ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΙΕΘΝΟΥΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ * Πάνος Kορνηλάκης Kαθηγητής του Aστικού ικαίου στο Tµήµα Nοµικής του A.Π.Θ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΙΕΘΝΟΥΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ * Πάνος Kορνηλάκης Kαθηγητής του Aστικού ικαίου στο Tµήµα Nοµικής του A.Π.Θ."

Transcript

1 ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΙΕΘΝΟΥΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ * Πάνος Kορνηλάκης Kαθηγητής του Aστικού ικαίου στο Tµήµα Nοµικής του A.Π.Θ. IAΓPAMMA Ι. Εισαγωγή ΙΙ. Ενοποίηση σε διεθνές επίπεδο ΙΙΙ. Ενοποίηση σε επίπεδο ΕΕ (οι έως σήµερα νοµοθετικές πρωτοβουλίες - η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ένα «Ευρωπαϊκό ίκαιο των συµβάσεων») IV. Οι προσπάθειες των µελών της ακαδηµαϊκής κοινότητας (οι «Αρχές Ευρωπαϊκού ικαίου των Συµβάσεων» της Επιτροπής Lando, η οµάδα µελέτης για ένα Ευρωπαϊκό Αστικό Κώδικα, η «ευρωπαϊκή οµάδα για το δίκαιο των αδικοπραξιών» («οµάδα Tilburg»), η οµάδα του κοινοτικού κεκτηµένου (the Acquis Group), η «ο- µάδα της Πάβια», οι «Αρχές των ιεθνών Εµπορικών Συµβάσεων» - UNIDROIT) V. Η πιθανολογούµενη µετεξέλιξη του Ευρωπαϊκού ικαίου των Συµβάσεων και των Αδικοπραξιών VΙ. Τελική παρατήρηση Ι. Εισαγωγή 1. Το ζήτηµα της δικαιικής ενοποίησης είναι πολυδιάστατο και έντονα αµφιλεγόµενο. εν είναι λίγες οι φωνές ενάντια σε µια τέτοια ενοποίηση, φωνές που αφετηριάζονται από το γεγονός ότι στα κράτη µέλη είναι διαφοροποιηµένες οι δικαιικές παραδόσεις και αξίες καθώς και οι κοινωνικές, οικονοµικές και πολιτικές δοµές και υποστηρίζουν, ότι οι εθνικές νοµοθεσίες ενσωµατώνουν τις εθνικές δικαιικές παραδόσεις και λειτουργούν και ως σύµβολα κρατικής αλλά και πολιτιστικής ενότητας, ότι η δικαιική ενοποίηση, όταν επιχειρείται µε «αυθαίρετα», «εκ των άνω», νοµοθετικά µέτρα, έχει ένα σηµαντικό κόστος, αφού περιορίζεται έτσι η αυτόνοµη εξέλιξη των επιµέρους εθνικών δικαίων και ιδιαίτερα η ευχέρεια κατάλληλης προσαρµογής τους, όταν αυτή εµφανίζεται απαραίτητη λόγω ταχέων οικονοµικών, κοινωνικών και πολιτικών µεταβολών σε συγκεκριµένο κράτος. Kι αυτό είναι κάτι που ενδεχοµένως βιώνεται ως µερική απώλεια της εθνικής δικαιικής ταυτότητας. Έτσι, είναι ιδιαίτερα αισθητή µια επιφυλακτικότητα ή ακόµη και σαφώς αρνητική στάση, ιδίως στα κράτη µέλη της ΕΕ, απέναντι στο ενδεχόµενο αντικατάστασης των εθνικών δικαίων µε ευρωπαϊκές κωδικοποιήσεις. Ωστόσο, η προϊούσα παγκοσµιοποίηση της οικονοµίας σε πλανητικό επίπεδο αλλά και η οµαλή λειτουργία της ενιαίας εσωτερικής αγοράς σε επίπεδο ΕΕ έχουν καταστήσει αδήριτη την ανάγκη για ενοποίηση ή τουλάχιστον εναρµόνιση εκείνων * Eισήγηση σε επιστηµονική εκδήλωση της ΕΝ.ΑΣ. την στην Αθήνα.

2 156 Πάνος Κορνηλάκης Digesta 2004 τουλάχιστον των τοµέων του ιδιωτικού δικαίου, η οποίοι είναι κρίσιµοι για την α- πρόσκοπτη διακίνηση αγαθών, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Στον οικονοµικά σηµαντικό πυρήνα του ιδιωτικού δικαίου ανήκει αναµφισβήτητα και η ύλη του αστικού δικαίου που αναφέρεται στις περιουσιακές σχέσεις των προσώπων και ιδίως το αποκαλούµενο «δίκαιο των συµβάσεων» και το δίκαιο των αδικοπραξιών. Η διαπίστωση αυτή επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι οι συζητήσεις και οι πρωτοβουλίες για την ενοποίηση του ιδιωτικού δικαίου εντοπίζονται προπαντός στο δίκαιο των συµβάσεων και το δίκαιο των αδικοπραξιών. Αλλά η δικαιική ενοποίηση δεν αποβλέπει δεν πρέπει να αποβλέπει µόνο στη διευκόλυνση των διεθνών συναλλαγών ή στη εύρυθµη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς στο επίπεδο της ΕΕ. Στο µεν διεθνές επίπεδο η δικαιική ενοποίηση µπορεί να λειτουργήσει ως παράγοντας που θα προάγει την πολιτισµική προσέγγιση των λαών, ενώ στο πλαίσιο της ΕΕ αποτελεί sine qua non προϋπόθεση για την προσδοκώµενη έστω στο απώτερο µέλλον πολιτική ένωση της Ευρώπης. Έτσι, και παρά τις επιφυλάξεις που διατυπώνονται, φαίνεται ότι η δικαιική ενοποίηση ή τουλάχιστον εναρµόνιση σε ορισµένους τοµείς του (εδώ ενδιαφέροντος) αστικού δικαίου είναι από πολλές απόψεις και χρήσιµη και σκόπιµη, ενδεχοµένως και αναγκαία. 2. Σήµερα δεν θα ασχοληθώ µε το αµφιλεγόµενο ζήτηµα της αρµοδιότητας των οργάνων της ΕΕ να νοµοθετήσουν σε επίπεδο κωδικοποίησης. Ούτε ιδιαίτερα και µε τις διαθέσιµες µεθόδους εναρµόνισης. Επισηµαίνω µόνο, ότι η µέχρι σήµερα ακολουθούµενη µέσω Οδηγιών εναρµόνιση και πέρα από τα ζητήµατα αρµοδιότητας των κοινοτικών οργάνων έχει αποκτήσει µια «κρίσιµη µάζα», που απαιτεί νέα βήµατα, αφού οι µετέχοντες στις διεθνείς συναλλαγές αντιµετωπίζουν αναφορικά µε το εφαρµοστέο στις συναλλαγές αυτές ουσιαστικό δίκαιο τον ωκεανό του Ι, στον οποίο βρίσκονται διάσπαρτες νησίδες εναρµονισµένου κοινοτικού δικαίου. Παράλληλα, η προτεινόµενη εναρµόνιση µέσω διεθνών συµβάσεων (κατά το πρότυπο της Σύµβασης της Βιέννης) έχει αναµφισβήτητα πλεονεκτήµατα αλλά προσκρούει και σε σηµαντικά εµπόδια (όπως οι διαδικασίες κύρωσης από τα εθνικά κοινοβούλια ή η δυσχέρεια τροποποίησης που απαιτεί νέα διεθνή σύµβαση). Οι δυσκολίες αυτές που θα αµβλύνονταν σηµαντικά, αν µια τέτοια διεθνής σύµβαση περιοριζόταν στη θέσπιση γενικών µόνο αρχών, θεµελιωδών κανόνων (λ.χ. του δικαίου των συµβάσεων ή των αδικοπραξιών). ΙΙ. Ενοποίηση σε διεθνές επίπεδο 1. Στο πλαίσιο των προσπαθειών για ενοποίηση του αστικού δικαίου σε διεθνές επίπεδο ορόσηµο (σταθµό θα έλεγα) αποτελεί η Σύµβαση των Ηνωµένων Εθνών «για τις συµβάσεις διεθνών πωλήσεων κινητών πραγµάτων» και έχει ήδη καταστεί εσωτερικό δίκαιο σε 62 χώρες, µεταξύ των οποίων και η Ελλάδα (µε το ν. 2532/ 01/07/05 Digesta ΡΕΝΑ Φωτοστοιχειοθεσία Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ 7 ΤΗΛ FAX

3 Digesta 2004 Προσπάθειες διεθνούς ενοποίησης του αστικού δικαίου , που τέθηκε σε ισχύ από ). Οι ρυθµίσεις της Σύµβασης συνιστούν κορυφαία έκφανση της συγκριτικής των δικαίων σε παγκόσµιο επίπεδο και επιτυγχάνουν µια, κατά γενική οµολογία, δίκαιη στάθµιση και εξισορρόπηση των συµφερόντων των µερών. Κι αυτό γιατί αποτελούν έναν επιτυχηµένο συνδυασµό διαφοροποιηµένων δικαιικών αντιλήψεων από το χώρο του αγγλοσαξονικού και του η- πειρωτικού δικαίου, αλλά και έκφραση τόσο των σύγχρονων συναλλακτικών αντιλήψεων σε διεθνές επίπεδο όσο και µιας υπερεθνικής νοµικής σκέψης και λογικής. Έτσι, η Σύµβαση έγινε ευρύτατα αποδεκτή από πλειάδα κρατών από όλα τα σηµεία του πλανήτη (µε εντελώς διαφορετικά δικαιικά συστήµατα αλλά και µε διαφορετικό πολιτισµικό και οικονοµικοκοινωνικό status), γεγονός που την καθιστά δυνάµει µια σύγχρονη παγκόσµια lex mercatoria για τις διεθνείς πωλήσεις κινητών, αφού υπόκεινται πλέον στις ρυθµίσεις της περισσότερο από τα 2/3 του παγκοσµίου εµπορίου. 2. Θα έπρεπε ακόµη εισαγωγικά να σηµειωθεί, ότι η Σύµβαση, πέρα από την καθολικά αναγνωριζόµενη σηµασία της ως οµοιόµορφου ρυθµιστικού πλαισίου για τις διεθνείς συναλλαγές, είναι ιδιαίτερα σηµαντική και από δύο άλλες απόψεις: Πρώτο, οι ρυθµίσεις της Σύµβασης επηρέασαν σηµαντικά και το έργο της αποκαλούµενης «Επιτροπής Lando», που συνέταξε τις «Αρχές Ευρωπαϊκού ικαίου των Συµβάσεων», στις οποίες θα αναφερθώ στη συνέχεια της εισήγησής µου. εύτερο, οι ρυθµίσεις της Σύµβασης αποτέλεσαν το ρυθµιστικό πρότυπο που υιοθέτησε η Οδηγία 1999/44/ΕΚ «σχετικά µε ορισµένες πτυχές της πώλησης και των εγγυήσεων καταναλωτικών αγαθών». Η ενσωµάτωση της Οδηγίας αυτής στο εσωτερικό µας δίκαιο πραγµατοποιήθηκε µε το ν. 3043/2002, µε τον οποίο ο έλληνας νοµοθέτης επεξέτεινε τις βασικές ρυθµίσεις της Οδηγίας (που αφορούσαν µόνο την πώληση καταναλωτικών αγαθών) σε κάθε είδους πώληση και τις ενσωµάτωσε στον ΑΚ µε τροποποίηση των διατάξεών του που ρυθµίζουν την ευθύνη του πωλητή για πραγµατικά ελαττώµατα ή για έλλειψη συνοµολογηµένων ιδιοτήτων. Έτσι, το νέο δίκαιο της πώλησης του ΑΚ εµφορείται στην ουσία από µια «φιλοσοφία» παρεµφερή µε αυτήν της Σύµβασης. Συνεπώς, οι προβληµατισµοί που αναπτύσσονται και οι απόψεις που διατυπώνονται σε σχέση µε τις ρυθµίσεις της Σύµβασης αποκτούν ιδιάζουσα βαρύτητα και για την ερµηνεία του νέου δικαίου της πώλησης του ΑΚ. ΙΙΙ. Ενοποίηση σε επίπεδο ΕΕ 1. Στο επίπεδο της ΕΕ, ο κοινοτικός νοµοθέτης έχει ακολουθήσει µια επιλεκτική προσέγγιση, µε την έκδοση οδηγιών σε συγκεκριµένους τοµείς ή για συγκεκρι- µένες συµβάσεις ή τεχνικές εµπορίας, όπου εντοπίστηκε ανάγκη εναρµόνισης. Έ- τσι, ιδίως στη δεκαετία του 1990, εκδόθηκε σειρά οδηγιών για την προσέγγιση των νοµοθεσιών των κρατών - µελών στο χώρο του αστικού δικαίου. Στο πλαίσιο αυτό ιδιαίτερα σηµαντικές είναι οι Οδηγίες που αποσκοπούν στην προστασία του καταναλωτή, όπως οι οδηγίες για την ευθύνη του παραγωγού ελαττωµατικών προϊό-

4 158 Πάνος Κορνηλάκης Digesta 2004 ντων 1, για τις συµβάσεις εκτός εµπορικού καταστήµατος 2, για την καταναλωτική πίστη 3, για τα οργανωµένα ταξίδια 4, για τις καταχρηστικές ρήτρες στις καταναλωτικές συµβάσεις 5, για τη χρονοµεριστική µίσθωση 6, για τις συµβάσεις από απόσταση 7, για την παροχή χρηµατοπιστωτικών υπηρεσιών από απόσταση (2002/65/ΕΚ), µε επιστέγασµα την οδηγία 1999/44/ΕΚ για την πώληση καταναλωτικών αγαθών 8, που θίγει ορισµένα από τα σπουδαιότερα τόσο από θεωρητική όσο και από πρακτική άποψη ζητήµατα του αστικού δικαίου. Πέρα από το πεδίο της προστασίας του καταναλωτή επισηµαίνω την Οδηγία 2000/35/ΕΚ για την καθυστέρηση πληρωµών στις εµπορικές συναλλαγές, την Οδηγία 1999/93/ΕΚ για τις ηλεκτρονικές υπογραφές και την Οδηγία 2000/31/ΕΚ για το ηλεκτρονικό εµπόριο. Οι Οδηγίες αυτές, καθιερώνοντας αποσπασµατικές και ασυστηµατοποίητες ρυθµίσεις είχαν περιορισµένη µόνο επίπτωση στην σκοπούµενη ενοποίηση του ι- διωτικού δικαίου και, πάντως, δεν αποδείχθηκαν πρόσφορες για την επίλυση όλων των προβληµάτων που µπορεί να προκύψουν, ενόψει και των αναπόφευκτων διαφοροποιήσεων τόσο κατά τη διαδικασία ενσωµάτωσης των Οδηγιών στα επιµέρους εθνικά δίκαια όσο και κατά την ερµηνεία και εφαρµογή των σχετικών ρυθµίσεων από τα εθνικά δικαστήρια. 1. Οδηγία 85/374/ΕΟΚ του Συµβουλίου της 25ης Ιουλίου 1985 για την προσέγγιση των νοµοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών µελών σε θέµατα ευθύνης λόγω ελαττωµατικών προϊόντων (ΕΕ L 210, , σ. 29) όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 99/34/EC (ΕΕ L 141, , σ. 20). 2. Οδηγία 85/577/ΕΟΚ του Συµβουλίου της 20ης εκεµβρίου 1985 για την προστασία των καταναλωτών κατά τη σύναψη συµβάσεων εκτός εµπορικού καταστήµατος (ΕΕ L 372, , σ. 31). 3. Οδηγία 85/577/ΕΟΚ του Συµβουλίου της 20ης εκεµβρίου 1985 για την προστασία των καταναλωτών κατά τη σύναψη συµβάσεων εκτός εµπορικού καταστήµατος (ΕΕ L 372, , σ. 31). Οδηγία 87/102/ΕΟΚ του Συµβουλίου της 22ας εκεµβρίου 1986 για την προσέγγιση των νοµοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών µελών που διέπουν την καταναλωτική πίστη (ΕΕ L 42, , σ. 48) όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 90/88 (ΕΕ L 61, , σ. 14) και την οδηγία 98/7 (ΕΕ L 101, , σ. 17). 4. Οδηγία 90/314/ΕΟΚ του Συµβουλίου της 13ης Ιουνίου 1990 για τα οργανωµένα ταξίδια και τις οργανωµένες διακοπές και περιηγήσεις (ΕΕ L 158, , σ. 59). 5. Οδηγία 93/13/ΕΟΚ του Συµβουλίου της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά µε τις καταχρηστικές ρήτρες των συµβάσεων που συνάπτονται µε καταναλωτές (ΕΕ L 95, , σ. 29) 6. Οδηγία 94/47/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 26ης Οκτωβρίου 1994 περί της προστασίας των αγοραστών ως προς ορισµένες πλευρές των συµβάσεων που αφορούν την απόκτηση δικαιώµατος χρήσης ακινήτων υπό καθεστώς χρονοµεριστικής µίσθωσης (ΕΕ L 280, , σ. 83). 7. Οδηγία 97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 20ης Μαΐου 1997 για την προστασία των καταναλωτών κατά τις εξ αποστάσεως συµβάσεις (ΕΕ L 144, , σ. 19). 8. Οδηγία 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά µε ορισµένες πτυχές της πώλησης και των εγγυήσεων καταναλωτικών αγαθών (ΕΕ L 171, , σ. 12). 01/07/05 Digesta ΡΕΝΑ Φωτοστοιχειοθεσία Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ 7 ΤΗΛ FAX

5 Digesta 2004 Προσπάθειες διεθνούς ενοποίησης του αστικού δικαίου Για το λόγο αυτόν, στις η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε την γνωστή «ανακοίνωση για ένα Ευρωπαϊκό ίκαιο των συµβάσεων», µε την οποία για πρώτη φορά ζητούσε από έναν ευρύ κύκλο φορέων (το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συµβούλιο, µέλη της ακαδηµαϊκής κοινότητας, κυβερνήσεις κτλ.) απόψεις για το αν και µε ποιους τρόπους θα ήταν ευκταία η ανάληψη πρωτοβουλιών µε στόχο την ενοποίηση ή τουλάχιστον εναρµόνιση του δικαίου των συµβάσεων στο πλαίσιο της ΕΕ. Στις η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ένα «σχέδιο δράσης» (action plan), στο οποίο επιβεβαιώνει, ότι το συµπέρασµα από τις εκατοντάδες απαντήσεων που έλαβε, είναι να διατηρηθεί η έως τώρα ακολουθούµενη τακτική της ΕΕ να νοµοθετεί περιπτωσιολογικά, όπου διαπιστώνεται ανάγκη εναρµόνισης. Παράλληλα, το βασικό πρόβληµα που διαπιστώθηκε έγκειται στην έλλειψη εσωτερικής συνοχής του κοινοτικού δικαίου των συµβάσεων, όπως διαµορφώθηκε µε τις παραπάνω Οδηγίες, και, στην µη ενιαία ερµηνεία και εφαρµογή του. Έτσι, το «σχέδιο δράσης» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαµβάνει: α. Τη βελτίωση του υφιστάµενου κοινοτικού κεκτηµένου στον τοµέα του δικαίου των συµβάσεων, δηλαδή στη βελτίωση της σχετικής (υφιστάµενης αλλά και µελλοντικής) κοινοτικής νοµοθεσίας σε επίπεδο διατύπωσης και περιεχοµένου, ώ- στε να αποκτήσει συνέπεια και εσωτερική συνοχή και να διευκολυνθεί η οµοιό- µορφη ερµηνεία και εφαρµογή του. β. Τη δηµιουργία ενός κοινού πλαισίου αναφοράς (common frame of reference), που θα περιλαµβάνει κοινά αποδεκτές αρχές και βασικούς κανόνες καθώς και ορολογία στο πεδίο του δικαίου των συµβάσεων όπως λ.χ. τους κανόνες για την κατάρτιση, εγκυρότητα και ερµηνεία των συµβάσεων ή για τη µη εκπλήρωση καθώς και αποσαφήνιση θεµελιωδών όρων, όπως «σύµβαση», «καταναλωτής» ή «ζηµία». Αυτό το κοινό πλαίσιο αναφοράς θα µπορεί να χρησιµοποιείται: α) ως υπόδειγµα για τον κοινοτικό νοµοθέτη ώστε να καταστεί συνεκτικότερο τόσο το υπάρχον όσο και το µελλοντικό κοινοτικό δίκαιο (και βέβαια ως βάση για τη διαµόρφωση ενός Eυρωπαϊκού Kώδικα Ενοχών) β) ως µοντέλο για τον εθνικό νοµοθέτη κατά το σχεδιασµό νοµοθετικών πρωτοβουλιών (εισαγωγή νέων ρυθµίσεων - τροποποίηση των ήδη υφισταµένων) και γ) ως βοηθητικό µέσο για την ερµηνεία και συµπλήρωση του ήδη υπάρχοντος, σε επιµέρους θέµατα, ενοποιηµένου ή εναρµονισµένου δικαίου και ειδικότερα των υφιστάµενων διεθνών συµβάσεων (ή συνθηκών) και γ. Τη δηµιουργία ενός νέου µηχανισµού (optional instrument) στο πλαίσιο της ΕΕ, που θα θέτει στη διάθεση των συµβαλλοµένων ολοκληρωµένο σύστηµα κανόνων, ειδικά διατυπωµένων για διασυνοριακές συµβάσεις µέσα στην εσωτερική αγορά. Στους κανόνες αυτούς θα µπορούν να παραπέµπουν τα µέρη τη ρύθµιση, ολικά ή µερικά, της συγκεκριµένης σύµβασης που συνάπτουν. Την πρώτη ύλη για τη δηµιουργία αυτού του κοινού πλαισίου αναφοράς (που θα είναι χρήσιµο και στο χώρο των αδικοπραξιών) θα αποτελέσουν καταρχήν οι

6 160 Πάνος Κορνηλάκης Digesta 2004 υφιστάµενες εθνικές νοµοθεσίες τόσο σε επίπεδο κοινού παρονοµαστή όσο και σε επίπεδο διαµόρφωσης κοινών αρχών ή επιλογής της άριστης λύσης. Σηµαντικός θα είναι εδώ και ο ρόλος της νοµολογίας των ανώτατων κυρίως εθνικών δικαστηρίων, των καθιερωµένων συναλλακτικών πρακτικών (όπως λ.χ. αποτυπώνονται στις «Αρχές των ιεθνών Εµπορικών Συµβάσεων» του UNIDROIT), της υφιστάµενης κοινοτικής νοµοθεσίας και, κυρίως, της Σύµβασης της Βιέννης IV. Οι προσπάθειες των µελών της ακαδηµαϊκής κοινότητας 1. Οι «Αρχές Ευρωπαϊκού ικαίου των Συµβάσεων» της Επιτροπής Lando Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η προσπάθεια της Eπιτροπής Lando. H Eπιτροπή Lando επιχείρησε, σε δικαιοσυγκριτική βάση, να καθιερώσει τις αρχές εκείνες που καταρχήν φαίνονταν να είναι ευρύτερης αποδοχής στο χώρο της EE (ένα είδος κοινού παρονοµαστή των δικαίων των συµβάσεων των 15 µελών της EE) αλλά και κρίθηκαν ως ουσιαστικά καταλληλότερες, ενόψει των οικονοµικών και κοινωνικών συνθηκών στην Eυρώπη. Οι «Αρχές Ευρωπαϊκού ικαίου των Συµβάσεων» της Eπιτροπής Lando αποτελούν ουσιαστικά ένα ελαστικό υπερεθνικό σύστη- µα, ένα είδος σύγχρονου ius commune µε τη µορφή ενός Restatement των γενικών αρχών του δικαίου των συµβάσεων στον ευρωπαϊκό χώρο. 2. Η οµάδα µελέτης για ένα Ευρωπαϊκό Αστικό Κώδικα Από το 1999 τη σκυτάλη πήρε η αποκαλούµενη «οµάδα µελέτης για ένα Ευρωπαϊκό Αστικό Κώδικα» (Study Group on a European Civil Code), η οποία υπό την ηγεσία του καθηγητή Christian von Bar επεξεργάζεται σε διάφορα ερευνητικά κέντρα τις ρυθµίσεις ενός µελλοντικού Ευρωπαϊκού Αστικού Κώδικα, µε επίκεντρο ορισµένες µορφές συµβάσεων (ιδίως συµβάσεις πώλησης και παροχής υπηρεσιών αλλά και µακροχρόνιες συµβάσεις), τις αδικοπραξίες, τον αδικαιολόγητο πλουτισµό, τη διοίκηση αλλοτρίων και τη µεταβίβαση της κυριότητας καθώς και την εµπράγµατη ασφάλεια σε κινητά. 3. Η «οµάδα της Πάβια» Η αποκαλούµενη «οµάδα της Πάβια» υπό την ηγεσία του καθηγητή Gandolfi δηµοσίευσε πρόσφατα ένα προσχέδιο του πρώτου βιβλίου ενός «Ευρωπαϊκού Κώδικα Συµβάσεων» (European Contract Code - Preliminary draft, Universita Di Pavia, 2001) βάσει της εργασίας της «Academy of European Private Lawyers». Ο κώδικας αυτός περιέχει ένα σύνολο κανόνων και λύσεων (και όχι απλώς γενικών αρχών του δικαίου των συµβάσεων) που βασίζονται στις εθνικές νοµοθεσίες των κρατών µελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετίας και καλύπτουν τη σύνταξη, το περιεχόµενο, την ερµηνεία, την εκτέλεση και τη µη εκτέλεση µιας σύµβασης, τη λήξη και την παράτασή της, άλλες συµβατικές ανωµαλίες και ένδικα µέσα. 01/07/05 Digesta ΡΕΝΑ Φωτοστοιχειοθεσία Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ 7 ΤΗΛ FAX

7 Digesta 2004 Προσπάθειες διεθνούς ενοποίησης του αστικού δικαίου Η «ευρωπαϊκή οµάδα για το δίκαιο των αδικοπραξιών» ή «Οµάδα Tilburg» (European Group on Tort Law), η οποία δηµοσίευσε ήδη τις «Αρχές του ευρωπαϊκού δικαίου των αδικοπραξιών» (Principles of European Tort Law). 5. Η οµάδα του «κοινοτικού κεκτηµένου» (The Acquis Group), η οποία προσεγγίζει το ζήτηµα του ευρωπαϊκού δικαίου των συµβάσεων από τη σκοπιά του ήδη υ- φιστάµενου κοινοτικού δικαίου και όχι από τη σκοπιά των επιµέρους εθνικών νοµοθεσιών. 6. Οι «Αρχές των ιεθνών Εµπορικών Συµβάσεων» - UNIDROIT Για την ενοποίηση του Ευρωπαϊκού ικαίου των Συµβάσεων ιδιαίτερα χρήσι- µες θα είναι και οι «Αρχές των ιεθνών Εµπορικών Συµβάσεων» (Principles of International Commercial Contracts) που εξέδωσε το 1994 το ιεθνές Ινστιτούτο της Ρώµης για την Ενοποίηση του Ιδιωτικού ικαίου (International Institute for the Unification of Private Law - UNIDROIT). Οι «αρχές» αυτές χρησιµοποιούνται ήδη ευρέως σε όλο τον κόσµο από διαιτητικά δικαστήρια κατά την αντιµετώπιση διεθνών εµπορικών διαφορών. V. Η πιθανολογούµενη µετεξέλιξη του Ευρωπαϊκού ικαίου των Συµβάσεων και των Αδικοπραξιών Α. ίκαιο Συµβάσεων Ολοκληρώνοντας την εισήγησή µου θεωρώ σκόπιµο να αναφερθώ, µε πολλή συντοµία, στις βασικές κατευθύνσεις, τους άξονες πάνω στους οποίους θα κινείται το επί θύραις Ευρωπαϊκό ίκαιο των Συµβάσεων (οι παραποµπές γίνονται στα άρθρα του τελικού σχεδίου της «Επιτροπής Lando»). 1. Την αρχή της συµβατικής ελευθερίας (1:102) τόσο ως προς την κατάρτιση ή µη µιας σύµβασης όσο και ως προς τη διαµόρφωση του περιεχοµένου της. 2. Την αρχή της καλής πίστης (1:201, 1:202) Η καλή πίστη (και επικουρικά τα συναλλακτικά ήθη και συνήθειες) καθίστανται γνώµονας της εκπλήρωσης των ενοχών και της άσκησης των ενοχικών δικαιωµάτων. Kατά τούτο δεν υπάρχει απόκλιση από τη θεµελιώδη διάταξη του άρθρου 288 AK. Eρωτηµατικό παραµένει µόνο το αν στην πράξη θα δοθεί το σηµαντικό εύρος που η ελληνική θεωρία και νοµολογία έχουν ήδη, ορθώς, αναγνωρίσει στο άρθρο 288. Η Επιτροπή Lando δεν ακολούθησε εδώ τη ΣτΒ, η οποία δεν επέτυχε να περιλάβει αντίστοιχη ρύθµιση (βλ. άρθρ. 7 1 ΣτΒ) 3. Την έννοια του «ευλόγου» (1:302) Σε πολλές διατάξεις του σχεδίου χρησιµοποιούνται οι αόριστες νοµικές έννοιες

8 162 Πάνος Κορνηλάκης Digesta 2004 του «ευλόγου» (reasonableness) και του «µη ευλόγου», προκειµένου να προσδιορισθεί η ύπαρξη, η έκταση αλλά και το ειδικότερο περιεχόµενο των δικαιωµάτων και των υποχρεώσεων των µερών. Έτσι γίνεται λόγος στο σχέδιο για ευλόγως ανα- µενόµενη από τον αντισυµβαλλόµενο γνώση ή λήψη υπόψη ορισµένων συνθηκών {1: 303(4), 2:102, 2:202(3) 3:201(3), 3:206, 3:209(3), 5:101(3), 6:111(2)(a), 8:103(2), 8:108(1), 9:503}, για εύλογο χρόνο αναµονής {2:206(2) και (3), 3:203, 7:109(2), 7:102(3), 8:106(3), 8:105(2), 8:108(3), 9:303(2) και (3), 9:506}, για εύλογη αντιπαροχή ή για εύλογο συµβατικό όρο {4:105(3), 4:115, 6:104, 6:105, 6:106(2), 7:110(2)(a), (b), 9:101(2) (a), 9:506, 9:509(2)}, για µη εύλογες (δυσανάλογες) προσπάθειες ή δαπάνες {7:110(1) και (3), 9:102(2)(d), 9:505(1) κτλ. Σύµφωνα µε ειδική διάταξη του σχεδίου Lando (1:302), το εύλογο ή µη θα κριθεί µε βάση την καλή πίστη και αφού ληφθούν υπόψη τα συναλλακτικά ήθη και συνήθειες, η φύση και ο σκοπός της σύµβασης καθώς και οι συνθήκες της συγκεκριµένης περίπτωσης. 4. Την ενιαία σύλληψη της µη εκπλήρωσης α. Υιοθετείται η ιδέα της ενιαίας µορφής µη εκπλήρωσης (1:301). Eισάγεται ένα «βασικό πραγµατικό», µια «βασική νοµοτυπική µορφή», όπου δεσπόζει η κεντρική έννοια της «µη εκπλήρωσης» (non-performance). O όρος υποδηλώνει κάθε περίπτωση ανώµαλης εξέλιξης της ενοχής από την πλευρά του οφειλέτη, δηλαδή οι περιπτώσεις που στο ελληνικό δίκαιο θα χαρακτηρίζονταν αδυναµία παροχής, υπερηµερία οφειλέτη καθώς και ελαττωµατική και, γενικότερα, πληµµελής εκπλήρωση της παροχής (στην οποία, ως γνωστό, εντάσσεται και η µη εκπλήρωση παρεπόµενων υποχρεώσεων). H «µη εκπλήρωση» συναρτάται (8:101) µε την παροχή, στον δανειστή, όλων κατά βάση των ένδικων βοηθηµάτων (αυτούσια εκπλήρωση, άρνηση εκπλήρωσης της αντιπαροχής, µείωση της αντιπαροχής, αποζηµίωση, κατάλυση του συµβατικού δεσµού). Στο µέτρο µάλιστα που τα δικαιώµατα αυτά δεν αντιφάσκουν µεταξύ τους, ο δανειστής µπορεί να τα ασκήσει σωρευτικά ή να µεταπηδήσει από το ένα σε ένα άλλο (8:102). Eιδικοί κανόνες για συγκεκριµένες µορφές αθέτησης είναι σπάνιες εξαιρέσεις. Eπισηµαίνω εδώ, ότι πραγµατικά ελαττώµατα του πωληθέντος πράγµατος, του µισθίου ή του έργου (που σ εµάς ρυθµίζονται διαφοροποιηµένα και σε διαφορετικά κεφάλαια του AK) στοιχειοθετούν εδώ µη εκπλήρωση. H κεντρική αυτή έννοια {«µη εκπλήρωση» (non-performance)} υποδηλώνει βέβαια µόνο το αντικειµενικό γεγονός της µη συµµόρφωσης του οφειλέτη προς τις συµβατικές του υποχρεώσεις και δεν συναρτάται εννοιολογικά µε πταίσµα ή ευθύνη του τελευταίου. β. H επιλογή αυτή θα πρέπει αναµφισβήτητα να χαιρετιστεί. O AK µας όσο και το πρότυπό του, ο γερµak, δεν είναι ασφαλώς στο σηµείο αυτό πρότυπα νοµοτεχνικής αρτιότητας: Tο ίδιο ζήτηµα, η µη εκπλήρωση, αντιµετωπίζεται ατελώς, α- 01/07/05 Digesta ΡΕΝΑ Φωτοστοιχειοθεσία Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ 7 ΤΗΛ FAX

9 Digesta 2004 Προσπάθειες διεθνούς ενοποίησης του αστικού δικαίου 163 ποσπασµατικά και µε διαφορετικό τρόπο σε διάφορα κεφάλαια του AK. Έτσι, αφού διακρίνονται ως µορφές ανώµαλης εξέλιξης µόνο η αδυναµία παροχής και η υπερηµερία οφειλέτη, αγνοείται και µένει αρρύθµιστη η τρίτη και σηµαντική µορφή ανωµαλίας, η πληµµελής εκπλήρωση. Tο νοµοθετικό κενό, που επιχειρείται να πληρωθεί µε αναλογία δικαίου, είναι πολύ σηµαντικό αλλά και αδικαιολόγητο (αφού η µορφή αυτή ανώµαλης εξέλιξης ήταν γνωστή, χάρις στον Staub, ήδη από το 1904). Στη συνέχεια παρατίθενται στον AK διατάξεις για την αδυναµία και την υ- περηµερία που ισχύουν για κάθε ενοχή (335 επ.) και αργότερα, σε άλλο κεφάλαιο, τα ίδια θέµατα ρυθµίζονται µε διαφορετικό τρόπο όταν πρόκειται για αµφοτεροβαρή σύµβαση (374 επ.), ενώ διασπώνται αδικαιολόγητα οι ρυθµίσεις για την αρχική και την επιγενόµενη αδυναµία παροχής. Σε όλα αυτά προστίθενται οι διατάξεις του ειδικού ενοχικού για τις επώνυµες συµβάσεις, οι οποίες συχνά εµπεριέχουν ρυθµίσεις αποκλίνουσες από αυτές του γενικού ενοχικού. Eίναι προφανές, ότι αυτός ο κυκεώνας των διάσπαρτων και αυτόχρηµα ατελών ρυθµίσεων θα µπορούσε, σχετικά εύκολα, να είχε αντικατασταθεί µε µία ενιαία, απλούστερη και οπωσδήποτε πληρέστερη ρύθµιση, µε αφετηρία την ενιαία σύλληψη της µη εκπλήρωσης. 5. Την αρχή της αντικειµενικής ευθύνης του οφειλέτη Η υπαιτιότητα παύει πλέον να αποτελεί προϋπόθεση της ευθύνης του οφειλέτη για µη εκπλήρωση {8:101(1) και (2)}. Υιοθετείται η αγγλοσαξονικής προελεύσεως αντίληψη, ότι µε την κατάρτιση της Σύµβασης ο οφειλέτης εγγυάται την προσήκουσα (από κάθε άποψη) εκπλήρωση της παροχής του. Aκόµη και σε περίπτωση «συγχωρητής» µη εκπλήρωσης {ουσιαστικά δηλαδή οφειλόµενης σε ανώτερη βία {8:101(2), 8:108} ο οφειλέτης απαλλάσσεται µόνο από την υποχρέωση εκπλήρωσης ή αποζηµίωσης, ενώ ο δανειστής δικαιούται να µην εκπληρώσει τη δική του παροχή (9:201) ή να µειώσει την αντιπαροχή ή να λύσει τη σύµβαση (9:301). Πρόκειται πραγµατικά για αξιοσηµείωτη εξέλιξη, αφού, όπως είναι γνωστό, η υπαιτιότητα, έχοντας ισχυρό ιδεολογικό, ηθικό και φιλοσοφικό υπόβαθρο θεωρούνταν, από την εποχή του ρ.δ., sine qua non προϋπόθεση για τη θεµελίωσης της α- στικής ευθύνης. Γι αυτό, όταν διαπιστώθηκε ότι η εµµονή στην υπαιτιότητα δεν οδηγεί συχνά σε ουσιαστικά δίκαιες λύσεις, η εγκατάλειψή της επιχειρήθηκε και επιχειρείται αργά, σταδιακά, άλλοτε φανερά και άλλοτε συγκεκαλυµµένα, αλλού διστακτικά, επιφυλακτικά κι αλλού µε τόλµη και αποφασιστικότητα, µε πρωτοβουλία εδώ του νοµοθέτη κι εκεί του δικαστή, µε την υποστήριξη ή σπανιότερα την πολεµική των θεωρητικών του δικαίου παντού και πάντοτε όµως ξεκάθαρη, ανυποχώρητη ολοένα και εντονότερη προβάλλει η τάση για περιορισµό του πεδίου ε- φαρµογής της υποκειµενικής ευθύνης. Tα πρώτα βήµατα είχαν ήδη γίνει στο µεν ουσιαστικό δίκαιο µε την αντικειµενικοποίηση της έννοιας της αµέλειας και την, σε

10 164 Πάνος Κορνηλάκης Digesta 2004 πολλές περιπτώσεις, νοµολογιακή ανύψωση της «απαιτούµενης στις συναλλαγές επιµέλειας» σε πρακτικώς ανέφικτα επίπεδα, στο δε δικονοµικό δίκαιο µε τη νοµολογιακή αντιστροφή, σε ορισµένες περιπτώσεις, του βάρους απόδειξης της υπαιτιότητας και την αποκαλούµενη «εκ πρώτης όψεως απόδειξη» (res ipsa loquitur) της υπαιτιότητας, ενώ εξακολουθούν να πολλαπλασιάζονται τα νοµοθετήµατα (ιδίως στο πεδίο της εξωδικαιοπρακτικής ευθύνης), µε τα οποία εγκαταλείπεται ανοιχτά η αρχή της υπαιτιότητας. 6. Η αξίωση για αυτούσια εκπλήρωση (9:102, 9:103) Στον δανειστή παρέχεται, ορθώς, αν και µε σχετικά ευρείες εξαιρέσεις, αξίωση για αυτούσια εκπλήρωση. 7. Την έννοια της «θεµελιώδους µη εκπλήρωσης» (fundamental non-performance). Ως τέτοια θεωρείται η µη εκπλήρωση όταν (8:103) i) η αυστηρή τήρηση των συµπεφωνηµένων είναι ουσιώδης για τη σύµβαση, ii) ο δανειστής, λόγω της παράβασης, δεν έχει πλέον ευλόγως συµφέρον στη διατήρηση της συµβατικής δέσµευσης και αυτό το πρόβλεψε ή όφειλε να το είχε προβλέψει ο αθετών οφειλέτης και iii) η µη εκπλήρωση οφείλεται σε δόλο. Σε περίπτωση µιας τέτοιας «θεµελιώδους µη εκπλήρωσης» παρέχονται στο δανειστή περισσότερα δικαιώµατα και ιδίως το δικαίωµα να καταλύσει το συµβατικό δεσµό {9:301(1)}. H έννοια αυτή δεν υπάρχει καθεαυτή στον AK, στοιχεία της όµως ενυπάρχουν σ αυτόν, αφού σε αρκετές διατάξεις του (λ.χ. 337, 343 2, 384, 385.2, 386, 401) τα δικαιώµατα του δανειστή διαβαθµίζονται ανάλογα µε τη ειδικότερη σηµασία της αθέτησης. 8. Τη διαβάθµιση της ευθύνης ανάλογα µε το βαθµό πταίσµατος Aκόµη, παρά την φανερή εγκατάλειψη της υπαιτιότητας, το σχέδιο της Επιτροπής Lando φαίνεται να µην µπορεί να απογαλακτισθεί από αυτήν, αφού σε ορισµένες περιπτώσεις διαβαθµίζει τις συνέπειες της µη εκπλήρωσης ανάλογα µε την ύ- παρξη (και το βαθµό) πταίσµατος του οφειλέτη: Συγκεκριµένα, η δόλια αθέτηση θεωρείται «θεµελιώδης» και συνδυάζεται µε παροχή αυξηµένων δικαιωµάτων στο δανειστή (8:103) ενώ µε άλλη διάταξη (9:503) η αποζηµίωση περιορίζεται µεν στην αποκατάσταση των ζηµιών που είχαν προβλεφθεί ή µπορούσαν να προβλεφθούν, ορίζεται όµως, ότι σε περίπτωση δόλου ή βαριάς αµέλειας του οφειλέτη αποκαθίστανται και οι απρόβλεπτες ζηµίες, κάτι που για µας σηµαίνει εγκατάλειψη της πρόσφορης αιτιότητας. ιατηρώ επιφυλάξεις για τις διατάξεις αυτές κυρίως γιατί θεωρώ ότι διασπούν χωρίς αποχρώντα λόγο την ενιαία ρύθµιση των συνεπειών της µη εκπλήρωσης. Eιδικά δε η δεύτερη όχι µόνο είναι, κατά τη γνώµη µου, ουσιαστικά άδικη αλλά και µη ευχερώς αποδεκτή, αφού υιοθετεί ουσιαστικά, στο πεδίο του αιτιώδους συνδέσµου, τη θεωρία του ισοδυνάµου των όρων. 01/07/05 Digesta ΡΕΝΑ Φωτοστοιχειοθεσία Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ 7 ΤΗΛ FAX

11 Digesta 2004 Προσπάθειες διεθνούς ενοποίησης του αστικού δικαίου Σωρευτική άσκηση των δικαιωµάτων υπαναχώρησης και αποζηµίωσης (8:102) 10. Την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης Iδιαίτερα θα πρέπει να επιδοκιµασθεί, το ότι σε αντίθεση µε τον AK (299) η αποζηµίωση που οφείλεται σε περίπτωση µη εκπλήρωσης περιλαµβάνει και την αποκατάσταση της µη περιουσιακής ζηµίας {9:501(2)(a)}. 11. Tο δικαίωµα για µείωση της αντιπαροχής Eισάγεται γενικό δικαίωµα µείωσης της αντιπαροχής σε περίπτωση µη εκπλήρωσης (9:401). H ρύθµιση γενικεύει το γνωστό µας δικαίωµα για µείωση του τιµή- µατος ή του µισθώµατος ή της αµοιβής του εργολάβου σε περίπτωση πραγµατικών ελαττωµάτων του πωληθέντος ή του µισθίου ή του έργου. Kαι το γενικεύει προς δύο κατευθύνσεις: το δικαίωµα για µείωση παρέχεται αφενός µεν σε κάθε σύµβαση αφετέρου δε για κάθε είδους αθέτηση (και όχι µόνο για ελαττωµατικότητα). 12. Την κατάλυση του συµβατικού δεσµού Tα µειονεκτήµατα της ρύθµισης του AK για τη µη εκπλήρωση (στα οποία και έχω ήδη αναφερθεί) επαναλαµβάνονται και στην, οµοίως περίπλοκη, αδικαιολόγητα διαφοροποιηµένη, αποσπασµατική και διασπαρµένη ρύθµιση του δικαιώµατος του δανειστή να απαλλαγεί από το συµβατικό δεσµό σε περίπτωση ανώµαλης εξέλιξης της σύµβασης. Θυµίζω: ιαφορετικά ονόµατα για το ίδιο δικαίωµα: Yπαναχώρηση (συµβατική και νόµιµη), αναστροφή, καταγγελία, ανάκληση. Eνµέρει η ρύθµιση στο γενικό ενοχικό (αλλά και εκεί διαφοροποιηµένη) ενµέρει στις διατάξεις του ειδικού ενοχικού για τις επώνυµες συµβάσεις (και εκεί µε διαφοροποιηµένες προϋποθέσεις αλλά και έννοµες συνέπειες). Eνέργεια άλλοτε ex nunc και άλλοτε ex tunc. Eπιστροφή των παροχών που είχαν εκπληρωθεί άλλοτε µε αδικαιολόγητο πλουτισµό και άλλοτε µε ενοχή εκ του νόµου. Ένα πραγµατικό χάος. Η αρχή pacta sunt servanda και η συνακόλουθη η αρχή της κατά το δυνατό διατήρησης των συµβάσεων σε ισχύ παρά την ενδεχόµενη ανωµαλία στην εξέλιξή τους συνιστούν sine qua non προϋπόθεση για την οµαλή λειτουργία των διεθνών συναλλαγών. Τούτο σηµαίνει, ότι σε περίπτωση συµβατικών παραβάσεων ο αντισυµβαλλόµενος του αθετούντος θα πρέπει να επιδιώξει καταρχήν την ικανοποίησή του µε ένδικα βοηθήµατα της αυτούσιας εκπλήρωσης, της µείωσης του τιµήµατος και, κυρίως, της αξίωσης αποζηµίωσης. Ενόψει του ότι η λύση της σύµβασης συνεπάγεται, στις διεθνείς εµπορικές συναλλαγές, βαρύτατες οικονοµικές συνέπειες για τον αθετούντα (σηµαντικά έξοδα αλλά και κινδύνους µεταφοράς ή και αποθήκευσης των επιστρεφόµενων αγαθών, συναλλαγµατικές διατυπώσεις κτλ.) το δικαίωµα υπαναχώρησης παρέχεται, ως ultimum remedium, µόνο περίπτωση «θεµελιώδους

12 166 Πάνος Κορνηλάκης Digesta 2004 µη εκπλήρωσης». Ωστόσο, η ουσία είναι καταρχήν απλή: Όταν η αθέτηση έχει ορισµένη βαρύτητα, ώστε ο δανειστής να µην έχει πλέον ευλόγως συµφέρον στη διατήρηση της σύµβασης, θα πρέπει να του δοθεί το δικαίωµα να καταλύσει τον ενοχικό δεσµό, ανεξάρτητα από το αν η αθέτηση οφείλεται σε υπαιτιότητα του οφειλέτη ή όχι. H έλλειψη συµφέροντος στη διατήρηση της σύµβασης θα µπορεί να κρίνεται κάθε φορά µε βάση την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη και αφού ληφθούν υπόψη οι ι- διαιτερότητες της σύµβασης όσο και οι ειδικότερες επιπτώσεις της αθέτησης στα συµφέροντα του δανειστή. Στο πλαίσιο αυτά είναι σκόπιµο, σε περίπτωση υπερη- µερίας, να επιβληθεί στο δανειστή η υποχρέωση να θέσει στον οφειλέτη εύλογη προθεσµία εκπλήρωσης και µετά την άπρακτη παρέλευσή της να δικαιούται να καταλύσει το συµβατικό δεσµό. Eίναι, λοιπόν, άξιο επιδοκιµασίας, ότι το σχέδιο ρυθµίζει το ζήτηµα της λύσης του συµβατικού δεσµού µε βάση αυτή την απλουστευµένη σύλληψη (9:301 επ.). Aξίζει να σηµειωθεί, ότι η λύση του συµβατικού δεσµού δεν έχει αναδροµική ενέργεια (9:305), ότι οι παροχές που εκπληρώθηκαν δεν επιστρέφονται υποχρεωτικά αλλά µόνο εφόσον το θελήσουν τα µέρη (9:305-9:309) ενώ προβλέπεται και δικαίωµα αποζηµίωσης (9:505-9:506). 13. Σηµαντικές είναι ακόµη οι προβλέψεις για: α. Τους όρους που δεν αποτέλεσαν αντικείµενο ατοµικής διαπραγµάτευσης (2:104, 4:110) β. Την ευθύνη από τις διαπραγµατεύσεις {2:301 (αρνητικό διαφέρον), 2:302} γ. Την µεταβολή των συνθηκών (6:111) δ. Την προβλεψιµότητα της αποκαταστατέας ζηµίας (θετικό διαφέρον, 9:502) σε περίπτωση µη εκπλήρωσης (9:503) ε. Τη σύµβαση υπέρ τρίτου (6:110) Β. ίκαιο Αδικοπραξιών (οι παραποµπές γίνονται στο τελευταίο σχέδιο της «ο- µάδας µελέτης για ένα Ευρωπαϊκό Αστικό Κώδικα» (βλ. παραπάνω υπό IV 2) 1. Εισάγεται ως κανόνας η υποκειµενική ευθύνη (1:101) µε παράλληλη πρόβλεψη αρκετών και ενδιαφερουσών περιπτώσεων αντικειµενικής ευθύνης (3:101 επ.). 2. Εισάγεται γενική αξίωση πρόληψης (1:102, 7:301) 3. Η ζηµία θεωρείται νοµικά σηµαντική (και αποκαταστατέα) είτε όταν τούτο προβλέπεται ρητά {2:101 (1) (a)}, είτε όταν προκαλείται από την προσβολή δικαιώ- µατος ή συµφέροντος άξιου έννοµης προστασίας {2:101 (1) (β), (c)}. Ωστόσο, ξενίζει η πρόβλεψη {2:101 (2), (3)}, ότι στις δύο τελευταίες περιπτώσεις η ζηµία α- ποκαθίσταται εφόσον τούτο κριθεί ως δίκαιο και εύλογο ενόψει του λόγου της ευθύνης, της φύσης της ζηµίας, των ευλόγων προσδοκιών του ζηµιωθέντος και των σχετικών επιταγών της δηµόσιας τάξης. Ακόµη, ξενίζει δογµατικά και η πρόβλεψη, 01/07/05 Digesta ΡΕΝΑ Φωτοστοιχειοθεσία Α. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ 7 ΤΗΛ FAX

13 Digesta 2004 Προσπάθειες διεθνούς ενοποίησης του αστικού δικαίου 167 ότι η ασήµαντη ζηµία δεν αποκαθίσταται (7:102). 4. Αποκαθίσταται η µη περιουσιακή ζηµία τρίτων προσώπων, εφόσον βρίσκονταν σε «ιδιαίτερα στενή προσωπική σχέση µε τον άµεσα ζηµιωθέντα» {2: 202 (1)}. 5. Καθιερώνεται ευθύνη για παροχή εσφαλµένων πληροφοριών (2:207), για µόλυνση του περιβάλλοντος (έναντι του κράτους, 2:209) και για παρακίνηση σε αθέτηση σύµβασης (2:211). 6. Καθιερώνεται αντικειµενική ευθύνη (ευθύνη από διακινδύνευση) για ζηµίες από: ζώα (3:205), ελαττωµατικά προϊόντα (3:206), δραστηριότητες επικίνδυνες για το περιβάλλον (3:207), τροχαία ατυχήµατα (3:208), επικίνδυνα αντικείµενα, δραστηριότητες και διαδικασίες (3:209: γενική ρήτρα ευθύνης από διακινδύνευση). 7. Καθιερώνεται η ανώτερη βία ως λόγος απαλλαγής από την αδικοπρακτική ευθύνη (6:108). 8. Εισάγεται µια επικίνδυνη κατά τη γνώµη µου δυνατότητα περιορισµού ή και αποκλεισµού της ευθύνης: α. όταν τούτο κρίνεται δίκαιο και εύλογο και εφόσον η ζηµία δεν προκλήθηκε µε δόλο και η πλήρης αποζηµίωση θα ήταν δυσανάλογη προς το πταίσµα του δράστη ή τις δυνατότητές του να αποφύγει την πρόκληση της ζηµίας(7:202), β. Όταν ο ζηµιωθείς αποζηµιώνεται από ασφαλιστικό φορέα (8:202). VΙ. Τελική παρατήρηση Οι υπό διαµόρφωση βασικές αρχές ενός Ευρωπαϊκού ικαίου των Συµβάσεων και ενός Ευρωπαϊκού ικαίου των Αδικοπραξιών δεν έχουν ακόµη «ιδία» δεσµευτικότητα. Έτσι, το εύρος της µελλοντικής εφαρµογής τους συναρτάται απόλυτα µε τη δύναµη πειθούς που διαθέτουν. Aπό τα όσα ήδη ανέφερα, οι προοπτικές φαίνονται ευοίωνες. Aνεξάρτητα από αυτό, όµως, και πέρα ακόµη από την αδιαµφισβήτητη επιστηµονική της αξία, η πιο σηµαντική ίσως προσφορά της εργώδους προσπάθειας που έχει εδώ και χρόνια αναληφθεί είναι η πραγµατικά ανεκτίµητη συµβολή της στην ευρωπαϊκή νοµική σκέψη και, συνακόλουθα, στη διαµόρφωση µιας «ευρωπαϊκής» νοµικής επιστήµης.

Πάνος Kορνηλάκης Kαθηγητής του Aστικού Δικαίου στο Tμήμα Nομικής του A.Π.Θ.

Πάνος Kορνηλάκης Kαθηγητής του Aστικού Δικαίου στο Tμήμα Nομικής του A.Π.Θ. ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ * Πάνος Kορνηλάκης Kαθηγητής του Aστικού Δικαίου στο Tμήμα Nομικής του A.Π.Θ. ΔIAΓPAMMA Ι. Εισαγωγή ΙΙ. Ενοποίηση σε διεθνές επίπεδο ΙΙΙ. Ενοποίηση σε

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Κορνηλάκης Καθηγητής του Αστικού Δικαίου στο Τμήμα Νομικής του ΑΠΘ

Πάνος Κορνηλάκης Καθηγητής του Αστικού Δικαίου στο Τμήμα Νομικής του ΑΠΘ Η ΑΞΙΩΣΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟ ΝΕΟ ΑΡΘΡΟ 543 ΑΚ * Πάνος Κορνηλάκης Καθηγητής του Αστικού Δικαίου στο Τμήμα Νομικής του ΑΠΘ Ι. Προϋποθέσεις Η Οδηγία 1999/44/ΕΚ δεν προέβλεπε δικαίωμα αποζημίωσης σε περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑΕΤΑΙΡΙΚΗΣΝΟΜΙΚΗΣΕΥΘΥΝΗΣΚΑΙ Ο ΙΚΗΓΟΡΟΣ IN-HOUSE. Επιστηµονική Συνάντηση Πέµπτη, 25 Ιανουαρίου 2007 Αµφιθέατρο Γενναδίου Βιβλιοθήκης

ΘΕΜΑΤΑΕΤΑΙΡΙΚΗΣΝΟΜΙΚΗΣΕΥΘΥΝΗΣΚΑΙ Ο ΙΚΗΓΟΡΟΣ IN-HOUSE. Επιστηµονική Συνάντηση Πέµπτη, 25 Ιανουαρίου 2007 Αµφιθέατρο Γενναδίου Βιβλιοθήκης ΘΕΜΑΤΑΕΤΑΙΡΙΚΗΣΝΟΜΙΚΗΣΕΥΘΥΝΗΣΚΑΙ Ο ΙΚΗΓΟΡΟΣ IN-HOUSE Επιστηµονική Συνάντηση Πέµπτη, 25 Ιανουαρίου 2007 Αµφιθέατρο Γενναδίου Βιβλιοθήκης Ελαττωµατικότητα /Ασφάλεια Προϊόντων Πεδίο «κρυµµένης» εταιρικής

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. Διδάκτορoς Παν/μίου Αθηνών

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. Διδάκτορoς Παν/μίου Αθηνών Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. Διδάκτορoς Παν/μίου Αθηνών ΕΝΟΧΗ Α. ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΟΧΗΣ Έννοια. Ενοχή είναι η νομική σχέση μεταξύ δύο προσώπων, του οφειλέτη αφ ενός και του δανειστή

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 4. Άρθρο 2 Αγωγές παραλείψεως 5. Άρθρο 3 Φορείς νομιμοποιούμενοι προς έγερση αγωγής 5. Άρθρο 4 Ενδοκοινοτικές παραβάσεις 6

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 4. Άρθρο 2 Αγωγές παραλείψεως 5. Άρθρο 3 Φορείς νομιμοποιούμενοι προς έγερση αγωγής 5. Άρθρο 4 Ενδοκοινοτικές παραβάσεις 6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 166 της 11.6.1998 ΟΔΗΓΙΑ 98/27/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 19ΗΣ ΜΑΪΟΥ 1998 ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΑΓΩΓΩΝ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΩΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Β. ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΕΝΟΧΕΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Β. ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΕΝΟΧΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Φιλοφρόνηση, νομική δέσμευση... 1 2. Σχέση φιλοφροσύνης, αυτοδιακινδύνευση, απαλλακτική ρήτρα... 2 3. Σχέση φιλοφρονήσεως, αδικοπραξία, συντρέχον πταίσμα... 3 4. Ικανότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Βιβλιογραφία... 27 Εισαγωγή... 35 ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΚΠΟΙΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΩΛΗΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΣ ΓΕΝΙΚΑ - ΟΥΣΙΩΔΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΠΡΟΣΩΠΑ 1. Γενικά... 38 1α. Πράγμα... 42

Διαβάστε περισσότερα

1. Δωρεά κινητού, τήρηση τύπου, αρνητική αναγνώριση χρέους

1. Δωρεά κινητού, τήρηση τύπου, αρνητική αναγνώριση χρέους ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. ΔΩΡΕΑ 1. Δωρεά κινητού, τήρηση τύπου, αρνητική αναγνώριση χρέους... 1 2. Δωρεά, ανάκληση λόγω αποκτήσεως τέκνου... 3 3. Δωρεά υπό τρόπο, μη εκπλήρωση τρόπου, ανάκληση... 4 ΙΙ. ΠΩΛΗΣΗ 4.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Αθήνα, 5 Δεκεμβρίου 2008 Αριθ. πρωτ.: 1627

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Αθήνα, 5 Δεκεμβρίου 2008 Αριθ. πρωτ.: 1627 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΣ: Υπουργείο Ανάπτυξης Γενική Γραμματεία Καταναλωτή Δ/νση Προστασίας Καταναλωτή Πλ. Κάνιγγος 101 81 Αθήνα Αθήνα, 5 Δεκεμβρίου 2008 Αριθ. πρωτ.: 1627 Σχετ: Το από 4.11.2008 μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση

Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

(EEL 280/29.10.1994) την απόκτηση δικαιώματος χρήσης ενός ή περισσοτέρων ακινήτων υπό καθεστώς χρονομεριστικής

(EEL 280/29.10.1994) την απόκτηση δικαιώματος χρήσης ενός ή περισσοτέρων ακινήτων υπό καθεστώς χρονομεριστικής 5. ΟΔΗΓΙΑ 94/47/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 26ης Οκτωβρίου 1994 περί της προστασίας των αγοραστών ως προς ορισμένες πλευρές των συμβάσεων που αφορούν την απόκτηση δικαιώματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ H ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΩΣ ΚΡΑΤΙΚΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ H ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΩΣ ΚΡΑΤΙΚΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...xiii ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ H ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΩΣ ΚΡΑΤΙΚΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ 1. Το περιεχόμενο και η έκταση της κρατικής υποχρέωσης για την προστασία του καταναλωτή...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Σύμβαση εξηρτημένης εργασίας

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Σύμβαση εξηρτημένης εργασίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Σύμβαση εξηρτημένης εργασίας. 1. Η σύμβαση εξηρτημένης εργασίας. 2. Το στοιχείο της εξαρτήσεως 3. Σύμβαση εταιρείας... 4. Ενδείξεις διαφοροποιήσεως μεταξύ συμβάσεως εξηρτημένης εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 95, την πρόταση της Επιτροπής ( 1 ),

Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 95, την πρόταση της Επιτροπής ( 1 ), L 171/12 Ο ΗΓΙΑ 1999/44/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 25ης Μαΐου1999 σχετικά µε ορισµένες πτυχές της πώλησης και των εγγυήσεων καταναλωτικών αγαθών ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

Προεδρικό ιάταγµα 456/1984 «Αστικός Κώδικας και Εισαγωγικός του Νόµος» (ΦΕΚ Α' 164/17-24.10.1984) ΕΚΑΤΟ ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Προεδρικό ιάταγµα 456/1984 «Αστικός Κώδικας και Εισαγωγικός του Νόµος» (ΦΕΚ Α' 164/17-24.10.1984) ΕΚΑΤΟ ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προεδρικό ιάταγµα 456/1984 «Αστικός Κώδικας και Εισαγωγικός του Νόµος» (ΦΕΚ Α' 164/17-24.10.1984) ΕΚΑΤΟ ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Άρθρο 648 Έννοια Με τη σύµβαση εργασίας ο εργαζόµενος έχει υποχρέωση

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος δανεισµός: άµυνα στην υπερχρέωση των καταναλωτών

Υπεύθυνος δανεισµός: άµυνα στην υπερχρέωση των καταναλωτών Χρήστος Γκόρτσος Γενικός Γραµµατέας Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών Υπεύθυνος δανεισµός: άµυνα στην υπερχρέωση των καταναλωτών 1. Η πρόληψη και καταπολέµηση της υπερχρέωσης ως δικαιολογητική βάση ρυθµιστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7)

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) C 326/266 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.10.2012 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΥΛΙΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΠΕΙΔΗ τα άρθρα 343 της Συνθήκης για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι ΕΝΝΟΙΑ, ΚΛΑΔΟΙ ΚΑΙ ΠΗΓΕΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. Έννοια δικαίου... 1 2. Κανόνας δικαίου... 3 2.1 Έννοια κανόνα δικαίου... 3 2.2 Εφαρμογή κανόνα δικαίου... 4 2.3 Ερμηνεία κανόνα δικαίου...

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17)

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 12ης Μαρτίου 2013 σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 4 Μαρτίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 11.11.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο και την αναγνώριση

Διαβάστε περισσότερα

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και LEGAL INSIGHT ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΝΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΜΕΝΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Γιώργος Ψαράκης Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και έχει

Διαβάστε περισσότερα

«Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία»

«Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία» «Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία» Γιώργος Δ. Κωνσταντινόπουλος Δικηγόρος παρ Αρείω Πάγω Ειδικός Εμπειρογνώμονας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Διδάσκων : Βασίλειος Σταματόπουλος, Δικηγόρος, Δ.Μ.Σ. Συνάντηση 5 η ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΟΧΙΚΟ ΔΩΡΕΑ - ΠΩΛΗΣΗ - ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ Δωρεά Δωρεά είναι η σύμβαση με την οποία ο δωρητής αναλαμβάνει την υποχρέωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Λ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΑΣ 144, 114 71 ΑΘΗΝΑ / ΤΗΛ.:210 6460284, 210 6460734, ΦΑΞ:

Λ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΑΣ 144, 114 71 ΑΘΗΝΑ / ΤΗΛ.:210 6460284, 210 6460734, ΦΑΞ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Πληροφορίες: Ανδρέας Μαντζουράνης Ειδικός Επιστήµονας Ηλεκτρον. /νση: amantzouranis@synigoroskatanaloti.gr Αθήνα, 13 Ιουλίου 2010 Αριθ. Πρωτ. : 1580 ΠΡΟΣ:... 2. ΕΥ ΑΠ Α.Ε. Ωρωπού 156

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη

Εργασιακά Θέματα. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη Εργασιακά Θέματα Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη Ιούλιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

MARKT/2094/01 EL Orig. EN E-ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

MARKT/2094/01 EL Orig. EN E-ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ MARKT/2094/01 EL Orig. EN E-ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Σκοπός του εγγράφου Το παρόν έγγραφο περιγράφει την τρέχουσα κατάσταση όσον αφορά το ηλεκτρονικό εµπόριο και τις χρηµατοπιστωτικές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΙΙ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΙΙ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ Περιεχόµενα ΤΜΗΜΑ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ 1. Ασφάλιση και ιδιωτικό ασφαλιστικό δίκαιο 1.1. Έννοιες 1.1.Α. Το ασφαλιστικό δίκαιο Σελ. 3 1.1.Β. Ειδικότερα: Το δίκαιο της ασφαλιστικής σύµβασης Σελ. 4 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

849 Ν. 105(Ι)/95. Ε.Ε. Παρ. 1(1) Αρ. 3028, 29.12.95

849 Ν. 105(Ι)/95. Ε.Ε. Παρ. 1(1) Αρ. 3028, 29.12.95 Ε.Ε. Παρ. 1(1) Αρ. 3028, 29.12.95 849 Ν. 105(Ι)/95 Ο περί Ελαττωματικών Προϊόντων (Αστική Ευθύνη) Νόμος του 1995 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση ΠΗΓΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ & ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. Η ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΕ Η έννομη προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΠ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΝΟΧΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΠΑΣΠ ΝΟΜΙΚΗΣ - 1 -

ΠΑΣΠ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΝΟΧΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΠΑΣΠ ΝΟΜΙΚΗΣ - 1 - ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΝΟΧΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΠΑΣΠ ΝΟΜΙΚΗΣ - 1 - ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ: Διαφορά ΑΚ 334 ΑΚ 922: Η ΑΚ 334 προϋποθέτει προϋφιστάμενη σχέση μεταξύ του υπεύθυνου για τις αλλότριες πράξεις και του ζημιωθέντος απ αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 3487,ΦΕΚ Α 190/11.9.2006

ΝΟΜΟΣ 3487,ΦΕΚ Α 190/11.9.2006 ΝΟΜΟΣ 3487,ΦΕΚ Α 190/11.9.2006 Ενσωµάτωση στο εθνικό δίκαιο της Οδηγίας 2003/ 51/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 18ης Ιουνίου 2003 "για την τροποποίηση των Οδηγιών του Συµβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

E-BUSINESS FORUM ΟΜΑ Α 1 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ-ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΣ Μίνα Ζούλοβιτς Rapporteur

E-BUSINESS FORUM ΟΜΑ Α 1 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ-ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΣ Μίνα Ζούλοβιτς Rapporteur Οµάδα 1 E-BUSINESS FORUM ΟΜΑ Α 1 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ-ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΣ Μίνα Ζούλοβιτς Rapporteur Ο παρακάτω κατάλογος αποτελεί µια ενδεικτική καταγραφή και παράθεση της βασικότερης νοµοθεσίας (σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 28.11.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0824/2008, του Kroum Kroumov, βουλγαρικής ιθαγένειας, η οποία συνοδεύεται από 16 υπογραφές, σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί Όροι και Προϋποθέσεις για το Ηλεκτρονικό Κατάστημα της Olympus

Γενικοί Όροι και Προϋποθέσεις για το Ηλεκτρονικό Κατάστημα της Olympus Γενικοί Όροι και Προϋποθέσεις για το Ηλεκτρονικό Κατάστημα της Olympus 1 Πεδίο εφαρμογής 2 Σύναψη συμβάσεως 3 Δικαίωμα υπαναχώρησης 4 Τιμές Προϊόντων 5 Παράδοση 6 Προθεσμία πληρωμής, υπερημερία 7 Διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΑΣ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΑΣ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΑΣ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Θέμα: Ο Α, μόνιμος κάτοικος Σουηδίας, είναι κύριος ενός οικοπέδου που βρίσκεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Αναφορών 16.12.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0171/2012, του Klaus Träger, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με διαφορετικές προθεσμίες παραγραφής στην

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα : Η αρνητική αναθεώρηση ανατρέπει το δικαιοπρακτικό θεμέλιο των δημοσίων συμβάσεων στα έργα. Απαιτείται νομοθετική ρύθμιση.

Θέμα : Η αρνητική αναθεώρηση ανατρέπει το δικαιοπρακτικό θεμέλιο των δημοσίων συμβάσεων στα έργα. Απαιτείται νομοθετική ρύθμιση. Αθήνα, 04 Μαίου 2015 Αριθ. Πρωτ.1273 Προς Τον Υπουργό Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού κ. Γεώργιο Σταθάκη Τον Υπουργό Επικρατείας κ. Αλέξανδρο Φλαμπουράρη Τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. 1.1.Χαρακτηριστικά του Δικαίου Ετερόνομοι κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Συντοµογραφίες ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΙΚΑΙΟΥ 1. Εννοιολογικός προσδιορισµός 1. Σύνολο ειδικών διατάξεων 2. Η εξυγίανση ως µορφή συλλογικής εκτέλεσης 3. Ανάγκη συνύπαρξης εξυγιαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Η εγγύηση της Schneider Electric στα φωτοβολταϊκά συστήµατα. 1. Όροι Εγγύησης

Η εγγύηση της Schneider Electric στα φωτοβολταϊκά συστήµατα. 1. Όροι Εγγύησης Η εγγύηση της Schneider Electric στα φωτοβολταϊκά συστήµατα 1. Όροι Εγγύησης Η Schneider Electric αναλαµβάνει να αντικαταστήσει τυχόν ελαττωµατική λειτουργία των προϊόντων που προέρχεται από σφάλµα στο

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Σ.Ε.Ε. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ υπ αριθµ Αθήνα 4/1/2011 ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και Οµοσπονδίες ύναµης Γ.Σ.Ε.Ε. Θέµα: Συλλογικές διαπραγµατεύσεις & Συλλογικές Συµβάσεις Εργασίας. 10 κρίσιµα σηµεία. Συνάδελφοι, Στις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ. Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ)

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ. Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ) ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ) Αθήνα 24.2.2011 ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΣΕ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΜΕΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ ΜΕΤΑΒΟΛΗ (ΑΛΛΑΓΗ) ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ... 2 1. Η έννοια της μεταβολής του προσώπου του εργοδότη... 2 Πηγές... 7 Συντακτική ομάδα... 7 1 ΜΕΤΑΒΟΛΗ (ΑΛΛΑΓΗ) ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. Ετήσιες βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ Κύκλος 2010-2012 1

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. Ετήσιες βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ Κύκλος 2010-2012 1 EL ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ετήσιες βελτιώσεις στα ΔΠΧΑ Κύκλος 2010-2012 1 1 «Η αναπαραγωγή επιτρέπεται εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Εκτός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου προστατεύονται όλα τα υφιστάμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173)

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ψηφίστηκε προ ολίγων ημερών από τη Βουλή ο νέος νόμος 3886/2010 σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Έγγραφη Σύσταση Πόρισμα. ΣΧΕΤ. : Αρ. πρωτ. B/5976/31.07.08, Β/8293/10.11.2008 έγγραφά μας.

ΘΕΜΑ: Έγγραφη Σύσταση Πόρισμα. ΣΧΕΤ. : Αρ. πρωτ. B/5976/31.07.08, Β/8293/10.11.2008 έγγραφά μας. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Χειρίστρια: Δρ. Ζέτα Θεοχαροπούλου Ειδική Επιστήμονας Ηλεκτρον. Δ/νση: gtheocha@synigoroskatanaloti.gr ΠΡΟΣ: 1. ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. Τομέα Εξυπηρέτησης Πελατείας Ακαδημίας

Διαβάστε περισσότερα

προσκοµίζουν στην αρµόδια αρχή είναι ο προβλεπόµενος από τη σχετική οδηγία, όπως αυτή περιέχεται στη Συνθήκη Προσχώρησης των 10 νέων κρατών- µελών».

προσκοµίζουν στην αρµόδια αρχή είναι ο προβλεπόµενος από τη σχετική οδηγία, όπως αυτή περιέχεται στη Συνθήκη Προσχώρησης των 10 νέων κρατών- µελών». 25/08/2005 ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ «Προϋποθέσεις χορήγησης άδειας άσκησης επαγγέλµατος σε ιατρούς των οποίων τα πτυχία χορηγήθηκαν στα δέκα νέα κράτη-µέλη της Ε.Ε.» Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ.

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: Εγκύκλιος επί του άρθρου 1 του Ν. 3302/2004

Θέµα: Εγκύκλιος επί του άρθρου 1 του Ν. 3302/2004 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΟΝΙΚΩΝ ΟΡΙΩΝ Αθήνα, 01 Μαρτίου 2005 Αριθµ.Πρωτ:οίκ.3392 ΠΡΟΣ: Όπως ο Πίνακας ιανοµής

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Ν Α Κ Α Σ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Ω Ν

Π Ι Ν Α Κ Α Σ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Ω Ν Π Ι Ν Α Κ Α Σ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Ω Ν 1. Γενικοί Οροι Ασφάλισης 2. Γενικοί Οροι Ασφαλιστηρίων Συµβολαίων 3. Ασφάλιση Αστικής Ευθύνης έναντι Τρίτων 3.1 Ειδικοί όροι 3.2 Αντικείµενο ασφάλισης 3.3 Ορια αποζηµίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 3/08.1.2013. Εξέταση αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις

ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 3/08.1.2013. Εξέταση αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 3/08.1.2013 Θέμα: Εξέταση αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, αφού έλαβε υπόψη: α) τα άρθρα 28 και 55A του Καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδος,

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί Όροι & Πολιτική Αγορών της Fon

Γενικοί Όροι & Πολιτική Αγορών της Fon Γενικοί Όροι & Πολιτική Αγορών της Fon Ορισµοί Όροι και Προϋποθέσεις: Οι παρόντες Όροι και Προϋποθέσεις Πώλησης Εξοπλισµού (εφεξής: «ΟΠΠΕ»). Fon Technology, S.L.: Η Εταιρία η οποία προµηθεύει ή πωλεί τα

Διαβάστε περισσότερα

Δήλωση του Συνηγόρου του Καταναλωτή, Γιάννη Αδαμόπουλου:

Δήλωση του Συνηγόρου του Καταναλωτή, Γιάννη Αδαμόπουλου: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 8 Νοεμβρίου 27 Ανακοίνωση-δελτίο Τύπου με θέμα τη λειτουργία της υπηρεσίας εξυπηρέτησης πολιτών στην Ανεξάρτητη Αρχή «Συνήγορος του Καταναλωτή» κατά τον μήνα Οκτώβριο Ο Συνήγορος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα 1997R2027 EL 30.05.2002 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα B M1 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (EΚ) αριθ. 2027/97 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 9ης Οκτωβρίου 1997 για την ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ 1. Εισαγωγή 1.1. Η λειτουργία του παρόντος διαδικτυακού τόπου www.transparency.gr υποστηρίζεται από το σωματείο «Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς» (στο εξής: ο «Φορέας») με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Δικαίου Επιχειρήσεων Διάλεξη 3 η. Νικόλαος Καρανάσιος

Αρχές Δικαίου Επιχειρήσεων Διάλεξη 3 η. Νικόλαος Καρανάσιος Αρχές Δικαίου Επιχειρήσεων Διάλεξη 3 η Νικόλαος Καρανάσιος Φυσικά και Νομικά πρόσωπα. Φυσικό Πρόσωπο Ικανότητα Δικαιοπραξίας Κατάλληλη Ηλικία Υγεία Μη απαγόρευση Κάτοικος Επικράτειας Ιθαγένεια Ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΞΕΠΛΥΜΑ ΒΡΟΜΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΩΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. Εισαγωγή...5 2. Η επιρροή του αμερικανικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ - ΕΜΠΟΡΟΙ 1. Β.Δ. της 2/14.5.1835 Περί αρμοδιότητος των εμποροδικείων

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ - ΕΜΠΟΡΟΙ 1. Β.Δ. της 2/14.5.1835 Περί αρμοδιότητος των εμποροδικείων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος έκτης έκδοσης... ΧVΙΙ Aπό τον πρόλογο της πρώτης έκδοσης... XVIΙ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ - ΕΜΠΟΡΟΙ 1. Β.Δ. της 2/14.5.1835 Περί αρμοδιότητος των εμποροδικείων (άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ. Πολιτική κατηγοριοποίησης πελατών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ. Πολιτική κατηγοριοποίησης πελατών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πολιτική κατηγοριοποίησης πελατών Η παρούσα Πολιτική Κατηγοριοποίησης Πελατών ισχύει για το σύνολο του Οµίλου της Τράπεζας Πειραιώς,

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα 2002R1606 EL 10.04.2008 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα B ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1606/2002 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 19ης

Διαβάστε περισσότερα

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Πρωτοκόλλου για τα Προνόµια και τις Ασυλίες του Κέντρου Επιβολής Νόµου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης»

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Πρωτοκόλλου για τα Προνόµια και τις Ασυλίες του Κέντρου Επιβολής Νόµου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Πρωτοκόλλου για τα Προνόµια και τις Ασυλίες του Κέντρου Επιβολής Νόµου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης» Προς τη Βουλή των Ελλήνων Το εν θέµατι Πρωτόκολλο υπογράφηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Τοποθέτηση φοιτητή Erasmus σε επιχείρηση για πρακτική άσκηση

ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Τοποθέτηση φοιτητή Erasmus σε επιχείρηση για πρακτική άσκηση Παράρτημα V.1.β.i Εκπαίδευση και Πολιτισμός Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθηση Erasmus ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Τοποθέτηση φοιτητή Erasmus σε επιχείρηση για πρακτική άσκηση Στο πλαίσιο του Προγράμματος Δια Βίου

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Τζαννίνη Δικηγόρος. Ιούνιος 2014

Ευγενία Τζαννίνη Δικηγόρος. Ιούνιος 2014 Το Ευρωπαικό Κανονιστικό πλαίσιο του ηλεκτρονικού εμπορίου: Νέα δυναμική στον αυτορρυθμιστικό ρόλο του διεθνούς εμπορίου ή/και νέα ερωτηματικά στην εξέλιξη του εθνικού εμπορικού δικαίου και του εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.9.2015 COM(2015) 460 final 2015/0218 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Σχετικά με την εφαρμογή έκτακτων αυτόνομων εμπορικών μέτρων

Διαβάστε περισσότερα

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7 η : Οικονομικήελευθερία Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

«Πιστοποίηση των µηχανοδηγών και άλλες διατάξεις»

«Πιστοποίηση των µηχανοδηγών και άλλες διατάξεις» Β ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕ ΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΝΟΜΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕ ΙΟΥ «Πιστοποίηση των µηχανοδηγών και άλλες διατάξεις» Ι. Γενικές παρατηρήσεις Με το φερόµενο

Διαβάστε περισσότερα

KΟΙΝΌ ΠΛΑΊΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΆΣ (CFR): OΙ ΝΈΟΙ ΠΡΌΤΥΠΟΙ ΚΑΝΌΝΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΎ ΙΔΙΩΤΙΚΟΎ ΔΙΚΑΊΟΥ *

KΟΙΝΌ ΠΛΑΊΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΆΣ (CFR): OΙ ΝΈΟΙ ΠΡΌΤΥΠΟΙ ΚΑΝΌΝΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΎ ΙΔΙΩΤΙΚΟΎ ΔΙΚΑΊΟΥ * KΟΙΝΌ ΠΛΑΊΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΆΣ (CFR): OΙ ΝΈΟΙ ΠΡΌΤΥΠΟΙ ΚΑΝΌΝΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΎ ΙΔΙΩΤΙΚΟΎ ΔΙΚΑΊΟΥ * ΕΥΓΕΝΊΑ ΔΑΚΟΡΏΝΙΑ ** I. ΕΙΣΑΓΩΓΉ: ΚΟΙΝΌ ΠΛΑΊΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΆΣ (COMMON FRAME OF REFERENCE) ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΌΣ ΑΣΤΙΚΌΣ ΚΏΔΙΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY Το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο (νομοθεσία) που διέπει τις δραστηριότητες της εταιρείας «ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999 ΟλΑΠ 18/1999 Παροχή δικηγορικών υπηρεσιών. Ευθύνη δικηγόρου για ζημία πελάτη. - Η παροχή δικηγορικών υπηρεσιών δεν υπάγεται στο ν. 2251/1994. Η ευθύνη των δικηγόρων για ζημία που προκλήθηκε κατά την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

Αριθµός 188(Ι) του 2004 ΝΟΜΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ TO NΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ 2004

Αριθµός 188(Ι) του 2004 ΝΟΜΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ TO NΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ 2004 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι) Αρ. 3852, 30.4.2004 Ν. 188(Ι)/2004 Ο περί του Νοµικού Πλαισίου για τις Ηλεκτρονικές Υπογραφές καθώς και για Συναφή Θέµατα Νόµος του 2004 εκδίδεται µε δηµοσίευση στην Επίσηµη Εφηµερίδα της

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση Συνέπειες νομοθετικό πλαίσιο, (Εθνικό Κοινοτικό) Το ΕΘΝΙΚΟ και ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ νοµοθετικό πλαίσιο. I. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Α. Ο Ν. 2859/2000, όπως τροποποιήθηκε με το νόμο 4336/2015 και

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4 16.12.2004 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 310/261 7. ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΣΥΛΙΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι, σύμφωνα με το άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 22.9.2011 COM(2011) 577 τελικό 2011/0248 (CNS) C7-0311/11 EL Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της απόφασης 2007/659/ΕΚ όσον αφορά την περίοδο εφαρµογής και

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές. για την εξέταση. αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές. επιχειρήσεις

Κατευθυντήριες γραμμές. για την εξέταση. αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές. επιχειρήσεις EIOPA-BoS-12/069 EL Κατευθυντήριες γραμμές για την εξέταση αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις 1/8 1. Κατευθυντήριες γραμμές Εισαγωγή 1. Σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού EIOPA (European Insurance

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την παράταση της περιόδου ανάκαμψης σε περίπτωση έκτακτων αντίξοων καταστάσεων

Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την παράταση της περιόδου ανάκαμψης σε περίπτωση έκτακτων αντίξοων καταστάσεων EIOPA-BoS-15/108 EL Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την παράταση της περιόδου ανάκαμψης σε περίπτωση έκτακτων αντίξοων καταστάσεων EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel.

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 02-02-2007. Κύριοι,

Αθήνα, 02-02-2007. Κύριοι, Αθήνα, 02-02-2007 Κύριοι, Σχετικά με το ερώτημα που μου απευθύνατε, εάν οι Γιατροί κλάδου Ε.Σ.Υ. νομιμοποιούνται στην ενάσκηση του δικαιώματος για επίσχεση εργασίας, έχω να παρατηρήσω τα εξής: 1. Το Κράτος

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Δικαίου Προστασίας Καταναλωτή. Αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και προστασία του καταναλωτή

Ένωση Δικαίου Προστασίας Καταναλωτή. Αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και προστασία του καταναλωτή Ένωση Δικαίου Προστασίας Καταναλωτή Αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και προστασία του καταναλωτή Ουσιώδης στρέβλωση οικονομικής συμπεριφοράς vs. σημαντική παρεμπόδιση της ελευθερίας επιλογής καταναλωτή στα

Διαβάστε περισσότερα

Διεξαγωγή Εθνικής Δημόσιας Διαβούλευσης της ΕΕΤΤ αναφορικά με την τροποποίηση του Κανονισμού Γενικών Αδειών σε σχέση με τις ρυθμιζόμενες υπηρεσίες

Διεξαγωγή Εθνικής Δημόσιας Διαβούλευσης της ΕΕΤΤ αναφορικά με την τροποποίηση του Κανονισμού Γενικών Αδειών σε σχέση με τις ρυθμιζόμενες υπηρεσίες Διεξαγωγή Εθνικής Δημόσιας Διαβούλευσης της ΕΕΤΤ αναφορικά με την τροποποίηση του Κανονισμού Γενικών Αδειών σε σχέση με τις ρυθμιζόμενες υπηρεσίες περιαγωγής φωνητικών κλήσεων, σύντομων μηνυμάτων (SMS)

Διαβάστε περισσότερα

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 4 Ιουνίου 2015 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2008/0140 (CNS) 9011/15 ΕΚΘΕΣΗ Αποστολέας: Αποδέκτης: Προεδρία SOC 330 ANTIDISCRIM 6 JAI 338 MI 326 FREMP 114 Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Σηµαντικά σηµεία των Νέων Λογιστικών Προτύπων

Σηµαντικά σηµεία των Νέων Λογιστικών Προτύπων Σηµαντικά σηµεία των Νέων Λογιστικών Προτύπων Σύµφωνα µε τις διατάξεις του πρόσφατα ψηφισθέντος νόµου καθιερώνονται στην Ελλάδα νέα Λογιστικά Πρότυπα τα οποία ονοµάζονται «Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα (Ε.Λ.Π.)»

Διαβάστε περισσότερα

Προεδρικό ιάταγµα 182/1999 (ΦΕΚ 171 Α / 25 Αυγούστου 1999)

Προεδρικό ιάταγµα 182/1999 (ΦΕΚ 171 Α / 25 Αυγούστου 1999) Προεδρικό ιάταγµα 182/1999 (ΦΕΚ 171 Α / 25 Αυγούστου 1999) Προσαρµογή της Ελληνικής Νοµοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συµβουλίου 94/47/ΕΚ της 26 ης Οκτωβρίου 1994

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 3 Ιουνίου 2008 Αριθ. Πρωτ. : 661. Ε Γ Γ Ρ Α Φ Η Σ Υ Σ Τ Α Σ Η Π Ο Ρ Ι Σ Μ Α (Άρθρο 4 παρ. 5 ν. 3297/2004)

Αθήνα, 3 Ιουνίου 2008 Αριθ. Πρωτ. : 661. Ε Γ Γ Ρ Α Φ Η Σ Υ Σ Τ Α Σ Η Π Ο Ρ Ι Σ Μ Α (Άρθρο 4 παρ. 5 ν. 3297/2004) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Πληροφορίες: Ανδρέας Μαντζουράνης Ειδικός Επιστήμονας Ηλεκτρον. Δ/νση: amantzouranis@synigoroskatanaloti.gr Αθήνα, 3 Ιουνίου 2008 Αριθ. Πρωτ. : 661 ΠΡΟΣ: 1 κ. Στέφανο Ντάλλα Ίριδος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΥΛΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΥΛΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΥΛΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Πληροφορίες για τους συμμετέχοντες στην έρευνα 1. Πληκτρολογήστε το ονοματεπώνυμό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID)

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID) Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID) Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ Μάρτιος 2007 1 ΠΙΝΑΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ 1 ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΑΡΘΡΟ 1. ΣΚΟΠΟΣ Ο Κώδικας αυτός Δεοντολογίας έχει συνταχθεί από την Επιτροπή Δεοντολογίας της Ενωσης με την επωνυμία

Διαβάστε περισσότερα

Tsibanoulis & Partners: Τι σημαίνει αστική ευθύνη οικονομικών διευθυντών για τις Α.Ε.

Tsibanoulis & Partners: Τι σημαίνει αστική ευθύνη οικονομικών διευθυντών για τις Α.Ε. Tsibanoulis & Partners: Τι σημαίνει αστική ευθύνη οικονομικών διευθυντών για τις Α.Ε. Οι διατάξεις περί ευθύνης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου εφαρμόζονται και σε πρόσωπα που δεν είναι μέλη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ CENTRE FOR EUROPEAN CONSTITUTIONAL LAW THEMISTOKLES AND DIMITRIS TSATSOS FOUNDATION Victims Protection eu Protecting Victims Rights in the EU: The theory and practice of diversity of treatment during the

Διαβάστε περισσότερα

Συγκροτήθηκε από την Ειρηνοδίκη όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Διοίκησης του Ειρηνοδικείου Αθηνών, με την παρουσία της Γραμματέως

Συγκροτήθηκε από την Ειρηνοδίκη όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Διοίκησης του Ειρηνοδικείου Αθηνών, με την παρουσία της Γραμματέως ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ' J γ Αριθμός απόφασης V* > 3 3 0 /2014 ^ 1 r ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Συγκροτήθηκε από την Ειρηνοδίκη, την οποία όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Ευρετήριο βασικών συντομογραφιών ελληνικών και ξενόγλωσσων. Πρόλογος... 19

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Ευρετήριο βασικών συντομογραφιών ελληνικών και ξενόγλωσσων. Πρόλογος... 19 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ευρετήριο βασικών συντομογραφιών ελληνικών και ξενόγλωσσων περιοδικών... 11 Πρόλογος... 19 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Η σημασία του συγκριτικού δικαίου περιβάλλοντος... 23 2. Σκοπός, αντικείμενο, διάρθρωση...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ, ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ, ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 18.7.2001 COM(2001) 411 τελικό Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ, ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ περί του καθεστώτος καιτων γενικών όρων άσκησης

Διαβάστε περισσότερα