Τιτλοποιήσεις και καλυμμένες ομολογίες ως εργαλεία ρευστότητας

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τιτλοποιήσεις και καλυμμένες ομολογίες ως εργαλεία ρευστότητας"

Transcript

1 Τιτλοποιήσεις και καλυμμένες ομολογίες ως εργαλεία ρευστότητας Περίληψη Νίκος Ζαγορήσιος ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ CAPITAL MANAGEMENT & ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ Alpha Bank Ιωάννης Ασημέλης ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ CAPITAL MANAGEMENT & ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ Alpha Bank Οι τιτλοποιήσεις βοήθησαν στην ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας των τελευταίων δέκα ετών. Οι υπερβολές και οι αδυναμίες του επιχειρηματικού μοντέλου τους αποτέλεσαν μία από τις αιτίες της πρόσφατης κρίσης. Οι προγραμματιζόμενες αλλαγές του εποπτικού πλαισίου εκτιμάται ότι θα βελτιώσουν τις αδυναμίες του εν λόγω μοντέλου. Οι καλυμμένες ομολογίες, μέσω της τυποποίησής τους, των απλών και διάφανων δομών και του συγκεκριμένου και αυστηρού εποπτικού πλαισίου, είχαν καλύτερη αποδοχή από τους επενδυτές κατά την περίοδο της κρίσης. Με την αδυναμία άντλησης ρευστότητας των ελληνικών τραπεζών από τις αγορές, οι τιτλοποιήσεις και τα καλυμμένα ομόλογα αποτελούν αναγκαία εργαλεία για τη δημιουργία ενεχύρων για νομισματικές πράξεις με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ωστόσο, η εισαγωγή του κινδύνου χώρας στις αναλύσεις των οίκων αξιολόγησης θέτει σε κίνδυνο τη μελλοντική χρήση τους ως ενέχυρο στο ευρωσύστημα. Με τη βελτίωση του επενδυτικού κλίματος για την Ελλάδα, εκτιμάται ότι τα καλυμμένα ομόλογα θα είναι από τα πρώτα εργαλεία που θα χρησιμοποιηθούν από τις ελληνικές τράπεζες για να επιστρέψουν στις κεφαλαιαγορές, ενώ θα αξιοποιηθούν και στη διατραπεζική αγορά ως ενέχυρο. Η μεσοπρόθεσμη επανάκαμψη των διεθνών αγορών των τιτλοποιήσεων και της ελληνικής οικονομίας θα συμβάλει στο άνοιγμα των αγορών και για τις ελληνικές τιτλοποιήσεις, όπου αναμένεται να επανακάμψουν πρώτα οι τιτλοποιήσεις στεγαστικών δανείων και έπειτα καταναλωτικών δανείων και καρτών. Ιδιαίτερες ευχαριστίες στον κ. Μιχαήλ Μασουράκη, Ανώτερο Διευθυντή Οικονομικών Μελετών της Alpha Bank, για τα σχόλιά του επί του άρθρου, καθώς και στα στελέχη της Alpha Bank κ.κ. Α. Κοκκωνίδη, Α. Σκουρτανιώτη και Μ. Γολεγού για τη βοήθειά τους στη συγγραφή του. 247

2 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες 1. Εισαγωγή Σε αυτό το κεφάλαιο θα γίνει μια γενική περιγραφή των συναλλαγών τιτλοποιήσεων και καλυμμένων ομο λογιών (ή καλυμμένων ομολόγων). 1.1 Ορισμοί και σύντομη περιγραφή Ως τιτλοποίηση γενικά ορίζεται η εκχώρηση έναντι οικονομικού τιμήματος στοιχείων ενεργητικού μιας εταιρείας προς μία εταιρεία ειδικού σκοπού (special purpose entity - SPE), η οποία εκδίδει τίτλους. Τα στοιχεία ενεργητικού που εκχωρούνται έχουν ομοειδή χαρακτηριστικά και οι χρηματορροές τους στηρίζουν την πληρωμή των τίτλων. Οι τίτλοι με βάση τον πιστωτικό τους κίνδυνο διαχωρίζονται σε τουλάχιστον δύο τμήματα (tranches). Το τμήμα με τον υψηλότερο πιστωτικό κίνδυνο συνήθως είναι αδιαβάθμητο και χαρακτηρίζεται ως «μετοχικό κεφάλαιο» (equity) ή «τμήμα της 1ης ζημίας» (first loss tranche). Η βασική λογική της τιτλοποίησης είναι η μετατροπή μη ρευστών στοιχείων ενεργητικού σε εμπορεύσιμους τίτλους και η διάθεση των διαφορετικών τμημάτων τους σε διαφορετικές κατηγορίες επενδυτών ανάλογα με τη διάθεση ανάληψης κινδύνων. Στόχοι της τιτλοποίησης είναι η άντληση ρευστότητας, η μεταφορά πιστωτικού κινδύνου και η μείωση των κεφαλαιακών απαιτήσεων. Πλέον της τιτλοποίησης, όπως περιγράφεται ανωτέρω (παραδοσιακή μορφή τιτλοποίησης cash securitization), υπάρχει και η συνθετική τιτλοποίηση (synthetic securitization), όπου δεν γίνεται άντληση ρευστότητας. Ο στόχος της συνθετικής τιτλοποίησης είναι η μεταφορά του πιστωτικού κινδύνου δανειακών χαρτοφυλακίων μέσω πιστωτικών παραγώγων. Με την παραδοσιακή τιτλοποίηση το πιστωτικό ίδρυμα μπορεί να επιτύχει μεταφορά του πιστωτικού κινδύνου και κεφαλαιακή ελάφρυνση εάν πωληθούν και τα κατώτερα τμήματα της τιτλοποίησης σε επενδυτές. Ωστόσο, εάν ο στόχος είναι η άντληση ρευστότητας με χαμηλό επιτοκιακό κόστος, το πιστωτικό ίδρυμα μπορεί να επιλέξει να διατηρήσει τα κατώτερα ή και τα μεσαία τμήματα και να πωλήσει σε επενδυτές μόνο τα ανώτερα. Ως καλυμμένες ομολογίες ορίζονται τα ομόλογα που έχουν διπλή κάλυψη: α. Την εγγύηση του πιστωτικού ιδρύματος. β. Χαρτοφυλάκια δανείων που έχουν διαχωριστεί από τα υπόλοιπα στοιχεία ενεργητικού (χαρτοφυλάκιο ασφαλείας). Το χαρτοφυλάκιο ασφαλείας αποτελείται συνήθως από ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια που τηρούν συγκεκριμένα κριτήρια καταλληλότητας (eligibility criteria). Τα προγράμματα καλυμμένων ομολογιών μπορεί να προβλέπουν για έκδοση των ομολογιών από το πιστωτικό ίδρυμα (άμεση έκδοση) ή από εταιρεία ειδικού σκοπού (έμμεση έκδοση). Τα καλυμμένα ομόλογα διακρίνονται σε αυτά όπου η έκδοσή τους καλύπτεται από το εθνικό νομικό πλαίσιο και εποπτεύονται από τις τοπικές εποπτικές αρχές (παραδοσιακά καλυμμένα ομόλογα) και σε αυτά που δεν υπόκεινται σε συγκεκριμένη νομοθεσία. Ενδεικτικά παραδοσιακά καλυμμένα ομόλογα είναι τα γερμανικά pfandbriefe, τα γαλλικά obligations foncières και τα ισπανικά cedulas. Στη δομή των συνθετικών καλυμμένων ομολογιών γίνεται συνήθως χρήση εταιρείας ειδικού σκοπού, και η διαφοροποίησή τους από τις τιτλοποιήσεις έγκειται στο επιπρόσθετο χαρακτηριστικό της εγγύησης των ομολόγων από το πιστωτικό ίδρυμα. Σημειώνεται ότι σταδιακά όλες οι χώρες προχωρούν στη δημιουργία νομοθεσίας και εποπτικού πλαισίου για τις καλυμμένες ομολογίες. Το γερμανικό νομικό πλαίσιο για τις καλυμμένες ομολογίες, το οποίο ξεκινάει από το 1927, χρησιμοποιήθηκε ως πρότυπο και για άλλες ευρωπαϊκές χώρες. 248

3 Νικός Ζαγορήσιος - Ιωάννης Ασημέλης Τιτλοποιήσεις και Καλυμμένες Ομολογίες ως εργαλεία ρευστότητας 1.2 Δομές συναλλαγών Οι δομές της τιτλοποίησης αποσκοπούν στην αντιστοίχιση (matching) των χρηματορροών των τιτλοποιημένων δανείων και των τίτλων που εκδίδονται και διακρίνονται σε δύο βασικές δομές: α. Στη δομή όπου οι αποπληρωμές των τιτλοποιημένων δανείων χρησιμοποιούνται για σταδιακή αποπληρωμή των τίτλων που εκδίδονται (δομή pass through). Η εν λόγω δομή χρησιμοποιήθηκε από τις ελληνικές τράπεζες στις τιτλοποιήσεις στεγαστικών δανείων κυρίως λόγω της συγκριτικά μεγάλης μέσης διάρ κειας ζωής τους και της αργής αποπληρωμής των τίτλων. β. Στη δομή όπου αποπληρωμές των δανείων χρησιμοποιούνται για αγορά νέων δανείων για μία καθορισμένη περίοδο (δομή revolving). Η αποπληρωμή των τίτλων γίνεται μετά τη λήξη τη ανακυκλούμενης περιόδου. Έχει εφαρμοσθεί από τις ελληνικές τράπεζες σε συναλλαγές μεσοπρόθεσμων τοκοχρεωλυτικών δανείων, όπως καταναλωτικά τοκοχρεωλυτικά δάνεια, πιστωτικές κάρτες, κ.λπ. Οι οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης επιβάλλουν συγκεκριμένους περιορισμούς στις ανακυκλούμενες δομές προκειμένου να διατηρηθούν όσο το δυνατόν σταθερότερα τα χαρακτηριστικά του χαρτοφυλακίου κατά τη διάρκεια της περιόδου αναπλήρωσης (revolving period). Το γεγονός αυτό πρέπει να συναξιολογηθεί στην επιλογή της δομής μιας τιτλοποίησης. Μία ειδική μορφή της ανακυκλούμενης δομής, που αναπτύχθηκε πρώτα στην Αγγλία, είναι η δομή master trust όπου έχουμε μεταφορά χαρτοφυλακίου μεγαλύτερου ποσού από τους τίτλους που εκδίδονται. Στη δομή master trust υπάρχει η δυνατότητα έκδοσης πολλαπλών τμημάτων τίτλων με χρήση του ιδίου χαρτοφυλακίου δανείων. H δομή αυτή χρησιμοποιήθηκε σχεδόν σε όλες τις τιτλοποιήσεις ανακυκλούμενων δανείων στην Ελλάδα, όπως καρτών, ανοικτών καταναλωτικών δανείων, επιχειρηματικών αλληλόχρεων λογαριασμών. Παραδείγματα των δομών συναλλαγών περιλαμβάνονται στα Διαγράμματα 1 και 2. Διάγραμμα 1 Τυπική δομή τιτλοποίησης που έχει προσαρμοσθεί για χρήση στο ευρωσύστημα και διαθέτει δύο μόνο τμήματα Borrowers Swap Provider Subordinated Loan (for reserve and expenses) Subordinated Loan Interest and principal repayments Purchase Price Interest and principal Class A Notes Seller Issuer Issue Proceeds Class Z Notes Loans Reserve Account Set-Off Reserve Account 249

4 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες Διάγραμμα 2 Master trust δομή τιτλοποίησης καρτών EFG EUROBANK (SERVICER) EFG EUROBANK (TRANSFEROR) incorporated in Greece Deutsche Bank AG Cach Collateral Account for Series Servicing KARTA APC LIMITED (UK limited company) Cash Management Spread Account for Series Global Loan Note KARTA LNI 1 LIMITED (UK limited company) Expenses Loan (Additional Loan Notes to be issued in the event of creation of further Series) Limited Recourse Loan Note Option Co (UK limited company) KARTA PLC (English plc) Issuer No. 1 Issuer No. 2 Issuer No. 3 (To be established in the event of creation of further Series _ has no impact on this Series) Noteholders Πηγή: δημοσιευμένα στοιχεία Οι δομές προγραμμάτων καλυμμένων ομολογιών διαχωρίζονται σε άμεσης έκδοσης και έμμεσης έκδοσης. Ωστόσο, ανεξαρτήτως της δομής, το χαρτοφυλάκιο ασφαλείας αναπληρώνεται με νέα δάνεια και ένα κοινό χαρτοφυλάκιο δανείων μπορεί να στηρίξει πολλαπλές εκδόσεις ομολόγων. 250

5 Νικός Ζαγορήσιος - Ιωάννης Ασημέλης Τιτλοποιήσεις και Καλυμμένες Ομολογίες ως εργαλεία ρευστότητας Στα Διαγράμματα 3 και 4 δίνονται ενδεικτικά δομές άμεσης και έμμεσης έκδοσης. Διάγραμμα 3 Δομή απευθείας έκδοσης καλυμμένων ομολογιών Trustee Covered Bond Swap Provider Cover Pool Issuer CB Covered Bonds Covered Bond Investors Διάγραμμα 4 Δομή έμμεσης έκδοσης καλυμμένων ομολογιών Guarantor Subordinated loan/ deferred consideration 10 Interest and Principal under the subordinated loan (if applicable) Guarantee Sale of Assets Sale Proceeds 110 Deferred Purchase Price Covered Bond Swap Swap Agreement CB Proceeds 100 Cover Pool SPE Issuer Covered Bond Investors Covered Bonds 251

6 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες 1.3 Διαβάθμιση και χρήση συναλλαγών Το βασικότερο κριτήριο προκειμένου να μπορούν οι τιτλοποιήσεις και τα καλυμμένα ομόλογα να διατεθούν σε επενδυτές ή να γίνουν αποδεκτά ως ενέχυρο από τις κεντρικές τράπεζες είναι η διαβάθμισή τους κυρίως από τους αναγνωρισμένους οίκους S&P, Fitch και Moody s. Δεδομένης της διασποράς του χαρτοφυλακίου που χρησιμοποιείται ως κάλυμμα και της πιστωτικής ενίσχυσης ή υπερεξασφάλισης, είναι δυνατή η επίτευξη διαβάθμισης καλύτερης από εκείνη του πιστωτικού ιδρύματος. Για παράδειγμα, οι ελληνικές τράπεζες μέχρι και το τέλος του 2009 μπορούσαν να επιτύχουν διαβαθμίσεις ΑΑΑ στις τιτλοποιήσεις και τα καλυμμένα ομόλογα, περίοδο κατά την οποία οι διαβαθμίσεις των ιδρυμάτων ήταν Α ή ΒΒΒ. Η χρήση των τιτλοποιήσεων ως εργαλείο άντλησης ρευστότητας και διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου οδήγησε στη σημαντική αύξηση των τιτλοποιήσεων την τελευταία δεκαετία. Οι υψηλές διαβαθμίσεις (συνήθως ΑΑΑ) των ανώτερων τμημάτων και η ευνοϊκή αντιμετώπισή τους για σκοπούς κεφαλαιακής επάρκειας τα έκαναν προϊόντα ιδιαίτερα δημοφιλή για τα πιστωτικά ιδρύματα και τους επενδυτές. Τα καλυμμένα ομόλογα που παρέχουν υψηλή προστασία στον επενδυτή και λαμβάνουν υψηλές διαβαθμίσεις (συνήθως ΑΑΑ) χρησιμοποιήθηκαν ως ένα χαμηλού κόστους χρηματοδοτικό εργαλείο από τις ευρωπαϊκές τράπεζες. Οι επενδυτές των καλυμμένων ομολογιών προσβλέπουν σε ένα προϊόν με πιστωτικό κίνδυνο παρεμφερή αυτών των ομολόγων του Δημοσίου και αποδέχονται τις σχετικά χαμηλές αποδόσεις. Αν και η δημιουργία της αγοράς των καλυμμένων ομολογιών δεν είναι σχετικά καινούργια, ορόσημο θεωρείται η καθιέρωση της αγοράς τυποποιημένων εκδόσεων καλυμμένων ομολογιών (jumbo). Η πρώτη έκδοση jumbo γερμανικού pfandbrief έλαβε χώρα τον Μάιο του 1995 από τη Frankfurter Hypothekenbank. Οι εκδόσεις τέτοιου τύπου καθιερώθηκε να είναι για ποσά άνω του 1 δισ. Η συγκεκριμένη αγορά αυξήθηκε με γρήγορους ρυθμούς και ανήλθε σε ποσό άνω των 800 δισ. το Σύγκριση τιτλοποιήσεων και καλυμμένων ομολογιών Οι τιτλοποιήσεις και τα καλυμμένα ομόλογα έχουν σημαντικές ομοιότητες, δεδομένου ότι και τα δύο χρηματοοικονομικά προϊόντα αποσκοπούν σε άντληση ρευστότητας με χρήση μη ρευστών στοιχείων ενεργητικού ως κάλυμμα. Οι βασικές διαφορές μεταξύ των καλυμμένων ομολογιών και των τιτλοποιήσεων είναι οι κάτωθι: 1. Οι καλυμμένες ομολογίες πλέον της εξασφάλισης από τις χρηματορροές του χαρτοφυλακίου ασφαλείας χαίρουν και της εγγύησης του πιστωτικού ιδρύματος. Συνεπώς, ο πιστωτικός κίνδυνος του υποκείμενου χαρτοφυλακίου παραμένει στο πιστωτικό ίδρυμα. 2. Τα καλυμμένα ομόλογα χρησιμοποιούνται μόνο ως εργαλείο άντλησης ρευστότητας και όχι ως εργαλείο διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου. Στις συναλλαγές τιτλοποίησης, όταν τα πιστωτικά ιδρύματα δεν διακρατούν τα κατώτερα τμήματα τίτλων μεταβιβάζουν τον πιστωτικό κίνδυνο του χαρτοφυλακίου στους επενδυτές. 3. Οι καλυμμένες ομολογίες που εκδίδονται στα πλαίσια του ίδιου προγράμματος είναι της ίδιας εξασφάλισης σε αντίθεση με τις τιτλοποιήσεις στα πλαίσια των οποίων εκδίδονται τουλάχιστον δύο τμήματα ομολόγων διαφορετικής εξασφάλισης. Στα προγράμματα καλυμμένων ομολογιών, η επίτευξη της υψηλής διαβάθμισης επιτυγχάνεται μέσω υπερκάλυψης (overcollateralization) της ονομαστικής αξίας των ομολόγων από το χαρτοφυλάκιο ασφαλείας. 4. Στις καλυμμένες ομολογίες τα στοιχεία ενεργητικού που συνθέτουν το χαρτοφυλάκιο ασφαλείας μπορούν να είναι ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια, δάνεια με υποθήκη επί εμπορικών ακινήτων ή πλοίων και 252

7 Νικός Ζαγορήσιος - Ιωάννης Ασημέλης Τιτλοποιήσεις και Καλυμμένες Ομολογίες ως εργαλεία ρευστότητας δάνεια προς ή εγγυημένα από κεντρικές κυβερνήσεις ή επιχειρήσεις του ευρύτερου δημόσιου τομέα χωρών της ΕΕ. Εν αντιθέσει, στις τιτλοποιήσεις το ενέχυρο δύναται να αποτελείται από οποιοδήποτε στοιχείο ενεργητικού. 5. Οι επιτρεπόμενες δομές συναλλαγών καλυμμένων ομολογιών είναι απλές και τυποποιημένες. Γενικότερα τα καλυμμένα ομόλογα έχουν έναν μεγάλο βαθμό τυποποίησης σε αντίθεση με τις τιτλοποιήσεις που ειδικά πριν την οικονομική κρίση εμφανίστηκαν σύνθετα προϊόντα, όπως τιτλοποιήσεις τιτλοποιημένων τμημάτων. 2. Χρήση τιτλοποιήσεων και καλυμμένων ομολογιών ως ενέχυρο για άντληση ρευστότητας από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα 2.1 Πλαίσιο νομισματικής πολιτικής των χωρών του ευρώ Η νομισματική πολιτική στις χώρες του ευρώ ασκείται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες των χωρών που έχουν υιοθετήσει το ευρώ, ήτοι το ευρωσύστημα. Στα πλαίσια άσκησης νομισματικής πολιτικής το ευρωσύστημα προβαίνει είτε σε παροχή ρευστότητας είτε σε απορρόφηση ρευστότητας. Η παροχή ρευστότητας πραγματοποιείται είτε με πράξεις χρηματοδότησης μέσω τακτικών δημοπρασιών βραχυχρόνιας διάρκειας, όπου μετέχει ένας μεγάλος αριθμός πιστωτικών ιδρυμάτων, είτε με πράξεις οριακής χρηματοδότησης διάρκειας μιας ημέρας, στις οποίες μετέχουν συνήθως πιστωτικά ιδρύματα με προσωρινά προβλήματα ρευστότητας. Η χρήση των πράξεων οριακής χρηματοδότησης επιλέγεται από τα πιστωτικά ιδρύματα σε σπάνιες περιπτώσεις ως προσωρινή λύση και μόνο εάν προκύψουν έκτακτα προβλήματα ρευστότητας. Για απορρόφηση ρευστότητας το ευρωσύστημα προβαίνει σε συναλλαγές αποδοχής καταθέσεων διάρκειας μιας ημέρας. Τα επιτόκια των ανωτέρω πράξεων μεταβάλλονται στα πλαίσια της άσκησης της νομισματικής πολιτικής. Πίνακας 1 Επιτόκια ευρωσυστήματος την Επιτόκιο πράξεων χρηματοδότησης 1,25% (βασικό επιτόκιο ευρωσυστήματος) Επιτόκιο πράξεων οριακής χρηματοδότησης 2% Επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων 0,5% Μετά την έναρξη της οικονομικής κρίσης περιορίστηκε σημαντικά η δυνατότητα χρηματοδότησης από επενδυτές ή από τη διατραπεζική αγορά. Το ευρωσύστημα μετέβαλε τις διαδικασίες παροχής ρευστότητας προκειμένου να επιτευχθεί σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος. Συγκεκριμένα εισήγαγε τους εξής μηχανισμούς: α. Αύξηση της διάρκειας χρηματοδότησης μέχρι και ένα έτος, και β. Αντικατάσταση της διαδικασίας της δημοπρασίας, όπου υπήρχε η πιθανότητα μερικής κάλυψης του αιτήματος ρευστότητας ενός πιστωτικού ιδρύματος, με πλήρη κάλυψη χωρίς δημοπρασία (full allotment). Σε επόμενο στάδιο και αφού εξομαλύνθηκαν οι συνθήκες χρηματοδότησης των πιστωτικών ιδρυμάτων του ευρωσυστήματος, με εξαίρεση την Ελλάδα, καταργήθηκε η δυνατότητα χρηματοδότησης για 1 έτος και επανήλθαν οι πιο βραχυχρόνιες διάρκειες δανεισμού. Εκτιμάται ότι στο μέλλον θα επανέλθει και η διαδικασία των δημοπρασιών ρευστότητας. 253

8 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες 2.2 Αποδεκτά καλύμματα για τις πράξεις νομισματικής πολιτικής Προκειμένου ένα πιστωτικό ίδρυμα να μετέχει στις πράξεις χορήγησης ρευστότητας από το ευρωσύστημα, είναι απαραίτητη η παροχή καλυμμάτων προκειμένου να μειωθεί ο πιστωτικός κίνδυνος. Τα εν λόγω καλύμματα διακρίνονται σε μη εμπορεύσιμα, όπως επιχειρηματικά δάνεια με καλή διαβάθμιση, και σε εμπορεύσιμα, όπως ομόλογα κεντρικών κυβερνήσεων, πιστωτικών ιδρυμάτων, ειδικών εταιρειών, τα καλυμμένα ομόλογα και οι τιτλοποιήσεις. Στα πλαίσια της διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου εφαρμόζονται περιθώρια περικοπής (haircut) στην εύλογη αξία των καλυμμάτων. Η εύλογη αξία για τα εμπορεύσιμα στοιχεία προκύπτει είτε από τιμές αγοράς είτε, εάν δεν υπάρχουν τιμές αγοράς, από θεωρητικές αποτιμήσεις. Πίνακας 2 Παράδειγμα χρήσης καλυμμάτων για άντληση ρευστότητας Τιτλοποιήσεις δανείων Καλυμμένα ομόλογα Αρχικό ποσό χαρτοφυλακίου Ποσό δανείων που τηρούν τα κριτήρια Ποσό εκδοθέντων τίτλων αποδεκτών ως κάλυμμα από το ευρωσύστημα Αποτίμηση τίτλων Εφαρμογή περιθωρίου περικοπής (+ περιθωρίου περικοπής θεωρητικής αποτίμησης) Τελικό ποσό άντλησης ρευστότητας από το ευρωσύστημα 400 (Διαβάθμιση ΑΑΑ) 240 (60 % x 400) 600 (Διαβάθμιση Α) 480 (80 % x 600) 20,2 % 1,5% 192 (240 x (1-20,2 %) 473 [480 x (1-1,5%)] Στους παρακάτω πίνακες δίνονται οι κατηγορίες των εμπορεύσιμων στοιχείων και τα περιθώρια περικοπής του ευρωσυστήματος, όπου περιλαμβάνονται οι αλλαγές που ισχύουν από Πίνακας 3 Κατηγορίες εμπορεύσιμων στοιχείων Κατηγορία Ι Κατηγορία ΙΙ Κατηγορία ΙΙΙ Κατηγορία ΙV Κατηγορία V Χρεόγραφα κεντρικής κυβέρνησης Χρεόγραφα εκδοθέντα από κεντρικές τράπεζες Χρεόγραφα τοπικών και περιφερειακών κυβερνήσεων Καλυμμένα τραπεζικά ομόλογα τύπου jumbo Χρεόγραφα ειδικών φορέων - εκδοτών χρεογράφων Χρεόγραφα υπερεθνικών οργανισμών Παραδοσιακά καλυμμένα τραπεζικά ομόλογα Δομημένα καλυμμένα τραπεζικά ομόλογα Ομόλογα τύπου multi-cédulas Χρεόγραφα εκδοθέντα από εταιρείες και άλλους εκδότες Χρεόγραφα πιστωτικών ιδρυμάτων (μη καλυμμένα) Χρεόγραφα προερχόμενα από τιτλοποίηση απαιτήσεων 254

9 Νικός Ζαγορήσιος - Ιωάννης Ασημέλης Τιτλοποιήσεις και Καλυμμένες Ομολογίες ως εργαλεία ρευστότητας Πίνακας 4 Ποσοστά περικοπής για εμπορεύσιμα περιουσιακά στοιχεία Διαβάθμιση από ΑΑΑ έως Α- ανά κατηγορία Κατηγορία Ι Κατηγορία ΙΙ Κατηγορία ΙΙΙ* Κατηγορία ΙV* Εναπομένουσα διάρκεια Σταθερό Μηδενικό Σταθερό Τοκομερίδιο Μηδενικό Σταθερό Μηδενικό Σταθερό Μηδενικό Κατηγορία V* 0-1** 0,5 0,5 1,0 1,0 1,5 1,5 6,5 6, ,5 1,5 2,5 2,5 3,0 3,0 8,5 9, ,5 3,0 3,5 4,0 5,0 5,5 11,0 11, ,0 3,5 4,5 5,0 6,5 7,5 12,5 13, ,0 4,5 5,5 6,5 8,5 9,5 14,0 15,5 10 5,5 8,5 7,5 12,0 11,0 16,5 17,0 22,5 Διαβάθμιση από ΒΒΒ+ έως ΒΒΒ- ανά κατηγορία Κατηγορία Ι Κατηγορία ΙΙ Κατηγορία ΙΙΙ* Κατηγορία ΙV* Εναπομένουσα διάρκεια Σταθερό Μηδενικό Σταθερό Τοκομερίδιο Μηδενικό Σταθερό Μηδενικό Σταθερό Μηδενικό Κατηγορία V* 0-1** 5,5 5,5 6,0 6,0 8,0 8,0 15,0 15,0 Μη αποδεκτό 1-3 6,5 6,5 10,5 11,5 18,0 19,5 27,5 29, ,5 8,0 15,5 17,0 25,5 28,0 36,5 39, ,0 8,5 18,0 20,5 28,0 31,5 38,5 43, ,0 9,5 19,5 22,5 29,0 33,5 39,0 44, ,5 13,5 20,0 29,0 29,5 38,0 39,5 46,0 * Επιπρόσθετη περικοπή 5% εφαρμόζεται στις τιτλοποιήσεις και στα τραπεζικά ομόλογα που αποτιμώνται θεωρητικά. ** Τα περιουσιακά στοιχεία με κυμαινόμενο επιτόκιο περιλαμβάνονται στην κατηγορία εναπομένουσας διάρκειας «0-1». 255

10 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες 3. Εποπτικό πλαίσιο Το εποπτικό πλαίσιο της Βασιλείας Ι αντιμετώπιζε ιδιαίτερα ευνοϊκά τις τιτλοποιήσεις από άποψη κεφαλαιακών απαιτήσεων για τα πιστωτικά ιδρύματα και δημιουργούσε δυνατότητες κεφαλαιακών ελαφρύνσεων χωρίς μεταφορά του πιστωτικού κινδύνου. Η νέα συνθήκη της Βασιλείας ΙΙ, που οριστικοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2004 και εφαρμόζεται στην Ελλάδα από το 2008, μεταβάλλει σημαντικά την εν λόγω αντιμετώπιση και αίρει αυτά τα πλεονεκτήματα. Οι συντελεστές στάθμισης για χαμηλά τμήματα τιτλοποιήσεων μπορεί να φτάσουν το 1.250%. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προκειμένου να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες του μοντέλου της τιτλοποίησης που εφαρμόσθηκε πριν την κρίση, στα πλαίσια αναθεώρησης της οδηγίας για την κεφαλαιακή επάρκεια (capital requirements directive CRD II) τον Σεπτέμβριο του 2009, καθόρισε τα κάτωθι: α. Δεν επιτρέπεται στα πιστωτικά ιδρύματα να επενδύουν σε τιτλοποιήσεις εάν το πιστωτικό ίδρυμα που πραγματοποιεί την τιτλοποίηση (originator) δεν διατηρεί τουλάχιστον 5% του κινδύνου. β. Αυξάνει τις απαιτήσεις για τον έλεγχο (due diligence) πριν την επένδυση. γ. Αυξάνει τις υποχρεώσεις των αναδόχων πιστωτικών ιδρυμάτων. Οι επόμενες αλλαγές στην οδηγία για την κεφαλαιακή επάρκεια (CRD III και CRD IV) προβλέπουν: α. Αυξημένες κεφαλαιακές απαιτήσεις για τις επενδύσεις σε τιτλοποιήσεις τίτλων από τιτλοποίηση. β. Τα ελάχιστα στοιχεία πιστωτικού κινδύνου, (ποσοστά δανείων σε καθυστέρηση άνω των 30, 60, 90 ημερών κ.λπ.) για τα τιτλοποιημένα χαρτοφυλάκια που θα πρέπει να παρακολουθούν οι τράπεζες που επενδύουν σε τιτλοποιήσεις. 4. Μεθοδολογίες οίκων πιστοληπτικής αξιολόγησης Οι οίκοι αξιολόγησης προβαίνουν σε ποσοτική και ποιοτική αξιολόγηση της συναλλαγής. Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που αξιολογούν είναι η εγκριτική διαδικασία των δανείων (underwriting), οι διαδικασίες ανάκτησης καθυστερημένων οφειλών, τα χαρακτηριστικά των δανείων, το νομικό και φορολογικό πλαίσιο κ.λπ. Η ποσοτική διαδικασία στηρίζεται σε ένα μοντέλο χρηματορροών (cash flow model). 4.1 Μοντέλο χρηματορροών Στο μοντέλο χρηματορροών εισέρχονται οι βασικές παράμετροι για την απεικόνιση των χρηματορροών που είναι ενδεικτικά: 1. Το ποσοστό αθέτησης των δανείων (default rate). 2. Το ποσοστό ανάκτησης καθυστερημένων δανείων (recovery rate). 3. Ο επιτοκιακός κίνδυνος (interest rate risk). 4. Ο κίνδυνος πρόωρης αποπληρωμής των δανείων (pre-payment risk). Για τις ανωτέρω παραμέτρους εφαρμόζονται σενάρια προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων που είναι συνάρτηση της διαβάθμισης. 256

11 Νικός Ζαγορήσιος - Ιωάννης Ασημέλης Τιτλοποιήσεις και Καλυμμένες Ομολογίες ως εργαλεία ρευστότητας Για παράδειγμα, σε ένα χαρτοφυλάκιο καταναλωτικών δανείων και δανείων αυτοκινήτων η S&P και η Fitch εφαρμόζουν συγκεκριμένους πολλαπλασιαστές επί των ποσοστών καθυστέρησης και ποσοστά περικοπής επί του ποσοστού ανάκτησης των καθυστερημένων οφειλών (recoveries). Μεγαλύτερη διαβάθμιση συνεπάγεται υψηλότερους πολλαπλασιαστές και ποσοστά περικοπής. Πολλαπλασιαστές επί των ποσοστών αθέτησης Διαβάθμιση S&P Fitch ΑΑΑ x x ΑΑ x x Α x x ΒΒΒ x x ΒΒ x Πηγή: S&P και Fitch Ποσοστά περικοπών επί των ποσοστών ανάκτησης Διαβάθμιση S&P Fitch ΑΑΑ 40% - 60% 40% - 60% Α 30% - 40% 24% - 36% Πηγή: S&P και Fitch Οι χρηματορροές του δανειακού χαρτοφυλακίου, όπως υπολογίζονται, θα πρέπει να καλύπτουν τις χρηματορροές των τίτλων που εκδίδονται. Βάσει του μοντέλου χρηματορροών καθορίζεται η πιστωτική ενίσχυση (credit enhancement) που πρέπει να έχει κάθε τμήμα της τιτλοποίησης, προκειμένου να αντιστοιχεί σε μια διαβάθμιση. Η μεθοδολογία διαφέρει ανάλογα με το είδος των τιτλοποιημένων δανείων. 4.2 Πιστωτική ενίσχυση Οι βασικές μέθοδοι πιστωτικής ενίσχυσης είναι: α. Τμηματοποίηση όπου τα χαμηλότερα τμήματα παρέχουν πιστωτική ενίσχυση στα υψηλότερα (τιτλοποιήσεις). β. Υπερεξασφάλιση (overcollateralization), δηλαδή η χρήση μεγαλύτερου ποσού δανείων από το ποσό των τίτλων που θα εκδοθούν (καλυμμένες ομολογίες). γ. Ειδικά αποθεματικά (reserves). δ. Ενσωμάτωση γεγονότων που οδηγούν σε πρόωρη λήξη της συναλλαγής (trigger events). Τέτοια γεγονότα μπορεί να είναι η αύξηση των καθυστερήσεων του τιτλοποιημένου χαρτοφυλακίου πάνω από ένα καθορισμένο επίπεδο, η πτώχευση του πιστωτικού ιδρύματος και άλλα. 257

12 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες ε. Λήψη πιστωτικής εγγύησης από τρίτους έναντι αμοιβής. Για παράδειγμα, μία συναλλαγή με αρχική διαβάθμιση ΒΒΒ μέσω εγγύησης από τρίτο συμβαλλόμενο μπορεί να αποκτήσει διαβάθμιση ΑΑΑ. Ενδεικτικά αναφέρεται το Ευρωπαϊκό Επενδυτικό Ταμείο (European Investment Fund - EIF), που παρέχει εγγυήσεις σε συναλλαγές τιτλοποίησης μικρομεσαίων επιχειρήσεων προκειμένου να δώσει κίνητρα για αντίστοιχες χορηγήσεις. Στο παράδειγμα που ακολουθεί η πιστωτική ενίσχυση της σειράς Α (ΑΑΑ) είναι 32% και προέρχεται από τη σειρά Β (30%) και από τα αποθεματικά (2%). Διάγραμμα 5 Παράδειγμα πιστωτικής ενίσχυσης Εταιρεία Ειδικού Σκοπού (SPV) Ενεργητικό Παθητικό % επί του Χαρτ/κίου % πιστωτικής ενίσχυσης Χαρτοφυλάκιο ανείων Οµολογία-Σειρά Α ( ιαβάθµιση ΑΑΑ) 70% 32% Οµολογία-Σειρά Β (Μη ιαβαθµισµένο) 30% Χρηµατικά διαθέσιµα/ Αποθεµατικά άνειο Μειωµένης Εξασφάλισης 2% 5. Επιπτώσεις της κρίσης στις τιτλοποιήσεις και στα καλυμμένα ομόλογα 5.1 Επίπτωση στις αγορές Η πρόσφατη κρίση ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2007 από τις ΗΠΑ και τις τιτλοποιήσεις στεγαστικών δανείων χαμηλής πιστωτικής αξιολόγησης (subprime). Τα χαρακτηριστικά των αγορών σε αυτό το διάστημα είναι η απώλεια της επενδυτικής εμπιστοσύνης με αποτέλεσμα το κλείσιμο των αγορών, τη μεταβλητότητα και τη σημαντική αύξηση των περιθωρίων των επιτοκίων. Σε αυτή την περίοδο υπήρχαν και βελτιώσεις του οικονομικού κλίματος, όπου τα πιστωτικά ιδρύματα μπορούσαν να απευθυνθούν στις αγορές αλλά για σχετικά μικρά χρονικά διαστήματα. Για παράδειγμα, στο 2ο εξάμηνο του 2009 τα ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα μπόρεσαν να προβούν σε εκδόσεις κοινών ομολογιακών δανείων, καλυμμένων ομολόγων αλλά και σε αυξήσεις κεφαλαίου. Το οικονομικό μοντέλο της τιτλοποίησης βοήθησε σημαντικά την ανάπτυξη της οικονομίας τα τελευταία δέκα έτη μέσω της ανακατανομής του πιστωτικού κινδύνου και της άντλησης ρευστότητας για νέες χορηγήσεις. Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, πριν την κρίση οι τιτλοποιήσεις και τα καλυμμένα ομόλογα παρείχαν μεταξύ 20% και 60% της χρηματοδότησης των νέων στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ, Δυτική Ευρώπη, Ιαπωνία και Αυστραλία. Τον Ιούνιο του 2009 στις ΗΠΑ περίπου 19% όλων των δανείων για απόκτηση ακινήτων και των καταναλωτικών δανείων και καρτών συνολικού ύψους $ 18 τρισ. χρηματοδοτείται από τιτλοποιήσεις χωρίς να περιλαμβάνονται οι τιτλοποιήσεις των κυβερνητικών οργανισμών. 258

13 Νικός Ζαγορήσιος - Ιωάννης Ασημέλης Τιτλοποιήσεις και Καλυμμένες Ομολογίες ως εργαλεία ρευστότητας Στα Διαγράμματα 6, 7 και 8 που παρατίθενται, παρουσιάζονται οι νέες τιτλοποιήσεις που ολοκληρώθηκαν στις ΗΠΑ και την Ευρώπη από το 2000 έως και το 2009, καθώς και η σύνθεση των τιτλοποιήσεων κατά το 2009 στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Διάγραμμα 6 Νέες τιτλοποιήσεις στις ΗΠΑ και την Ευρώπη ανά έτος ολοκλήρωσης Ποσά (σε δισ. ευρώ) Έτος Ευρώπη ΗΠΑ Διάγραμμα 7 Εκδόσεις του 2009 ανά τύπο ενεχύρου στην Ευρώπη Τιτλοποιήσεις Καταναλωτικών ανείων (ABS) Τιτλοποιήσεις Στεγαστικών ανείων Iδιωτών (RMBS) Τιτλοποιήσεις ανείων/oµολόγων (CDO) Τιτλοποιήσεις Εµπορικών Στεγαστικών ανείων (CMBS) 259

14 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες Διάγραμμα 8 Εκδόσεις του 2009 ανά τύπο ενεχύρου στις ΗΠΑ Τιτλοποιήσεις Στεγαστικών ανείων Iδιωτών (Non-Agency RMBS) Τιτλοποιήσεις Καταναλωτικών ανείων (ABS) Τιτλοποιήσεις ανείων/ Oµολόγων (CDO) Τιτλοποιήσεις Κυβερνητικών Οργανισµών (Αgency MBS) Τα βασικά προβλήματα του πλαισίου των τιτλοποιήσεων πριν την οικονομική κρίση μπορούν να συνοψισθούν στα κάτωθι: 1. Λανθασμένη ανακατανομή, τιμολόγηση και κατανόηση του πιστωτικού κινδύνου των τιτλοποιημένων δανείων από τους επενδυτές. 2. Αναντιστοιχία υψηλών διαβαθμίσεων και επενδυτικού κινδύνου. Υπερβολική εμπιστοσύνη των επενδυτών στις διαβαθμίσεις, χωρίς να έχουν καλή κατανόηση των μεθοδολογιών των οίκων πιστοληπτικής αξιολόγησης. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι από τις τιτλοποιήσεις στις ΗΠΑ (collateralized debt obligations- CDOs) που διαβαθμίστηκαν ΑΑΑ από την S&P μεταξύ του 2005 και του 2007, τον Ιούνιο του 2009 μόνο το 10% παρέμεινε ΑΑΑ και περίπου 60% υποβαθμίστηκε σε διαβάθμιση μικρότερη από B. 3. Ελλείψεις εποπτικού πλαισίου, περιορισμένη παροχή ουσιαστικής πληροφόρησης στους επενδυτές, μη τυποποίηση των προϊόντων και αδυναμίες των λογιστικών προτύπων. 4. Ύπαρξη σύνθετων προϊόντων υψηλού πιστωτικού κινδύνου, όπως οι τιτλοποιήσεις τίτλων από άλλες τιτλοποιήσεις (CDO 2 ). 5. Σε πολλές περιπτώσεις, ειδικά στις ΗΠΑ, πλήρης μεταφορά του πιστωτικού κινδύνου από τους εκδότες στους επενδυτές, που οδήγησε στην έλλειψη κινήτρων για συνεπή διαχείριση και παρακολούθηση του πιστωτικού κινδύνου των τιτλοποιημένων δανείων από τους εκδότες. 6. Παραλείψεις των αναδόχων και συμβούλων μιας τιτλοποίησης ως προς τη γνωστοποίηση των επενδυτικών κινδύνων στους επενδυτές. Οι αγορές των καλυμμένων ομολογιών επηρεάστηκαν σημαντικά, όχι όμως λόγω του εφαρμοζόμενου μοντέλου αλλά λόγω της γενικής κρίσης στην επενδυτική εμπιστοσύνη. Αυτό απεικονίζεται και στα επόμενα Διαγράμματα, όπου φαίνονται τα περιθώρια επιτοκίων για τις τιτλοποιήσεις και τα καλυμμένα ομόλογα και η ιδιαίτερη καλή συμπεριφορά των καλυμμένων ομολόγων. Στη διαφορετική συμπεριφορά των καλυμμένων ομολόγων βοήθησαν σημαντικά τα χαρακτηριστικά τους ήτοι: 1. Διατήρηση του πιστωτικού κινδύνου στον εκδότη, άρα και της ταύτισης συμφερόντων επενδυτών και εκδοτών. 2. Ύπαρξη αυστηρού εποπτικού πλαισίου. 3. Τυποποιημένες συναλλαγές. 260

15 Νικός Ζαγορήσιος - Ιωάννης Ασημέλης Τιτλοποιήσεις και Καλυμμένες Ομολογίες ως εργαλεία ρευστότητας Διάγραμμα 9 Εξέλιξη περιθωρίων επιτοκίου για ευρωπαϊκά καλυμμένα ομόλογα, ευρωπαϊκούς κρατικούς τίτλους και ευρωπαϊκούς τραπεζικούς τίτλους Jan 08 May 08 Sep 08 Jan 09 May 09 Sep 09 Jan 10 May 10 Soverings Covered Financial Senior Πηγή: iboxx, Barclays Capital Διάγραμμα 10 Εξέλιξη περιθωρίων επιτοκίου για ευρωπαϊκές ΑΑΑ τιτλοποιήσεις στεγαστικών 3-5 ετών /07 4/07 7/07 10/07 1/08 4/08 7/08 10/08 1/09 4/09 7/09 10/09 1/10 Spain Netherlands Italy France Germany 261

16 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες Διάγραμμα 11 Εξέλιξη περιθωρίων επιτοκίου για ευρωπαϊκές ΑΑΑ τιτλοποιήσεις καταναλωτικών δανείων 1-4 ετών /07 4/07 7/07 10/07 1/08 4/08 7/08 10/08 1/09 4/09 7/09 10/09 1/10 Αuto 1-4 Yr Gredit Card 1-4 Yr Πηγή: World Bank (2009) Διάγραμμα 12 Εξέλιξη τιμών για ευρωπαϊκές ΑΑΑ τιτλοποιήσεις στεγαστικών 3-5 ετών /07 4/07 7/07 10/07 1/08 4/08 7/08 10/08 1/09 4/09 7/09 10/09 1/10 Spain Netherlands Italy France Germany 262

17 Νικός Ζαγορήσιος - Ιωάννης Ασημέλης Τιτλοποιήσεις και Καλυμμένες Ομολογίες ως εργαλεία ρευστότητας 5.2 Αντίδραση κεντρικών τραπεζών Με το κλείσιμο των αγορών και τη σοβαρή έλλειψη ρευστότητας στα πιστωτικά ιδρύματα, τον ρόλο των επενδυτών ανέλαβαν οι κεντρικές τράπεζες, οι οποίες παράλληλα προσπαθούν να δώσουν κίνητρα για ανάκαμψη των αγορών. Τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν ήταν απευθείας αγορές τίτλων ή, στα πλαίσια της νομισματικής πολιτικής, αύξηση της παροχής ρευστότητας με ενέχυρο τίτλους. Ενδεικτικά αναφέρονται το πρόγραμμα TALF (Term Asset Backed Securities Loan Facility) στις ΗΠΑ, η αποδοχή τιτλοποιήσεων ως ενέχυρο από την Κεντρική Τράπεζα της Αγγλίας και το πρόγραμμα εγγυήσεων τιτλοποιήσεων στην Αγγλία. Το ευρωσύστημα, όπως αναφέρθηκε, μετέβαλε τις διαδικασίες διάθεσης ρευστότητας στα πλαίσια της νομισματικής πολιτικής με την αύξηση της διάρκειας των δανεισμών, καθώς και με την πλήρη κάλυψη των αιτημάτων για ρευστότητα. Στα πλαίσια των αποδεκτών ενεχύρων μετέβαλε την ελάχιστη αποδεκτή διαβάθμιση για εμπορεύσιμα και μη εμπορεύσιμα στοιχεία από Α- σε ΒΒΒ-, περιλαμβανομένων των καλυμμένων ομολογιών αλλά με εξαίρεση τις τιτλοποιήσεις, και με την εφαρμογή ενός επιπλέον περιθωρίου περικοπής 5% σε καλύμματα με διαβάθμιση επιπέδου ΒΒΒ. Ειδικά για τις τιτλοποιήσεις, το ευρωσύστημα ακολούθησε μια σημαντικά πιο συντηρητική πολιτική αποδοχής ενεχύρου. Συγκεκριμένα για τις νέες τιτλοποιήσεις από αύξησε το ελάχιστο όριο διαβάθμισης από Α σε ΑΑΑ και από τον ελάχιστο αριθμό των ΑΑΑ διαβαθμίσεων από έναν οίκο αξιολόγησης σε δύο. Δεδομένης της αδυναμίας των ευρωπαϊκών πιστωτικών ιδρυμάτων να τοποθετήσουν τις τιτλοποιήσεις σε επενδυτές, το μεγαλύτερο ποσοστό των νέων τιτλοποιήσεων μετά την κρίση χρησιμοποιήθηκε ως κάλυμμα στο ευρωσύστημα. Έτσι το ποσοστό χρήσης των τιτλοποιήσεων ως ενέχυρο αυξήθηκε από σχεδόν μηδενικά επίπεδα το 2004 σε περίπου 28% το Διάγραμμα 13 Διαχρονική εξέλιξη των καλυμμάτων στο ευρωσύστημα Αvg 2007 Αvg 2008 Αvg 2009 Αvg Government Corporate Other Credit Institutions - uncovered ABS Credit Institutions - Covered Non-marketable assets Για τις καλυμμένες ομολογίες, πλέον της αποδοχής τους ως ενέχυρο, το ευρωσύστημα ανακοίνωσε τον Μάιο του 2009 ένα πρόγραμμα αγορών καλυμμένων ομολογιών (μέχρι 10% μιας έκδοσης) εκδόσεων χωρών του ευρωσυστήματος ποσού 60 δισ. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική αποκλιμάκωση των περιθωρίων επιτοκίων των καλυμμένων ομολογιών. Ενδεικτικά σημειώνεται ότι τα επιτόκια των ισπανικών καλυμμένων ομολόγων μειώθηκαν από 200 μονάδες βάσης τον Ιούνιο του 2009 σε 90 μονάδες βάσης τον Οκτώβριο του

18 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες 6. Οι τιτλοποιήσεις και τα καλυμμένα ομόλογα στην Ελλάδα 6.1 Ελληνικές τιτλοποιήσεις Το νομικό πλαίσιο για τις τιτλοποιήσεις καθορίζεται στην Ελλάδα από τον Ν. 3156/2008 που μεταξύ άλλων διευθετεί λειτουργικά θέματα, όπως γνωστοποιήσεις στους δανειολήπτες καθώς και θέματα φορολογικής αντιμετώπισης. Το εποπτικό πλαίσιο, ειδικά όσον αφορά την αντιμετώπιση των τιτλοποιήσεων για σκοπούς κεφαλαιακής επάρκειας, καλύπτεται από την εγκύκλιο 9/2003 και την ΠΔ/ΤΕ 2593/2007. Η πρώτη συναλλαγή τιτλοποίησης έγινε τον Νοέμβριο του 2003 και αφορά τα στεγαστικά δάνεια της Aspis Bank. Είναι ενδιαφέρον ότι τις εν λόγω συναλλαγές αξιοποιούσαν και μικρότερες τράπεζες, όπως η Aspis Bank και η Millennium Bank (πρώην NovaBank), που πιθανά η πρόσβασή τους στις αγορές κεφαλαίου μέσω κοινών ομολογιών να ήταν δυσκολότερη. Οι συναλλαγές αρχικά αφορούν στεγαστικά δάνεια και σταδιακά επεκτείνονται σε καταναλωτικά δάνεια, κάρτες, καθώς και σε επιχειρηματικά δάνεια. Οι συναλλαγές γίνονται κυρίως για σκοπούς άντλησης ρευστότητας. Στα πλαίσια της Βασιλείας Ι σε κάποιες περιπτώσεις μειώνουν και τις κεφαλαιακές απαιτήσεις αλλά όχι σημαντικά. Επιπλέον, βοηθάνε τις τράπεζες να βελτιώσουν τα συστήματά τους, καθώς και τις εσωτερικές τους διαδικασίες και πολιτικές που αφορούν τα δανειακά χαρτοφυλάκια. Με τη διεθνή κρίση που ξεκινάει το καλοκαίρι του 2007 δεν υπάρχει πλέον η δυνατότητα τοποθέτησης των τιτλοποιήσεων στις αγορές. Με τη στροφή των ελληνικών τραπεζών στο ευρωσύστημα για χρηματοδότηση, οι τιτλοποιήσεις γίνονται ένα πολύτιμο εργαλείο για δημιουργία αποδεκτών καλυμμάτων. Από το 2008 και μετά όλες οι νέες τιτλοποιήσεις γίνονται για σκοπούς χρήσης ως ενέχυρο. Δεδομένου ότι για σκοπούς ευρωσυστήματος γίνεται αποδεκτό μόνο το ανώτερο τμήμα των τιτλοποιήσεων, η δομή των τιτλοποιήσεων αλλάζει και εκδίδονται πλέον μόνο δύο τμήματα: το ανώτερο και ένα αδιαβάθμητο τμήμα που ιδιοκατέχεται από το πιστωτικό και αποτελεί πιστωτική ενίσχυση του ανώτερου τμήματος. 6.2 Ελληνικές καλυμμένες ομολογίες Στην Ελλάδα το νομικό πλαίσιο για τις καλυμμένες ομολογίες εισάγεται αρκετά αργότερα, το καλοκαίρι του 2007, και καθορίζεται από τον Ν. 3601/2007 (άρθρο 91). Ο νόμος, πλέον της απευθείας έκδοσης (direct issue), δίνει τη δυνατότητα και για έκδοση όπου μπορεί να χρησιμοποιηθεί εταιρεία ειδικού σκοπού. Η εν λόγω δυνατότητα κρίθηκε χρήσιμη δεδομένων νομικών περιορισμών που θα μπορούσαν να υπάρχουν στην άμεση έκδοση καλυμμένων ομολογιών από όρους προγραμμάτων εκδόσεων κοινών ομολογιών. Η ΠΔ/ ΤΕ 2620/ καθορίζει το σχετικό εποπτικό πλαίσιο και, μεταξύ άλλων, τις προϋποθέσεις για την εποπτική αναγνώριση των καλυμμένων ομολογιών. Η πρώτη έκδοση καλυμμένων ομολογιών με ενέχυρο στεγαστικά δάνεια γίνεται από την Alpha Bank τον Ιούλιο του Αντίστοιχα προγράμματα δημιουργούν και οι άλλες ελληνικές τράπεζες. Το σύνολο σχεδόν των εκδόσεων των ελληνικών καλυμμένων ομολογιών χρησιμοποιούνται ως κάλυμμα στο ευρωσύστημα δεδομένου ότι δεν επέτρεψαν οι συνθήκες αγοράς την τοποθέτησή τους. Με το πρόγραμμα αγορών του ευρωσυστήματος των 60 δισ. δημιουργήθηκαν οι συνθήκες για τοποθέτηση σε επενδυτές, και η Εθνική Τράπεζα στο 4ο τρίμηνο του 2010 τοποθέτησε ομόλογα 1,5 δισ. διάρκειας 7 ετών σε επενδυτές. Η εν λόγω έκδοση είναι η μόνη που διατέθηκε σε επενδυτές. Με την κρίση του ελληνικού χρέους στις αρχές του 2010 οι αγορές καλυμμένων ομολογιών έκλεισαν πάλι. 264

19 Νικός Ζαγορήσιος - Ιωάννης Ασημέλης Τιτλοποιήσεις και Καλυμμένες Ομολογίες ως εργαλεία ρευστότητας 6.3 Κρίση του ελληνικού χρέους και η επίπτωση στις τιτλοποιήσεις και τα καλυμμένα ομόλογα Στις ελληνικές συναλλαγές τιτλοποίησης, τα πιστωτικά ιδρύματα δεν μετέβαλαν τις διαδικασίες διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου και έγκρισης δανείων σε αντίθεση με τις πρακτικές που εμφανίστηκαν στις διεθνείς αγορές και ειδικά στις ΗΠΑ. Στα τιτλοποιημένα χαρτοφυλάκια ακολουθούνται οι ίδιες εγκριτικές διαδικασίες. Έτσι οι ελληνικές συναλλαγές δεν εμφάνισαν υποβαθμίσεις λόγω πιστωτικού κινδύνου. Με την εισαγωγή πιο αυστηρών κριτηρίων από το ευρωσύστημα για τη χρήση των τιτλοποιήσεων ως ενέχυρο, απαραίτητη συνθήκη είναι η επίτευξη ΑΑΑ για τις ελληνικές συναλλαγές τιτλοποίησης. Με τη χρήση αυξημένης πιστωτικής ενίσχυσης, συνήθως με την αύξηση του ποσοστού του αδιαβάθμητου τμήματος, τα ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα επιτυγχάνουν διαβαθμίσεις ΑΑΑ σε συναλλαγές μέχρι και τον Δεκέμβριο του Με την έναρξη της κρίσης του ελληνικού χρέους, στις αρχές του 2010 οι οίκοι αξιολόγησης, παράλληλα με τις υποβαθμίσεις του ελληνικού χρέους και των τραπεζών, προβαίνουν σταδιακά σε αλλαγή της μεθοδολογίας τους ειδικά για τις ελληνικές τιτλοποιήσεις και τις καλυμμένες ομολογίες. Βάσει των νέων μεθοδολογιών, όπου εισάγεται πρακτικά ο κίνδυνος χώρας, από το πρώτο τρίμηνο του 2011 η μέγιστη δυνατή διαβάθμιση για τις τιτλοποιήσεις και τα καλυμμένα ομόλογα είναι BBB και Α αντίστοιχα. Στο Παράρτημα 1 παρατίθεται το χρονικό της αλλαγής της μεθοδολογίας των οίκων αξιολόγησης. Οι εν λόγω αλλαγές στις μεθοδολογίες των οίκων αξιολόγησης έχουν ως αποτέλεσμα: 1. Την υποβάθμιση όλων των υπαρχουσών συναλλαγών τιτλοποιήσεων και καλυμμένων ομολογιών στα επίπεδα του ΒΒΒ και Α. 2. Όλες οι ελληνικές τιτλοποιήσεις να μην μπορούν να γίνουν πλέον αποδεκτές από το ευρωσύστημα. Σημειώνεται ότι μόνο οι ελληνικές τράπεζες δεν μπορούν να χρησιμοποιούν τιτλοποιήσεις ως ενέχυρο. 3. Λόγω της υποβάθμισης των διαβαθμίσεων των τραπεζών, τα ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα δεν είναι πλέον αποδεκτοί αντισυμβαλλόμενοι για τήρηση των λογαριασμών των συναλλαγών (account bank), με αποτέλεσμα την απώλεια ρευστότητας. Για τα καλυμμένα ομόλογα οι δυνατότητες χρήσης ως ενέχυρο στο ευρωσύστημα είναι σχετικά καλύτερες δεδομένου ότι, βάσει του πλαισίου για νέες συναλλαγές, απαιτείται ελάχιστη διαβάθμιση ΒΒΒ- και μόνο από έναν οίκο αξιολόγησης. Ωστόσο πιθανές νέες υποβαθμίσεις που αναμένεται να λάβουν χώρα εντός του 2011 μπορεί να επιφέρουν υποβαθμίσεις των ομολόγων σε μη επενδυτικό επίπεδο (κάτω από ΒΒΒ-). Οι τιτλοποιήσεις και οι καλυμμένες ομολογίες υπό κανονικές συνθήκες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τις ελληνικές τράπεζες και σε διατραπεζικές συναλλαγές δανεισμού με ενέχυρο. Δεδομένης όμως της ύφεσης της ελληνικής οικονομίας εκτιμάται ότι αυτή τη χρονική στιγμή μόνο συναλλαγές με υποκείμενα χαρτοφυλάκια που δεν συσχετίζονται με την ελληνική οικονομία, όπως π.χ. δάνεια στη ναυτιλία, θα ήταν αποδεκτές. 265

20 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες 7. Η επόμενη ημέρα για τις τιτλοποιήσεις και τα καλυμμένα ομόλογα στην Ελλάδα 7.1 Χρήση στο ευρωσύστημα Με το κλείσιμο των διεθνών κεφαλαιαγορών για τις ελληνικές τράπεζες και τη στροφή τους στο ευρωσύστημα για ρευστότητα, οι τιτλοποιήσεις και οι καλυμμένες ομολογίες αποτέλεσαν και αποτελούν ένα εργαλείο μετατροπής μη ρευστών στοιχείων σε τίτλους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ενέχυρα. Σε αυτή τη χρήση έχουν να αντιμετωπίσουν τις κάτωθι προκλήσεις: α. Ειδικά για τις τιτλοποιήσεις εφόσον (α) το ευρωσύστημα διατηρήσει τα κριτήρια αξιολόγησης από δύο οίκους σε ΑΑΑ για νέες συναλλαγές και το κατώτερο Α για υπάρχουσες και (β) οι οίκοι αξιολόγησης συνεχίσουν να θέτουν, λόγω κινδύνου χώρας, μικρότερη δυνατή επιτεύξιμη διαβάθμιση, οι υπάρχουσες αλλά και οι νέες ελληνικές συναλλαγές, τουλάχιστον μεσοπρόθεσμα, δεν είναι αποδεκτές από το ευρωσύστημα. Αναφορικά με τις καλυμμένες ομολογίες, εφόσον συνεχίσουν να λαμβάνουν χώρα περαιτέρω υποβαθμίσεις της χώρας, ενδέχεται να αντιμετωπίσουν την ίδια πρόκληση και τελικώς να αποκλειστούν από τη χρήση στο ευρωσύστημα. β. Η αύξηση των καθυστερήσεων στα υποκείμενα χαρτοφυλάκια, που αναμένεται να λάβει χώρα λόγω ύφεσης, εφόσον υπερβεί κάποια καθορισμένα όρια (triggers), μπορεί να προκαλέσει την πρόωρη αποπληρωμή των συναλλαγών. γ. Η μείωση των χορηγήσεων λόγω της ύφεσης μπορεί να αποτελέσει πρόβλημα στην αναπλήρωση των τιτλοποιημένων χαρτοφυλακίων και των χαρτοφυλακίων ασφαλείας. Στα πλαίσια αποδοχής διαφοροποιημένων καλυμμάτων, η ΕΚΤ θα πρέπει να διαφοροποιήσει τα κριτήρια αποδοχής των τιτλοποιήσεων και καλυμμένων ομολογιών κατά τρόπο τέτοιο που να γίνονται αποδεκτές συναλλαγές που λαμβάνουν την ανώτερη δυνατή διαβάθμιση, βάσει των περιορισμών που τίθενται από τους οίκους αξιολόγησης λόγω κινδύνου χώρας. Για παράδειγμα, μία συναλλαγή τιτλοποίησης που κατά την λαμβάνει διαβάθμιση ΒΒΒ+ από τον οίκο S&P και Baa1, από τον οίκο Moody s θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή. 7.2 Χρήση στις αγορές Για τις βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες διατραπεζικές συναλλαγές με ενέχυρα (repos) εκτιμάται ότι πιθανή σταδιακή αποκατάσταση της εμπιστοσύνης όσον αφορά τον κίνδυνο χώρας θα επιτρέψει στις ελληνικές τράπεζες να κάνουν χρήση των συναλλαγών τιτλοποιήσεων και καλυμμένων ομολογιών ως κάλυμμα για δανεισμό. Για τη δυνατότητα άντλησης ρευστότητας από τις κεφαλαιαγορές υπάρχει μια σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ καλυμμένων ομολογιών και τιτλοποιήσεων. Οι καλυμμένες ομολογίες, λόγω της ιδιαίτερης ασφάλειας που προσφέρουν στους επενδυτές, θα είναι πιθανόν το πρώτο εργαλείο που θα χρησιμοποιήσουν οι ελληνικές τράπεζες για να επανέλθουν στις αγορές με την έναρξη βελτίωσης του οικονομικού κλίματος. Για τις τιτλοποιήσεις, παρόλο που οι ελληνικές συναλλαγές δεν παρουσίασαν προβλήματα πιστωτικού κινδύνου, εκτιμάται ότι θα χρειαστεί να επέλθουν αλλαγές στο μοντέλο της τιτλοποίησης για να επανέλθουν στις διεθνείς αγορές. 266

21 Νικός Ζαγορήσιος - Ιωάννης Ασημέλης Τιτλοποιήσεις και Καλυμμένες Ομολογίες ως εργαλεία ρευστότητας 8. Σύνοψη και συμπεράσματα Οι τιτλοποιήσεις βοήθησαν σημαντικά στην ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας των τελευταίων δέκα ετών. Οι υπερβολές και οι αδυναμίες του επιχειρηματικού μοντέλου τους ήταν και μία από τις αιτίες της κρίσης που οδήγησαν στην κατάρρευση της επενδυτικής εμπιστοσύνης και στο κλείσιμο των κεφαλαιαγορών. Οι καλυμμένες ομολογίες, αν και με αρκετά κοινά χαρακτηριστικά με τις τιτλοποιήσεις, μέσω της τυποποίησής τους, των απλών και διάφανων δομών και του συγκεκριμένου και αυστηρού εποπτικού πλαισίου, είχαν πολύ καλύτερη αποδοχή από τους επενδυτές κατά την κρίση και δείχνουν τον δρόμο για τις αλλαγές και για τις τιτλοποιήσεις. Είναι σημαντική για τη διεθνή οικονομία η επαναφορά της επενδυτικής εμπιστοσύνης στις τιτλοποιήσεις και οι πρωτοβουλίες που είναι σε εξέλιξη για την εισαγωγή του ρυθμιστικού πλαισίου εκτιμάται ότι θα βοηθήσουν σημαντικά. Με την αδυναμία άντλησης ρευστότητας από τις αγορές, οι τιτλοποιήσεις και τα καλυμμένα ομόλογα είναι αναγκαία εργαλεία για δημιουργία ενεχύρων για νομισματικές πράξεις με τις κεντρικές τράπεζες. Οι ελληνικές συναλλαγές τιτλοποίησης και τα καλυμμένα ομόλογα είναι ένα σημαντικό εργαλείο άντλησης ρευστότητας για τις ελληνικές τράπεζες από τις αγορές, που αν και δεν εμφάνισε τα προβλήματα των διεθνών συναλλαγών, δεν είναι πλέον διαθέσιμο. Η εισαγωγή του κινδύνου χώρας στις αναλύσεις των οίκων αξιολόγησης δεν επιτρέπει τη χρήση των τιτλοποιήσεων ως ενέχυρο στο ευρωσύστημα, ενώ νέες υποβαθμίσεις απειλούν και τη χρήση των καλυμμένων ομολογιών. Μία λύση για την καλύτερη διασπορά καλυμμάτων της ΕΚΤ θα ήταν να διαφοροποιήσει τα κριτήρια αποδοχής των τιτλοποιήσεων και καλυμμένων ομολογιών, έτσι ώστε να γίνονται αποδεκτές συναλλαγές που λαμβάνουν την καλύτερη δυνατή διαβάθμιση από τους οίκους αξιολόγησης, δεδομένου του κινδύνου χώρας. Με τη βελτίωση του επενδυτικού κλίματος για την Ελλάδα εκτιμάται ότι τα καλυμμένα ομόλογα θα είναι από τα πρώτα εργαλεία για την επιστροφή στις κεφαλαιαγορές, ενώ θα είναι χρήσιμα εργαλεία και στη δια τραπεζική αγορά. Η μεσοπρόθεσμη ανάκαμψη των διεθνών αγορών των τιτλοποιήσεων και της ελληνικής οικονομίας θα συμβάλει στο άνοιγμα των αγορών και για τις ελληνικές συναλλαγές. Όπως δείχνει η διεθνής εμπειρία, πρώτα θα επανακάμψουν οι τιτλοποιήσεις στεγαστικών δανείων και μετά των καταναλωτικών δανείων και καρτών. 267

22 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες Βιβλιογραφία Ελληνόγλωσση Γενική τεκμηρίωση για τα μέσα και τις διαδικασίες νομισματικής πολιτικής του ευρωσυστήματος Νοέμβριος 2008 Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Πράξη Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής 61/ , Τράπεζα της Ελλάδος. Ξενόγλωσση Basel III and IFRS 9 A tightening of the regulations The Royal Bank of Scotland. Default Modelling for European Consumer ABS, S&P. Does the world need securitization? Citi December 12, ΕΜΕΑ Consumer ABS Rating Criteria, Fitch. European securitization outlook 2010, sunrise or sunset Barclays Capital. "Financial turmoil, securitization and liquidity" Jose Manuel Gonzalez-Paramo, Member of the Executive Board of ECB Global ABS Conference. Restarting securitizations markets: policy proposals and pitfalls IMF. Securitisation Data Report Q AFMS / ESF. The AAA handbook 2010, rebuilding trust, Barclays Capital. The lognormal method applied to ABS analysis, Moody s. 268

23 Νικός Ζαγορήσιος - Ιωάννης Ασημέλης Τιτλοποιήσεις και Καλυμμένες Ομολογίες ως εργαλεία ρευστότητας Παράρτημα 1 Στο Παράρτημα αυτό παρατίθενται κάποιες από τις ανακοινώσεις των οίκων Moody s, Fitch και S&P που επηρέασαν το μέλλον των ελληνικών τιτλοποιήσεων. Moody s 04/2/ /2/2010 Δεδομένης της υποβάθμισης της αξιολόγησης των κρατικών ομολόγων, η Moody's επανεξετάζει τα κριτήρια για τη διαβάθμιση ΑΑΑ των ελληνικών τιτλοποιήσεων. Καμία νέα ελληνική τιτλοποίηση ή έκδοση καλυμμένης ομολογίας δεν θα διαβαθμιστεί ως ΑΑΑ μέχρι την ολοκλήρωση της επανεξέτασης. Η Moody s εξετάζει όλες τις ελληνικές τιτλοποιήσεις και καλυμμένες ομολογίες με διαβάθμιση ΑΑΑ για πιθανή υποβάθμιση, με εξαίρεση μία συναλλαγή. 29/3/2010 Η Moody s ανακοινώνει ότι οι ελληνικές συναλλαγές μπορούν να επιτύχουν διαβάθμιση ΑΑΑ, κάτω από ορισμένες συνθήκες: (α) επαρκής πιστωτική ενίσχυση, (β) διαχείριση και επαρκής μετρίαση λειτουργικών κινδύνων, και (γ) επαρκής ρευστότητα. 31/3/2010 Η Moody s ολοκληρώνει την εξέταση των συναλλαγών σχετικά με την επίπτωση της επιδείνωσης των οικονομικών του κράτους και υποβαθμίζει 24 συναλλαγές αξίας 19,7 δισ. 27/4/ /5/ /5/ /6/2010 Μετά την υποβάθμιση του ελληνικού χρέους σε Α3 (22/4/2010), η Moody s λαμβάνει αρνητική θέση έναντι 30 ελληνικών συναλλαγών. 18 συναλλαγές υποβαθμίζονται και παραμένουν σε εξέταση για πιθανή νέα υποβάθμιση, ενώ 12 εξετάζονται για πιθανή υποβάθμιση. Η Moody s εκδίδει άρθρο για το λειτουργικό κίνδυνο προς σχολιασμό. Αναφέρει τις βασικές παραμέτρους που διασφαλίζουν ότι η συναλλαγή δεν συνδέεται άμεσα με τη διαβάθμιση των άμεσα εμπλεκόμενων μερών. Οι παράμετροι είναι (α) επαρκείς όροι στις συμφωνίες εξυπηρέτησης των συναλλαγών, (β) ανεξαρτησία cash manager/calculation agent, και (γ) επαρκής ρευστότητα για διαβάθμιση ΑΑΑ. Η Moody s υποβαθμίζει 36 σειρές ομολόγων (23 συναλλαγές), ενώ μία παραμένει σε εξέταση για πιθανή υποβάθμιση. Οι ενέργειες πηγάζουν από τις εκτιμήσεις για επιδείνωση της συμπεριφοράς των χαρτοφυλακίων λόγω της κρίσης της ελληνικής οικονομίας, καθώς και του αυξημένου λειτουργικού κινδύνου λόγω της οικονομικής αποδυνάμωσης των ελληνικών τραπεζών, που απεικονίζεται και στην υποβάθμισή τους (30/4). Η Moody s συνεχίζει την εξέταση των κριτηρίων, δεδομένης της περαιτέρω υποβάθμισης του ελληνικού χρέους σε Ba1 και της υποβάθμισης εννέα ελληνικών τραπεζών. Τα κριτήρια που επανεξετάζει επικεντρώνονται στη (α) διαθέσιμη πιστωτική ενίσχυση των συναλλαγών δεδομένης της αναμενόμενης επιδείνωσης της επίδοσης των χαρτοφυλακίων, και (β) την έκθεση των συναλλαγών στον υφιστάμενο λειτουργικό κίνδυνο και κίνδυνο ρευστότητας των τραπεζών. Βάσει των ανωτέρω συνεχίζει την εξέταση των ελληνικών συναλλαγών για πιθανή υποβάθμιση. 15/7/ /12/ /3/ /4/2011 Η Moody s βάσει των ανωτέρω κριτηρίων, ολοκληρώνει την εξέταση 25 συναλλαγών, που έχει ως αποτέλεσμα την υποβάθμιση 33 συναλλαγών και την επιβεβαίωση της διαβάθμισης για τρεις συναλλαγές. 12 σειρές ομολόγων παραμένουν σε εξέταση, καθώς εκκρεμεί η εφαρμογή των ενεργειών αναδόμησης που έχουν προταθεί από τις τράπεζες. Μετά τη λήψη αρνητικής θέσης επί του ελληνικού χρέους (16/12/2010), η Moody s λαμβάνει αρνητική θέση έναντι 16 ελληνικών συναλλαγών, αξίας 13 δισ. Σε συνέχεια της υποβάθμισης της χώρας από Βa1 σε Β1, η Moody s ανακοινώνει ότι οι ελληνικές συναλλαγές τιτλοποίησης δεν αναμένεται να μπορούν να λάβουν διαβάθμιση ανώτερη του Βaa1, ασχέτως της πιστωτικής ενίσχυσης ή άλλων δομικών χαρακτηριστικών. Η Moody s επιβεβαιώνει ότι η ανώτερη δυνατή διαβάθμιση είναι Baa1 και υποβαθμίζει 22 ομόλογα ελληνικών τιτλοποιήσεων που είχαν ήδη τεθεί υπό επιτήρηση για πιθανή υποβάθμιση. Πηγή: 269

24 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: Κρίση και ΕλΛηνικές Τράπεζες Fitch 09/12/2009 Η Fitch ανακοινώνει ότι εξετάζει όλες τις συναλλαγές τιτλοποιήσεων στην Ελλάδα για πιθανή υποβάθμιση μετά την υποβάθμιση της Ελλάδας σε ΒΒΒ+. Η μέγιστη πιστοληπτική διαβάθμιση σε ελληνική τιτλοποίηση είναι το ΑΑ, εφόσον η διαβάθμιση της χώρας είναι ΒΒΒ. 02/2/2010 Η Fitch εκδίδει ανακοίνωση σχετικά με τις επιπτώσεις του προσχεδίου νόμου περί πτωχεύσεως των νοικοκυριών. Αναφέρει ότι κατά το αισιόδοξο σενάριο δε θα έχει σημαντική επίδραση στην ελληνική αγορά. Ωστόσο, κατά το χείριστο, θα οδηγήσει στην επιδείνωση της ποιότητας των χαρτοφυλακίων, στη θέσπιση αυστηρότερων εγκριτικών κριτηρίων και, τελικά, στη μόλυνση της ελληνικής οικονομίας. Αν το προσχέδιο ψηφιστεί ως νόμος, μπορεί να προκαλέσει εκ νέου πίεση στις ελληνικές τιτλοποιήσεις και τα προγράμματα καλυμμένων ομολογιών. 13/4/2010 Σε συνέχεια της υποβάθμισης της Ελλάδος σε ΒΒΒ- (9/4), η μέγιστη πιστοληπτική διαβάθμιση σε ελληνική τιτλοποίηση είναι ΑΑ-. 23/6/2010 Η Fitch ανακοινώνει τις 7 παραμέτρους που επηρεάζουν τη μέγιστη δυνατή πιστοληπτική διαβάθμιση που μπορεί να λάβει μία συναλλαγή. Μία από αυτές είναι ο κίνδυνος χώρας: Συναλλαγές με στοιχεία ενεργητικού μιας χώρας με υψηλό κίνδυνο χώρας δεν μπορούν να διαβαθμιστούν με διαβάθμιση ανώτερη από 6 βαθμίδες από αυτή της χώρας. 19/8/2010 Η Fitch εκτιμά ότι ο νέος νόμος για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά μπορεί να προκαλέσει πρόωρες αθετήσεις (καθυστέρηση άνω των 90 ημερών) και μειωμένες ανακτήσεις σε στεγαστικά και καταναλωτικά χαρτοφυλάκια. Οι επιπτώσεις δεν μπορούν να προβλεφθούν με ακρίβεια αλλά εκτιμάται ότι θα υποσκελίσουν τα αποτελέσματα των αναδομήσεων που έχουν ήδη προταθεί. 22/12/2010 Η Fitch θέτει υπό επιτήρηση για πιθανή διαβάθμιση 40 ομόλογα ελληνικών τιτ λο ποιήσεων. 19/1/2011 Μετά την υποβάθμιση του ελληνικού κράτους σε ΒΒ+ (14/1/2011), η Fitch υποβαθμίζει 29 ομόλογα ενώ σταθεροποιεί τη διαβάθμιση σε 11. Πηγή: 270

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΣΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΣΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΣΕΕ ΓΙΑ ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Ιανουάριος 2016 1. Εισαγωγή Το πλέον χαρακτηριστικό ίσως στοιχείο του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική. 2. Προτεραιότητες του Υποπρογράμματος «Πολιτισμός»

Ελληνική. 2. Προτεραιότητες του Υποπρογράμματος «Πολιτισμός» Ελληνική ΕΠΕΙΓΟΝ-ΠΡ/ΜΙΑ 5 & 19/3/2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΕ ΦΑΞ & E-MAIL Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ Έκτακτη-Κατεπείγουσας Συνεδρίασης Δημοτικού Συμβουλίου Αιγιαλείας 26 Οκτωβρίου 2015

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ Έκτακτη-Κατεπείγουσας Συνεδρίασης Δημοτικού Συμβουλίου Αιγιαλείας 26 Οκτωβρίου 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΧΑΪΑΣ ΔΗΜΟΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΔΗΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ: ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΟΥ Έκτακτη-Κατεπείγουσας Συνεδρίασης Δημοτικού Συμβουλίου Αιγιαλείας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΌ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΔΉΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΊΤΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΊΟΔΟ 2015 2019

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΌ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΔΉΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΊΤΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΊΟΔΟ 2015 2019 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΌ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΔΉΜΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΊΤΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΊΟΔΟ 2015 2019 Α ΦΑΣΗ:ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΗΜΟΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ www.igoumenitsa.gr Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Ηγουμενίτσας για την περίοδο 2015

Διαβάστε περισσότερα

1 Επιμέλεια: Γράβαλος Βασίλειος, Χρυσανθάκης Ιωάννης

1 Επιμέλεια: Γράβαλος Βασίλειος, Χρυσανθάκης Ιωάννης ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Δ/νση Μελετών & Εφαρμογών Η Δ/νση Μελετών & Εφαρμογών παραδίδει το 14 ο στατιστικό τεύχος του έτους 2012, που εκπόνησε το. Η διάρθρωσή του γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 4 Μαρτίου 2012 Α. α) η απάντηση βρίσκεται στη σχολικό βιβλίο: Εισαγωγή των «Ποιημάτων για την Ποίηση», σελίδες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ A1. Ο συγγραφέας ορίζει το φαινόμενο του ανθρωπισμού στη σύγχρονη εποχή. Αρχικά προσδιορίζει την

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ A1. Ο συγγραφέας ορίζει το φαινόμενο του ανθρωπισμού στη σύγχρονη εποχή. Αρχικά προσδιορίζει την ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ A1. Ο συγγραφέας ορίζει το φαινόμενο του ανθρωπισμού στη σύγχρονη εποχή. Αρχικά προσδιορίζει την έννοια της ανθρωπιάς ως συμμετοχής στα προβλήματα των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η πρόσφατη οικονομική κρίση έχει δείξει ότι οι χώρες οι οποίες δεν έχουν προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, επηρεάστηκαν περισσότερο. Παράλληλα,

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Νομοθετικές πράξεις) ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Νομοθετικές πράξεις) ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ 9.10.2015 L 264/1 I (Νομοθετικές πράξεις) ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΑΣΗ (ΕΕ) 2015/1814 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 6ης Οκτωβρίου 2015 σχετικά με τη θέσπιση και τη λειτουργία αποθεματικού για

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΟΡΟΙ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑ ΟΧΟΥ ΜΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΗΝ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ

ΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΟΡΟΙ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑ ΟΧΟΥ ΜΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΗΝ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΟΡΟΙ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑ ΟΧΟΥ ΜΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΗΝ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ «ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΤΡΟΦΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική Κοινή Γνώμη απέναντι στη Μεταπολίτευση Έρευνες της Public Issue για τη Γ Ελληνική Δημοκρατία

Η ελληνική Κοινή Γνώμη απέναντι στη Μεταπολίτευση Έρευνες της Public Issue για τη Γ Ελληνική Δημοκρατία Η ελληνική Κοινή Γνώμη απέναντι στη Μεταπολίτευση Έρευνες της Public Issue για τη Γ Ελληνική Δημοκρατία Πανελλαδικές τηλεφωνικές έρευνες, σε δείγμα 800 ατόμων. Πραγματοποιηθήκαν τον Δεκέμβριο του 007 και

Διαβάστε περισσότερα

«ΒΟΗΘΕΙΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΜΠΙΤΣΑΝΗΣ ΜΑΡΙΟΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΙΑΣ

«ΒΟΗΘΕΙΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ» ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΜΠΙΤΣΑΝΗΣ ΜΑΡΙΟΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΒΟΗΘΕΙΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ» ΜΠΙΤΣΑΝΗΣ ΜΑΡΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ : Ευγενία Μπιτσάνη Επίκουρος Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΔΙΟΝΥΣΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΔΙΟΝΥΣΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΔΙΟΝΥΣΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Εφαρμογή του Κανονισμού 1.Η εφαρμογή του παρόντος Κανονισμού είναι υπευθυνότητα του Δήμου Διονύσου και τα επιμέρους τμήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (Ο.Ε.Λ.Μ.Ε.Κ.) ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 31 Δεκεμβρίου 2014

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (Ο.Ε.Λ.Μ.Ε.Κ.) ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 31 Δεκεμβρίου 2014 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΥΠΡΟΥ (Ο.Ε.Λ.Μ.Ε.Κ.) ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 31 Δεκεμβρίου 2014 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 31 Δεκεμβρίου 2014 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛΙΔΑ Κεντρικό

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο Επαναληπτικό διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα. Ενδεικτικές απαντήσεις. Περιθωριοποίηση μαθητών από μαθητές!

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο Επαναληπτικό διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα. Ενδεικτικές απαντήσεις. Περιθωριοποίηση μαθητών από μαθητές! «Φιλολογικό» Φροντιστήριο Επαναληπτικό διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Ενδεικτικές απαντήσεις Περιθωριοποίηση μαθητών από μαθητές! Α. Να συντάξετε την περίληψη του κειμένου που σας δίνεται (λέξεις 100-120).

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση θα εφαρμοστεί με τα παρακάτω Εργαλεία

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση θα εφαρμοστεί με τα παρακάτω Εργαλεία ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η κρίση υπερχρέωσης και οι πολιτικές δημοσιονομικής προσαρμογής ανέδειξαν τις διαρθρωτικές αδυναμίες της περιφερειακής οικονομίας και προκάλεσαν επιπτώσεις σε σχέση με την οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικό 6/2012 της συνεδρίασης της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, του Δήμου Λήμνου, της 4ης Μαΐου 2012.

Πρακτικό 6/2012 της συνεδρίασης της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, του Δήμου Λήμνου, της 4ης Μαΐου 2012. Πρακτικό 6/2012 της συνεδρίασης της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, του Δήμου Λήμνου, της 4ης Μαΐου 2012. Στη Μύρινα, σήμερα στις 4 του μήνα Μαΐου του έτους 2012, ημέρα Παρασκευή και ώρα 12:00 στο Δημοτικό Κατάστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ 2015 1 Το επιστημονικό περιεχόμενο του παρόντος βιβλίου έχει υποβληθεί σε κριτική ανάγνωση και εγκριθεί με το σύστημα των κριτών. Η κριτική ανάγνωση πραγματοποιήθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

EΓΚΥΚΛΙΟΣ. 1. Εισαγωγή

EΓΚΥΚΛΙΟΣ. 1. Εισαγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΤΟΜΕΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜ. ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Αθήνα 04/04/2006 Α.Π. 14873/395 ΠΡΟΣ : Πίνακας Αποδεκτών

Διαβάστε περισσότερα

Α. Πολιτιστικοί φορείς... 3. 1. Πλήθος φορέων... 3. 2. Έδρα... 3. 3. Γεωγραφική κατανομή φορέων... 4. 4. Νομική μορφή... 5. 5. Έτος ίδρυσης...

Α. Πολιτιστικοί φορείς... 3. 1. Πλήθος φορέων... 3. 2. Έδρα... 3. 3. Γεωγραφική κατανομή φορέων... 4. 4. Νομική μορφή... 5. 5. Έτος ίδρυσης... ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012 Α. Πολιτιστικοί φορείς... 3 1. Πλήθος φορέων... 3 2. Έδρα... 3 3. Γεωγραφική κατανομή φορέων... 4 4. Νομική μορφή... 5 5. Έτος ίδρυσης... 6 6. Αντικείμενο δραστηριότητας... 7 1 7. Εργαζόμενοι...

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών το Π.Δ 152/2013, του Γιώργου Καλημερίδη

Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών το Π.Δ 152/2013, του Γιώργου Καλημερίδη Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών το Π.Δ 152/2013, του Γιώργου Καλημερίδη Η εισήγηση μου χωρίζεται σε δύο μέρη. Θα κάνω μια μικρή εισαγωγή για την αξιολόγηση γενικά στη σημερινή συγκυρία και με βάση αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερικοί Κανονισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Εσωτερικοί Κανονισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Εσωτερικοί Κανονισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Καταστατικές Πρόνοιες και Εσωτερικοί Κανονισμοί που αφορούν τη Διεύθυνση Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τις εκλογές Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Σχολικών Εφορειών, τη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ- ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ

ΝΕΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ- ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΝΕΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ- ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ: ΤΣΙΡΙΠΙΔΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΑΣΙΑΡΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...1 Εισαγωγή...6 ΜΕΡΟΣ Α ΝΕΟ ΠΡΟΪΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα: Μνημόνιο Συνεννόησης στις. ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 3 Μαΐου 2010

Ελλάδα: Μνημόνιο Συνεννόησης στις. ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 3 Μαΐου 2010 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙV Ελλάδα: Μνημόνιο Συνεννόησης στις ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 3 Μαΐου 2010 Οι τριμηνιαίες εκταμιεύσεις της διμερούς οικονομικής βοήθειας από τα Κράτη-Μέλη της Ευρωζώνης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΤΕΛΑΪΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΕΙΔΩΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ Α.Ε. ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΛΗΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΗΣ 29-04-2014

ΧΟΤΕΛΑΪΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΕΙΔΩΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ Α.Ε. ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΛΗΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΗΣ 29-04-2014 ΧΟΤΕΛΑΪΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΕΙΔΩΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ Α.Ε. ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΛΗΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΗΣ 29-04-2014 Στη Νέα Φιλαδέλφεια, σήμερα στις 29 Απριλίου 2014, ημέρα Τρίτη και ώρα 13:00, στα γραφεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ Α.Ε. ΓENIKH ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΓΩΝ Διεύθυνση Κατασκευών Έργων Υποδομών Δικαιοσύνης ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ Α.Ε. ΓENIKH ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΓΩΝ Διεύθυνση Κατασκευών Έργων Υποδομών Δικαιοσύνης ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ & ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΑΝΕΛΚΥΣΤΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΤΙΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ(ΠΡΩΗΝ ΣΧΟΛΗ ΕΥΕΛΠΙΔΩΝ) ΓΙΑ ΧΡΟΝΙΚΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΤΕΣΣΑΡΩΝ (24) ΜΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΑΝΕΡΓΩΝ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΗΣ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΟΑΕΔ ΑΘΗΝΑ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2015 ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Γενικά Οργάνωση Ελέγχου (ΙΙ) Φύλλα Εργασίας Εκθέσεις Ελέγχων

Ενότητα 2. Γενικά Οργάνωση Ελέγχου (ΙΙ) Φύλλα Εργασίας Εκθέσεις Ελέγχων Ενότητα 2 Γενικά Οργάνωση Ελέγχου (ΙΙ) Φύλλα Εργασίας Εκθέσεις Ελέγχων Φύλλα Εργασίας (Γενικά) Με τον όρο "φύλλα εργασίας" εννοούµε, το σύνολο των φύλλων που περιέχουν όλο το αποδεικτικό υλικό, το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ αριθμ. 15912/605/16-07-2009 ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΗΡΥΞΗ ΑΝΑΔΟΧΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ αριθμ. 15912/605/16-07-2009 ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΗΡΥΞΗ ΑΝΑΔΟΧΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ (2007-2013) ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ αριθμ. 15912/605/16-07-2009 ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΗΡΥΞΗ ΑΝΑΔΟΧΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Του Σταύρου Ν. PhD Ψυχολόγου Αθλητικού Ψυχολόγου

Του Σταύρου Ν. PhD Ψυχολόγου Αθλητικού Ψυχολόγου Του Σταύρου Ν. PhD Ψυχολόγου Αθλητικού Ψυχολόγου Η σχέση και η αλληλεπίδραση των αθλητών, των προπονητών και των γονιών αποτελεί μια αναπόσπαστη διαδικασία στην αθλητική ανάπτυξη του παιδιού. Η αλληλεπίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 183 «για την αναθεώρηση της (αναθεωρηµένης) σύµβασης για την προστασία της µητρότητας,»

ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 183 «για την αναθεώρηση της (αναθεωρηµένης) σύµβασης για την προστασία της µητρότητας,» ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 183 «για την αναθεώρηση της (αναθεωρηµένης) σύµβασης για την προστασία της µητρότητας,» Η γενική Συνδιάσκεψη της ιεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, που συγκλήθηκε στη Γενεύη από το ιοικητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ & ΑΛΜΥΡΟΥ Ν.Π.Δ.Δ Νόμος 3601 Ελευθ. Βενιζέλου 7 Τηλ. 04210-20270 38333 ΒΟΛΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΜΑΪΟΥ 2010

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ & ΑΛΜΥΡΟΥ Ν.Π.Δ.Δ Νόμος 3601 Ελευθ. Βενιζέλου 7 Τηλ. 04210-20270 38333 ΒΟΛΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΜΑΪΟΥ 2010 ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ & ΑΛΜΥΡΟΥ Ν.Π.Δ.Δ Νόμος 3601 Ελευθ. Βενιζέλου 7 Τηλ. 04210-20270 38333 ΒΟΛΟΣ Βόλος 27 Μαΐου 2010 Α.Π.5468/Φ.5,1 ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΜΑΪΟΥ 2010 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α) ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δήμαρχoς κoς Μουζάς Δημήτριος πρoσκλήθηκε και παρίσταται στη συvεδρίαση.

Ο Δήμαρχoς κoς Μουζάς Δημήτριος πρoσκλήθηκε και παρίσταται στη συvεδρίαση. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ ΔΗΜΟΣ ΟΡΕΣΤΙΑΔΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α ================= Από τo υπ' αριθμ. 11 ο Πρακτικό Συvεδρίασης τoυ Δημoτικoύ Συμβoυλίoυ Δήμoυ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Με βάση το στόχο της εργασίας που ήταν να εντοπιστούν και να παρουσιαστούν οι ποσοτικές (διαφορές βαθµολογικής απόδοσης) και οι ποιοτικές διαφορές (που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ για τη σύναψη ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ για τη σύναψη ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Π.Ε ΑΙΤΩΛ/ΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΝΑΥΠΑΚΤΙΑΣ ----------- ΑΔΑ: 7ΛΞ5ΩΚΓ-Θ96 Ναύπακτος 25/11/2015 Αριθμ.πρωτ: 33115 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ για τη σύναψη ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ O Δήμαρχος

Διαβάστε περισσότερα

Επαρχιακός Γραμματέας Λ/κας-Αμ/στου ΠΟΑ Αγροτικής

Επαρχιακός Γραμματέας Λ/κας-Αμ/στου ΠΟΑ Αγροτικής Πρόεδρος Αίγλη Παντελάκη Γενική Διευθύντρια Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Αντιπρόεδρος Χάρης Ζαννετής Πρώτος Λειτουργός Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Μέλη Χρίστος Κουρτελλάρης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Συγκρότηση Δημοτικών και Τοπικών Συμβουλίων Νέων.

ΘΕΜΑ: Συγκρότηση Δημοτικών και Τοπικών Συμβουλίων Νέων. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 169 ΑΠΟ ΤΟ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 8/2015 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΘΕΜΑ: Συγκρότηση Δημοτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ 02/03/2015 Με "μαύρα" γράμματα είναι το Σχέδιο Κανονισμού Καθηγητών,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 4ΙΦΝΚ-ΔΘ. Αθήνα, 14 Δεκεμβρίου 2010 Αριθ. Πρωτ.: 71351. Ταχυδρομική. Σταδίου 27 Διεύθυνση: Ταχυδρομικός Κώδικας: 101 83 ΑΘΗΝΑ

ΑΔΑ: 4ΙΦΝΚ-ΔΘ. Αθήνα, 14 Δεκεμβρίου 2010 Αριθ. Πρωτ.: 71351. Ταχυδρομική. Σταδίου 27 Διεύθυνση: Ταχυδρομικός Κώδικας: 101 83 ΑΘΗΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥTΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΔΑ: Ταχυδρομική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΔΗΜΗΤΡΗ Κ. ΒΕΡΒΕΣΟΥ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΔΗΜΗΤΡΗ Κ. ΒΕΡΒΕΣΟΥ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΔΗΜΗΤΡΗ Κ. ΒΕΡΒΕΣΟΥ Σύμβουλος ΔΣ/ΔΣΑ Μέλος ΕΔΕΚΑ Μέλος Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων «Η ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ», 6o Πανελλήνιο Συνέδριο Ε.Ε.Ν. e-θέμις

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική. ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ 3/2011 ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΥ ΤΡΙΠΟΛΗΣ ΤΗΣ 14 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 2011

Ελληνική. ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ 3/2011 ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΥ ΤΡΙΠΟΛΗΣ ΤΗΣ 14 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Ελληνική ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ 3/2011 ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΥ ΤΡΙΠΟΛΗΣ ΤΗΣ 14 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 Αριθμ. απόφ. 79/2011 ΘΕΜΑ:24 ο «Προμήθεια Στολών του Ειδικού Ένστολου Προσωπικού της Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ Σελίδα 5 από 9 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α. Α. Από το κείμενο που σας δίνεται να μεταφράσετε το απόσπασμα: «περὶ δὲ τῶν κοινῶν εἰς τοιούτους ἀγῶνας καθεστηκότας». Σε ό,τι αφορά όμως το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 6 Οκτωβρίου 2015 (Κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του Νέου Ωρολογίου Προγράμματος ενδέχεται να υπάρξουν μικρές αλλαγές/διορθώσεις. Οι ενδιαφερόμενοι προτρέπονται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ. Θέμα 69 ο Εισήγηση για την υπ αρίθμ. 5 Τροποποίηση Προϋπολογισμού Οικ. Έτους 2013.

ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ. Θέμα 69 ο Εισήγηση για την υπ αρίθμ. 5 Τροποποίηση Προϋπολογισμού Οικ. Έτους 2013. Συνεδρίαση 60 η Απόφαση υπ αριθμ. 2564/2013 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Δ/νση: Λ. Συγγρού 15 17 Τ.Κ.: 117 43 Αθήνα Τηλ.: 213 20 63 776 213 20 63 537 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗΝ ΤΡΟΙΖΗΝΙΑ ΑΠΟ ΑΓ.ΕΛΕΝΗ ΕΩΣ ΤΟΝ ΚΟΜΒΟ ΚΑΛΛΟΝΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΛΙΑ ΤΟΥ ΑΡΤΙΜΟΥ. ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΜΕΛΕΤΗΣ Τιμαριθμική 2012Α

ΣΤΗΝ ΤΡΟΙΖΗΝΙΑ ΑΠΟ ΑΓ.ΕΛΕΝΗ ΕΩΣ ΤΟΝ ΚΟΜΒΟ ΚΑΛΛΟΝΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΛΙΑ ΤΟΥ ΑΡΤΙΜΟΥ. ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΜΕΛΕΤΗΣ Τιμαριθμική 2012Α ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΝΗΣΩΝ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΔ & Μ.Ε Αριθμός Μελέτης : 3 Δήμος : ΤΡΟΙΖΗΝΙΑΣ Εργο : ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΒΛΑΒΩΝ ΣΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΟΔΟΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΤΡΟΙΖΗΝΙΑ ΑΠΟ ΑΓ.ΕΛΕΝΗ ΕΩΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΜΕΛΕΤΗΣ Τιμαριθμική 2012Α 1 ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ 1.1 Αντικείμενο του παρόντος Τιμολογίου είναι ο καθορισμός των τιμών μονάδος με τις οποίες θα εκτελεσθεί το έργο, όπως προδιαγράφεται στα λοιπά τεύχη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΟΥ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΟΜΗΣΗΣ ΕΡΓΟ: ΑΝΤΙΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥ ΥΠΑΡΧΟΝΤΟΣ ΤΟΙΧΕΙΟΥ ΣΤΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΑΓ.ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛIΑ ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΜΟΣΧΟΝΑ

ΟΜΙΛIΑ ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΜΟΣΧΟΝΑ ΟΜΙΛIΑ ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΜΟΣΧΟΝΑ ΣΤΙΣ 9 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2008, ΚΑΤΑ ΤΗ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ, ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟ ΝΑΟ ΤΩΝ ΠΑΜΜΕΓΙΣΤΩΝ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ ΒΡΥΞΕΛΛΩΝ, ΚΑΤΟΠΙΝ ΠΡΟΤΡΟΠΗΣ ΚΑΙ ΕΥΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΠΡΟΕΞΑΡΧΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΕΚΑ Α.Ε. ΑΦΟΙ Κ. ΚΙΟΥΤΣΟΥΚΩΣΤΑ ΚΡΕΑΤΟΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΒΑΛΑΣ ΑΕ

ΚΡΕΚΑ Α.Ε. ΑΦΟΙ Κ. ΚΙΟΥΤΣΟΥΚΩΣΤΑ ΚΡΕΑΤΟΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΒΑΛΑΣ ΑΕ ΚΡΕΚΑ Α.Ε. ΑΦΟΙ Κ. ΚΙΟΥΤΣΟΥΚΩΣΤΑ ΚΡΕΑΤΟΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΒΑΛΑΣ ΑΕ ΕΝΔΙΑΜΕΣΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 1/1-30/9/2005 ΚΑΒΑΛΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2005 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 Στοιχεία ισολογισμού...3 2 Στοιχεία κατάστασης αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σημειώσεις με θέμα «Πιστωτικοί Τίτλοι» Πιστωτικοί τίτλοι καλούνται τα έγγραφα εκείνα με τα οποία αποδεικνύεται τόσο η ύπαρξη της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Εισαγωγή Βασικός σκοπός του μαθήματος είναι η καλλιέργεια ιστορικής σκέψης και η διαμόρφωση ιστορικής συνείδησης. Με τη διδασκαλία του μαθήματος της Ιστορίας,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Σημασία του ελέγχου στο ξενοδοχείο. Κωνσταντίνος Γ. Ζωγραφίδης. Σημαντικοί όροι :Πρότυπα, Προϋπολογισμός, Έλεγχος, Αποτελεσματικότητα

Οικονομική Σημασία του ελέγχου στο ξενοδοχείο. Κωνσταντίνος Γ. Ζωγραφίδης. Σημαντικοί όροι :Πρότυπα, Προϋπολογισμός, Έλεγχος, Αποτελεσματικότητα Οικονομική Σημασία του ελέγχου στο ξενοδοχείο Κωνσταντίνος Γ. Ζωγραφίδης Σημαντικοί όροι :Πρότυπα, Προϋπολογισμός, Έλεγχος, Αποτελεσματικότητα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σε κάθε επιχείρηση έτσι και στις ξενοδοχειακές μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Πρόταση για μια Προοδευτική Διέξοδο Από την Κρίση

Πολιτική Πρόταση για μια Προοδευτική Διέξοδο Από την Κρίση Πολιτική Πρόταση για μια Προοδευτική Διέξοδο Από την Κρίση ΑΘΗΝΑ, 09/04/12 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η χώρα διανύει την κρισιμότερη περίοδο μετά τη μεταπολίτευση. Δεν πρέπει να ζήσει σε καθεστώς χρεοκρατίας, ούτε όμως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 13 Α' ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1897 ΣΤΟ ΓΟΥΔΙ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 13 Α' ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1897 ΣΤΟ ΓΟΥΔΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 13 Α' ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1897 ΣΤΟ ΓΟΥΔΙ Του Βασίλη Γούναρη 19 1. Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΗΤΤΑΣ ΤΟΥ 1897 21 η ηττα και η συνθηκολογηση οι συνεπειες της ηττας εξελιξεις και

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 13.2.2015 L 38/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2015/207 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 20ής Ιανουαρίου 2015 για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) αριθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ» ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ» ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ» ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΑΡΘΡΟ 1. ΟΡΙΣΜΟΙ Αξία καινούργιου: Είναι το ποσό που απαιτείται για την ανακατασκευή του κτιρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 28 / 5 / 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΝΤΑ

Α. ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΝΤΑ Μηχαήλ Κ. Νομικός Ο Μιχαήλ Νομικός με καταγωγή από την Αμοργό, αρχικά υπήρξε ιδιοκτήτης τυπογραφείου και εκδότης της εφημερίδας στην Αίγυπτο σε διάσημη εφημερίδα. Αφού επέστρεψε στην Ελλάδα το 1882 αγόρασε

Διαβάστε περισσότερα

Trans. D.A/Koss/LLM (EU Law) (UKC), MA (Soc. Sciences) (OU) 17 Ιουνίου 2015 1

Trans. D.A/Koss/LLM (EU Law) (UKC), MA (Soc. Sciences) (OU) 17 Ιουνίου 2015 1 1 Ένα σοσιαλδημοκρατικό μοντέλο για την Κίνα; Tony Andréani & Rémy Herrera Κριτικές παρατηρήσεις στο βιβλίο των Μ. Αλιετά & Γκούο Μπάι «Ο Κινέζικος Δρόμος: Καπιταλισμός και Αυτοκρατορία» Στο βιβλίο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 11α ΤΣΙΤΕΙΑ 2012

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 11α ΤΣΙΤΕΙΑ 2012 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 11α ΤΣΙΤΕΙΑ 2012 ΚΟΛΥΜΒΗΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ 11α ΤΣΙΤΕΙΑ 2012 ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΖΩΓΡΑΦΟΥ Ο ΚΟΛΥΜΒΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΠΟΣΕΙΔΩΝΑΣ ΙΛΙΣΙΩΝ διοργανώνει για ενδέκατη συνεχή χρονιά Διασυλλογικούς Κολυμβητικούς

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ανακοίνωση Έναρξης της Πράξης: Τοπικό Σχέδιο για την Απασχόληση στους Δήμους Ιάσμου και Αρριανών

1 ο ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ανακοίνωση Έναρξης της Πράξης: Τοπικό Σχέδιο για την Απασχόληση στους Δήμους Ιάσμου και Αρριανών ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΝΑΡΞΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΩΡΑ» Στα πλαίσια της υλοποίησης της πράξης με τίτλο «Ιάσμου και Αρριανών» στο πλαίσιο της δράσης 7: «Τοπικά Σχέδια για την Απασχόληση προσαρμοσμένα

Διαβάστε περισσότερα

ιδάσκοντας Ιστορία στο Γυμνάσιο

ιδάσκοντας Ιστορία στο Γυμνάσιο ιδάσκοντας Ιστορία στο Γυμνάσιο Προτάσεις για την αξιοποίηση του διδακτικού υλικού Έφη Αβδελά Φωτεινή Ασημακοπούλου Τριαντάφυλλος Πετρίδης Θεοδώρα Ρόμπου Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων 2005-2007

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΥΥΚΑ & ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ «Διαρθρωτικές αλλαγές στο σύστημα υγείας και άλλες διατάξεις»

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΥΥΚΑ & ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ «Διαρθρωτικές αλλαγές στο σύστημα υγείας και άλλες διατάξεις» ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΥΥΚΑ & ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ «Διαρθρωτικές αλλαγές στο σύστημα υγείας και άλλες διατάξεις» *ΠΡΟΣΟΧΗ : O ΟΠΥ μετανομάστηκε σε ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ www.rsijournal.eu,www.ladias-chra.gr,www.panteion.gr/topa

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ www.rsijournal.eu,www.ladias-chra.gr,www.panteion.gr/topa 39. Επενδυτικές ενισχύσεις για την προώθηση της παράγωγης ενεργείας από ανανεώσιμες πηγές 40. Ενισχύσεις λειτουργιάς για την προώθηση της παράγωγης ηλεκτρικής ενεργείας από ανανεώσιμες πηγές 41. Επενδυτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Σχέδιο Δράσης για τα Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών

Πρότυπο Σχέδιο Δράσης για τα Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών Πρότυπο Σχέδιο Δράσης για τα Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών Δράση 4.1/10 - «Δημιουργία δικτύου συνεργασίας σε τοπικό επίπεδο μεταξύ κρατών μελών της ΕΕ» 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή...3 2. Το σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΩ.

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΩ. Ελληνική Δημοκρατία Νόμος Δωδεκανήσου ΔΗΜΟΣ ΚΩ Απόφαση Νο 1 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Που έχει καταχωρηθεί στο 01ο Πρακτικό της από 06-01-2013 ειδικής συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου Κω, απόσπασμα του

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Παρουσίαση. Ελλάδα

Συνοπτική Παρουσίαση. Ελλάδα Ελλάδα Συνοπτική Παρουσίαση Η θρησκευτική ελευθερία προστατεύεται από το Σύνταγμα και άλλους νόμους και πολιτικές, με κάποιους περιορισμούς. Γενικώς, η κυβέρνηση σεβάστηκε εμπράκτως τη θρησκευτική ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

FARM ΝΟΜΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Η ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΟ ΝΟΜΟ 4015/2011. εκδοση AgroNews.gr

FARM ΝΟΜΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Η ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΟ ΝΟΜΟ 4015/2011. εκδοση AgroNews.gr Η ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΟ ΝΟΜΟ 4015/2011 3 ΝΟΜΟΙ FARM ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ επανέρχεται το αφορολόγητο πλεόνασμα διευκολύνονται οι συγχωνεύσεις συμπράξεις, αναγκαστικοί και δασικοί συνεταιρισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 2 Σεπτεμβρίου 2014 Αριθ. Τεύχους: 200 Περιεχόμενα

Τρίτη, 2 Σεπτεμβρίου 2014 Αριθ. Τεύχους: 200 Περιεχόμενα Περιεχόμενα Σχετικά με την εφημερίδα ΔΗΜΟΣΙΟγραφικά... 2 Κατάργηση της υποβολής επικυρωμένων αντιγράφων... 3 Υπόμνηση της κατάργησης της υποχρέωσης υποβολής πρωτότυπων ή επικυρωμένων αντιγράφων εγγράφων...

Διαβάστε περισσότερα

Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη. για τεχνικό πρόγραμμα 2010

Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη. για τεχνικό πρόγραμμα 2010 Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη για τεχνικό πρόγραμμα 2010 Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι Η διοίκηση του Δήμου φέρνει σήμερα προς ψήφιση στο Δημοτικό Συμβούλιο το τεχνικό πρόγραμμα του Δήμου Αμαρουσίου για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΥΜΒΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ «ΤΡΙΠΟΛΗ»

ΚΟΛΥΜΒΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ «ΤΡΙΠΟΛΗ» ΚΟΛΥΜΒΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ «ΤΡΙΠΟΛΗ» Ουάσιγκτον & Δημητσάνης 1, Τρίπολη Τ.Κ. 22 100, Τηλ.:2710 224114, Fax.:2710 242773 www.koat.gr e-mail: info@koat.gr ΤΡΙΠΟΛΗ 29 / 09 / 07 Πρός: ΣΥΛΛΟΓΟΥΣ-ΟΜΙΛΟΥΣ ΚΟΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας» Παραγωγή Ελαιολάδου

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας» Παραγωγή Ελαιολάδου ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας» Παραγωγή Ελαιολάδου Υπεύθυνες Καθηγήτριες κ. Λαγουτάρη Ελένη κ. Σούσου Άρτεμις Ομάδα Μαθητών Κάμτσιος Παναγιώτης Κασπάρης Δημήτριος Κατσαΐτης Νικόλας

Διαβάστε περισσότερα

Μόνο με Ηλεκτρονική Ταχυδρόμηση Αθήνα, 2 Απριλίου 2015 Α.Π. 10956

Μόνο με Ηλεκτρονική Ταχυδρόμηση Αθήνα, 2 Απριλίου 2015 Α.Π. 10956 Ελληνική ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ: 1/9/2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο 1 Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ για τις ανάγκες των μαθημάτων: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΉ και ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ (Διδακτικός Σχεδιασμός) ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας στην Κύπρο έχει οργανωθεί σε τομείς που υπόκεινται στις ακόλουθες ρυθμίσεις:

Η Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας στην Κύπρο έχει οργανωθεί σε τομείς που υπόκεινται στις ακόλουθες ρυθμίσεις: ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΛΩΣΗ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΑΤΙΜΗΣΕΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Η ΡΑΕΚ θέτει και δημοσιεύει την παρούσα πρόταση ως προς τις αρχές και τη Μεθοδολογία που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΥΜΒΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ «ΤΡΙΠΟΛΗ»

ΚΟΛΥΜΒΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ «ΤΡΙΠΟΛΗ» ΚΟΛΥΜΒΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ «ΤΡΙΠΟΛΗ» Ουάσιγκτον & Δημητσάνης 1, Τρίπολη Τ.Κ. 22 100, Τηλ.:2710 224114, Fax.:2710 242773 www.koat.gr e-mail: info@koat.gr ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Κολυμβητικών αγώνων «6 Ο ΚΥΠΕΛΛΟ Κ Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΕΒΕΖΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

O ΑΓΩΝΑΣ ΤΟΥ ΕΦΗΒΟΥ ΓΙΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ

O ΑΓΩΝΑΣ ΤΟΥ ΕΦΗΒΟΥ ΓΙΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ Διαγώνισμα Έκφρασης Έκθεσης Α Λυκείου Όνομα: Επώνυμο: Τμήμα: Ημερομηνία: 13.04.2014 Κείμενο Α O ΑΓΩΝΑΣ ΤΟΥ ΕΦΗΒΟΥ ΓΙΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ Ανησυχώντας για την απειρία των παιδιών τους, που μπαίνουν στον κόσμο των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ελλείψεις στο φορολογικό νομοσχέδιο. Σοβαρές ελλείψεις στη νέα μορφή του φορολογικού νομοσχεδίου

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ελλείψεις στο φορολογικό νομοσχέδιο. Σοβαρές ελλείψεις στη νέα μορφή του φορολογικού νομοσχεδίου Επαγγελματικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης Γραφείο Τύπου Θεσσαλονίκη, 12 Απριλίου 2010 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ελλείψεις στο φορολογικό νομοσχέδιο Σοβαρές ελλείψεις στη νέα μορφή του φορολογικού νομοσχεδίου διαπιστώνει

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΟΡΓΑΝΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Α. ΟΡΓΑΝΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Α. ΟΡΓΑΝΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Με την υπαγωγή του τομέα και της πολιτικής για την Έρευνα και την Τεχνολογία στο Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων (ΥΠΔΒΜΘ), το Υπουργείο ανέλαβε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ: Μεταλλευτική είναι η ανθρώπινη

ΟΡΙΣΜΟΣ: Μεταλλευτική είναι η ανθρώπινη ΟΡΙΣΜΟΣ: Μεταλλευτική είναι η ανθρώπινη δραστηριότητα της εξόρυξης ορυκτών και πετρωμάτων για χρήση στην οικοδομή, την εξαγωγή μετάλλων και την παραγωγή αντικειμένων γενικότερα. Η μεταλλευτική είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Προς: Πίνακας Αποδεκτών Ταχ. Δ/νση: Καρ. Σερβίας 8. 1. Δ.Ε.Κ.Ο. και Ν.Π.Ι.Δ. Ταχ. Κώδικας: 101 84 Αθήνα

Προς: Πίνακας Αποδεκτών Ταχ. Δ/νση: Καρ. Σερβίας 8. 1. Δ.Ε.Κ.Ο. και Ν.Π.Ι.Δ. Ταχ. Κώδικας: 101 84 Αθήνα ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Αθήνα, 13/8/2012 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Αρ. Πρωτ: 36035 /ΔΕΚΟ 1350 Δ/ΝΣΗ ΔΕΚΟ Προς: Πίνακας Αποδεκτών Ταχ. Δ/νση: Καρ. Σερβίας 8 1. Δ.Ε.Κ.Ο. και Ν.Π.Ι.Δ. Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ''ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΤΟΥΣ'' ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΝΤΑΛΑΟΥΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-15

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-15 ANOIXTO ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΗΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ KAI ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-15 Κύκλοι χειμερινό εξάμηνο: 114 Ζητήματα Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικό εργαλείο. για την ταυτοποίηση πρώτου επιπέδου των θυμάτων παράνομης διακίνησης και εμπορίας. τη σεξουαλική εκμετάλλευση

Πρακτικό εργαλείο. για την ταυτοποίηση πρώτου επιπέδου των θυμάτων παράνομης διακίνησης και εμπορίας. τη σεξουαλική εκμετάλλευση Πρακτικό εργαλείο για την ταυτοποίηση πρώτου επιπέδου των θυμάτων παράνομης διακίνησης και εμπορίας με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση Ιούνιος 2013 Στα πλαίσια της επαγγελματικής σας ιδιότητας ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Προς Σωματεία Δύναμης Ε.Φ.Ο.Τ.

Προς Σωματεία Δύναμης Ε.Φ.Ο.Τ. Προς Σωματεία Δύναμης Ε.Φ.Ο.Τ. Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 2009 Αρ.πρωτ.: 21677 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΑΓΩΝΑ Κ.Χ. 18μ. Α & Β ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ Α/Γ/Ε/Ν Κλειστό γήπεδο Βαρέων Αθλημάτων, 14 & 15 Νοεμβρίου 2009 Η Ελληνική Φίλαθλος Ομοσπονδία

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 1.2. Υλοτομία και προσδιορισμός ποσοτήτων υπολειμμάτων.

Δράση 1.2. Υλοτομία και προσδιορισμός ποσοτήτων υπολειμμάτων. 1 η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΡΓΟΥ 1 η φάση έργου (Περίοδος 25 Μαϊου έως 30 Σεπτεμβρίου 2014) Στη πρώτη φάση του έργου υλοποιήθηκαν τα παρακάτω: 1 ο Πακέτο εργασίας (Προσδιορισμός είδους και ποσοτήτων υπολειμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Εγκ.: 52 ΘΕΜΑ: Ορισμός των διοικητικών συμβουλίων των νομικών προσώπων και συνδέσμων των Δήμων

Αρ. Εγκ.: 52 ΘΕΜΑ: Ορισμός των διοικητικών συμβουλίων των νομικών προσώπων και συνδέσμων των Δήμων Ελληνική ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 10 Οκτωβρίου 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Αριθ. Πρωτ.: οικ. 39155 ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΣ: Δ/ΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΟΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΕΣΜΕΥΤΙΚΗ ΕΙΔΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΕΣΜΕΥΤΙΚΗ ΕΙΔΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΕΣΜΕΥΤΙΚΗ ΕΙΔΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Το πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής θα αντιμετωπίσει βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες οικονομικές, δημοσιονομικές και διαρθρωτικές προκλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. ΣΟΧ 3/2015. Για την πρόσληψη Πτυχιούχων Φυσικής Αγωγής. με σύμβαση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου (Ι.Δ.Ο.Χ.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. ΣΟΧ 3/2015. Για την πρόσληψη Πτυχιούχων Φυσικής Αγωγής. με σύμβαση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου (Ι.Δ.Ο.Χ. Μέγαρα 1 Δεκεμβρίου 2015 Αρ. Πρωτ: 3287 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΜΕΓΑΡΕΩΝ Ν.Π.Δ.Δ. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ «ΗΡΟΔΩΡΟΣ» : 28 ης Οκτωβρίου 62 Τ.Κ. 19100 - Μέγαρα : 2296022161 :

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ Προς: Δημάρχους της Χώρας Αθήνα, 16 Δεκεμβρίου 2013 Α.Π.:2271. Αγαπητέ κ.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ Προς: Δημάρχους της Χώρας Αθήνα, 16 Δεκεμβρίου 2013 Α.Π.:2271. Αγαπητέ κ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ Προς: Δημάρχους της Χώρας Αθήνα, 16 Δεκεμβρίου 2013 Α.Π.:2271 Αγαπητέ κ. Δήμαρχε Σας στέλνω συνημμένη την μελέτη στελέχωσης του δήμου σας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πρώτες βοήθειες και αντιλήψεις του πληθυσμού στους Νομούς Χανίων, Ηρακλείου, Λασιθίου και Μεσσηνίας

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πρώτες βοήθειες και αντιλήψεις του πληθυσμού στους Νομούς Χανίων, Ηρακλείου, Λασιθίου και Μεσσηνίας Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πρώτες βοήθειες και αντιλήψεις του πληθυσμού στους Νομούς Χανίων, Ηρακλείου, Λασιθίου και Μεσσηνίας ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ Δημητρακόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική και ενεργειακή νομοθεσία

Τεχνική και ενεργειακή νομοθεσία Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τεχνική και ενεργειακή νομοθεσία Ενότητα : Δίκαιο της Ενέργειας Σκόδρας Γεώργιος, Αν. Καθηγητής gskodras@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Α. Να αποδώσετε την περίληψη του κειμένου (100-120 λέξεις)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Α. Να αποδώσετε την περίληψη του κειμένου (100-120 λέξεις) 16/01/2011 Γ ΕΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α. Να αποδώσετε την περίληψη του κειμένου (100-120 λέξεις) Επιχειρηματολογία με την οποία καταβάλλεται προσπάθεια να αντικρουστούν εισηγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

13 Αναβαλλόμενη φορολογία... 39 14 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα... 40 15 Μετοχικό κεφάλαιο... 40 16 Αποθεματικά... 40 17 Δανεισμός...

13 Αναβαλλόμενη φορολογία... 39 14 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα... 40 15 Μετοχικό κεφάλαιο... 40 16 Αποθεματικά... 40 17 Δανεισμός... Ετήσιες ενοποιημένες και εταιρικές οικονομικές καταστάσεις της 31 Δεκεμβρίου 2010 2 Περιεχόμενα Σελίδα Ισολογισμός................................................................................. 4 Κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΟΝ. Ιστορία γραμμένη με αγώνες και αίμα

ΕΠΟΝ. Ιστορία γραμμένη με αγώνες και αίμα Ιστορία γραμμένη με αγώνες και αίμα ΕΠΟΝ Στις 23 Φλεβάρη 1943, σε ένα μικρό σπίτι, στην οδό Δουκίσσης Πλακεντίας 3 στους Αμπελόκηπους, ιδρύεται η Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων, η θρυλική ΕΠΟΝ, η μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Από τα πρακτικά της με αριθμό 21ης/2013, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2013 στην Κέρκυρα.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Από τα πρακτικά της με αριθμό 21ης/2013, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2013 στην Κέρκυρα. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΗΣΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από τα πρακτικά της με αριθμό 21ης/2013, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2013 στην Κέρκυρα. Αριθ. Απόφασης 206-21/2013 ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Έγκριση

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουάριος 2014 (φύλλο 2 ο ) Τιμή φύλλου 1

Ιανουάριος 2014 (φύλλο 2 ο ) Τιμή φύλλου 1 Γ Λυκείου «...το κλίμα σε όλες τις τάξεις της Γ Λυκείου είναι τόσο οικογενειακό.» Μέσα σε μια χρόνια έχεις το περιθώριο να αποφασίσεις για την επαγγελματική σου σταδιοδρομία αλλά και να δώσεις έναν τεράστιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του παιχνιδιού. Περιεχόμενα

Σκοπός του παιχνιδιού. Περιεχόμενα Ένα συνεργατικό παιχνίδι μνήμης για 3 έως 6 παίκτες, 7 ετών και άνω. Ο Τομ σκαρφάλωσε στην κορυφή ενός δέντρου, για να δεί αν μπορούσε να ανακαλύψει κάτι. Κοιτάζοντας προς κάθε μεριά, είδε τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα