Η παραγωγική κατάληξη -ῖτις/-ίτιδα στην ιατρική ορολογία. The derivational ending -ῖτις/-ίτιδα in medical terminology. Τατιάνα Βαλεοντή ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η παραγωγική κατάληξη -ῖτις/-ίτιδα στην ιατρική ορολογία. The derivational ending -ῖτις/-ίτιδα in medical terminology. Τατιάνα Βαλεοντή ΠΕΡΙΛΗΨΗ"

Transcript

1 Η παραγωγική κατάληξη -ῖτις/-ίτιδα στην ιατρική ορολογία ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τατιάνα Βαλεοντή Στην παρούσα εργασία, εξετάζεται η παραγωγική κατάληξη -ῖτις/-ίτιδα, η οποία στο πλαίσιο της ιατρικής ορολογίας εκφράζει τη φλεγμονή κάποιας ανατομικής δομής. Η δομή αυτή εκφράζεται ορολογικά με το μέρος του αντίστοιχου ιατρικού όρου που προηγείται της κατάληξης -ίτιδα (παραγωγικό θέμα) (π.χ. λάρυγγ-ας λαρυγγ-ίτιδα, επιπεφυκ-ώς επιπεφυκ-ίτιδα, στόμα/στόματ-ος στοματ-ίτιδα). Γίνεται καταλογογράφηση των νεοελληνικών και ισοδύναμων αγγλικών ιατρικών όρων με την κατάληξη -ίτιδα και -itis, αντίστοιχα, με διάκριση των προσδιορισμών με τους οποίους αυτοί απαντώνται (π.χ. οξεία σκωληκοειδίτιδα, μέση πυώδης ωτίτιδα, χρόνια παγκρεατίτιδα). Μελετώνται οι μηχανισμοί σχηματισμού των όρων με την κατάληξη αυτή είτε πρόκειται για απλούς όρους είτε για σύμπλοκους όρους ως προς τα συνθετικά του θέματός τους, βάσει των κανόνων της σύνθεσης και παραγωγής που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη δημιουργία τους, με αναφορά στους αντίστοιχους κανόνες που ισχύουν σήμερα. The derivational ending -ῖτις/-ίτιδα in medical terminology ABSTRACT Tatiana Valeonti In this paper the derivational ending -ῖτις/-ίτιδα is examined; within the framework of medical terminology this ending designates the inflammation of a human anatomical structure. This structure is terminologically expressed by the part of the corresponding medical term which precedes the ending -ῖτις/-ίτιδα. (derivational stem) (e.g. λάρυγγ-ας λαρυγγ-ίτιδα, επιπεφυκ-ώς επιπεφυκ-ίτιδα, στόμα/στόματ-ος στοματ-ίτιδα). The modern Greek medical terms ending in -ίτιδα and their English equivalents ending in -itis have been listed in a general catalog, by separating the qualifiers with which they are found (e.g. οξεία σκωληκοειδίτιδα, μέση πυώδης ωτίτιδα, χρόνια παγκρεατίτιδα). The term formation mechanisms of the terms with this ending either simple terms or complex terms are studied with regard to the components of their stems, in accordance with the composition and derivation rules used in their creation, in reference with the corresponding rules applied today.

2 2 1 Φλεγμονή Φλεγμονή είναι το αποτέλεσμα της ενεργοποίησης κυτταρικών και πρωτεϊνικών συστατικών του αίματος από μια ιστική βλάβη που προκλήθηκε από μικροβιακούς 1, χημικούς 2, φυσικούς 3 ή ανοσολογικούς παράγοντες, με σκοπό αρχικά τον περιορισμό της έκτασης της βλάβης και τελικά την όσο το δυνατόν καλύτερη αποκατάσταση της δομής και της λειτουργίας του ιστού. Καθώς η φλεγμονή προκαλεί ή συνοδεύει ένα μεγάλο μέρος των ανθρώπινων ασθενειών, προκάλεσε την προσοχή των μεγαλύτερων ιατρικών προσωπικοτήτων κατά το πέρασμα του χρόνου. Παρ όλο που η έρευνα γύρω από τη φλεγμονή έχει φτάσει πλέον σε κυτταρικό επίπεδο, λείπουν ακόμα στοιχεία για τη διευκρίνιση του πλήρους και ακριβούς μηχανισμού της. Σύμφωνα με τον Κέλσιο (1 ος αι μ.χ.), τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της φλεγμονής είναι: Rubor (ερυθρότητα) Tumor (οίδημα) Calor (θερμότητα) Dolor (πόνος) στα οποία ο Ρούντολφ Βίρκοφ ( ), δεκαοκτώ αιώνες αργότερα, πρόσθεσε : Functio laesa (απώλεια λειτουργικότητας) Ο όρος «φλεγμονή» προέρχεται από το ομηρικό ουσ. φλέγμα (= καύση, ανάφλεξη), περιγράφοντας έτσι το σύμπτωμα της θερμότητας. Από τον Ιπποκράτη κι έπειτα εδραιώθηκε στην ιατρική ορολογία. 2 Η κατάληξη -ῖτις/-ίτιδα Η κατάληξη -ῖτις χρησιμοποιούνταν ήδη από τον Ιπποκράτη για να δηλώσει την ύπαρξη φλεγμονής. Ο όρος νεφρίτιδα, για παράδειγμα, έχει ταξιδέψει στο χρόνο αναλλοίωτος και αναφέρεται ακόμα, όπως και τότε, στη φλεγμονή του νεφρού, παρ όλο που οι γνώσεις μας για την εν λόγω ασθένεια και τη θεραπευτική της προσέγγιση πολλαπλασιάστηκαν στο χρόνο που μεσολάβησε. Το ίδιο ισχύει για την πλευρίτιδα, τη φλεγμονή του υπεζωκοτικού υμένα που περιβάλλει τους πνεύμονες και για την ιδιαίτερα γνωστή φλεγμονή των αρθρώσεων αρθρίτιδα Bακτήρια, ιοί, μύκητες, πρωτόζωα, σκώληκες Oξέα, βάσεις, ενδογενείς ουσίες Θερμότητα, ψύχος, ακτινοβολίες, τραύματα

3 3 Με ενδιάμεσο σταθμό τη λατινική της απόδοση -itis (π.χ. nephr-itis), η κατάληξη αυτή πέρασε σε διάφορες γλώσσες είτε αναλλοίωτη όπως έγινε με τα αγγλικά (nephr-itis), με τα ισπανικά (nefr-itis) και με τα γερμανικά (Nefr-itis) είτε με κάποια προσαρμογή όπως έγινε με τα γαλλικά (néphr-ite) και με τα ιταλικά (nefr-ite). Σήμερα, στην ελληνική ιατρική ορολογία χρησιμοποιούνται εκατοντάδες όροι με την σύγχρονη μορφή της κατάληξης, -ίτιδα, που κατασημαίνουν μια πληθώρα φλεγμονών. Στην ειδική γλώσσας της ιατρικής οι όροι με κατάληξη -ίτιδα κατασημαίνουν σχεδόν πάντα φλεγμονή. Η ραχίτιδα και η δακτυλίτιδα είναι δύο από τις πολύ λίγες εξαιρέσεις. Η ραχίτιδα εξακολούθησε να κατασημαίνει την ίδια νόσο ακόμα και αφού ανακαλύφθηκε ότι αυτή δεν είναι φλεγμονώδης όπως υπέθεταν αρχικά. Η δακτυλίτιδα δεν αφορά νόσο, αλλά πρόκειται για ένα φυτό μεγάλης ιατρικής αξίας λόγω της ισχυρής αντιαρρυθμικής του δράσης. Αντίθετα υπάρχουν αρκετές φλεγμονώδεις νόσοι που δεν περιγράφονται από όρους με αυτήν την κατάληξη. Συνήθως πρόκειται για λοιμώξεις που προκαλούν χαρακτηριστικές αλλοιώσεις στους ιστούς, όπως είναι η πνευμονία και η φυματίωση. 3 Καταλογογράφηση των ιατρικών όρων με κατάληξη -ίτιδα, από σύγχρονες βιβλιογραφικές πηγές Για να μελετηθεί ο ρόλος της κατάληξης -ίτιδα στην σύγχρονη ιατρική ορολογία, ήταν απαραίτητο να συγκεντρωθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι ιατρικοί όροι που την περιέχουν. Συνολικά χρησιμοποιήθηκαν δεκατρείς βιβλιογραφικές πηγές (Πηγές [1] έως [13]), στις οποίες περιλαμβάνεται ένα ιατρικό λεξικό, ένα λεξικό της κοινής νεοελληνικής γλώσσας και ιατρικά βιβλία διάφορων ειδικοτήτων, όπως παθολογίας, ουρολογίας, δερματολογίας, οφθαλμολογίας και παθολογικής ανατομικής. Ο Γενικός Κατάλογος περιλαμβάνει συνολικά 1280 όρους και δίνεται ως Παράρτημα Α στην ηλεκτρονική έκδοση του παρόντος που θα αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του συνεδρίου (http://www.eleto.gr/gr/conference07.htm). Ο Πίνακας 1 είναι ένα απόσπασμα του Γενικού Καταλόγου. Η τρίτη στήλη του πίνακα περιλαμβάνει τη λέξη με την κατάληξη -ίτιδα, που είτε αποτελεί από μόνη της ιατρικό όρο, είτε αποτελεί το προσδιοριζόμενο συνθετικό ενός ιατρικού όρου. Η δεύτερη και η τέταρτη στήλη περιέχουν τα υπόλοιπα συστατικά του όρου, τα οποία αποτελούν προσδιοριστικά συνθετικά των αντίστοιχων πλήρων όρων. Στην τέταρτη στήλη βρίσκονται οι αγγλικές αποδόσεις των όρων και στην πέμπτη στήλη, οι πηγές στις οποίες βρέθηκε ο αντίστοιχος όρος.

4 4 Πίνακας 1 Απόσπασμα από τον «Γενικό κατάλογο ιατρικών όρων με κατάληξη -ίτιδα, από σύγχρονες βιβλιογραφικές πηγές» (Παράρτημα Α) A/A Ηγούμενο προσδιοριστικό συνθετικό του όρου Προσδιοριζόμ ενο συνθετικό του όρου με κατάληξη -ίτιδα επιπεφυκίτιδα Επόμενο προσδιορι στικό συνθετικό του όρου Ισοδύναμος αγγλικός όρος Πηγές 413 χρόνια βακτηριακή chronic bacterial conjunctivitis [12] 414 επιπλοΐτιδα omentitis [1] 415 επισκληρίτιδα episcleritis [1], [3], [12] 416 απλή επισκληρίτιδα simple episcleritis [12] 417 οζώδης επισκληρίτιδα nodular episcleritis [12] 418 επιφυσίτιδα epiphysitis [1] 419 ηθμοειδίτιδα ethmoiditis [11] 420 οξεία ηθμοειδίτιδα acute ethmoiditis [11] 421 χρόνια ηθμοειδίτιδα chronic ethmoiditis [11] 422 ημιγλωσσίτιδα hemiglossitis [1] 423 ηπατίτιδα hepatitis [1], [2], [3], [4], [8], [13] 424 ηπατίτιδα Α hepatitis A [1], [4], [8], [13] 425 ηπατίτιδα από transfusion [13] μετάγγιση hepatitis 426 ηπατίτιδα Β hepatitis B [1], [4], [8], [13] 427 ηπατίτιδα Γ hepatitis C [4], [8], [13] 428 ηπατίτιδα Δ hepatitis D [1], [4], [8], [13] 429 ηπατίτιδα Ε hepatitis E [4], [8], [13] 430 αλκοολική ηπατίτιδα alcoholic hepatitis [3], [13] 431 ανικτερική ηπατίτιδα anicteric hepatitis [1] 432 αυτοάνοση ηπατίτιδα autoimmune hepatitis [3], [4], [8], [13] 433 ιογενής ηπατίτιδα viral hepatitis [1], [3], [4], [5], [13] 434 ισχαιμική ηπατίτιδα ischemic hepatitis [3] 435 κοκκιωματώδης ηπατίτιδα granulomatous [13] hepatitis 436 λυκοειδής ηπατίτιδα lupoid hepatitis [1] 437 μη-α, μη-β ηπατίτιδα non-a, non-b hepatitis [1] 4 Ορολογική ανάλυση του σχηματισμού ιατρικών όρων με κατάληξη -ίτιδα 4.1 Η παραγωγή και η σύνθεση Κύριοι τρόποι σχηματισμού λέξεων της ελληνικής γλώσσας είναι η παραγωγή και η σύνθεση. Στην παραγωγή, μια νέα λέξη σχηματίζεται από το θέμα μιας άλλης λέξης, που ονομάζεται παραγωγικό θέμα, και από μια κατάληξη, που ονομάζεται παραγωγική κατάληξη. Για

5 5 παράδειγμα, το ρήμα «αρχίζω» παράγεται από το θέμα αρχ- του ουσιαστικού «αρχή» και την παραγωγική κατάληξη -ίζω. Στη σύνθεση, μια νέα λέξη σχηματίζεται από την ένωση των θεμάτων δύο άλλων λέξεων. Για παράδειγμα, η λέξη «νοτιοανατολικός» συντίθεται από τα επίθετα «νότιος» και «ανατολικός». Ένα σύνθετο μπορεί να είναι παρατακτικό, προσδιοριστικό, κτητικό ή αντικειμενικό. Από τα είδη αυτά μας ενδιαφέρουν εδώ τα δύο πρώτα. Τα παρατακτικά σύνθετα σημαίνουν ό,τι και τα δύο άμεσα συνθετικά τους, ενωμένα με το σύνδεσμο και, π.χ. μαχαιροπίρουνα (= μαχαίρια και πιρούνια), ανεβοκατεβαίνω (ανεβαίνω και κατεβαίνω). Στα προσδιοριστικά σύνθετα το πρώτο συνθετικό προσδιορίζει το δεύτερο, π.χ. αγριόγατα (= άγρια γάτα), βιβλιοφάγος (= αυτός που διαβάζει με μανία - «τρώει» βιβλία). Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύνθετες λέξεις συμμετέχουν στη σύνθεση άλλων λέξεων, οι οποίες ονομάζονται επισύνθετα. Παράδειγμα είναι η λέξη παραλληλεπίπεδος που συντίθεται από τα σύνθετα επίθετα παράλληλος και επίπεδος. Σε άλλες περιπτώσεις, τρεις η περισσότερες λέξεις σχηματίζουν μια σύνθετη λέξη, που λέγεται πολυσύνθετο. Πολυσύνθετο π.χ. είναι το Παρασκευοσαββατοκύριακο. Υπάρχουν, επίσης, μερικά σύνθετα που έχουν δύο τύπους, τα διπλότυπα, γιατί μπορεί να αλλαχτεί η σειρά των συνθετικών τους. Παράδειγμα είναι το καρδιοχτύπι, χτυποκάρδι. Οι λέξεις που παράγονται από σύνθετα, επισύνθετα ή πολυσύνθετα ονομάζονται παρασύνθετα. Η «παραγωγή» είναι παρασύνθετο του ρήματος «παράγω», που συντίθεται από την πρόθεση «παρά» και το ρήμα «άγω». Στα παρακάτω με τον όρο σύνθετα θα εννοούμε και τις τρεις κατηγορίες: σύνθετα, επισύνθετα και πολυσύνθετα. 4.2 Πίνακας ορολογικής ανάλυσης του σχηματισμού ιατρικών όρων με κατάληξη -ίτιδα Από τη μελέτη όλων των όρων του Γενικού Καταλόγου προέκυψε ο κατάλογος του Παραρτήματος Β, όπου γίνεται ανάλυση του σχηματισμού των όρων της τρίτης στήλης του Πίνακα 1 (με κατάληξη -ίτιδα). Κύριο μέρος του Παραρτήματος Β είναι ο Πίνακας 2. Στην πρώτη στήλη του Πίνακα 2 περιλαμβάνεται ο όρος που κατασημαίνει το φλεγμαίνον μέρος του σώματος. Στη δεύτερη στήλη αναφέρεται η ορολογική κατηγορία του όρου της πρώτης στήλης. Οι όροι έχουν χωριστεί σε τέσσερις ορολογικές κατηγορίες: απλός όρος (ΑΟ), σύμπλοκος όρος (μονολεκτικός ή πολυλεκτικός) στον οποίο προηγείται το προσδιοριστικό συνθετικό και έπεται το προσδιοριζόμενο συνθετικό (ππ), σύμπλοκος όρος (μονολεκτικός ή

6 6 πολυλεκτικός) στον οποίο προηγείται το προσδιοριζόμενο συνθετικό και έπεται το προσδιοριστικό συνθετικό (Ππ) και σύμπλοκος όρος (μονολεκτικός ή πολυλεκτικός) στον οποίο τα άμεσα συνθετικά είναι μη χαρακτηρίσιμα (ΜΧ). Στην τρίτη στήλη αποδίδεται η έννοια του όρου ως «φλεγμονή» της αντίστοιχης ανατομικής δομής. Η λέξη που περιλαμβάνεται στην τέταρτη στήλη όπου υπάρχει θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι αποτελεί ένα ενδιάμεσο στάδιο σύνθεσης (λανθάνον σύνθετο) από το οποίο με παραγωγή προκύπτει ο τελικός όρος. Στην πέμπτη στήλη αναγράφεται το παραγωγικό θέμα του τελικού όρου και στην έκτη στήλη αναγράφεται τι τύπου παράγωγο είναι ο τελικός όρος. Υπάρχουν τέσσερις τύποι παραγώγου στον πίνακα, παράγωγο του προσδιοριστικού συνθετικού (π), του Προσδιοριζόμενου συνθετικού (Π), του προσδιοριστικού και του Προσδιοριζόμενου συνθετικού (π + Π) και του λανθάνοντος συνθέτου (Λ). Η έκτη και τελευταία στήλη περιλαμβάνει τους τελικούς όρους με κατάληξη -ίτιδα.

7 7 Πίνακας 2 Ορολογική ανάλυση του σχηματισμού επιλεγμένων αντιπροσωπευτικών ιατρικών όρων με κατάληξη -ίτιδα Όρος που κατασημαίνει το φλεγμαίνον μέλος Ορολογι κή κατηγορί α 4 Απόδοση της έννοιας ως «φλεγμονής» του υπόψη μέλους Ενδιάμεσο λανθάνον σύνθετο Λ Παραγωγικό θέμα Τύπος παραγώγου Τελικός όρος Ο Μονολεκτικό ουσιαστικό (απλό ή σύμπλοκο) άρθρωση ΑΟ άρθρωσης φλεγμονή αρθρ- παράγωγο του Ο αρθρίτιδα ήπαρ ΑΟ ήπατος φλεγμονή ηπατ- παράγωγο του Ο ηπατίτιδα ίρις ΑΟ ίριδος φλεγμονή ιριδ- παράγωγο του Ο ιριδίτιδα νεφρός ΑΟ νεφρού φλεγμονή νεφρ- παράγωγο του Ο νεφρίτιδα τένοντας ΑΟ τένοντα φλεγμονή τενοντ- παράγωγο του Ο τενοντίτιδα ακροποσθία ππ ακροποσθίας φλεγμονή ακροποσθ- παράγωγο του Ο ακροποσθίτιδα ενδοκάρδιο ππ ενδοκαρδίου φλεγμονή ενδοκαρδ- παράγωγο του Ο ενδοκαρδίτιδα λεμφαγγείο ππ λεμφαγγείου φλεγμονή λεμφαγγει- παράγωγο του Ο λεμφαγγειίτιδα περιμύιο ππ περιμυΐου φλεγμονή περιμυ- παράγωγο του Ο περιμυΐτιδα χολαγγείο ππ χολαγγείου φλεγμονή χολαγγει- παράγωγο του Ο χολαγγειίτιδα οισοφάγος ΜΧ οισοφάγου φλεγμονή οισοφαγ- παράγωγο του Ο οισοφαγίτιδα ρινοφάρυγγας ΜΧ ρινοφάρυγγα φλεγμονή ρινοφαρυγγ- παράγωγο του Ο ρινοφαρυγγίτιδα Διλεκτικό σύμπλοκο (Επίθετο + Ουσιαστικό) παραρρίνιοι κόλποι ππ παραρρίνιων κόλπων φλεγμονή (παραρρινόκολπος) παραρρινοκολπ- παράγωγο του Λ παραρρινοκολπίτιδα χοληδόχος κύστη ππ χοληδόχου κύστης φλεγμονή (χολοκύστη) χολοκυστ- παράγωγο του Λ χολοκυστίτιδα μεσοσπονδύλιος δίσκος ππ (μεσοσπονδύλιου) δίσκου δισκ- παράγωγο του Π δισκίτιδα φλεγμονή ουροδόχος κύστη ππ (ουροδόχου) κύστης φλεγμονή κυστ- παράγωγο του Π κυστίτιδα ιγμόρειο άντρο ππ ιγμορείου (άντρου) φλεγμονή ιγμορ- παράγωγο του π ιγμορίτιδα σκωληκοειδής απόφυση ππ σκωληκοειδούς (απόφυσης) σκωληκοειδ- παράγωγο του π σκωληκοειδίτιδα φλεγμονή Διλεκτικό σύμπλοκο (Ουσιαστικό + Ουσιαστικό) 4 Οι ορολογικές κατηγορίες είναι: ΑΟ: απλός όρος, ππ: σύμπλοκος όρος (μονολεκτικός ή πολυλεκτικός) στον οποίο προηγείται το προσδιοριστικό συνθετικό (π) και έπεται το προσδιοριζόμενο συνθετικό, Ππ: σύμπλοκος όρος (μονολεκτικός ή πολυλεκτικός) στον οποίο προηγείται το προσδιοριζόμενο συνθετικό (π) και έπεται το προσδιοριστικό συνθετικό και ΜΧ: σύμπλοκος όρος (μονολεκτικός ή πολυλεκτικός) στον οποίο τα άμεσα συνθετικά είναι μη χαρακτηρίσιμα.

8 8 Όρος που κατασημαίνει το φλεγμαίνον μέλος Ορολογι κή κατηγορί α 4 Απόδοση της έννοιας ως «φλεγμονής» του υπόψη μέλους Ενδιάμεσο λανθάνον σύνθετο Λ Παραγωγικό θέμα Τύπος παραγώγου Τελικός όρος Ο άκρου δέρμα ππ άκρου δέρματος φλεγμονή (ακρόδερμα) ακροδερματ- παράγωγο του Λ ακροδερματίτιδα σπείραμα νεφρού Ππ σπειράματος νεφρού φλεγμονή (σπειραματόνεφρος 5 ) σπειραματονεφρ- παράγωγο του Λ σπειραματονεφρίτιδ α θύλακας τρίχας Ππ θύλακα (τρίχας) φλεγμονή θυλακ- παράγωγο του Π θυλακίτιδα κοίτη όνυχα Ππ (κοίτης) όνυχα φλεγμονή ονυχ- παράγωγο του π ονυχίτιδα θύμος αδένας ππ θύμου (αδένα) φλεγμονή θυμ- παράγωγο του π θυμίτιδα δέρμα και μυς ΜΧ δέρματος και μυός φλεγμονή (δερματομύς) δερματομυοσ- παράγωγο του Λ δερματομυοσίτιδα ρις και λάρυγγας ΜΧ ρινός και λάρυγγα φλεγμονή (ρινολάρυγγας) ρινολαρυγγ- παράγωγο του Λ ρινολαρυγγίτιδα Πολυλεκτικό σύμπλοκο μήνιγγες και νωτιαίος μυελός ΜΧ μηνίγγων και (νωτιαίου) μυελού φλεγμονή ουρητήρας και νεφρική ΜΧ ουρητήρα και νεφρικής πυέλου πύελος και νεφρός και νεφρού φλεγμονή ρις και ευσταχιανή σάλπιγγα ΜΧ ρινός και (ευσταχιανής) σάλπιγγας φλεγμονή σκληρός χιτώνας και κερατοειδής χιτώνας πολιά ουσία εγκεφάλου και μήνιγγες και πολιά ουσία νωτιαίου μυελού ΜΧ ΜΧ σκληρού (χιτώνα) και κερατοειδούς (χιτώνα) φλεγμονή πολιάς (ουσίας) εγκεφάλου και μηνίγγων και (πολιάς ουσίας νωτιαίου) μυελού φλεγμονή λευκή ουσία / εγκεφάλου Ππ λευκής (ουσίας) εγκεφάλου φλεγμονή λευκή ουσία / νωτιαίου Ππ λευκής (ουσίας νωτιαίου) μυελού μυελού φλεγμονή μέσος χιτώνας / βρόγχου Ππ μέσου (χιτώνα) βρόγχου φλεγμονή (μηνιγγομυελός/ μυελομήνιγγα) μηνιγγομυελμυελομηνιγγπαράγωγα των Λ μηνιγγομυελίτιδα/ μυελομηνιγγίτιδα (ουρητηροπυελόνεφρος ουρητηροπυελόνεφ παράγωγο του Λ ουρητηροπυελονεφ ) ρ- ρίτιδα (ρινοσάλπιγγα) ρινοσαλπιγγ- παράγωγο του Λ ρινοσαλπιγγίτιδα (σκληροκερατοειδής) σκληροκερατοειδ- παράγωγο του Λ σκληροκερατοειδίτιδ α (πολιοεγκεφαλομηνιγγο μυελός) πολιοεγκεφαλομηνιγ γομυελ- παράγωγο του Λ πολιοεγκεφαλομηνιγ γομυελίτιδα (λευκοεγκέφαλος) λευκοεγκεφαλ- παράγωγο του Λ λευκοεγκεφαλίτιδα (λευκομυελός) λευκομυελ- παράγωγο του Λ λευκομυελίτιδα (μεσόβρογχος) μεσοβρογχ- παράγωγο του Λ μεσοβρογχίτιδα 5 σπειραματονεφρός αντί νεφροσπείραμα: λανθάνον προσδιοριστικό σύνθετο με αντιστροφή της σειράς των συνθετικών, όπως πονοκέφαλος αντί κεφαλόπονος.

9 9 Οι όροι της πρώτης στήλης του Πίνακα 2 είναι χωρισμένοι σε τέσσερις ομάδες: 1. Μονολεκτικό ουσιαστικό, 2. Διλεκτικό σύμπλοκο του τύπου Επίθετο + Ουσιαστικό, 3. Διλεκτικό σύμπλοκο του τύπου Ουσιαστικό + Ουσιαστικό ή 4. Πολυλεκτικό σύμπλοκο Σχηματισμός όρου από μονολεκτικό ουσιαστικό Σε αυτήν την ομάδα ανήκει το μεγαλύτερο μέρος των ιατρικών όρων που εξετάζουμε. Η ανατομική δομή που φλεγμαίνει κατασημαίνεται από ένα μονολεκτικό ουσιαστικό, που μπορεί να είναι απλός ή σύμπλοκος όρος. Οι απλοί όροι σχηματίζουν με παραγωγή τον ιατρικό όρο που εκφράζει φλεγμονή της αντίστοιχης ανατομικής δομής. Για παράδειγμα ο όρος νεφρίτιδα σχηματίζεται από το θέμα νεφρ- του ουσ. νεφρός και την παραγωγική κατάληξη -ίτιδα και αναφέρεται στην φλεγμονή του νεφρού. Όμοια, από το ήπαρ σχηματίζεται η ηπατίτιδα και από την ίριδα, η ιριδίτιδα. Από τους σύμπλοκους όρους σχηματίζονται ως παρασύνθετα οι αντίστοιχοι όροι που εκφράζουν φλεγμονή. Τα ουσ. λέμφος και αγγείο συνθέτουν το λεμφαγγείο, από το οποίο παράγεται η λεμφαγγειίτιδα, ο όρος που χρησιμοποιείται για τη φλεγμονή ενός αγγείου στο οποίο κυκλοφορεί η λέμφος. Σημειώνεται ότι οι σύμπλοκοι μονολεκτικοί όροι είναι της μορφής προσδιοριστικού- Προσδιοριζόμενου (ππ), με μοναδικές εξαιρέσεις τον οισοφάγο και τον ρινοφάρυγγα, οι οποίοι αποτελούνται από μη χαρακτηρίσιμα συνθετικά (ΜΧ) Σχηματισμός όρου από διλεκτικό σύμπλοκο του τύπου Επίθετο+Ουσιαστικό Σε αυτήν την ομάδα την ανατομική δομή που φλεγμαίνει την εκφράζει ένας διλεκτικός σύμπλοκος όρος, που αποτελείται από ένα προσδιοριστικό Επίθετο, ακολουθούμενο από το προσδιοριζόμενο Ουσιαστικό. Ο όρος που σημαίνει την αντίστοιχη φλεγμονή μπορεί: α) Να παράγεται από το προσδιοριστικό συνθετικό: σκωληκοειδής απόφυση (ππ) σκωληκοειδίτιδα β) Να παράγεται από το Προσδιοριζόμενο συνθετικό: ουροδόχος κύστη (ππ) κυστίτιδα και γ) Να είναι παρασύνθετο ενός λανθάνοντος συνθέτου των συστατικών του αρχικού όρου: χοληδόχος κύστη (ππ) χολοκύστη (λανθάνον σύνθετο) χολοκυστίτιδα.

10 10 Τέλος, υπάρχει μια περίπτωση όπου ο τελικός όρος παράγεται τόσο από το προσδιοριστικό συνθετικό όσο και από το Προσδιοριζόμενο συνθετικό, η μέση ωτίτιδα, που είναι η φλεγμονή του μέσου ωτός Σχηματισμός όρου από διλεκτικό σύμπλοκο του τύπου Ουσιαστικό+ Ουσιαστικό Σε αυτήν την ομάδα ανήκουν σύμπλοκα της ορολογικής κατηγορίας Ππ, όπως σπείραμα νεφρού και θύλακας τρίχας, της ορολογικής κατηγορίας ππ, όπως άκρου δέρμα και θύμος αδένας και σύμπλοκα των οποίων τα άμεσα συνθετικά είναι μη χαρακτηρίσιμα (ΜΧ), όπως δέρμα και μυς και ρις και λάρυγγας. α) Σύμπλοκα Ππ ή ππ 1. Ο όρος σχηματίζεται από το προσδιοριζόμενο συνθετικό (Π). Π.χ. θύλακας τρίχας (Ππ) θυλακίτιδα. 2. Ο όρος σχηματίζεται από το προσδιοριστικό συνθετικό (π). Π.χ. κοίτη όνυχα (Ππ) ονυχίτιδα. 3. Από τα μέρη του συμπλόκου σπείραμα νεφρού (Ππ) μπορεί να θεωρηθεί ότι σχηματίζεται το λανθάνον σύνθετο σπειραματόνεφρος, του οποίου το παρασύνθετο είναι ο τελικός όρος (σπειραματονεφρίτιδα). Ομοίως: άκρου δέρμα (ππ) ακρόδερμα, ακροδερματίτιδα. Σημειώνεται ότι το προσδιοριζόμενο Ουσιαστικό είναι σε Ονομαστική πτώση και το προσδιοριστικό Ουσιαστικό σε Γενική, ανεξαρτήτως ποιο προηγείται. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί ο όρος θύμος αδένας (ππ) (η φλεγμονή του οποίου ονομάζεται θυμίτιδα), στον οποίο και τα δύο ουσιαστικά είναι σε ονομαστική πτώση. β) Σύμπλοκα με μη χαρακτηρίσιμα άμεσα συνθετικά (ΜΧ) Σε αυτές τις περιπτώσεις ανήκουν σύμπλοκα δύο ανεξάρτητων ανατομικών δομών που φλεγμαίνουν και οι δύο. Ας πάρουμε το παράδειγμα δέρμα και μυς. Από το (παρατακτικό) λανθάνον σύνθετο δερματομύς σχηματίζεται το παρασύνθετο δερματομυοσίτιδα. Αντίστοιχα το σύμπλοκο ρις και λάρυγγας δίνει το (επίσης παρατακτικό) λανθάνον σύνθετο ρινολάρυγγας και τελικό όρο τη ρινολαρυγγίτιδα Σχηματισμός όρου από πολυλεκτικό σύμπλοκο H τέταρτη και τελευταία ομάδα περιλαμβάνει πολυλεκτικά σύμπλοκα που αναφέρονται σε μία ανατομική δομή και είναι της μορφής Ππ και πολυλεκτικά σύμπλοκα που αποτελούνται από μη χαρακτηρίσιμα άμεσα συνθετικά, όπως στην περίπτωση β. Σε όλες τις

11 11 περιπτώσεις, ο τελικός όρος είναι παράγωγο ενός λανθάνοντος συνθέτου (παρασύνθετο). Στη σύνθεση του λανθάνοντος συνθέτου παραλείπονται ένα ή περισσότερα οροστοιχεία. α) Σύμπλοκα Προσδιοριζόμενου-προσδιοριστικού (Ππ) Λευκή ουσία (Π) εγκεφάλου (π). Το λανθάνον σύνθετο είναι λευκοεγκέφαλος, και ο τελικός όρος λευκοεγκεφαλίτιδα. Ομοίως, μέσος χιτώνας (Π) βρόγχου (π) μεσόβρογχος μεσοβρογχίτιδα. Λευκή ουσία (Π) νωτιαίου μυελού (π). Το λανθάνον σύνθετο είναι λευκομυελός και από αυτό προκύπτει το παρασύνθετο λευκομυελίτιδα. β) Σύμπλοκα με μη χαρακτηρίσιμα άμεσα συνθετικά (ΜΧ) Από το σύμπλοκο ουρητήρας και νεφρική πύελος και νεφρός σχηματίζεται το λανθάνον σύνθετο ουρητηροπυελόνεφρος, παράγωγο του οποίου είναι η ουρητηροπυελονεφρίτιδα. Ομοίως, από το σύμπλοκο ρις και ευσταχιανή σάλπιγγα και το σύμπλοκο πολιά ουσία εγκεφάλου και μήνιγγες και πολιά ουσία νωτιαίου μυελού συντίθενται τα λανθάνοντα σύνθετα ρινοσάλπιγγα και πολιοεγκεφαλομηνιγγομυελός και οι αντίστοιχοι τελικοί όροι είναι ρινοσαλπιγγίτιδα και πολιοεγκεφαλομηνιγγομυελίτιδα. Σημειώνεται ότι ορισμένοι όροι που σχηματίζονται όπως στο β) είναι διπλότυπα σύνθετα, αποτελούνται δηλαδή από συνθετικά που μπορούν να ανταλλάξουν θέσεις (π.χ. μηνιγγομυελίτιδα / μυελομηνιγγίτιδα). 5 Προσδιορισμοί φλεγμονής που δεν αφορούν το φλεγμαίνον μέλος Συχνά, μέρος του όρου μιας φλεγμονής αποτελούν προσδιορισμοί που δεν αφορούν την ανατομική δομή που φλεγμαίνει. Αυτοί διακρίνονται σε προσδιορισμούς που σχηματίζουν διλεκτικό σύμπλοκο με τον ήδη υπάρχοντα όρο και σε προσδιορισμούς που συμμετέχουν σε ένα δεύτερο στάδιο σύνθεσης με τον ήδη υπάρχοντα όρο. Στην πρώτη περίπτωση ανήκουν προσδιορισμοί που αφορούν την αιτία, τη διάρκεια και την πορεία και τον επικρατούντα τύπο της βλάβης: 1. Ανάλογα με την αιτία, μια φλεγμονή μπορεί να χαρακτηριστεί βακτηριακή 6, ιογενής, παρασιτική, τραυματική κλπ. 2. Ανάλογα με τη χρονική διάρκεια και την πορεία της, μια φλεγμονή μπορεί να χαρακτηριστεί ως υπεροξεία, οξεία, υποξεία, χρόνια ή υποτροπιάζουσα. 6 Εάν είναι γνωστό το βακτήριο μπορούμε να την χαρακτηρίσουμε «στρεπτοκοκκική», «μηνιγγιτιδοκοκκική», «κρυπτοκοκκική» κ.ο.κ.

12 12 3. Ανάλογα με τον επικρατούντα τύπο της βλάβης μια φλεγμονή μπορεί να χαρακτηριστεί ως ορώδης ή καταρροϊκή (ορώδης ιριδίτιδα, καταρροϊκή ρινίτιδα), πυώδης (πυώδης μηνιγγίτιδα), αιμορραγική (αιμορραγική παγκρεατίτιδα), νεκρωτική (νεκρωτική εντεροκολίτιδα), ελκώδης (ελκώδης κολίτιδα), υπερπλαστική ή κοκκιωματώδης (υπερτροφική ρινίτιδα, κοκκιωματώδης αγγειίτιδα) κλπ. Στην δεύτερη περίπτωση, ο πρόσθετος προσδιορισμός μπορεί να αφορά: 1. Το αίτιο της φλεγμονής. Η ακτινοδερματίτιδα είναι δερματίτιδα που οφείλεται σε ακτινοβολία, η θρομβοφλεβίτιδα είναι φλεβίτιδα που οφείλεται στην ύπαρξη θρόμβου και η αεροωτίτιδα είναι ωτίτιδα που οφείλεται σε έκθεση σε μεταβολές της ατμοσφαιρικής πίεσης. 2. Μία χαρακτηριστική αλλοίωση που προκαλεί η φλεγμονή. Η μελανοδερματίτιδα είναι δερματίτιδα που συνοδεύεται από εναπόθεση μελανίνης στο δέρμα, η παχυπεριτονίτιδα είναι περιτονίτιδα που χαρακτηρίζεται από πάχυνση του περιτοναίου, η πυολαβυρινθίτιδα είναι λαβυρινθίτιδα που χαρακτηρίζεται από διαπύηση και η στεατοηπατίτιδα είναι ηπατίτιδα που συνοδεύεται από συσσώρευση λίπους στο ήπαρ. 3. Τον αριθμό των δομών που προσβάλλονται. Η μονοαρθρίτιδα είναι η αρθρίτιδα σε μία άρθρωση, ολιγοαρθρίτιδα είναι η αθρίτιδα σε τέσσερις ή λιγότερες αρθρώσεις και η πολυαρθρίτιδα είναι αρθρίτιδα σε πέντε ή περισσότερες αρθρώσεις. 4. Την πιο ακριβή θέση της φλεγμονής. Η πανκαρδίτιδα είναι η φλεγμονή όλων των δομών της καρδιάς, η ακροδερματίτιδα είναι δερματίτιδα των άκρων, η ενδοκυστίτιδα είναι η φλεγμονή του βλεννογόνου της ουροδόχου κύστης και η περιμυοσίτιδα είναι η φλεγμονή των ιστών γύρω από έναν μυ 7. 6 Εξαιρέσεις Υπάρχουν ορισμένοι όροι που δεν ακολουθούν τους κανόνες που περιγράφονται στα κεφάλαια 4 και 5. Τρεις από αυτές τις ελάχιστες εξαιρέσεις είναι οι ακόλουθες. Η διφθερίτιδα οφείλει το όνομά της στην αρχαία διφθέρα, ένα είδος επεξεργασμένου δέρματος στο οποίο έγραφαν. Η διφθερίτιδα είναι φλεγμονώδης προσβολή των αμυγδαλών, του βλεννογόνου της ρινός, του φάρυγγα και/ή του λάρυγγα και χαρακτηρίζεται από το σχηματισμό ψευδομεμβρανών που μοιάζουν με διφθέρες. 7 Ωστόσο, όροι όπως η παγκρεατίτιδα, η ακροποσθίτιδα, η ενδοκαρδίτιδα και η περιμυΐτιδα, δεν ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία, γιατί αφορούν φλεγμονές των ανατομικών δομών πάγκρεας, ακροποσθία, ενδοκάρδιο και περιμύιο, αντίστοιχα, και σχηματίζονται όπως στην πρώτη ομάδα του Πίνακα 2.

13 13 Η ινσουλίτιδα είναι φλεγμονή των παγκρεατικών νησιδίων, που οδηγεί στην καταστροφή των β-κυττάρων και τη διακοπή παραγωγής ινσουλίνης από αυτά. Η κυτταρίτιδα, που σύμφωνα με τον κανόνα θα σήμαινε φλεγμονή των κυττάρων, περιγράφει τη φλεγμονή μαλακών μορίων ή συνδετικού ιστού. 7 Συμπεράσματα Οι ιατρικοί όροι με την κατάληξη -ίτιδα σχηματίζονται σύμφωνα με τους κανόνες σύνθεσης και παραγωγής της γενικής νεοελληνικής γλώσσας. Πρόκειται για ένα σύνολο όρων που πληροί όλες τις ορολογικές αρχές της ονοματοδοσίας διαφάνεια, συνέπεια, γλωσσική καταλληλότητα, γλωσσική οικονομία, παραγωγικότητα συνθετικότητα, γλωσσική ορθότητα και γλωσσική εντοπιότητα εκτός της γλωσσικής οικονομίας σε ορισμένες περιπτώσεις [20]. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των όρων αυτών είναι η μεγάλη διαφάνεια, καθώς με έναν μονολεκτικό όρο ενημερωνόμαστε τόσο για τη φλεγμονώδη φύση της πάθησης, όσο και για τη θέση αυτής. Στη διαφάνεια αυτή συνεισφέρουν και οι επιπρόσθετοι προσδιορισμοί που μας δίνουν ακόμα περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την αιτία της φλεγμονής, με τον επικρατούντα τύπο της βλάβης κ.ά. Για τους παραπάνω λόγους η ονοματοδοσία της κατηγορίας αυτών των ιατρικών όρων μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο υπόδειγμα και για άλλα θεματικά πεδία, επιστημονικά ή μη. 8 Παραπομπές [1] Dorland s Ιατρικό αγγλοελληνικό & ελληνοαγγλικό λεξικό, Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδη, Αθήνα 1997 [2] Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Ά., Αντίστροφο λεξικό (επιγραμμική παραλλαγή: [3] Davidson, Γενικές Αρχές και Κλινική Πράξη της Ιατρικής Παθολογίας, Παριζιάνου, 2005 [4] Θεραπευτική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Παθολογικός Τομέας ΠΓΝ «Αλεξάνδρα», Θεραπευτική των συχνότερων νοσημάτων εσωτερικής παθολογίας, Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδη, Αθήνα 2008 [5] Eric B. Larson, Paul G. Ramson, Εγχειρίδιο Θεραπευτικής, Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδη, Αθήνα 2000 [6] Μουντοκαλάκης Θ. Β., Διαφορική Διάγνωση, Παριζιάνου, 2002 [7] Δημόπουλος Κ. Α., Ουρολογία, Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδη, 1998 [8] Μουλόπουλος Σ. Δ., Θεραπευτική εσωτερικών νόσων, Παριζιάνου, 2008 [9] Αραπάκη Γ. Ι., Κλινική σημειολογία και διαγνωστική, 2006 [10] Thomas P. Habif MD, Δερματικά νοσήματα Διάγνωση και θεραπεία

14 14 [11] Αδαμόπουλος Γ., Παπαφράγκου Κ., Φερεκύδης Ε., Τζαγκαρουλάκης Α., Κανδηλώρος Δ., Μανωλόπουλος Λ., Μαθήματα Ωτορινολαρυγγολογίας, Ιατρικές Εκδόσεις Ζήτα, Αθήνα [12] Μόσχος Μ. Ν., Εισαγωγή στην Οφθαλμολογία, Ιατρικές Εκδόσεις Ζήτα [13] Böcker Denk Heitz, Παθολογική Ανατομική, Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδη, 2007 [14] Δημητράκος Δ., Μέγα λεξικόν όλης της ελληνικής γλώσσης, 1964 [15] Webster s Random House Unabridged Dictionary, V3.0, 1999 [16] Τριανταφυλλίδης Μ., Νεοελληνική Γραμματική (Αναπροσαρμογή), ΟΕΔΒ, Αθήνα, Έκδοση 1998 [17] Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη), Νεοελληνική Γραμματική της δημοτικής, Θεσσαλονίκη 2002 [18] Βαλεοντής Κ., Νεοελληνικά σύνθετα ρήματα που προέρχονται με δύο τρόπους σύνθεσης από απλά ρήματα με αρχαιοελληνική προέλευση Σημασία και χρήση τους στην σύγχρονη οροδοσία/ονοματοδοσία, Πρακτικά 6ου Συνεδρίου «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία», Ελληνική Εταιρεία Ορολογίας (ΕΛΕΤΟ), Αθήνα [19] Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη), Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (επιγραμμική παραλλαγή: dictionaries/ dictonline/dictonlinetri.htm [20] Σχέδιο ΕΛΟΤ 402:2009, Ορολογική εργασία Αρχές και μέθοδοι Τατιάνα Βαλεοντή Τελειόφοιτη της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Ομόλογο μέλος της ΕΛΕΤΟ Καραμανλάκη 18, Αθήνα Τηλ.: , Ηλ-διεύθυνση:

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

Α ΤΑΞΗ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΑΞΗ Τ... ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΟΓΑΜΜΑ ΠΟΥΔΝ ΚΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΥΤΤΑΟ ΚΦΑΛΑΙΟ 2: ΙΤΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 3: ΜΥΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 4: ΚΥΚΛΟΦΟΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 5: ΑΙΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 6: ΠΠΤΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης

Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης Δ. Μήτσης 1, Θ. Χατζημπαλής 2, Β. Καραμπατάκης 2 Οι ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης αποτελούν εδώ και πολύ καιρό μία μόνιμη στήλη του περιοδικού, που έχει σαν σκοπό να δώσει στους οφθαλμιάτρους

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Θάνατοι στην Ελλάδα κατά το έτος 2000, κατά ηλικία θανόντος και αιτία θανάτου (Συνεπτυγµένος ιεθνής Κατάλογος του 1975)

Θάνατοι στην Ελλάδα κατά το έτος 2000, κατά ηλικία θανόντος και αιτία θανάτου (Συνεπτυγµένος ιεθνής Κατάλογος του 1975) Θάνατοι στην Ελλάδα κατά το έτος 2000, κατά ηλικία θανόντος και αιτία θανάτου (Συνεπτυγµένος ιεθνής Κατάλογος του 1975) Κω- Αιτίες θανάτων Σύνολο Ηλικία του θανόντος ε δικός δηλώθηκε Κάτω του 1 1-4 5-9

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Κάθε κατάσταση που εμφανίζεται με αιφνίδιο, οξύ κοιλιακό πόνο και άλλοτε άλλα συνοδά συμπτώματα ανήκει στα διαφοροδιαγνωστικά πλαίσια της οξείας κοιλίας. Ο γιατρός

Διαβάστε περισσότερα

φροντιστήρια επίγνωση

φροντιστήρια επίγνωση ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑ.Λ. 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Επιμέλεια θεμάτων: Εμμανουέλα Μαθιουδάκη, Βιολόγος ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 2007 ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 2007 ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 2007 ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ποια είναι η αιτιολογία της σιδηροπενικής αναιµίας; (Μονάδες 8) Β. Τι είναι το «ερεθισµαταγωγό σύστηµα» (Μονάδες 4) και από ποια µέρη αποτελείται; (Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων οδηγός για κλινική εξέταση Δεύτερη έκδοση Barbara Bates, M.D. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων I. Ανδρουλάκη Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Φλεγμονή Ανεπάρκεια ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Φλεγμονή που συνοδεύεται από διάφορα συμπτώματα στο σκύλο και

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9 1.Γενικά περί Ρευµατικών Νοσηµάτων 2.Συστηµατικός Ερυθηµατώδης Λύκος ( Σ. Ε. Λ.) 3. Ρευµατοειδής Αρθρίτιδα 4. Οστεοαρθρίτιδα 5. Σκληρόδερµα, Προοδευτική Συστηµατική Σκλήρυνση 01/15 1.Γενικά περί Ρευµατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΙΙ

ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΙΙ ΤΟΜΕΑΣ ΡΑΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ Β ΕΞΑΜΗΝΟ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΙΙ 2 ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ 3 4 5 ΒΑΣΗ ΚΡΑΝΙΟΥ 6 ΚΡΟΤΑΦΟΓΝΑΘΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ 7 ΠΑΡΑΡΡΙΝΙΟΙ ΚΟΛΠΟΙ 8 9 10 11 ΑΤΛΑΝΤΟΑΞΟΝΙΚΗ ΑΡΘΡΩΣΗ 12 13 14 15 ΑΡΘΡΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

1 Απάθεια Ισχαιμική ασθένεια της καρδιάς

1 Απάθεια Ισχαιμική ασθένεια της καρδιάς Α/α Θεραπευτικές Αντιδράσεις Αιτίες Αποτέλεσμα Α ν τ ι δ ρ ά σ ε ι ς τ ο υ ν ε υ ρ ι κ ο ύ σ υ σ τ ή μ α τ ο ς (Αντίδραση προς βελτίωση με αποτέλεσμα την αναδιοργάνωση και τόνωση όλων των συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά Tοξικότητα Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας Αντικείμενα του μαθήματος Να εξοικειωθεί με την έννοια της τοξικότητας, όργανο στόχος Να μπορεί να ξεχωρίσει την οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Τι είναι ουρολοίμωξη; Σαν ουρολοίμωξη χαρακτηρίζουμε την βακτηριδιακή λοίμωξη κυρίως οποιοδήποτε σημείου του ουροποιητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Γ Ρ Α Φ Η 0009 ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΣΠΟΝ ΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ - ΟΣΦΥΟΙΕΡΗ ΜΟΙΡΑ 0555 ΗΛΕΓΜΕΝΕΣ ΑΞΟΝΙΚΕΣ-ΜΑΓΝΗΤΙΚΕΣ ΤΟΜ. ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Π Ε Ρ Ι Γ Ρ Α Φ Η 0009 ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΣΠΟΝ ΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ - ΟΣΦΥΟΙΕΡΗ ΜΟΙΡΑ 0555 ΗΛΕΓΜΕΝΕΣ ΑΞΟΝΙΚΕΣ-ΜΑΓΝΗΤΙΚΕΣ ΤΟΜ. ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0001 ΑΞΟΝΙΚΕΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 4442 ΑΞΟΝΙΚΕΣ-ΜΑΓΝΗΤΙΚΕΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΕ ΕΓΚΡΙΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 0444 ΑΞΟΝΙΚΕΣ-ΜΑΓΝΗΤΙΚΕΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΕ ΑΠΟΦΑΣΗ.Σ. 4441 ΑΞΟΝΙΚΕΣ-ΜΑΓΝΗΤΙΚΕΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΕ ΑΠΟΦΑΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΙΩΑΝΝΗΣ Η. ΓΚΡΙΝΙΑΤΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ο. ΜΙΧΑΗΛ ΗΛΙΑΣ Α. ΜΠΑΣΤΟΥΝΗΣ ISBN 978-960-372-098-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1. Απάντηση του οργανισμού στην κάκωση... 1 Φυσιολογία της

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Τοπάλης, Κώστας Βαλεοντής ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Evangelos Topalis, Kostas Valeontis ABSTRACT

Ευάγγελος Τοπάλης, Κώστας Βαλεοντής ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Evangelos Topalis, Kostas Valeontis ABSTRACT ΕΛΕΤΟ 8 ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία» Αθήνα, 10-12 Νοεμβρίου 2011 Αγγλικά δίλεκτα του τύπου Noun Noun στο Διεθνές Πρότυπο ISO/IEC 2382-1:1993 της βασικής ορολογίας πληροφορικής και τα ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Διευθυντές : Καθ. Σταύρος Α. Δημητράκος Καθ. Παναγιώτης Οικονομίδης Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Δεξιότητες 28-33 Κεφάλαιο ΙV i. Επιπεφυκίτιδες ii. Όγκοι επιπεφυκότα iii. Δ/Δ κριτήρια Ηλ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ Α' ΕΤΟΥΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2013-2014 Πληροφορίες Εγγραφές Πυλαίας 27, 54454 Θεσσαλονίκη, Δευτέρα έως Παρασκευή 10.00-18.00. Τηλ.: 2310868117

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων:

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων: EMA/411054/2015 EMEA/H/C/000992 Περίληψη EPAR για το κοινό γολιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ

Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ Α. ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥ ΔΙΣΚΟΥ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΤΟΥ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι βρίσκονται μεταξύ των σωμάτων των σπονδύλων. Ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

5.4 Το μυοσκελετικό σύστημα του ανθρώπου ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

5.4 Το μυοσκελετικό σύστημα του ανθρώπου ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 3. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: Α. Η μέλισσα είναι έντομο που: α. έχει σπονδυλική στήλη β. μπορεί να κολυμπάει γ. πετάει με τη βοήθεια μεμβρανωδών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. 1. Θεραπευτικές αρχές στην Oγκολογία. 2. Βασικές αρχές Φυσικής. 3. Επιλογή του θεραπευτικού µηχανήµατος και της τεχνικής

Περιεχόµενα. 1. Θεραπευτικές αρχές στην Oγκολογία. 2. Βασικές αρχές Φυσικής. 3. Επιλογή του θεραπευτικού µηχανήµατος και της τεχνικής Περιεχόµενα 1. Θεραπευτικές αρχές στην Oγκολογία 1.1. O ογκολογικός ασθενής... 17 1.2. Ο ρόλος της ακτινοθεραπείας στην αντινεοπλασµατική αγωγή... 21 1.3. ιαγνωστική και θεραπευτική στρατηγική... 23 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging)

Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΡΑΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging) Βασικές αρχές και κλινικές

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά ορολογικά δίλεκτα ως ισοδύναμα αγγλικών διλέκτων του τύπου Noun Noun: εννοιολογική ανάλυση, ορολογική ανάλυση και συνθήκες μονολέκτησής τους

Ελληνικά ορολογικά δίλεκτα ως ισοδύναμα αγγλικών διλέκτων του τύπου Noun Noun: εννοιολογική ανάλυση, ορολογική ανάλυση και συνθήκες μονολέκτησής τους Ελληνικά ορολογικά δίλεκτα ως ισοδύναμα αγγλικών διλέκτων του τύπου Noun Noun: εννοιολογική ανάλυση, ορολογική ανάλυση και συνθήκες μονολέκτησής τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Κώστας Βαλεοντής Στην παρούσα εργασία αναφερόμαστε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΟΥ Ο όρος πόνος προέρχεται από τη λατινική λέξη POENA που σημαίνει PUNISHMENT(τιμωρία)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

«Άνθρωπος και Υγεία»

«Άνθρωπος και Υγεία» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ «Άνθρωπος και Υγεία» Ημερομηνία:. Ονοματεπώνυμο:. Βαθμός: ΘΕΜΑ Α Α1. Να σημειώσετε τη σωστή απάντηση στις επόμενες προτάσεις: 1. Προκαρυωτικοί οργανισμοί είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ Το ορολόγιο της βιοϊατρικής: συλλογή και επεξεργασία του γλωσσικού υλικού. Μαβίνα Πανταζάρα, ρ. Γλωσσολόγος

ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ Το ορολόγιο της βιοϊατρικής: συλλογή και επεξεργασία του γλωσσικού υλικού. Μαβίνα Πανταζάρα, ρ. Γλωσσολόγος ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ Το ορολόγιο της βιοϊατρικής: συλλογή και επεξεργασία του γλωσσικού υλικού Μαβίνα Πανταζάρα, ρ. Γλωσσολόγος Η µακροδοµή της οντολογίας Ένα από τα βασικά βήµατα για την ανάπτυξη της οντολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ:

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ---- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ B ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη:

Διαβάστε περισσότερα

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική Κωδικός Μαθήματος: MA0211 ΜΑ0212 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα

Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα Α. Γ. Τζιούφας Αναπλ. Καθηγητής Παθολογικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ο σύνδρομο Sjogren ή αυτοάνοση επιθηλιΐτιδα είναι ένα χρόνιο αυτοάνοσο

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών

Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2014-2015 Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών Παναγιώτης Αν. Γεωργούλιας Αν. Καθηγητής Πυρηνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ 11 Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ, 2013-2014

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ 11 Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ, 2013-2014 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Διευθυντής: Καθηγητής Π. Πρασόπουλος ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

MRI ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ

MRI ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ MRI ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ Η παθολογία της ποδοκνημικής άρθρωσης είναι αρκετά συχνή και αφορά ως επί των πλείστων κακώσεις που οδηγούν σε οξείες ή χρόνιες καταστάσεις. Απλά διαστρέμματα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος

Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος AΠΟΚΛΕIΣΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑI ΚΥΠΡΟ: MIMI D.lux - SQOOM Concept HELLAS Εμπορικό Κέντρο Μεγ. Αλεξάνδρου 65302 Καβάλα, ΕΛΛΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών ακαδημαϊκού έτους 2013-2014

Πρόγραμμα Σπουδών ακαδημαϊκού έτους 2013-2014 Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Πρόγραμμα Σπουδών ακαδημαϊκού έτους 2013-2014 Α ΕΞΑΜΗΝΟ Ιατρικά Μαθηματικά Βιοστατιστική Ιστορία της Ιατρικής Χημεία Ιστολογία Ι Εμβρυολογία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Τι είναι ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) Ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) είναι μια Ιατρική Μέθοδος που χρησιμοποιεί το πτερύγιο του αυτιού με διαγνωστικό και θεραπευτικό σκοπό. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ Μιχάλης Κακέπης Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΟΡΙΣΜΟΣ Με τον όρο ουλωτική αλωπεκία, εννοούμε μία ομάδα σπανίων διαταραχών, που καταστρέφουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση που συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ : Ορολογία και λίγα λόγια για τον καρκίνο Χαρακτηριστικά του καρκίνου Μεταλλάξεις Μεταλλάξεις και καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ-ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Παθολογική Κλινική Γ.Ν. «Η Παμμακάριστος» ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Κωνσταντινίδης Ιωάννης Συντ. Διευθυντής Μανιατάκου Μαρία Επικ. Παθολόγος Παρούσα νόσος Άνδρας 38 ετών με: Εμπύρετο

Διαβάστε περισσότερα

Π.Δ. 228/2000: ΑΔΕΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ (ΦΕΚ Α 197/12.9.2000)

Π.Δ. 228/2000: ΑΔΕΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ (ΦΕΚ Α 197/12.9.2000) Π.Δ. 228/2000: ΑΔΕΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ (ΦΕΚ Α 197/12.9.2000) Όπως τροποποιήθηκε με το Π.Δ. 210/2003 1, ΦΕΚ Α 168/2.7.2003, και ισχύει σήμερα. Έχοντας υπόψη: Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί

Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί τα έσω του σπλήνα Τα επινεφρίδια είναι άνω, πρόσθια και

Διαβάστε περισσότερα

Τα νέα πρότυπα ΕΛΟΤ 561 και ΕΛΟΤ 402

Τα νέα πρότυπα ΕΛΟΤ 561 και ΕΛΟΤ 402 6 ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία» Αθήνα, 1-3 Νοεμβρίου 2007 Ανοικτή συζήτηση Θέμα: Αρχές της Ορολογίας Προσαρμογή των Διεθνών Προτύπων για την ελληνική γλώσσα Συντονίστρια: Μαριάννα Κατσογιάννου,

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 1 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ ΔΙΑ ΒΊΟΥ ΒΙΟΕΠΙΣΤΉΜΕΣ Ώρα μαθήματος Αντικείμενο Τίτλος μαθήματος 14.00-18.00 Παθολογία (Χ. Κουτίνας, Ν. Σούµπασης) Παθολογία (Χ. Κουτίνας,

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο

3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Εταιρία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού 3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Καθαρισμός έλκους διαβητικού ποδιού ADDO TESFAYE ΙΑΤΡΟΣ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Α ΠΡΠ ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ Υπ. ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Καθαρισμός

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Βελονισµού ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ Α' ΕΤΟΥΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΘΗΝΩΝ 2011-2012

Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Βελονισµού ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ Α' ΕΤΟΥΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΘΗΝΩΝ 2011-2012 Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Βελονισµού ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ Α' ΕΤΟΥΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΘΗΝΩΝ 2011-2012 1ο Σεµινάριο Εισηγητής: Χαρίσιος Καρανικιώτης Σάββατο 1 Οκτωβρίου 2011 10.00-14.00: Ζωτική ενέργεια Αίµα - Σωµατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΙΩΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΣΤΟ 1 0 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΜΑ 1 0 Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να επιλέξετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1. Τα βακτήρια διαθέτουν: α. Μιτοχόνδρια β. Ριβοσώματα

Διαβάστε περισσότερα

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ!ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ!ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ!ΚΝΣ!

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ!ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ!ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ!ΚΝΣ! ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣΕΠΙΠΛΟΚΕΣΛΟΙΜΩΞΕΩΝΚΝΣ ΜΑΡΘΑΣΠΗΛΙΩΤΗ Νευρολόγος Α ΝευρολογικήΚλινική ΝοσοκομείοΑΧΕΠΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ15/12/2012 ΕΝΤΟΠΙΣΗΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΩΝΕΠΙΠΛΟΚΩΝ ΚΝΣ/ΠΝΣ ΚΝΣ Εγκέφαλος Μήνιγγες Νωτιαίος μυελός ΠΣ Περιφερικά

Διαβάστε περισσότερα

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Το σήμα στην Μαγνητική Τομογραφία Τ1 ακολουθία: το λίπος έχει το νερό έχει Τ2 ακολουθία: το νερό έχει Τ1 Τ2

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ.ΕΤΟΥΣ 2014-15

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ.ΕΤΟΥΣ 2014-15 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ.ΕΤΟΥΣ 2014-15 Α ΕΤΟΣ Εξάμηνο Α 1. ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ 2. ΙΑΤΡΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 3. ΙΑΤΡΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ 4. ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ Ι 5. ΕΜΒΡΥΟΛΟΓΙΑ Ι 6. ΙΑΤΡΙΚΗ ΗΘΙΚΗ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ 7. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΥΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΕΝΟΝΤΩΝ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΟΣΤΩΝ 2. ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ Α. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥ ΚΡΑΝΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Λήψη προσφορών για δαπάνη ποσού 5.310,67 (πέντε χιλιάδες τριακόσια δέκα ευρώ και εξήντα επτά λεπτά) για την προµήθεια εργαστηριακού εξοπλισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Στοιβάδες δέρματος Επιδερμίδα (τέσσερις στοιβάδες κυττάρων) Χόριο (άφθονα αγγεία και νεύρα) Υποδερμάτιο πέταλο (περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ

Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2013 2014 Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Χρόνος: Δευτέρα έως

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα