Καταγραφή της στοματικής υγείας παιδιών προσχολικής ηλικίας της Νήσου Θάσου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Καταγραφή της στοματικής υγείας παιδιών προσχολικής ηλικίας της Νήσου Θάσου"

Transcript

1 ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ (4): Καταγραφή της στοματικής υγείας παιδιών προσχολικής ηλικίας της Νήσου Θάσου Αγουρόπουλος Α. 1, Δαλαμπίρας Σ. 2, Μπαμπατζιά Α. 3, Χατζηεμμανουήλ Κ. 4, Παπαγιαννούλη Λ. 5 Σκοπός. Σκοπός της εργασίας είναι η καταγραφή της κατάστασης στοματικής υγείας των παιδιών προσχολικής ηλικίας της νήσου Θάσου. Υλικό & Μέθοδος. Στη μελέτη αυτή συμμετείχαν τα παιδιά όλων των παιδικών σταθμών και νηπιαγωγείων της Θάσου. Αφού δόθηκε η έγγραφη συγκατάθεση των γονέων, τα παιδιά εξετάστηκαν στα σχολεία από οδοντιάτρους. Καταγράφηκε ο δείκτης τερηδόνας (dmft) σύμφωνα με τα κριτήρια του ΠΟΥ καθώς και οι αρχόμενες τερηδονικές βλάβες (λευκές κηλίδες). Επίσης για κάθε παιδί υπολογίστηκε ο δείκτης ορατής μικροβιακής πλάκας (VPI). Οι γονείς συμπλήρωσαν ερωτηματολόγιο με δημογραφικά στοιχεία και συνήθειες στοματικής υγείας του παιδιού. Αποτελέσματα. Εξετάστηκαν 232 παιδιά, 172 σε νηπιαγωγεία και 60 σε παιδικούς σταθμούς. Οι δείκτες dmft και VPI για τα παιδιά των παιδικών σταθμών ήταν 0,5 (SD:1,76)και 0,8 (SD:0,3) αντίστοιχα, ενώ για τα παιδιά των νηπιαγωγείων 2,57 (SD:3,7) και 0,6 (SD:0,4). Από τα ερωτηματολόγια βρέθηκε ότι 36% βουρτσίζουν 2 φορές/ ημερησίως και 55% τρώνε 1-3 ζαχαρώδη προϊόντα ημερησίως. Από το σύνολο, 66% είχαν επισκεφτεί οδοντίατρο για προληπτικούς κυρίως λόγους ενώ μόνο 3,6% είχαν κάνει φθορίωση. Η ηλικία του παιδιού, η καταγωγή της μητέρας και η ύπαρξη αποστήματος στο στόμα του παιδιού ήταν οι παράγοντες που ερμηνεύουν σημαντικά το δείκτη dmft. Συμπεράσματα. Τα αποτελέσματα της μελέτης δείχνουν ότι επιβάλλεται η εφαρμογή προληπτικών προγραμμάτων και για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας καθώς και η ενημέρωση των γονέων σχετικά με τη φροντίδα του στόματος των παιδιών. Λέξεις ευρετηρίου: τερηδόνα βρεφικής και νηπιακής ηλικίας, κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, μορφωτικό επίπεδο, παράγοντες κινδύνου 1. Δρ. Παιδοδοντίατρος, Επιστημονικός Συνεργάτης* Παιδοδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθήνας 2. Αναπληρωτής Καθηγητής Στοματικής Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης 3. Χειρ. Οδοντίατρος, Μεταπτυχιακή φοιτήτρια * Παιδοδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθήνας 4. Χειρ. Οδοντίατρος 5. Καθηγήτρια* * Εργαστήριο Παιδοδοντιατρικής, Οδοντιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθήνας Μέρος της εργασίας ανακοινώθηκε στο 41 ο Πανελλήνιο Παιδοδοντικό Συνέδριο, Σεπτέμβριος Κλινική Μελέτη ΕΙΣΑΓΩΓΗ H τερηδόνα βρεφικής και νηπιακής ηλικίας (ΤΒΝΗ) είναι μια μορφή τερηδόνας με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που προσβάλει τα παιδιά, σε αναπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες, περισσότερο από κάθε άλλη σοβαρή νόσο της παιδικής ηλικίας. Παρόλο που ο επιπολασμός της τερηδόνας μειώνεται διεθνώς στις περισσότερες χώρες, η ΤΒΝΗ παραμένει σταθερή ενώ σε μερικές χώρες αυξάνεται. Ο επιπολασμός της τερηδόνας, για βλάβες με ανοιχτή κοιλότητα, στην προσχολική ηλικία, διεθνώς κυμαίνεται από 2% ως 85,5% (1,2) ενώ των πρώιμων τερηδονικών βλαβών (λευκών κηλίδων) από 12.7% σε παιδιά ηλικίας 3 ετών ως 25.5% σε παιδιά ηλικίας 5 ετών (3). Στην Ελλάδα ο επιπολασμός της τερηδόνας σε παιδιά ηλικίας 5 ετών ανέρχεται σε 42,8% σε αστικό πληθυσμό και 57,15 %σε αγροτικό πληθυσμό. Ο δείκτης τερηδόνας (dmft) ανέρχεται σε 1,65 και 2,56 στους αντίστοιχους πληθυσμούς (4). Πιο συγκεκριμένα για την περιοχή Αθηνών ΤΟΜΟΣ 27, Νο 4, 2013

2 106 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΘΑΣΟΥ οι τιμές του δείκτη dmft, για τα παιδιά ηλικίας 5 ετών, κυμαίνονται από 1,25 (4) ως 1,48 (5). Για μικρότερα παιδιά της ίδιας περιοχής, παλαιότερη μελέτη, αναφέρει για τα 3χρονα dmft 0,14 και για τα τετράχρονα 0,97 (6). Σε μελέτη με αντιπροσωπευτικό δείγμα του πληθυσμού των παιδιών προσχολικής ηλικίας στην Αττική βρέθηκε ότι ο επιπολασμός της νόσου, ήταν 36% και ο δείκτης τερηδόνας αυξανόταν από 0,047 στην ηλικία των 2 σε 2,79 στην ηλικία των 6 ετών (7). Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας με μεγάλη τερηδονική δραστηριότητα απαιτούν περισσότερο θεραπευτικό χρόνο και κόστος σε σύγκριση με μεγαλύτερα παιδιά (8). Το γεγονός αυτό οδηγεί σε επαναλαμβανόμενες συνεδρίες για αποκαταστάσεις προκειμένου να ελεγχθεί η νόσος. Οι αποκαταστάσεις στην ηλικία αυτή είναι εξαιρετικής δυσκολίας τόσο για τον θεράποντα όσο και για το παιδί λόγω του μειωμένου βαθμού συνεργασίας μεταξύ τους. Είναι σημαντικό να επισημάνει κανείς ότι λίγες μόνο μελέτες έχουν εστιάσει στην εφαρμογή προληπτικών προγραμμάτων για την ΤΒΝΗ (9,10). Τέτοια προγράμματα αφορούν την περίοδο πριν την γέννηση και τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού, στοχεύοντας κυρίως στον έλεγχο της μεταβίβασης μικροβίων (κυρίως στρεπτόκοκκων mutans) από το οικογενειακό περιβάλλον και κυρίως από την μητέρα στο παιδί (11-16). Οι προσπάθειες για πρόληψη ΤΒΝΗ σε κοινωνική βάση είναι απαραίτητο να περιλαμβάνουν αγωγή στοματικής υγείας για τα παιδιά και τους γονείς, με ενημέρωση για την αιτιολογία των νόσων του στόματος και ιδιάιτερα της τερηδόνας, καθώς και τρόπους πρόληψης. Οι Rong και συν. (17) έδειξαν ότι η αγωγή στοματικής υγείας προς τους γονείς με επαναλαμβανόμενες ενημερώσεις, βελτίωσε τις γνώσεις τους και ήταν αποτελεσματική στην εφαρμογή καλών συνηθειών στοματικής υγιεινής, σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Ωστόσο άλλες μελέτες (18-20) έδειξαν ότι εκτός από την ενημέρωση των γονέων για σωστές διατροφικές συνήθειες, το καθημερινό βούρτσισμα των δοντιών μαζί με τοπική εφαρμογή βερνικιού φθορίου βρέθηκε σημαντική για την μείωση της τερηδόνας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, προτείνει την εφαρμογή τέτοιων προγραμμάτων πρόληψης της τερηδόνας στα παιδιά σε επίπεδο δημόσιας υγείας (21). Επειδή όμως κάθε πληθυσμός έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά και ανάγκες, είναι σημαντικό τα προληπτικά προγράμματα να είναι στοχευμένα σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες της ομάδας στην οποία αναφέρονται. Ο σκοπός της μελέτης αυτής είναι: α) να διερευνηθεί ο επιπολασμός και η βαρύτητα της τερηδόνας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας που κατοικούν στη Νήσο Θάσο, β) να καταγραφούν άλλα προβλήματα του στόματος και γ) να συσχετιστούν τα ευρήματα για την τερηδόνα με πιθανούς παράγοντες κινδύνου τερηδόνας (δημογραφικούς, κλινικούς, συνήθειες του παιδιού). Μέθοδοι και υλικά Στη διαστρωματική αυτή μελέτη, συμμετείχαν τα παιδιά όλων των δημοτικών βρεφονηπιακών σταθμών και νηπιαγωγείων της Θάσου και πραγματοποιήθηκε τον Μάιο Το πρωτόκολλο της μελέτης εγκρίθηκε από την επιτροπή Δεοντολογίας της Οδοντιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Κριτήρια για τη συμμετοχή ήταν το παιδί να είναι μαθητής νηπιαγωγείου ή βρεφονηπιακού σταθμού και να έχει έγγραφη συγκατάθεση των γονέων του για τη συμμετοχή του στη μελέτη. Πριν την καθορισμένη ημερομηνία της εξέτασης στάλθηκαν στο σχολείο έντυπα γραπτής συγκατάθεσης τα οποία έπρεπε να έχουν συμπληρωθεί προκειμένου να συμμετέχουν τα παιδιά στην εξέταση. Επίσης στάλθηκε ερωτηματολόγιο που ζητήθηκε να συμπληρωθεί από την μητέρα προκειμένου να συλλεχθούν στοιχεία που αφορούσαν: α) δημογραφικά στοιχεία (ηλικία και φύλο του παιδιού, ηλικία, τόπος καταγωγής και επίπεδο μόρφωσης της μητέρας, συνολικό εισόδημα της οικογένειας), β) πεποιθήσεις της μητέρας ως προς το αν η στοματική υγεία μπορεί να επηρεάσει την γενική υγεία και την άποψή της για την στοματική υγεία του παιδιού της (αν είναι καλή ή όχι), καθώς και αν γνωρίζει για την ωφελιμότητα του φθορίου γ) συνήθειες του παιδιού (αν έχει πάει στον οδοντίατρο και για πιο λόγο, αν βουρτσίζει τα δόντια του, πότε ξεκίνησε το βούρτσισμα πόσο συχνά τα βουρτσίζει και αν η οδοντόκρεμα περιέχει φθόριο, πόσα γεύματα έχει το παιδί ημερησίως και αν πίνει γάλα με μπιμπερό στο κρεβάτι). Οι ερωτήσεις ήταν κλειστού τύπου και ζητήθηκε από τους δασκάλους να βοηθήσουν την συμπλήρωση του ερωτηματολογίου σε περιπτώσεις γονέων αλλοδαπής καταγωγής. Όλα τα παιδιά εξετάστηκαν από 5 παιδοδοντιάτρους/ οδοντιάτρους μέσα στις τάξεις με τεχνητό φως χρησιμοποιώντας οδοντιατρικό κάτοπτρο και περιοδοντική μύλη (22) και καταγράφηκαν οι ακόλουθες παράμετροι: Οδοντική μικροβιακή πλάκα (ΟΜΠ): Η ΟΜΠ εξετάστηκε στις παρειακές επιφάνειες των άνω τεσσάρων τομέων δοντιών με την βοήθεια ενός περιοδοντικού ανιχνευτήρα ο οποίος σύρθηκε σε όλες τις οδοντικές επιφάνειες προκειμένου να διαπιστωθεί η παρουσία ή όχι ΟΜΠ. Στη συνέχεια προσδιορίστηκε η αναλογία των επιφανειών που είχαν ΟΜΠ προς το σύνολο των επιφανειών που εξετάστηκαν (23). Χρωστικές: Καταγράφηκε η ύπαρξη ή όχι εξωγενών ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ

3 ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ (4): χρωστικών και το χρώμα τους (καφέ/μαύρο ή πορτοκαλί/ κίτρινο) Σύγκλειση: Καταγράφηκαν οι περιπτώσεις ανοιχτής δήξης (όταν η κατακόρυφη πρόταξη ήταν αρνητική) πρόσθιας σταυροειδούς σύγκλεισης (όταν η οριζόντια πρόταξη ήταν αρνητική) και οπίσθιας σταυροειδούς σύγκλεισης (ετερόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη). Καταγράφηκε επίσης και η ύπαρξη ή μη σχιστιών. Τερηδόνα: Η τερηδόνα καταγράφηκε με την βοήθεια οδοντιατρικού κατόπτρου αφού τα δόντια καθαρίστηκαν και στεγνώθηκαν με χρήση γάζας. Εξετάστηκαν όλα τα νεογιλά δόντια και η τερηδόνα καταγράφηκε ως λευκή κηλίδα (λευκές περιοχές με όψη κιμωλίας χωρίς λύση της συνέχειας της επιφάνειας- WSL) ή ως τερηδόνα με κοιλότητα (3,24). Η καταγραφή έγινε με οπτική εξέταση. Στη συνέχεια υπολογίστηκε για κάθε παιδί το σύνολο των λευκών κηλίδων και ο δείκτης dmfs. Η παράμετρος d περιλάμβανε μόνο τα δόντια με ανοιχτή κοιλότητα. Ελλείποντα δόντια (m) καταγράφηκαν μόνο εάν η απώλειά τους οφείλονταν σε τερηδόνα. Η παράμετρος f αφορούσε τις πολύ λίγες αποκαταστάσεις, που καταγράφηκαν. Δεν έγινε ακτινογραφικός έλεγχος. Δυσπλασίες/υποπλασίες: καταγράφηκε η ύπαρξη ανωμαλίας αριθμού (έλλειψη ή υπεραριθμία) ή αλλαγή στην ποιότητα των οδοντικών και στο χρώμα (που δεν οφείλονταν σε τερηδόνα ή τραύμα). Τραυματισμοί: Καταγράφηκαν στα πρόσθια δόντια οι ακόλουθοι τραυματισμοί: αλλαγή χρώματος, κάταγμα αδαμαντίνης, κάταγμα αδαμαντίνης - οδοντίνης, ενσφήνωση, απώλεια λόγω τραύματος, πλάγια μετατόπιση Αποστήματα: Καταγράφηκε η ύπαρξη συριγγίου ή αποστήματος από τερηδόνα. Στατιστική ανάλυση Η στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων έγινε με το στατιστικό πακέτο SPSS 19 (IMB Corp. NY). Τα αποτελέσματα αναλύθηκαν αρχικά με περιγραφική στατιστική. Στην συνέχεια οι διμερείς συσχετίσεις ελέγχθηκαν με τον συντελεστή συσχέτισης rho (ρ) του Spearman. Προκειμένου να διερευνηθούν οι παράγοντες που εξηγούν καλύτερα τον δείκτη dmfs εφαρμόστηκε απλή πολλαπλή γραμμική παλινδρόμηση (simultaneous linear multiple regression). Ως εξαρτημένη μεταβλητή χρησιμοποιήθηκε ο δείκτης dmfs και ως ανεξάρτητες ερμηνευτικές μεταβλητές: η ηλικία παιδιού, η ηλικία, ο τόπος και το επίπεδο μόρφωσης της μητέρας, η γνώμη της σχετικά με το αν η στοματική υγεία μπορεί να επηρεάσει την γενική υγεία, η ηλικία που ξεκίνησε το παιδί να βουρτσίζει τα δόντια, αν χρησιμοποιεί μπιμπερό στον κρεβάτι και αν έχει αποστήματα στο στόμα. Επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας για όλες τις δοκιμασίες ορίστηκε το 5%. Αποτελέσματα Από το σύνολο των 244 παιδιών των νηπιαγωγείων και 75 παιδιών των παιδικών σταθμών της Θάσου, εξετάστηκαν 172 και 60 αντίστοιχα (72%). Τα υπόλοιπα παιδιά απουσίαζαν από το σχολείο την ημέρα της εξέτασης ή δεν συγκατατέθηκαν οι γονείς τους για την εξέταση. Η μέση ηλικία των παιδιών ήταν 5 ετών (SD:0,9) και 50% ήταν αγόρια. Στο σύνολο των παιδιών που εξετάστηκαν βρέθηκε ότι 41% των παιδιών είχαν τουλάχιστον ένα τερηδονισμένο δόντι. Από το σύνολο των παιδιών, 49% στα νηπιαγωγεία και 17% στους παιδικούς σταθμούς είχαν τερηδόνες. Η μέση τιμή του δείκτη τερηδόνας για τα παιδιά των νηπιαγωγείων ήταν 2,57 (SD:3,7) με τιμές κυμαινόμενες από 0 έως 20 ενώ η μέση τιμή του δείκτη τερηδόνας για τα παιδιά των παιδικών σταθμών ήταν 0,5 (SD:1,76) με τιμές που κυμάνθηκαν από 0 έως 12. Η κατανομή των παιδιών ανά σχολείο σχετικά με το αν έχουν ή δεν έχουν τερηδόνες καθώς και ο δείκτης dmft (τερηδόνες σε επίπεδο κοιλότητας) WSL (τερηδόνες σε επίπεδο λευκής κηλίδας) παρουσιάζεται στον Πίνακα 1. Από τα παιδιά που δεν είχαν τερηδόνες σε επίπεδο κοιλότητας (dmft=0), 9 % είχαν λευκές κηλίδες. Σε 4 παιδιά καταγράφηκαν αποστήματα και σε 6 παιδιά υποπλασίες των δοντιών, ενώ βρέθηκε ένα παιδί με συνδακτυλία αλλά κανένα οδοντικό εύρημα. Η μέση τιμή του δείκτη οδοντικής μικροβιακής πλακάς για τα παιδιά των νηπιαγωγείων ήταν 0,6 (SD:0,4) ενώ για τα παιδιά των παιδικών σταθμών ήταν 0,8 (SD:0,2). Ποσοστό 30% των παιδιών είχαν χρωστικές στα δόντια τους, οι περισσότερες από τις οποίες ήταν κίτρινου/πορτοκαλί χρώματος (63%). Ποσοστό 6% των παιδιών είχαν κάποιου είδους οδοντικό τραυματισμό με συχνότερους την αλλαγή χρώματος λόγω τραυματισμού, και τα κατάγματα αδαμαντίνης ή αδαμαντίνης/οδοντίνης. Κάποιου είδους οδοντική δυσπλασία βρέθηκε σε ποσοστό 3% με συχνότερη την ανωμαλία αριθμού (υπεράριθμα δόντια). Ποσοστό 17% των παιδιών είχε κάποια ορθοδοντική ανωμαλία. Στο Γράφημα 1 φαίνεται η συχνότητα της κάθε ορθοδοντικής ανωμαλίας στο σύνολο των παιδιών. Τα ερωτηματολόγια που συλλέχτηκαν ήταν 125, καθότι σε 3 σχολεία οι γονείς δεν απάντησαν στα ερωτηματολόγια καθόλου ενώ από τα υπόλοιπα σχολεία επιστράφηκαν συμπληρωμένα το 53% των ερωτηματολογίων. Η μέση ηλικία των μητέρων ήταν 34,5 (SD:4,9), 57% με ΤΟΜΟΣ 27, Νο 4, 2013

4 108 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΘΑΣΟΥ Σχολείο Αριθμός παιδιών Με τερηδόνες (%) Χωρίς τερηδόνες (%) ΝΗΠ. ΘΑΣΟΥ 1ο ΝΗΠ. ΘΑΣΟΥ 2ο ΝΗΠ. ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΘΑΣΟΥ ΝΗΠ. ΚΑΛΛΙΡΑΧΗΣ ΘΑΣΟΥ ΝΗΠ. ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ 1ο ΘΑΣΟΥ ΝΗΠ. ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ 2ο ΘΑΣΟΥ ΝΗΠ. ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΘΑΣΟΥ ΝΗΠ. ΠΟΤΑΜΙΑΣ ΘΑΣΟΥ ΝΗΠ. ΠΟΤΟΥ ΘΑΣΟΥ ΝΗΠ. ΠΡΙΝΟΥ ΘΑΣΟΥ ΝΗΠ. ΡΑΧΩΝΙΟΥ ΘΑΣΟΥ ΝΗΠ. ΣΚΑΛΑΣ ΣΩΤΗΡΑ ΘΑΣΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΡΙΝΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΛΙΜΕΝΑΡΙΑ ΠΑΙΔΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΛΙΜΕΝΑ Σύνολο dmft (σταθερή απόκλιση) 3,3 5,3 0,9 1,09 3,50 2,517 1,67 2,598 2,26 3,264 3,63 5,449 0,88 1,642 2,48 4,176,58 1,379 1,76 3,081 0,57 1,512 5,38 6,479 1,19 2,105 1,10 1,744 2,67 3,088 2,03 3,474 WSL (σταθερή απόκλιση) 1,65 2,36 0,14 0,655 0,50 1,000 0,22 0,667 1,39 3,244 1,25 1,909 0,25 0,707 0,57 1,590 0,42 1,165 0,95 1,774 0,57,976 1,75 2,493 0,44 1,031 0,10,447 1,21 1,793 0,79 1,803 Πίνακας 1. Κατανομή των παιδιών ανά σχολείο σχετικά με το αν έχουν ή δεν έχουν τερηδόνες καθώς και ο δείκτης dmft (τερηδόνες σε επίπεδο κοιλότητας) WSL (τερηδόνες σε επίπεδο λευκής κηλίδας) καταγωγή από τη Θάσο, 14% από αλλά μέρη της Ελλάδας και 29% από το εξωτερικό. Ποσοστό 28% ήταν απόφοιτες γυμνασίου, 42% απόφοιτες μέσης επαγγελματικής σχολής ή λυκείου και 30% απόφοιτες ανώτερης ή ανώτατης σχολής. Το συνολικό οικογενειακό εισόδημα δεν ξεπερνούσε τα 800 ευρώ για το 40% των οικογενειών και τα 1400 ευρώ για το 34%. Ένα στα 3 παιδιά δεν είχε πάει στον οδοντίατρο ποτέ και από αυτά που είχαν πάει, το 85% είχαν πάει για προληπτικούς λόγους, ενώ θεραπεία είχε γίνει μόνο στο 4%. Σχετικά με τις συνήθειες βουρτσίσματος, το 25% του δείγματος βουρτσίζει μόνο του το παιδί, το 52% ξεκίνησε βούρτσισμα μετά το 2ο έτος, το 55% βουρτσίζει 1φορά/ ημέρα και το 18% χρησιμοποιεί οδοντόκρεμα χωρίς φθόριο. Επιπλέον 10% από τις μητέρες δεν γνωρίζουν αν έχει φθόριο η οδοντόκρεμα που χρησιμοποιούν και 29% δεν γνωρίζουν αν το φθόριο είναι ωφέλιμο για τα δόντια. Ποσοστό 90% των παιδιών έχει 4-5 γεύματα ημερήσια και 29% χρησιμοποιεί μπιμπερό στο κρεβάτι. Οι μητέρες σε ποσοστό 71% πίστευαν ότι η στοματική υγεία του παιδιού τους είναι καλή και 52% πίστευαν ότι η στοματική υγεία δεν ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ

5 ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ (4): Ανεξάρτητες Μεταβλητές Ηλικία Παιδιού Καταγωγή μητέρας Απόστημα Σταθερά Συντελεστής παλινδρόμησης β p 95,0% όρια αξιοπιστίας του β 0,19 0,01 0,30 3,23 0,27 0,001 2,31 8,5 0,37 <0,001 21,2 51,9 12,21 Πίνακας 2. Εκτιμήσεις του υποδείγματος γραμμικής παλινδρόμησης για ερμηνεία του δείκτη dmft (N=118 άτομα). R 2 = 0,29 μπορεί να επηρεάσει την γενική υγεία. Από τις διμερείς συσχετίσεις του δείκτη dmft με τις παραπάνω μεταβλητές βρέθηκαν τα εξής: τα παιδία μεγαλύτερης ηλικίας (ρ=0,33, p<0,001) με μητέρες αλλοδαπής καταγωγής (ρ=0,28,p=0,02), χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου (ρ=0,36, p<0,001) και νεαρότερης ηλικίας (ρ=0,2, p=0,02) που προέρχονται από οικογένειες με χαμηλό εισόδημα (ρ=0,24, p=0,01) έχουν υψηλότερες τιμές του δείκτη dmft. Το ίδιο βρέθηκε για τα παιδιά που άρχισαν να βουρτσίζουν σε μεγαλύτερη ηλικία (ρ=0,01, p=0,08), που χρησιμοποιούν μπιμπερό στο κρεβάτι (ρ=0,2, p=0,02), που είχαν αποστήματα (ρ=0,21, p=0,02) και με εκείνα των οποίων οι μητέρες πίστευαν ότι η στοματική υγεία δεν επηρεάζει την γενική (ρ=0,24, p=0,009). Προκειμένου να προσδιοριστεί ποιες από τις παραπάνω μεταβλητές ερμηνεύουν τον δείκτη dmft χρησιμοποιήθηκε απλή πολλαπλή γραμμική παλινδρόμηση. Αφού έγινε έλεγχος για να προσδιοριστεί ότι δεν παραβιάζονται τα κριτήρια εφαρμογής της στατιστικής δοκιμασίας, οι παραπάνω μεταβλητές εισήχθησαν ταυτόχρονα στο υπόδειγμα της παλινδρόμησης. Με βάση τα αποτελέσματα αυτά δημιουργήθηκαν νέα υποδείγματα αφαιρώντας της μεταβλητές που δεν επηρέαζαν σημαντικά το υπόδειγμα. Στο τελικό υπόδειγμα εισήχθηκαν πρώτα οι μεταβλητές της ηλικίας του παιδιού και της καταγωγής της μητέρας (R 2 = 0,16, p<0,001) και στην συνέχεια η ύπαρξη αποστήματος (R 2 = 0,3, p<0,001). Το τελικό υπόδειγμα φαίνεται στον πίνακα 2. Συζήτηση Στην παρούσα μελέτη έγινε καταγραφή της κατάστασης της στοματική υγείας των παιδιών προσχολική ηλικίας της Νήσου Θάσου και προσδιορισμός παραγόντων που συσχετίζονται με τον δείκτη τερηδόνας dmft. Η επιλογή του νησιού έγινε γιατί αποτελεί ένα μέρος με συγκεκριμένο και σχετικά σταθερό πληθυσμό, οπότε τα ευρήματα της μελέτης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εφαρμογή προληπτικών προγραμμάτων στοχευμένων στις ανάγκες του πληθυσμού του νησιού. Επίσης επιλέχθηκε η συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα γιατί είναι γνωστό ότι η ύπαρξη τερηδόνας στην νεογιλή οδοντοφυΐα αποτελεί πολύ σημαντικό προγνωστικό δείκτη για την ύπαρξη τερηδόνας στην μόνιμη, εφόσον η νόσος δεν διακοπεί με κατάλληλα προληπτικά και θεραπευτικά μέτρα. Οι εξετάσεις έγιναν από 2 μέλη ΔΕΠ των Οδοντιατρικών Σχολών Αθήνας και Θεσσαλονίκης και 3 πεπειραμένους παιδοδοντίατρους. Η τυποποίηση μεταξύ των εξεταστών έγινε χρησιμοποιώντας τις φωτογραφίες του εγχειριδίου του δείκτη ICDAS, όπου ως αρχόμενες τερηδόνες (λευκές κηλίδες) καταγράφηκαν εκείνες που αντιστοιχούν στις κατηγορίες 1-2 του ICDAS (25). Στα πλαίσια της εξέτασης στα σχολεία έγινε πρώτα παρουσίαση ενός προληπτικού προγράμματος με ομιλία από τον εξεταστή και επίδειξη στοματικής υγιεινής με ειδικά εκμαγεία. Η διαδικασία αυτή βοήθησε στην εξοικείωση των παιδιών και στην καλύτερη συνεργασία τους, που επετεύχθητε απόλυτα, αφού δεν υπήρξαν παιδιά που δεν συνεργάστηκαν κατά την κλινική εξέταση. Παρόλο που οι περισσότεροι γονείς έδωσαν συγκατάθεση για την εξέταση των παιδιών, δεν συμπλήρωσαν σε αντίστοιχο ποσοστό το ερωτηματολόγιο. Αυτό πιθανώς να οφείλεται στο γεγονός ότι η ενημέρωση για την μελέτη έγινε με πληροφορίες από τους παιδαγωγούς στα σχολεία στα οποία οι γονείς δεν συμμορφώθηκαν ικανοποιητικά. Ο επιπολασμός της τερηδόνας στα νηπιαγωγεία που η ηλικία των παιδιών είναι 5 ετών βρέθηκε μεταξύ των τιμών για τον αστικό και αγροτικό πληθυσμό (42,8% και 57,15% αντίστοιχα) και η τιμή του dmft (2,57) ήταν ίδια με εκείνη του αγροτικού πληθυσμού στην Ελλάδα (4). Τα στοιχεία αυτά υποδηλώνουν ότι αν και η παρούσα καταγραφή έγινε περίπου 10 χρόνια μετά την καταγραφή των Oulis και συν (4), δεν υπήρξε καμία βελτίωση στο θέμα της πρόληψης της τερηδόνας, τουλάχιστον για το νησί της Θάσου. Ο επιπολασμός στους παιδικούς σταθμούς (παιδιά ηλικίας 2-4 ετών) είναι αρκετά χαμηλότερος από εκείνο στην μελέτη του Αγουρόπουλου (7) σύμφωνα με την οποία στις ηλικίες 2-4 ετών βρέθηκε (12-35%). Αν και υπάρχει μεγάλη διαφορά στον αριθμό του δείγματος, είναι ιδιαίτερα ενθαρρυ- ΤΟΜΟΣ 27, Νο 4, 2013

6 110 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΘΑΣΟΥ Γράφημα 1. Κατανομή ορθοδοντικών ανωμαλιών στα παιδιά προσχολικής ηλικίας της Θάσου ντικό ότι στις μικρές ηλικίες στην Θάσο, λίγα παιδιά έχουν τερηδόνες και μάλιστα ο δείκτης είναι χαμηλός (dmft = 0,5 στους παιδικούς σταθμούς). Η σημασία της ηλικίας στην αύξηση του δείκτη τερηδόνας φαίνεται και από το υπόδειγμα της παλινδρόμησης, όπου η ηλικία του παιδιού αποτελεί μία από τις μεταβλητές με σημαντική επίδραση στην επεξήγηση της μεταβλητότητας του δείκτη dmft. Η απότομη αύξηση, τόσο της συχνότητας όσο και της βαρύτητας της νόσου στο νηπιαγωγείο δείχνει την ανάγκη να εφαρμοστούν προληπτικά προγράμματα νωρίς για να προληφθεί η έναρξη και να ανακοπεί η εξέλιξη της νόσου έγκαιρα. Από τα παιδιά που δεν είχαν τερηδόνες σε επίπεδο κοιλότητας, 9% είχαν λευκές κηλίδες που δείχνει την ύπαρξη ενεργού νόσου στο στόμα. Οι Καββαδία και συν. (26) βρήκαν, σε μεγάλο δείγμα παιδιών προσχολική ηλικίας στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας, ότι οι λεύκες κηλίδες, μαζί με την περιορισμένη χρήση φθοριούχων αποτελούν τους πιο σημαντικούς παράγοντες υψηλού τερηδονικού κινδύνου. Επομένως σε παιδιά προσχολικής ηλικίας με αυτά τα χαρακτηριστικά χρειάζεται έγκαιρα προληπτική παρέμβαση προκειμένου να διακοπεί η εξέλιξη της νόσου. Η απομάκρυνση της ΟΜΠ και η χρήση φθοριούχου οδοντόκρεμας είναι τα βασικότερα μέσα για την πρόληψη της τερηδόνας (27-29). Έχει δειχτεί ότι για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας το συχνό βούρτσισμα με φθοριούχο οδοντόπαστα στην ηλικία του 1 και των 2 ετών σχετίζεται με λιγότερη ορατή ΟΜΠ και αποτελεί σημαντικό προγνωστικό παράγοντα για την απουσία τερηδόνας στην ηλικία των 3 ετών (27,28). Τα παιδιά στους παιδικούς σταθμούς της Θάσου είχαν 80% των επιφανειών των προσθίων άνω δοντιών καλυμμένα με οδοντική μικροβιακή πλάκα. Στα νηπιαγωγεία τα δόντια ήταν πιο καθαρά, όμως πάλι τα 2/3 των επιφανειών είχαν ΟΜΠ. Επίσης περισσότερα από τα μισά παιδιά, σύμφωνα με τις απαντήσεις των γονέων, βουρτσίζαν 1 φορά την ημέρα και ξεκινούσαν το βούρτσισμα μετά την ηλικία των 2 ετών ενώ σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες θα έπρεπε να ξεκινά το βούρτσισμα με την ανατολή του πρώτου δοντιού. Είναι σημαντικό οι γονείς να ενημερώνονται ότι τα παιδιά δεν έχουν τις απαιτούμενες δεξιότητες να βουρτσίσουν τα δόντια τους και ότι οι ίδιοι θα πρέπει να ασχολούνται με το βούρτσιαμα προκειμένου να είναι αποτελεσματικό (30). Ανεξάρτητα από άλλους παράγοντες που έχουν σχέση με την ΤΒΝΗ η στοματική υγιεινή είναι ίσως ο σημαντικότερος όπως αποδεικνύεται από αρκετές μελέτες σε παιδιά προσχολικής ηλικίας (31-34). Η χρήση φθοριούχου οδοντόπαστας είναι απόλυτα τεκμηριωμένη για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια της (35). Στην παρούσα μελέτη βρέθηκε ότι εκτός από το μη συχνό βούρτσισμα, ένα στα πέντε παιδιά χρησιμοποιεί οδοντόκρεμα χωρίς φθόριο. Η χρήση φθοριούχου οδοντόπαστας πάνω από 1000 ppm φθόριο οδηγεί στην μείωση της τερηδόνας στην νεογιλή οδοντοφυΐα 5-20% (36). Ποσοστό 10% από τις μητέρες δεν γνωρίζουν αν έχει φθόριο η οδοντόκρεμα που χρησιμοποιούν και 29% δεν γνωρίζουν αν το φθόριο είναι ωφέλιμο για τα δόντια. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι γονείς των παιδιών να ενημερώνονται για την σημασία του φθορίου και την σωστή χρήση της οδοντόκρεμας, όσον αφορά την ποσότητα που πρέπει να χρησιμοποιείται για παιδιά προσχολικής ηλικίας (7). Παρόλο που 2 στα 3 παιδιά έχουν επισκεφτεί οδοντίατρο, για προληπτικούς κυρίως λόγους όπως ανέφεραν οι γονείς, φαίνεται ότι δεν ενημερώθηκαν για τα παραπάνω θέματα επαρκώς. Όπως προκύπτει από τις διμερείς συσχετίσεις τα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά της μητέρας και το εισόδημα της οικογένειας σχετίζονται σημαντικά με τον δείκτη τερηδόνας των παιδιών. Τα παραπάνω βρίσκονται σε συμφωνία με αντίστοιχες μελέτες για την εθνική καταγωγή (37) καθώς και το επίπεδο φτώχιας (38) που έχουν δειχθεί να είναι ισχυροί παράγοντες πρόβλεψης για την ΤΒΝΗ. Το ίδιο έχει βρεθεί για διαμονή σε μη αστικές περιοχές (39), όπως είναι το νησί της Θάσου. Επιπρόσθετα, η ηλικία της μητέρας αποτελεί μεταβλητή που σχετίζεται σημαντικά με τον δείκτη τερηδόνας. Το εύρημα αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον αφού δεν έχει αναφερθεί σε αντίστοιχες μελέτες σαν παράγοντας κινδύνου της ΤΒΝΗ, σε αντίθεση με το μορφωτικό επίπεδο (40) και την καταγωγή της μητέρας (37,41). Η σημαντικότητα της καταγωγής βρέθηκε και στην παρούσα μελέτη, αφού αποτέλεσε μεταβλητή με σημαντική επίδραση στον δείκτη τερηδόνας στο υπόδειγμα της παλινδρόμησης. Ίσως οι νεότερες μητέρες έχουν λιγότερη αυτοπεποίθηση, αυξημένο άγχος και πιο έντονη «μοιρολατρία» για τα θέματα υγείας, ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ

7 ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ (4): πιστεύουν δηλαδή ότι δεν μπορούν να κάνουν και πολλά για την κατάσταση της υγείας του παιδιού. Οι παράγοντες αυτοί έχει δειχτεί ότι συσχετίζονται με συχνότερη εμφάνιση ΤΒΝΗ (41,42,43). Οι Mantonanaki και συν. (44), έδειξαν ότι μητέρες μεγαλύτερης ηλικίας και υψηλότερου κοινωνικοοικονομικού επιπέδου, έχουν περισσότερες πιθανότητες να αναζητήσουν οδοντιατρική φροντίδα για τα παιδιά τους. Άρα η νεαρότερη ηλικία και το χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο των μητέρων της μελέτης αποτελούν ανασταλτικούς παράγοντες για την επίσκεψη των παιδιών στον οδοντίατρο. Επιπρόσθετα νεότερες μητέρες πιθανών να βασίζονται πιο πολύ στις συμβουλές των δικών τους μητέρων, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει πολλές φορές σε λανθασμένες συνήθειες, ιδίως στα θέματα της στοματικής υγείας. Από τους παράγοντες της δίαιτας, η συχνότητα των γευμάτων είναι η ενδεικνυόμενη για την ηλικία, αλλά υπάρχει αυξημένη συχνότητα χρήσης του μπιμπερό στο κρεβάτι, γεγονός που σχετίζεται με την τερηδόνα όταν το περιεχόμενο είναι γάλα ή άλλο ζαχαρούχο ρόφημα (45). Ήταν αναμενόμενο λοιπόν, ο παράγοντας αυτός να βρεθεί ανάμεσα σε αυτούς που επηρεάζουν το δείκτη τερηδόνας στα παιδιά της μελέτης. Ένα ακόμα ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι η παρουσία αποστημάτων σχετίζεται με αυξημένο δείκτη τερηδόνας. Μάλιστα η εισαγωγή της μεταβλητής αυτής στο πολυπαραγοντικό υπόδειγμα, αυξάνει την ικανότητα του υποδείγματος να ερμηνεύει το δείκτη τερηδόνας σε από 16% σε 29%. Προφανώς αυτό σχετίζεται με την μη παροχή οδοντιατρικής περίθαλψης και άρα μεγαλύτερες πιθανότητες για πιο σοβαρή μορφή της νόσου (46). Περισσότερες από τις μισές μητέρες πίστευαν ότι η στοματική υγεία δεν μπορεί να επηρεάσει την γενική υγεία. Η πεποίθηση αυτή μάλλον οδηγεί στο μειωμένο ενδιαφέρον για έλεγχο του στόματος των παιδιών τους γεγονός που υποδηλώνεται από το γεγονός ότι οι περισσότερες θεωρούσαν ότι η στοματική υγεία του παιδιού τους ήταν καλή αν και υπήρχε πολύ υψηλή συχνότητα τερηδόνας. Η πεποίθηση ότι η στοματική υγεία δεν είναι σημαντική στην μικρή ηλικία οδηγεί σαφώς σε αυξημένες πιθανότητες για εμφάνιση ΤΒΝΗ (47). Όταν οι μητέρες των παιδιών έχουν λίγες γνώσεις για τη στοματική υγιεινή και δεν γνωρίζουν ότι τα δόντια των παιδιών πρέπει να καθαρίζονται έχουν η ΤΒΝΗ είναι σοβαρότερη (48). Τα ποσοστά των υποπλασιών και δυσπλασιών των δοντιών που εντοπίστηκαν είναι χαμηλά και ανάλογα με εκείνα παρόμοιων μελετών (7). Επειδή οι ανωμαλίες αριθμού στην νεογιλή οδοντοφυΐα μπορεί να σχετίζονται με αντίστοιχες στην μόνιμη, είναι σημαντική η παρακολούθηση τους και η έγκαιρη παρέμβαση (49). Σχετικά με τα ορθοδοντικά ευρήματα η ανοιχτή δήξη και η οπίσθια σταυροειδής σύγκλειση στην προσχολική ηλικία σχετίζονται με τη χρήση της πιπίλας και τον θηλασμό του δαχτύλου (50,51). Στην παρούσα μελέτη δεν συλλέχθηκαν στοιχεία τέτοια που να επιτρέπουν την διερεύνηση της παραπάνω συσχέτισης. Ωστόσο η παρακολούθηση των προβλημάτων και η έγκαιρη αντιμετώπιση είναι σημαντικές για την σωστή θεραπεία, όπως συμβαίνει για τους οδοντικούς τραυματισμούς που παρατηρήθηκαν. Το ποσοστό των παιδιών με σχιστίες που εντοπίστηκαν ήταν 2%. Τα παιδιά αυτά χρειάζονται οδοντιατρική φροντίδα από νωρίς γιατί, εκτός από τα ορθοδοντικά προβλήματα, έχουν συνήθως χειρότερη στοματική υγιεινή και χειρότερη περιοδοντική κατάσταση από τα υγιή παιδιά (52). Στους περιορισμούς της μελέτης πρέπει να αναφερθεί ότι δεν έγινε δοκιμασία προσδιορισμού της ενδο και μεταξύ εξεταστών συμφωνίας για την καταγραφή της τερηδόνας και της οδοντικής πλακάς. Ωστόσο το γεγονός ότι επρόκειτο για πεπειραμένους κλινικούς που είχαν σαφείς οδηγίες για την καταγραφή περιορίζει τις πιθανότητες να αποκλίνουν πολύ τα αποτελέσματα τους. Ένας ακόμα περιορισμός είναι η μειωμένη ανταπόκριση των γονέων στην απάντηση των ερωτηματολογίων. Ωστόσο, o αριθμός των ερωτηματολογίων που απαντήθηκαν επαρκούσε για να υπάρξουν αρκετά άτομα ώστε να μπορεί να εφαρμοστεί η γραμμική παλινδρόμηση που για 9 ανεξάρτητες μεταβλητές απαιτεί τουλάχιστον 122 άτομα (53). Λαμβάνοντας υπ όψιν τους περιορισμούς της μελέτης, συμπεραίνουμε ότι η στοματική υγεία των παιδιών της Θάσου χρειάζεται βελτίωση. Επειδή τα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά, δεν μπορούν να μεταβληθούν είναι πρωταρχικής σημασίας να δοθεί βαρύτητα στην ενημέρωση των γονέων και ιδιαίτερα των μητέρων των παιδιών προσχολικής ηλικίας του νησιού για την σωστή φροντίδα του στόματος, την έγκαιρη έναρξη βουρτσίσματος με σωστό τρόπο, την σημασία της χρήσης φθορίου στην οδοντόκρεμα αλλά και με τοπικές φθοριώσεις, την διακοπή της χρήσης μπιμπερό στο κρεβάτι και τέλος την έγκαιρη επίσκεψη στον οδοντίατρο. Είναι εδώ σημαντικός ο ρόλος των οδοντιάτρων να ενημερώσουν τους γονείς, αλλά και τους παιδιάτρους, ώστε να συμβουλεύουν τους γονείς να επισκέπτονται έγκαιρα τον οδοντίατρο. Επίσης σημαντική είναι η ενημέρωση των παιδιών για θέματα στοματικής υγείας και η εφαρμογή καθημερινού βουρτσίσματος στον παιδικό σταθμό. Η επίτευξη των παραπάνω στόχων είναι δυνατή για τον συγκεκριμένο πλυθησμό, αφού στο σύνολο τους οι παιδαγωγοί ήταν ιδιαίτερα ενθουσιώδεις για την εφαρμογή του προληπτικού προγράμματος που παρουσιάστηκε στα παιδιά από τους εξεταστές. ΤΟΜΟΣ 27, Νο 4, 2013

8 112 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΘΑΣΟΥ SUMMARY Oral health status of preschool children of the island of Thasos. Aim: The aim of this study was to record the oral health status of preschool children of the island of Thasos. Materials and methods: All children attending public kindergartens and preschools on the island of Thasos were invited to participate at the study. After obtaining informed consent, the children were examined at school by dentists. The dmft index was recorded according to WHO criteria and also initial caries (white spot lesions) were recorded as well as the visible plaque index (VPI). Parents completed a questionnaire on demographic data and oral health habits of their child. Results: Two hundred and thirty two children were examined at kindergartens and 60 in preschools. The dmft and VPI indices were 0,5 (SD:1,76) and 0,8 (SD:0,3) for children at preschools and 2,57 (SD:3,7) and 0,6 (SD:0,4) for children in kindergartens, respectively. The questionnaires revealed that 36% of the children brush 2 times/day and 55% have daily 1-3 sugar intakes. Regarding dental care, 66% had visited a dentist mainly for prevention while only 3,6% had a fluoride treatment. The age of the child, the origin of the mother and the presence of abscess were significant caries determinants, for the study population. Conclusion: The results of the study indicate the need for targeted preventive programs for preschool children in Thasos and also the need for parental education on oral health for this age group. Keywords: early childhood caries, socioeconomic level, education, caries determinants Βιβλιογραφία 1. Ripa LW. Nursing caries: A comprehensive review. Pediatr Dent 1988; 4: De Grauwe A., Aps J.K.M., Martens L.C. Early childhood caries EEC: what s in a name? European J Paediatr Dent. 2004;2: Skeie M.S, Espelid I., Skaare A.B., Gimmestad A.: Caries patterns in an urban preschool population in Norway. European J Paediatr Dent. 2005;6: Oulis CJ, Tsinidou K, Vadiakas G, Mamai-Homata E, Polychronopoulou A, Athanasouli T. Caries prevalence of 5, 12 and 15-year-old Greek children: a national pathfinder survey. Community Dent Health. 2012;29(1): Zoitopoulos L., Athanassouli T., Gelbier S., Apostolopoulos A: Caries prevalence of 5-year-old children in Athens and in South London. International J Paediatric Dent 1997;6: Γεωργιάδης Μ., Κριθιώτης Ν., Μεσσήνη Μ., Αρτέμη Α.: Η στρατηγική της αντιμετώπισης της τερηδονικής προσβολής στην προσχολική ηλικία. Παιδοδοντία 1991;5(3): Αγουρόπουλος Α. Καταγραφή της στοματικής υγείας παιδιών προσχολικής ηλικίας του νομού Αττικής και εκτίμηση της αποτελεσματικότητας εφαρμογής ενός σχετικού διετούς προληπτικού προγράμματος. Διδακτορική Διατριβή, Αθήνα Bolin AK, Bolin A, Alfredsson L. Children s dental health in Europe. Caries treatment need in 5- and 12-year-old children from eight EU countries. Acta Odontol Scand 1996; 54(6): Benitez C., O Sullivan D., Tinanoff N. Effect of a preventive approach for the treatment of nursing bottle caries. J Dent Child 1994; O Sullivan E.A., Curzon MEJ.: The efficacy of comprehensive dental care for children under general anaesthesia. Br Dent J 1991; 171: Gomez S.S. and Weber A.A.: Effectiveness of a caries preventive program in pregnant woman and new mothers on their offspring. Int J Paed Dent. 2001; 11: Gunay H., Dmoch- Bockhorn K.,Gunay Y., Geurtsen W.: Effect on caries experience of a long-term preventive program for mothers and children starting during pregnancy. Clin Oral Investig. 1998; 2: Brambilla E., Felloni A., Gagliani M., Malerba A., Garcia-Godoy F., Strohmenger L.: Caries prevention during pregnancy: results of a 30-month study. J Am Assoc. 1998; 129: Kohler B., Andreen I.: Influence of caries-preventive measures in mothers on cariogenic bacteria and caries experience in their children. Archs oral Biol. 1994; 39 (10): Kohler B., Andreen I., Jonsson B.: The effect of carriespreventive measures in mothers on dental caries and the oral presence of the bacteria Streptococcus mutans and lactobacilli in their children. Arch Oral Biol. 1984; 29: Kohler B., Andreen I., Jonsson B., Hultqvist E.: Effect ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ

9 ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ (4): of carries preventive measures on Streptococcus mutans and lactobacilli in selected mothers. Scand. J. Res. 1982; 90: Rong WS, Bian JY, Wang WJ, Wang JD.Effectiveness of an oral health education and caries prevention program in kindergartens in China. Community Dent Oral Epidemiol. 2003;31(6): Berkowitz RJ.Causes, treatment and prevention of early childhood caries: a microbiologic perspective. J Can Dent Assoc. 2003;69(5): Weintraub JA, Ramos-Gomez F, Jue B, Shain S, Hoover CI, Featherstone JD, Gansky SA.Fluoride varnish efficacy in preventing early childhood caries. J Dent Res. 2006;85(2): Wennhall I, Mårtensson EM, Sjunnesson I, Matsson L, Schröder U, Twetman S. Caries-preventive effect of an oral health program for preschool children in a low socio-economic, multicultural area in Sweden: results after one year. Acta Odontol Scand. 2005;63(3): Petersson L.G., Twetman S., Pakhomov G.N.: The efficacy of semiannual silane fluoride varnish applications: A two-year clinical study in preschool children. J Public Health Dent 1998;58: World Health Oragnization. Oral Health Surveys. Basic Methods. 4 th edition, Geneva Alaluusua S, Malmivirta R. Early plaque accumulation- -a sign for caries risk in young children. Community Dent Oral Epidemiol. 1994;22: Grindefjord M, Dahllöf G., Ekstrom G., Hojer B, Modeer T. Caries prevalence in 2.5 to 3.5 years of age. Caries Res 1995, 29: Bourgeois D, Llodra JC, Christensen LB, Piits N, Ottolenghi L, Senekola E. Health Surveillance in Europe, Oral Health Interviews and Clinical Surveys 2008: Guidelines. HID.pdf 26. Kavvadia K, Agouropoulos A, Gizani S, Papagiannouli L, Twetman S.Caries risk profiles in 2- to 6-yearold Greek children using the Cariogram. Eur J Dent. 2012;6(4): Paunino P, Rautava P, Aalanem P, Sillanpää M. The Finnish Family competence study: The relationship between caries, dental health habits and general health in 3-year-olid Finnish children. Caries Res 1993;27: Wendt LK, Hallonsten AL, Koch G, Birkhed D. Oral hygiene in relation to caries development and immigrant status in infants and toddlers. Scand J Dent Res 1994;102: Borssén E, Steksèn-Blicks C. Risk factors for dental caries in 2-year-old children. Swed Dent J 1998;22: Bellini HT, Arneberg P, von der Fehr FR.Oral hygiene and caries. A review. Acta Odontol Scand. 1981;39(5): Ollila P, Larmas M. A seven-year survival analysis of caries onset in primary second molars and permanent first molars in different caries risk groups determined at age two years. Acta Odontol Scand. 2007;65(1): Bankel M, Eriksson UC, Robertson A, Kahler B. Caries and associated factors in a group of Swedish children 2-3 years of age. Swed Dent J 2006;30: Schroth RJ, Smith PJ, Whalen JC, Lekic C, Moffatt ME.Prevalence of caries among preschool-aged children in a northern Manitoba community. J Can Dent Assoc. 2005; 71: Kiwanuka SN, Astrøm AN, Trovik TA.Dental caries experience and its relationship to social and behavioural factors among 3-5-year-old children in Uganda. Int J Paediatr Dent. 2004;14(5): Αγουρόπουλος Α, Ραχιώτης Χ., Παππά Ε., Κακάμπουρα Α., Παπαγιαννούλη Λ. Κλινική Τεκμηρίωση και Οδηγίες Χρήσης Φθοριούχων. Ελλ. Στομ. Χρον. 2012; 56(1), Ammari AB, Bloch-Zupan A, Ashley PF. Systematic review of studies comparing the anti-caries efficacy of children s toothpaste containing 600 ppm of fluoride or less with high fluoride toothpastes of 1,000 ppm or above. Caries Res. 2003;37(2): Skeie MS, Espelid I, Riordan PJ, Klock KS.Caries increment in children aged 3-5 years in relation to parents dental attitudes: Oslo, Norway 2002 to Community Dent Oral Epidemiol. 2008;36(5): Radford JR, Ballantyne HM, Nugent ZJ, Robertson M, Longbottom C, Pitts NB, Beighton D, Brailsford SR. Does social deprivation in 1, 2, 3 and 4-year-old Scottish infants influence the frequency isolation of cariesassociated micro-organisms? J Dent. 2001;29(5): Mattila ML, Rautava P, Sillanpää M, Paunio P.Caries in five-year-old children and associations with familyrelated factors. J Dent Res. 2000;79(3): Skeie MS, Riordan PJ, Klock KS, Espelid I.Parental risk attitudes and caries-related behaviours among immigrant and western native children in Oslo. Community Dent Oral Epidemiol. 2006;34(2): Seow WK, Clifford H, Battistutta D, Morawska A, Holcombe T.Case-control study of early childhood caries in Australia. Caries Res. 2009;43(1): ΤΟΜΟΣ 27, Νο 4, 2013

10 114 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΘΑΣΟΥ 42. Alm A, Wendt LK, Koch G, Birkhed D. Oral hygiene and parent-related factors during early childhood in relation to approximal caries at 15 years of age. Caries Res. 2008;42(1): Finlayson TL, Siefert K, Ismail AI, Sohn W. Psychosocial factors and early childhood caries among low-income African-American children in Detroit. Community Dent Oral Epidemiol. 2007;35(6): Mantonanaki M, Koletsi-Kounari H, Mamai-Homata E, Papaioannou W. Prevalence of dental caries in 5-yearold Greek children and the use of dental services: evaluation of socioeconomic, behavioural factors and living conditions. Int Dent J. 2013;63(2): Wendt LK, Koch G, Birhed D: Analysis of cariesprelated factors in infants and toddlers living in Sweden. Acta Odontologica Scandinavica,1996;54: Hashim R, Williams S, Thomson WM. Severe early childhood caries and behavioural risk indicators among young children in Ajman, United Arab Emirates. Eur Arch Paediatr Dent. 2011;12(4): Schroth RJ, Brothwell DJ, Moffatt ME. Caregiver knowledge and attitudes of preschool oral health and early childhood caries (ECC). Int J Circumpolar Health. 2007;66(2): Qin M, Li J, Zhang S, Ma W.Risk factors for severe early childhood caries in children younger than 4 years old in Beijing, China. Pediatr Dent. 2008;30(2): Whittington BR, Durward CS. Survey of anomalies in primary teeth and their correlation with the permanent dentition. N Z Dent J. 1996;92(407): Malandris M, Mahoney EK. Aetiology, diagnosis and treatment of posterior cross-bites in the primary dentition. Int J Paediatr Dent. 2004;14(3): Ngan P, Fields HW. Open bite: a review of etiology and management. Pediatr Dent. 1997;19(2): Perdikogianni H, Papaioannou W, Nakou M, Oulis C, Papagiannoulis L. Periodontal and microbiological parameters in children and adolescents with cleft lip and /or palate. Int J Paediatr Dent. 2009;19(6): Tabachick B.G. & Fidell L.S. (2007). Using multivariate statistics (5 th edidtion) Boston: Pearson Education Hλεκτρονική διεύθυνση: Αγουρόπουλος Δημήτρης: ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας»

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ για την έρευνα «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» Η Έρευνα - γενικά Η έρευνα αυτή αφορά τη σχεδίαση και διεξαγωγή μιας πανελλαδικής έρευνας για την καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδηγίες προς τους εθελοντές οδοντιάτρους, για τη συμπλήρωση του δελτίου οδοντιατρικής εξέτασης των παιδιών των νηπιαγωγείων, δημοτικών και γυμνασίων. Σκοπός αυτής της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ TMHMA ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΔΟΝΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΑΡΧΟΜΕΝΩΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ σε Παιδιά, Εφήβους και Ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Ήπια φθορίαση Ήπια φθορίαση Σοβαρή φθορίαση. Όπως αναφέραμε και πιο πάνω, η οδοντόπαστα για να έχει όφελος στα δόντια χωρίς να βλάπτει, πρέπει

Ήπια φθορίαση Ήπια φθορίαση Σοβαρή φθορίαση. Όπως αναφέραμε και πιο πάνω, η οδοντόπαστα για να έχει όφελος στα δόντια χωρίς να βλάπτει, πρέπει Κατανοούν οι γονείς παιδιών προσχολικής ηλικίας τις οδηγίες χρήσης όσον αφορά την ποσότητα της φθοριούχου οδοντόπαστας που πρέπει να χρησιμοποιούν; Ποιοί οι κίνδυνοι από την υπέρ δοσολογία; CE Huebner,

Διαβάστε περισσότερα

58 ΓνΩσεις, συνηθειες, σταση σχετικα με τη στοματικη υγεια και οδοντοστοματολογικη κατασταση, παιδιων 9 και 12 ετων στην ΚαλαμΑτα

58 ΓνΩσεις, συνηθειες, σταση σχετικα με τη στοματικη υγεια και οδοντοστοματολογικη κατασταση, παιδιων 9 και 12 ετων στην ΚαλαμΑτα 58 ΓνΩσεις, συνηθειες, σταση σχετικα με τη στοματικη υγεια και οδοντοστοματολογικη κατασταση, παιδιων 9 και 12 ετων στην ΚαλαμΑτα Γνώσεις, συνήθειες, στάση σχετικά με τη στοματική υγεία και οδοντοστοματολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ. Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ Πρόληψη: Το κλειδί για την στοματική υγεία Η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο, συνήθως αποτελεί μια δυσάρεστη δοκιμασία για το παιδί. Και αυτό γιατί, ακόμη και

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Παιδοδοντιατρικής (EAPD) για τη χορήρηση φθορίου στα παιδιά

Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Παιδοδοντιατρικής (EAPD) για τη χορήρηση φθορίου στα παιδιά ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ 2011 24(3): 101-108 103 Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Παιδοδοντιατρικής (EAPD) για τη χορήρηση φθορίου στα παιδιά Μετάφραση: Κουϊμτζής Θ. 1 Η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Παιδοδοντιατρικής (EAPD)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Το πρόγραμμα εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΥΓΙΕΙΝΗ ΤωνφοιτητώντηςΝοσηλευτικής

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΥΓΙΕΙΝΗ ΤωνφοιτητώντηςΝοσηλευτικής ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΥΓΙΕΙΝΗ ΤωνφοιτητώντηςΝοσηλευτικής ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Τι σημαίνει σωστή στοματική υγιεινή; Η σωστή στοματική υγιεινή μας εξασφαλίζει στόμα υγιές και ευχάριστη αναπνοή. Αυτό σημαίνει ότι: 1. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη επίσκεψη του παιδιού στον οδοντίατρο: Πότε και Γιατί; Οι συνέπειες της μη θεραπείας των νεογιλών δοντιών.

Η πρώτη επίσκεψη του παιδιού στον οδοντίατρο: Πότε και Γιατί; Οι συνέπειες της μη θεραπείας των νεογιλών δοντιών. Η πρώτη επίσκεψη του παιδιού στον οδοντίατρο: Πότε και Γιατί; Είναι πολύ γνωστό και εμπεριστατωμένο με ερευνητικά στοιχεία και κλινικές παρατηρήσεις ότι η τερηδόνα των δοντιών μπορεί να ξεκινήσει τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΙΔΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Είναι γνωστό πως η στοματική υγεία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη συστηματική υγεία, κάτι που αποδεικνύεται από τις επιπλοκές που μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη επίσκεψη του παιδιού στον οδοντίατρο: Πότε και Γιατί; Οι συνέπειες της µη θεραπείας των νεογιλών δοντιών.

Η πρώτη επίσκεψη του παιδιού στον οδοντίατρο: Πότε και Γιατί; Οι συνέπειες της µη θεραπείας των νεογιλών δοντιών. Η πρώτη επίσκεψη του παιδιού στον οδοντίατρο: Πότε και Γιατί; Οι συνέπειες της µη θεραπείας των νεογιλών δοντιών. Είναι πολύ γνωστό και εµπεριστατωµένο µε ερευνητικά στοιχεία και κλινικές παρατηρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Παναγιώτης Βίγλας, Οδοντίατρος, Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας Η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τερηδόνα βρεφικής και νηπιακής ηλικίας. Αιτιολογία και πρόληψη.

Τερηδόνα βρεφικής και νηπιακής ηλικίας. Αιτιολογία και πρόληψη. Παιδοδοντιατρική ΣTOMA 2011; 39: 51-59 Βιβλιογραφική ανασκόπηση Τερηδόνα βρεφικής και νηπιακής ηλικίας. Αιτιολογία και πρόληψη. Δ. ΛΑΖΑΡΙΔΟΥ 1, Α. ΚΕΒΡΕΚΙΔΟΥ 1, Κ. ΑΡΑΠΟΣΤΑΘΗΣ 2 Εργαστήριο Παιδοδοντιατρικής,

Διαβάστε περισσότερα

7 ο Λύκειο ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

7 ο Λύκειο ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Τεχνολογία Α λυκείου 7 ο Λύκειο ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΤΑΞΗ Α ΤΜΗΜΑ 3 Ο ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΟΣΟ ΟΙ ΝΕΟΙ ΕΙΝΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 1 ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2 Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 3ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ, Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Μιχαήλ Κοραλία, Τσίφτης Γεώργιος, Τσουμάκας Κων/νος, Ανδρουλάκης Ιωάννης, Παυλοπούλου Ιωάννα Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠ/ΚΟΣ: ΠΑΠΑΛΕΞΗ ΓΑΡΥΦΑΛΙΑ 14.02 Δ/ΝΤΡΙΑ: ΡΑΠΤΗ ΜΑΡΙΑ

ΕΚΠ/ΚΟΣ: ΠΑΠΑΛΕΞΗ ΓΑΡΥΦΑΛΙΑ 14.02 Δ/ΝΤΡΙΑ: ΡΑΠΤΗ ΜΑΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ 1o ΕΠΑΛ ΑΓ. Ι. ΡΕΝΤΗ ΜΑΘΗΤΕΣ: 1 η ΟΜΑΔΑ: 1. ΒΡΑΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 2. ΕΜΙΝ ΜΑΡΙΛΝΤΙ 3. ΝΤΟΥΝΤΙΤΣ ΣΑΝΤΡΑ 4. ΦΑΛΙΑΓΚΑ ΧΡΥΣΑΥΓΗ 2

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφή του Ανθρώπου» Κατεύθυνση: «Διατροφή, Δημόσια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ Πηπρηαθή εξγαζία ΣΟ ΑΓΥΟ ΠΟΤ ΒΙΧΝΟΤΝ ΓΟΝΔΙ ΣΗΝ ΦΡΟΝΣΙΓΑ ΑΤΣΙΣΙΚΟΤ ΠΑΙΓΙΟΤ 2-18 ΔΣΧΝ Φξεηδεξίθε Νενθιένπο Λεκεζόο, 2014 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ. Επιμέλεια: Φρίντα Εγγλεζάκη (Χημικός)

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ. Επιμέλεια: Φρίντα Εγγλεζάκη (Χημικός) ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ Επιμέλεια: Φρίντα Εγγλεζάκη (Χημικός) Η φροντίδα της καθαριότητας και υγείας των δοντιών και γενικά της στοματικής κοιλότητας επιβάλλεται για να αποφεύγονται δυσάρεστα συμπτώματα όπως......πόνος,

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση της οδοντικής κατάστασης ασθενών µε τη συχνότητα επισκέψεων στον οδοντίατρο και τις συνήθειες στοµατικής υγιεινής.

Συσχέτιση της οδοντικής κατάστασης ασθενών µε τη συχνότητα επισκέψεων στον οδοντίατρο και τις συνήθειες στοµατικής υγιεινής. Συσχέτιση της οδοντικής κατάστασης ασθενών µε τη συχνότητα επισκέψεων στον οδοντίατρο και τις συνήθειες στοµατικής υγιεινής. Μαριδάκη K., Πεπελάση Ε., οντά Α., Καραγιάννη Κ. Oδοντίατρος, επιστηµονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Διερεύνηση των απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Η φθορίωση του νερού στην πρόληψη της τερηδόνας

Η φθορίωση του νερού στην πρόληψη της τερηδόνας 122 Η ΦΘΟΡΙΩΣΗ ΤΟΥ NEΡΟΥ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΤΕΡΗΔΟΝΑΣ Η φθορίωση του νερού στην πρόληψη της τερηδόνας Ρουμάνη Θ. 1, Γκιζάνη Σ. 2 Ο σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης είναι να παρουσιάσει συνοπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία.

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. CLINICAL TRIALS ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ 25 Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. Τσάνταλη, Ε. 1,2,3, Οικονομίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΠΕΔΥ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΠΕΔΥ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΠΕΔΥ Κωνσταντίνος Ι. Ουλής Καθηγητής, Οδοντιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Μέλος ΔΣ, Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας Αθήνα Απρίλιος 2015

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ιατρική 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

AΓΓΛΙΚΑ: First Certificate in English (1993) Cambridge Certificate of Proficiency in English (2000) IELTS, 7,5/9, University of Cambridge (2003)

AΓΓΛΙΚΑ: First Certificate in English (1993) Cambridge Certificate of Proficiency in English (2000) IELTS, 7,5/9, University of Cambridge (2003) ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΠΟΥΔΕΣ 1997 Απολυτήριο Λυκείου (Άριστα 19,3 ) 2003 Πτυχίο Οδοντιατρικής Σχολής Αριστοτελείου Παν/μίου Θεσσαλονίκης (Λίαν καλώς 7,03) 2009 Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Εξειδίκευσης στην Παιδοδοντιατρική

Διαβάστε περισσότερα

athanasiadis@rhodes.aegean.gr , -.

athanasiadis@rhodes.aegean.gr , -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 88 - * athanasiadis@rhodes.aegean.gr -., -.. Abstract The aim of this survey is to show how students of the three last school classes of the Primary School evaluated

Διαβάστε περισσότερα

The purpose of this study is to investigate the attitudes of adolescents toward internet

The purpose of this study is to investigate the attitudes of adolescents toward internet 2/2015 ΣΤΑΣΕΙΣ ΕΦΗΒΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΕΘΙΣΜΟ Γιώργος Τσουβέλας Ψυχολόγος, Υποψήφιος Διδάκτορας ΕΚΠΑ Πολυξένη Παρασκευοπούλου Ψυχολόγος, Υποψήφια Διδάκτορας ΕΚΠΑ Ευαγγελία Κατέρη Έλενα Βιταλάκη Ορέστης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ISBN 978-960-372-099-7 ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ Ομότιμη Καθηγήτρια Προληπτικής και Κοινωνικής Οδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΥΡΑΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΤΟΥ - ΓΑΛΙΤΗ Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Κόστος συμμετοχής Ασφαλισμένου (Ποσό σε ) 1. ΓΕΝΙΚΑ Οδοντιατρική εξέταση 6 Καθαρισμός οδόντων μέχρι δύο (2) φορές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Θρησκευτική Ετερότητα: εθνικές και θρησκευτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αντιλήψεις των εφήβων των Δημοσίων Λυκείων της επαρχίας Λεμεσού σχετικά με την υγεία του στόματος Εισαγωγή

Αντιλήψεις των εφήβων των Δημοσίων Λυκείων της επαρχίας Λεμεσού σχετικά με την υγεία του στόματος Εισαγωγή Αντιλήψεις των εφήβων των Δημοσίων Λυκείων της επαρχίας Λεμεσού σχετικά με την υγεία του στόματος Γεωργίου Μαρίνα 1, Χαραλάμπους Νικολέτα 1, Γαβριηλίδου Μελανή 1, Νικολάου Νικόλας 2, Ηροδότου Ηρόδοτος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση συνεχών μεταβλητών. Γεωργία Σαλαντή. Λέκτορας Εργαστήριο υγιεινής και Επιδημιολογίας

Ανάλυση συνεχών μεταβλητών. Γεωργία Σαλαντή. Λέκτορας Εργαστήριο υγιεινής και Επιδημιολογίας Συσχέτιση Παλινδρόμηση Ανάλυση συνεχών μεταβλητών Γεωργία Σαλαντή Λέκτορας Εργαστήριο υγιεινής και Επιδημιολογίας Περιεχόμενα Συσχέτιση μεταξύ δύο συνεχών μεταβλητών Παλινδρόμηση μεταξύ Μίας συνεχούς μεταβλητής

Διαβάστε περισσότερα

Διαφάνεια 1 Η στοματική υγεία είναι πολύτιμη. Διαφυλάξτε την.

Διαφάνεια 1 Η στοματική υγεία είναι πολύτιμη. Διαφυλάξτε την. Διαφάνεια 1 Η στοματική υγεία είναι πολύτιμη. Διαφυλάξτε την. Αδαμαντίνη Οδοντίνη Ούλα Πολφός Οστούν Περιρρίζιο Οστεΐνη Διαφάνεια 2 Δομή των δοντιών. Δομή των δοντιών. Το τμήμα του δοντιού που μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή(στη(στοματική(υγιεινή Pierre(Fabre(Oral(Care

Εισαγωγή(στη(στοματική(υγιεινή Pierre(Fabre(Oral(Care Εισαγωγή(στη(στοματική(υγιεινή Pierre(Fabre(Oral(Care !μορφο χαμόγελο Καθρέφτης της γενικής υγείας Η παραμέληση μπορεί να προκαλέσει προβλήματα υγείας Στοματική υγιεινή στην Ελλάδα 62% των Ελλήνων επισκέπτονται

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Παιδαγωγική Σχολή Τμήμα: Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Στοματική Υγιεινή & Φροντίδα: Τεχνικές Προσέγγισης και Επικοινωνίας Πελάτη στο Φαρμακείο

Στοματική Υγιεινή & Φροντίδα: Τεχνικές Προσέγγισης και Επικοινωνίας Πελάτη στο Φαρμακείο Στοματική Υγιεινή & Φροντίδα: Τεχνικές Προσέγγισης και Επικοινωνίας Πελάτη στο Φαρμακείο Το στόμα μας: καθρέφτης Υγείας, Ευεξίας, Ομορφιάς ΟΜΟΡΦΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Η ΠΑΡΑΜΕΛΗΣΗ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΦΟΣΙΩΣΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΣΕ ΕΠΩΝΥΜΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΩΝΥΜΩΝ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΦΟΣΙΩΣΗ ΤΟΥ ΠΕΛΑΤΗ ΣΕ ΕΠΩΝΥΜΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΩΝΥΜΩΝ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ» ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟ ΤΜΗΜΑ: ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΟΥ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Ν. ΠΙΤΕΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φαρμακευτική 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ÅËËÇÍÉÊÇ ÏÄÏÍÔÉÁÔÑÉÊÇ ÏÌÏÓÐÏÍÄÉÁ

ÅËËÇÍÉÊÇ ÏÄÏÍÔÉÁÔÑÉÊÇ ÏÌÏÓÐÏÍÄÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇ ÏÄÏÍÔÉÁÔÑÉÊÇ ÏÌÏÓÐÏÍÄÉÁ ÐÑÏÃÑÁÌÌÁ ÐÑÏÁÃÙÃÇÓ ÊÁÉ ÊÁÔÁÃÑÁÖÇÓ ÔÇÓ ÓÔÏÌÁÔÉÊÇÓ ÕÃÅÉÁÓ ÔÏÕ ÅËËÇÍÉÊÏÕ ÐËÇÈÕÓÌÏÕ ÁÐÏÔÅËÅÓÌÁÔÁ ÅÐÉÄÇÌÉÏËÏÃÉÊÇÓ ÅÑÅÕÍÁÓ ÍÏÓÙÍ ÔÏÕ ÓÔÏÌÁÔÏÓ ÌÅ ÔÇ ÏÑÇÃÉÁ ÔÇÓ ÁÈÇÍÁ 2005 ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ

648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ 648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΥΝ ΟΙ ΜΑΘΗ- ΤΕΣ ΠΟΥ ΦΟΙΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ, ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ, ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΦΥΛΟ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

ETHΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ETHΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ > 11 Δραστηριότητες συνεχιζόμενης εκπαίδευσης > Θεωρητική εκπαίδευση και πρακτική άσκηση > Στην Οδοντιατρική Σχολή: Θηβών 2, Γουδή-Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βαλίτσα στοματικής υγείας

Βαλίτσα στοματικής υγείας ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Υλικό για αγωγή στοματικής υγείας σε παιδιά νηπιαγωγείων και παιδικών σταθμών Βαλίτσα στοματικής υγείας Έντυπο οδηγιών Η βαλίτσα στοματικής υγείας δημιουργήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Πολιτική Επιστήμη 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης.

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Α.Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Σπουδαστές: Κάτανα Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΜΝΩΝ ΦΥΛΗΣ ΧΙΟΥ ΓΙΑΝΝΟΣ ΜΑΚΡΗΣ Λεμεσός 2014 ii

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 Κάπνισμα, περιοδοντική νόσος και υγιεινή του στόματος Νίκος Α. Ευθυμιάδης, D.D.S., M.Sc. Οδοντίατρος-Περιοδοντολόγος Τι είναι η περιοδοντίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτορική Διατριβή

Διδακτορική Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Διδακτορική Διατριβή Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΑΠΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΦΡΟΝΤΙΔΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

PEDIATRICS ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ

PEDIATRICS ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ PEDIATRICS ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ Χρήση φθορίου στην πρόληψη της τερηδόνας στην πρωτοβάθμια ιατρική περίθαλψη Melinda B. Clark, Rebecca L. Slayton Τμήμα ΣτοματικήςΥγείας

Διαβάστε περισσότερα

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ X.ΠΩΓΩΝΙΔΗΣ 1,Α.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 2,Ε.ΞΕΝΟΔΟΧΙΔΟΥ 3, Δ.ΟΥΖΟΥΝΗΣ 2, Μ.ΤΣΟΥΛΗ 3,Α.ΠΑΠΠΑ 3, Ε.ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ 4 1.Κ.Υ ΜΑΥΡΟΘΑΛΑΣΣΑΣ, 2.Κ.Υ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις & Απαντήσεις

Ερωτήσεις & Απαντήσεις Ερωτήσεις & Απαντήσεις Μεσοδόντιo Ζελέ (Gel) με Φθόριο της TePe www.placcontrol.gr/interdentalgel Ερωτήσεις & Απαντήσεις Μεσοδόντιo Ζελέ (Gel) με Φθόριο της TePe 1. Τι είναι το Μεσοδόντιο Ζελέ (Gel) της

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ

Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ Γενικοί Ιατροί ΚΥ Αβδήρων, Σταυρούπολης, Εχίνου- Ξάνθη Η κατάθλιψη αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΔ ΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Δεκέμβριος 2012 Στόχος Έρευνας Στόχος της έρευνας είναι να σκιαγραφηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2011-2013

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2011-2013 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2011-2013 ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Αποτίμηση αφηγηματικών ικανοτήτων παιδιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πρωτόκολλο προγράμματος πρόληψης και προαγωγής της στοματικής υγείας «Ημέρες Πρόληψης» Εισαγωγή Ο Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά (ΟΣΠ) εδώ και 30 χρόνια πρωτοπορεί στο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 9 Μεταβολικό Σύνδρομο Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα Εισαγωγή Το Μεταβολικό Σύνδρομο (ΜΣ) αποτελεί ένα οργανικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

4 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΔΟΝΤΙΑ

4 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΔΟΝΤΙΑ 4 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΔΟΝΤΙΑ Σχολικό Έτος 2014-2015 Τάξη Β1 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΜΑΔΕΜΛΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Επιλογή και τίτλος του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

Βαλίτσα στοματικής υγείας

Βαλίτσα στοματικής υγείας ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Υλικό για αγωγή στοματικής υγείας σε παιδιά του Δημοτικού Σχολείου Βαλίτσα στοματικής υγείας Έντυπο οδηγιών Η βαλίτσα στοματικής υγείας δημιουργήθηκε από την ομάδα Προληπτικής

Διαβάστε περισσότερα