς σε µικροσωµατίδια που εκλύονται από πετρελαιοκίνητα οχήµατα. Στον πίνακα περιλαµβάνεται και η Ελλάδα, συνοψίζοντας τα αποτελέσµατα σχετικής µελέτης της Greenpeace το 2000 [13], ακολουθώντας την ίδια µεθοδολογία µε την ΠΟΥ και υποθέτοντας µέσο επίπεδο ΡΜ 10 ίσο µε 50 µg/m 3, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από τις µετρήσεις που ακολούθησαν τα επόµενα χρόνια. GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 17

18 Μέση ετήσια συγκέντρωση PM 10 (σε µg/m 3 ) Ετήσια αύξηση θνησιµότητας (ενήλικες > 30 ετών) Συνολικό ετήσιο κόστος ατµοσφαιρικής ρύπανσης λόγω αυξηµένης θνησιµότητας και νοσηρότητας (σε εκατ. Ευρώ) Αυστρία Γαλλία Ελβετία Ελλάδα 26 23,5 21, ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) * Οι τιµές εντός παρενθέσεων υποδηλώνουν το εύρος των εκτιµώµενων επιπτώσεων Νεότερες µελέτες του τµήµατος Επιδηµιολογίας της Ιατρικής Σχολής Αθηνών [14], στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράµµατος APHEIS, έδειξαν ότι αν τα µέσα επίπεδα των ΡΜ 10 στην Αθήνα ήταν κάτω από 20 µg/m 3 (αντί των 52,12 µg/m 3 που είναι τώρα), θα είχαµε λιγότερους θανάτους κάθε χρόνο στην Αθήνα. Αντίστοιχη εκτίµηση για τα µικρότερα σωµατίδια (ΡΜ 2.5 ) έδειξε ότι αν τα µέσα επίπεδά τους στην Αθήνα ήταν κάτω από 15 µg/m 3 (αντί των 24 µg/m 3 που εκτιµάται ότι έχουµε τώρα), θα είχαµε λιγότερους θανάτους κάθε χρόνο. Επιπλέον, µια τέτοια µείωση θα αύξανε το προσδόκιµο ζωής σχεδόν κατά ένα χρόνο για κάθε κάτοικο της Αθήνας. Η προέλευση των µικροσωµατιδίων Πρόσφατες µελέτες δείχνουν ότι τα πετρελαιοκίνητα οχήµατα εκλύουν φορές περισσότερα µικροσωµατίδια από τα αντίστοιχα βενζινοκίνητα σύγχρονης τεχνολογίας. Προφανώς, µια σειρά από παράγοντες όπως η ηλικία και η κατάσταση του οχήµατος, η θερµοκρασία και η οδηγική συµπεριφορά επηρεάζουν τις εκποµπές µικροσωµατιδίων. Ακόµα και ένας µη καλά ρυθµισµένος βενζινοκινητήρας µπορεί να εκπέµπει υψηλά επίπεδα µικροσωµατιδίων (έως και 100 φορές περισσότερο από τις προδιαγραφές του σε κατάσταση οµαλής λειτουργίας) [5]. Μελέτες στη Γερµανία έδειξαν πώς η κυκλοφορία των οχηµάτων ευθύνεται για το 45-65% των συγκεντρώσεων ΡΜ 10 κοντά σε οδικές αρτηρίες. Αυτή η συνεισφορά των οχηµάτων αναλύεται περαιτέρω ως εξής: καυσαέρια πετρελαιοκίνητων (40%), φθορά ελαστικών (7-25%), διασπορά και φθορά οδοστρώµατος (40-53%). Στις πόλεις, ένα µεγάλο ποσοστό (περίπου το 1/3 της µάζας των ΡΜ 10 ) οφείλεται σε δευτερογενή αεροζόλ που παράγονται σε µακρινές αποστάσεις και µεταφέρονται ως εκεί και για τα οποία υπεύθυνη είναι η υπερτοπική κυκλοφορία [15-16]. Τα µικροσωµατίδια δεν προέρχονται µόνο από τις εκποµπές αιθάλης (που ευθύνεται για το 30% περίπου των ΡΜ 10 ). Νιτρικές ενώσεις που δηµιουργούνται από τις εκποµπές µονοξειδίου του αζώτου (ΝΟ) συνεισφέρουν επίσης στα επίπεδα των ΡΜ 10 (σε ποσοστό 10-15%). Πέραν της κυκλοφορίας, άλλες πηγές έκλυσης µικροσωµατιδίων είναι οι διάφορες εστίες καύσης (καυστήρες θέρµανσης, βιοµηχανίες, εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής µε άνθρακα ή πετρέλαιο), οι πυρκαγιές καθώς και φυσικές πηγές (π.χ. διάβρωση των εδαφών). GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 18

19 Τα επίπεδα µικροσωµατιδίων στην Ελλάδα Η Ελλάδα κατέχει ένα αρνητικό ρεκόρ σε ότι αφορά τις συγκεντρώσεις µικροσωµατιδίων (ΡΜ 10 ) στην ατµόσφαιρα. Αν χρησιµοποιήσει κανείς ως δείκτη του βαθµού ρύπανσης τον αριθµό των ηµερών κατ έτος στις οποίες έχουµε υπέρβαση του ορίου των 50 µg/m 3, θα διαπιστώσει ότι στις δέκα πρώτες θέσεις φιγουράρουν 6 ελληνικές πόλεις. Τα πρωτεία κρατά η Θεσσαλονίκη (2 στις 3 µέρες, η µέση συγκέντρωση των ΡΜ 10 είναι πάνω από τα 50 µg/m 3 ), δεύτερη η Αθήνα (1 στις 2 µέρες, η µέση συγκέντρωση των ΡΜ 10 είναι πάνω από τα 50 µg/m 3 ) και ακολουθούν η Λάρισα και η Πάτρα στην τρίτη και τέταρτη θέση αντίστοιχα [17]. ΤΟ TOP TEN ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Αριθµός ηµερών κατ έτος µε µέση συγκέντρωση ΡΜ 10 πάνω από τα 50 µg/m 3 (για το έτος 2001) Κατάταξη Πόλη Αριθµός ηµερών/έτος 1 Θεσσαλονίκη Αθήνα Λάρισα Πάτρα Λιέγη Πόρτο Κοΐµπρα 99 8 Ιωάννινα 95 9 Μάντσεστερ Ηράκλειο 69 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ (Σταθµός Αγίας Σοφίας) Αριθµός ηµερών κατ έτος µε µέση συγκέντρωση ΡΜ 10 πάνω από τα 50 µg/m Μέσες ετήσιες συγκεντρώσεις ΡΜ 10 στην Αθήνα Συγκέντρωση (µg/m 3 ) Σταθµός µέτρησης (για το 2001) Αριστοτέλους 55,4 Γουδί 49,8 Ζωγράφου 34,4 Λυκόβρυση 59,7 Μαρούσι 55,4 Πειραιάς 57,4 Οι µέσες ηµερήσιες τιµές ΡΜ 10 για την Αθήνα ήταν 52,12 µg/m 3, ενώ για τα ΡΜ 2.5 (για τα οποία δεν υπάρχουν ακόµη συστηµατικές µετρήσεις και χρονοσειρές) εκτιµώνται σε 24 µg/m 3 [14]. GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 19

20 Η άρση των περιοριστικών µέτρων για την πετρελαιοκίνηση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη θα είχε ως αποτέλεσµα την επιπλέον αύξηση των µικροσωµατιδίων στην ατµόσφαιρα και θα επιδείνωνε ένα πρόβληµα που ήδη βρίσκεται στο κόκκινο και η αντιµετώπιση του οποίου δεν είναι δυστυχώς ορατή. Οξείδια του αζώτου: ο φαύλος κύκλος της ρύπανσης Τα σύγχρονα πετρελαιοκίνητα επιβατηγά αυτοκίνητα εκπέµπουν κατά µέσο όρο 8-10 φορές περισσότερα οξείδια του αζώτου [NOx] από τα αντίστοιχα βενζινοκίνητα. Αυτό συνιστά µια πραγµατική αχίλλειο πτέρνα για την πετρελαιοκίνηση. Ακόµη και η αυστηρότερη ευρωπαϊκή νοµοθεσία που θα ισχύσει από το 2005, προβλέπει όρια για τα NOx στα πετρελαιοκίνητα τριπλάσια απ αυτά των βενζινοκίνητων [6]. Εκποµπές NOx από δύο πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα (VW LUPO & VW Passat) και ένα βενζινοκίνητο (Mercedes) ως συνάρτηση της ταχύτητας. Τα οξείδια του αζώτου έχουν άµεσες και έµµεσες επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν κυρίως το µονοξείδιο του αζώτου (ΝΟ) και το διοξείδιο του αζώτου (NO 2 ). Το ΝΟ είναι αέριο, άχρωµο, µε µικρή σχετικά τοξικότητα. Σχηµατίζεται από τις καύσεις σε αρκετά υψηλή θερµοκρασία. Εκπέµπεται από τα αυτοκίνητα και τις θερµικές εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας. Το NO 2 είναι αέριο, µε χρώµα καφεκίτρινο και δηκτική γλυκίζουσα οσµή. Αν και εκλύεται µε τα καυσαέρια, θεωρείται κυρίως δευτερογενής ρύπος (παράγεται δηλαδή από την GREENPEACE Diesel: ο σιωπηρός δολοφόνος 20

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. Δεκέμβριος 2012

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. Δεκέμβριος 2012 Σελίδα1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Δεκέμβριος 2012 Τα τελευταία δύο χρόνια οι επιστήμονες παρατηρούν στα μεγάλα αστικά κέντρα ότι η στροφή στη φθηνότερη

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Η παρουσία στην ατμόσφαιρα αερίων ή σωματιδίων σε συγκεντρώσεις οι οποίες προξενούν βλάβες τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στους ζωντανούς οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες Ατµοσφαιρική ρύπανση Μαρή Νεαμονίτης Παλαιολόγου Παπαβασιλείου Ορισµός Ανεπιθύµητη αλλαγή στα φυσικά, χηµικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του αέρα ζηµιογόνος για όλους τους οργανισµούς Πώς προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική ανάλυση ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε αστικές περιοχές Διαχρονική εξέλιξη

Συγκριτική ανάλυση ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε αστικές περιοχές Διαχρονική εξέλιξη 1η Ημερίδα Εταιρείας Δημόσιας και Περιβαλλοντικής Υγιεινής 11 Ιουνίου 2010, Λάρισα Συγκριτική ανάλυση ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε αστικές περιοχές Διαχρονική εξέλιξη Τσιρόπουλος Νικ. Αναπληρωτής Καθηγητής,

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Μελέτη. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας. Εργαστήριο Μελέτης. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης

Πιλοτική Μελέτη. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας. Εργαστήριο Μελέτης. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης Πιλοτική Μελέτη Εργαστήριο Μελέτης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας Πανδής Σπύρος Καλτσονούδης Χρήστος Φλώρου Καλλιόπη Σταθμοί Μετρήσεων Δημοτικό parking 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός Αέρια ρύπανση: Θεσμικό πλαίσιο, πηγές & υφιστάμενη κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός ΤΕΕ τμ. Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας, Μ.Ε. Περιβάλλοντος & Αειφορίας ΙΟΥΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα Αντιμετώπισης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης

Μέτρα Αντιμετώπισης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης Μέτρα Αντιμετώπισης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης 1. Κατηγοριοποίηση Οχημάτων για την Εφαρμογή των Μέτρων Η εφαρμογή των μέτρων για την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης προϋποθέτει την κατηγοριοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Είδη ρύπανσης Το νέφος του Λονδίνου (1950) Πρωτογενείς ρύποι: Μονοξείδιο του άνθρακα, ιοξείδιο του θείου Καπνός Το νέφος του Λος Άντζελες (1970) ευτερογενείς ρύποι: Όζον Mόλυβδος

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

Εκπομπές αερίων ρύπων από τα διάφορα μεταφορικά μέσα

Εκπομπές αερίων ρύπων από τα διάφορα μεταφορικά μέσα Εκπομπές αερίων ρύπων από τα διάφορα μεταφορικά μέσα Γιάννης Κ. Ζιώμας Αναπλ. Καθηγητής, Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Το πρόβλημα στην Αθήνα Η Αθήνα αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΚΑΙ ΟΔΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΚΑΙ ΟΔΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΚΑΙ ΟΔΙΚΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Γιάννης Κ. Ζιώμας Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο ΑΘΗΝΑ 3-1-7 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη προβλήματα από:

Διαβάστε περισσότερα

Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα

Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ/ΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ & ΘΟΡΥΒΟΥ Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα Δρ. Αναστάσιος Αδαμόπουλος Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα Η αστική ρύπανση οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 o ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 o ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 o ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ Εισαγωγή Σε αυτό το κεφάλαιο γίνεται παρουσίαση των δεδοµένων που χρησιµοποιήθηκαν στην εργασία καθώς και των κύριων ποιοτικών χαρακτηριστικών των

Διαβάστε περισσότερα

Buy Smart+ Πράσινες Προμήθειες στην Ευρώπη. Οχήματα

Buy Smart+ Πράσινες Προμήθειες στην Ευρώπη. Οχήματα Buy Smart+ Πράσινες Προμήθειες στην Ευρώπη Οχήματα Περιεχόμενα Εισαγωγή Τεχνολογίες Σήμανση Κριτήρια Χρήσιμες Συμβουλές Εισαγωγή Εισαγωγή Κύριες Προκλήσεις Αντιμετώπιση Κλιματικής Αλλαγής - Το 20 % των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ A. Λονδίνο B. Αθήνα A. Λονδίνο Απόσπασµα από το AIR POLLUTION του Henry C. Perkins, U.S., 1974 Σελίδες 332, 341, 342, 343 B. Αθήνα Στοιχεία ατµοσφαιρικής ρύπανσης µέτρα για τα

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμ. Οικ. Φ1/26579/3183 ΦΕΚ Β 790/18.5.2007

Αριθμ. Οικ. Φ1/26579/3183 ΦΕΚ Β 790/18.5.2007 Αριθμ. Οικ. Φ1/26579/3183 ΦΕΚ Β 790/18.5.2007 Καθορισμός μεθόδων μέτρησης και επιτρεπομένων ορίων του μονοξειδίου του άνθρακα (CO) και των υδρογονανθράκων (HC) στα καυσαέρια των βενζινοκίνητων και υγραεριοκίνητων

Διαβάστε περισσότερα

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά 21 Απριλίου 2007 Συνεδριακό Κέντρο «Ν. Γερμανός» EXPOLINK 07 Ν. Ζαχαριάδης Περιεχόμενα Τι είναι βιοκαύσιμα Νομοθεσία για τη διάθεση στην Ελληνική αγορά Τάσεις στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Ανανίας Τοµπουλίδης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Εκποµπές NO Χ που παράγονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ. Άρθρο 1 Μέτρα Αντιμετώπισης της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης από την Οδική Κυκλοφορία

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ. Άρθρο 1 Μέτρα Αντιμετώπισης της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης από την Οδική Κυκλοφορία ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ στο Σχέδιο Νόμου «Ενσωμάτωση στην ελληνική έννομη τάξη της Οδηγίας 2006/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους ετήσιους και ενοποιημένους λογαριασμούς

Διαβάστε περισσότερα

Buy Smart+ Πράσινες Προμήθειες στην Ευρώπη. Οχήματα. Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Μπογδάνου Θάλεια MSc Περιβαλλοντολόγος

Buy Smart+ Πράσινες Προμήθειες στην Ευρώπη. Οχήματα. Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Μπογδάνου Θάλεια MSc Περιβαλλοντολόγος Buy Smart+ Πράσινες Προμήθειες στην Ευρώπη Οχήματα Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Μπογδάνου Θάλεια MSc Περιβαλλοντολόγος Περιεχόμενα Εισαγωγή Οδηγός αγορών και κριτήρια αγοράς Κόστος κύκλου ζωής Ετικέτες Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη»

«Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη» «Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη» ρ. Παναγιώτης Παπαϊωάννου Εργαστήριο Συγκοινωνιακής Τεχνικής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και ρύπανση στην Ελλάδα: οι δυο όψεις του νομίσματος

Οικονομική κρίση και ρύπανση στην Ελλάδα: οι δυο όψεις του νομίσματος Οικονομική κρίση και ρύπανση στην Ελλάδα: οι δυο όψεις του νομίσματος Ε. Γερασόπουλος, Δ/ντής Ερευνών Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης ΕΘΝΙΚΟ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Ορισµοί 1. Βιοµάζα : το βιοαποικοδοµήσιµο κλάσµα προϊόντων, αποβλήτων και καταλοίπων που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 123/42 Ο ΗΓΙΑ 2003/30/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 8ης Μαΐου 2003 σχετικάµε την προώθηση της χρήσης βιοκαυσίµων ή άλλων ανανεώσιµων καυσίµων για τις µεταφορές ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ «Δημόσια Αστικά Μέσα Μαζικής Μεταφοράς»

ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ «Δημόσια Αστικά Μέσα Μαζικής Μεταφοράς» ΤΕΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ : ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΘΗΒΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Επίβλεψη : Καθηγήτρια Dr. Έλενα Καλλικαντζάρου Μελέτη - Ανάπτυξη: Καλογερίδου Χρυσούλα

Διαβάστε περισσότερα

6/5/2014. Καλές Πρακτικές για Αστική Βιώσιμη Κινητικότητα και Πράσινες Μεταφορές. Κινητικότητα. Τομέας Μεταφορών. Ευρωπαϊκή Στρατηγική 2020

6/5/2014. Καλές Πρακτικές για Αστική Βιώσιμη Κινητικότητα και Πράσινες Μεταφορές. Κινητικότητα. Τομέας Μεταφορών. Ευρωπαϊκή Στρατηγική 2020 Καλές Πρακτικές για Αστική Βιώσιμη Κινητικότητα και Πράσινες Μεταφορές Κινητικότητα Η κινητικότητα είναι το κλειδί της ποιότητας ζωής μας και είναι ζωτικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. Dr

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική Ρύπανση

Ατμοσφαιρική Ρύπανση Ατμοσφαιρική Ρύπανση Τι είναι ατμοσφαιρική ρύπανση; Ατμοσφαιρική ρύπανση είναι η εισαγωγή στον αέρα χημικών, αιωρούμενων στερεών ή οργανισμών που προκαλούν προβλήματα υγείας στους ανθρώπους ή σε άλλους

Διαβάστε περισσότερα

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Τύποι εκποµπών που εκλύονται

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. AUT/LHTEE Εισαγωγή (1/3) Για 1-2 αιώνες, δηλ. ένα ελάχιστο κλάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, καίμε μέσα σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Αέρια Απόβλητα Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ 1. ΦΕΚ 315/Α/1977, Π.. Υπ Αριθ. 922 Περί Απαγορεύσεως της χρήσεως πετρελαίου τύπου Μαζούτ εις κτιριακάς εγκαταστάσεις καύσεως.

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη Το φαινόμενου του θερμοκηπίου Μέση θερμοκρασία σε παγκόσμια κλίμακα Ατμόσφαιρα ονομάζεται το αέριο τμήμα του πλανήτη, το οποίο τον περιβάλλει και τον ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών του Τα αέρια της

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία λόγω της καύσης των καλαμιών. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.

Επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία λόγω της καύσης των καλαμιών. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. Επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία λόγω της καύσης των καλαμιών Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.Καβάλας Τι είναι η καύση Καύση είναι η αντίδραση ενός ατόμου ή μορίου με

Διαβάστε περισσότερα

Ξενία 11500 11420 14880 12800

Ξενία 11500 11420 14880 12800 Γ. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ CO 2 Γ.1 Περιγραφή κτιριακών εγκαταστάσεων Η συνολική έκταση του Πανεπιστηµίου είναι 23,22 στρ. όπου βρίσκονται οι κτιριακές του εγκαταστάσεις όπως είναι το κτίριο της Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικά Καύσιµα στις Μεταφορές: Στρατηγικές Προώθησης Θεσµικό Πλαίσιο

Εναλλακτικά Καύσιµα στις Μεταφορές: Στρατηγικές Προώθησης Θεσµικό Πλαίσιο Εναλλακτικά Καύσιµα στις Μεταφορές: Στρατηγικές Προώθησης Θεσµικό Πλαίσιο Έφη Τριτοπούλου, Μαρία Ζαρκαδούλα, Γρηγόρης Ζωίδης, Λουκάς Γαβριήλ Τµήµα Περιβάλλοντος και Μεταφορών /νση Ενεργειακής Αποδοτικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις της Χρήσης Βιοκαυσίμων και Φυσικού Αερίου στα Οχήματα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις της Χρήσης Βιοκαυσίμων και Φυσικού Αερίου στα Οχήματα Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις της Χρήσης Βιοκαυσίμων και Φυσικού Αερίου στα Οχήματα Δρ. Κώστας Νικολάου Χημικός Περιβαλλοντολόγος στον Οργανισμό Ρυθμιστικού Σχεδίου & Προστασίας Περιβάλλοντος Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατα συμπεράσματα από διεθνείς επιδημιολογικές μελέτες. Kλέα

Πρόσφατα συμπεράσματα από διεθνείς επιδημιολογικές μελέτες. Kλέα Αιωρούμενα ατμοσφαιρικά σωματίδια και υγεία: Πρόσφατα συμπεράσματα από διεθνείς επιδημιολογικές μελέτες Kλέα Kατσουγιάννη Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ΜΙΚΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση 3 ο κεφάλαιο καύσιμα και καύση 1. Τι ονομάζουμε καύσιμο ; 122 Είναι διάφοροι τύποι υδρογονανθράκων ΗC ( υγρών ή αέριων ) που χρησιμοποιούνται από τις ΜΕΚ για την παραγωγή έργου κίνησης. Το καλύτερο καύσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαγραφές και ποιότητα πετρελαίου κίνησης σε Ευρωπαϊκή Ένωση και Ελλάδα

Προδιαγραφές και ποιότητα πετρελαίου κίνησης σε Ευρωπαϊκή Ένωση και Ελλάδα Προδιαγραφές και ποιότητα πετρελαίου κίνησης σε Ευρωπαϊκή Ένωση και Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ECOCITY Μανόλης Μαρκάκης Χημικός Μηχανικός (M.Sc., D.I.C.) Ποιότητα αέρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση Ιστορικό 40 εκατομμύρια

Διαβάστε περισσότερα

SmILE. Όλα όσα θα θέλατε να µάθετε για το χαµόγελο της Greenpeace

SmILE. Όλα όσα θα θέλατε να µάθετε για το χαµόγελο της Greenpeace Ι. Αυτοκίνητο και κλίµα SmILE Όλα όσα θα θέλατε να µάθετε για το χαµόγελο της Greenpeace Πόσο συµβάλλει η αυτοκίνηση στην αλλαγή του κλίµατος; Το διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ), το οποίο εκλύεται ως καυσαέριο

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Ομιλητές: Ι. Νικολετάτος Σ. Τεντζεράκης, Ε. Τζέν ΚΑΠΕ ΑΠΕ και Περιβάλλον Είναι κοινά αποδεκτό ότι οι ΑΠΕ προκαλούν συγκριτικά τη μικρότερη δυνατή περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις Εδώ και µια εικοσαετία, οι Έλληνες καταναλωτές έχουν εξοικειωθεί µε τους ηλιακούς θερµοσίφωνες για την παραγωγή ζεστού νερού. Απόρροια

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές

Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές 3η Ενότητα: «Αγορά Βιοκαυσίμων στην Ελλάδα: Τάσεις και Προοπτικές» Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές Ηλίας Ντεμιάν Περιβαλλοντολόγος Ερευνητής ΙΟΒΕ Δομή παρουσίασης 1. Αποτύπωση της αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΚΙΝΗΣΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ταυτότητα Έρευνας

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΚΙΝΗΣΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ταυτότητα Έρευνας ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΚΙΝΗΣΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ταυτότητα Έρευνας ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: Γ.ΠΑΝΗΓΥΡΑΚΗΣ Καθηγητής Ο.Π.Α. Η. ΚΑΠΑΡΕΛΙΩΤΗΣ Ειδικός Επιστήμονας Ο.Π.Α. ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΛΙΝΟΙΛ ΣΤΕΛΕΧΗ ΤΕΧΑCO Πετρελαιοκίνηση: ασφαλής κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004

ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004 ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004 Oρισµός φλόγας Ογεωµετρικός τόπος στον οποίο λαµβάνει χώρα το µεγαλύτερο ενεργειακό µέρος της χηµικής µετατροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΕΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΕΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΕΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ι.Σιταράς Χημικός Περιβαλλοντολόγος-PhD, MSc Πρόεδρος Επιστημονικού Τμήματος Περιβάλλοντος, Υγείας & Ασφάλειας της Εργασίας Ένωση Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΒΛΗΘΟΥΝ ΑΝΤΙΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΗΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΚΙΝΗΣΗ ECOCITY - ΙΟΥΛΙΟΣ 2015

ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΒΛΗΘΟΥΝ ΑΝΤΙΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΗΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΚΙΝΗΣΗ ECOCITY - ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΒΛΗΘΟΥΝ ΑΝΤΙΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΗΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΚΙΝΗΣΗ ECOCITY - ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 To ECOCITY, όλα αυτά τα χρόνια έχει εκφράσει την αντίθεσή του στην απόφαση προηγούµενων κυβερνήσεων για την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Φίλτρα. για επιβατικά οχήματα

Φίλτρα. για επιβατικά οχήματα Φίλτρα για επιβατικά οχήματα Φίλτρα για όλες Τα φίλτρα Champion έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε όχι μόνο να ανταποκρίνονται στις πιο αυστηρές απαιτήσεις της πρώτης τοποθέτησης, αλλά και να τις υπερβαίνουν.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ Περίληψη Η κίνηση των οχηµάτων µε φυσικό αέριο εν συγκρίση µε τα συµβατικά καύσιµα συντελεί στη µείωση της ατµοσφαιρικής ρύπανσης στα αστικά κέντρα, µε λειτουργικά

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιο είναι το πρώτο βήμα της μεθοδολογίας διάγνωσης βλαβών ; 165

2. Ποιο είναι το πρώτο βήμα της μεθοδολογίας διάγνωσης βλαβών ; 165 Απαντήσεις στο διαγώνισμα του 5 ου κεφαλαίου 1. Τι εννοούμε με τον όρο διάγνωση ; 165 Με τον όρο διάγνωση εννοούμε τη μεθοδολογία που εφαρμόζουμε προκειμένου να εντοπίσουμε μια βλάβη σ ένα σύστημα λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ Έλεγχος Ποιότητας Υλικών ΛΕΙΒΑΔΑΡΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΡΑΓΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2007 ΕΙΣΑΓΩΓΗ O σύγχρονος τρόπος ζωής επιβάλλει σε πολλούς ανθρώπους να περνούν τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Eco-Driving. Οικονομική-Οικολογική. Οικολογική & Ασφαλής Οδήγηση. ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΖΩΙΔΗΣ Τμήμα Περιβαλλοντικής Πολιτικής

Eco-Driving. Οικονομική-Οικολογική. Οικολογική & Ασφαλής Οδήγηση. ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΖΩΙΔΗΣ Τμήμα Περιβαλλοντικής Πολιτικής Eco-Driving Οικονομική-Οικολογική Οικολογική & Ασφαλής Οδήγηση ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΖΩΙΔΗΣ Τμήμα Περιβαλλοντικής Πολιτικής Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας-ΚΑΠΕ Ημερίδα Μεταφορές & Αειφορία: Δυνατότητες, Κατευθύνσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 3423/2005 - ΦΕΚ 304/Α'/13.12.2005 Εισαγωγή στην Ελληνική Αγορά των Βιοκαυσίμων και των Αλλων Ανανεώσιμων Καυσίμων.

ΝΟΜΟΣ 3423/2005 - ΦΕΚ 304/Α'/13.12.2005 Εισαγωγή στην Ελληνική Αγορά των Βιοκαυσίμων και των Αλλων Ανανεώσιμων Καυσίμων. ΝΟΜΟΣ 3423/2005 - ΦΕΚ 304/Α'/13.12.2005 Εισαγωγή στην Ελληνική Αγορά των Βιοκαυσίμων και των Αλλων Ανανεώσιμων Καυσίμων. Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ ΗΕλληνικά Πετρέλαια Ανταποκρίνεται στον Στόχο της για Βιώσιµη Ανάπτυξη Αναβάθµιση των

Διαβάστε περισσότερα

Τι περιλαμβάνουν τα καυσαέρια που εκπέμπονται κατά τη λειτουργία ενός βενζινοκινητήρα ; ( μονάδες 8 ΤΕΕ 2003 ) απάντ. σελ.

Τι περιλαμβάνουν τα καυσαέρια που εκπέμπονται κατά τη λειτουργία ενός βενζινοκινητήρα ; ( μονάδες 8 ΤΕΕ 2003 ) απάντ. σελ. Τι ονομάζεται ισόθερμη και τι ισόχωρη μεταβολή σε μια μεταβολή κατάστασης αερίων ; ( μονάδες 10 - ΕΠΑΛ 2009 ) απάντ. σε σημειώσεις από τα ΜΕΚ ΙΙ ή την φυσική Να δώστε τους ορισμούς των πιο κάτω μεταβολών

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία κι εκπομπές ρύπων

Αειφορία κι εκπομπές ρύπων Το παρόν και το µέλλον των βιοκαυσίµων στην Ελλάδα Αειφορία κι εκπομπές ρύπων Σωτήρης Φώλιας Μέλος.Σ. Σ.ΒΙ.Β.Ε. Αθήνα, 25/11/2010 Από τον Ρ. Ντίζελ στο σήµερα... Το 1912 ο Ρούντολφ Ντίζελ προφητικά δηλώνει:

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

Η δυναμική της αστικής ρύπανσης από αιθαλομίχλη και οι επιπτώσεις της στη δημόσια υγεία: Τεχνικοοικονομική αντιμετώπιση του προβλήματος

Η δυναμική της αστικής ρύπανσης από αιθαλομίχλη και οι επιπτώσεις της στη δημόσια υγεία: Τεχνικοοικονομική αντιμετώπιση του προβλήματος Ρύπανση από αιθαλομίχλη Ημερίδα ΤΕΕ-CISD Αθήνα 7/3/3 Η δυναμική της αστικής ρύπανσης από αιθαλομίχλη και οι επιπτώσεις της στη δημόσια υγεία: Τεχνικοοικονομική αντιμετώπιση του προβλήματος Αν. Καθ. Δημοσθένης

Διαβάστε περισσότερα

απαντήσεις Τι ονομάζεται ισόθερμη και τι ισόχωρη μεταβολή σε μια μεταβολή κατάστασης αερίων ; ( μονάδες 10 - ΕΠΑΛ 2009 )

απαντήσεις Τι ονομάζεται ισόθερμη και τι ισόχωρη μεταβολή σε μια μεταβολή κατάστασης αερίων ; ( μονάδες 10 - ΕΠΑΛ 2009 ) απαντήσεις Τι ονομάζεται ισόθερμη και τι ισόχωρη μεταβολή σε μια μεταβολή κατάστασης αερίων ; ( μονάδες 10 - ΕΠΑΛ 2009 ) ( σελ. 10 11 ΜΕΚ ΙΙ ) από φυσική Μια μεταβολή ονομάζεται : Ισόθερμη, εάν κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Οφέλη της αεριοκίνησης και τάση της αγοράς. Καραβέλλας Παναγιώτης Brand Manager Fiat Professional

Οφέλη της αεριοκίνησης και τάση της αγοράς. Καραβέλλας Παναγιώτης Brand Manager Fiat Professional Οφέλη της αεριοκίνησης και τάση της αγοράς. Καραβέλλας Παναγιώτης Brand Manager Fiat Professional ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΗΓΕΤΗΣ FCA ~3.4 ΔΙΣ ΕΥΡΩ Ετήσιες δαπάνες R&D Βιώσιμη Μετακίνηση ΕΜΠΛΟΚΗ TOY ΧΡΗΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ Dr.Κ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΟΣ-ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥΛΑΡΙΣΑΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Ρύπανση του περιβάλλοντος: Η παρουσία στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

GREENPEACE AIRLAB. Η ατµοσφαιρική ρύπανση σε Αθήνα - Πειραιά - Θεσσαλονίκη

GREENPEACE AIRLAB. Η ατµοσφαιρική ρύπανση σε Αθήνα - Πειραιά - Θεσσαλονίκη GREENPEACE AIRLAB Η ατµοσφαιρική ρύπανση σε Αθήνα - Πειραιά - Θεσσαλονίκη Αποτελέσµατα του προγράµµατος µέτρησης της ατµοσφαιρικής ρύπανσης (Ιούνιος-Ιούλιος 1998) ΜΕΤΡΑΜΕ ΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ - ΜΕΤΡΑΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΜΟΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η 2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η παγκόσμια παραγωγή (= κατανάλωση + απώλειες) εκτιμάται σήμερα σε περίπου 10 Gtoe/a (10.000 Mtoe/a, 120.000.000 GWh/a ή 420 EJ/a), αν και οι εκτιμήσεις αποκλίνουν: 10.312

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΒΟΝΟΡΤΑΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΣ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΑ Φυτικά έλαια ή ζωικά λίπη ή παράγωγά τους Μετεστεροποίηση Υδρογονοαποξυγόνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ - ΣΠΠΕ

ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ - ΣΠΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ - ΣΠΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4275, 24/3/2011

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4275, 24/3/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΣΥΝΑΨΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ, ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2006 ΚΑΙ 2010 Για σκοπούς μεταφοράς της πράξης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc

ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ : «ΚΕΛΙΑ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΜΕ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑ ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗΣ» ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΥΨΕΛΙ ΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4275, 24/3/2011

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4275, 24/3/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΣΥΝΑΨΗΣ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΡΓΩΝ, ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΥΔΑΤΟΣ, ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Κρατική ενίσχυση N 652/2006 Κύπρος Φορολογικές απαλλαγές για τη χρήση βιοκαυσίμων για τις μεταφορές

Κρατική ενίσχυση N 652/2006 Κύπρος Φορολογικές απαλλαγές για τη χρήση βιοκαυσίμων για τις μεταφορές ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 22.III.2007 E(2007)1371 Θέμα: Κρατική ενίσχυση N 652/2006 Κύπρος Φορολογικές απαλλαγές για τη χρήση βιοκαυσίμων για τις μεταφορές Κύριε Υπουργέ, Η Επιτροπή επιθυμεί να ενημερώσει

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόµου Μέτρα για τη µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και άλλες διατάξεις

Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόµου Μέτρα για τη µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και άλλες διατάξεις Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόµου Μέτρα για τη µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και άλλες διατάξεις Το νοµοσχέδιο αυτό έρχεται µε εξαιρετικά µεγάλη καθυστέρηση και αφού προηγήθηκε δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΑΕΡΙΟ ΧΩΡΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΑΕΡΙΟ ΧΩΡΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΑΕΡΙΟ ΧΩΡΟ Παγώνη Ιωάννα, Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Ψαράκη Βούλα, Επίκουρος Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενες Μεταλλευτικές Μεταλλουργικές εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Προτεινόμενες Μεταλλευτικές Μεταλλουργικές εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Προτεινόμενες Μεταλλευτικές Μεταλλουργικές εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Δημήτρης Μελάς Αν. Καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΑΛΟΜΙΧΛΗ: OI ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΕΚΠΕΜΠΟΥΝ ΣΗΜΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Κρικέλλα Αλκινόη Ειδικός Ιατρός Εργασίας, MD

ΑΙΘΑΛΟΜΙΧΛΗ: OI ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΕΚΠΕΜΠΟΥΝ ΣΗΜΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Κρικέλλα Αλκινόη Ειδικός Ιατρός Εργασίας, MD ΑΙΘΑΛΟΜΙΧΛΗ: OI ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΕΚΠΕΜΠΟΥΝ ΣΗΜΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Κρικέλλα Αλκινόη Ειδικός Ιατρός Εργασίας, MD Γρανά Ελίνα RN, BSc, MSc Community Nursing Κατά την διάρκεια του φετινού χειμώνα οι κάτοικοι της πρωτεύουσας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...17 Εισαγωγή...19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Προσπάθεια Ανάπτυξης με Σεβασμό στο Περιβάλλον 1.1 Εισαγωγή...29 1.2 Μηδενική Ανάπτυξη ή Βιομηχανία της Αντιρρύπανσης;...30 1.3 Η Σημερινή Κατάσταση...32

Διαβάστε περισσότερα

Μείωση της κατανάλωσης καυσίμων στις μεταφορές μέσω της επιβεβλημένης μείωσης των εκπομπών CO2

Μείωση της κατανάλωσης καυσίμων στις μεταφορές μέσω της επιβεβλημένης μείωσης των εκπομπών CO2 Μείωση της κατανάλωσης καυσίμων στις μεταφορές μέσω της επιβεβλημένης μείωσης των εκπομπών CO2 Ημερίδα Πράσινες Μεταφορές (ΙΕΝΕ) 2008 Πέτρος Κασσάπης Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ Συγκοινωνιολόγος Liverpool

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Ατμοσφαιρική ρύπανση Αιθαλομίχλη το χειμώνα, φωτοχημικό νέφος το καλοκαίρι. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Ατμοσφαιρική ρύπανση Αιθαλομίχλη το χειμώνα, φωτοχημικό νέφος το καλοκαίρι. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση Αιθαλομίχλη το χειμώνα, φωτοχημικό νέφος το καλοκαίρι Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝ

Ο ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΧΗΜΑΤΩΝ Σπουδαστής: Μαρίνος Ανδρέου Επιβλέπων Καθηγητής:Ματζινος Παναγιωτης ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2013 Το υγραέριο LPG

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΑΝΤ/ΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΛΟΙΠΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ 1 ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ OΜΩΣ, Η ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ (όπως όλες

Διαβάστε περισσότερα

Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας

Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας 2η Εβδομάδα Ενέργειας ΙΕΝΕ Ημερίδα ΙΕΝΕ/ΥΜΕ για Πράσινες Μεταφορές Τρίτη, 11 Νοεμβρίου 2008 Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας για μια βιώσιμη και περιβαλλοντικά φιλική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030!

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030! ΕυρωπαϊκήΕνεργειακήΠολιτική Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός ΣύµβουλοςΕνέργειας, Περιβάλλοντος &Ανάπτυξης Υποψήφια Βουλευτής Ν, Α Θεσ/νίκης, 2007 1 Ενέργεια και Περιβάλλον : υο προκλήσεις Οι αλλαγές των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο

Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο 1. Από ποια συστήματα ( εκτός από το σύστημα του καταλύτη ) χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εκπομπής ρύπων από το αυτοκίνητο ; 137 2. Από ποια μέρη αποτελείται το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα