University of Southampton Research Repository eprints Soton

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "University of Southampton Research Repository eprints Soton"

Transcript

1 University of Southampton Research Repository eprints Soton Copyright and Moral Rights for this thesis are retained by the author and/or other copyright owners. A copy can be downloaded for personal non-commercial research or study, without prior permission or charge. This thesis cannot be reproduced or quoted extensively from without first obtaining permission in writing from the copyright holder/s. The content must not be changed in any way or sold commercially in any format or medium without the formal permission of the copyright holders. When referring to this work, full bibliographic details including the author, title, awarding institution and date of the thesis must be given e.g. AUTHOR (year of submission) "Full thesis title", University of Southampton, name of the University School or Department, PhD Thesis, pagination

2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ Ανάπτυξη μίας Αυτόνομης Αγοράς Διμερών Δημοπρασιών για την Αποτελεσματική της Λειτουργία σε Ανταγωνιστικά Περιβάλλοντα στα πλαίσια του διαγωνισμού Trading Agent Competition Market Design (CAT) ιπλωματική εργασία του Λάμπρου Χ. Σταυρογιάννη Α.Ε.Μ Υπό την επίβλεψη του Καθηγητή κ. Περικλή Α. Μήτκα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2008

3 Περίληψη Ανάπτυξη μίας Αυτόνομης Αγοράς Διμερών Δημοπρασιών για την Αποτελεσματική της Λειτουργία σε Ανταγωνιστικά Περιβάλλοντα Διπλωματική Εργασία Λάμπρου X. Σταυρογιάννη Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Νοέμβριος 2008 Το αντικείμενο αυτής της εργασίας είναι η ανάπτυξη μίας αυτόνομης αγοράς Διμερών Δημοπρασιών ικανής να λειτουργήσει τόσο απομονωμένα όσο και σε περιβάλλοντα με άλλες ανταγωνιστικές αγορές. Ένα γνωστό παράδειγμα τέτοιας αγοράς είναι τα χρηματιστήρια. Παρά την πολύχρονη μελέτη και λειτουργία τους, οι Διμερείς Δημοπρασίες συνεχίζουν να αποτελούν ένα θεωρητικό παράδοξο, καθώς επιτυγχάνουν αυξημένη αποδοτικότητα με την υλοποίηση απλών κανόνων, μολονότι δεν έχει επιτευχθεί ακόμα ένα ικανοποιητικό θεωρητικό μοντέλο από την πλευρά του Σχεδιασμού Μηχανισμών. Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το παραπάνω, οι ερευνητές αναγκάστηκαν να στραφούν σε πειραματική μελέτη για την εφεύρεση και υλοποίηση νέων, καινοτόμων κανόνων, ένα πεδίο που ονομάζεται Αυτοματοποιημένος Σχεδιασμός Μηχανισμών. Ωστόσο, όλες οι μέχρι τώρα μελέτες αφορούν σε αγορές που λειτουργούν απομονωμένα και δωρεάν, κάτι το οποίο δεν ανταποκρίνεται στη σημερινή παγκόσμια αγορά, όπου τα χρηματιστήρια κάθε κράτους ανταγωνίζονται τόσο μεταξύ τους όσο και με τα υπόλοιπα χρηματιστηριακά ιδρύματα προκειμένου να αποκομίσουν κέρδη και μερίδιο αγοράς. Στα πλαίσια αυτής της έρευνας εισήχθη το 2007 ο διαγωνισμός TAC Market Design (ή CAT), στον οποίον οι συμμετέχοντες αντιπροσωπεύουν χρηματιστηριακούς οργανισμούς που ανταγωνίζονται και αξιολογούνται σε ένα πλήθος ρεαλιστικών κριτηρίων. Αυτή η εργασία παρουσιάζει το παιχνίδι του CAT, καθώς και τις στρατηγικές που υλοποιήθηκαν από τον πράκτορα Mertacor, με τον οποίο συμμετείχαμε και τις δύο χρονιές διεξαγωγής του διαγωνισμού και αποσπάσαμε την 8 η και 5 η θέση αντίστοιχα. Λέξεις-Κλειδιά: Διμερείς Δημοπρασίες, Σχεδιασμός Μηχανισμών, Trading Agent Competition (TAC), Έλεγχος Βασισμένος σε Αγορές (MBC), Σχεδιασμός Αγορών. -ii-

4 Abstract Development of an Autonomous Double Auction Market for its Effective Operation in Competitive Environments Lampros C. Stavrogiannis Diploma Thesis Aristotle University of Thessaloniki Faculty of Engineering Department of Electrical and Computer Engineering November 2008 The objective of this thesis is the development of an autonomous Double Auction (DA) market capable of operating efficiently in an isolated as well as in competitive environments. A well known example of such an institution is the stock market. Besides their multi-annual study and operation, DAs continue constituting a theoretical paradox. They succeed to exhibit an increased efficiency with the implementation of very simple rules, even if there still has not been achieved a satisfactory theoretical model from the field of Mechanism Design. In order to overcome this shortcoming, researchers have turned their attention to experimental techniques for the study and implementation of new, innovative rules, a field known as Automated Mechanism Design. However, all studies up to now deal with markets that operate free of charge in an isolated environment, something which does not correspond well in today s global economy, where each country s stock markets compete with each other as well as with the remainder stock exchanges worldwide in order to achieve high profits and market-share. TAC Market Design (or CAT) is an attempt to study this kind of institutions and made its appearance in In CAT, entrants represent stock markets that compete with each other while being evaluated in a number of realistic criteria. This thesis presents the game of CAT and all the strategies that were implemented by our agent, Mertacor, with which we participated these two years that the competition is being conducted and which was placed 8 th and 5 th respectively. Keywords: Double Auctions, Mechanism Design, Trading Agent Competition (TAC), Market Based Control (MBC), Market Design. -iii-

5 Ευχαριστίες Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω τα άτομα χωρίς την άμεση και έμμεση βοήθεια των οποίων δε θα μπορούσα να αρχίσω, πόσο μάλλον να ολοκληρώσω αυτήν την προσπάθεια. Κατ αρχάς, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους γονείς μου, Μαρία και Χρήστο, όπως και την αδερφή μου, Εύη, για την πολύτιμη συμπαράστασή τους όλα αυτά τα χρόνια της ζωής μου, όπως και για την υπομονή τους σε όλη τη διάρκεια εκπόνησης αυτής της εργασίας, για αυτό και τους την αφιερώνω. Στη συνέχεια, θα ήθελα να εκφράσω την εγκάρδια ευγνωμοσύνη μου στον Καθηγητή κ. Περικλή Μήτκα που με εμπιστεύτηκε και μου ανέθεσε αυτήν την εργασία, όπως και για την αμέριστη συμπαράσταση, βοήθεια και συνεχή καθοδήγηση από την αρχή έως το τέλος αυτής της προσπάθειας αλλά και για τη μετάδοση υψηλής ποιότητας πρότερων γνώσεων και την εμφύσηση της απαραίτητης κριτικής ικανότητας μέσα από τα μαθήματά του που είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω. Εξίσου σημαντική ήταν και η βοήθεια της Παρασκευής Νικολαΐδου, με την υπομονετική καθοδήγηση, συμπαράσταση και ενεργή συμμετοχή της στην ανάπτυξη του προγράμματος. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στο Δρ. Διονύση Κεχαγιά, οι συμβουλές του οποίου αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για μένα. Το ίδιο ισχύει και για τον Κυριάκο Χατζηδημητρίου, τον οποίο θέλω να ευχαριστήσω ιδιαίτερα για όλες τις εποικοδομητικές συζητήσεις που είχαμε εντός και εκτός του εργαστηρίου. Στη συνέχεια, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλα τα παιδιά της ομάδας Ευφυών Συστημάτων και Τεχνολογίας Λογισμικού και της ομάδας Κατανόησης Πολυμέσων για το ευχάριστο κλίμα συνεργασίας και την υπομονή τους κατά τη διάρκεια διεξαγωγής του διαγωνισμού. Ειδικότερα, ένα επιπλέον ευχαριστώ στο Δρ. Ανδρέα Συμεωνίδη και το Χρήστο Δίου για τη βοήθειά τους σε κρίσιμες στιγμές. Τέλος, ευχαριστώ όλους τους φίλους μου και τα άτομα εκείνα που μου συμπαραστάθηκαν με τον τρόπο τους όλο αυτό το χρονικό διάστημα. -iv-

6 Περιεχόμενα Κατάλογος Σχημάτων... viii Κατάλογος Πινάκων... ix Συντομογραφίες... xi 1. Εισαγωγή Γενικά Ορισμός του Προβλήματος Στόχοι της Εργασίας Μεθοδολογία της Εργασίας Δομή της Εργασίας Διμερείς Δημοπρασίες Γενικά Μικροοικονομική Θεωρία Σχεδιασμός Μηχανισμών Παραδοσιακός Σχεδιασμός Μηχανισμών Αυτοματοποιημένος Σχεδιασμός Μηχανισμών Στοιχεία Συμπεριφοράς Γενικά Φιλαλήθης Στρατηγική Στρατηγική Μηδενικής Ευφυΐας Στρατηγική Επιπρόσθετης Μηδενικής Ευφυΐας Στρατηγική Roth Erev Στρατηγική Gjerstad Dickhaut Στοιχεία Δομής Γενικά Συνεχείς ΔΔ και ΔΔ Οργανισμού Εκκαθάρισης Ο Κανόνας του Χρηματιστηρίου Νέας Υόρκης Ο Κανόνας k Τιμολόγησης Ο Κανόνας Ν Τιμολόγησης Ο Διαγωνισμός CAT v-

7 3.1 Γενικά Πλατφόρμα Διάρθρωση Πράκτορες Εμπορίου Στρατηγική Πλειοδοσίας Στρατηγική Επιλογής Αγοράς Ειδήμονες Αγοράς Πολιτική Ταιριάσματος Πολιτική Τιμής Αναφοράς Συνθήκη Εκκαθάρισης Πολιτική Αποδοχής Προσφορών Πολιτική Τιμολόγησης Πολιτική Χρέωσης Αξιολόγηση Ανάλυση του Παιχνιδιού Τομείς Έρευνας και Προκλήσεις Αντιμετώπιση Πελατών Εσωτερική Δομή Σχετικές Συμμετοχές IAMwildCAT CrocodileAgent Ο Πράκτορας Mertacor Αρχιτεκτονική Λεπτομέρειες Πελάτης Αγοράς Μονάδα Καταγραφής Δημοπράτης Πολιτική Τιμής Αναφοράς Πολιτική Αποδοχής Προσφορών Πολιτική Ταιριάσματος Συνθήκη Εκκαθάρισης Πολιτική Τιμολόγησης Πολιτική Χρέωσης vi-

8 5.3 Έκδοση Γενικά Πολιτική Τιμής Αναφοράς Πολιτική Αποδοχής Προσφορών Πολιτική Ταιριάσματος Συνθήκη Εκκαθάρισης Πολιτική Τιμολόγησης Πολιτική Χρέωσης Αποτελέσματα του CAT Συμμετοχή Αποτελέσματα Δοκιμαστικά Τελικά Περαιτέρω ανάλυση Διαδικασία Επιλογής Λόγοι Επιτυχίας Αποτυχίας Περαιτέρω Πειράματα Συμπεράσματα Γενικά Μελλοντικές Επεκτάσεις Βιβλιογραφία vii-

9 Κατάλογος Σχημάτων 2.1. Καμπύλες προσφοράς και ζήτησης με σήραγγα ποσότητας Καμπύλες προσφοράς και ζήτησης με σήραγγα τιμής Αλγόριθμος ZIP στρατηγικής Αρχιτεκτονική του JCAT Γραφικό περιβάλλον του JCAT Παράδειγμα αρχείου παραμέτρων του JCAT Δομή της στρατηγικής του IAMwildCAT Δομή της στρατηγικής του CrocodileAgent Αλγόριθμoς χρέωσης του CrocodileAgent Αρχιτεκτονική του Mertacor Αλγόριθμος συνδρομής του Mertacor (α) Προσφορές παγκόσμιας αγοράς. (β) Προσφορές αγοράς με μεγαλύτερο σημείο ισορροπίας από το παγκόσμιο. (γ) Προσφορές αγοράς με μικρότερο σημείο ισορροπίας από το παγκόσμιο Κατανομή προσφορών αγοράς για το πρώτο παιχνίδι του Κατανομή προσφορών πώλησης για το πρώτο παιχνίδι του Κατανομή συνολικών προσφορών για το πρώτο παιχνίδι του Αλγόριθμος διακριτικής k-τιμολόγησης του Mertacor Αλγόριθμος χρέωσης βασισμένης στο σκορ του Mertacor Συμμετέχοντες στο διαγωνισμό CAT Αλγόριθμος πολιτικής αποδοχής προσφορών του Mertacor Έξοδος φίλτρου Sobel μετά από εφαρμογή του στη χρονοσειρά των τυπικών αποκλίσεων του μεριδίου αγοράς του Mertacor Αλγόριθμος άπληστης χρέωσης του Mertacor Αλγόριθμος οικοδόμησης και αποδόμησης του Mertacor Συμμετέχοντες στο διαγωνισμό CAT viii-

10 Κατάλογος Πινάκων 2.1. Μηχανισμοί VCG και dagva Αποτελέσματα για k-δδ (kcda), n-δδ (ncda) και ΔΔ με ΕΕ κανόνα (CDAEE) για 10 ημέρες εμπορίου Εκτίμηση του παγκόσμιου σημείου ισορροπίας των τριών παιχνιδιών του CAT Σύγκριση των ίδιων εκδόσεων του Mertacor με διαφορετικό ποσοστό αμοιβής κέρδους. Ο αριθμός δίπλα στο όνομα δηλώνει το αντίστοιχο ποσοστό που επιβλήθηκε Τελική κατάταξη των ειδημόνων για τον CAT Στατιστικά στοιχεία του σκορ ανά ειδήμονα για το πρώτο δοκιμαστικό παιχνίδι Αποδοτικότητα, συντελεστής σύγκλισης, πλήθος πρακτόρων εμπορίου και πραγματικό κέρδος ανά ειδήμονα για το πρώτο δοκιμαστικό παιχνίδι Τιμή του σημείου ισορροπίας, τιμή των συναλλαγών, ποσότητα του σημείου ισορροπίας και πλήθος των συναλλαγών ανά ειδήμονα για το πρώτο δοκιμαστικό παιχνίδι Συνολικό κέρδος στο σημείο ισορροπίας ανά ειδήμονα για το πρώτο δοκιμαστικό παιχνίδι Βαθμολογική κατάταξη των ειδημόνων για το πρώτο δοκιμαστικό παιχνίδι Στατιστικά στοιχεία του σκορ ανά ειδήμονα για το δεύτερο δοκιμαστικό παιχνίδι Αποδοτικότητα, συντελεστής σύγκλισης, πλήθος πρακτόρων εμπορίου και πραγματικό κέρδος ανά ειδήμονα για το δεύτερο δοκιμαστικό παιχνίδι Τιμή του σημείου ισορροπίας, τιμή των συναλλαγών, ποσότητα του σημείου ισορροπίας και πλήθος των συναλλαγών ανά ειδήμονα για το δεύτερο δοκιμαστικό παιχνίδι Συνολικό κέρδος στο σημείο ισορροπίας ανά ειδήμονα για το δεύτερο δοκιμαστικό παιχνίδι Βαθμολογική κατάταξη των ειδημόνων για το δεύτερο δοκιμαστικό παιχνίδι Στατιστικά στοιχεία του σκορ ανά ειδήμονα για το τρίτο δοκιμαστικό παιχνίδι Αποδοτικότητα, συντελεστής σύγκλισης, πλήθος πρακτόρων εμπορίου και πραγματικό κέρδος ανά ειδήμονα για το τρίτο δοκιμαστικό παιχνίδι Τιμή του σημείου ισορροπίας, τιμή των συναλλαγών, ποσότητα του σημείου ισορροπίας και πλήθος των συναλλαγών ανά ειδήμονα για το τρίτο δοκιμαστικό παιχνίδι Συνολικό κέρδος στο σημείο ισορροπίας ανά ειδήμονα για το τρίτο δοκιμαστικό παιχνίδι Βαθμολογική κατάταξη των ειδημόνων για το τρίτο δοκιμαστικό παιχνίδι Στατιστικά στοιχεία του σκορ ανά ειδήμονα για το τέταρτο δοκιμαστικό παιχνίδι Αποδοτικότητα, συντελεστής σύγκλισης, πλήθος πρακτόρων εμπορίου και πραγματικό κέρδος ανά ειδήμονα για το τέταρτο δοκιμαστικό παιχνίδι Τιμή του σημείου ισορροπίας, τιμή των συναλλαγών, ποσότητα του σημείου ισορροπίας και πλήθος των συναλλαγών ανά ειδήμονα για το τέταρτο δοκιμαστικό παιχνίδι Συνολικό κέρδος στο σημείο ισορροπίας ανά ειδήμονα για το τέταρτο δοκιμαστικό παιχνίδι Βαθμολογική κατάταξη των ειδημόνων για το τέταρτο δοκιμαστικό παιχνίδι ix-

11 6.21. Στατιστικά στοιχεία του σκορ ανά ειδήμονα για το πρώτο τελικό παιχνίδι Αποδοτικότητα, συντελεστής σύγκλισης, πλήθος πρακτόρων εμπορίου και πραγματικό κέρδος ανά ειδήμονα για το πρώτο τελικό παιχνίδι Τιμή του σημείου ισορροπίας, τιμή των συναλλαγών, ποσότητα του σημείου ισορροπίας και πλήθος των συναλλαγών ανά ειδήμονα για το πρώτο τελικό παιχνίδι Συνολικό κέρδος στο σημείο ισορροπίας ανά ειδήμονα για το πρώτο τελικό παιχνίδι Βαθμολογική κατάταξη των ειδημόνων για το πρώτο τελικό παιχνίδι Στατιστικά στοιχεία του σκορ ανά ειδήμονα για το δεύτερο τελικό παιχνίδι Αποδοτικότητα, συντελεστής σύγκλισης, πλήθος πρακτόρων εμπορίου και πραγματικό κέρδος ανά ειδήμονα για το δεύτερο τελικό παιχνίδι Τιμή του σημείου ισορροπίας, τιμή των συναλλαγών, ποσότητα του σημείου ισορροπίας και πλήθος των συναλλαγών ανά ειδήμονα για το δεύτερο τελικό παιχνίδι Συνολικό κέρδος στο σημείο ισορροπίας ανά ειδήμονα για το δεύτερο τελικό παιχνίδι Βαθμολογική κατάταξη των ειδημόνων για το δεύτερο τελικό παιχνίδι Στατιστικά στοιχεία του σκορ ανά ειδήμονα για το τρίτο τελικό παιχνίδι Αποδοτικότητα, συντελεστής σύγκλισης, πλήθος πρακτόρων εμπορίου και πραγματικό κέρδος ανά ειδήμονα για το τρίτο τελικό παιχνίδι Τιμή του σημείου ισορροπίας, τιμή των συναλλαγών, ποσότητα του σημείου ισορροπίας και πλήθος των συναλλαγών ανά ειδήμονα για το τρίτο τελικό παιχνίδι Συνολικό κέρδος στο σημείο ισορροπίας ανά ειδήμονα για το τρίτο τελικό παιχνίδι Βαθμολογική κατάταξη των ειδημόνων για το τρίτο τελικό παιχνίδι Τελική κατάταξη των ειδημόνων για τον CAT Μέση τιμή και τυπική απόκλιση παγκόσμιας αποδοτικότητας και παγκόσμιου συντελεστή σύγκλισης για πειράματα με ομογενείς πληθυσμούς (ειδήμονες Mertacor) Μέση τιμή και τυπική απόκλιση παγκόσμιας αποδοτικότητας και παγκόσμιου συντελεστή σύγκλισης για τα παιχνίδια του Αποτελέσματα σύγκρισης των δύο εκδόσεων του Mertacor για τα τελικά παιχνίδια του 2008 (πειράματα τύπου ένας-προς-πολλούς) Αποτελέσματα σύγκρισης των δύο εκδόσεων του Mertacor για τα τελικά παιχνίδια του 2008 (πειράματα τύπου ένας-προς-έναν) x-

12 Συντομογραφίες AA: ACE: BL: CC: CH: CR: dagva: EB: EMI: GD: ICDR: IL: JASA: KL: MBC: ΜΕ: MV: NYSE: PυT: RE: TSR: VCG: VI: ZI-C: ZIP: ZI-U: Αγγλικές Always Accepting Agent-based Computational Economics Behavioural Layer Continuous Clearing Clearing House Round Clearing d Aspremont-Gerard-Varet Equilibrium Beating EM-Inefficiency Gjestard Dickhaut Incentive Compatible and Direct Revelation Information Layer Java Auction Simulator API Knowledge Layer Market Based Control Equilibrium Matching Max-Volume Matching New York Stock Exchange Preist van Tol Roth - Erev Transaction Success Rate Vickrey-Clarke-Groves V-Inefficiency Zero Intelligence Constrained Zero Intelligence Plus Zero Intelligence Unconstrained ΑΣΜ: ΔΔ: ΠΠΣ: ΣΜ: ΤΝ: Ελληνικές Αυτοματοποιημένος Σχεδιασμός Μηχανισμών Διμερής Δημοπρασία Πολυπρακτορικό Σύστημα Σχεδιασμός Μηχανισμών Τεχνητή Νοημοσύνη -xi-

13 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1 Γενικά Είναι γεγονός ότι η ραγδαία εξάπλωση του Διαδικτύου τις τελευταίες δεκαετίες δεν άλλαξε μόνο την επικοινωνία αλλά επιπλέον διαμόρφωσε ριζικά τον τρόπο ζωής μας. Μία από τις πολλές εκφάνσεις αυτού του φαινομένου είναι και η αλλαγή στην παγκόσμια οικονομία με την εμφάνιση των ηλεκτρονικών αγορών (e-commerce) και επιχειρήσεων (e-business) που σταδιακά παραγκωνίζουν τους παραδοσιακούς αντιπάλους τους. Μεγάλο τμήμα των αγοραπωλησιών γίνεται σήμερα μέσω των ηλεκτρονικών δημοπρασιών με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον ιστοχώρο ebay. Η επικράτηση των δημοπρασιών οφείλεται στο πολύ καλά δομημένο θεωρητικό υπόβαθρο που αναπτύχθηκε από τους οικονομολόγους και επιτρέπει τον αποτελεσματικό σχεδιασμό τους. Τι είναι όμως η δημοπρασία; Ως δημοπρασία (auction) ορίζεται η διαδικασία αγοράς και πώλησης αγαθών ή υπηρεσιών παρέχοντάς τα για μία αντίστοιχη προσφορά τιμής, λαμβάνοντας αυτές τις προσφορές, και στη συνέχεια πωλώντας το αντικείμενο στο νικητή (με τη μεγαλύτερη προσφορά). Πιστεύεται ότι οι πρώτες δημοπρασίες άρχισαν στην Ελλάδα τον 5 ο π.χ. αιώνα [28]. Στην οικονομική θεωρία μία δημοπρασία μπορεί να αναφέρεται σε κάθε μηχανισμό ή σύνολο κανόνων αγοράς για συναλλαγή [URL3]. Η προαναφερθείσα «έκρηξη» δεν ήταν δυνατό να αφήσει ανεπηρέαστο τον κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), μία σημαντική μερίδα του οποίου έθεσε σαν επόμενο στόχο τη μετάβαση σε έναν πλήρη αυτοματοποιημένο τρόπο συναλλαγών με την εμφάνιση των αυτόνομων πρακτόρων λογισμικού, ανεξάρτητων οντοτήτων λογισμικού που αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον και λαμβάνουν αποφάσεις και που υπόσχονται να υποκαταστήσουν πλήρως τους ανθρώπινους ιδιοκτήτες τους με σκοπό τη μεγιστοποίηση του κέρδους των τελευταίων από κάθε συναλλαγή. -1-

14 Η σχέση της επιστήμης της ΤΝ με τον κλάδο των οικονομικών μετράει πάνω από πενήντα χρόνια. Η έρευνα ενός από τους πρωτεργάτες της, του Herbert Simon, είχε σαν αρχικό κίνητρο τη σχεδίαση πολυπλοκότερων μοντέλων συμπεριφοράς σε οικονομικά περιβάλλοντα [6]. Ωστόσο, η έλευση των Πολυπρακτορικών Συστημάτων (Multi-Agent Systems) στα τέλη του 20 ου αιώνα ήταν εκείνη που οδήγησε στη συστηματική ενασχόληση των ερευνητών της ΤΝ με τα οικονομικά [1]. Η είσοδος αυτή ήρθε φυσικά, καθώς Αρκετά πρακτικά προβλήματα δε μπορούν να μοντελοποιηθούν ικανοποιητικά με την αποκλειστική χρήση της Μικροοικονομικής Θεωρίας, της Θεωρίας Παιγνίων και της Θεωρίας Δημοπρασιών, κυρίως λόγω της μεγάλης πολυπλοκότητάς τους. Ακόμα και αν είναι δυνατή η μοντελοποίηση ορισμένων από αυτά, συνεχίζουν να υπάρχουν προβλήματα λόγω περιορισμένων υπολογιστικών πόρων και χρονικών περιθωρίων. Τέλος, πολλές φορές οι οικονομικές θεωρίες βασίζονται σε υπεραπλουστευμένες υποθέσεις που δε μπορούν να ικανοποιηθούν σε πρακτικές περιπτώσεις. Προκειμένου να αντιμετωπίσουν τα παραπάνω οι οικονομολόγοι εισήγαγαν από την πλευρά τους στα μέσα του 20 ου αιώνα τον κλάδο των Πειραματικών Οικονομικών (Experimental Economics) που είναι η χρήση εργαστηριακών μεθόδων για την επαλήθευση των οικονομικών θεωριών και τον έλεγχο νέων μηχανισμών αγοράς. Χρησιμοποιώντας ανθρώπους που ενεργούν με βάση το χρηματικό κέρδος, τα οικονομικά πειράματα παρέχουν πραγματικά κίνητρα για να βοηθήσουν τους επιστήμονες να καταλάβουν τον τρόπο που λειτουργούν οι αγορές [URL3]. Αυτά τα πειράματα εμπεριέχουν χρηματικό κόστος που αυξάνεται με την αύξηση του αριθμού των υποκειμένων (subjects), όπως ονομάζονται οι συμμετέχοντες. Για την εξάλειψη αυτού του κόστους αλλά κυρίως για να δοθεί η δυνατότητα αύξησης του αριθμού των υποκειμένων σε ένα πλήρως παραμετροποιήσιμο περιβάλλον ώστε να δημιουργηθούν περισσότερο ελεγχόμενες συνθήκες πειραμάτων, όπως και για να κατανοηθούν καλύτερα οι γνωσιακοί μηχανισμοί συμπεριφοράς των υποκειμένων, δημιουργήθηκε από τους επιστήμονες της Τεχνολογίας Υπολογιστών σε συνεργασία με τους οικονομολόγους η κατηγορία των υπολογιστικών οικονομικών βασισμένων σε -2-

15 πράκτορες (Agent-based Computational Economics - ACE), όπως ονομάστηκε το 2001 από τη Leigh Tesfatsion [60], όπου τόσο τα υποκείμενα όσο και το περιβάλλον των πειραμάτων είναι αυτόνομα προγράμματα λογισμικού (πράκτορες λογισμικού). Η έλευση του Διαδικτύου αλλά και γενικότερα των δικτύων οδήγησε επιπλέον τους επιστήμονες στη σταδιακή μετάβαση από τα συγκεντρωμένα στα αποκεντρωμένα συστήματα υπολογιστών. Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων συστημάτων είναι η υπολογιστική πλέγματος (grid computing), η διάχυτη υπολογιστική (pervasive computing), η φορητή υπολογιστική (mobile computing), τα ομότιμα δίκτυα (peer-to-peer networks), τα δίκτυα πολλαπλών αισθητήρων (multisensor networks) και ο συντονισμός πολλαπλών ρομπότ (multi-robot coordination) [11]. Όλα αυτά θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν ως προβλήματα καταμερισμού πόρων με αυτόνομους πράκτορες λογισμικού, ο καθένας από τους οποίους επιθυμεί να μεγιστοποιήσει το κέρδος του, σε ό,τι αυτό μεταφράζεται (π.χ. υπολογιστική ισχύς, εύρος ζώνης) [31]. Αυτά τα πολυπρακτορικά συστήματα (ΠΠΣ) ανήκουν στη γενικότερη κατηγορία των Αυτο-Οργανωμένων Σύνθετων Συστημάτων (Self-Organizing Complex Systems SOCS) ή υπολογιστικών οικολογιών (computational ecologies) [27]. Πρόκειται για σύνθετα συστήματα, καθώς διαθέτουν πολλά μέρη που ενεργούν με αυτόνομο και άρα δύσκολα προβλέψιμο τρόπο, και αυτο-οργανωμένα, αφού μέσω των αλληλεπιδράσεών τους, ακόμα και σε περιπτώσεις εξωτερικών διαταραχών, αναδύεται μία ομοιοστατική συμπεριφορά διατηρώντας τα κύρια χαρακτηριστικά τους σε ικανοποιητικά επίπεδα. Τα συστήματα αυτού του είδους μπορούν να μοντελοποιηθούν με μεθόδους των οικονομικών, ένα πεδίο που είναι γνωστό με τη γενική ονομασία Έλεγχος Βασισμένος σε Αγορές (Market Based Control - MBC). Ένας φυσικός και δημοφιλής τρόπος μοντελοποίησης αυτών των προβλημάτων από την πλευρά του MBC είναι οι δημοπρασίες και συγκεκριμένα μία υποκατηγορία τους, οι διμερείς δημοπρασίες (two-sided ή double auctions). Η διμερής (ή διπλή) δημοπρασία (ΔΔ) είναι γενίκευση μίας δημοπρασίας όπου υπάρχουν πολλαπλοί αγοραστές και πωλητές και στην οποία τόσο οι αγοραστές όσο και οι πωλητές μπορούν να ανταλλάσσουν προσφορές ταυτόχρονα [URL3]. Γνωστά παραδείγματα τέτοιων δημοπρασιών είναι τα χρηματιστήρια. Είναι εμφανής στο σημείο αυτό ο παραλληλισμός των αγοραστών/πωλητών με τους πράκτορες λογισμικού, οι οποίοι λειτουργούν εγωιστικά με κίνητρο το κέρδος. -3-

16 1.2 Ορισμός του Προβλήματος Το μεγαλύτερο τμήμα της έρευνας έχει επικεντρωθεί στο σχεδιασμό των στρατηγικών πλειοδοσίας των πρακτόρων για τις ΔΔ. Μία από τις πρώτες οργανωμένες προσπάθειες δημιουργίας αυτοματοποιημένων προγραμμάτων λογισμικού που συναγωνίζονται σε ένα τέτοιο περιβάλλον έγινε το 1990 με το διαγωνισμό του ινστιτούτου Santa Fe [16]. Ωστόσο, τον τελευταίο καιρό όλο και περισσότεροι ερευνητές στρέφουν την προσοχή τους στο κομμάτι της υποδομής, δηλαδή στους κανόνες και στα πρωτόκολλα επικοινωνίας των πρακτόρων μέσα στο περιβάλλον των δημοπρασιών. Ο κλάδος αυτός ονομάζεται Σχεδιασμός Μηχανισμών (Mechanism Design). Ξεκίνησε το 1960 από τον οικονομολόγο Leonid Hurwicz [30] και συνεχίστηκε αργότερα από τους επιστήμονες της Τεχνολογίας Υπολογιστών. Ο Σχεδιασμός Μηχανισμών (ΣΜ) βασίζεται κυρίως στις έννοιες της Θεωρίας Παιγνίων και θέτει σαν στόχο το σχεδιασμό συστημάτων με τέτοιον τρόπο ώστε ορισμένα επιθυμητά χαρακτηριστικά να προκύπτουν φυσικά από τις αλληλεπιδράσεις των επιμέρους τμημάτων [11]. Τα βασικότερα προβλήματα του ΣΜ σχετίζονται με την αδυναμία υπολογισμού των βέλτιστων στρατηγικών λόγω περιορισμένων υπολογιστικών πόρων, με το γεγονός ότι ο αριθμός των συμμετεχόντων μπορεί να ποικίλλει σημαντικά καθώς και με το ότι ο χώρος στρατηγικών μπορεί να είναι πολύ μεγάλος. Σε μία προσπάθεια αντιμετώπισης του προβλήματος των περιορισμένων πόρων, αναπτύχθηκε μία υποκατηγορία του με την ονομασία Υπολογιστικός ή Αλγοριθμικός Σχεδιασμός Μηχανισμών (Computational ή Algorithmic Mechanism Design) ([38], [42]) όπου χρησιμοποιούνται τεχνικές προσέγγισης (μέθοδοι Αριθμητικής Ανάλυσης), διανεμημένου υπολογισμού, όπως και σταδιακής αποκάλυψης της πληροφορίας των πρακτόρων. Ενώ ο Υπολογιστικός ΣΜ προσπαθεί να περιορίσει τις υπολογιστικές ανάγκες για την εφαρμογή των κανόνων του ΣΜ, οι υπόλοιποι πρακτικοί περιορισμοί συνεχίζουν να υφίστανται. Έτσι, στα πλαίσια των ACE, γεννήθηκε η σκέψη της ενσωμάτωσης υπολογιστικών μεθόδων για την αυτόματη κατασκευή μηχανισμών που αφορούν στο εκάστοτε πρόβλημα με στόχο τη βελτιστοποίησή του. Ο κλάδος αυτός εισήχθη από τους Vincent Conitzer και Tuomas Sandholm το 2002, ονομάστηκε Αυτοματοποιημένος Σχεδιασμός Μηχανισμών (Automated Mechanism Design) [9] και -4-

17 αποτελεί το γενικότερο πλαίσιο έρευνας αυτής της εργασίας. Μερικά από τα πλεονεκτήματα του Αυτοματοποιημένου ΣΜ (ΑΣΜ) είναι ότι μπορεί να οδηγήσει στην εφεύρεση καλύτερων μηχανισμών από τους ήδη υπάρχοντες, ότι δίνει τη δυνατότητα στο σχεδιαστή να δώσει έμφαση σε διαφορετικά σχεδιαστικά κριτήρια από τα βασικά που αναφέρονται στη βιβλιογραφία, μπορεί να παρακάμψει κάποια από τα Θεωρήματα του Αδύνατου (Impossibility Theorems) που θα αναφέρουμε αργότερα και, τέλος, δίνει τη δυνατότητα μεταφοράς του βάρους της σχεδίασης από τον άνθρωπο στη μηχανή [53]. Στα πλαίσια της έρευνας πάνω στους πράκτορες εμπορίου, ξεκίνησε από το πανεπιστήμιο του Michigan το 2000 ο διαγωνισμός Trading Agent Competition (TAC) με την εισαγωγή του TAC Classic, ενός διαγωνισμού που αναφέρεται στην εξυπηρέτηση πελατών για ταξιδιωτικά πακέτα. Από το 2002, ο διαγωνισμός διοργανώνεται από το Σουηδικό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών (SICS), το οποίο σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο Carnegie Mellon εισήγαγε επιπλέον το 2003 τον TAC Supply Chain Management (TAC SCM), ένα διαγωνισμό για τη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας, όπου κάθε συμμετέχουσα ομάδα αντιπροσωπεύει έναν κατασκευαστή ηλεκτρονικών υπολογιστών ο οποίος λαμβάνει τα εξαρτήματα και κατασκευάζει τους H/Y με σκοπό την πώλησή τους στους υποψήφιους αγοραστές. Και οι δύο διαγωνισμοί διεξάγονται κάθε χρόνο με τον πρώτο (TAC Classic) να φτάνει στο τέλος του το Προκειμένου να προαχθεί η έρευνα στον τομέα του ΑΣΜ εντάχθηκε το 2007 στον TAC ο διαγωνισμός TAC Market Design ή CAT σε μία από κοινού προσπάθεια των πανεπιστημίων του Liverpool και του Southampton καθώς και του κολεγίου του Brooklyn για τη μελέτη αποτελεσματικών μηχανισμών αγορών που συναγωνίζονται για την έλξη πελατών αλλά και την αποκόμιση κερδών. Έτσι, ενώ οι διαγωνισμοί SCM και Classic στοχεύουν στη δημιουργία αγοραστών και πωλητών μέσα σε ένα περιβάλλον με προκαθορισμένους κανόνες, στον CAT συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: οι συμμετέχοντες καθορίζουν τις δυνατές κινήσεις των εμπορευομένων, οι οποίοι είναι πράκτορες λογισμικού που παρέχονται από τους διοργανωτές. Για αυτό ακριβώς ο διαγωνισμός αυτός πήρε την ονομασία του, ως αναγραμματισμός του TAC, όπως επίσης και λόγω του γεγονότος ότι αναφέρεται στην επιστήμη των συναλλαγών (CATallactics). -5-

18 1.3 Στόχοι της Εργασίας Στόχος αυτής της εργασίας ήταν η ανάπτυξη ενός αυτόνομου πράκτορα λογισμικού που αντιπροσωπεύει μία αγορά διμερών δημοπρασιών. Η αγορά αυτή έπρεπε να συμπεριφέρεται αποτελεσματικά, διατηρώντας τα επιθυμητά σχεδιαστικά χαρακτηριστικά, τόσο απομονωμένα όσο και σε ένα περιβάλλον με πολλές ανταγωνιστικές αγορές. Βασική επιθυμία ήταν η μελέτη της συμπεριφοράς τέτοιων μηχανισμών δημοπρασίας και απώτερος σκοπός η συμμετοχή στον CAT ως ένα σημαντικό κριτήριο αξιολόγησης της επίδοσης του πράκτορα. Έπρεπε λοιπόν να δημιουργήσουμε ένα πρόγραμμα που θα λειτουργεί χωρίς την εξωτερική παρέμβαση του χρήστη μέσα σε ένα αβέβαιο και δυναμικό περιβάλλον και θα επιτυγχάνει τους επιθυμητούς στόχους που εξ αρχής θέταμε, προσαρμόζοντας κατάλληλα τους εσωτερικούς κανόνες της αγοράς ώστε να εξυπηρετήσει ικανοποιητικά τους πελάτες της και να παραμείνει ανταγωνιστική από την αρχή έως το τέλος του παιχνιδιού. Το γεγονός ότι ο πράκτοράς μας έπρεπε να λειτουργεί σε ένα περιβάλλον πολλών αγορών έκανε τη σχεδίαση πιο περίπλοκη λόγω της ανάγκης αναθεώρησης των κλασικών σχεδιαστικών στόχων του ΣΜ περιορίζοντας αρκετά τη σχετική βιβλιογραφία, καθώς ο ΑΣΜ εισήχθη πολύ πρόσφατα στο ερευνητικό στόχαστρο των επιστημόνων. Ενώ η πλειοψηφία της έρευνας μέχρι τώρα αφορά στη μελέτη μηχανισμών που λειτουργούν απομονωμένα, ο CAT αποτελεί μία από τις πρώτες προσπάθειες παρατήρησης της συμπεριφοράς πολλαπλών μηχανισμών που προσπαθούν να ικανοποιήσουν ένα συνολικό πληθυσμό πελατών. Η ομάδα μας, υπό τη συνεχή επίβλεψη και καθοδήγηση του Καθηγητή του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Α.Π.Θ., κ. Περικλή Μήτκα, και με την πολύτιμη συνεργασία της Παρασκευής Νικολαΐδου, Υποψήφιας Διδάκτορα του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Α.Π.Θ., συμμετείχε, εκπροσωπώντας το τμήμα μας, και τις δύο χρονιές διεξαγωγής του διαγωνισμού (2007, 2008) με το όνομα Mertacor και έλαβε την 8 η και 5 η θέση αντίστοιχα. Το όνομα Mertacor είναι αναγραμματισμός της λέξης Mercator (έμπορος στα λατινικά) και χρησιμοποιήθηκε για λόγους συνέπειας προς τις υπόλοιπες, πολύ αξιόλογες, συμμετοχές του τμήματος στους άλλους δύο διαγωνισμούς. -6-

19 1.4 Μεθοδολογία της Εργασίας Ενώ έχουν αναπτυχθεί αρκετές τεχνικές για τη μοντελοποίηση ενός πράκτορα λογισμικού, ο σχεδιασμός μίας αγοράς ΔΔ αποτελεί ακόμα ένα είδος άτυπης τέχνης, καθώς δεν έχει βρεθεί μία αναλυτική μεθοδολογία για την ανάπτυξη τέτοιων μηχανισμών αλλά η μοντελοποίηση του προβλήματος βασίζεται στον αυστηρό καθορισμό των στόχων σύμφωνα με την εκάστοτε εφαρμογή. Έπρεπε λοιπόν να μελετήσουμε όλη τη σχετική οικονομική θεωρία και στη συνέχεια να κατανοήσουμε τους στόχους που έπρεπε να θέσουμε ώστε να δημιουργήσουμε μία αγορά που να πληροί όλα τα γενικά σχεδιαστικά κριτήρια αλλά και να προσαρμόζεται εύκολα σύμφωνα με τις ανάγκες του διαγωνισμού. Έπειτα, ακολούθησε εκτενής πειραματική μελέτη και ανάλυση των αποτελεσμάτων προκειμένου να αξιολογήσουμε την επίδοση του πράκτορα σε μία σειρά από περιβάλλοντα ώστε να επικυρώσουμε την εύρωστη και αποδοτική του λειτουργία κάτω από διάφορες συνθήκες πειραμάτων. Συνεχίσαμε με διαδοχικές φάσεις εναλλαγής της παραπάνω θεωρητικής και πειραματικής ανάλυσης προσαρμόζοντας σταδιακά τους στόχους και τις τεχνικές που χρησιμοποιήσαμε μέχρι να εξασφαλίσουμε ικανοποιητικά αποτελέσματα. Η τελευταία ανάπλαση των στρατηγικών του πράκτορα πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια αλλά και μετά από μία σειρά δοκιμαστικών παιχνιδιών που διεξήχθησαν με τη συμμετοχή όλων των ομάδων πριν από την τελική φάση του διαγωνισμού. Από τεχνικής πλευράς, επιλέξαμε να υλοποιήσουμε τον πράκτορα στη γλώσσα προγραμματισμού Java, καθώς, εκτός των πλεονεκτημάτων μίας τέτοιας αντικειμενοστρεφούς γλώσσας, εξασφαλίσαμε επιπλέον βέλτιστη επικοινωνία με την πλατφόρμα του CAT, η οποία περιγράφεται στο κεφάλαιο Δομή της Εργασίας Αυτή η υποπαράγραφος αποτελεί μία σύντομη εισαγωγή στα επιμέρους κεφάλαια που θα ακολουθήσουν. Στο κεφάλαιο 2 αναλύουμε το απαραίτητο θεωρητικό υπόβαθρο που απαιτείται για την καλύτερη κατανόηση των κεφαλαίων που ακολουθούν. Πιο συγκεκριμένα, γίνεται μία συνοπτική αναφορά στη Μικροοικονομική Θεωρία και το ΣΜ σε ό,τι -7-

20 αφορά στις ΔΔ, που είναι και το βασικό αντικείμενο αυτής της εργασίας. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται οι κυριότερες έρευνες στο πεδίο των ΔΔ τόσο από πλευράς στρατηγικών πλειοδοσίας όσο και από την πλευρά του σχεδιασμού των κανόνων τους. Το κεφάλαιο 3 περιγράφει συνοπτικά το διαγωνισμό του CAT. Αναλύεται η διαδικασία διεξαγωγής, ο κανονισμός, καθώς και η δομή σύμφωνα με την οποία προτείνεται να ενασχοληθεί κάθε πιθανός συμμετέχων. Το κεφάλαιο 4 αναλύει τις προκλήσεις που εισάγει ένας διαγωνισμός όπως ο CAT και στη συνέχεια παρουσιάζονται οι - μόνες - δημοσιευμένες στρατηγικές των ομάδων που κατέκτησαν την πρώτη και τρίτη θέση το 2007, όταν πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά ο διαγωνισμός. Στο κεφάλαιο 5 εισάγουμε την αρχιτεκτονική και περιγράφουμε αναλυτικά όλες τις στρατηγικές των εκδόσεων του Mertacor, όπως αυτές υλοποιήθηκαν τις δύο χρονιές συμμετοχής της ομάδας μας στο διαγωνισμό. Το κεφάλαιο 6 παρουσιάζει και αναλύει τα αποτελέσματα τόσο των δοκιμαστικών όσο και των τελικών παιχνιδιών για το 2008, βασικά στοιχεία για περαιτέρω ανάλυση και βελτίωση των στρατηγικών μας. Στο κεφάλαιο 7 περιγράφουμε τον τρόπο επιλογής των στρατηγικών του Mertacor και προσπαθούμε να αναλύσουμε τους λόγους που μας οδήγησαν στην 5 η θέση. Επιπλέον, παρουσιάζουμε επιπρόσθετα πειράματα για την αξιολόγηση της επίδοσης των στρατηγικών σε γενικότερα πλαίσια από αυτά του διαγωνισμού. Τέλος, στο κεφάλαιο 8 αναφέρουμε τα γενικά συμπεράσματα από αυτήν την εργασία και δίνουμε τροφή για μελλοντική μελέτη σε ερευνητικά πεδία που αναδύονται μέσω του CAT. -8-

Διαγωνισμός TAC Market Design 2008: Η Περίπτωση του Mertacor

Διαγωνισμός TAC Market Design 2008: Η Περίπτωση του Mertacor Διαγωνισμός TAC Market Design 2008: Η Περίπτωση του Mertacor Λάμπρος Χ. Σταυρογιάννης Περικλής Α. Μήτκας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΑ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΕΚΑ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΑ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Κεφάλαιο 1 Προβλήµατα των νοικοκυριών και των οικονοµιών:! Ποιος θα εργασθεί;! Τι και πόσα αγαθά θα παραχθούν;! Ποιοι πόροι θα χρησιµοποιηθούν στην παραγωγή;! Σε τι τιµές θα πωληθούν

Διαβάστε περισσότερα

The Nottingham eprints service makes this work by researchers of the University of Nottingham available open access under the following conditions.

The Nottingham eprints service makes this work by researchers of the University of Nottingham available open access under the following conditions. Luevorasirikul, Kanokrat (2007) Body image and weight management: young people, internet advertisements and pharmacists. PhD thesis, University of Nottingham. Access from the University of Nottingham repository:

Διαβάστε περισσότερα

Αλγοριθμική Θεωρία Παιγνίων

Αλγοριθμική Θεωρία Παιγνίων Αλγοριθμική Θεωρία Παιγνίων ιδάσκοντες: E. Ζάχος, Α. Παγουρτζής,. Φωτάκης Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Πολύπλοκα Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές της Θεωρίας Παιγνίων

Βασικές Αρχές της Θεωρίας Παιγνίων Βασικές Αρχές της Θεωρίας Παιγνίων - Ορισμός. Αν οι επιλογές μιας επιχείρησης εξαρτώνται από την αναμενόμενη αντίδραση των υπόλοιπων επιχειρήσεων που συμμετέχουν στην αγορά, τότε υπάρχει στρατηγική αλληλεπίδραση

Διαβάστε περισσότερα

1 Εισαγωγή στις Συνδυαστικές Δημοπρασίες - Combinatorial Auctions

1 Εισαγωγή στις Συνδυαστικές Δημοπρασίες - Combinatorial Auctions ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Θεωρία Παιγνίων και Αποφάσεων Διδάσκων: Ε. Μαρκάκης, Εαρινό εξάμηνο 2015 Συμπληρωματικές σημειώσεις για τον μηχανισμό VCG 1 Εισαγωγή στις Συνδυαστικές

Διαβάστε περισσότερα

Copyright is owned by the Author of the thesis. Permission is given for a copy to be downloaded by an individual for the purpose of research and

Copyright is owned by the Author of the thesis. Permission is given for a copy to be downloaded by an individual for the purpose of research and Copyright is owned by the Author of the thesis. Permission is given for a copy to be downloaded by an individual for the purpose of research and private study only. The thesis may not be reproduced elsewhere

Διαβάστε περισσότερα

Εστιάζοντας στο αύριο της Πληροφορικής

Εστιάζοντας στο αύριο της Πληροφορικής Θεσσαλονίκη 9 Οκτωβρίου 2010 Εστιάζοντας στο αύριο της Πληροφορικής Περικλής Α. Μήτκας Καθηγητής Α.Π.Θ. Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Πολυτεχνική Σχολή ΑΠΘ e-xplosion 2 Ο Κόσμος

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Περικλής Α. Μήτκας

Καθηγητής Περικλής Α. Μήτκας Μετατρέποντας την TAC Κρίση 2010 Agent and MerTACor σε agent Ευκαιρίες MerTACor για την Ελλάδα Private Equity Forum Από το Εργαστήριο και την Έρευνα στη Μετατροπή ενός Καινοτόµου Προϊόντος για την Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται Βασικές Έννοιες Οικονομικών των Επιχειρήσεων - Τα οικονομικά των επιχειρήσεων μελετούν: (α) Τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις αποφάσεις τους οι επιχειρήσεις. (β) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Βασικές Υποθέσεις (i) Οι αγορές όλων των αγαθών είναι τέλεια ανταγωνιστικές. Οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

7 Καταναλωτές, παραγωγοί και αποτελεσµατικότητα των αγορών Επανεξετάζοντας την Ισορροπία Η τιµή ισορροπίας και η ποσότητα ισορροπίας µεγιστοποιούν την συνολική ευηµερία των αγοραστών και πωλητών; Η ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ. Οι συναρτήσεις χρησιμότητας των ατόμων Α και Β είναι αντίστοιχα. και. και το αρχικό απόθεμα και.

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ. Οι συναρτήσεις χρησιμότητας των ατόμων Α και Β είναι αντίστοιχα. και. και το αρχικό απόθεμα και. ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ Άσκηση 5 Οι συναρτήσεις χρησιμότητας των ατόμων Α και Β είναι αντίστοιχα u ( x, x ) = x + x 1 2 1 2 και u ( x, x ) = x + x 1 2 1 2 Ω = (2,0) Ω = (0,1) και το αρχικό απόθεμα και. Να προσδιοριστεί

Διαβάστε περισσότερα

- Παράδειγμα 2. Εκτέλεση Πέναλτι ή Κορώνα-Γράμματα (Heads or Tails) - Ένας ποδοσφαιριστής ετοιμάζεται να εκτελέσει ένα πέναλτι, το οποίο προσπαθεί να

- Παράδειγμα 2. Εκτέλεση Πέναλτι ή Κορώνα-Γράμματα (Heads or Tails) - Ένας ποδοσφαιριστής ετοιμάζεται να εκτελέσει ένα πέναλτι, το οποίο προσπαθεί να - Παράδειγμα. Εκτέλεση Πέναλτι ή Κορώνα-Γράμματα (Heads or Tails) - Ένας ποδοσφαιριστής ετοιμάζεται να εκτελέσει ένα πέναλτι, το οποίο προσπαθεί να αποκρούσει ένας τερματοφύλακας. - Αν οι δύο παίκτες επιλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013 ΔΡΑΣΗ «ΑΡΙΣΤΕΙΑ»

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013 ΔΡΑΣΗ «ΑΡΙΣΤΕΙΑ» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013 ΔΡΑΣΗ «ΑΡΙΣΤΕΙΑ» ΕΡΓΟ: ΤΙΤΛΟΣ: TITLE: ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ: HEPHAESTUS Ευφυή Ενεργειακά Συστήματα Νέας Γενιάς

Διαβάστε περισσότερα

Άριστες κατά Pareto Κατανομές

Άριστες κατά Pareto Κατανομές Άριστες κατά Pareto Κατανομές - Ορισμός. Μια κατανομή x = (x, x ) = (( 1, )( 1, )) ονομάζεται άριστη κατά Pareto αν δεν υπάρχει άλλη κατανομή x = ( x, x ) τέτοια ώστε: U j( x j) U j( xj) για κάθε καταναλωτή

Διαβάστε περισσότερα

Ευφυείς Τεχνολογίες ----Πράκτορες

Ευφυείς Τεχνολογίες ----Πράκτορες Ευφυείς Τεχνολογίες ----Πράκτορες Ενότητα 3: Εισαγωγή στους Ευφυείς Πράκτορες Δημοσθένης Σταμάτης demos@it.teithe.gr www.it.teithe.gr/~demos Μαθησιακοί Στόχοι της ενότητας 3 H κατανόηση της φύσης των πρακτόρων

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων - Στο υπόδειγμα ertrand, οι επιχειρήσεις, παράγουν ένα ομοιογενές αγαθό, οπότε η τιμή είναι η μοναδική μεταβλητή που ενδιαφέρει τους καταναλωτές και οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Α. Χατζοπούλου Υπεύθυνη Τμήματος Επιθεωρήσεων Πληροφορικής TÜV AUSTRIA HELLAS Οκτώβριος 2014 CLOSE YOUR EYES & THINK OF RISK Μήπως κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης

Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης - Οι επιχειρήσεις δεν ανταγωνίζονται μόνο ως προς τις τιμές στις οποίες επιλέγουν να πουλήσουν τα προϊόντα τους. - Ο μη-τιμολογιακός ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικές ηµοπρασίες

Ηλεκτρονικές ηµοπρασίες Ηλεκτρονικές ηµοπρασίες Του Ιωάννη Βάρδα Υποψήφιου ιδάκτορα Οικονοµικών Πανεπιστηµίου Κρήτης Συνεργάτη του Επιµελητηρίου για τη δηµιουργία του Ηλεκτρονικού Κέντρου Εµπορίου Κρήτης α. Εισαγωγή Η εκρηκτική

Διαβάστε περισσότερα

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος xi 1 Αντικείμενα των Πιθανοτήτων και της Στατιστικής 1 1.1 Πιθανοτικά Πρότυπα και Αντικείμενο των Πιθανοτήτων, 1 1.2 Αντικείμενο της Στατιστικής, 3 1.3 Ο Ρόλος των Πιθανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Πανεπιστήµιο Αθηνών Εαρινό Εξάµηνο 2007 ιδάσκων : Ηλίας Κουτσουπιάς

ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Πανεπιστήµιο Αθηνών Εαρινό Εξάµηνο 2007 ιδάσκων : Ηλίας Κουτσουπιάς ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ Πανεπιστήµιο Αθηνών Εαρινό Εξάµηνο 007 ιδάσκων : Ηλίας Κουτσουπιάς Μάθηµα : Overview Of The Algorithmic Game Theory Ηµεροµηνία : 007/04/19 Σηµειώσεις : Ελενα Χατζηγιωργάκη,

Διαβάστε περισσότερα

εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα.

εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα. Μονοπώλιο Μια επιχείρηση θεωρείται ότι ένα µονοπώλιο, εάν είναι ο µοναδικός πωλητής του προϊόντος Το προϊόν της, δεν έχει στενά υποκατάστατα ρ ης, χ. Πως δηµιουργούνται τα µονοπώλια Ο βασικός λόγος ύπαρξης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Επιχειρησιακή Έρευνα Τυπικό Εξάμηνο: Δ Αλέξιος Πρελορέντζος Εισαγωγή Ορισμός 1 Η συστηματική εφαρμογή ποσοτικών μεθόδων, τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες Συνοπτική παρουσίαση του ευνητικού έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Ενοποίηση τρίτων παρόχων υπηρεσιών με ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα σε πολυλειτουργικές πλατφόρμες

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 MACROWEB Προβλήματα Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 Παραδείγματα Προβλημάτων. Πως ορίζεται η έννοια πρόβλημα; Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η κατανόηση ενός προβλήματος; Τι εννοούμε λέγοντας χώρο ενός προβλήματος;

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ 14 EΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΕ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Μια ανταγωνιστική αγορά έχει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά : Υπάρχουν πολλοί αγοραστές και πολλοί πωλητές στην αγορά. Τααγαθάπουπροσφέρονταιαπότους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 7: ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 7: ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 7: ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

Διάκριση Τιμών 2 ου Βαθμού: Μη Γραμμική Τιμολόγηση (Nonlinear Pricing) - Η διάκριση τιμών 3 ου βαθμού προϋποθέτει ότι η μονοπωλιακή

Διάκριση Τιμών 2 ου Βαθμού: Μη Γραμμική Τιμολόγηση (Nonlinear Pricing) - Η διάκριση τιμών 3 ου βαθμού προϋποθέτει ότι η μονοπωλιακή Διάκριση Τιμών ου Βαθμού: Μη Γραμμική Τιμολόγηση (Nonlinear Pricing) -H διάκριση τιμών 1 ου βαθμού προϋποθέτει ότι η μονοπωλιακή επιχείρηση γνωρίζει τις ατομικές συναρτήσεις ζήτησης όλων των καταναλωτών.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Λέκτορας Ι. Γιαννατσής Καθηγητής Π. Φωτήλας ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Οικονομική Επιστήμη: Η κοινωνική επιστήμη που ερευνά την οικονομική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές 4. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ). ΖΗΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ζήτηση εργασίας στο σύνολο της οικονομίας ορίζεται ως ο αριθμός εργαζομένων που οι επιχειρήσεις επιθυμούν να απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τα 4P Προϊόντων Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Νοέμβριος 2004 Περιεχόμενα ιαδικασία Βασικά Στοιχεία ς ιαφήμιση 2 ιαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

1. Επιλογή Διαφημιστικής Δαπάνης στη Μονοπωλιακή Αγορά

1. Επιλογή Διαφημιστικής Δαπάνης στη Μονοπωλιακή Αγορά 1. Επιλογή Διαφημιστικής Δαπάνης στη Μονοπωλιακή Αγορά 1Α. Δελεαστική Διαφήμιση στη Μονοπωλιακή Αγορά - Έστω ότι η αγορά ενός αγαθού είναι μονοπωλιακή και η διαφήμιση του προϊόντος είναι δελεαστική δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Συμμετοχής στις Διαδικτυακές μας Δημοπρασίες

Οδηγός Συμμετοχής στις Διαδικτυακές μας Δημοπρασίες Οδηγός Συμμετοχής στις Διαδικτυακές μας Δημοπρασίες Η Auto Auctions Η εταιρία Auto Auctions είναι ο αποκλειστικός συνεργάτης της Auktion&Markt AG για Ελλάδα και Κύπρο, ενός από τους μεγαλύτερους οίκους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων &

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων & 5 η αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα: Η αποτελεί θεµελιώδες πρόβληµα σε κάθε σύγχρονη οικονοµία. Το πρόβληµα της αποδοτικής κατανοµής των πόρων µπορεί να εκφρασθεί µε 4 βασικά ερωτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ ΠΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΚΕ ΟΝΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜ ΕΦΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙ ΠΙΓΝΙΩΝ Εξετάσεις 13 Φεβρουαρίου 2004 ιάρκεια εξέτασης: 2 ώρες (13:00-15:00) ΘΕΜ 1 ο (2.5) α) Για δύο στρατηγικές

Διαβάστε περισσότερα

Liveschool Marketing Services

Liveschool Marketing Services Liveschool Marketing Services Περιεχόμενα Βελτιστοποίηση website SEO... 3 Social media design & creation... 4 Social media management... 4 Διαγωνισμοί Facebook... 5 Google Adwords... 5 Facebook Ads...

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ BRAND NAME ΣΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΩΝ H Ύπαρξη ενός Ισχυρού Brand Name Αποτελεί Ικανή Συνθήκη Βελτίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜηχανισμός ΑΜΕΜ. στο ΧΑ - ΟΑΣΗΣ

ΟΜηχανισμός ΑΜΕΜ. στο ΧΑ - ΟΑΣΗΣ ΟΜηχανισμός ΑΜΕΜ στο ΧΑ - ΟΑΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 08/07/2007 Ποιος είναι οσκοπός της χρήσης του ΑΜΕΜ; Ηχρήση του ΑΜΕΜ στοχεύει στον περιορισμό της απότομης μεταβλητότητας των τιμών (market volatility), προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

2 Πώς πουλάει διαφημιστικό χώρο η Google;

2 Πώς πουλάει διαφημιστικό χώρο η Google; 2 Πώς πουλάει διαφημιστικό χώρο η Google; 2.1. Μία Σύντομη Απάντηση Σήμερα πολλές διαδικτυακές υπηρεσίες και πληροφορίες στον παγκόσμιο ιστό διατίθενται «δωρεάν», λόγω των διαφημίσεων που εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα των Cournotκαι Bertrand

Μοντέλα των Cournotκαι Bertrand Μοντέλα των Cournotκαι Bertrand Παύλος Στ. Εφραιµίδης Τοµέας Λογισµικού και Ανάπτυξης Εφαρµογών Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Τι θα πούμε Θα εξετάσουμε αναλυτικά το μοντέλο Cournot

Διαβάστε περισσότερα

Στατικά Παίγνια Ελλιπούς Πληροφόρησης

Στατικά Παίγνια Ελλιπούς Πληροφόρησης ΣΤΑΤΙΚΑ ΠΑΙΓΝΙΑ ΕΛΛΙΠΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ 67 Στατικά Παίγνια Ελλιπούς Πληροφόρησης ΣΤΟ ΠΑΡOΝ ΚΕΦAΛΑΙΟ ξεκινά η ανάλυση των παιγνίων ελλιπούς πληροφόρησης, τα οποία ονομάζονται και μπεϋζιανά παίγνια (bayesa

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας 1 η Διάλεξη: Βασικές Έννοιες στην Εφοδιαστική Αλυσίδα - Εξυπηρέτηση Πελατών 2015 Εργαστήριο Συστημάτων Σχεδιασμού, Παραγωγής και Λειτουργιών Ατζέντα Εισαγωγή στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011 Διάρκεια Διαγωνισμού: 3 ώρες Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις Μέγιστο Βάρος (20 Μονάδες) Δίνεται ένα σύνολο από N σφαιρίδια τα οποία δεν έχουν όλα το ίδιο βάρος μεταξύ τους και ένα κουτί που αντέχει μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Asset & Liability Management Διάλεξη 3

Asset & Liability Management Διάλεξη 3 Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΠΜΣ στην «Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου» Asset & Liability Management Διάλεξη 3 Cash-flow matching Μιχάλης Ανθρωπέλος anthropel@unipi.gr http://web.xrh.unipi.gr/faculty/anthropelos

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION)

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος Kokkinoplitis Konstantinos is Expert to DG Regio, European Commission in Innovation

Διαβάστε περισσότερα

1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΠΤΥΧΙΟΥ

1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΠΤΥΧΙΟΥ 1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΠΤΥΧΙΟΥ Ισχύει ένα πρόγραμμα σπουδών από τον Οκτώβριο του 2013. Για να πάρει κάποιος πτυχίο από το 2014 κι έπειτα απαιτείται να πληροί όλους τους παρακάτω όρους:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Συμπληρωματικό κείμενο στη θέση του Δ.Σ. της ΠΕΚαΠ για την Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Τελική έκδοση κειμένου: Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της Συμβολαιακής Γεωργίας στην Χρηματοοικονομική Διοίκηση των Επιχειρήσεων Τροφίμων. Ιωάννης Γκανάς

Επίδραση της Συμβολαιακής Γεωργίας στην Χρηματοοικονομική Διοίκηση των Επιχειρήσεων Τροφίμων. Ιωάννης Γκανάς ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΓΕΩΡΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ (Παράδειγμα: ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ)

ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ (Παράδειγμα: ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ) Θεωρήματα Οικονομικών της Ευημερίας (1) Οι ανταγωνιστικές αγορές συντονίζουν τις αποφάσεις των καταναλωτών και των παραγωγών εξασφαλίζοντας Pareto αποτελεσματικές κατανομές των παραγωγικών πόρων και των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΣΚΗΣΗ 3

ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΣΚΗΣΗ 3 ΑΣΚΗΣΗ 1 Δύο επιχειρήσεις Α και Β, μοιράζονται το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς για ένα συγκεκριμένο προϊόν. Καθεμία σχεδιάζει τη νέα της στρατηγική για τον επόμενο χρόνο, προκειμένου να αποσπάσει πωλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών. Οικονομικά της Εκπαιδευσης. Ακαδημαικό έτος 2013-2014. Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών. Οικονομικά της Εκπαιδευσης. Ακαδημαικό έτος 2013-2014. Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών Οικονομικά της Εκπαιδευσης Ακαδημαικό έτος 2013-2014 Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος Εισαγωγικά Οικονομική επιστημη και εκπαίδευση Τα οικονομικά της εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Επι Mένοντας Διεθνώς. Λίζα Μάγιερ. Managing Director, Fortis Venustas

Επι Mένοντας Διεθνώς. Λίζα Μάγιερ. Managing Director, Fortis Venustas Επι Mένοντας Διεθνώς Λίζα Μάγιερ Managing Director, Fortis Venustas Reinventing your Business Διαγράφοντας το παρελθόν και χαράζοντας το μέλλον Υπάρχει μέλλον μετά την κρίση; Ηκρίσηοδηγεί στην αναζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 4

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 4 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Οι αγοραίες δυνάμεις της προσφοράς και ζήτησης Αρ. Διάλεξης: 4 H Προσφορά (Supply) και η Ζήτηση (Demand) είναι οι δυο λέξεις που χρησιμοποιούν πιο συχνά οι οικονομολόγοι.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Β2Β Ηλεκτρονικές Αγορές µε απλά λόγια

Οι Β2Β Ηλεκτρονικές Αγορές µε απλά λόγια Οι Β2Β Ηλεκτρονικές Αγορές µε απλά λόγια Κουργιαντάκης Μάρκος Υποψήφιος ιδάκτορας Τµήµατος Οικονοµικών Πανεπιστηµίου Κρήτης- Συνεργάτης του Επιµελητηρίου για τη δηµιουργία του Ηλεκτρονικού Κέντρου Εµπορίου

Διαβάστε περισσότερα

15 ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ Ενώ µια ανταγωνιστική επιχείρηση παίρνει ως δεδοµένες τις τιµές,δηλαδή είναι λήπτης τιµών, το µονοπώλιο αντίθετα είναι διαµορφωτής τιµών. ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ Μια επιχείρηση θεωρείται µονοπώλιο

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών

Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών Οι παρούσες σημειώσεις αποτελούν βοήθημα στο μάθημα Αριθμητικές Μέθοδοι του 5 ου εξαμήνου του ΤΜΜ ημήτρης Βαλουγεώργης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε γνήσιο αντίγραφο φέρει υπογραφή του συγγραφέα. / Each genuine copy is signed by the author.

Κάθε γνήσιο αντίγραφο φέρει υπογραφή του συγγραφέα. / Each genuine copy is signed by the author. Κάθε γνήσιο αντίγραφο φέρει υπογραφή του συγγραφέα. / Each genuine copy is signed by the author. 2012, Γεράσιμος Χρ. Σιάσος / Gerasimos Siasos, All rights reserved. Στοιχεία επικοινωνίας συγγραφέα / Author

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Στασίνου 36, Γραφ. 102, Στρόβολος 2003 Λευκωσία, Κύπρος Τηλ: 22378101- Φαξ:22379122 cms@cms.org.cy, www.cms.org.cy ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η Κυπριακή Μαθηματική Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΡΘΩΣΕΩΝ

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΡΘΩΣΕΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΡΘΩΣΕΩΝ Βασίλης Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος - Τοπογράφος Μηχανικός ΑΠΘ Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας 3ο εξάμηνο http://eclass.teiath.gr Παρουσιάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση του άγχους και του φόβου στην διάθεση και την συμπεριφορά του ατόμου σε περίοδο κρίσης και οι επιπτώσεις στην επικοινωνία

Η επίδραση του άγχους και του φόβου στην διάθεση και την συμπεριφορά του ατόμου σε περίοδο κρίσης και οι επιπτώσεις στην επικοινωνία Η επίδραση του άγχους και του φόβου στην διάθεση και την συμπεριφορά του ατόμου σε περίοδο κρίσης και οι επιπτώσεις στην επικοινωνία ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΝΑΝΟΥ Τμήμα Ψηφιακών Μέσων και Επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΜΟΝΤΕΛΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΟΝΤΕΛΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζουμε επιγραμματικά τα σημαντικότερα μοντέλα ηλεκτρονικών επιχειρήσεων. Στα επόμενα κεφάλαια αναλύουμε διεξοδικότερα κάθε ένα από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η εταιρεία, δραστηριοποιείται από το 1983, με αντικείμενο την μελέτη, το σχεδιασμό και την επίπλωση καταστημάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) Αλέξης Δημήτρη Α.Φ.Τ: 20085675385 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο) μέσω της οποίας έρχονται σε επικοινωνία οι αγοραστές και οι πωλητές του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ I.

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ I. ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ I. Γενικά Σε μαθήματα όπως η επιχειρησιακή έρευνα και ή λήψη αποφάσεων αναφέραμε τις αποφάσεις κάτω από συνθήκες βεβαιότητας, στις οποίες και εφαρμόζονται κυρίως οι τεχνικές της επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΝΟΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Η ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΝΟΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ Η ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΝΟΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική»

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Επίκαιρα Θέματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Ονοματεπώνυμο Φοιτητή Σταμάτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή τους στις διάφορες αγορές. - Τα οικονομικά υποδείγματα:

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Μάρκετινγκ

Στρατηγικό Μάρκετινγκ Στρατηγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 7: Πρόγραμμα Μάρκετινγκ Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) Σκοποί 7 ης

Διαβάστε περισσότερα

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της προσφοράς προσδιορίζει την τιμή και την ποσότητα ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015 Επιτροπή προπτυχιακών σπουδών: Κ. Βασιλάκης Κ. Γιαννόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΜΝΩΝ ΦΥΛΗΣ ΧΙΟΥ ΓΙΑΝΝΟΣ ΜΑΚΡΗΣ Λεμεσός 2014 ii

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Η Μηχανική Μάθηση στο Σχολείο: Μια Προσέγγιση για την Εισαγωγή της Ενισχυτικής Μάθησης στην Τάξη

Η Μηχανική Μάθηση στο Σχολείο: Μια Προσέγγιση για την Εισαγωγή της Ενισχυτικής Μάθησης στην Τάξη 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Η Μηχανική Μάθηση στο Σχολείο: Μια Προσέγγιση για την Εισαγωγή της Ενισχυτικής Μάθησης στην Τάξη Σάββας Νικολαΐδης 1 ο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου J-GANNO ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΟ ΠΑΚΕΤΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΝΕΥΡΩΝΙΚΩΝ ΙΚΤΥΩΝ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ JAVA Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β,

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ. Κεφάλαιο 8. Οικονομικά των Επιχειρήσεων. Ε. Σαρτζετάκης 1

ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ. Κεφάλαιο 8. Οικονομικά των Επιχειρήσεων. Ε. Σαρτζετάκης 1 ΔΙΑΦΟΡΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ Κεφάλαιο 8 Ε. Σαρτζετάκης Διαφορισμός τιμών Τιμολόγησηότανηεπιχείρησηέχειισχυρήθέσηστηναγορά: διαφορισμός τιμών Οι επιχειρήσεις οι οποίες έχουν σε κάποιο βαθμό δύναμη σε κάποια αγορά

Διαβάστε περισσότερα

Μονοπωλιακός ανταγωνισμός. Copyright 2006 Thomson Learning

Μονοπωλιακός ανταγωνισμός. Copyright 2006 Thomson Learning Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Χαρακτηριστικά - πολλές επιχειρήσεις. - κανένα εμπόδιο εισόδου. - διαφοροποίηση προϊόντος Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Πολλοί πωλητές Υπάρχουν πολλές επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R, Επίκουρος Καθηγητής, Τομέας Μαθηματικών, Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Περιεχόμενα Εισαγωγή στο

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Εφαρμογές των μαθηματικών θεωριών πολέμου

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή «100% Α.Π.Ε.» : ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα