ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ"

Transcript

1 ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ Σεβασμιότατε, άγιοι Πατέρες, αγαπητές και αγαπητοί εν Χριστώ αδελφές και αδελφοί. Δρ. Ελένη Κασσελούρη-Χ βασιλειάδη Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος και Αλμυρού Με ιδιαίτερη χαρά δέχτηκα την πρόσκληση της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Γυναικείων Θεμάτων να παραστώ στη Γ Συνδιάσκεψη Γυναικών Εκπροσώπων των Ιερών Μητροπόλεων της Εκκλησίας της Ελλάδος και να αναλύσω το θέμα: «πίστη και ψυχική υγεία». Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον Πρόεδρο της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Χαλκίδος κ. Χρυσόστομο, το Γραμματέα της Επιτροπής π. Πλάτωνα Κρικρή και τα μέλη της Συνοδικής Επιτροπής για την τιμητική πρόσκληση και την εμπιστοσύνη που δείχνουν για τρίτη συνεχόμενη φορά στο πρόσωπό μου. Οφείλω να παραδεχθώ ότι αυτήν τη φορά αισθάνομαι ιδιαίτερη χαρά για έναν ακόμη λόγο: διότι από τη μια πλευρά βρίσκομαι σ αυτόν το χώρο ως καλεσμένη της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Γυναικείων Θεμάτων από την άλλη όμως ο χώρος που λαμβάνει χώρα αυτή η Συνδιάσκεψη, δηλαδή η Ιερά Μητρόπολη Δημητριάδος και Αλμυρού, είναι ο χώρος στον οποίο έχω την τιμή να εργάζομαι από το Δεκέμβριο του Η χαρά αυτή γίνεται μεγαλύτερη εάν λάβετε υπόψη σας ότι η Ιερά Μητρόπολη Δημητριάδος σε χρονικό διάστημα μικρότερο των δέκα ημερών φιλοξενεί και πάλι μια συνάντηση που αφορά στη συμμετοχή των γυναικών στη ζωή και το έργο της Εκκλησίας. Από 8-12 Ιουνίου 2008, στον ίδιο ακριβώς χώρο η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος φιλοξένησε τη Διο-ορθόδοξη Συνδιάσκεψη Γυναικών με θέμα: «Ήσαν δε εκεί γυναίκες πολλαί (Μτ.27,55) Η συμμετοχή των γυναικών στην Οικουμενική Κίνηση. Παρελθόν, Παρόν, Μέλλον», η οποία διοργανώθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος του Παγκοσμίου Συμβουλίου των Εκκλησιών «Γυναίκες στην Εκκλησία και την Κοινωνία» και έλαβαν μέρος 45 ορθόδοξες γυναίκες από 18 χώρες. Το θέμα που καλούμαι να αναπτύξω: «πίστη και ψυχική υγεία» είναι σύνθετο. Τι είναι η πίστη για την ορθόδοξη θεολογία και παράδοση; Συγκεκριμένα, πως κατανοείται η πίστη όλων αυτών των γυναικών που αναφέρονται στα κείμενα της Αγίας Γραφής και ιδιαίτερα της Καινής Διαθήκης αλλά και στη γραπτή μας πατερική και λειτουργική παράδοση; Με ποιον

2 τρόπο τα παραδείγματα αυτά μπορούν να αποτελέσουν για εμάς σήμερα, πηγή έμπνευσης, θάρρους, σταθερό σημείο αναφοράς, σε έναν κόσμο μάλιστα που συνεχώς αλλάζει και μεταβάλλεται; Μελέτες που έχουν γίνει τις τελευταίες δεκαετίες τόσο στο χώρο της ψυχολογίας όσο και στο χώρο της θεολογίας έχουν αποδείξει τη στενή σχέση μεταξύ θρησκευτικής πίστης και υγείας. Αρχίζει δηλ. να ενισχύεται με επιστημονικά πλέον τεκμήρια μια βασική βιβλική αλήθεια, ότι δηλ. η σωματική μας υγεία προσδιορίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη συναισθηματική και πνευματική μας κατάσταση. Η εισήγηση θα προσπαθήσει να ορίσει και να προσδιορίσει θεολογικά τη σημασία της πίστης και της ψυχικής υγείας και στη συνέχεια να εκθέσει παραδείγματα και μαρτυρίες, που δείχνουν ότι η πίστη δεν αποτελεί μια αφηρημένη νοητική κατάσταση αλλά ζωντανό βίωμα που επιδρά και συμβάλλει θετικά στον τρόπο που σκεφτόμαστε, συνάπτουμε σχέσεις με το συνάνθρωπο, αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα και τις δυσκολίες, που κατανοούμε όλα όσα λαμβάνουν χώρα γύρω μας, με κορυφαίο το πιο δύσκολο και τραγικό σημείο της ζωής, τον ίδιο το θάνατο 1[1]. Ι. Ο όρος πίστη και η σημασία του Για την Αγία Γραφή, η πίστη είναι η πηγή και το κέντρο όλης της θρησκευτικής ζωής. Στο σχέδιο της Θείας Οικονομίας που πραγματοποιείται στα πλαίσια του χρόνου, ο άνθρωπος οφείλει να απαντήσει με πίστη. Βαδίζοντας στα ίχνη του Αβραάμ, που σύμφωνα με τον Παύλο είναι ο «πατέρας πάντων των πιστευόντων» (Ρωμ. 4,11), οι μαθητές του Ιησού οφείλουν να ακολουθούν το δρόμο του δασκάλου τους (Πραξ. 2,44 και 1 Θες.1,7). Η ποικιλία του εβραϊκού λεξιλογίου για την πίστη αντανακλά τον πολυσύνθετο χαρακτήρα της πνευματικής διαθέσεως του πιστού. Δύο ρίζες κυριαρχούν στα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης: η ρίζα aman, που αναφέρεται στη σταθερότητα και τη βεβαιότητα και η ρίζα bajah που αναφέρεται στην ασφάλεια και στην εμπιστοσύνη. Το ελληνικό λεξιλόγιο για την πίστη είναι ακόμη πιο ποικίλο. Η ελληνική θρησκεία δεν έδινε την ίδια πρακτική σημασία στην πίστη με αυτήν της ιουδαϊκής παράδοσης. Οι Ο λοιπόν στην προσπάθειά τους να μεταφράσουν τα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης στα ελληνικά με επιτυχία, απέδωσαν τον όρο bajah με τις λέξεις ελπίς, ελπίζω, πέποιθα, και τη λέξη aman με το πίστη, πιστεύω, αλήθεια. Η γενικότερη μελέτη του λεξιλογίου της Αγίας Γραφής φανερώνει ότι η σημασία της πίστης έχει δύο πόλους: από τη μια δηλώνει την εμπιστοσύνη που απευθύνεται σ ένα πρόσωπο και δεσμεύει 1[1] Για το θάνατο βλ. τον τόμο που κυκλοφόρησε πρόσφατα: Δημήτριος Μαγριπλής (επιμ.), Όψεις του πολιτιστικού φαινομένου. Επιστημολογικές Προσεγγίσεις του θανάτου και της Ζωής, Επιστημονική Σειρά: Θεός- Άνθρωπος - Κοινωνία, Θεσσαλονίκη: Εκδοτικός Οίκος: Αντ. Σταμούλη, 2008.

3 ολόκληρο τον άνθρωπο, και, από την άλλη, ένα διάβημα της διανοίας που ένας λόγος ή ορισμένα σημεία της επιτρέπουν να προσεγγίσει πραγματικότητες που δε φαίνονται (Εβρ. 11,1). 2[2] Ολόκληρη η Καινή Διαθήκη αποτελεί ένα μάθημα πίστης. Ο πιστός Δούλος είναι ο Ιησούς Χριστός, Υιός και Λόγος του Θεού, ο αληθινός πιστός που έρχεται να εκπληρώσει τη Γραφή και το έργο του Πατέρα του (Μκ. 10,45. Λκ. 24,44 κ.α.). Στο πρόσωπό του τηρούνται όλες οι υποσχέσεις του Θεού, σ αυτόν βρίσκεται η σωτηρία και η δόξα των εκλεκτών, με αυτόν οι άνθρωποι καλούνται από τον Πατέρα να καταστούν κοινωνοί του και δι αυτού οι πιστοί να ενδυναμώνονται και να μένουν πιστοί στην κλίση τους μέχρι τέλους. Στην Καινή Διαθήκη ο όρος «πιστός» δηλώνει τους μαθητές του Ιησού που πιστεύουν σε αυτόν (Πραξ. 10,45. 2 Κορ. 6,15. εφ. 1,1). Αυτός ο όρος προϋποθέτει και περιλαμβάνει τις αρετές της ειλικρίνειας, της μετανοίας, της συγχώρησης και κυρίως της αγάπης (Φιλ. 4,8). Τα θαύματα του Ιησού και των μαθητών του επιτελούνται εκεί που υπάρχει πίστη. Είναι ολοφάνερο στην Καινή Διαθήκη ότι τα θαύματα δεν οδηγούν τον άνθρωπο στην πίστη, «αλλ ότι την προϋποθέτουν. Ο Ιησούς δεν ενεργεί θαύματα για να προσκαλέσει την πίστη, αλλά ενεργεί εκεί όπου τη διαπιστώνει ενώ οι θρησκευτικοί ηγέτες του λαού προκαλούν τον Ιησού να προβεί σε κάποιο θαυματουργικό γεγονός για να πιστέψουν, θέλοντας προφανώς να στηρίξουν την πίστη στο θαύμα, ο Ιησούς οριοθετεί αντίστροφα τη σχέση πίστης και θαύματος, θεωρώντας το δεύτερο ως αποτέλεσμα της πρώτης». 3[3] Επιπλέον, ο Λόγος και τα θαύματα του Ιησού έθεταν εξ αρχής το βασικό ερώτημα: «τις άρα ούτος εστίν;» (Μκ.4,41. 6, 1-6). Ο Πέτρος και η Μάρθα, η αδελφή του Λαζάρου είναι σύμφωνα με τα ευαγγέλια αυτοί που δίνουν τη σωστή απάντηση στο ερώτημα αυτό «συ ει ο Χριστός» (Μτ. 16, 13-16). Γύρω από τον Ιησού σχηματίζεται λοιπόν μια κοινότητα, που ο πολυτιμότερος συνδετικός της κρίκος είναι η πίστη σ Εκείνον και στο λόγο του και στη συνέχεια η πίστη αυτή εκφράζεται με τα έργα αγάπης. Ο Ιησούς επιμένει στο σημείο αυτό όταν λέει: «μείνατε εν τη αγάπη τη εμή. Εάν τας εντολάς μου τηρήσητε, μενείτε εν τη αγάπη μου, καθώς εγώ τας εντολάς του πατρός μου τετήρηκα και μένω αυτού εν τη αγάπη» (Ιω. 15,9 εξ. 14, εξ). Μπροστά στους επερχόμενους αγώνες και διωγμούς, η Αποκάλυψη παροτρύνει τους πιστούς στη μέχρι «θανάτου υπομονήν και πίστιν των αγίων» 2[2] Βλ. «Πίστη», Λεξικό Βιβλικής Θεολογίας, Αθήνα: Βιβλικό Κέντρο «Άρτος Ζωής», σελ [3] Ιω. Καραβιδόπουλου, Το κατά Μάρκον Ευαγγέλιον, Θεσσαλονίκη 1988, σελ Για το θαύμα και τη σημασία του στην αρχαία ελληνική γραμματεία, στον ελληνιστικό Ιουδαϊσμό, την Αγία Γραφή και στον αρχέγονο χριστιανισμό βλ. Theological Dictionary of the New Testament, εκδ. G. Kittel, τομ. 3, Michigan , σ

4 (13,10). Στη ρίζα αυτού του λόγου υπάρχει πάντα η πασχαλινή πίστη σ Εκείνον που μπορεί να πει: «εγενόμην νεκρός και ιδού ζων ειμί εις τους αιώνας των αιώνων» (1,18) στο Λόγο του Θεού που εγκαθιστά ακατανίκητα τη βασιλεία του. Εάν τώρα θέλουμε να δώσουμε παραδείγματα από την Καινή Διαθήκη για τη σχέση Ιησού, γυναικών και πίστης αυτά είναι πολλά. Θα αναφέρουμε μόνο ενδεικτικά ότι οι γυναίκες βρίσκονται από την αρχή κοντά του διακονώντας και ενισχύοντας το ιεραποστολικό του έργο : «και γυναίκες τινές αι ήσαν τεθεραπευμέναι από πνευμάτων πονηρών και ασθενειών, Μαρία η καλουμένη Μαγδαληνή, αφ η δαιμόνια επτά εξεληλύθει και Ιωάννα γυνή Χουζα επιτρόπου Ηρώδου και Σουσάνα και έτεραι πολλαί, αίτινες διηκόνουν αυτοίς των υπαρχόντων αυταίς» (8,3) και παραμένουν πιστές μέχρι το τέλος της επίγειας δράσης του δηλ. μέχρι το Σταυρό: «ήσαν δε εκεί γυναίκες πολλαί από μακρόθεν θεωρούσαι» (Ματ.27,55). Ο Ιησούς γεύεται τη βαθιά και ειλικρινή πίστη των γυναικών, το γεγονός δηλ. ότι τον αναγνωρίζουν ως Μεσσία και Σωτήρα τους και γίνεται ο θεραπευτής και το πρόσωπο που αλλάζει σύνολη την ύπαρξή τους. Ας θυμηθούμε την αιμορροούσα γυναίκα, που ταπεινά εκλιπαρεί για τη θεραπεία της και πιστεύει ότι «εάν μόνον άψωμαι του ιματίου αυτού σωθήσομαι». Ο Ιησούς απαντά και θεραπεύει: «θάρσει θύγατερ, η πίστις σέσωκεν σε» (Μτ. 9, 20-22). Παράδειγμα σημαντικό, επίσης, είναι η ανώνυμη γυναίκα κατά το Ματθαίο και Μάρκο (αμαρτωλή κατά το Λουκά και η Μαρία η αδελφή του Λαζάρου κατά τον Ιωάννη) που τολμά να παραβεί τις συνήθειες των δείπνων και κυριολεκτικά εισβάλλει στον οίκο του Σίμωνα, αλείφοντας με μύρο την κεφαλή και τα πόδια του Ιησού, δηλώνοντας με αυτόν τον τρόπο την πίστη της στο πρόσωπό του και την αποστολή του, αναγνωρίζοντας και αυτή, εν ολίγοις την Μεσσιανική του ιδιότητα. Και αυτή η γυναίκα, αγκαλιάζεται και πάλι με την ίδια αγάπη από τον Ιησού, ο οποίος δηλώνει: «η πίστις σου σέσωκεν σε. πορεύου εν ειρήνη» (Λκ. 7, 36-50). Και αν αυτά είναι κάποια από τα πολλά παραδείγματα της Καινής Διαθήκης, ο ενδιαφερόμενος/η μπορεί να ανατρέξει σε βίους αγίων γυναικών, οσίων και μαρτύρων, που καθ όλη τη διάρκεια της ιστορικής διαδρομής της Εκκλησίας διακόνησαν, ομολόγησαν και πέθαναν με μαρτυρικό θάνατο εξαιτίας της βαθιάς πίστης τους στο πρόσωπο του Ιησού και της Εκκλησίας του. Χαρακτηριστικό γνώρισμα του χριστιανικού μαρτυρίου εξάλλου δεν είναι απλώς ο θάνατος, αλλά και η πρόθεση του μάρτυρα να τον υπομείνει θεληματικά, προκειμένου, συμμετέχοντας έτσι στο πάθος του Χριστού, να διακηρύξει την πίστη και την αγάπη του στον Χριστό και να βιώσει τη χαρά

5 της αναστάσεως στη Βασιλεία των Ουρανών. 4[4] Εξάλλου ο ίδιος ο Κύριος αναφέρει ότι ο δρόμος στον οποίο μας προσκαλεί δεν είναι δρόμος εύκολος αλλά «και ος ου λαμβάνει τον σταυρόν αυτού και ακολουθεί οπίσω μου, ουκ εστίν μου άξιος. Ο ευρών την ψυχήν αυτού απολέσει αυτήν και ο απολέσας την ψυχήν αυτού ένεκεν εμού ευρήσειν αυτήν».(μτ.10,38) 2. Η έννοια της ψυχικής υγείας Τι είναι ψυχή; Η ψυχή ως ανθρωπολογικός όρος έχει οντολογικό περιεχόμενο στη θεολογική σκέψη. Η ψυχή δεν είναι ένα μέρος που μαζί με το σώμα συναποτελεί το ανθρώπινο ον αλλά δηλώνει ολόκληρο τον άνθρωπο, εμψυχωμένο από το πνεύμα ζωής. Στις βιβλικές γλώσσες, οι όροι ψυχή, nephes (εβρ.) και anima (λατ.) συνδέονται λίγο πολύ άμεσα με την παραστατική εικόνα της πνοής. 5[5] Αν η ψυχή είναι το σημείον της ζωής δεν είναι και η πηγή της σύμφωνα με τη βιβλική παράδοση. Κι εδώ βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα στη σημιτική και την πλατωνική άποψη. Για τη δεύτερη, η ψυχή είναι ταυτόσημη με το πνεύμα, του οποίου αποτελεί απόρροια και παρέχει στον άνθρωπο αυτονομία. Για τη σημιτική αντίληψη πηγή της ζωής δεν είναι η ψυχή αλλά ο Θεός δια του Πνεύματος του: «ενεφύσησεν εις το πρόσωπον αυτού πνοήν (nesamah) ζωής, και εγένετο άνθρωπος εις ψυχήν (nephes) ζώσαν» (Γεν.2,7). Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης λέει ότι: «μήτε ασώματον είναι ψυχήν, μήτε άψυχον σώμα» και αποφαίνεται ότι «άνθρωπος δε κυρίως κατ αυτήν την ψυχήν». Στην ψυχολογία η ψυχή χρησιμοποιείται ως τεχνικός όρος που οριοθετεί τις «ψυχικές» ενέργειες και εκδηλώσεις του ανθρώπου αλλά δεν είναι το μόνο στοιχείο που χαρακτηρίζει τον άνθρωπο καθ εαυτού. Ο Freud μίλησε για την «ψυχική συσκευή» του ανθρώπου, που αντιστοιχεί στον εσωτερικό ψυχικό του κόσμο και καθορίζει τα στάδια της εξέλιξης και τη μορφή που παίρνει για να εκφραστεί στη συμπεριφορά του. 6[6] 4[4] Για αναλυτική παρουσίαση βίων γυναικών μαρτύρων αγίων και οσίων της Ορθοδόξου Εκκλησίας βλ. Δημητρίου Τσάμη, Μητερικόν. Όπως αναφέρει στον πρόλογο του 6 ου τόμου ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος, Αρχιμανδρίτης Αλέξιος: «εις την ζοφώδη νύκτα των παθών αι οσίαι Μητέραι γίνονται, ως η Κυρία Θεοτόκος, φωτοδόχοι λαμπάδες εμφαίνουσαι εις πάντα φιλόθεον αγωνιστήν της ευσεβείας την ουρανοδρόμον πορεία της θείας επιφανείας. Δια της καταθέσεως της πνευματικής εμπειρίας τούτων των σκηνωμάτων της θείας δόξης, οι εν αγνοία έρχονται εις φωτισμόν θεογνωσίας, οι καθεύδοντες εγείρονται προς άσκησιν οσιακών παλαισμάτων και οι αθλούμενοι εις τον στίβον της Εκκλησίας διδάσκονται την υπέρβασιν των μεθοδειών του αντικειμένου». 5[5] Βλ. «Ψυχή», Λεξικό Βιβλικής Θεολογίας, Αθήνα: Βιβλικό Κέντρο «Άρτος Ζωής», σελ [6] Μαρία Νασιάκου, «Προσωπικότητα» στο Εισαγωγή στην Ψυχολογία, τόμος Β, Στέλλα Βοσνιάκου (επιμ.), Αθήνα: Gutenberg, 1999, σελ

6 Για να ορίσουμε τώρα την ψυχική υγεία θα πρέπει μάλλον να κινηθούμε αντίστροφα. Για την ψυχολογία η ψυχική ή διανοητική νόσος έγκειται στη βιολογική αδυναμία του ανθρώπου να εκφράσει αυτό που πραγματικά είναι, δεδομένου ότι κάθε ψυχική ενέργεια απαιτεί και υγιές όργανο για να εκδηλωθεί. Για τους ψυχολόγους ένας βασικός παράγοντας δηλωτικός της ψυχική υγείας ή της απουσίας της είναι το λεγόμενο «αυτοσυναίσθημα». Το να νιώθει δηλαδή κανείς ευχαριστημένος, να νιώθει ότι τα πράγματα πάνε καλά. Πρόκειται δηλαδή για την καλή ή αισιόδοξη διάθεση. Αυτή περιλαμβάνει «μια διαδικασία και ετοιμότητα για συνεχή αλλαγή του ατόμου και προσαρμογή του τέτοια, ώστε να αντιμετωπίζει κανείς τα προβλήματα της ζωής, να κατακτά τη ζωή και να τη χαίρεται». 7[7] Στο προφανές βέβαια τι είναι φυσιολογικό και τι όχι δεν υπάρχει απόλυτα αντικειμενική απάντηση ή για να είμαστε ακόμη πιο ακριβείς αυτό που μπορεί να είναι καλό και φυσιολογικό για ένα άτομο να είναι αντίστροφα αδύνατο για κάποιο άλλο. Η έννοια της ψυχοπαθολογίας σκιαγραφείται από διάφορους παράγοντες και παραμέτρους: από γενετικές καταβολές (ανατομία και λειτουργία του νευρικού συστήματος) και από περιβαλλοντικές επιδράσεις, από το σύνολο δηλ. των γνώσεων και της μάθησης, της εμπειρίας καλύτερα που συσσωρεύει ο άνθρωπος και παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση ενός πλαισίου για την αξιολογική αποτίμηση κάθε ενέργειας και πράξης του. 8[8] Ο δυτικός πολιτισμός, παρόλο που υπήρξε βαθιά επηρεασμένος από την ελληνική σκέψη και το χριστιανισμό, βασίζεται σήμερα σε ένα καταναλωτικό-ανταγωνιστικό σύστημα, το οποίο προβάλει ως βασικούς άξονες για την προσωπική ευτυχία του ανθρώπου τις οικονομικές-τεχνικές αξίες και αγνοεί τις συναισθηματικές, πνευματικές αξίες και την ανάγκη του ατόμου για συλλογική ταυτότητα. Η κατάσταση αυτή οδηγεί μοιραία στην καταστροφή του άμεσου και ευρύτερου κοινωνικού ιστού και περιθωριοποιεί μεγάλες μερίδες του κοινωνικού συνόλου. Αυτές είναι κάποιες από τις αιτίες που οδηγούν ολοένα και περισσότερα άτομα σε επαγγελματίες θεραπευτές για την αντιμετώπιση ήπιων έως και σοβαρών ψυχολογικών προβλημάτων. Η σύγχρονη ψυχοθεραπεία επιχειρεί την επανεύρεση του αυθεντικού ανθρώπου, όσο αυτό είναι βέβαια εφικτό, με την εξόρυξη και αφαίρεση των στοιχείων εκείνων που θεωρείται ότι καταλύουν την εσωτερική ειρήνη του ανθρώπου και συγκροτούν τον τύπο της αποκλίνουσας συμπεριφοράς. 9[9] Βασικό εργαλείο της ψυχοθεραπευτικής τεχνικής είναι ο διάλογος μεταξύ του θεραπευτού και του θεραπευομένου με ποικίλες προεκτάσεις. Η ψυχοθεραπευτική διαδικασία έχει ορθά παραλληλιστεί με την εργασία του αρχαιολόγου ο οποίος ανασυνθέτει από τα υπολείμματα των ευρημάτων την 7[7] Νίκος Παπαδόπουλος, Ψυχολογία. Σύγχρονη Πειραματική, Αθήνα 2000, σελ [8] Μίκα Φατούρου -Χαρίτου, «Ψυχοθεραπευτική Πράξη», Εισαγωγή στην Ψυχολογία, όπ.παρ., σελ [9] π. Στυλιανού Καρπαθίου, Η εξομολόγηση ως ψυχοθεραπευτική διαδικασία, Διάβαση 19, 1999, σελ

7 αρχική μορφή ενός κατεστραμμένου μνημείου. Με άλλα λόγια σκοπός της ψυχοθεραπείας είναι η επανάκαμψη και αποκατάσταση της ψυχικής λειτουργίας του ανθρώπου στο «κατά φύσιν» και η αποδρομή από του πάσχοντος κάθε αισθήματος που παραβιάζει ή καταργεί την ποιότητα της ζωής. Θα σας παρακαλούσα τώρα με βάση αυτά τα ελάχιστα που ανέφερα να φέρετε στο μυαλό σας ένα θαύμα του Ιησού, ας πούμε το θαύμα με την κόρη της Χαναναίας, και σκεφτείτε ακριβώς τα βήματα που ακολουθεί (Μτ. 15, 21-28). Ο Ιησούς πριν τελέσει το θαύμα ή τη συγχώρεση των αμαρτιών συζητά, ρωτά να μάθει και να διαπιστώσει εάν ο άνθρωπος έχει συνείδηση του προβλήματος, πίστη στη δυνατότητα ίασης του και πίστη ότι ο Ιησούς είναι η Οδός της Θεραπείας. Υπάρχει βέβαια και μια άλλη προϋπόθεση για την τελική ίαση, η μετάνοια. Η μετάνοια για την παράδοσή μας δεν αποτελεί απλώς αποδοχή της αμαρτίας μας. Και ας λάβουμε υπόψη μας σε αυτό το σημείο ότι ο όρος αμαρτία συνοψίζει το βαθύτερο και ουσιαστικότερο πρόβλημα του ανθρώπου όλων των εποχών, ένα πρόβλημα στο οποίο η ορθόδοξη θεολογία και παράδοση βάζει στο κέντρο της ζωής, της ταυτότητας και της αυτοσυνειδησίας της. Η λέξη είναι σύνθετη από το στερητικό α και το ρήμα μείρομαι που σημαίνει μετέχω, συμμετέχω, κοινωνώ. Η αμαρτία λοιπόν συνδέεται με την απουσία μετοχής και συμμετοχής στο γεγονός Χριστός. Γι αυτό και η μετάνοια αποτελεί μια ριζική αλλαγή της νοοτροπίας, μια μεταστροφή του νου και του λογισμού. Η μετάνοια δεν είναι μέσο παρηγοριάς και ανακούφισηςμπορεί να είναι και αυτό βέβαια, αλλά ποτέ μόνο αυτό- απέναντι στη διαμαρτυρία της κτιστότητας, ούτε αποκάλυψη τρόπων υπέρβασή της μέσω του ιδίου του κτιστού, αλλά δια του προσανατολισμού έξω από τον εαυτό του. Είναι η μετάθεση του κέντρου βάρους από τις αποτυχίες και τις επιτυχίες, στη σχέση. Είναι η μετακίνηση από τα διλήμματα του καλού και του κακού στο Όντως Ον. Είναι η παράθεση όλου του εαυτού «παρά τους πόδας του Χριστού». Όπως λέει ο Ισαάκ ο Σύρος μετάνοια είναι «να καίγεται η καρδιά σου για όλους και για όλα, για τους ανθρώπους, τους εχθρούς, τα όρνεα, τα δέντρα, ακόμη και για τους δαίμονες». 3. Πίστη και ψυχική υγεία σε διάλογο; Το ερώτημα που προκύπτει από όσα αναφέρθηκαν είναι εάν και ποιο ρόλο μπορούν να παίξουν οι υγιείς πνευματικές προϋποθέσεις που μπορεί να προσφέρει ένα θρησκευτικό σύστημα σαν το Χριστιανισμό- στην ψυχική υγεία του ανθρώπου και ποια επίσης μπορεί να είναι η επίδρασή τους στα διάφορα βιολογικά ελλείμματα που εκ καταβολής ακολουθούν τον πάσχοντα «ψυχικά»; 10[10] 10[10] Ι. Yalom, Θρησκεία και Ψυχιατρική, μετφ.ευ. Ανδριτσάνου-Γ. Ζέρβας, Αθήνα: Εκδ. Άγρα, 2003

8 Η απάντηση στο πρώτο ερώτημα είναι καταφατική, τουλάχιστον στο πρώτο σκέλος της. Η καταφατική απάντηση δε δίνεται τυχαία αλλά με βάση έρευνες και μελέτες - που ξεκίνησαν από τον προτεσταντικό κυρίως κόσμο- και δείχνουν ότι ασθενείς που αντιμετώπιζαν ψυχολογικής υφής προβλήματα με άμεση επίδραση και στη σωματική τους υγεία, παράλληλα με τη σχετική επιστημονική υποστήριξη επέτυχαν ενίσχυση της πίστης τους, με συγκεκριμένη ποιμαντική μέθοδο, με αποτέλεσμα να ανακουφιστούν γρηγορότερα και αποτελεσματικότερα από τα συμπτώματα της ασθένειας τους. 11[11] Γι αυτό και όταν στην τάξη μιλούμε για τα θαύματα του Ιησού θυμίζω στους μαθητές και τις μαθήτριες ότι οι διηγήσεις των θαυμάτων δεν αποτελούν ιστορίες μιας άλλης εποχής, που γίνονται σημείο αναφοράς περιστασιακά ούτε επίσης επιλέγονται τυχαία στη λατρεία της Εκκλησίας, αλλά αποτελούν εμπειρίες για το εδώ και το τώρα, που δηλώνουν ακριβώς την πίστη της εκκλησίας πως το γεγονός Χριστός επιδρά και μεταμορφώνει τον άνθρωπο κάθε εποχής και τόπου. Δε χρειάζεται βέβαια σε μια παράδοση σαν τη δική μας να αναφερθούμε εκτενώς και στην θεραπευτική επίδραση της προσευχής. Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας κατανόησαν την ψυχική διάσπαση και σύγκρουση του ανθρώπου με τον εαυτό του ως οντολογική συνέπεια της παραβάσεως της εντολής του Θεού στον ψυχισμό των πρωτοπλάστων. Να πούμε εδώ ότι η χριστιανική διδασκαλία περί της γενέσεως και λειτουργίας της ψυχικής σύγκρουσης του ανθρώπου με τον εαυτό του, όπως κατανοήθηκε στο χώρο της πατερικής ανθρωπολογίας και γενικά της ορθοδόξου πνευματικότητας, προηγήθηκε όλων των ψυχολογικών θεωριών, αφού οι δεύτερες εμφανίζονται στο δεύτερο μισό του 19 ου αιώνα. Αυτό δε δηλώνει απαραιτήτως ανωτερότητα της πρώτης εξαιτίας της χρονικής της προτεραιότητας. Δηλώνει όμως άμεσα το ενδιαφέρον της Εκκλησίας για το ανθρώπινο πρόσωπο, τη λύτρωσή του από τη διάσπαση και τη σύγκρουση και την αρμονική του συνύπαρξη με το Θεό και το συνάνθρωπο. Κατά τον άγιο Γρηγόριο Νύσσης ο τρόπος ζωής των ανθρώπων ήταν κατ αρχάς μονοειδής, χωρίς δηλαδή διασπάσεις και ενδοψυχικές συγκρούσεις. Για τη διατήρηση δε και προστασία αυτού ακριβώς τρόπου ύπαρξης ο Θεός απαγόρευσε τη βρώση του καρπού, το οποίο ήταν «σύμμικτος εκ των εναντίων η φύσις, του κακού προ το καλόν συγκεκραμμένου». Αλλά εκουσίως ο άνθρωπος «εν τω αυτεξουσίω κινήματι καταλιπών την αμιγή του χείρονος 11[11] Ο Smiley Blanton αναφέρει χαρακτηριστικά: «Ο σύγχρονος γιατρός δεν θεωρεί την αισθηματική, την ηθική, την πνευματική ζωή του ανθρώπου σαν ιδιαίτερες ιδιότητες της φυσικής ζωής. Πιστεύει ότι ο άνθρωπος αποτελεί ένα σύνολο, μια μονάδα πνευματική και φυσική.οι γιατροί έμαθαν ότι η αρρώστια δεν προκαλείται μόνο από χημικές ανωμαλίες του σώματος ή ανωμαλία υπερασπίσεως του σώματος από τα μικρόβια. Η αρρώστια μπορεί να προκληθεί και από αισθηματική απορύθμιση, που προξενεί διάφορους φόβους, ακόμη και νοσηρές έχθρες, που προκαλούν ανωμαλίες στις χημικές διεργασίες του σώματος», «Η πίστη που Θεραπεύει», στο Η πίστη είναι η Απάντηση, Norman Vincent Peale/ Smiley Blanton, Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Πουρνάρα, 1988, σελ.241.

9 μοίραν την εκ των εναντίων σύγκρατον επεσπάσατο» 12[12]. Επίσης κατά τον άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή «Η των ανθρώπων φιλαυτία εις πολλάς μοίρας την μιαν φύσιν κατένεμε και καθ εαυτής την φύσιν δια της γνώμης εξόπλισε». 13[13] Εξάλλου και ο όσιος Ιωάννης της Κλίμακος εκφράζει τη δική του αγωνία και προβληματισμό σε σχέση με τις θετικές και αρνητικές όψεις της συνύπαρξης με τον εαυτό: «Ποιο είναι το μυστήριο που με περιβάλλει; Πως εξηγείται η μείξις που παρατηρείται σε εμένα; Πως στον εαυτό μου είμαι φίλος και εχθρός;». 14[14] Θα πρέπει να πούμε ότι η διατάραξη της σχέσεως ανθρώπου Θεού, σύμφωνα με την παράδοσή μας, δεν είναι μια διατάραξη με ηθικό ή δικανικό χαρακτήρα. Είναι μια διατάραξη που δυσκολεύει ή σταματά την δυναμική πορεία προς τον αγιασμό, την τελείωση και τη θέωση. Με την πτώση ο άνθρωπος δεν αρνείται την ύπαρξη του Θεού αλλά θεωρεί ότι αντλεί την ύπαρξη του μόνο από τον ίδιο του τον εαυτό του. Αυτή η επιλογή σηματοδοτεί έκτοτε ένα νέο τρόπο σκέψης και κατανόησης του κόσμου και της ζωής, που τον χαρακτηρίζει η απολυτοποίηση του μέρους, η διαστρέβλωση, η διαβολή, η αποσπασματική θεώρηση του σύμπαντος κόσμου. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει και ο Κωνσταντίνος Κορναράκης: «κατά τη θεολογική σκέψη της εκκλησίας, η δυσλειτουργία της φύσεως κατά την κίνησή της προς το Όλον, όταν ο άνθρωπος απολυτοποιεί τη μερικότητα των επιλογών του, εγκλωβίζοντας κατ αυτόν τον τρόπο την προοπτική της στα όρια της αυτοτέλειας, θεραπεύεται μόνο από τη χάρη του Θεού. Η χαώδης δηλαδή, απόσταση μεταξύ κτιστού και Ακτίστου, γεφυρώνεται από την ένσαρκο Οικονομία του Θεού, δια της σταυρικής θυσίας και Αναστάσεως, διά των οποίων, κατά τον όσιο Θεόδωρο Στουδίτη, ενώνει φυσικώς τα άκρα δι αγαθότητα» 15[15] Η έξοδος δηλ. από την πτωτική κατάσταση πραγματοποιείται στο πρόσωπο ενός νέου καθολικού Αδάμ, του δεύτερου προσώπου της Αγίας Τριάδας, κατά τη δογματική διδασκαλία της Εκκλησίας μας, του Χριστού, τη ευδοκία του Πατρός αν Αγίω Πνεύματι. «Ωσπερ γαρ εν τω Αδάμ πάντες αποθνήσκουσι, ούτω και εν τω Χριστώ πάντες ζωοποιηθήσονται» (Α Κορ. 15,22). Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής επανειλημμένως κάνει λόγο για τους τρεις βαθμούς πνευματικής τελειώσεως, χρησιμοποιώντας τους όρους 12[12] Περί ψυχής και αναστάσεως μετά της ιδίας αδελφής Μακρίνης Διάλογος, ΒΕΠΕΣ τ. 68 σελ ) 13[13] Κεφάλαια διάφορα Θεολογικά τε και οικονομικά» Εκατοντάς πρώτη, PG τ.90, στ BC 14[14] Βλ. Ιωάννου του Σιναϊτου «Κλίμαξ». Λόγος Ε, Περί Αγνείας πργρ πγ (εκδ. Ι.Μ. Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής 1978, σ. 216) 15[15] Κωνσταντίνος Κορναράκης «Si vis vitam, para mortem: η αγωνία της υπάρξεως ενώπιον του θανάτου στη διαλεκτική μεταξύ θεολογικής και κοσμικής επιστημονικής σκέψεως», στο Δημήτριος Μαγριπλής (επιμ.), Όψεις του πολιτιστικού φαινομένου. Επιστημολογικές Προσεγγίσεις του θανάτου και της Ζωής, Επιστημονική Σειρά: Θεός- Άνθρωπος- Κοινωνία, Θεσσαλονίκη: Εκδοτικός Οίκος: Αντ. Σταμούλη, 2008, σελ

10 κάθαρση, φωτισμός θέωση ή τελείωση. Για την Εκκλησία αυτή η πορεία από το κατ εικόνα στο καθ ομοίωση αποτελεί και θεραπεία της προσωπικότητας του ανθρώπου. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει και ο αγ. Κλήμης Αλεξανδρείας: «το μεγαλύτερο από όλα τα μαθήματα είναι να γνωρίσει κανείς τον εαυτό του. Γιατί εάν γνωρίσει κανείς τον εαυτό του, θα γνωρίσει και το θεό. Και αν γνωρίσει το Θεό θα γίνει σαν το Θεό». Δεν μπορούμε στο πλαίσιο της παράδοσης μας να μιλούμε για μέθοδο θεραπείας αν την αποξενώσουμε από τη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας, το Μυστήριο της Μετανοίας και Εξομολογήσεως και το κατ εξοχήν Μυστήριο, αυτό της Θείας Ευχαριστίας. Κλείνοντας δεν θα αποφύγω τον πειρασμό να σχολιάσω το ρόλο των πνευματικών/ εξομολόγων σ αυτήν την πορεία προς τη θέωση και τη συμβολή τους όχι μόνο στην πνευματική υγεία του προσώπου αλλά και εν γένει στη ψυχική του υγεία. Προσωπικά μιλώντας δεν έχω κανένα λόγο να παραπονεθώ για την καθοδήγηση και την συμπαράσταση που ο πνευματικός μου πατέρας μου προσφέρει. Ως θεολόγος, όμως, οφείλω να επισημάνω ότι σε πολλές περιπτώσεις ο ρόλος που ο πνευματικός παίζει στη ζωή των πιστών αντί να οδηγεί προς την πνευματική τους πρόοδο, τη ψυχική ηρεμία και τελικά στην αρμονική συνύπαρξη με το Θεό και το συνάνθρωπο, οδηγεί σε ένα πλαίσιο γεμάτο ενοχές, συμπλέγματα και φόβο. Δεν αποδεσμεύει τον άνθρωπο από τις ανασφάλειες του, δεν τον κατευθύνει προς την ελευθερία από τα πάθη και τις αδυναμίες του, αλλά τον καθιστά δέσμιο συγκεκριμένων θέσεων και απόψεων, που λίγη σχέση έχουν με το αυθεντικό νόημα της παράδοσης μας. Μια παρένθεση στο σημείο αυτό. Όταν το λαϊκό στοιχείο ασκεί κριτική στο έργο και το ρόλο των κληρικών, αυτό αυτόματα δε δηλώνει έλλειμμα εκκλησιαστικού φρονήματος. Για το θεολογικό λόγο, που κατά την άποψη μου οφείλει να είναι προφητικός, (και να επισημάνω ότι ο όρος προφητικός δεν αφορά την πρόρρηση μελλοντικών γεγονότων και καταστάσεων αλλά πρώτιστα την καταγγελία όλων των άδικων δομών, συμπεριφορών και καταστάσεων που είναι συνάρτηση και αποτέλεσμα της πτώσεως) η στάση κριτικής και αυτοκριτικής είναι μονόδρομος. Διότι όταν αναφερόμαστε στο Σώμα Χριστού αναφερόμαστε ταυτόχρονα στην ποικιλία των χαρισμάτων και των διακονημάτων. Αλίμονο εάν κάποιο από τα μέλη θεωρήσει τον εαυτό του σημαντικότερο από τα υπόλοιπα. Αλίμονο εάν γίνουμε μόνο μάτι ή μόνο αυτί (Α Κορ. 12, 17).αλίμονο εάν ξεχάσουμε ότι κεφαλή αυτού του σώματος είναι ο Ιησούς Χριστός και μόνον αυτός, στον οποίο όλοι αναφερόμαστε και προς τον οποίο όλοι καλούμαστε να ομοιάσουμε. Κλείνοντας την εισήγησή μου, θα αφήσω να μιλήσουν άλλοι σύγχρονοι θεολόγοι, όπως ο Αλέξανδρος Κατσιάρας, για την πτωτική μας ροπή η οποία εκφράζεται όταν: «δεχόμαστε το Θεό ως τιμωρό και δικαστή, όταν δεχόμαστε ότι η ενανθρώπηση είναι αποτέλεσμα και μόνο του προπατορικού γεγονότος και η σωτηρία μας αποτέλεσμα της αξιομισθίας μας, των καλών μας έργων και

11 των αρετών μας..όταν η ιεραποστολή μας δε βασίζεται στο «έρχου και ίδε» αλλά στην πειθώ ή στο θαύμα, το μυστήριο και το κύρος όταν ο άλλος δεν είναι το ενδεχόμενο μιας σχέσεως αλλά αφορμή επιθέσεως, επειδή δεν πρεσβεύει ό,τι κι εμείς και έτσι ο θεολογικός μας λόγος διεκδικεί μια διευρυμένη αποδοχή a priori όταν απαιτούμε από τους άλλους (φορείς, ομάδες, άτομα) μεταχείριση διαφορετική από τη μεταχείριση που είχε ο Χριστός και κυρίως δυσφορούμε όταν διεκδικώντας ματαιωθούμε, αποθώντας το ευαγγελικό «η εμέ εδίωξαν και υμάς διώξουσι» (Ιω.15,20) και αγνοώντας το «αλλά θαρσείτε εγώ νενίκηκα τον κόσμο». 16[16] Και ο πατήρ Φιλόθεος Φάρος σε άρθρο του για την εξομολόγηση αναφέρει: «Η εκκλησία είναι μια κοινότητα, έχει μια κοινή πορεία και ζωή και επομένως οι άνθρωποι που βρίσκονται στην κοινότητα αυτή μοιράζονται ό,τι έχουν και ό,τι είναι. Ένα πράγμα που μοιράζονται είναι η αμαρτία τους. Η αντίληψη ότι η αμαρτία είναι κάτι που πάμε κρυφά και την λέμε, είναι προβληματική. Και η αμαρτία που πάμε εμείς και λέμε είναι αυτή που εμείς θεωρούμε σοβαρότερη δήθεν. Μάλλον είναι εκείνη που εμείς εφευρίσκουμε για να κρύψουμε την ουσιαστικότερη αμαρτία μας. Γιατί η ουσιαστικότερη αμαρτία-και ψυχική ασθένεια των καιρών μας θα συμπλήρωνα- είναι ο εγωκεντρισμός μας, το γεγονός ότι είμαστε στραμμένοι στον εαυτό μας και αυτολατρευόμαστε. Αυτή είναι η βασική μας αμαρτία, αυτή μας πηγαίνει στην κόλαση. Τα οποιαδήποτε άλλα πράγματα έρχονται στο νου είναι συμπτώματα αυτής της βασικής αμαρτωλής στάσεως». 17[17] Κατά τον Ιωάννη Κορναράκη, ο σύγχρονος άνθρωπος χρειάζεται, σήμερα ίσως περισσότερο από ποτέ, «θαυμαστόν σύμβουλον» για μια ουσιαστική και βαθιά κατανόηση του υπαρξιακού του προβλήματος, «σοφόν αρχιτέκτονα» για μια έγκυρη ενημέρωση για τη δομή και τη λειτουργία του προσωπικού του ψυχοδυναμισμού και «συνετόν ακροατήν» για να γνωρίζει και να μπορεί να τον ακούει και να κατανοεί φωτιστικά τους κραδασμούς της προσωπικής του τραγωδίας. Ζητάει όντως τον επιστήμονα ηγούμενον, ο οποίος κατά τον όσιο Νείλο «ου ραδίως βρίσκεται». 18[18] Η Εκκλησία, ως Σώμα Χριστού, οφείλει να απαντά συνεχώς μέσα από την ποιμαντική της στο ερώτημα: «Υμείς δε τίνα με λέγεται είναι;» (Ματθ. 16,15). Το ερώτημα αυτό απευθύνεται στην Εκκλησία ως σύνολο λαϊκών και κληρικών αλλά και στον καθένα και την καθεμία προσωπικά, αδιάλειπτα και αδιάκοπα σε κάθε χρόνο και τόπο και από την απάντησή μας θα πιστοποιείται εις τους αιώνες η αυθεντικότητα του χριστιανικού μας φρονήματος ή το αντίθετο. 16[16] «Αντί Προλόγου», Διάβαση (θέμα Πτώση), 13, 1998, σελ [17] «Εξομολόγηση», Διάβαση, 22, 1999, σελ [18] «Ποιμαντική συμβουλευτική και ποιμαντικός σύμβουλος», Διάβαση 22, 1999, σελ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος)

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΦΩΤΟΔΟΤΕΣ» - Κορυδαλλών 10 Κάντζα Αττικής 153 51 Phone: 210 6658 551 - Email: fotodotes@yahoo.gr ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) Συγγραφέας: Παπαδημητρακόπουλος Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8 Τι είναι το Άγιο Πνεύμα Διδ. Εν. 8 Κεντρικό γεγονός στη ζωή της Εκκλησίας Το Άγιο Πνεύμα επιφοίτησε στους αποστόλους και παραμένει στην Εκκλησία ως Παράκλητος, για να καθοδηγεί τους πιστούς «Εἰς πᾶσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 1 Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 Αγαπητοί μου Αδελφοί, λίγες ημέρες μετά από τη λαμπρή πανήγυρη της Ανάστασης του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από πνευματική χαρά εορτάζουμε σήμερα τον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΒΡ5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΒΡ5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΒΡ5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Η ισότητα των δύο φύλων στην Παλαιά Διαθήκη. 2. Η ισότητα των δύο φύλων στην Καινή Διαθήκη. 3. Η ισότητα των δύο φύλων στην Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10 «Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα Διδ. Εν. 10 α) Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας Μεγάλη Εβδομάδα: επειδή γιορτάζουμε μεγάλα (σπουδαία) γεγονότα Από την Κυριακή των Βαΐων

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανικές Πρακτικές

Χριστιανικές Πρακτικές Χριστιανικές Πρακτικές του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Χριστιανικές Πρακτικές Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή

Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ 2014 Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για να πεθάνουμε κι εμείς ως προς την αμαρτία και να

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό

Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πνευματική Δύναμη και το Υπερφυσικό Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: Ο Άγιος Πέτρος μετανοών (1600) «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για

Διαβάστε περισσότερα

α/α ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ 1. Αρχαία Εβραϊκή Γλώσσα Βελουδία Σιδέρη- Παπαδοπούλου

α/α ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ 1. Αρχαία Εβραϊκή Γλώσσα Βελουδία Σιδέρη- Παπαδοπούλου Εξάμηνο Α Μαθήματα Υποχρεωτικά ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011 σελ. 1 1. Αρχαία Εβραϊκή Γλώσσα Βελουδία Σιδέρη- Παπαδοπούλου 1/9/2011 Πέμπτη 9:00 Γραφείο 2. Εισαγωγή στην Κωνσταντίνος 7/9/2011 Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ Το σύνολο των Πιστωτικών Μονάδων (), που απαιτούνται για την απόκτηση του Μ.Δ.Ε., ανέρχονται σε 120. Αναλυτικότερα το πρόγραμμα των μαθημάτων διαμορφώνεται ανά κατεύθυνση ως εξής: 1. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΒΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. Δεν ασχολούνται οι Πατέρες με τον Αδάμ ως Αδάμ, αλλά με τον νουν του

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Οι τρεις Ιεράρχες και η Ελληνική φιλοσοφία

Οι τρεις Ιεράρχες και η Ελληνική φιλοσοφία Οι τρεις Ιεράρχες και η Ελληνική φιλοσοφία (π. Γεωργίου Δ. Μεταλληνού, Ομοτ. Καθηγητού Παν/μίου Αθηνών [ ] Είναι, βέβαια, αδύνατο να κατανοηθεί με πληρότητα και ακρίβεια η στάση αυτή των Τριών Ιεραρχών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Μάθημα 6 : Σωτήριος Σ. Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΙΙ (Λουκάς-Πράξεις) 2 Ευαγγέλιο = χαρμόσυνη αγγελία

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Ανθρωπολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Ανθρωπολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Ανθρωπολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης

Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ευαγγελικές αφηγήσεις της Ανάστασης Ενότητα 4 : Η αφήγηση της Ανάστασης στο κατά Λουκάν (Μέρος Α ) Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Ποιμαντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 8: ΟΙ ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 8: ΟΙ ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 8: ΟΙ ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Κυριακή της Σαμαρείτιδος Ιωάν. 4, 5-42 (10/5/2015) Διάλογος ζωής και αλήθειας Το σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, αγαπητοί μου αδελφοί, έχει μεγίστη σημασία για την πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Εκκλησιολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Εκκλησιολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Σωτηριολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας

Η Παύλεια Θεολογία. Σωτηριολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Σωτηριολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Η Παύλεια Θεολογία

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Η Παύλεια Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Η πρόσληψη του Παύλου στις δευτεροπαύλειες επιστολές και σε άλλα κείμενα της αρχαίας Εκκλησίας Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία ΙI

Χριστιανική Γραμματεία ΙI Χριστιανική Γραμματεία ΙI Ενότητα 1-Β Α7-8: Χριστολογία 4ου-5ου αιώνα Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας)

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) (Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) Τ ρ ι ώ δ ι ο Η περίοδος αυτή πήρε το όνομα της από

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Πνευματολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Πνευματολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Πνευματολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπική Ανάπτυξη μέσα από την Αποτυχία

Προσωπική Ανάπτυξη μέσα από την Αποτυχία Προσωπική Ανάπτυξη μέσα από την Αποτυχία του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Προσωπική Ανάπτυξη μέσα από την Αποτυχία Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς ΑΠOΠΑΜΑ ΑΠO ΣΗΝ ΟΜΙΛΙΑ του Π. ΠEΣΡΟΤ ΧΙΡ στο 20ο ΙΕΡΑΠΟΣΟΛΙΚO ΤΝΕΔΡΙΟ ΤΝΕΡΓΑΣΩΝ ΣΟΤ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΤ ΧΡΙΣ. ΟΜΙΛΟΤ ΕΙ ΣΗΝ ΚΑΣΑΚΗΝΩΙΝ ΑΓΙΑ ΣΑΒΙΘΑ Αράχωβης Παρανάσσου Βοιωτίας

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 (ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ - ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ) Μια σύνοψη: Κατανοώντας ορισμένες λέξεις και έννοιες προκύπτει μια ανυπολόγιστη αξία διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Βασισμένοι στην αποκάλυψη του Θεού 3 η Διάλεξη από τη σειρά μαθημάτων: «Διαμορφώνοντας τη θεολογία σου» Οδηγός μελέτης.

Βασισμένοι στην αποκάλυψη του Θεού 3 η Διάλεξη από τη σειρά μαθημάτων: «Διαμορφώνοντας τη θεολογία σου» Οδηγός μελέτης. 1 Βασισμένοι στην αποκάλυψη του Θεού 3 η Διάλεξη από τη σειρά μαθημάτων: «Διαμορφώνοντας τη θεολογία σου» Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Σχεδιάγραμμα Ένα σχεδιάγραμμα του μαθήματος Σημειώσεις Ένα πρότυπο που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού 72. Το προοίμιο που ακολουθεί χρησιμοποιείται στις Λειτουργίες που είτε δεν Θεέ παντοδύναμε και αιώνιε, Δι αυτού ευδόκησες να αποκαταστήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία Εποχής

Διαβάστε περισσότερα

Μκ 5,21 Όταν πέρασε ο Ιησούς με το πλοιάριο πάλι στην απέναντι όχθη, συγκεντρώθηκε πολύς κόσμος γύρω του. Ήταν δίπλα στη λίμνη. 22 Έρχεται τότε ένας

Μκ 5,21 Όταν πέρασε ο Ιησούς με το πλοιάριο πάλι στην απέναντι όχθη, συγκεντρώθηκε πολύς κόσμος γύρω του. Ήταν δίπλα στη λίμνη. 22 Έρχεται τότε ένας Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΟΡΗΣ ΤΟΥ ΙΑΕΙΡΟΥ: Ο χριστός χαρίζει ξανά το δώρο της ζωής Μκ 5,21 Όταν πέρασε ο Ιησούς με το πλοιάριο πάλι στην απέναντι όχθη, συγκεντρώθηκε πολύς κόσμος γύρω του. Ήταν δίπλα στη λίμνη.

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενειακό πνεύμα: ουτοπία ή πραγματικότητα;

Οικογενειακό πνεύμα: ουτοπία ή πραγματικότητα; Οικογενειακό πνεύμα: ουτοπία ή πραγματικότητα; Κάθε χρόνο, μέσα στο μήνα Ιανουάριο υπάρχει η εβδομάδα αφιερωμένη στην προσευχή για την ενότητα των χριστιανών. Κατά τη διάρκεια αυτής της εβδομάδας χριστιανοί

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια

Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να διακρίνουν την πραγματική, πνευματική λατρεία από την τυπική, εξωτερική, και να επιχειρηματολογούν. 2. Να ερμηνεύουν τα κύρια

Διαβάστε περισσότερα

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού Ε ΕΡΩΤΗΜ ΕΠΙΛΟΗ 1 ΕΠΙΛΟΗ 2 ΕΠΙΛΟΗ ΕΠΙΛΟΗ 4 ΣΩΣΤΟ β. λόγω των διωγμών και της Οι πρώτοι χριστιανοί δεν έκτιζαν ναούς. α. επειδή δεν διέθεταν τους πεποίθησης ότι ο Θεός δεν γ. αποκλειστικά και μόνο κατάλληλους

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκεία: ένα παναθρώπινο φαινόμενο. Διδ. Εν. 3

Θρησκεία: ένα παναθρώπινο φαινόμενο. Διδ. Εν. 3 Θρησκεία: ένα παναθρώπινο φαινόμενο Διδ. Εν. 3 Η έννοια της θρησκείας Ο όρος «θρησκεία» συνδέεται με το φαινόμενο της θρησκείας γενικά και με τις επιμέρους θρησκείες ειδικότερα Με το πολυδιάστατο και

Διαβάστε περισσότερα

Οικοδομώντας μια Συστηματική Θεολογία

Οικοδομώντας μια Συστηματική Θεολογία Οικοδομώντας μια Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τέταρτη Οι Δογματικές Θέσεις στην Συστηματική Θεολογία Δόγματα στην Συστηματικότητα 1 Οδηγός Μελέτης Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ HMEΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) 2012

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ HMEΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) 2012 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ HMEΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) 2012 ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ εν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι οι αρχαίοι Έλληνες με την ίδια λέξη, τη διεθνή σήμερα λέξη «λόγος»,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566)

ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566) ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566) ΕΝΑ ΣΗΜΕΙΟ ΚΙ ΕΝΑ ΘΑΥΜΑ «Προσέφεραν αύτω παραλυτικόν» Ένα σηµείο κι ένα θαύµα έκανε σήµερα ό Κύριος µας στο Ευαγγέλιο, σηµειώνει ο αοίδιµος µητροπολίτης Κοζάνης

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) Η Εκκλησία, στην οποία είναι ο χώρος που ενεργεί το Άγιο Πνεύμα, περιλαμβάνεται στη θεϊκή κυριαρχία πάνω στο χρόνο. Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση στην Υπαρξιακή προσέγγιση στην Ψυχοθεραπεία και την Συμβουλευτική

Εκπαίδευση στην Υπαρξιακή προσέγγιση στην Ψυχοθεραπεία και την Συμβουλευτική Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 Εκπαίδευση στην Υπαρξιακή προσέγγιση στην Ψυχοθεραπεία και την Συμβουλευτική Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που εργάζεται για όλους Ο Απόστολος Παύλος, ο διδάσκαλος Ο Σαούλ ήταν ένας πολύ μορφωμένος Ιουδαίος, που ζούσε στην Παλαιστίνη, μια χώρα πολύ κοντά στο νησί μας.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΘΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΞΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΙΟΔΟ ΙΑΝΟΑΡΙΟ-ΦΒΡΟΑΡΙΟ 19 ΙΑΝΟΑΡΙΟ-13 ΦΒΡΟΑΡΙΟ 2015 2η ΟΡΘΗ ΠΑΝΑΛΗΨΗ ΗΜΡ.ΚΔΟΣΗΣ 20/01/2015 (Σύμφωνα με το Προγράμμα Σπουδών του Τμήματος Θεολογίας για το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΘΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΞΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΙΟΔΟ ΣΠΤΜΒΡΙΟ 1 25 ΣΠΤΜΒΡΙΟ 2015 ΠΑΝΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΟΛΟΓΙΑΣ Αριθμ.Πρωτ.: 1582 Ημερομηνία: 30/06/2015 Ημερομηνία Μάθημα Διδάσκων Ώρα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ Ή ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ;

ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ Ή ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ; ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ Ή ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ; Του Πρωτοπρεσβυτέρου π. Αδαμαντίου Αυγουστίδη, Ψυχιάτρου, Λέκτορος Θεολ. Σχολής Παν. Αθηνων. Η άγνοια ή οι λανθασμένες εντυπώσεις σχετικά με το ποιο είναι το περιεχόμενο της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΙΕΡΑΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΕΩΣ

ΠΕΡΙ ΙΕΡΑΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΕΩΣ ΠΕΡΙ ΙΕΡΑΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΕΩΣ 1. Μετάνοια- Εξομολόγηση Το μεγαλύτερο γεγονός της επίγειας ζωής μας είναι αναμφισβήτητα το βάπτισμά μας. Την ημέρα που βαπτισθήκαμε αρνηθήκαμε το διάβολο, τα έργα του, τη λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Να αγαπώ και να Αποδέχομαι τον εαυτό μου

Να αγαπώ και να Αποδέχομαι τον εαυτό μου Να αγαπώ και να Αποδέχομαι τον εαυτό μου του David Batty Εγχειρίδιο Μαθητών Έκδοση 5 Να αγαπώ και να Αποδέχομαι τον εαυτό μου Εγχειρίδιο Μαθητών 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Επιμέλεια: Βασιλική Σωτηριάδη Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά π. Αλέξανδρου Σμέμαν Η επόμενη Κυριακή ονομάζεται Κυριακή της Απόκρεω γιατί στη διάρκεια της εβδομάδας που ακολουθεί αρχίζει μια περιορισμένη νηστεία αποχή κρέατος»

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων : Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής υμνογραφίας (Α - Δ αι.) Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας 2. Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο Υ Π Ο Χ Ρ Ε Ω Τ Ι Κ Α. Μ ά θ η μ α Ώρ/Εβδ. Κωδ. Τ ο μ έ α ς Δ ι δ ά σ κ ω ν Credits ECTS

Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο Υ Π Ο Χ Ρ Ε Ω Τ Ι Κ Α. Μ ά θ η μ α Ώρ/Εβδ. Κωδ. Τ ο μ έ α ς Δ ι δ ά σ κ ω ν Credits ECTS ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΩΡΩΝ/ΜΟΝΑΔΩΝ ΚΑΙ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ (CREDITS) ΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 21: Ο ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 21: Ο ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 21: Ο ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα