ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ"

Transcript

1 ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ Σεβασμιότατε, άγιοι Πατέρες, αγαπητές και αγαπητοί εν Χριστώ αδελφές και αδελφοί. Δρ. Ελένη Κασσελούρη-Χ βασιλειάδη Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος και Αλμυρού Με ιδιαίτερη χαρά δέχτηκα την πρόσκληση της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Γυναικείων Θεμάτων να παραστώ στη Γ Συνδιάσκεψη Γυναικών Εκπροσώπων των Ιερών Μητροπόλεων της Εκκλησίας της Ελλάδος και να αναλύσω το θέμα: «πίστη και ψυχική υγεία». Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον Πρόεδρο της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Χαλκίδος κ. Χρυσόστομο, το Γραμματέα της Επιτροπής π. Πλάτωνα Κρικρή και τα μέλη της Συνοδικής Επιτροπής για την τιμητική πρόσκληση και την εμπιστοσύνη που δείχνουν για τρίτη συνεχόμενη φορά στο πρόσωπό μου. Οφείλω να παραδεχθώ ότι αυτήν τη φορά αισθάνομαι ιδιαίτερη χαρά για έναν ακόμη λόγο: διότι από τη μια πλευρά βρίσκομαι σ αυτόν το χώρο ως καλεσμένη της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Γυναικείων Θεμάτων από την άλλη όμως ο χώρος που λαμβάνει χώρα αυτή η Συνδιάσκεψη, δηλαδή η Ιερά Μητρόπολη Δημητριάδος και Αλμυρού, είναι ο χώρος στον οποίο έχω την τιμή να εργάζομαι από το Δεκέμβριο του Η χαρά αυτή γίνεται μεγαλύτερη εάν λάβετε υπόψη σας ότι η Ιερά Μητρόπολη Δημητριάδος σε χρονικό διάστημα μικρότερο των δέκα ημερών φιλοξενεί και πάλι μια συνάντηση που αφορά στη συμμετοχή των γυναικών στη ζωή και το έργο της Εκκλησίας. Από 8-12 Ιουνίου 2008, στον ίδιο ακριβώς χώρο η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος φιλοξένησε τη Διο-ορθόδοξη Συνδιάσκεψη Γυναικών με θέμα: «Ήσαν δε εκεί γυναίκες πολλαί (Μτ.27,55) Η συμμετοχή των γυναικών στην Οικουμενική Κίνηση. Παρελθόν, Παρόν, Μέλλον», η οποία διοργανώθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος του Παγκοσμίου Συμβουλίου των Εκκλησιών «Γυναίκες στην Εκκλησία και την Κοινωνία» και έλαβαν μέρος 45 ορθόδοξες γυναίκες από 18 χώρες. Το θέμα που καλούμαι να αναπτύξω: «πίστη και ψυχική υγεία» είναι σύνθετο. Τι είναι η πίστη για την ορθόδοξη θεολογία και παράδοση; Συγκεκριμένα, πως κατανοείται η πίστη όλων αυτών των γυναικών που αναφέρονται στα κείμενα της Αγίας Γραφής και ιδιαίτερα της Καινής Διαθήκης αλλά και στη γραπτή μας πατερική και λειτουργική παράδοση; Με ποιον

2 τρόπο τα παραδείγματα αυτά μπορούν να αποτελέσουν για εμάς σήμερα, πηγή έμπνευσης, θάρρους, σταθερό σημείο αναφοράς, σε έναν κόσμο μάλιστα που συνεχώς αλλάζει και μεταβάλλεται; Μελέτες που έχουν γίνει τις τελευταίες δεκαετίες τόσο στο χώρο της ψυχολογίας όσο και στο χώρο της θεολογίας έχουν αποδείξει τη στενή σχέση μεταξύ θρησκευτικής πίστης και υγείας. Αρχίζει δηλ. να ενισχύεται με επιστημονικά πλέον τεκμήρια μια βασική βιβλική αλήθεια, ότι δηλ. η σωματική μας υγεία προσδιορίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη συναισθηματική και πνευματική μας κατάσταση. Η εισήγηση θα προσπαθήσει να ορίσει και να προσδιορίσει θεολογικά τη σημασία της πίστης και της ψυχικής υγείας και στη συνέχεια να εκθέσει παραδείγματα και μαρτυρίες, που δείχνουν ότι η πίστη δεν αποτελεί μια αφηρημένη νοητική κατάσταση αλλά ζωντανό βίωμα που επιδρά και συμβάλλει θετικά στον τρόπο που σκεφτόμαστε, συνάπτουμε σχέσεις με το συνάνθρωπο, αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα και τις δυσκολίες, που κατανοούμε όλα όσα λαμβάνουν χώρα γύρω μας, με κορυφαίο το πιο δύσκολο και τραγικό σημείο της ζωής, τον ίδιο το θάνατο 1[1]. Ι. Ο όρος πίστη και η σημασία του Για την Αγία Γραφή, η πίστη είναι η πηγή και το κέντρο όλης της θρησκευτικής ζωής. Στο σχέδιο της Θείας Οικονομίας που πραγματοποιείται στα πλαίσια του χρόνου, ο άνθρωπος οφείλει να απαντήσει με πίστη. Βαδίζοντας στα ίχνη του Αβραάμ, που σύμφωνα με τον Παύλο είναι ο «πατέρας πάντων των πιστευόντων» (Ρωμ. 4,11), οι μαθητές του Ιησού οφείλουν να ακολουθούν το δρόμο του δασκάλου τους (Πραξ. 2,44 και 1 Θες.1,7). Η ποικιλία του εβραϊκού λεξιλογίου για την πίστη αντανακλά τον πολυσύνθετο χαρακτήρα της πνευματικής διαθέσεως του πιστού. Δύο ρίζες κυριαρχούν στα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης: η ρίζα aman, που αναφέρεται στη σταθερότητα και τη βεβαιότητα και η ρίζα bajah που αναφέρεται στην ασφάλεια και στην εμπιστοσύνη. Το ελληνικό λεξιλόγιο για την πίστη είναι ακόμη πιο ποικίλο. Η ελληνική θρησκεία δεν έδινε την ίδια πρακτική σημασία στην πίστη με αυτήν της ιουδαϊκής παράδοσης. Οι Ο λοιπόν στην προσπάθειά τους να μεταφράσουν τα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης στα ελληνικά με επιτυχία, απέδωσαν τον όρο bajah με τις λέξεις ελπίς, ελπίζω, πέποιθα, και τη λέξη aman με το πίστη, πιστεύω, αλήθεια. Η γενικότερη μελέτη του λεξιλογίου της Αγίας Γραφής φανερώνει ότι η σημασία της πίστης έχει δύο πόλους: από τη μια δηλώνει την εμπιστοσύνη που απευθύνεται σ ένα πρόσωπο και δεσμεύει 1[1] Για το θάνατο βλ. τον τόμο που κυκλοφόρησε πρόσφατα: Δημήτριος Μαγριπλής (επιμ.), Όψεις του πολιτιστικού φαινομένου. Επιστημολογικές Προσεγγίσεις του θανάτου και της Ζωής, Επιστημονική Σειρά: Θεός- Άνθρωπος - Κοινωνία, Θεσσαλονίκη: Εκδοτικός Οίκος: Αντ. Σταμούλη, 2008.

3 ολόκληρο τον άνθρωπο, και, από την άλλη, ένα διάβημα της διανοίας που ένας λόγος ή ορισμένα σημεία της επιτρέπουν να προσεγγίσει πραγματικότητες που δε φαίνονται (Εβρ. 11,1). 2[2] Ολόκληρη η Καινή Διαθήκη αποτελεί ένα μάθημα πίστης. Ο πιστός Δούλος είναι ο Ιησούς Χριστός, Υιός και Λόγος του Θεού, ο αληθινός πιστός που έρχεται να εκπληρώσει τη Γραφή και το έργο του Πατέρα του (Μκ. 10,45. Λκ. 24,44 κ.α.). Στο πρόσωπό του τηρούνται όλες οι υποσχέσεις του Θεού, σ αυτόν βρίσκεται η σωτηρία και η δόξα των εκλεκτών, με αυτόν οι άνθρωποι καλούνται από τον Πατέρα να καταστούν κοινωνοί του και δι αυτού οι πιστοί να ενδυναμώνονται και να μένουν πιστοί στην κλίση τους μέχρι τέλους. Στην Καινή Διαθήκη ο όρος «πιστός» δηλώνει τους μαθητές του Ιησού που πιστεύουν σε αυτόν (Πραξ. 10,45. 2 Κορ. 6,15. εφ. 1,1). Αυτός ο όρος προϋποθέτει και περιλαμβάνει τις αρετές της ειλικρίνειας, της μετανοίας, της συγχώρησης και κυρίως της αγάπης (Φιλ. 4,8). Τα θαύματα του Ιησού και των μαθητών του επιτελούνται εκεί που υπάρχει πίστη. Είναι ολοφάνερο στην Καινή Διαθήκη ότι τα θαύματα δεν οδηγούν τον άνθρωπο στην πίστη, «αλλ ότι την προϋποθέτουν. Ο Ιησούς δεν ενεργεί θαύματα για να προσκαλέσει την πίστη, αλλά ενεργεί εκεί όπου τη διαπιστώνει ενώ οι θρησκευτικοί ηγέτες του λαού προκαλούν τον Ιησού να προβεί σε κάποιο θαυματουργικό γεγονός για να πιστέψουν, θέλοντας προφανώς να στηρίξουν την πίστη στο θαύμα, ο Ιησούς οριοθετεί αντίστροφα τη σχέση πίστης και θαύματος, θεωρώντας το δεύτερο ως αποτέλεσμα της πρώτης». 3[3] Επιπλέον, ο Λόγος και τα θαύματα του Ιησού έθεταν εξ αρχής το βασικό ερώτημα: «τις άρα ούτος εστίν;» (Μκ.4,41. 6, 1-6). Ο Πέτρος και η Μάρθα, η αδελφή του Λαζάρου είναι σύμφωνα με τα ευαγγέλια αυτοί που δίνουν τη σωστή απάντηση στο ερώτημα αυτό «συ ει ο Χριστός» (Μτ. 16, 13-16). Γύρω από τον Ιησού σχηματίζεται λοιπόν μια κοινότητα, που ο πολυτιμότερος συνδετικός της κρίκος είναι η πίστη σ Εκείνον και στο λόγο του και στη συνέχεια η πίστη αυτή εκφράζεται με τα έργα αγάπης. Ο Ιησούς επιμένει στο σημείο αυτό όταν λέει: «μείνατε εν τη αγάπη τη εμή. Εάν τας εντολάς μου τηρήσητε, μενείτε εν τη αγάπη μου, καθώς εγώ τας εντολάς του πατρός μου τετήρηκα και μένω αυτού εν τη αγάπη» (Ιω. 15,9 εξ. 14, εξ). Μπροστά στους επερχόμενους αγώνες και διωγμούς, η Αποκάλυψη παροτρύνει τους πιστούς στη μέχρι «θανάτου υπομονήν και πίστιν των αγίων» 2[2] Βλ. «Πίστη», Λεξικό Βιβλικής Θεολογίας, Αθήνα: Βιβλικό Κέντρο «Άρτος Ζωής», σελ [3] Ιω. Καραβιδόπουλου, Το κατά Μάρκον Ευαγγέλιον, Θεσσαλονίκη 1988, σελ Για το θαύμα και τη σημασία του στην αρχαία ελληνική γραμματεία, στον ελληνιστικό Ιουδαϊσμό, την Αγία Γραφή και στον αρχέγονο χριστιανισμό βλ. Theological Dictionary of the New Testament, εκδ. G. Kittel, τομ. 3, Michigan , σ

4 (13,10). Στη ρίζα αυτού του λόγου υπάρχει πάντα η πασχαλινή πίστη σ Εκείνον που μπορεί να πει: «εγενόμην νεκρός και ιδού ζων ειμί εις τους αιώνας των αιώνων» (1,18) στο Λόγο του Θεού που εγκαθιστά ακατανίκητα τη βασιλεία του. Εάν τώρα θέλουμε να δώσουμε παραδείγματα από την Καινή Διαθήκη για τη σχέση Ιησού, γυναικών και πίστης αυτά είναι πολλά. Θα αναφέρουμε μόνο ενδεικτικά ότι οι γυναίκες βρίσκονται από την αρχή κοντά του διακονώντας και ενισχύοντας το ιεραποστολικό του έργο : «και γυναίκες τινές αι ήσαν τεθεραπευμέναι από πνευμάτων πονηρών και ασθενειών, Μαρία η καλουμένη Μαγδαληνή, αφ η δαιμόνια επτά εξεληλύθει και Ιωάννα γυνή Χουζα επιτρόπου Ηρώδου και Σουσάνα και έτεραι πολλαί, αίτινες διηκόνουν αυτοίς των υπαρχόντων αυταίς» (8,3) και παραμένουν πιστές μέχρι το τέλος της επίγειας δράσης του δηλ. μέχρι το Σταυρό: «ήσαν δε εκεί γυναίκες πολλαί από μακρόθεν θεωρούσαι» (Ματ.27,55). Ο Ιησούς γεύεται τη βαθιά και ειλικρινή πίστη των γυναικών, το γεγονός δηλ. ότι τον αναγνωρίζουν ως Μεσσία και Σωτήρα τους και γίνεται ο θεραπευτής και το πρόσωπο που αλλάζει σύνολη την ύπαρξή τους. Ας θυμηθούμε την αιμορροούσα γυναίκα, που ταπεινά εκλιπαρεί για τη θεραπεία της και πιστεύει ότι «εάν μόνον άψωμαι του ιματίου αυτού σωθήσομαι». Ο Ιησούς απαντά και θεραπεύει: «θάρσει θύγατερ, η πίστις σέσωκεν σε» (Μτ. 9, 20-22). Παράδειγμα σημαντικό, επίσης, είναι η ανώνυμη γυναίκα κατά το Ματθαίο και Μάρκο (αμαρτωλή κατά το Λουκά και η Μαρία η αδελφή του Λαζάρου κατά τον Ιωάννη) που τολμά να παραβεί τις συνήθειες των δείπνων και κυριολεκτικά εισβάλλει στον οίκο του Σίμωνα, αλείφοντας με μύρο την κεφαλή και τα πόδια του Ιησού, δηλώνοντας με αυτόν τον τρόπο την πίστη της στο πρόσωπό του και την αποστολή του, αναγνωρίζοντας και αυτή, εν ολίγοις την Μεσσιανική του ιδιότητα. Και αυτή η γυναίκα, αγκαλιάζεται και πάλι με την ίδια αγάπη από τον Ιησού, ο οποίος δηλώνει: «η πίστις σου σέσωκεν σε. πορεύου εν ειρήνη» (Λκ. 7, 36-50). Και αν αυτά είναι κάποια από τα πολλά παραδείγματα της Καινής Διαθήκης, ο ενδιαφερόμενος/η μπορεί να ανατρέξει σε βίους αγίων γυναικών, οσίων και μαρτύρων, που καθ όλη τη διάρκεια της ιστορικής διαδρομής της Εκκλησίας διακόνησαν, ομολόγησαν και πέθαναν με μαρτυρικό θάνατο εξαιτίας της βαθιάς πίστης τους στο πρόσωπο του Ιησού και της Εκκλησίας του. Χαρακτηριστικό γνώρισμα του χριστιανικού μαρτυρίου εξάλλου δεν είναι απλώς ο θάνατος, αλλά και η πρόθεση του μάρτυρα να τον υπομείνει θεληματικά, προκειμένου, συμμετέχοντας έτσι στο πάθος του Χριστού, να διακηρύξει την πίστη και την αγάπη του στον Χριστό και να βιώσει τη χαρά

5 της αναστάσεως στη Βασιλεία των Ουρανών. 4[4] Εξάλλου ο ίδιος ο Κύριος αναφέρει ότι ο δρόμος στον οποίο μας προσκαλεί δεν είναι δρόμος εύκολος αλλά «και ος ου λαμβάνει τον σταυρόν αυτού και ακολουθεί οπίσω μου, ουκ εστίν μου άξιος. Ο ευρών την ψυχήν αυτού απολέσει αυτήν και ο απολέσας την ψυχήν αυτού ένεκεν εμού ευρήσειν αυτήν».(μτ.10,38) 2. Η έννοια της ψυχικής υγείας Τι είναι ψυχή; Η ψυχή ως ανθρωπολογικός όρος έχει οντολογικό περιεχόμενο στη θεολογική σκέψη. Η ψυχή δεν είναι ένα μέρος που μαζί με το σώμα συναποτελεί το ανθρώπινο ον αλλά δηλώνει ολόκληρο τον άνθρωπο, εμψυχωμένο από το πνεύμα ζωής. Στις βιβλικές γλώσσες, οι όροι ψυχή, nephes (εβρ.) και anima (λατ.) συνδέονται λίγο πολύ άμεσα με την παραστατική εικόνα της πνοής. 5[5] Αν η ψυχή είναι το σημείον της ζωής δεν είναι και η πηγή της σύμφωνα με τη βιβλική παράδοση. Κι εδώ βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα στη σημιτική και την πλατωνική άποψη. Για τη δεύτερη, η ψυχή είναι ταυτόσημη με το πνεύμα, του οποίου αποτελεί απόρροια και παρέχει στον άνθρωπο αυτονομία. Για τη σημιτική αντίληψη πηγή της ζωής δεν είναι η ψυχή αλλά ο Θεός δια του Πνεύματος του: «ενεφύσησεν εις το πρόσωπον αυτού πνοήν (nesamah) ζωής, και εγένετο άνθρωπος εις ψυχήν (nephes) ζώσαν» (Γεν.2,7). Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης λέει ότι: «μήτε ασώματον είναι ψυχήν, μήτε άψυχον σώμα» και αποφαίνεται ότι «άνθρωπος δε κυρίως κατ αυτήν την ψυχήν». Στην ψυχολογία η ψυχή χρησιμοποιείται ως τεχνικός όρος που οριοθετεί τις «ψυχικές» ενέργειες και εκδηλώσεις του ανθρώπου αλλά δεν είναι το μόνο στοιχείο που χαρακτηρίζει τον άνθρωπο καθ εαυτού. Ο Freud μίλησε για την «ψυχική συσκευή» του ανθρώπου, που αντιστοιχεί στον εσωτερικό ψυχικό του κόσμο και καθορίζει τα στάδια της εξέλιξης και τη μορφή που παίρνει για να εκφραστεί στη συμπεριφορά του. 6[6] 4[4] Για αναλυτική παρουσίαση βίων γυναικών μαρτύρων αγίων και οσίων της Ορθοδόξου Εκκλησίας βλ. Δημητρίου Τσάμη, Μητερικόν. Όπως αναφέρει στον πρόλογο του 6 ου τόμου ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος, Αρχιμανδρίτης Αλέξιος: «εις την ζοφώδη νύκτα των παθών αι οσίαι Μητέραι γίνονται, ως η Κυρία Θεοτόκος, φωτοδόχοι λαμπάδες εμφαίνουσαι εις πάντα φιλόθεον αγωνιστήν της ευσεβείας την ουρανοδρόμον πορεία της θείας επιφανείας. Δια της καταθέσεως της πνευματικής εμπειρίας τούτων των σκηνωμάτων της θείας δόξης, οι εν αγνοία έρχονται εις φωτισμόν θεογνωσίας, οι καθεύδοντες εγείρονται προς άσκησιν οσιακών παλαισμάτων και οι αθλούμενοι εις τον στίβον της Εκκλησίας διδάσκονται την υπέρβασιν των μεθοδειών του αντικειμένου». 5[5] Βλ. «Ψυχή», Λεξικό Βιβλικής Θεολογίας, Αθήνα: Βιβλικό Κέντρο «Άρτος Ζωής», σελ [6] Μαρία Νασιάκου, «Προσωπικότητα» στο Εισαγωγή στην Ψυχολογία, τόμος Β, Στέλλα Βοσνιάκου (επιμ.), Αθήνα: Gutenberg, 1999, σελ

6 Για να ορίσουμε τώρα την ψυχική υγεία θα πρέπει μάλλον να κινηθούμε αντίστροφα. Για την ψυχολογία η ψυχική ή διανοητική νόσος έγκειται στη βιολογική αδυναμία του ανθρώπου να εκφράσει αυτό που πραγματικά είναι, δεδομένου ότι κάθε ψυχική ενέργεια απαιτεί και υγιές όργανο για να εκδηλωθεί. Για τους ψυχολόγους ένας βασικός παράγοντας δηλωτικός της ψυχική υγείας ή της απουσίας της είναι το λεγόμενο «αυτοσυναίσθημα». Το να νιώθει δηλαδή κανείς ευχαριστημένος, να νιώθει ότι τα πράγματα πάνε καλά. Πρόκειται δηλαδή για την καλή ή αισιόδοξη διάθεση. Αυτή περιλαμβάνει «μια διαδικασία και ετοιμότητα για συνεχή αλλαγή του ατόμου και προσαρμογή του τέτοια, ώστε να αντιμετωπίζει κανείς τα προβλήματα της ζωής, να κατακτά τη ζωή και να τη χαίρεται». 7[7] Στο προφανές βέβαια τι είναι φυσιολογικό και τι όχι δεν υπάρχει απόλυτα αντικειμενική απάντηση ή για να είμαστε ακόμη πιο ακριβείς αυτό που μπορεί να είναι καλό και φυσιολογικό για ένα άτομο να είναι αντίστροφα αδύνατο για κάποιο άλλο. Η έννοια της ψυχοπαθολογίας σκιαγραφείται από διάφορους παράγοντες και παραμέτρους: από γενετικές καταβολές (ανατομία και λειτουργία του νευρικού συστήματος) και από περιβαλλοντικές επιδράσεις, από το σύνολο δηλ. των γνώσεων και της μάθησης, της εμπειρίας καλύτερα που συσσωρεύει ο άνθρωπος και παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση ενός πλαισίου για την αξιολογική αποτίμηση κάθε ενέργειας και πράξης του. 8[8] Ο δυτικός πολιτισμός, παρόλο που υπήρξε βαθιά επηρεασμένος από την ελληνική σκέψη και το χριστιανισμό, βασίζεται σήμερα σε ένα καταναλωτικό-ανταγωνιστικό σύστημα, το οποίο προβάλει ως βασικούς άξονες για την προσωπική ευτυχία του ανθρώπου τις οικονομικές-τεχνικές αξίες και αγνοεί τις συναισθηματικές, πνευματικές αξίες και την ανάγκη του ατόμου για συλλογική ταυτότητα. Η κατάσταση αυτή οδηγεί μοιραία στην καταστροφή του άμεσου και ευρύτερου κοινωνικού ιστού και περιθωριοποιεί μεγάλες μερίδες του κοινωνικού συνόλου. Αυτές είναι κάποιες από τις αιτίες που οδηγούν ολοένα και περισσότερα άτομα σε επαγγελματίες θεραπευτές για την αντιμετώπιση ήπιων έως και σοβαρών ψυχολογικών προβλημάτων. Η σύγχρονη ψυχοθεραπεία επιχειρεί την επανεύρεση του αυθεντικού ανθρώπου, όσο αυτό είναι βέβαια εφικτό, με την εξόρυξη και αφαίρεση των στοιχείων εκείνων που θεωρείται ότι καταλύουν την εσωτερική ειρήνη του ανθρώπου και συγκροτούν τον τύπο της αποκλίνουσας συμπεριφοράς. 9[9] Βασικό εργαλείο της ψυχοθεραπευτικής τεχνικής είναι ο διάλογος μεταξύ του θεραπευτού και του θεραπευομένου με ποικίλες προεκτάσεις. Η ψυχοθεραπευτική διαδικασία έχει ορθά παραλληλιστεί με την εργασία του αρχαιολόγου ο οποίος ανασυνθέτει από τα υπολείμματα των ευρημάτων την 7[7] Νίκος Παπαδόπουλος, Ψυχολογία. Σύγχρονη Πειραματική, Αθήνα 2000, σελ [8] Μίκα Φατούρου -Χαρίτου, «Ψυχοθεραπευτική Πράξη», Εισαγωγή στην Ψυχολογία, όπ.παρ., σελ [9] π. Στυλιανού Καρπαθίου, Η εξομολόγηση ως ψυχοθεραπευτική διαδικασία, Διάβαση 19, 1999, σελ

7 αρχική μορφή ενός κατεστραμμένου μνημείου. Με άλλα λόγια σκοπός της ψυχοθεραπείας είναι η επανάκαμψη και αποκατάσταση της ψυχικής λειτουργίας του ανθρώπου στο «κατά φύσιν» και η αποδρομή από του πάσχοντος κάθε αισθήματος που παραβιάζει ή καταργεί την ποιότητα της ζωής. Θα σας παρακαλούσα τώρα με βάση αυτά τα ελάχιστα που ανέφερα να φέρετε στο μυαλό σας ένα θαύμα του Ιησού, ας πούμε το θαύμα με την κόρη της Χαναναίας, και σκεφτείτε ακριβώς τα βήματα που ακολουθεί (Μτ. 15, 21-28). Ο Ιησούς πριν τελέσει το θαύμα ή τη συγχώρεση των αμαρτιών συζητά, ρωτά να μάθει και να διαπιστώσει εάν ο άνθρωπος έχει συνείδηση του προβλήματος, πίστη στη δυνατότητα ίασης του και πίστη ότι ο Ιησούς είναι η Οδός της Θεραπείας. Υπάρχει βέβαια και μια άλλη προϋπόθεση για την τελική ίαση, η μετάνοια. Η μετάνοια για την παράδοσή μας δεν αποτελεί απλώς αποδοχή της αμαρτίας μας. Και ας λάβουμε υπόψη μας σε αυτό το σημείο ότι ο όρος αμαρτία συνοψίζει το βαθύτερο και ουσιαστικότερο πρόβλημα του ανθρώπου όλων των εποχών, ένα πρόβλημα στο οποίο η ορθόδοξη θεολογία και παράδοση βάζει στο κέντρο της ζωής, της ταυτότητας και της αυτοσυνειδησίας της. Η λέξη είναι σύνθετη από το στερητικό α και το ρήμα μείρομαι που σημαίνει μετέχω, συμμετέχω, κοινωνώ. Η αμαρτία λοιπόν συνδέεται με την απουσία μετοχής και συμμετοχής στο γεγονός Χριστός. Γι αυτό και η μετάνοια αποτελεί μια ριζική αλλαγή της νοοτροπίας, μια μεταστροφή του νου και του λογισμού. Η μετάνοια δεν είναι μέσο παρηγοριάς και ανακούφισηςμπορεί να είναι και αυτό βέβαια, αλλά ποτέ μόνο αυτό- απέναντι στη διαμαρτυρία της κτιστότητας, ούτε αποκάλυψη τρόπων υπέρβασή της μέσω του ιδίου του κτιστού, αλλά δια του προσανατολισμού έξω από τον εαυτό του. Είναι η μετάθεση του κέντρου βάρους από τις αποτυχίες και τις επιτυχίες, στη σχέση. Είναι η μετακίνηση από τα διλήμματα του καλού και του κακού στο Όντως Ον. Είναι η παράθεση όλου του εαυτού «παρά τους πόδας του Χριστού». Όπως λέει ο Ισαάκ ο Σύρος μετάνοια είναι «να καίγεται η καρδιά σου για όλους και για όλα, για τους ανθρώπους, τους εχθρούς, τα όρνεα, τα δέντρα, ακόμη και για τους δαίμονες». 3. Πίστη και ψυχική υγεία σε διάλογο; Το ερώτημα που προκύπτει από όσα αναφέρθηκαν είναι εάν και ποιο ρόλο μπορούν να παίξουν οι υγιείς πνευματικές προϋποθέσεις που μπορεί να προσφέρει ένα θρησκευτικό σύστημα σαν το Χριστιανισμό- στην ψυχική υγεία του ανθρώπου και ποια επίσης μπορεί να είναι η επίδρασή τους στα διάφορα βιολογικά ελλείμματα που εκ καταβολής ακολουθούν τον πάσχοντα «ψυχικά»; 10[10] 10[10] Ι. Yalom, Θρησκεία και Ψυχιατρική, μετφ.ευ. Ανδριτσάνου-Γ. Ζέρβας, Αθήνα: Εκδ. Άγρα, 2003

8 Η απάντηση στο πρώτο ερώτημα είναι καταφατική, τουλάχιστον στο πρώτο σκέλος της. Η καταφατική απάντηση δε δίνεται τυχαία αλλά με βάση έρευνες και μελέτες - που ξεκίνησαν από τον προτεσταντικό κυρίως κόσμο- και δείχνουν ότι ασθενείς που αντιμετώπιζαν ψυχολογικής υφής προβλήματα με άμεση επίδραση και στη σωματική τους υγεία, παράλληλα με τη σχετική επιστημονική υποστήριξη επέτυχαν ενίσχυση της πίστης τους, με συγκεκριμένη ποιμαντική μέθοδο, με αποτέλεσμα να ανακουφιστούν γρηγορότερα και αποτελεσματικότερα από τα συμπτώματα της ασθένειας τους. 11[11] Γι αυτό και όταν στην τάξη μιλούμε για τα θαύματα του Ιησού θυμίζω στους μαθητές και τις μαθήτριες ότι οι διηγήσεις των θαυμάτων δεν αποτελούν ιστορίες μιας άλλης εποχής, που γίνονται σημείο αναφοράς περιστασιακά ούτε επίσης επιλέγονται τυχαία στη λατρεία της Εκκλησίας, αλλά αποτελούν εμπειρίες για το εδώ και το τώρα, που δηλώνουν ακριβώς την πίστη της εκκλησίας πως το γεγονός Χριστός επιδρά και μεταμορφώνει τον άνθρωπο κάθε εποχής και τόπου. Δε χρειάζεται βέβαια σε μια παράδοση σαν τη δική μας να αναφερθούμε εκτενώς και στην θεραπευτική επίδραση της προσευχής. Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας κατανόησαν την ψυχική διάσπαση και σύγκρουση του ανθρώπου με τον εαυτό του ως οντολογική συνέπεια της παραβάσεως της εντολής του Θεού στον ψυχισμό των πρωτοπλάστων. Να πούμε εδώ ότι η χριστιανική διδασκαλία περί της γενέσεως και λειτουργίας της ψυχικής σύγκρουσης του ανθρώπου με τον εαυτό του, όπως κατανοήθηκε στο χώρο της πατερικής ανθρωπολογίας και γενικά της ορθοδόξου πνευματικότητας, προηγήθηκε όλων των ψυχολογικών θεωριών, αφού οι δεύτερες εμφανίζονται στο δεύτερο μισό του 19 ου αιώνα. Αυτό δε δηλώνει απαραιτήτως ανωτερότητα της πρώτης εξαιτίας της χρονικής της προτεραιότητας. Δηλώνει όμως άμεσα το ενδιαφέρον της Εκκλησίας για το ανθρώπινο πρόσωπο, τη λύτρωσή του από τη διάσπαση και τη σύγκρουση και την αρμονική του συνύπαρξη με το Θεό και το συνάνθρωπο. Κατά τον άγιο Γρηγόριο Νύσσης ο τρόπος ζωής των ανθρώπων ήταν κατ αρχάς μονοειδής, χωρίς δηλαδή διασπάσεις και ενδοψυχικές συγκρούσεις. Για τη διατήρηση δε και προστασία αυτού ακριβώς τρόπου ύπαρξης ο Θεός απαγόρευσε τη βρώση του καρπού, το οποίο ήταν «σύμμικτος εκ των εναντίων η φύσις, του κακού προ το καλόν συγκεκραμμένου». Αλλά εκουσίως ο άνθρωπος «εν τω αυτεξουσίω κινήματι καταλιπών την αμιγή του χείρονος 11[11] Ο Smiley Blanton αναφέρει χαρακτηριστικά: «Ο σύγχρονος γιατρός δεν θεωρεί την αισθηματική, την ηθική, την πνευματική ζωή του ανθρώπου σαν ιδιαίτερες ιδιότητες της φυσικής ζωής. Πιστεύει ότι ο άνθρωπος αποτελεί ένα σύνολο, μια μονάδα πνευματική και φυσική.οι γιατροί έμαθαν ότι η αρρώστια δεν προκαλείται μόνο από χημικές ανωμαλίες του σώματος ή ανωμαλία υπερασπίσεως του σώματος από τα μικρόβια. Η αρρώστια μπορεί να προκληθεί και από αισθηματική απορύθμιση, που προξενεί διάφορους φόβους, ακόμη και νοσηρές έχθρες, που προκαλούν ανωμαλίες στις χημικές διεργασίες του σώματος», «Η πίστη που Θεραπεύει», στο Η πίστη είναι η Απάντηση, Norman Vincent Peale/ Smiley Blanton, Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Πουρνάρα, 1988, σελ.241.

9 μοίραν την εκ των εναντίων σύγκρατον επεσπάσατο» 12[12]. Επίσης κατά τον άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή «Η των ανθρώπων φιλαυτία εις πολλάς μοίρας την μιαν φύσιν κατένεμε και καθ εαυτής την φύσιν δια της γνώμης εξόπλισε». 13[13] Εξάλλου και ο όσιος Ιωάννης της Κλίμακος εκφράζει τη δική του αγωνία και προβληματισμό σε σχέση με τις θετικές και αρνητικές όψεις της συνύπαρξης με τον εαυτό: «Ποιο είναι το μυστήριο που με περιβάλλει; Πως εξηγείται η μείξις που παρατηρείται σε εμένα; Πως στον εαυτό μου είμαι φίλος και εχθρός;». 14[14] Θα πρέπει να πούμε ότι η διατάραξη της σχέσεως ανθρώπου Θεού, σύμφωνα με την παράδοσή μας, δεν είναι μια διατάραξη με ηθικό ή δικανικό χαρακτήρα. Είναι μια διατάραξη που δυσκολεύει ή σταματά την δυναμική πορεία προς τον αγιασμό, την τελείωση και τη θέωση. Με την πτώση ο άνθρωπος δεν αρνείται την ύπαρξη του Θεού αλλά θεωρεί ότι αντλεί την ύπαρξη του μόνο από τον ίδιο του τον εαυτό του. Αυτή η επιλογή σηματοδοτεί έκτοτε ένα νέο τρόπο σκέψης και κατανόησης του κόσμου και της ζωής, που τον χαρακτηρίζει η απολυτοποίηση του μέρους, η διαστρέβλωση, η διαβολή, η αποσπασματική θεώρηση του σύμπαντος κόσμου. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει και ο Κωνσταντίνος Κορναράκης: «κατά τη θεολογική σκέψη της εκκλησίας, η δυσλειτουργία της φύσεως κατά την κίνησή της προς το Όλον, όταν ο άνθρωπος απολυτοποιεί τη μερικότητα των επιλογών του, εγκλωβίζοντας κατ αυτόν τον τρόπο την προοπτική της στα όρια της αυτοτέλειας, θεραπεύεται μόνο από τη χάρη του Θεού. Η χαώδης δηλαδή, απόσταση μεταξύ κτιστού και Ακτίστου, γεφυρώνεται από την ένσαρκο Οικονομία του Θεού, δια της σταυρικής θυσίας και Αναστάσεως, διά των οποίων, κατά τον όσιο Θεόδωρο Στουδίτη, ενώνει φυσικώς τα άκρα δι αγαθότητα» 15[15] Η έξοδος δηλ. από την πτωτική κατάσταση πραγματοποιείται στο πρόσωπο ενός νέου καθολικού Αδάμ, του δεύτερου προσώπου της Αγίας Τριάδας, κατά τη δογματική διδασκαλία της Εκκλησίας μας, του Χριστού, τη ευδοκία του Πατρός αν Αγίω Πνεύματι. «Ωσπερ γαρ εν τω Αδάμ πάντες αποθνήσκουσι, ούτω και εν τω Χριστώ πάντες ζωοποιηθήσονται» (Α Κορ. 15,22). Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής επανειλημμένως κάνει λόγο για τους τρεις βαθμούς πνευματικής τελειώσεως, χρησιμοποιώντας τους όρους 12[12] Περί ψυχής και αναστάσεως μετά της ιδίας αδελφής Μακρίνης Διάλογος, ΒΕΠΕΣ τ. 68 σελ ) 13[13] Κεφάλαια διάφορα Θεολογικά τε και οικονομικά» Εκατοντάς πρώτη, PG τ.90, στ BC 14[14] Βλ. Ιωάννου του Σιναϊτου «Κλίμαξ». Λόγος Ε, Περί Αγνείας πργρ πγ (εκδ. Ι.Μ. Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής 1978, σ. 216) 15[15] Κωνσταντίνος Κορναράκης «Si vis vitam, para mortem: η αγωνία της υπάρξεως ενώπιον του θανάτου στη διαλεκτική μεταξύ θεολογικής και κοσμικής επιστημονικής σκέψεως», στο Δημήτριος Μαγριπλής (επιμ.), Όψεις του πολιτιστικού φαινομένου. Επιστημολογικές Προσεγγίσεις του θανάτου και της Ζωής, Επιστημονική Σειρά: Θεός- Άνθρωπος- Κοινωνία, Θεσσαλονίκη: Εκδοτικός Οίκος: Αντ. Σταμούλη, 2008, σελ

10 κάθαρση, φωτισμός θέωση ή τελείωση. Για την Εκκλησία αυτή η πορεία από το κατ εικόνα στο καθ ομοίωση αποτελεί και θεραπεία της προσωπικότητας του ανθρώπου. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει και ο αγ. Κλήμης Αλεξανδρείας: «το μεγαλύτερο από όλα τα μαθήματα είναι να γνωρίσει κανείς τον εαυτό του. Γιατί εάν γνωρίσει κανείς τον εαυτό του, θα γνωρίσει και το θεό. Και αν γνωρίσει το Θεό θα γίνει σαν το Θεό». Δεν μπορούμε στο πλαίσιο της παράδοσης μας να μιλούμε για μέθοδο θεραπείας αν την αποξενώσουμε από τη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας, το Μυστήριο της Μετανοίας και Εξομολογήσεως και το κατ εξοχήν Μυστήριο, αυτό της Θείας Ευχαριστίας. Κλείνοντας δεν θα αποφύγω τον πειρασμό να σχολιάσω το ρόλο των πνευματικών/ εξομολόγων σ αυτήν την πορεία προς τη θέωση και τη συμβολή τους όχι μόνο στην πνευματική υγεία του προσώπου αλλά και εν γένει στη ψυχική του υγεία. Προσωπικά μιλώντας δεν έχω κανένα λόγο να παραπονεθώ για την καθοδήγηση και την συμπαράσταση που ο πνευματικός μου πατέρας μου προσφέρει. Ως θεολόγος, όμως, οφείλω να επισημάνω ότι σε πολλές περιπτώσεις ο ρόλος που ο πνευματικός παίζει στη ζωή των πιστών αντί να οδηγεί προς την πνευματική τους πρόοδο, τη ψυχική ηρεμία και τελικά στην αρμονική συνύπαρξη με το Θεό και το συνάνθρωπο, οδηγεί σε ένα πλαίσιο γεμάτο ενοχές, συμπλέγματα και φόβο. Δεν αποδεσμεύει τον άνθρωπο από τις ανασφάλειες του, δεν τον κατευθύνει προς την ελευθερία από τα πάθη και τις αδυναμίες του, αλλά τον καθιστά δέσμιο συγκεκριμένων θέσεων και απόψεων, που λίγη σχέση έχουν με το αυθεντικό νόημα της παράδοσης μας. Μια παρένθεση στο σημείο αυτό. Όταν το λαϊκό στοιχείο ασκεί κριτική στο έργο και το ρόλο των κληρικών, αυτό αυτόματα δε δηλώνει έλλειμμα εκκλησιαστικού φρονήματος. Για το θεολογικό λόγο, που κατά την άποψη μου οφείλει να είναι προφητικός, (και να επισημάνω ότι ο όρος προφητικός δεν αφορά την πρόρρηση μελλοντικών γεγονότων και καταστάσεων αλλά πρώτιστα την καταγγελία όλων των άδικων δομών, συμπεριφορών και καταστάσεων που είναι συνάρτηση και αποτέλεσμα της πτώσεως) η στάση κριτικής και αυτοκριτικής είναι μονόδρομος. Διότι όταν αναφερόμαστε στο Σώμα Χριστού αναφερόμαστε ταυτόχρονα στην ποικιλία των χαρισμάτων και των διακονημάτων. Αλίμονο εάν κάποιο από τα μέλη θεωρήσει τον εαυτό του σημαντικότερο από τα υπόλοιπα. Αλίμονο εάν γίνουμε μόνο μάτι ή μόνο αυτί (Α Κορ. 12, 17).αλίμονο εάν ξεχάσουμε ότι κεφαλή αυτού του σώματος είναι ο Ιησούς Χριστός και μόνον αυτός, στον οποίο όλοι αναφερόμαστε και προς τον οποίο όλοι καλούμαστε να ομοιάσουμε. Κλείνοντας την εισήγησή μου, θα αφήσω να μιλήσουν άλλοι σύγχρονοι θεολόγοι, όπως ο Αλέξανδρος Κατσιάρας, για την πτωτική μας ροπή η οποία εκφράζεται όταν: «δεχόμαστε το Θεό ως τιμωρό και δικαστή, όταν δεχόμαστε ότι η ενανθρώπηση είναι αποτέλεσμα και μόνο του προπατορικού γεγονότος και η σωτηρία μας αποτέλεσμα της αξιομισθίας μας, των καλών μας έργων και

11 των αρετών μας..όταν η ιεραποστολή μας δε βασίζεται στο «έρχου και ίδε» αλλά στην πειθώ ή στο θαύμα, το μυστήριο και το κύρος όταν ο άλλος δεν είναι το ενδεχόμενο μιας σχέσεως αλλά αφορμή επιθέσεως, επειδή δεν πρεσβεύει ό,τι κι εμείς και έτσι ο θεολογικός μας λόγος διεκδικεί μια διευρυμένη αποδοχή a priori όταν απαιτούμε από τους άλλους (φορείς, ομάδες, άτομα) μεταχείριση διαφορετική από τη μεταχείριση που είχε ο Χριστός και κυρίως δυσφορούμε όταν διεκδικώντας ματαιωθούμε, αποθώντας το ευαγγελικό «η εμέ εδίωξαν και υμάς διώξουσι» (Ιω.15,20) και αγνοώντας το «αλλά θαρσείτε εγώ νενίκηκα τον κόσμο». 16[16] Και ο πατήρ Φιλόθεος Φάρος σε άρθρο του για την εξομολόγηση αναφέρει: «Η εκκλησία είναι μια κοινότητα, έχει μια κοινή πορεία και ζωή και επομένως οι άνθρωποι που βρίσκονται στην κοινότητα αυτή μοιράζονται ό,τι έχουν και ό,τι είναι. Ένα πράγμα που μοιράζονται είναι η αμαρτία τους. Η αντίληψη ότι η αμαρτία είναι κάτι που πάμε κρυφά και την λέμε, είναι προβληματική. Και η αμαρτία που πάμε εμείς και λέμε είναι αυτή που εμείς θεωρούμε σοβαρότερη δήθεν. Μάλλον είναι εκείνη που εμείς εφευρίσκουμε για να κρύψουμε την ουσιαστικότερη αμαρτία μας. Γιατί η ουσιαστικότερη αμαρτία-και ψυχική ασθένεια των καιρών μας θα συμπλήρωνα- είναι ο εγωκεντρισμός μας, το γεγονός ότι είμαστε στραμμένοι στον εαυτό μας και αυτολατρευόμαστε. Αυτή είναι η βασική μας αμαρτία, αυτή μας πηγαίνει στην κόλαση. Τα οποιαδήποτε άλλα πράγματα έρχονται στο νου είναι συμπτώματα αυτής της βασικής αμαρτωλής στάσεως». 17[17] Κατά τον Ιωάννη Κορναράκη, ο σύγχρονος άνθρωπος χρειάζεται, σήμερα ίσως περισσότερο από ποτέ, «θαυμαστόν σύμβουλον» για μια ουσιαστική και βαθιά κατανόηση του υπαρξιακού του προβλήματος, «σοφόν αρχιτέκτονα» για μια έγκυρη ενημέρωση για τη δομή και τη λειτουργία του προσωπικού του ψυχοδυναμισμού και «συνετόν ακροατήν» για να γνωρίζει και να μπορεί να τον ακούει και να κατανοεί φωτιστικά τους κραδασμούς της προσωπικής του τραγωδίας. Ζητάει όντως τον επιστήμονα ηγούμενον, ο οποίος κατά τον όσιο Νείλο «ου ραδίως βρίσκεται». 18[18] Η Εκκλησία, ως Σώμα Χριστού, οφείλει να απαντά συνεχώς μέσα από την ποιμαντική της στο ερώτημα: «Υμείς δε τίνα με λέγεται είναι;» (Ματθ. 16,15). Το ερώτημα αυτό απευθύνεται στην Εκκλησία ως σύνολο λαϊκών και κληρικών αλλά και στον καθένα και την καθεμία προσωπικά, αδιάλειπτα και αδιάκοπα σε κάθε χρόνο και τόπο και από την απάντησή μας θα πιστοποιείται εις τους αιώνες η αυθεντικότητα του χριστιανικού μας φρονήματος ή το αντίθετο. 16[16] «Αντί Προλόγου», Διάβαση (θέμα Πτώση), 13, 1998, σελ [17] «Εξομολόγηση», Διάβαση, 22, 1999, σελ [18] «Ποιμαντική συμβουλευτική και ποιμαντικός σύμβουλος», Διάβαση 22, 1999, σελ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 18: ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΖΩΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Οι Πατέρες λένε ότι κατά την πτώση του ανθρώπου εσκοτίσθηκε ο νους του ανθρώπου. Εκσοτίσθη ο νους του Αδάμ. Δεν ασχολούνται οι Πατέρες με τον Αδάμ ως Αδάμ, αλλά με τον νουν του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς

Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς Οι ετερόδοξοι, η Εκκλησία και εμείς ΑΠOΠΑΜΑ ΑΠO ΣΗΝ ΟΜΙΛΙΑ του Π. ΠEΣΡΟΤ ΧΙΡ στο 20ο ΙΕΡΑΠΟΣΟΛΙΚO ΤΝΕΔΡΙΟ ΤΝΕΡΓΑΣΩΝ ΣΟΤ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΤ ΧΡΙΣ. ΟΜΙΛΟΤ ΕΙ ΣΗΝ ΚΑΣΑΚΗΝΩΙΝ ΑΓΙΑ ΣΑΒΙΘΑ Αράχωβης Παρανάσσου Βοιωτίας

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια

Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να διακρίνουν την πραγματική, πνευματική λατρεία από την τυπική, εξωτερική, και να επιχειρηματολογούν. 2. Να ερμηνεύουν τα κύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) Η Εκκλησία, στην οποία είναι ο χώρος που ενεργεί το Άγιο Πνεύμα, περιλαμβάνεται στη θεϊκή κυριαρχία πάνω στο χρόνο. Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 7: ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566)

ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566) ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566) ΕΝΑ ΣΗΜΕΙΟ ΚΙ ΕΝΑ ΘΑΥΜΑ «Προσέφεραν αύτω παραλυτικόν» Ένα σηµείο κι ένα θαύµα έκανε σήµερα ό Κύριος µας στο Ευαγγέλιο, σηµειώνει ο αοίδιµος µητροπολίτης Κοζάνης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΘΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΞΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΙΟΔΟ ΙΑΝΟΑΡΙΟ-ΦΒΡΟΑΡΙΟ 19 ΙΑΝΟΑΡΙΟ-13 ΦΒΡΟΑΡΙΟ 2015 2η ΟΡΘΗ ΠΑΝΑΛΗΨΗ ΗΜΡ.ΚΔΟΣΗΣ 20/01/2015 (Σύμφωνα με το Προγράμμα Σπουδών του Τμήματος Θεολογίας για το

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που εργάζεται για όλους Ο Απόστολος Παύλος, ο διδάσκαλος Ο Σαούλ ήταν ένας πολύ μορφωμένος Ιουδαίος, που ζούσε στην Παλαιστίνη, μια χώρα πολύ κοντά στο νησί μας.

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία των μαθημάτων του χειμερινού εξάμηνου. του ακαδημαϊκού έτους 2015-16,

Η διδασκαλία των μαθημάτων του χειμερινού εξάμηνου. του ακαδημαϊκού έτους 2015-16, ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Αριθμ.Πρωτ. 184 Ημερομηνία: 28/9/2015 Ε.Κ.Π.Α. /ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ/ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΩΝ ΕΞΑΜΗΝΩΝ Η διδασκαλία των μαθημάτων του χειμερινού εξάμηνου του ακαδημαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η Ανάσταση Του Χριστού (κεφ.11) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν οι μαθητές,

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 1 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014 2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΘΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΞΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΙΟΔΟ ΣΠΤΜΒΡΙΟ 1 25 ΣΠΤΜΒΡΙΟ 2015 ΠΑΝΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΘΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΟΛΟΓΙΑΣ Αριθμ.Πρωτ.: 1582 Ημερομηνία: 30/06/2015 Ημερομηνία Μάθημα Διδάσκων Ώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Η Εξομολόγηση Η ιερή εξομολόγηση ήταν πράξη γνωστή στήν Παλαιά Διαθήκη (Λευϊτ. ε' 5-6. Άριθ. ε' 5-7. Παροιμ. κη' 13). Γι' αυτό και οι άνθρωποι προσέρχονταν

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Μια προσεγγιση αναφορικα με τη ψυχη.

Μια προσεγγιση αναφορικα με τη ψυχη. Κληρικολαικη Συνελευση Ιουλιος 2015 Ιερα Μητροπολη Τοροντο και παντος Καναδα Θεμα: εστω δε ο λογος υμων ναι ναι και ου ου (Ματθ. 5. 37) Μια προσεγγιση αναφορικα με τη ψυχη. Ομιλητης: Αρχιμ. Δημητριος Αντωνοπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1999 Υπεύθυνος Οµάδας Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Οµάδα Σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

Α.) ΘΕΟΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΟΣ

Α.) ΘΕΟΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΟΣ 1 Α.) ΘΕΟΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΜΕΝΟΣ I.) Το λυτρωτικό έργο του Χριστού Ο Θεός της χριστιανικής πίστης δεν είναι «Θεός αποκεκρυμμένος» (Deus absconditus), αλλά «Θεός αποκεκαλυμμένος» (Deus revelatus). Κι αν κατά

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Από τη μαγεία του παραμυθιού στην πλάνη της μαγείας (κεφ.35) Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη Γ Γυμνασίου. Διδακτικό εγχειρίδιο «Θέματα από την Ιστορία της Εκκλησίας» (Ο.Ε.Δ.Β. 2006 Α )

Τάξη Γ Γυμνασίου. Διδακτικό εγχειρίδιο «Θέματα από την Ιστορία της Εκκλησίας» (Ο.Ε.Δ.Β. 2006 Α ) Τάξη Γ Γυμνασίου Διδακτικό εγχειρίδιο «Θέματα από την Ιστορία της Εκκλησίας» (Ο.Ε.Δ.Β. 2006 Α ) Διδακτική Ενότητα προς ανάπτυξη: Κεφάλαιο Α - Διδακτική Ενότητα 5: «Ο πρώτος διωγμός των χριστιανών» (σελίδες

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ 1. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 1925 Ιδρύεται το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. 1942 Αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς 1) Πού έγινε η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος; Α. Κωνσταντινούπολη Β. Έφεσο Γ. Νίκαια Δ. Χαλκηδόνα 2) Ποιος Πατριάρχης Αλεξανδρείας καθαιρέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σεπτέμβριος 2015 Α ΤΑΞΗ (Δίωρο πρώτο τετράμηνο) 1.(ΔΕ 2) Το νόημα και η εξέλιξη της χριστιανικής λατρείας. (ΔΕ 3) Ο Χριστός εγκαινιάζει την αληθινή λατρεία. (ΔΕ 4) Με τη λατρεία εκφράζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 1 ο ) Ι.) Η θεμελιακή αφετηρία της Εκκλησίας Η Εκκλησία από την πρώτη στιγμή της ιστορικής της φανέρωσης, είναι μια κοινότητα λατρευτική,

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, «συναχθέντες επί τω αυτώ» φιλοξενούμεθα σε τούτο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς οι Πατέρες αντιμετώπισαν τους αιρετικούς.

Πώς οι Πατέρες αντιμετώπισαν τους αιρετικούς. Πώς οι Πατέρες αντιμετώπισαν τους αιρετικούς. του Πρωτοπρεσβύτερου Ιωάννου. Ρωμανίδου ( ) από το βιβλίο Πατερική Θεολογία Εκδόζεις Παρακαηαθήκη Περί της εννοίας του δόγματος Οι Πατέρες τονίζουν ότι η σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΙΕΡΑ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΕΡΑ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Τι είναι η Εξοµολόγηση; ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ Η Εξοµολόγηση είναι ενα από τα βασικά µυστήρια της Εκκλησίας. Μας δίνει τη δυνατότητα νά «συµφιλιωθούµε» µε τον Θεό,

Διαβάστε περισσότερα

PLEN 10 Μαΐου. Εναρκτήρια Σχόλια. Αιδ. Δρ. Samuel Kobia. Γενικός Γραμματέας Του Παγκοσμίου Συμβουλίου των Εκκλησιών

PLEN 10 Μαΐου. Εναρκτήρια Σχόλια. Αιδ. Δρ. Samuel Kobia. Γενικός Γραμματέας Του Παγκοσμίου Συμβουλίου των Εκκλησιών ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΠΣΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟ ΕΛΘΕ, ΠΝΕΥΜΑ ΑΓΙΟ, ΘΕΡΑΠΕΥΣΕ ΚΑΙ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΕ ΜΑΣ Ο Χριστός μας καλεί να γίνουμε κοινότητες συμφιλίωσης και θεραπείας Αθήνα, Ελλάδα, 9-16 Μαΐου 2005

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών.

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών. Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών. Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθημάτων Π.Μ.Σ. Πρώτου Κύκλου. ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Α Εξάμηνο ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ Διδάσκων: Χ. Καραγιάννης, Λέκτωρ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ Ο συγγραφέας και εδώ δε γράφει το όνομά του, αλλά η αρχαία εκκλησιαστική παράδοση ομόφωνα αποδίδει το ευαγγέλιο αυτό στον Μάρκο και το συνέδεσε κατά ένα ιδιαίτερο τρόπο με το όνομα του απ. Πέτρου. 1. ΜΑΡΤΥΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 14: ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΩΣ ΘΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 12: Επιστολή Ιούδα & Β Πέτρου Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ.

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Ο Σατανισμός διεθνώς θεωρείται ως . Είναι η λατρεία του Σατανά ο οποίος στις διάφορες μορφές του σατανισμού, δεν κατανοείται με ενιαίο τρόπο. Ο σατανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

8 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

8 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 8 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα:. Ο Σατανισμός Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.36) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν οι μαθητές τη

Διαβάστε περισσότερα

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες.

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Οι Προτεστάντες στην εποχή μας ΑΦΟΡΜΗΣΗ Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Θα μάθουμε τις βασικές αρχές

Διαβάστε περισσότερα

07:00-09:15 09:15-09:20 09:00-14:00 14:01-15:30 16:30-16:35

07:00-09:15 09:15-09:20 09:00-14:00 14:01-15:30 16:30-16:35 07:00-09:15 09:15-09:20 09:00-14:00 16:30-16:35 16:35-17:35 17:40-18:30 18:30-19:30 24:00-06:59 ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΜΙΛΙΑ: «Στην Ανάάσταση του Δικαίίου Λαζάάρου» Επιµμέέλεια: Βασίίλειος Λιάάκος, Πρωτοψάάλτης

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΜΑΤΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΜΑΤΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΜΑΤΙΑ Οι μαθητές της ΣΤ Τάξης, στα πλαίσια του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής έγραψαν για το ρόλο της οικογένειας σε ό,τι αφορά τις συναισθηματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 2: ΗΘΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα