ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ ΑΥΤΟΦΥΗ Ε Ω ΙΜΑ ΧΟΡΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΧΑΝΙΩΝ. Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ ΑΥΤΟΦΥΗ Ε Ω ΙΜΑ ΧΟΡΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΧΑΝΙΩΝ. Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης"

Transcript

1 Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ ΑΥΤΟΦΥΗ Ε Ω ΙΜΑ ΧΟΡΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΧΑΝΙΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ: ΓΟΓΟΝΑΚΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΥΠΡΙΩΤΑΚΗΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2010

2 13. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΡΟΛΟΓΟΣ 2 2. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ 3 3. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 4 4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΑΓΡΙΩΝ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΦΥΤΩΝ ΠΟΩ Η ΦΥΤΑ 8 Amaranthussp 8 Tordylium apulum 10 Scandix pecten veneris 12 Daucus carota 14 Scaligeria napiformis 16 Oenothera pimpineloides 18 Kudmania sicula 20 Foeniculum vulgare 22 Pimpinella peregrine 24 Cynara cornigera 26 Chrysanthemum segetum 28 Scolymus hispanicus 30 Atractylis gummifera 32 Anchusa azurea 34 Sinapis alba 36 Hirschfeldia incana 38 Raphanus raphanistrum 40 Petromarula pinnata 42 Stellaria media 44 Silene vulgaris 46 Chenopodium album 48 Urospermum picroides 52 Urospermum picroides 54 Sonchus asper 56 Tragopogon sinuatus 58 Leontodon tuberosus 60 Crepis vesicaria 62 Helmintotheca echioides 64 Crepis commutate 66 Cichorium spinosum 68 Cichorium intybus 70 Tamus communis 72 Scapiosa atropurpurea 74 Scorpiurus muricatus 76 2

3 Asparagus aphyllus 78 Ornithogalum narbonense 80 Allium ampeloprasum 81 Papaver rhoeas 83 Rumex spp 85 Rumex puleher 87 Ranunculus ficariiformis 89 Solanum nigrum 91 Urtica pilulifera ΘΑΜΝΟΙ 95 Capparis spinosa 95 Pasium majus 97 Origanum vulgare ΕΝΤΡΑ 101 Laurus nobilis ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΜΕ ΤΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΜΕ ΤΑ ΚΟΙΝΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΜΕ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΛΕΞΙΚΟ ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ 114 3

4 1. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Σπουδάζω στη Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας στο Τµήµα Φυτικής Παραγωγής κι η µεγάλη µου λατρεία για τη φύση καθώς κι η αγάπη µου για το περιβάλλον µε ώθησαν να επιλέξω αυτό το θέµα και να το αναλύσω στην πτυχιακή µου εργασία. Για την ολοκλήρωση της εργασίας σηµαντική ήταν η συµβολή ανθρώπων που έχουν στενή και καθηµερινή ενασχόληση µε τη φύση. Αρχικά, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους γονείς µου Ματθαίο (ετών 65) και Θεανώ (ετών 55) Γογονάκη, τα αδέλφια µου Νεκταρία και Νίκο για τη βοήθεια και τη στήριξη που µου προσέφεραν, τους θείους µου Κυριάκο (ετών 67) και Μαρία (ετών 57) Ζαµπετουλάκη, Κωστούλα Γεωργουδάκη (ετών 60) για τις πληροφορίες που µου έδωσαν και τη βοήθειά τους για τη συλλογή των φυτών, τον ξάδερφο µου Γιάννη Ζαµπετουλάκη για τη συµβολή του στη φωτογράφηση των φυτών καθώς και µερικούς ηλικιωµένους κατοίκους του χωριού µου, τον κ. Κουράκη Μιχαήλ (ετών 75), τον κ. Καποκάκη Χρήστο (ετών 90), τον κ. Καλογερόπουλο Γεώργιο (ετών 78) και την κα. Θεοδωράκη Αργυρώ (ετών 71) για τις πληροφορίες που µου έδωσαν για τα φυτά. Ακόµη, θα ήθελα να ευχαριστήσω τη φιλόλογο κα. Μαρκάκη Ελευθερία, η οποία έκανε τις διορθώσεις του κειµένου. Τέλος, θα ήθελα να εκφράσω τις θερµές µου ευχαριστίες στον καθηγητή της Σχολής Τεχνολογίας Γεωπονίας του Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύµατος Κρήτης κ. Κυπριωτάκη Ζαχαρία για την πολύτιµη βοήθεια και την καθοδήγησή του για την περάτωση της εργασίας. 2. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Η παρούσα εργασία πραγµατοποιήθηκε µε τη βοήθεια κάποιων ανθρώπων, που µε τις πολύτιµες πληροφορίες τους µου έδωσαν αρκετό υλικό. Πήγα σε χωράφια για να συλλέξω τα φυτά και να βγάλω φωτογραφίες αυτών, ώστε να τις έχω στο αρχείο µου. Στη συνέχεια, ρώτησα ανθρώπους µεγαλύτερης ηλικίας για να πάρω πληροφορίες για κάθε φυτό κι έκανα διασταύρωση αυτών, ώστε να συµπεριληφθούν στην εργασία µου ακριβή κι επιβεβαιωµένα στοιχεία. Εντούτοις, αντιµετώπισα αρκετές δυσκολίες όσον αφορά στην έρευνά µου. Για παράδειγµα, καταστράφηκαν µερικά από τα δείγµατά µου από έντοµα κι έπρεπε να τα συλλέξω ξανά. Τέλος, αντιµετώπισα δυσκολίες όσον αφορά στην πρόσβασή µου στους αγρούς λόγω των αντίξοων καιρικών συνθηκών. 4

5 Η σειρά παρουσίασης των φυτών είναι αλφαβητική σύµφωνα µε τις οικογένειές τους. Μία ή και περισσότερες φωτογραφίες του κάθε φυτού, συνοδευµένες από µια απλή περιγραφή, αποτελεί το βασικό µέρος της παρουσίασης. Στη συνέχεια αναγράφεται ο βιότοπος. Η αναφορά στο φυτό τελειώνει µε τις ιδιότητες, τις χρήσεις του αλλά και µε ορισµένες προτάσεις για τη χρησιµοποίησή του. Στο τέλος του βιβλίου (σελ. 103,104) βρίσκεται το ευρετήριο µε αλφαβητική σειρά όλων των φυτών, που αναφέρονται σε αυτό το βιβλίο µε τη λατινική επιστηµονική τους ονοµασία αλλά και µε τις δηµώδεις ονοµασίες τους (σελ. 105,106). Η βιβλιογραφία (σελ. 113,114) είναι πλούσια και δείχνει τον όγκο της έρευνας που διεκπεραιώθηκε. Υπάρχει πληθώρα πληροφοριών για το κάθε φυτό και σαφείς περιγραφές αυτών. Για την κατανόηση των στοιχείων υπάρχει πλούσιο φωτογραφικό υλικό. Αρχικά, ο αναγνώστης µπορεί να διαβάσει το όνοµα του φυτού που τον ενδιαφέρει, στη συνέχεια να δει την περιγραφή και τη µορφολογία του στην αντίστοιχη φωτογραφία και να πληροφορηθεί για τις ιδιότητές του. Αξίζει να σηµειωθεί ότι πολλά στοιχεία, όπως οι φωτογραφίες και η πληροφόρηση, είναι πρωτογενές υλικό. Το φωτογραφικό, το χειρόγραφο και το µαγνητοφωνηµένο υλικό φυλάσσεται στα αρχεία µου. Τα στοιχεία για την εργασία αυτή τα συλλέγω εδώ και καιρό, από τον Οκτώβριο του 2008 µέχρι το Μάιο του 2010, σε διάφορα στάδια των φυτών από την ανθοφορία µέχρι την καρποφορία. 3. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην εποχή µας γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική η ανάγκη για επιστροφή στην παραδοσιακή µεσογειακή διατροφή. Πρόκειται για διατροφή, η οποία περιλαµβάνει πολλών ειδών αγριόχορτα και τα οποία µπορούν µαγειρεµένα ή φρέσκα ως χορταστική σαλάτα να γίνουν µέρος της καθηµερινής διατροφής, που θα αποτελέσει σύµµαχο µιας καλύτερης υγείας. Πριν από δεκάδες χιλιάδες χρόνια, ένα µεγάλο µέρος της 5

6 ενεργειακής πρόσληψης των προγόνων µας βασιζόταν σε αγριόχορτα, τα οποία ήταν ιδιαιτέρως πλούσια σε διάφορα συστατικά όπως βιταµίνη C, Ω-3 λιπαρά οξέα, µεταλλικά στοιχεία κι άλλα. Ζούµε σε ένα προικισµένο νησί, την Κρήτη, το οποίο φηµίζεται, από αρχαιοτάτων χρόνων, για την πλούσια και αξιόλογη χλωρίδα του. Ήθισται οι Κρητικοί να καταναλώνουν τα χόρτα χωρίς φόβο, πράγµα που δεν συµβαίνει σε άλλα µέρη της Ελλάδας. Αυτά τα φυτά έχουν εδώδιµη και θεραπευτική χρήση, γι αυτό είναι πολύ σηµαντικό να καταγραφούν, ώστε να τα µάθουν οι νεότερες γενιές. Στην Ελλάδα τα παλαιότερα χρόνια, τα χόρτα θεωρούνταν υποδεέστερη τροφή, πιθανότατα λόγω του ότι καταναλώνονταν σε αφθονία από ασθενέστερες κοινωνικές τάξεις. Έπαιξαν, όµως, σηµαντικό ρόλο στην αντιµετώπιση ζωτικών προβληµάτων, που πολλές φορές απείλησαν τον ελληνικό πληθυσµό. Από την αρχαιότητα µέχρι και σήµερα σε όλο τον κόσµο και κυρίως στην Ελλάδα οι άνθρωποι χρησιµοποιούν στην διατροφή τους τα χόρτα είτε ως σαλάτα, είτε σε χορτόπιτες, είτε βραστά ή µαγειρεµένα µε διάφορους τρόπους. Τα χόρτα χρησιµοποιούνται και τρώγονται περισσότερο στην Κρήτη, η οποία αναµφίβολα συνιστά ένα εξαίρετο φυσικό περιβάλλον ώστε να θεωρείται ότι έχει µια από τις πιο ενδιαφέρουσες χλωρίδες του κόσµου. Η πλούσια σε εδώδιµα είδη κρητική χλωρίδα παρείχε πάντα στο κρητικό νοικοκυριό τη δυνατότητα να συµπεριλαµβάνεται στη διατροφή. Στις µινωικές τοιχογραφίες φαίνεται έκδηλα η ιδιαίτερη σχέση που είχαν οι παλιοί Κρήτες µε τη φύση και τα γεννήµατά της καθώς εικονίζονται πολλά φυτά, τα οποία διαδραµάτιζαν έναν εντελώς ιδιαίτερο ρόλο στην καθηµερινή ζωή και λατρεία. Στα µεταγενέστερα χρόνια τα χόρτα αποτελούσαν την κυριότερη τροφή των φτωχών και των καλλιεργητών της γης. Ούτως ή άλλως, το διαιτολόγιο των Κρητικών ήταν πάντα πλούσιο σε χόρτα. Οι γευστικές συνήθειες κάθε περιοχής καθόριζαν όχι µόνο τους συνδυασµούς των χορταρικών που προερχόταν από την κρητική φύση αλλά και τους τρόπους µαγειρέµατος. Είναι, πάντως, χαρακτηριστικό ότι όλα τα βρώσιµα χορταρικά, που αναφέρονται από τους βυζαντινούς συγγραφείς, παραµένουν ακόµη και σήµερα βρώσιµα στην Κρήτη. Στο Μεσαίωνα τα χόρτα ήταν η τροφή των φτωχών αγροτών της Κρήτης. Αυτό, βέβαια, δεν σήµαινε ότι τα χόρτα έλειπαν από το τραπέζι των αστών, απλά οι αστικές οικογένειες µπορούσαν να εξασφαλίσουν µεγαλύτερη ποικιλία τροφών και περισσότερες γεύσεις. Κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας οι Κρήτες χρησιµοποιούσαν πολύ τα άγρια χόρτα για τη δηµιουργία φαρµάκων. Τα άγρια βρώσιµα φυτά έπαιξαν σηµαντικό ρόλο σε δύσκολες συνθήκες διαβίωσης των Κρητικών όπως πόλεµοι, κατοχές, «κακές χρονιές» στην παραγωγή κι 6

7 άλλα. Η κρητική φύση προσέφερε απλόχερα στους κατοίκους της την πλούσια σε είδη βρώσιµη χλωρίδα της και βοήθησε, ώστε να µην πεινάσουν ποτέ. Βέβαια, εδώ πρέπει να τονίσουµε κι έναν από τους σηµαντικούς παράγοντες, που στάθηκε αφορµή για την ευρεία κατανάλωση βρώσιµων φυτών από τους Κρητικούς, τον οποίο δεν µπόρεσαν να εντοπίσουν οι ξένοι περιηγητές αλλά και άλλοι ειδικοί. Η Κρήτη από τη Μινωική Εποχή µέχρι και σήµερα είναι τόπος παραγωγής και εξαγωγής ελαιόλαδου. Κάθε Κρητικός ανεξάρτητα από το αν ζούσε σε χωριό ή πόλη είχε και έχει το λάδι του. Τα χόρτα, όπως και να µαγειρευτούν, χρειάζονται άφθονο λάδι για να νοστιµίσουν και να καταναλωθούν µε ευχαρίστηση. Σε περιοχή µε επαρκή αριθµό ειδών βρώσιµων φυτών αλλά µε µηδενική παραγωγή ελαιόλαδου, όπως για παράδειγµα η Βόρεια Ελλάδα, είναι απίθανο να υπάρξει αξιοποίηση και κατανάλωση χόρτων σε τέτοιο βαθµό όπως στην Κρήτη. Εντύπωση προκαλεί στον ειδικό η ύπαρξη τόσο µεγάλου αριθµού ειδών φυτών, σε µια σχετικά µικρή περιοχή, όπως η Κρήτη. Έχει υπολογισθεί ότι στην Κρήτη υπάρχουν αυτοφυή φυτά. Όλη η Ελλάδα έχει περίπου και ολόκληρη η Ευρώπη Αξιοσηµείωτος, όµως, είναι ο αριθµός των ενδηµικών φυτών. Ένα µεγάλο κοµµάτι της χλωρίδας της Κρήτης καταλαµβάνει η άγρια βρώσιµη χλωρίδα. Μέσα σε καλλιεργήσιµη γη, αλλά και σε πετρώδη εδάφη, σε βραχώδεις ακτές, σε χέρσα χωράφια βρίσκεται µια από τις πολυτιµότερες σε φυτοποικιλότητα αλλά και σε διατροφική αξία χλωρίδα. Ο πλούτος της χλωρίδας της Κρήτης οφείλεται στη γεωγραφική της θέση, που της εξασφαλίζει ήπιο κλίµα, στην ύπαρξη πολλών βουνών, που χωρίζονται µεταξύ τους από κοιλάδες ή µικρές πεδιάδες και στην ύπαρξη πολλών φαραγγιών, µε αποτέλεσµα να δηµιουργούνται ποικίλοι βιότοποι µε διαφορετικό µικροκλίµα, που επηρεάζει τη χλωρίδα κάθε περιοχής. Οι βιότοποι της Κρήτης είναι η παραθαλάσσια ή παραλιακή ζώνη, η πεδινή ζώνη, η ηµιορεινή ζώνη, η ορεινή ζώνη, τα φαράγγια και οι υγρότοποι (Σφήκας, 1994). Η άγρια βρώσιµη χλωρίδα απειλείται ποικιλοτρόπως µε εξαφάνιση. Η µεγαλύτερη απειλή που αντιµετωπίζει είναι η εξάπλωση του επιγενούς φυτού Ξινίδα, η οποία καλύπτει τους ελαιώνες και γενικά τους αγρούς την άνοιξη. Είναι ένα φυτό, το οποίο έφτασε στην Κρήτη το Είναι το µοναδικό φυτό που έχει εγκλιµατιστεί τόσο τέλεια στο κρητικό περιβάλλον. Η εξάπλωσή της συνεχίζεται ραγδαία κι αυτό έχει ως αποτέλεσµα σήµερα να την συναντάµε από την παραλία µέχρι και την ορεινή ζώνη. Οι γεωργοί επιδιώκουν πολλές φορές την ύπαρξη ξινίδας στα χωράφια τους και τα επιχειρήµατα που προβάλλουν είναι ότι συγκρατεί το έδαφος από τη διάβρωση, κάνει τα χωράφια «αφράτα» και, τέλος αφού µαραθεί το Μάιο δεν αφήνει κατάλοιπα. Η ζηµιά εξαιτίας 7

8 αυτού του φυτού στη φυτοποικιλότητα είναι ανυπολόγιστη. (Σταυριδάκης, 2006) Η άγρια βρώσιµη χλωρίδα σήµερα δέχεται απειλές κι από άλλους παράγοντες την ανεξέλεγκτη κι εντατική υπερβόσκηση, που έχει καταστροφικές επιδράσεις στην τοπική χλωρίδα, ο εύκολος πολλαπλασιασµός ορισµένων φυτών, τα οποία εξαπλώνονται σε βάρος άλλων, εκτοπίζοντάς τα από τους βιότοπούς τους αργά αλλά σταθερά, η τουριστικοποίηση, η οποία µε αυξανόµενο ρυθµό οδηγεί στην καταστροφή της άγριας χλωρίδας. Όλο και περισσότερες αµµώδεις παραλίες τουριστικοποιούνται, πολλοί αµµόλοφοι καταστρέφονται και οι ελάχιστοι υγρότοποι αποξηραίνονται ή αλλοιώνονται σε τέτοιο βαθµό, ώστε παύουν να παίζουν το ρόλο καταφύγιου για τα φυτά. Μόνο στις βραχώδεις ακτές, που είναι σχεδόν απρόσιτες, διατηρείται ακόµη ανέπαφο το φυσικό περιβάλλον, η υπερσυλλογή, δηλαδή η αλόγιστη συλλογή φυτών καθώς επίσης και το συνεχές «ξερίζωµα» των φυτών αυτών, οι ψεκασµοί µε ζιζανιοκτόνα αλλά και η αλόγιστη χρήση φυτοφαρµάκων, στα οποία τα βρώσιµα φυτά είναι ευάλωτα, οι πυκνές και συνεχείς φυτεύσεις των θαµνωδών ελαιόδεντρων, που όταν µεγαλώσουν καλύπτουν όλη την επιφάνεια του χωραφιού µε τους βλαστούς τους κι έτσι ευδοκιµεί µόνο η ξινίδα, η βιοµηχανοποίηση καθώς και η ραγδαία αστικοποίηση οδηγούν στην εξαφάνιση πολλών βρώσιµων φυτών και τέλος, οι πυρκαγιές, οι οποίες καταστρέφουν την άγρια βρώσιµη χλωρίδα. Κάτω από αυτές τις συνθήκες δεν είναι παράξενο που δεκάδες φυτά της Κρήτης, γνωστά από το πρόσφατο παρελθόν σηµειώνονται πια µε ερωτηµατικό κι ασφαλώς θα είχαν χαθεί πολύ περισσότερα είδη αν δεν υπήρχαν τόσα πολλά φαράγγια, όπου βρίσκουν καταφύγιο µερικά από τα σπάνια και απειλούµενα φυτά. Έχοντας λάβει υπόψη όλα τα παραπάνω, αξίζει να αναφερθούν προτάσεις ως λύση για το πρόβληµα αυτό: i. καλλιέργεια και σπορά των αγρών µε ψυχανθή φυτά (π.χ. βίκος) ώστε τα βρώσιµα εδώδιµα είδη να πληθύνουν, ii. πρώιµη καταστροφή της ξινίδας από τους αγρούς, όχι µε ζιζανιοκτόνα αλλά µε όργωµα, το οποίο σχεδόν την εξαφανίζει, iii. τα οργώµατα σε χωράφια µε βρώσιµα φυτά επιβάλλεται να γίνονται όσο το δυνατόν καθυστερηµένα, ώστε να προλαβαίνουν τα φυτά να ανθίσουν και µε το όργωµα να παραχωθούν πολλοί σπόροι στο έδαφος και να φυτρώσουν την επόµενη χρονιά εδώδιµα χόρτα. (Σταυριδάκης, 2006) 8

9 Με βάση όλα τα παραπάνω στόχος της εργασίας αυτής είναι να γίνει καταγραφή των άγριων βρώσιµων φυτών στο Νοµό Χανίων της Κρήτης, που υπήρχαν από την αρχαιότητα µέχρι και σήµερα. ( Πρωτότυπη εικόνα ) 4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΑΓΡΙΩΝ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΦΥΤΩΝ 4.1 ΠΟΩ Η ΦΥΤΑ 9

10 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Amaranthaceae ΕΙ ΟΣ: Amaranthus sp. ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Βλήτο Περιγραφή Είναι πόα µονοετής, τα φύλλα είναι ωοειδή µε λεία επιφάνεια και τα άνθη είναι πολύ µικρά, χρώµατος κίτρινου. Η άνθισή τους γίνεται από τον Ιούλιο έως το Σεπτέµβριο. Amaranthus sp. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Τα βλήτα είναι κοινά σε καλλιεργούµενους αλλά και χέρσους αγρούς, σε όλα τα µέρη της πεδινής, ηµιορεινής και ορεινής ζώνης. Είναι έτοιµα για κατανάλωση από τον Ιούνιο έως τον Οκτώβριο. Από αυτά καταναλώνονται οι τρυφεροί βλαστοί και τα φύλλα µε διάφορους τρόπους όπως για παράδειγµα βραστά, τσιγαριστά ενώ πολλοί τα χρησιµοποιούν σε καλιτσούνια* και σε πίτες. Είναι χόρτο γλυκό, εύγευστο και µπορεί να µαγειρευτεί µόνο του αλλά και µε χόρτα εποχής όπως το στύφνο, τις κλουβίδες, το αγριόβλητο κι άλλα. εν αναφέρονται θεραπευτικές ιδιότητες για τα βλήτα. (Προφορική µαρτυρία) 10

11 Amaranthus sp. Βλαστός (Πρωτότυπη εικόνα) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Apiaceae (Umbeliferae) 11

12 ΕΙ ΟΣ: Tordylium apulum ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Καυκαλήθρα Περιγραφή Είναι πόα µονοετής, αρωµατική µε βλαστό τριχωτό, αυλακωτό κατά µήκος. Τα φύλλα είναι τριχωτά, τα κατώτερα πτεροσχιδή, βαθέως οδοντωτά, τα ανώτερα γραµµοειδή, σφηνοειδή και τα άνθη είναι λευκά. Η άνθιση γίνεται από τον Απρίλιο έως το Μάιο. Tordylium apulum. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Είναι είδος πολύ κοινό και το συναντάµε σε χέρσα αλλά, κυρίως, σε καλλιεργηµένα χωράφια της πεδινής και ηµιορεινής ζώνης. Η καυκαλήθρα είναι έτοιµη για κατανάλωση από το Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο. Είναι χόρτο από το οποίο µπορούµε να ψήσουµε τους βλαστούς µε τα φύλλα. Τρώγεται τσιγαριστό, σε πίτες και καλιτσούνια*. Είναι γλυκό σε γεύση και συνδυάζεται µε άλλα χόρτα εποχής. Ωµό είναι πολύ µυρωδάτο αλλά όταν µαγειρευτεί χάνει το άρωµά του. (Προφορική µαρτυρία) 12

13 Tordylium apulum. Βλαστός µε άνθος (Σταυριδάκης, 2006) 13

14 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Apiaceae (Umbeliferae) ΕΙ ΟΣ: Scandix pecten veneris ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Χάτζηκας Περιγραφή Είναι πόα µονοετής µε βλαστό χνουδωτό, τραχύ, γραµµωτό κατά µήκος µε διακλαδώσεις. Τα φύλλα είναι πτεροσχιδή και τα άνθη είναι λευκά. Η άνθιση γίνεται από τον Απρίλιο έως το Μάιο. Scandix pecten veneris. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Ο χάτζηκας είναι είδος κοινό και το συναντάµε σε καλλιεργούµενους αγρούς αλλά και σε άκρες δρόµων της πεδινής και ηµιορεινής ζώνης. Μπορεί να καταναλωθεί από το Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο. Είναι χόρτο από το οποίο τρώµε τους βλαστούς µε τα φύλλα. Τρώγεται τσιγαριστό σε πίτες και καλιτσούνια*. Είναι γλυκό χόρτο, πολύ µυρωδάτο και το συνδυάζουµε πάντα µε άλλα χόρτα εποχής. (Προφορική µαρτυρία) 14

15 Scandix pecten veneris. Ροζέτα (Σταυριδάκης, 2006) Scandix pecten veneris. Βλαστός (Σταυριδάκης, 2006) 15

16 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Apiaceae (Umbeliferae) ΕΙ ΟΣ: Daucus carota ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Σταφυλίνακας Περιγραφή Είναι πόα διετής µε βλαστούς όρθιους, µε διακλαδώσεις. Τα φύλλα του είναι µαλακά, προµήκη, πτερωτά και τα άνθη του είναι λευκά ή ρόδινα. Η άνθιση γίνεται από τον Απρίλιο έως το Μάιο. Daucus carota. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Είναι φυτό πολύ κοινό και το συναντάµε σε λιβάδια, στις άκρες των χωραφιών και, γενικά, σε καλλιεργηµένα χωράφια της πεδινής και ηµιορεινής ζώνης. Ο σταφυλίνακας είναι έτοιµος για κατανάλωση από το Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο. Από αυτόν χρησιµοποιούµε τη ρίζα και τους τρυφερούς βλαστούς µε τα φύλλα, τα οποία τρώγονται βρασµένα µε προσθήκη λαδόξυδου. Είναι πολύ νόστιµο, γλυκό, µυρωδάτο χόρτο και τρώγεται µόνο του ή σε συνδυασµό µε άλλα χόρτα εποχής. Το φυτό αυτό λέγεται ότι αφήνει µια ελαφρά γεύση γλυκάνισου. Λέγεται ότι βοηθάει στην πτώση της πίεσης. (Προφορική µαρτυρία) 16

17 Daucus carota. Άνθος (Πρωτότυπη εικόνα) Daucus carota. Βλαστοί µε άνθος (Πρωτότυπη εικόνα) 17

18 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Apiaceae (Umbeliferae) ΕΙ ΟΣ: Scaligeria napiformis ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Αγριοµαϊντανός Περιγραφή Είναι πόα µε βλαστό όρθιο, κυλινδρικό, λείο, διακλαδισµένο. Τα φύλλα είναι πτεροσχιδή, ροµβοειδή και τα άνθη είναι κιτρινόλευκα. Η άνθιση γίνεται από τον Απρίλιο έως το Μάιο. Scaligeria napiformis. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Τον αγριοµαϊντανό τον συναντάµε ανάµεσα σε πεζούλες, σε σκιερές θέσεις µε αρκετή υγρασία στην ηµιορεινή ζώνη. Είναι έτοιµος για κατανάλωση από το Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο. Από αυτόν τρώµε τους τρυφερούς βλαστούς µε τα φύλλα. Τον χρησιµοποιούµε στα τσιγαριστά, στις πίτες και τα καλιτσούνια* σε συνδυασµό πάντα µε άλλα χόρτα εποχής. Είναι πολύ µυρωδάτο χόρτο, γλυκό κι εύγευστο. (Προφορική µαρτυρία) 18

19 Scaligeria napiformis. Βλαστός (Σταυριδάκης, 2006) 19

20 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Apiaceae (Umbeliferae) ΕΙ ΟΣ: Oenothera pimpineloides ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Λιβαδίτης Περιγραφή Είναι πόα πολυετής, απλωτή. Τα φύλλα της βάσης είναι πτεροσχιδή µε φυλλάρια σφηνοειδή ή ωοειδή, τα φύλλα του βλαστού είναι πτεροσχιδή µε φυλλάρια γραµµοειδή και τα άνθη είναι κίτρινα. Η άνθιση γίνεται από το Μάιο έως τον Ιούνιο. Oenothera pimpineloides. Βλαστός (Πρωτότυπη εικόνα) Ο λιβαδίτης είναι κοινός σε καλλιεργούµενους αγρούς, που συγκρατούν υγρασία και, γενικά, σε λιβάδια της πεδινής και ηµιορεινής ζώνης. Είναι έτοιµος για κατανάλωση από το Μάρτιο έως το Μάιο. Από αυτόν καταναλώνονται τα φύλλα και οι τρυφεροί βλαστοί τσιγαριστοί, σε πίτες και καλιτσούνια* σε συνδυασµό µε άλλα χόρτα. Είναι γλυκό, γευστικό, µυρωδάτο και πολύ νόστιµο χόρτο. Το όνοµά του το πήρε, επειδή του αρέσει η υγρασία και φυτρώνει στα λιβάδια. (Προφορική µαρτυρία) 20

21 Oenothera pimpineloides. Άνθος (Σταυριδάκης, 2006) 21

22 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Apiaceae (Umbeliferae) ΕΙ ΟΣ: Kudmania sicula ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Ακουρνοπόδι Περιγραφή Είναι πόα πολυετής µε βλαστό χνουδωτό, στη βάση γραµµωτό, όρθιο µε αραιές διακλαδώσεις. Τα φύλλα του είναι πτερωτά µε φυλλάρια αντίθετα, πλατιά ωοειδή ή λογχοειδή πριονωτά και τα άνθη του είναι λευκοκιτρινωπά. Ο καρπός είναι κυλινδρικός, επιµήκης, λείος. Η άνθιση γίνεται από το Μάιο έως τον Ιούνιο. Kudmania sicula. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Το ακουρνοπόδι είναι φυτό που προτιµά υγρασία και το συναντάµε σε αραιούς πληθυσµούς της πεδινής και ηµιορεινής ζώνης. Είναι έτοιµο για κατανάλωση από το Μάρτιο έως το Μάιο. Από αυτό καταναλώνονται τα φύλλα και οι βλαστοί σε πίτες και καλιτσούνια* σε συνδυασµό µε άλλα χόρτα εποχής ή µόνο του τσιγαριστό µε πατάτες. Είναι γλυκό, γευστικό, και µυρωδάτο χόρτο. (Προφορική µαρτυρία) 22

23 Kudmania sicula. Βλαστός µε άνθος (Σταυριδάκης, 2006) 23

24 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Apiaceae (Umbeliferae) ΕΙ ΟΣ: Foeniculum vulgare ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Μάραθο Περιγραφή Είναι πόα διετής ή πολυετής µε βλαστό όρθιο, ισχυρό, γραµµωτό, πολύκλαδο και λείο αρωµατικό µέχρι 2 µέτρα ύψος. Τα φύλλα είναι πτεροσχιδή, τα άνθη είναι κίτρινα και ο καρπός του έχει µήκος4-8 χιλιοστά. Η άνθιση γίνεται από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο. Foeniculum vulgare. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Είναι κοινό φυτό και το συναντάµε στις άκρες των δρόµων, σε άγονα µέρη και, γενικά, σε ακαλλιέργητα και καλλιεργηµένα χωράφια. Το µάραθο καταναλώνεται από τον Οκτώβριο έως το Μάιο. Από αυτό χρησιµοποιούµε τους βλαστούς. Μπαίνει ως µυρωδικό στα τσιγαριστά γιατί δίνει εξαιρετικό άρωµα. Επίσης, χρησιµοποιείται σε πίτες και καλιτσούνια* µε άλλα χόρτα εποχής. Είναι γλυκό, γευστικό χόρτο και έχει παρόµοια γεύση µε το γλυκάνισο. Λέγεται ότι ανακουφίζει τα νεφρά από τους πόνους όταν έχουν πέτρα και βοηθάει στο να διαλυθεί, επίσης, όσοι πάσχουν από χολή ωφελούνται πίνοντας το ζωµό αφού πρώτα το βράσουν. 24

25 Foeniculum vulgare. Βλαστός µε άνθος (Σταυριδάκης, 2006) 25

26 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Apiaceae (Umbeliferae) ΕΙ ΟΣ: Pimpinella peregrina ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Πιπερίδα Περιγραφή Είναι πόα διετής µε βλαστό γραµµωτό κατά µήκος, µέχρι 1 µέτρο ύψος, διακλαδισµένο, έµφυλλο. Τα κατώτερα φύλλα είναι πτεροσχιδή µε φυλλάρια καρδιοειδή, οδοντωτά, τα µεσαία είναι σφηνοειδή, οδοντωτά και τα ανώτερα φύλλα είναι γραµµοειδή. Τα άνθη είναι λευκά και ο καρπός µε τρίχα όρθια. Η άνθιση γίνεται από τον Απρίλιο έως το Μάιο. Pimpinella peregrina. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Την πιπερίδα τη συναντάµε σε πετρώδεις, αιχµηρούς και επικλινείς τόπους της πεδινής και ηµιορεινής ζώνης. Είναι έτοιµη για κατανάλωση από τον Ιανουάριο έως το Μάρτιο. Από αυτήν καταναλώνονται τα φύλλα και οι τρυφεροί βλαστοί τσιγαριστοί σε πίτες και καλιτσούνια* σε συνδυασµό µε άλλα χόρτα. Είναι γλυκιά και γευστική. (Προφορική µαρτυρία) 26

27 Pimpinella peregrina. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Pimpinella peregrina. Βλαστός µε άνθη (http://rips-uis.lubw.baden-wuerttemberg.de) 27

28 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Asteraceae (Compositae) ΕΙ ΟΣ: Cynara cornigera ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Αγριαγκινάρα Περιγραφή Είναι πόα πολυετής µε βλαστό όρθιο, εύρωστο. Τα φύλλα είναι σε διάταξη ρόδακα, βαθιά λοβωτά µε ανοιχτόχρωµες νευρώσεις στην επάνω επιφάνεια. Έχει κεφάλια µε ανθίδια σωληνοειδή, κιτρινωπά. Η άνθισή της γίνεται από το Μάρτιο έως το Μάιο. Cynara cornigera. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Τη συναντάµε σε ακαλλιέργητα κυρίως χωράφια, σε φρυγανότοπους* της πεδινής, ηµιορεινής και ορεινής ζώνης. Η αγριαγκινάρα καταναλώνεται από το Μάρτιο έως τον Απρίλιο. Από αυτή χρησιµοποιούµε το κεφάλι που µοιάζει µε την ήµερη αγκινάρα και τους βλαστούς. Μπορούµε να τη φάµε ωµή µε λάδι και λεµόνι, να την 28

29 προσθέσουµε στα τσιγαριστά χόρτα και να την µαγειρέψουµε µε κρέας. Είναι νόστιµη και γευστική. (Προφορική µαρτυρία) Cynara cornigera. Καρπός (Πρωτότυπη εικόνα) 29

30 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Asteraceae (compositae) ΕΙ ΟΣ: Chrysanthemum segetum ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Μαντηλίδα κίτρινη Περιγραφή Είναι πόα µονοετής, ο βλαστός είναι όρθιος, ολιγόκλαδος, λείος και δεν υπερβαίνει τα 50εκ. Τα κατώτερα φύλλα είναι οδοντωτά, σχεδόν πτεροσχιδή και τα υπόλοιπα λογχοειδή. Έχει κεφάλια µεγάλα µονήρη µε περίβληµα λογχοειδές. Ανθίδια µε γλωσσίδιο έχουν χρώµα χρυσοκίτρινο. Η άνθισή της γίνεται από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο. Chrysanthemum segetum. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Η µαντηλίδα είναι κοινή σε καλλιεργούµενους και χέρσους αγρούς σε όλη την Ελλάδα και βρίσκεται σε άκρες χωραφιών, αµπελώνες και ελαιώνες της πεδινής, ηµιορεινής και ορεινής ζώνης. Είναι έτοιµη για κατανάλωση από το Μάρτιο ως τον Ιούνιο. Από αυτήν καταναλώνονται οι τρυφεροί βλαστοί και τα φύλλα ωµά ως σαλάτα ή τσιγαριστά. Επίσης, τρώγονται οι βλαστοί αφού βράσουν µε ξύδι. Είναι χόρτο που τρώγεται µόνο του, δεν συνδυάζεται µε άλλα χόρτα και δεν θεωρείται πολύ εύγευστο. Έχει βρεθεί ότι η ρίζα του είναι επουλωτικό των πληγών. Τα τελευταία χρόνια δεν καταναλώνεται τόσο συχνά. (Προφορική µαρτυρία) 30

31 Chrysanthemum segetum. Βλαστός και άνθη (http://www.visoflora.com) 31

32 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Αsteraceae (compositae) ΕΙ ΟΣ: Scolymus hispanicus ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Ασκόλυµπρος Περιγραφή Είναι πόα διετής ή πολυετής µε βλαστό όρθιο, συνήθως χνουδωτό µε πτερύγια διακοπτόµενα. Τα φύλλα είναι πτεροβόλα αγκαθωτά. Έχει κεφάλια µονήρη µασχαλιαία και άνθη κίτρινα. Η άνθιση γίνεται από το Μάρτιο έως το Μάιο. Scolymus hispanicus. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Ο ασκόλυµπρος συναντάται σε χέρσους τόπους, πετρώδη εδάφη αλλά και καλλιεργηµένα χωράφια της πεδινής και ηµιορεινής ζώνης. Είναι ένα φυτό µε πολλές τσίτες*. Η περίοδος κατανάλωσής του είναι από το Μάρτιο έως το Μάιο. Από αυτόν τρώµε κυρίως τη ρίζα και λιγότερο τα φύλλα βρασµένα σε νερό. Είναι γλυκός, εύγευστος και µαγειρεύεται χωρίς την ανάµειξη άλλων χόρτων. εν έχουν αναφερθεί θεραπευτικές ιδιότητες. (Προφορική µαρτυρία) 32

33 Scolymus hispanicus. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Scolymus hispanicus. Βλαστός µε άνθη (Σταυριδάκης, 2006) 33

34 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Asteraceae (compositae) ΕΙ ΟΣ: Atractylis gummifera KOINO ΟΝΟΜΑ: Ακολιά Περιγραφή Είναι φυτό πολυετές, τα φύλλα του είναι λογχοειδή, βαθέως πτεροσχιδή ή πτερωτά µε τµήµατα ισχυρώς ακανθωτά και εφαπτόµενα σχεδόν του εδάφους. Τα άνθη είναι κεφάλια επιφυή, χρώµατος ρόδινου µε εξωτερικά περιβληµατικά φύλλα γραµµοειδή, λογχοειδή, πτεροειδή, αγκαθωτά. Η άνθισή της γίνεται από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο. Atractylis gummifera. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Η ακολιά είναι κοινό σε όλη την Κρήτη και το συναντάµε από την παραθαλάσσια µέχρι την ορεινή ζώνη σε χέρσα γη κυρίως ανάµεσα σε θάµνους και σε πετρώδη εδάφη. Είναι ένα φυτό πολύ αγκαθωτό, η ρίζα του είναι πολύ µεγάλη, µοιάζει µε ρεπάνι και φτάνει στο ύψος των 20 µέτρων. Είναι έτοιµη για κατανάλωση από Μάιο µέχρι Ιούνιο. Από αυτήν καταναλώνεται το κεφάλι της, όταν είναι τρυφερό και αφού καθαριστεί από τις τσίτες* όπως η αγκινάρα. Είναι γλυκό και γευστικό. Φηµολογείται ότι το κεφάλι, αφού το κόψουµε, βγάζει γάλα που είναι δηλητηριώδες. Βέβαια, τα παλαιότερα χρόνια αυτό το γάλα γινόταν µαστίχα. (Προφορική µαρτυρία) 34

35 Atractylis gummifera. Άνθη (Πρωτότυπη εικόνα) Atractylis gummifera. Βλαστός (Σταυριδάκης, 2006) 35

36 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Boraginaceae ΕΙ ΟΣ: Anchusa azurea ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Aγόγλωσσος Περιγραφή Είναι πόα πολυετής µε βλαστό όρθιο τριχωτό, τα φύλλα είναι λογχοειδή και τα άνθη χρώµατος µπλε. Η άνθισή του γίνεται από τον Απρίλιο έως το Μάιο. Anchusa azurea. Ροζέτα (http://luirig.altervista.org) Το φυτό αυτό δεν έχει µεγάλη εξάπλωση, βρίσκεται σε µικρούς πληθυσµούς σε όλη την Κρήτη και το συναντάµε σε άκρες δρόµων, χωραφιών κυρίως σε πεδινές, ηµιορεινές περιοχές. Ο αγόγλωσσος είναι έτοιµος για κατανάλωση από το Μάρτιο έως τον Απρίλιο. Από αυτόν καταναλώνονται τα τρυφερά φύλλα, που τρώγονται όπως το σπανάκι και, επιπλέον, τα φύλλα αφού βραστούν πλάθονται σαν κεφτέδες. Είναι χόρτο που τρώγεται µόνο του, δεν συνδυάζεται µε άλλα χόρτα, είναι εύγευστο και γλυκό. Αναφέρεται ότι, η ρίζα και οι σπόροι του είναι καθαρτικοί. (Προφορική µαρτυρία) 36

37 Anchusa azurea. Βλαστός (Πρωτότυπη εικόνα) Anchusa azurea. Άνθη (http://luirig.altervista.org) 37

38 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Brassicaceae (Crusifereae) ΕΙ ΟΣ: Sinapis alba ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Καψαθός Περιγραφή Είναι πόα µονοετής µε βλαστό όρθιο, απλό ή διακλαδισµένο, τριχωτό. Τα φύλλα είναι οδοντωτά και τα άνθη είναι κίτρινα. Η άνθιση γίνεται από το εκέµβριο έως το Μάιο. Sinapis alba. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Το συναντάµε σε καλλιεργούµενους και χέρσους αγρούς της πεδινής ζώνης κι είναι πολύ κοινό φυτό σε όλη την Κρήτη. Ο καψαθός είναι έτοιµος για κατανάλωση από το Μάρτιο έως το Μάιο και πήρε το όνοµά του επειδή πρωτοβγαίνει µε τις πρώτες ζέστες. Από αυτόν καταναλώνονται οι τρυφεροί βλαστοί µαζί µε τα φύλλα, βραστά ή τσιγαριστά, σε πίτες και καλιτσούνια*. Είναι εύγευστο και συνηθίζεται να τρώγεται µόνο του ή να συνδυάζεται µαζί µε πολλά χόρτα όπως το λαγουδόχορτο κι άλλα. (Προφορική µαρτυρία) Η φαρµακοποιία κατεργάζεται τους σπόρους για να κάνει αλοιφές. Επίσης, όταν οι σπόροι πολτοποιηθούν και αναµειχθούν µε λάδι ελιάς και νερό, παρασκευάζεται χυλό, που είναι κατάλληλος για αρθριτικούς και ισχιαλγικούς πόνους.(αλιµπέρτης, 2006) 38

39 Sinapis alba. Βλαστός Sinapis alba. Ανθός (http://www.imagines-plantarum.de) Sinapis alba. Άνθη (http://www.imagines-plantarum.de) 39

40 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Brassicaceae (Crusifereae) ΕΙ ΟΣ: Hirschfeldia incana ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Μαυρόβρουβα ή Πικροβλάστακο Περιγραφή Είναι πόα διετής, πολύκλαδη, τριχωτή, λευκή. Τα κατώτερα φύλλα είναι λυροειδή, πτεροσχιδή και τα ανώτερα είναι λογχοειδή, γραµµοειδή, ακέραια. Τα άνθη είναι ωχροκίτρινα. Η άνθιση γίνεται από το Μάρτιο έως το Μάιο. Hirschfeldia incana. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Η µαυρόβρουβα είναι είδος κοινό σε όλη την Κρήτη και το συναντάµε πολύ σε καλλιεργούµενους και χέρσους αγρούς της πεδινής και ηµιορεινής ζώνης. Είναι έτοιµη για κατανάλωση από το Μάρτιο έως το Μάιο. Από αυτήν καταναλώνονται βραστά τα φύλλα και οι τρυφεροί βλαστοί. Βέβαια, τρώγεται καλύτερα το βλαστάκι* και συνήθως για να µην είναι τόσο πικρό δεν βάζουµε λεµόνι. Είναι πικρό και συνδυάζεται µε άλλα χόρτα εποχής. Επιπλέον, φηµολογείται ότι αν µαγειρευτεί µόνο του ρίχνει το ζάχαρο. (Προφορική µαρτυρία) 40

41 Hirschfeldia incana. Βλαστός (Σταυριδάκης, 2006) Hirschfeldia incana. Βλαστός και άνθη (http://www.floraphoto.com.au/weeds.htm) 41

42 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Βrassicaceae (Crusifereae) ΕΙ ΟΣ: Raphanus raphanistrum ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Απορρόχι Περιγραφή Είναι πόα µονοετής ή πολυετής µε βλαστό διακλαδισµένο. Τα κατώτερα φύλλα είναι λυροειδή και τα ανώτερα οδοντωτά. Τα άνθη είναι κίτρινα, ενίοτε λευκωπά. Η άνθιση γίνεται από το Μάρτιο έως το Μάιο. Raphanus raphanistrum. Ροζέτα (Σταυριδάκης, 2006) Το απορρόχι είναι είδος κοινό σε καλλιεργούµενους και χέρσους αγρούς σε όλη την Ελλάδα και ειδικότερα στην Κρήτη. Είναι έτοιµο για κατανάλωση από το Φεβρουάριο έως το Μάιο. Από αυτό τρώµε τους τρυφερούς βλαστούς µε τα φύλλα του. Ο τρόπος µαγειρέµατός του είναι βραστό ως σαλάτα. Είναι χόρτο γλυκό, πολύ εύγευστο και γι αυτό δεν συνδυάζεται µε άλλα χόρτα ώστε να διατηρηθεί η ωραία γεύση του. Φηµολογείται ότι χρησιµοποιείται για γαστρικούς πόνους και οι σπόροι του για τους ρευµατισµούς. (Προφορική µαρτυρία) 42

43 Raphanus raphanistrum. Βλαστός µε άνθη (Αλιµπέρτης, 2006) 43

44 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Campanulaceae ΕΙ ΟΣ: Petromarula pinnata ΚΟΙΝΟ ΟΝΟΜΑ: Πετροκαρά Περιγραφή Πολυετής πόα µε βλαστό όρθιο, ισχυρό, απλό ή πολύκλαδο από τη βάση. Παράρριζα φύλλα µακρόµισχα, πτεροσχιδή, τα επάκρια λογχοειδή ή καρδιοειδή και τα πλάγια δρεπανοειδώς κυρτά, οδοντωτά. Τα άνθη κατά επιµήκης βότρυς ανά 2 µε 5 επί κοινού ποδίσκου από την µασχάλη χρώµατος γαλάζιο. Η άνθιση γίνεται από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο. Petromarula pinnata. Ροζέτα (Πρωτότυπη εικόνα) Φυτό το οποίο συναντάµε σε αραιούς πληθυσµούς σε όλη την Κρήτη και βρίσκεται σε αιχµηρούς βραχώδεις τόπους, σε σχισµές βράχων ανάµεσα σε πεζούλες, σε µέρη σκιερά και υγρά. Φυτρώνει σε πέτρες και χαράκια*, σε βουνά ή λόφους ανάµεσα σε αγριάδες*. Η πετροκαρά είναι έτοιµη για κατανάλωση από το Μάρτιο έως το Μάιο. Από αυτήν τρώµε τους βλαστούς µε τα φύλλα τσιγαριστά, σε πίτες και καλιτσούνια*. Είναι χόρτο γλυκό κι εύγευστο και µπορεί να συνδυαστεί µε πολλά αλλά χόρτα της ίδιας εποχής όπως το λαγουδόχορτο, ο αγριοµαϊντανός, το γρεδάντερο κι άλλα. (Προφορική µαρτυρία) 44

Η άγρια βρώσιμη χλωρίδα της Κρήτης

Η άγρια βρώσιμη χλωρίδα της Κρήτης Σεμινάριο Βάμος 25-11-2008 Γεωργία- Διατροφή- Ποιότητα ζωής ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ Η άγρια βρώσιμη χλωρίδα της Κρήτης Κλεόνικος Σταυριδάκης Υπεύθ. Α/θμιας Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ν. Ρεθύμνου Εισαγωγή Η

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Ζ. Κυπριωτάκης Καθηγητής Συστημ. Βοτανικής Σχολή Γεωπονίας ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ

Δρ Ζ. Κυπριωτάκης Καθηγητής Συστημ. Βοτανικής Σχολή Γεωπονίας ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Δρ Ζ. Κυπριωτάκης Καθηγητής Συστημ. Βοτανικής Σχολή Γεωπονίας ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ . Παράδοση συλλογής Ποσότητα Δυνατότητες συλλογής Γευστικότητα (πικράγλυκά-εύγευστα) Μίγματα Ωμά σε σαλάτες Βραστά Τσιγαριστά Χορτόπιτες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ Ζ Ι Ν 30 Ζιζάνια - αναγνώριση & αντιμετώπιση Βλήτο άσπρο Amaranthus albus L. Amaranthaceae AMAAL Tumble pigweed Το άσπρο βλήτο είναι ετήσιο, εαρινό, δικοτυλήδονο φυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8 Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) Το χαµοµήλι είναι ετήσιο, χειµερινό, δικοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και φθάνει µέχρι το ύψος των 60 cm. Αναπαράγεται µε σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΦΑΓΩΣΙΜΑ ΧΟΡΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ... Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

ΤΑ ΦΑΓΩΣΙΜΑ ΧΟΡΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ... Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια ΤΑ ΦΑΓΩΣΙΜΑ ΧΟΡΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ... Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια Φόρτα είναι η γενική ονομασία για τα πράσινα φυλλώδη φυτά. Ο όρος "χόρτα" χρησιμοποιείται επίσης στη μαγειρική για να περιγράψει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 23. Κοινή πόα (Poa annua, Poaceae)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 23. Κοινή πόα (Poa annua, Poaceae) ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 23 Κοινή πόα (Poa annua, Poaceae) Η κοινή πόα είναι ετήσιο, φθινοπωρινό ή εαρινό, µονοκοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και µε µήκος καλαµιού µέχρι 30 cm. Αναπαράγεται µε

Διαβάστε περισσότερα

ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ. ωδεκάνθι (Lamium amplexicaule, Lamiaceae)

ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ. ωδεκάνθι (Lamium amplexicaule, Lamiaceae) 14 ωδεκάνθι (Lamium amplexicaule, Lamiaceae) Το δωδεκάνθι είναι ετήσιο, χειµερινό, δικοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και φθάνει µέχρι το ύψος των 30 cm. Αναπαράγεται µε σπόρους και φυτρώνει από το φθινόπωρο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΥΤΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΜΑΣ

ΤΟ ΦΥΤΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΜΑΣ ΤΟ ΦΥΤΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΜΑΣ Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Πανεπιστημίου Πατρών Τάξη Β Σχ. Έτος 2012-2013 1 Περιεχόμενα TΟ ΕΛΑΤΟ... 2 ΔΑΦΝΗ... 4 ΤΟ ΔΕΝΤΡΟΛΙΒΑΝΟ... 5 ΤΟ ΕΛΑΤΟ... 6 ΤΟ ΚΑΛΑΜΠΟΚΙ...

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΑ ΤΡΙΠΤΥΧΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «ΙΑΜΑΤΙΚΗ»

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΑ ΤΡΙΠΤΥΧΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «ΙΑΜΑΤΙΚΗ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΑ ΤΡΙΠΤΥΧΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ MS PUBLISHER ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «ΙΑΜΑΤΙΚΗ» Λεβάντα Η λεβάντα είναι αειθαλές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-2015 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Συστηματική βοτανική των Λαχανικών Ταξινόμηση με βάση το βρώσιμο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα άγρια χόρτα στην κρητική δίαιτα

Τα άγρια χόρτα στην κρητική δίαιτα ΕΘΙΑΓΕ 6 / 7 Τα άγρια χόρτα στην κρητική δίαιτα Δρ Κώστας Δ. Οικονομάκης, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Στη λαϊκή αγορά των Χανίων. Τρώμε ό,τι πέμπει ο Θεός απάντησε η ενενηντάχρονη Κρητικιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΩΝΙΑ ΨΑΡΟΥΔΑΚΗ: Σπούδασε Γεωπόνος στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών όπου ειδικεύτηκε στην Φυτική Παραγωγή.

ΑΝΤΩΝΙΑ ΨΑΡΟΥΔΑΚΗ: Σπούδασε Γεωπόνος στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών όπου ειδικεύτηκε στην Φυτική Παραγωγή. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΝΤΩΝΙΑ ΨΑΡΟΥΔΑΚΗ: Σπούδασε Γεωπόνος στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών όπου ειδικεύτηκε στην Φυτική Παραγωγή. Συνέχισε μεταπτυχιακές σπουδές στο Τμήμα Χημείας του Πανεπιστήμιου Κρήτης όπου εκπόνησε

Διαβάστε περισσότερα

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΣΙΑΤΤΑΛΑΣ Η Παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή, ύστερα από μελέτες και στη χώρα μας και αλλού, έχει αποδειχτεί η πιο υγιεινή διατροφή. Η Μεσογειακή διατροφή χαρακτηρίζεται από τις διατροφικές συνήθειες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Συστηματική βοτανική των αγγειοσπέρμων (Magnoliophyta) Τα αγγειόσπερμα,

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 1 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα: Εισαγωγή Ποια είναι τα

Περιεχόμενα: Εισαγωγή Ποια είναι τα ΒΟΤΑΝΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Περιεχόμενα: Εισαγωγή Ποια είναι τα βότανα της Κρήτης Ιστορία Α. παλιά χρόνια Β. αρχαιολογικές ανασκαφές Γ. πως βοηθούσαν τους ανθρώπους τότε Δ. πως βοηθούν εμάς σήμερα Καταστροφή φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό 1ο Δημοτικό σχολείο Παλλήνης Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ τάξης Το φυτολόγιό μας Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό Επιμέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Ο Ευκάλυπτος ο torquata όπως όλοι σχεδόν οι ευκάλυπτοι κατάγεται και αυτός από την μακρινή Αυστραλία, και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοφυή εδώδιμα φυτά: διατροφική, αγρονομική και οικονομική τους αξία.

Αυτοφυή εδώδιμα φυτά: διατροφική, αγρονομική και οικονομική τους αξία. Αυτοφυή εδώδιμα φυτά: διατροφική, αγρονομική και οικονομική τους αξία. Δρ. Ψαρουδάκη Αντωνία ΓΕΩΠΟΝΟΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ MSc ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ PhD ΓΕΩΠΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ Κρήτης τμήμα Διατροφής και

Διαβάστε περισσότερα

Πεύκος. brevifolia. Όνομα κοινό: Κέδρος Όνομα επιστημονικό: Cedrus

Πεύκος. brevifolia. Όνομα κοινό: Κέδρος Όνομα επιστημονικό: Cedrus Όνομα κοινό: Πεύκος Όνομα επιστημονικό: Pinus brutia Βιότοπος: Φυτρώνει στα βουνά και στη πεδιάδα. Αυτοφυές και καλλιεργούμενο: Φυτρώνει από μόνο του ή το φυτεύουν οι άνθρωποι. Περίοδος άνθισης: Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΛΥΚΙΣΚΟΣ ( HUMULUS LUPULUS) (γερμανικά HOPFEN και αγγλικά HOPS. Ο Γεωπόνος Παύλος Καπόγλου αναφέρθηκε στις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2014 ΜΟΝΟ ΓΙΑ 1 15 ΜΑΡΤΙΟΥ

Μάρτιος 2014 ΜΟΝΟ ΓΙΑ 1 15 ΜΑΡΤΙΟΥ Μάρτιος 2014 Αγαπητοί φίλοι, όσο κι αν φαίνεται ότι πέρασε ο χειμώνας, ο μήνας που ξεκινάει είναι ορισμένες φορές αρκετά επικίνδυνος. Η αλλαγή του καιρού αλλά και οι έντονες εναλλαγές της Θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ

ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΟΝ ΣΠΟΡΟ, ΤΟ ΝΕΡΟ, ΤΟ ΛΙΠΑΣΜΑ ΠΛΟΥΣΙΟΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΣΠΟΡΑΣ (ΑΙΣΘΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΓΕΥΣΤΙΚΑ) ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕ ΥΦΑΛΜΥΡΟ Η ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L.

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καταγωγή: Κίνα ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καρπός πλούσιος σε βιταµίνη C ΒοτανικοίΧαρακτήρες ίοικο Φυλλοβόλο, αναρριχώµενο, πολυετές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ: «Η ΚΑΛΗ ΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΙΝΟ ΦΑΙΝΕΤΑΙ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ: «Η ΚΑΛΗ ΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΙΝΟ ΦΑΙΝΕΤΑΙ» 7 Ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΑΞΗ: Α ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ: 2008-2009 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ: «Η ΚΑΛΗ ΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΙΝΟ ΦΑΙΝΕΤΑΙ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ: ΣΤΙΒΑΧΤΗ ΜΑΡΙΑ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: ΦΡΑΝΤΖΗ ΑΝΤΙΟΠΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

AΠΟΦΑΣΗ Ο ANΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

AΠΟΦΑΣΗ Ο ANΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 06.05.205 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, Αριθ. πρωτ: 2076/36405 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. ΔΙΑΤΡΟΦΗ Γ 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. λάδι Στη διατροφή εμπλέκονται οι γονείς, τα παιδιά, οι μάγειροι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (IΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μικρο-Aποθέματα Φυτών

Μικρο-Aποθέματα Φυτών Μικρο-Aποθέματα Φυτών Γνωρίζω Προστατεύω Διατηρώ Σπάνια και ενδημικά φυτά που κινδυνεύουν με εξαφάνιση Πιλοτικό Δίκτυο Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών στη Δυτική Κρήτη Γνωρίζεις ότι: 1734 10% 66 183 23 14 διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗΣ ΒΟΤΑΝΙΚΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ ΚΛΕΙΔΕΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΩΝ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΑΘΗΝΑ 2012 1 ΚΛΕΙΔΕΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΑΓΓΕΙΟΣΠΕΡΜΩΝ ΚΛΕΙΔΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η εταιρία εφαρμόζει σύστημα διαχείρισης ασφάλειας των τροφίμων ISO 22.000:2005 πιστοποιημένο από την TÜV HELLAS.

Η εταιρία εφαρμόζει σύστημα διαχείρισης ασφάλειας των τροφίμων ISO 22.000:2005 πιστοποιημένο από την TÜV HELLAS. από το 1966 Το Χθες Το πρώτο τυροκομείο της οικογένειας ιδρύθηκε το 1966, από τον παππού της οικογένειας Γρηγόρη στο χωριό Χύδηρα της Λέσβου. Το χωριό Χύδηρα είναι ένα μικρό σχετικά χωριό δυτικά του νησιού,

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας!

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας! 1. Βρέστε την άσχετη λέξη 2. Μήλο/ κιμά/ αχλάδι/ σταφύλι/ καρπούζι 3. Μουσακάς/ γεμιστά/ τζατζίκι/ γάλα/ φασολάδα 4. Μοσχάρι/ χοιρινό/ ψάρι/ κοτόπουλο/ μπριζόλα 5. Αλάτι/ λάχανο/ μαρούλι/ κρεμμύδι/ σκόρδο

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά του Θαμνώνα και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΑ ΑΓΑΘΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΜΑΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΑ ΑΓΑΘΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΜΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΑ ΑΓΑΘΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΜΑΣ ΣΧ.ΕΤΟΣ 2013-2014 ΛΑΧΑΝΙΚΑ ΟΜΑΔΑ Α ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΙΑ-ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΑΤΕΛΑΤΖΕ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΣΑΛΓΙΑΝΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Ο όρος

Διαβάστε περισσότερα

10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες

10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες 10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες Ο Παγασητικός είναι μια κλειστή θάλασσα που τα νερά της αλλάζουν κάθε 8-9 μέρες χάρη στα ρεύματα Οι παλιές, μεγάλες πληγές Ελλιπής βιολογικός καθαρισμός Τα

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών που συμπεριλαμβάνονταν στη Μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες

Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες ΕΦΕΤ Διεύθυνση Διατροφικής Πολιτικής & Ερευνών Ιούνιος 2006 Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες Απλές συμβουλές για την αγορά τροφίμων τους καλοκαιρινούς μήνες Εκδόθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

P L A N T - N E T C Y

P L A N T - N E T C Y P L A N T - N E T C Y Περιεχόμενα Εισαγωγή και στόχοι έργου 1 Μικρο-Αποθέματα Φυτών (ΜΑΦ) 1 Arabis kennedyae 2 Astragalus macrocarpus subsp. lefkarensis Centaurea akamantis 2 3 Ophrys kotschyi 4 Δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

Ελιά. Η ελιά ή ελαιόδεντρο ή λιόδεντρο είναι γένος καρποφόρων δέντρων της οικογένειας των Ελαιοειδών, το οποίο συναντάται πολύ συχνά και στην Ελλάδα.

Ελιά. Η ελιά ή ελαιόδεντρο ή λιόδεντρο είναι γένος καρποφόρων δέντρων της οικογένειας των Ελαιοειδών, το οποίο συναντάται πολύ συχνά και στην Ελλάδα. Ελιά Ελιά Η ελιά ή ελαιόδεντρο ή λιόδεντρο είναι γένος καρποφόρων δέντρων της οικογένειας των Ελαιοειδών, το οποίο συναντάται πολύ συχνά και στην Ελλάδα. Ο καρπός του ονομάζεται επίσης ελιά και από αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΣΠΡΙΑ-ΠΟΛΥΕΤΕΙΣ ΘΑΜΝΩΔΕΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ-ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΆ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά Κατερίνα Μ. Κουκ ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ΕΘΙΑΓΕ 1 Σκοπός της ομιλίας να περιγράψω

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΞΑΓΟΡΕΙΟ ΓΥΜΝ. Ν. ΛΑΜΨΑΚΟΥ

ΑΝΑΞΑΓΟΡΕΙΟ ΓΥΜΝ. Ν. ΛΑΜΨΑΚΟΥ ΑΝΑΞΑΓΟΡΕΙΟ ΓΥΜΝ. Ν. ΛΑΜΨΑΚΟΥ ΟΜΑΔΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΑΞΕΙΣ Α,Β & Γ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΑΚΡΙΩΤΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΠΕ 11 ΠΙΤΣΙΝΗ ΑΝΤΑ ΠΕ 17 ΤΣΑΜΙΤΑ ΣΤΑΡΟΥΛΑ ΠΕ «ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑ ΚΑΜΩΜΑΤΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια: ΗΛΙΑΣ Η Μ Η Τ Ρ Ι Ο Υ & Ε Υ Α Κ Ο Λ Ο Μ Π Α Ρ Η, Ε Λ. Κ Ε. Θ. Ε.

Επιµέλεια: ΗΛΙΑΣ Η Μ Η Τ Ρ Ι Ο Υ & Ε Υ Α Κ Ο Λ Ο Μ Π Α Ρ Η, Ε Λ. Κ Ε. Θ. Ε. ράσεις ιατήρησης των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων (Μ.Ε.Λ.) στην Κρήτη ((LLIIFFEE0044NATT//GGRR//000000110055)) Καταγραφή ειιδών Χλωρίδας στιις περιοχές των Μ.Ε.Λ. της υτιικής Κρήτης Επιµέλεια: ΗΛΙΑΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ E - Z

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ E - Z ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ E - Z ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ Ε - Z Επιτροπή Έκδοσης: Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Γκότζι Μπέρι (Goji Berry): Ιστορία

Γκότζι Μπέρι (Goji Berry): Ιστορία : Ιστορία Τα Ιμαλάια εκτός από τις ομορφιές των επιβλητικών ορεινών όγκων του Θιβέτ παράγουν πολύ σημαντικά φρούτα για την υγεία του ανθρώπου. Ένα από αυτά είναι το φρούτο το οποίο σε μετάφραση λέγεται

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ Σχολ. Έτος: 2011 2012 Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΦΩΚΙΑ ΜΟΝΑΧΟΥΣ - ΜΟΝΑΧΟΥΣ Κοινό όνομα: Μεσογειακή φώκια Μήκος: 2 3 μέτρα Βάρος: 300

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Γυψοφίλη Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΥΚΙΑ Καταγωγή: Ν. Αραβία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Moraceae FicuscaricaL. Βοτανικοί Χαρακτήρες Θηλυκοδίοικο (αρρενοσυκιά-µόνοικο, ηµεροσυκιά θηλυκά άνθη) Φυλλοβόλο Μέτριο έως µεγάλο µέγεθος, µαλακό ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΡΟΥΦΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α.ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΡΟΥΦΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α.ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΡΟΥΦΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α.ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τρούφα είναι ένα µανιτάρι, που µεγαλώνει κάτω από το έδαφος (5-30 cm), συµβιώνοντας µε το ριζικό σύστηµα ορισµένων δένδρων Η καλλιέργειά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το θέμα με το οποίο θα ασχοληθεί η ομάδα μας είναι η ντομάτα. Σκοπός είναι να γίνει γνώστη η σπουδαιότητα αυτού του αγροτικού προϊόντος. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού έγινε έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ.

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. ΜΕΛΗ: Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. Παρασκευόπουλο Ιστορικό Πλαίσιο: - Πρωτοεμφανίστηκε πριν από 5.000 χρόνια στην Αφρική.

Διαβάστε περισσότερα

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου Αχλάδι Έχει πάρα πολλές ποικιλίες και υποποικιλίες. Είναι φυλλοβόλο δέντρο και ευδοκιμεί σε μέρη που δεν χαρακτηρίζονται ούτε από την υπερβολική ζέστη ούτε από το υπερβολικό κρύο. Καλλιεργείται σε όλη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΜΑΛΛΙΑ: Αν τα μαλλιά μας είναι λιπαρά, τα πλένουμε με δυο κρόκους αυγού και ξεπλένουμε με χαμομήλι. Μια καλή και θρεπτική μάσκα μαλλιών. Ανακατεύουμε δυο κουταλιές της

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΒΟΤΑΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ Η ελαιοκράµβη (Brassica spp.) είναι ετήσιο φυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (ΚΒ) Πρόγραμμα Προαγωγής Υγείας Μάιος 2012

ΙΑ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (ΚΒ) Πρόγραμμα Προαγωγής Υγείας Μάιος 2012 Νόστιμα, απλά και υγιεινά! ΙΑ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (ΚΒ) Πρόγραμμα Προαγωγής Υγείας Μάιος 2012 Κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2011-2012 το σχολείο μας έθεσε ως ένα από τους στόχους του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του φουντουκιού:

Η ιστορία του φουντουκιού: ΤΟ ΦΟΥΝΤΟΥΚΙ : Η ιστορία του φουντουκιού: Σύμφωνα με ιστορικά ευρήματα, τα φουντούκια πρωτοεμφανίστηκαν στις περιοχές της Σουηδίας, Δανίας και Γερμανίας κατά τη Μεσολιθική και Νεολιθική εποχή. Η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΔΩΝΙ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Νίκης Κατσαμπάνη

ΚΥΔΩΝΙ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Νίκης Κατσαμπάνη ΚΥΔΩΝΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Νίκης Κατσαμπάνη ΚΥΔΩΝΙ Πρόκειται για φυλλοβόλο δέντρο που φτάνει τα 8 μέτρα σε ύψος και είναι συγγενικό με την μηλιά. Ο καρπός του έχει χρώμα κίτρινο προς το χρυσό, όταν είναι ώριμο.το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ ΣΑΡΙΚΑ - ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ, Βιολόγος, Υποψήφια διδάκτωρ. Πανεπιστηµίου Αθηνών

ΜΑΡΙΑ ΣΑΡΙΚΑ - ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ, Βιολόγος, Υποψήφια διδάκτωρ. Πανεπιστηµίου Αθηνών Μορφολογικά γνωρίσµατα χρησιµοποιούµενα στην ταξινόµηση των φυτών. Ταξινοµική αξία των διαφόρων µορφολογικών χαρακτήρων: ρίζα, βλαστός, φύλλα, άνθος, ταξιανθίες, καρποί. ΜΑΡΙΑ ΣΑΡΙΚΑ - ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ, Βιολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη Θέμα Σωματική Υγιεινή και Παιδική Ανάπτυξη Περιεχόμενα 1) Εισαγωγή 2) Εργασίες: Άθληση Ανθρώπων (Αναστάσιος Ανδρέου) Σωστή Διατροφή (Σωτήρης Δημακάκος Και Μανόλης Γιορταμάκης) Σχέση Σωματικής υγιεινής

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μιλή. Λειτουργός Γεωργίας Α Τμήμα Γεωργίας

Ελένη Μιλή. Λειτουργός Γεωργίας Α Τμήμα Γεωργίας Ελένη Μιλή Λειτουργός Γεωργίας Α Τμήμα Γεωργίας To ελαιόδεντρο Η ελιά και τα προϊόντα της στην Κύπρο Olea europea, Oleaceae Αειθαλές, υποτροπικό. Σχήμα και μέγεθος σε δέντρο ή θάμνο Υπεραιωνόβιο Ριζικό

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης

Ελαιόλαδο. από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Ελαιόλαδο από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης Γιατί Ελαιόλαδο και γιατί από Φιλοπεριβαλλοντικά Συστήματα Διαχείρισης; Δεν υποβαθμίζει: - το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους - τη βιολογική αξία

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής Ελαιόλαδο και Καταναλωτής ΕΘΙΑΓΕ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΧΑΝΙΩΝ INTERNATIONAL OLIVE COUNCIL ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΧΑΝΙΩΝ PREFECTURE OF CHANIA Το ελαιόλαδο είναι ένας φυσικός χυμός που

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Η Κρήτη έχει μια από τις αρχαιότερες και πιο εύγευστες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο, μια παράδοση γεύσεων, αρωμάτων, υλικών και τεχνοτροπιών που ξεκινά

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Σ Π Α Ρ Α Γ Γ Ι. ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ Αριάν Ντότσι

Σ Π Α Ρ Α Γ Γ Ι. ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ Αριάν Ντότσι Σ Π Α Ρ Α Γ Γ Ι ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ Αριάν Ντότσι ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ιστορία του Σπαραγγιού... 1. Συγκομιδή και Επεξεργασία... 1. Μυστικά Καλλιέργειας... 2. Παραγωγή Σπαραγγιού... 3. Τεχνικές Βιολογικής Καλλιέργειας Σπαραγγιού...

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΡΙΓΑΝΗΣ ΑΧΛΑΔΟΚΑΣΤΡΟ 2014

ΓΙΟΡΤΗ ΡΙΓΑΝΗΣ ΑΧΛΑΔΟΚΑΣΤΡΟ 2014 ΓΙΟΡΤΗ ΡΙΓΑΝΗΣ ΑΧΛΑΔΟΚΑΣΤΡΟ 2014 Η λέξη «Ρίγανη», «Ορίγανος» προέρχεται από τις λέξεις «όρος» (βουνό) και το «γάνυμαι» (χαίρομαι, λαμπρύνομαι). Ρίγανη: Η χαρά του βουνού, το φως του, η λαμπράδα του Οι

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές. Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας

Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές. Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 1 Αρωματικά και Φαρμακευτικά Φυτά τάσεις και προοπτικές Χρήστος Δόρδας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γεωπονική Σχολή Εργαστήριο Γεωργίας 2 Αντικείμενο της ομιλίας Σημασία των αρωματικών φυτών

Διαβάστε περισσότερα

Ζυμώνετε τα συστατικά όλα μαζί για να γίνουν μία ζύμη. Τα αφήνετε σκεπασμένα επί 3 ώρες. Κατόπιν τα απλώνετε για την επακόλουθη επεξεργασία.

Ζυμώνετε τα συστατικά όλα μαζί για να γίνουν μία ζύμη. Τα αφήνετε σκεπασμένα επί 3 ώρες. Κατόπιν τα απλώνετε για την επακόλουθη επεξεργασία. ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΖΥΜΗΣ Ζύμη για γεμιστό πιτάκι 1,5 kg αλεύρι 15 g αλάτι 250 g βούτυρο ή λίπος 3/8 l νερό Ζυμώνετε τα συστατικά όλα μαζί για να γίνουν μία ζύμη. Τα αφήνετε σκεπασμένα επί 3 ώρες. Κατόπιν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι ένα φυτό που ξεκίνησε το μακρύ του «ταξίδι» από την Κίνα και έρχεται να κατακτήσει τα ελληνικά χωράφια.

Το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι ένα φυτό που ξεκίνησε το μακρύ του «ταξίδι» από την Κίνα και έρχεται να κατακτήσει τα ελληνικά χωράφια. Το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι ένα φυτό που ξεκίνησε το μακρύ του «ταξίδι» από την Κίνα και έρχεται να κατακτήσει τα ελληνικά χωράφια. Το φυτό Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι γνωστό εδώ και αιώνες

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει Έντομα εδάφους καλαμποκιού t ΓΝΩΡΙΖΩ t t t Αγρότιδες η Καραφατμέ η Κοφτοσκούληκα (Agotis spp) Τα τέλεια έντομα είναι νυκτόβια λεπιδόπτερα που ανήκουν σε διάφορα είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

g w w n lf o o d p l a.h d a.g

g w w n lf o o d p l a.h d a.g g w. or w w coo n lf o o d p l a et. ww w.efa d.o.eufic.org w ww w ww.h d a.g r rg Θυμάσαι πώς ήταν όταν μάθαινες ποδήλατο; Το πιο σημαντικό ήταν να μάθεις να κρατάς ισορροπία. Όταν κρατούσες ισορροπία,

Διαβάστε περισσότερα

Τσαούσι: ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ δημιουργια καταλογου γηγενων ποικιλιων Χαρακτηριστικά ποικιλιών 1. αμπέλια

Τσαούσι: ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ δημιουργια καταλογου γηγενων ποικιλιων Χαρακτηριστικά ποικιλιών 1. αμπέλια 1. αμπέλια Τσαούσι: Γηγενής ποικιλία αμπελιού της Κεφαλονιάς και της Ζακύνθου. Πολύ παραγωγικό κλήμα με απόδοση περί τα 1000 κιλά καρπού ανά στρέμμα. Δίνει πολύ καλής ποιότητας καρπό. Ο καρπός είναι άσπρος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία Καταγωγή: Κασπία ΚΕΡΑΣΙΑ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus avium Prunus mahaleb(µαχαλέπιος κερασιά) Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο Ξέρεις ότι: Πανίδα ονομάζουμε όλα τα ζώα μιας περιοχής. Αυτά

Διαβάστε περισσότερα