Αξιολόγηση της Λειτουργικής Ικανότητας σε Άτομα Τρίτης Ηλικίας με τη Χρήση Ερωτηματολογίου και με την Εφαρμογή Δοκιμασιών Πεδίου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αξιολόγηση της Λειτουργικής Ικανότητας σε Άτομα Τρίτης Ηλικίας με τη Χρήση Ερωτηματολογίου και με την Εφαρμογή Δοκιμασιών Πεδίου"

Transcript

1 Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 5 (2), Δημοσιεύτηκε: 30 Σεπτεμβρίου 2007 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 5 (2), Released: September 30, ISSN Αξιολόγηση της Λειτουργικής Ικανότητας σε Άτομα Τρίτης Ηλικίας με τη Χρήση Ερωτηματολογίου και με την Εφαρμογή Δοκιμασιών Πεδίου Χριστίνα Κυριαζή 1, Μαρία Μιχαλοπούλου 1, Βασιλική Ζήση 2, Γιάννης Θεοδωράκης 2 & Ευθύμης Κιουμουρτζόγλου 1 1 ΤΕΦΑΑ, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης 2ΤΕΦΑΑ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Περίληψη Σκοπό της παρούσας έρευνας αποτέλεσε η καταγραφή και αξιολόγηση των λειτουργικών ικανοτήτων ατόμων τρίτης ηλικίας και η σύγκριση των στοιχείων που παρέχονται από τη χρήση ερωτηματολογίου αυτοαναφοράς και δοκιμασίας πεδίου. Στην έρευνα συμμετείχαν 447 άτομα τρίτης ηλικίας (166 γυναίκες και 281 άνδρες), ηλικίας 60 ετών και άνω (ΜO=73.3, TA = 6.2 έτη), τα οποία διαβίωναν ανεξάρτητα. Η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε μέσω ερωτηματολογίου που εξέταζε τη δυνατότητα πραγματοποίησης βασικών (ΒΔΚΔ) και επικουρικών (ΕΔΚΔ) δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης (ΟΑRS, McCusker et al., 1999) και μέσω δοκιμασιών πεδίου οι οποίες αξιολογούν την απόδοση κατά την εκτέλεση δεξιοτήτων που προσομοιάζουν αυτές της καθημερινής διαβίωσης (Physical Performance Test, Reuben & Siu, 1990). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα η πλειοψηφία των συμμετεχόντων ήταν σε θέση να εκτελέσουν δίχως βοήθεια βασικές (78.1%) και επικουρικές (73.2%) δραστηριότητες καθημερινής διαβίωσης και παρουσίασαν πολύ καλό επίπεδο φυσικής απόδοσης (59.7%) κατά την προσομοιωμένη εκτέλεση στη δοκιμασία πεδίου. Η σχέση μεταξύ της δυνατότητας πραγματοποίησης των δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης, όπως αξιολογήθηκε με το ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς, και τη φυσική απόδοση κατά την προσομοιωμένη εκτέλεση δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης ήταν στατιστικά σημαντική (r =.39, p<.01). Σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο φύλων εντοπίστηκαν μόνο στις ΕΔΚΔ (p<.05) με τις γυναίκες να εμφανίζουν περισσότερους λειτουργικούς περιορισμούς από τους άνδρες. Συμπερασματικά, οι δύο κλίμακες αξιολόγησης, αυτό-αναφοράς και προσομοιωμένης εκτέλεσης, για τη λειτουργική ικανότητα των ατόμων τρίτης ηλικίας παρέχουν συγκρίσιμα αποτελέσματα. Προσοχή θα πρέπει να δοθεί στις διαφορές μεταξύ των δύο φύλων που εντοπίστηκαν στις επικουρικές δραστηριότητες κατά τις δοκιμασίες πεδίου. Λέξεις κλειδιά: τρίτη ηλικία, λειτουργικές ικανότητες, δραστηριότητες καθημερινής διαβίωσης, PPT. Functional Assessment in the Elderly with the Use of a Self Administered Questionnaire and a Physical Performance Test Christina Kyriazi 1, Maria Michalopoulou 1, Vasiliki Zisi 2, Yannis Theodorakis 2 & Efthimis Kioumourtzoglou 1 1 Department of Physical Education and Sports Sciences, Democritus University of Thrace, Komotini, Hellas 2 Department of Physical Education and Sports Sciences, University of Thessaly, Trikala, Hellas Abstract The aim of the present study was to assess the functional performance of older adults in Greece. Participants in this study were 447 older adults living independently aged 60 years and older (M = 73.3, SD=6.0 years), randomly selected from different geographical areas of Greece. The instruments used in this study to assess functional status included the Questionnaire of Functional Assessment, (OARS, McCuster et al., 1999) and the Physical Performance Test (PPT, Reuben & Siu, 1990). Statistical analysis included Frequency analysis and the non parametric Spearman coefficient correlation. According to the results of this study the majority of the participants were capable in performing without any assistance the basic (78,1%) and the instrumental (73,2%) activities of daily living. Additionally the physical performance of 59,7% of the subjects in activities of daily living was at a very good level. The assessment of the functional abilities of the older adults revealed a significant correlation between the scores provided with the Questionnaire of Functional Διεύθυνση επικοινωνίας: Χριστίνα Κυριαζή Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού , Κομοτηνή e mail:

2 X. Κυριαζή, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 5 (2007), Assessment Scale, for both the basic and the instrumental activities of daily living, and the PPT scores (r =.39 p<.01). Women presented increased functional decline when compared to men. According to the findings of this study the two instruments produced comparable readings although gender differences were depicted only for the IADL scale of the OARS questionnaire. Key words: elderly, functional status BADL, IADL, PPT Εισαγωγή Λειτουργική ικανότητα είναι η δυνατότητα ε- νός ατόμου να εκτελεί εκείνες τις καθημερινές δραστηριότητες- δεξιότητες που κρίνονται απαραίτητες ώστε να διαβιώνει επαρκώς και ανεξάρτητα στη σύγχρονη κοινωνία (Kane, R.L., & Kane, R.Α., 2000). Η μειωμένη λειτουργικότητα είναι ανασταλτικός παράγοντας για ομαλή διαβίωση με συνέπεια να περιορίζεται σημαντικά η ποιότητα ζωής. Κατά κύριο λόγο, στα άτομα τρίτης ηλικίας παρατηρείται μείωση του επιπέδου υγείας και των λειτουργικών ικανοτήτων με αποτέλεσμα να εμφανίζονται δυσλειτουργίες που περιορίζουν την πιθανή διάρκεια μιας δραστήριας ζωής (Katz et al., 1983). Αντίστοιχα, δυσλειτουργία ορίζεται η μειωμένη ικανότητα ενός ατόμου να παρουσιάσει ή να εκτελέσει μια δραστηριότητα σε φυσιολογικά επίπεδα (Rozzini, Frisoni, Bianchetti, Zanetti, & Trabucchi, 1993). Ένα από τα βασικότερα στοιχεία που επηρεάζουν τη δυνατότητα εκτέλεσης δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης από άτομα τρίτης ηλικίας είναι το επίπεδο των φυσικών τους ικανοτήτων. Η ευλυγισία, η ευκαμψία, η μυϊκή δύναμη (Spirduso, 1995), η ταχύτητα βαδίσματος (Imms & Edholm, 1981), η ισορροπία (Tinetti, 1986) είναι ορισμένες ικανότητες που συσχετίζονται με την ικανότητα εκτέλεσης καθημερινών δραστηριοτήτων. Στις σημαντικότερες δραστηριότητες καθημερινής διαβίωσης συγκαταλέγονται η δυνατότητα μετακίνησης, η κατάκλιση και άρση από το κρεβάτι, το τέντωμα και πιάσιμο διαφόρων αντικειμένων και η ανάβαση σκαλοπατιών (Badley, Wagstaff, & Wood, 1984). Η ανάπτυξη της μυϊκής δύναμης μπορεί να αυξήσει από 30% έως και 100% τη δυνατότητα εκτέλεσης δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης, ενώ η διατήρηση ενός ικανοποιητικού επιπέδου ευλυγισίας και μυϊκής αντοχής περιορίζει σημαντικά το ενδεχόμενο συμμετοχής ενός ηλικιωμένου σε μακροχρόνια προγράμματα φροντίδας και περίθαλψης (Davis, Ross, Preston, Nevitt, & Wasnich, 1998). Η αξιολόγηση των λειτουργικών ικανοτήτων θεωρείται απαραίτητη διαδικασία για την πρόβλεψη πιθανής υπολειτουργικότητας, η οποία μπορεί άμεσα να οδηγήσει τα άτομα τρίτης ηλικίας στην άμεση ή έμμεση εξάρτηση τους από τρίτους (Salazar, Rockwood, & McDowell, 1998). Για την αξιολόγηση της λειτουργικότητας μέσω δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης (Ferrer, Lamarca, Orfila, & Alonso, 1999; Hoeymans, Wouters, Feskcns, Van den Bos, & Kromhout, 1997), οι ερευνητές έ- χουν χρησιμοποιήσει διαφορετικά όργανα αξιολόγησης, τα οποία όμως ανήκουν σε δύο βασικές κατηγορίες: στα ερωτηματολόγια αυτο-αναφοράς και τις δοκιμασίες πεδίου (Brach, VanSwearingen, Newman, & Kriska, 2002; Hoeymans, Feskens, Van Den Bos, & Kromhout, 1996). Η χρήση των δοκιμασιών αυτών θεωρείται μείζονος σημασίας διότι προβλέπουν την πιθανή άμεση λειτουργική εξάρτηση, ποσοστά εμφάνισης ασθενειών & θνησιμότητας, και προκαθορίζουν το είδος βοήθειας- υπηρεσιών που πρέπει να παρασχεθούν. Παράλληλα, προτιμάται η χρήση δοκιμασιών με μικρότερη αξιοπιστία και μεγαλύτερη ασφάλεια για την υγεία των ατόμων τρίτης ηλικίας (π.χ. τεστ βαδίσματος για εκτίμηση μέγιστης πρόσληψης οξυγόνου, (Spirduso, 1995). Συνήθως όμως οι εργαστηριακές μετρήσεις για τον ακριβή καθορισμό της μέγιστης πρόσληψης οξυγόνου εφαρμόζονται σε άτομα τρίτης ηλικίας με υψηλό επίπεδο φυσικής δραστηριότητας ενώ σε άτομα με μειωμένη φυσική δραστηριότητα που ενδεχομένως συνδέεται με χαμηλή λειτουργικότητα, εξάρτηση από τρίτους και μειωμένες φυσικές ικανότητες, χρησιμοποιούνται όργανα όπως ερωτηματολόγια αυτό-αναφοράς, δοκιμασίες πεδίου και απλή παρατήρηση (Spirduso, 1995). Τα ερωτηματολόγια αυτο-αναφοράς και σε μικρότερο βαθμό οι δοκιμασίες πεδίου (Kivinen, Sulkava, Halonen, & Nissinen, 1998) δέχονται επιρροές από την κουλτούρα, τη γλώσσα, το νοητικό και μορφωτικό επίπεδο του κάθε εξεταζόμενου (Ferrer et al., 1999). Η αξιολόγηση γίνεται στηριζόμενη σε ερωτήσεις που περιγράφουν το βαθμό ευκολίας στην εκτέλεση βασικών (ADL) και επικουρικών (IADL) δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης (Rozzini et al., 1993). Ο βαθμός αυτός αξιολογείται με επταβάθμιες ή πενταβάθμιες κλίμακες (Reuben, Valle, Hays, & Siu, 1995) ή ακόμη με τριτοβάθμια κλίμακα, στην οποία οι επιλογές απάντησης είναι: εκτέλεση δίχως βοήθεια (2), εκτέλεση με μερική βοήθεια (1), εντελώς ανίκανος για εκτέλεση (0), (McCusker, Bellavance, Cardin, & Belzile, 1999). Η χρήση των ερωτηματολογίων αυτοαναφοράς μπορεί να συμβάλλει στην πρόβλεψη πιθανής θνησιμότητας ή ιδρυματοποίησης και μελλοντικού περιορισμού της λειτουργικότητας των ατόμων τρίτης ηλικίας (Kivinen, et al., 1998). Παράγοντες που πιθανά να επηρεάζουν την ειλικρίνεια των απαντήσεων και κατ επέκταση την αξιοπιστία τους είναι η αδυναμία του εξεταστή να εκμαιεύσει τις κατάλληλες απαντήσεις, η περιορισμένη μνήμη του εξετα-

3 X. Κυριαζή, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 5 (2007), ζόμενου και ο φόβος- απειλή μιας πιθανής ιδρυματοποίησης (Spirduso, 1995). Ο βασικότερος περιορισμός για αντικειμενική αξιολόγηση της λειτουργικής ικανότητας μέσω των ερωτηματολογίων, είναι η ασυμφωνία που παρατηρείται μεταξύ της υποκειμενικής αντίληψης των ατόμων τρίτης ηλικίας για τις ικανότητες τους και του πραγματικού λειτουργικού τους επιπέδου (π.χ υπερεκτίμησηυποτίμηση, στοιχεία κατάθλιψης). Η υποκειμενική εκτίμηση επηρεάζεται άμεσα από μειωμένη γνωστική- νοητική ικανότητα ή ακόμα και από παθήσεις που δημιουργούν στο άτομο λειτουργικούς περιορισμούς (Hoeymans et al., 1997). Η χρησιμότητα των ερωτηματολογίων στηρίζεται στην ευκολία χρήσης τους και στην εξαγωγή άμεσων συμπερασμάτων, στο γεγονός ότι δεν απαιτείται εξειδικευμένη εκπαίδευση του εξεταστή και δεν επιφέρει στρες στον εξεταζόμενο μια και τα αποτελέσματα δεν ανακοινώνονται άμεσα (Spirduso, 1995). Παρόλα αυτά οποιοδήποτε μειονέκτημα παρουσιάζει ένα ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς το οποίο στόχο έχει την αξιολόγηση της δυσλειτουργίας των ατόμων τρίτης ηλικίας, μπορεί να υπερκαλυφθεί από μια δοκιμασία πεδίου. Οι δοκιμασίες πεδίου που αξιολογούν τη φυσική απόδοση (Hoeymans et al., 1997), θεωρούνται οι πιο αντικειμενικές μέθοδοι αξιολόγησης της λειτουργικής ικανότητας των ατόμων τρίτης ηλικίας (Ferrer et al., 1999), καθώς εντοπίζουν λειτουργικούς περιορισμούς όπου δεν είναι δυνατόν να διαγνωστούν από ερωτηματολόγια αυτοαναφοράς. Η δοκιμασία πεδίου μπορεί να διαγνώσει μείωση της λειτουργικής ικανότητας έστω και σε μικρό ποσοστό, η οποία πιθανά να μην έχει γίνει ακόμη αντιληπτή από το ίδιο το άτομο (Brach et al., 2002). Ως περιοριστικοί παράγοντες για τη χρήση δοκιμασιών πεδίου αναφέρονται: η πρόκληση μιας πιθανής πτώσης ή ενός καρδιακού επεισοδίου του ατόμου τρίτης ηλικίας καθώς επίσης και η δημιουργία υψηλών επιπέδων άγχους που επηρεάζουν την α- πόδοση (Spirduso, 1995). Παράλληλα ο εξεταστής, αρκετές φορές δεν μπορεί να αντιληφθεί αν ο δοκιμαζόμενος τερματίζει την εκτέλεση μιας δοκιμασίας εξαιτίας της αίσθησης του πόνου ή λόγω περιορισμού στη μυϊκή δύναμη και αντοχή του. Επίσης, η καταγραφή της απόδοσης του ατόμου μόνο για τη συγκεκριμένη στιγμή, θεωρείται πιθανό μειονέκτημα της δοκιμασίας πεδίου, κάτι που δείχνει ότι η δοκιμασία ίσως να μην φανερώνει πάντα το πραγματικό επίπεδο της λειτουργικότητας του εξεταζόμενου, ενώ παρέχει λιγοστές πληροφορίες για τη λειτουργική και κινητική συμπεριφορά του στο οικείο- προσωπικό του περιβάλλον (Kivinen et al., 1998). Για την εφαρμογή δοκιμασιών πεδίου απαιτείται χρήση ειδικού εξοπλισμού και χρηματικές δαπάνες για τη διαδικασία αξιολόγησης. Οι δείκτες των δοκιμασιών πεδίου φανερώνουν τους λειτουργικούς περιορισμούς και χρησιμοποιούν προκαθορισμένα κριτήρια αξιολόγησης (Hoeymans et al., 1997), ενώ τα ερωτηματολόγια αυτοαναφοράς παρουσιάζουν τον βαθμό δυσλειτουργίας του ατόμου τρίτης ηλικίας. Η λειτουργική ικανότητα που αξιολογείται με τα προαναφερθέντα όργανα συνδέεται και με το επίπεδο υγείας του ατόμου. Οι χρόνιες παθήσεις θεωρούνται βασική αιτία περιορισμού της δυνατότητας εκτέλεσης δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης (Rozzini et al., 1997). Παθήσεις ορθοπεδικής φύσεως, καρδιακή ανεπάρκεια, διαβήτης, εγκεφαλικό επεισόδιο, πνευμονοπάθειες και παθήσεις ψυχολογικής φύσεως συσχετίζονται σημαντικά με μειωμένη λειτουργικότητα, η οποία καταγράφεται με ερωτηματολόγια αυτοαναφοράς. Αντίθετα, η χαμηλή απόδοση στις δοκιμασίες πεδίου, επηρεάζεται από παράγοντες όπως αύξηση της ηλικίας, χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, εξασθένιση οράσεως, αύξηση χρόνιων παθήσεων, και καρδιαγγειακά προβλήματα (Kivinen et al., 1998). Από τα πιο διαδεδομένα όργανα αξιολόγησης της λειτουργικής ικανότητας (Brach et al., 2002; Rozzini et al., 1997; Siu, Reuben, & Hays, 1990) που καταδεικνύουν το εύρος της δυσλειτουργίας εξαιτίας διαφόρων παθήσεων (Hoeymans et al., 1996), είναι το ερωτηματολόγιο των βασικών και επικουρικών δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης των Katz, Down, Cash, και Grotz (1970), και η δοκιμασία πεδίου Physical Performance Test (PPT) των Reuben και Siu (1990). Επίσης για τον καθορισμό παραγόντων που επηρεάζουν τη λειτουργική ικανότητα έχουν χρησιμοποιηθεί το ερωτηματολόγιο καθημερινών δραστηριοτήτων διαβίωσης του World Health Organization (WHO) και τέσσερις δοκιμασίες πεδίου (ταχύτητα βαδίσματος, κάθισμα καρέκλας, στατική ισορροπία και δύναμη λαβής) βάσει του EPESE (Established Populations for the Epidemiologic Study of the Elderly, Kivinen et al., 1998). Το ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς OARS (Older American Resources and Services) χρησιμοποιείται ευρέως τουλάχιστον για δυο δεκαετίες καθώς περιλαμβάνει ερωτήσεις τυποποιημένης δομής και άμεσης επικοινωνίας μεταξύ εξεταστή και ερωτηθέντος (McCusker et al., 1999). To PPT αξιολογεί τη λειτουργική ικανότητα μέσω της προσομοιωμένης εκτέλεσης δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης, με διαφορετικό βαθμό δυσκολίας (Rozzini et al., 1997). Είναι ένα αξιόπιστο όργανο άμεσης παρατήρησης, μπορεί να ολοκληρωθεί περίπου σε τέσσερα λεπτά, απαιτεί μόνο έναν εξεταστή και απλό εξοπλισμό (Reuben, et al., 1995) ενώ εντοπίζει τους λειτουργικούς περιορισμούς πριν αυτοί διαγνωστούν από ένα ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς (Brach et al., 2002). Το όργανο αυτό εμφανίζει υψηλή αξιοπιστία, όπως άλλωστε η πλειοψηφία των δοκιμασιών πεδίου, κυρίως όταν στόχος είναι η σύγκριση πλη-

4 X. Κυριαζή, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 5 (2007), θυσμών τρίτης ηλικίας μεταξύ διαφορετικών χωρών, ενώ παράλληλα παρουσιάζει ιδιαίτερη ευαισθησία στην καταγραφή των λειτουργικών περιορισμών (Rozzini et al., 1993, Ferrer et al., 1999). Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να βρεθεί η σχέση της λειτουργικής ικανότητα των ατόμων τρίτης ηλικίας που καταγράφεται με ένα ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς (OARS) με τη λειτουργική ικανότητα που καταγράφεται με μια δοκιμασία πεδίου (PPT). Η διερεύνηση μίας τέτοιας σχέσης θα βοηθούσε σημαντικά στην συνδυαστική ερμηνεία των δεδομένων που αφορούν στην αξιολόγηση της λειτουργικής ικανότητας των ατόμων τρίτης ηλικίας στη χώρα μας. Επιμέρους σκοπός της έρευνας ήταν να μελετηθούν οι διαφορές μεταξύ των δύο φύλων στη λειτουργική ικανότητα. Μέθοδος και Διαδικασία Δείγμα Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 447 άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω (ΜΟ = 73.3, ΤΑ= 6.2 έτη), τα οποία διέμεναν σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Οι περιοχές από τις οποίες έγινε η δειγματοληψία επιλέχθηκαν τυχαία. Η αρχική προσέγγιση των ατόμων τρίτης ηλικίας πραγματοποιήθηκε στα Κέντρα Απασχόλησης Ηλικιωμένων (ΚΑΠΗ) των α- ντίστοιχων πόλεων και ζητήθηκε η εθελοντική συμμετοχή τους. Από τα 1800 άτομα (όχι κατ αποκλειστικότητα μέλη των ΚΑΠΗ), τα οποία ενημερώθηκαν για τους σκοπούς της έρευνας τελικά έλαβαν μέρος στην διαδικασία 281 άνδρες (ΜΟ= 73.96, ΤΑ =5.9 έτη) και 166 γυναίκες (ΜΟ= 72.39, ΤΑ = 6.1 έτη). Τα άτομα αυτά συμμετείχαν εθελοντικά στην έρευνα ενώ μετά από αναλυτική ενημέρωση τους σχετικά με το περιεχόμενο και τους σκοπούς της έρευνας συμπλήρωσαν ένα έντυπο συγκατάθεσης συμμετοχής. Στον Πίνακα 1 αναφέρονται τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά των ατόμων τρίτης ηλικίας που συμμετείχαν στην έρευνα. Από το σύνολο των 447 ατόμων που αξιολογήθηκαν στην παρούσα έρευνα, το 65.1% των ερωτηθέντων ήταν απόφοιτοι πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης ενώ το 14.3% δεν είχε λάβει καθόλου δημόσια ή ιδιωτική εκπαίδευση. Τα περισσότερα άτομα τρίτης ηλικίας δήλωσαν έγγαμοι (64%) ενώ το 29.1% ανέφεραν ότι ήταν χήροι και μόλις το 2.7% δήλωσαν ότι ζούσαν μόνοι τους (ελεύθεροι- άγαμοι). Πίνακας 1. Σωματομετρικά χαρακτηριστικά των ατόμων που συμμετείχαν στην έρευνα. ΜΟ ΤΑ Ν Ηλικία Βάρος Ύψος Δείκτης Σωματικής Μάζας (ΒΜΙ) Δείκτης Περιφέρειας Μέσης-Ισχίου (WHR) Διαδικασία Η έρευνα διεξήχθη σε δημόσιους χώρους συγκέντρωσης ατόμων τρίτης ηλικίας όπως τα ΚΑΠΗ, κατά τις πρωινές ώρες. Η συνέντευξη και η διαδικασία αξιολόγησης των δεξιοτήτων καθημερινής διαβίωσης του κάθε ατόμου διαρκούσε περίπου 20 λεπτά και ολοκληρώνονταν σε μια ημέρα. Οι αξιολογήσεις πραγματοποιούνταν σε αίθουσες απομονωμένες όπου εξεταζόταν κάθε άτομο χωριστά. Πριν την εφαρμογή των δοκιμασιών συμπληρωνόταν ένα βιογραφικό σημείωμα και το ιατρικό ιστορικό κάθε ατόμου. Στη συνέχεια ελέγχθηκαν το γενικό νοητικό- γνωστικό επίπεδο (Mini Mental Examination, von Ammon Cavanaugh, 1983) και η συναισθηματική κατάσταση του κάθε ατόμου (GDSS, Sheikh & Yesavage, 1986). Η αξιολόγηση των λειτουργικών ικανοτήτων πραγματοποιήθηκε με τη συμπλήρωση ερωτηματολογίου (Ερωτηματολόγιο Λειτουργικής Αξιολόγησης, McCusker et al., 1999), ενώ στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε και καταγραφή της απόδοσης στην προσομοιωμένη εκτέλεση δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης (Physical Performance Τest, Reuben & Siu, 1990). Όργανα Αξιολόγησης Ερωτηματολόγιο Λειτουργικής Αξιολόγησης (OARS, McCusker et al., 1999). Το ερωτηματολόγιο αυτό αποσκοπεί στην καταγραφή και αξιολόγηση μέσω ερωτήσεων, της ποιότητας και του βαθμού ευκολίας εκτέλεσης των επικουρικών και βασικών δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης. Περιλαμβάνει 14 ερωτήσεις: 7 ερωτήσεις αφορούν βασικές δραστηριότητες καθημερινής διαβίωσης (ΒΔΚΔ, σίτιση, ένδυση, περιποίηση εμφάνισης, περπάτημα, κατάκλιση και ανάκλιση από κρεβάτι, μπάνιο και ακράτεια ούρων), και 7 ακόμα ερωτήσεις που στοχεύουν στην αξιολόγηση επικουρικών δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης (ΕΔΚΔ, χρήση τηλεφώνου, μετακίνηση εκτός οικίας, αγορά προϊόντων, προε-

5 X. Κυριαζή, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 5 (2007), τοιμασία φαγητού, νοικοκυριό, λήψη φαρμάκων, διαχείριση εισοδήματος). Τα άτομα απαντούσαν αν μπορούσαν να εκτελέσουν την κάθε μια δραστηριότητα (εκτός της ακράτειας ούρων, που θεωρείται φυσική ανάγκη του οργανισμού) α. μόνοι τους δίχως βοήθεια (χωρίς περιορισμό), β. με μερική βοήθεια (μερικός περιορισμός) ή γ. ανίκανοι εντελώς να την εκτελέσουν μόνοι τους (μόνο με βοήθεια). Τα σκορ που αντιστοιχούν στην κάθε απάντηση είναι α.= 2, β.= 1, και γ.= 0 βαθμοί. Τα συνολικά σκορ που προκύπτουν για την κάθε μία κατηγορία δραστηριοτήτων (ΒΔΚΔ και ΕΔΚΔ) κυμαίνονται από 0 έως 14, ενώ το υψηλότερο σκορ κάθε κλίμακας αντιστοιχεί στον μεγαλύτερο βαθμό ανεξαρτησίας του ατόμου τρίτης ηλικίας. Η αξιοπιστία του Ερωτηματολογίου Λειτουργικής Αξιολόγησης στις ΕΔΚΔ έχει βρεθεί.68 (Reuben et al., 1995). Για τις ανάγκες της παρούσας έρευνας, η μετατροπή του στην Ελληνική γλώσσα έγινε με τη διαδικασία της διπλής μετάφρασης. Η αξιοπιστία του ερωτηματολογίου ελέγχθηκε με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις σε 30 άτομα τρίτης ηλικίας, 15 άνδρες και 15 γυναίκες και βρέθηκε ικανοποιητική (r =.75, p<.01). Δοκιμασίες Φυσικής Απόδοσης (PPΤ, Reuben & Siu, 1990). Η μπαταρία φυσικής απόδοσης περιλαμβάνει 7 δοκιμασίες προσομοίωσης: γράψιμο κειμένουπρότασης, τοποθέτηση φασολιών, τοποθέτηση βιβλίου σε υπερυψωμένο ράφι, φόρεμα ζακέτας, α- νασήκωμα νομίσματος από το έδαφος, στροφή επιτόπου μοιρών, περπάτημα απόστασης 15.22m, και ανέβασμα σκάλας. Για τις παραπάνω δοκιμασίες καταγράφεται ο χρόνος ολοκλήρωσης τους, ενώ στη συνέχεια ο χρόνος ολοκλήρωσης μετατρέπεται σε αντίστοιχα σκορ (1-4), όπου όσο μεγαλύτερο είναι το χρονικό διάστημα εκτέλεσης της δεξιότητας τόσο μικρότερο είναι το σκορ που σημειώνεται. Το συνολικό σκορ προκύπτει από το άθροισμα των σκορ σε κάθε δοκιμασία. Σύμφωνα με τους Rozzini et al. (1997), τα άτομα ταξινομούνται σε 3 βαθμίδες ανάλογα με το συνολικό τους σκορ: σοβαρή εξασθένηση (0-10), μέτρια εξασθένηση (11-20), καμία εξασθένιση (<21). Η αξιοπιστία της δέσμης PPT α- ναφέρεται ως πολύ ικανοποιητική (r = 93, Reuben & Siu, 1990), ενώ για την εγκυρότητα αναφέρεται η συσχέτιση του PPT με την ικανότητα εκτέλεσης βασικών (r=.65) και επικουρικών (r=.69) δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης. Πειραματικός Σχεδιασμός & Στατιστική ανάλυση Για την καταγραφή της συχνότητας εμφάνισης των ποσοστών επί τις % σε κάθε επίπεδο μεταβλητών χρησιμοποιήθηκε η ανάλυση συχνοτήτων. Για να υπολογιστούν τα συνολικά σκορ της μπαταρίας φυσικής απόδοσης χρησιμοποιήθηκε η ανάλυση συχνοτήτων με ποσοστιαίες θέσεις (frequenciespercentiles). Για την εύρεση συσχετίσεων μεταξύ των αποτελεσμάτων που προέκυψαν από το ερωτηματολόγιο αυτο-αναφοράς και τις δοκιμασίες πεδίου εφαρμόστηκε η ανάλυση της μη γραμμικής συσχέτισης (Spearman- correlation) και Kendall. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε πολυμεταβλητή ανάλυση διακύμανσης με ανεξάρτητες μεταβλητές τη «φυσική απόδοση στις δεξιότητες προσομοίωσης» (σκορ PPT), η οποία είχε 3 βαθμίδες (σοβαρή εξασθένηση, μέτρια εξασθένηση, καμία εξασθένιση) και το φύλο, ενώ εξαρτημένες μεταβλητές ήταν το σκορ του ερωτηματολογίου αυτοαναφοράς στις ΒΔΚΔ και ΕΔΚΔ. Η σημαντικότητα των διαφορών των μέσων όρων των κελιών του παραγοντικού πίνακα, ελέγχθηκε με τη βοήθεια του τεστ Bonferroni και το επίπεδο σημαντικότητας ορίστηκε στο p=.05. Αποτελέσματα Από τα στοιχεία που συλλέχθηκαν με το Ερωτηματολόγιο Λειτουργικής Αξιολόγησης προέκυψε ότι η πλειοψηφία των ατόμων τρίτης ηλικίας δηλαδή το 69.1% ήταν σε θέση να εκτελέσουν δίχως βοήθεια βασικές δραστηριότητες καθημερινής διαβίωσης (σκορ>14). ενώ μόνο το 1.6% χρειάζονταν απαραίτητα βοήθεια προκειμένου να εκτελέσουν τις περισσότερες βασικές δραστηριότητες καθημερινής διαβίωσης (σκορ< 7). Όσον αφορά τις επικουρικές δραστηριότητες καθημερινής διαβίωσης, προέκυψε ότι από τους 447 ερωτηθέντες το 73.2% ήταν σε θέση να τις εκτελέσουν δίχως βοήθεια (ΕΔΚΔ), ενώ το 2.7% του συνόλου των ατόμων τρίτης ηλικίας σημείωσε σκορ από 2-7 μονάδες που σημαίνει ότι χρειάζονταν απαραίτητα βοήθεια. Το 26.8% των συμμετεχόντων παρουσίασαν σκορ μικρότερο από 13 μονάδες όπου εντοπίζονται περιορισμοί στην εκτέλεση ορισμένων επικουρικών δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης. Αντίστοιχα, από την ανάλυση των στοιχείων που συλλέχθηκαν μέσω των ΔΦΑ προέκυψε ότι το 63.5% σημείωσε πολύ καλή επίδοση χωρίς κανένα περιορισμό, το 33.1% σημείωσε καλή επίδοση (20> σκορ >11), ενώ μόνο το 3.4% παρουσίασε πολύ περιορισμένη επίδοση (σκορ<10). Στον Πίνακα 2 αναφέρονται τα αποτελέσματα της ανάλυσης συχνοτήτων των δεδομένων που προέκυψαν από τις δύο αξιολογήσεις της λειτουργικής ικανότητας των ατόμων που συμμετείχαν στην έρευνα σύμφωνα με το φύλλο και την ηλικία των συμμετεχόντων. Τα σκορ κατάταξης στη δοκιμασία φυσικής απόδοσης που παρουσιάζονται στον Πίνακα 2, είναι αντίστοιχα με αυτά που αναφέρονται σε σχετικό άρθρο του Rozzini et al. (1997). Σημαντικές, αλλά χαμηλές αποδείχθηκαν οι συσχετίσεις μεταξύ του σκορ του PPT από τις δεξιότητες προσομοίωσης και των δεδομένων που αφορούσαν στην κλίμακα αξιολόγησης της ικανότητας εκτέλεσης των ΒΔΚΔ (r=.30, p<.01) και των ΕΔΚΔ (r=.38, p<.01) αλλά και του αθροίσματος τους που

6 X. Κυριαζή, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 5 (2007), Πίνακας 2. Αποτελέσματα ανάλυσης συχνοτήτων σύμφωνα με το φύλλο και την ηλικία των συμμετεχόντων (ΒΔΚΔ: Βασικές δραστηριότητες καθημερινής διαβίωσης, ΕΔΚΔ: Επικουρικές δραστηριότητες καθημερινής διαβίωσης, ΔΦΑ: Δοκιμασίες φυσικής απόδοσης). Ηλικία(έτη) Άνδρες (%) Γυναίκες (%) (%) (%) (%) ΒΔΚΔ Χωρίς περιορισμό Μερικός περιορισμός Μόνο με βοήθεια ΕΔΚΔ Χωρίς περιορισμό Μερικός περιορισμός Μόνο με βοήθεια ΔΦΑ (PPT) Καμία Εξασθένιση (<21) Μέτρια Εξασθένηση (11-20) Σοβαρή Εξασθένηση (0-10) Πίνακας 3. Μέσοι όροι της κλίμακας αξιολόγησης Βασικών Δεξιοτήτων Καθημερινής Διαβίωσης (OARS, ΒΔΚΔ) και της κλίμακας των Επικουρικών Δεξιοτήτων Καθημερινής Διαβίωσης (OARS ΕΔΚΔ) σύμφωνα με τα επίπεδα απόδοσης στις δοκιμασίες πεδίου (PPT) για τα δύο φύλα. ΑΝΔΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ Δοκιμασίες Πεδίου (PPT) Βασικές ΔΚΔ Επικουρικές ΔΚΔ Βασικές ΔΚΔ Επικουρικές ΔΚΔ ΜΟ (ΤΑ) ΜΟ (ΤΑ) n ΜΟ (ΤΑ) ΜΟ (ΤΑ) n Σοβαρή εξασθένιση (<11) (2.84) 7.33* (3.17) 12 9 (3.46) 9.33* (4.16) 3 Μέτρια εξασθένιση (11-20) (1.26) 13.05* (1.8) (.93) 12.38* (2.25) 68 Καμία εξασθένιση (>20) (.68) 13.76* (.72) (.85) 13.34* (1.53) 94 *p<.05 περιλαμβάνονται στο ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς και καθορίζουν την λειτουργικότητα των ατόμων τρίτης ηλικίας (r=.39, p<.01). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της πολυμεταβλητής ανάλυσης διακύμανσης η επίδραση του παράγοντα φύλο ήταν σημαντική μόνο για τις ΕΔΚΔ (F 1,447= 5.04), p =.025, η 2 =.08) με τις γυναίκες να εμφανίζουν περισσότερους περιορισμούς στη λειτουργική ικανότητα ενώ δεν εντοπίστηκαν διαφορές μεταξύ των δύο φύλων στις ΒΔΚΔ (F 1,447 = 2.22, p=.14, η 2 =.05 ). Όσον αφορά τις διαφορές μεταξύ των επιμέρους βαθμίδων του παράγοντα «φυσική απόδοση» η ανάλυση διακύμανσης έδειξε ότι ήταν σημαντικές (F 2, 444= 60.82, p<.001, η 2 =.22), ενώ από τις post-hoc αναλύσεις (Bonferoni), φάνηκε ότι οι διαφορές ή- ταν σημαντικές μεταξύ όλων των επιμέρους επιπέδων (p<.001). Σημαντική ήταν ακόμη και η αλληλεπίδραση φύλου και επιπέδου λειτουργικής ικανότητας (F 2, 447= 3.36, p<.05, η 2 =.02) για τις ΕΔΚΔ. Από την ανάλυση των απλών κύριων επιδράσεων φάνηκε ότι οι διαφορές μεταξύ των τριών επιπέδων λειτουργικής ικανότητας ήταν σημαντικές τόσο στους άνδρες (F 226,2= , p<.001, η 2 =.49) όσο κι τις γυναίκες (F 131,2= 14.20, p<.001, η 2 =.18) όμως, όπως φαίνεται και στον Πίνακα 3, η απόδοση διαφοροποιήθηκε στα δύο φύλα. Συζήτηση Η διατήρηση της λειτουργικής ικανότητας σε ικανοποιητικά επίπεδα οδηγεί τα άτομα τρίτης ηλικίας σε ένα ανεξάρτητο και ποιοτικότερο τρόπο διαβίωσης, μειώνοντας παράλληλα τον κίνδυνο εμφάνισης παθήσεων (Kivinen et al., 1998). Θεωρείται σημαντικός δείκτης της πιθανής ιδρυματοποίησης και θνησιμό-

7 X. Κυριαζή, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 5 (2007), τητας καθώς επίσης και της ευεξίας, της κατάλληλης και αποδοτικότερης χρήσης των υπηρεσιών υγείας (Hoeymans et al., 1996; Hoeymans et al., 1997). Η ύπαρξη χρόνιων ασθενειών ενισχύει την υπολειτουργικότητα στα άτομα τρίτης ηλικίας, αφού σε αρκετές περιπτώσεις εξαιτίας αυτών αυξάνεται σημαντικά ο χρόνος εκτέλεσης μιας δραστηριότητας καθημερινής διαβίωσης (Rozzini et al., 1997). Η αξιολόγηση της λειτουργικής ικανότητας στοχεύει στην πρόβλεψη της πιθανότητας ιδρυματοποίησης ή θνησιμότητας ατόμων τρίτης ηλικίας που ζουν σε οργανωμένες κοινότητες. Τα όργανα που χρησιμοποιούνται στην αξιολόγηση αυτή θα πρέπει να βρίσκονται σε αντιστοιχία με το επίπεδο φυσικής ικανότητας των εξεταζομένων καθώς κατά τη διαδικασία αυτή διερευνάται κατά πόσο σε ένα άτομο τρίτης ηλικίας, μεταβάλλεται το επίπεδο της φυσικής του δραστηριότητας, ή κατά πόσο αλλάζει η συχνότητα εκτέλεσης μιας δραστηριότητας λαμβάνοντας πάντα υπόψη και το βαθμό δυσκολίας αυτής (Brach et al., 2002). Καθοριστικής σημασίας θεωρείται η μέτρηση και αξιολόγηση της λειτουργικής ικανότητα των ατόμων τρίτης ηλικίας, για τον σχεδιασμό οποιασδήποτε παρέμβασης που έχει ως στόχο τη διατήρηση αλλά και την βελτίωση της ικανότητας εκτέλεσης βασικών και επικουρικών δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης. Στην παρούσα έρευνα, η χρήση ερωτηματολογίων αυτοαναφοράς παρουσίασε ιδιαίτερα υψηλά σκορ, κάτι που συμφωνεί με άλλες έρευνες (Reuben et al., 1995) και δείχνει ότι τα άτομα τρίτης ηλικίας δεν φαίνεται να αντιμετωπίζουν δυσκολίες κατά την εκτέλεση δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης. Αντίθετα, όταν η λειτουργική ικανότητα αξιολογείται με δοκιμασίες πεδίου, δεν παρατηρούνται ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις. Η άποψη αυτή επιβεβαιώνεται και στην παρούσα έρευνα, όπου τα ποσοστά εκτέλεσης δίχως κανένα περιορισμό κυρίως των βασικών δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης είναι σαφώς πιο υψηλά στην αξιολόγηση με το ερωτηματολόγιο από ότι αυτών με τη δοκιμασία πεδίου (Πίνακας 2). Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το ερωτηματολόγιο λειτουργικής αξιολόγησης τα άτομα της νεότερης ηλικιακής κατηγορίας (61-70 ετών) παρουσίασαν πολύ υψηλές τιμές στην εκτέλεση δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης (80.6% στις βασικές και 78.2% στις επικουρικές). Για την ηλικιακή αυτή κατηγορία το συγκεκριμένο ερωτηματολόγιο θεωρήθηκε ιδιαίτερα εύκολο, ενώ για τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας το ερωτηματολόγιο εμφάνισε μεγαλύτερη ευαισθησία στην καταγραφή και αξιολόγηση της λειτουργικής τους ικανότητας. Σημαντικές ακόμη, διαφορές, τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες, παρατηρήθηκαν μόνο στις επικουρικές δραστηριότητες καθημερινής διαβίωσης σύμφωνα με τα επίπεδα απόδοσης στις δοκιμασίες πεδίου (PPT, Πίνακας 3). Γενικότερα τα σκορ- τιμές της δοκιμασίας πεδίου φάνηκαν να είναι σχετικά χαμηλά. Σε σχετική έρευνα του Rozzini et al. (1993) και βάσει της διάκρισης του λειτουργικού επιπέδου σύμφωνα με την απόδοση στο PPT, στο σύνολο του δείγματος οι μέσοι όροι των τιμών της δοκιμασίας πεδίου, ήταν υψηλότεροι στις περιπτώσεις όπου τα άτομα παρουσίαζαν αδυναμία κατά την εκτέλεση μίας (ΜΟ=17.3, ΤΑ=6.7) ή και δυο ή περισσοτέρων επικουρικών δραστηριοτήτων (ΜΟ=16.3, ΤΑ=8.1). Βάσει των αποτελεσμάτων της παρούσας έρευνας φαίνεται να υπάρχει μέτρια συσχέτιση μεταξύ των οργάνων αξιολόγησης των λειτουργικών ικανοτήτων των ατόμων τρίτης ηλικίας: της δοκιμασίας πεδίου και του ερωτηματολογίου αυτοαναφοράς (Πίνακας 4). Ανάλογα οι Rozzini et al. (1993) σε ερευνά τους αναφέρουν ότι βρέθηκε σχέση μεταξύ της δοκιμασίας πεδίου PPT και των δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης IADL και ADL, θεωρώντας όμως ότι η σχέση αυτή είναι ισχυρότερη όταν οι δύο δοκιμασίες καθορίζουν από κοινού υψηλά επίπεδα λειτουργικού περιορισμού. Σύμφωνα με άλλες έ- ρευνες οι παρατηρούμενες διαφορές μεταξύ οργάνων αξιολόγησης της λειτουργικής ικανότητας, είναι τα διαφορετικά επίπεδα της φυσικής λειτουργικότητας που καθορίζει και στη συνέχεια χρησιμοποιεί το κάθε όργανο. Εκεί αποδίδεται για παράδειγμα και η μέτρια συσχέτιση μεταξύ δύο ερωτηματολογίων αξιολόγησης της λειτουργικής ικανότητας, του Katz (τροποποιημένο) και OARS (IADL, Reuben et al., 1995). Βασικό σημείο διαφοροποίησης μεταξύ των ερωτηματολογίων για την αξιολόγηση της λειτουργικότητας, είναι η χρήση διαφορετικών δραστηριοτήτων (π.χ σίτιση, ένδυση, μπάνιο, κ.α.) όπου οι κλίμακες των απαντήσεων παραμένουν κοινές για όλες, ενώ πιθανά η επιλογή της απάντησης να διέφερε στην περίπτωση που για κάθε δραστηριότητα αντιστοιχούσε μια διαφορετική απάντηση. Επίσης αρκετά συχνά τα άτομα τρίτης ηλικίας τείνουν να υποεκτιμούν τις δυνατότητές τους στην εκτέλεση δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης, όταν η αξιολόγηση περιλαμβάνει δοκιμασίες πεδίου ή παρατήρησης της ποιότητας εκτέλεσης των δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης (Reuben et al., 1995). Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι τα άτομα τρίτης ηλικίας αντιλαμβάνονται τα φυσικά συμπτώματα (πόνος ή ενόχληση) από τις παθήσεις και ασθένειες που τα ταλαιπωρούν ως λειτουργικούς περιορισμούς (Ferrer et al., 1999). Στην παρούσα έρευνα το δείγμα που επιλέχθηκε ήταν άτομα τρίτης ηλικίας που διαβίωναν στις οικογενειακές τους κατοικίες με συνθήκες ελεύθερης συμβίωσης στο κοινωνικό περιβάλλον. Η πλειοψηφία των ατόμων δεν παρουσίασε δυσκολίες κατά την εκτέλεση βασικών και επικουρικών δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης, καθώς επίσης και στη δοκιμασία πεδίου (ΡΡΤ). Προβλήματα κατά την εκτέλεση των επιμέρους δοκιμασιών δεν παρατηρήθη-

8 X. Κυριαζή, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 5 (2007), καν παρά μόνο στις μεγάλες ηλικιακές κατηγορίες και ιδιαίτερα στις γυναίκες. Επίσης η σχέση μεταξύ του ερωτηματολογίου λειτουργικής αξιολόγησης (ΒΔΚΔ & ΕΔΚΔ) και των δοκιμασιών πεδίου (ΡΡΤ) βρέθηκε στατιστικά σημαντική ενώ ήταν μέτρια έως χαμηλή. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι οι δοκιμασίες πεδίου καθιστούν σαφή τον τρόπο εκτέλεσης των προσομοιωμένων δραστηριοτήτων στην καθημερινότητα των ατόμων τρίτης ηλικίας (Reuben et al., 1995). Επίσης σε έρευνα τους οι Ferrer et al. (1999) για την αξιολόγηση της λειτουργικότητας, βρήκαν μέτρια συσχέτιση μεταξύ των δοκιμασιών πεδίου που χρησιμοποίησαν και των μεθόδων αυτο- αναφοράς διότι τα σκορ της καταγραφόμενης δυσλειτουργίας μέσω ερωτηματολογίων ήταν υψηλότερα σε σχέση με την παρατηρούμενη δυσλειτουργία μέσω των δοκιμασιών και το αντίθετο (κλίμακα ranging kappa= ). Οι διαφορές του φύλου όσον αφορά το επίπεδο της λειτουργικής ικανότητας μεταξύ των ατόμων τρίτης ηλικίας είναι φανερές όχι όμως αποσαφηνισμένες (Merrill, Seeman, Kasl, & Berkman, 1997). Η καταγραφή και η αξιολόγηση διαφορών στη λειτουργικότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών μέσω της εφαρμογής δοκιμασιών πεδίου θεωρείται περισσότερο αντικειμενική από ότι η χρήση ερωτηματολογίων αυτοαναφοράς. Σύμφωνα με την παρούσα έρευνα οι γυναίκες παρουσιάζουν μειωμένη απόδοση σε σχέση με τους άνδρες στις επικουρικές δραστηριότητες καθημερινής διαβίωσης (ΕΔΚΔ, p>.05) σε όλες τις ηλικίες και κυρίως μετά τα 80 έτη. Επιπροσθέτως αναφέρεται ότι οι γυναίκες χρειάζονταν βοήθεια για την εκτέλεση δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης (ΔΚΔ), και πιο συγκεκριμένα οι μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες χρειάζονταν περισσότερη βοήθεια από ότι οι «νεότερες» γυναίκες τρίτης ηλικίας (Laukkanen, Leskinen, Kauppinen, Sakari- Rantala, & Heikkinen, 2000). Δεν είναι ξεκάθαροι οι λόγοι που κατατάσσουν τις γυναίκες σε χαμηλότερο επίπεδο λειτουργικότητας από αυτό των ανδρών. Μια πιθανή εξήγηση ίσως να είναι ότι οι γυναίκες επειδή έχουν μικρότερη φυσική δύναμη χάνουν πιο εύκολα την φυσική κατάσταση στην οποία στηρίζεται η λειτουργικότητα. Επίσης οι γυναίκες παρουσίαζαν σε μεγαλύτερη συχνότητα από τους άνδρες παθήσεις όπως αρθρίτιδες, ημικρανίες (Merrill et al., 1997), δυσκαμψία, που ευθύνονταν για την μείωση της λειτουργικής ικανότητας (Daltory, Larson, EatonPhillips, & Liang, 1999). Kατά τους Laukkanen και συνεργάτες (2000), σημαντική επίδραση του φύλου διαπιστώθηκε μόνο στις επικουρικές δραστηριότητες καθημερινής διαβίωσης (ΕΔΚΔ, p<.05) και όχι στις βασικές (ΒΔΚΔ, p>.05). Έχει παρατηρηθεί ότι οι άνδρες ηλικίας ετών, συνήθως υποτιμούν τα όρια της λειτουργικότητας τους αναφορικά με τους μικρότερους σε ηλικία από αυτούς και αυτό μάλλον οφείλεται στις μειωμένες προσδοκίες τους για ικανοποιητική και σωστή εκτέλεση δραστηριοτήτων καθημερινής διαβίωσης (Daltory et al., 1999). Αντίθετα τα άτομα ετών μπορεί να έχουν χαμηλότερο επίπεδο λειτουργικών ικανοτήτων, όμως εμφανίζουν μια τάση εξοικείωσης με την μειωμένη λειτουργικότητα τους και μαθαίνουν να προσαρμόζονται σε αυτή (Sinoff & Ore, 1997). Η αξιολόγηση των λειτουργικών ικανοτήτων ατόμων τρίτης ηλικίας, μέσω έγκυρων ερωτηματολογίων και δοκιμασιών, οι οποίες προσομοιάζουν τις δραστηριότητες καθημερινής διαβίωσης, θεωρείται πολύ σημαντική διαδικασία καθώς ανιχνεύονται και αξιολογούνται πιθανοί περιοριστικοί παράγοντες στην ποιότητα της ζωής τους. Οι χρήσιμες αυτές πληροφορίες μπορούν να αποτελέσουν βάση στήριξης για τη δημιουργία ειδικά σχεδιασμένων προγραμμάτων με στόχο τη διατήρηση αν όχι βελτίωση των λειτουργικών ικανοτήτων των ατόμων τρίτης ηλικίας μειώνοντας παράλληλα τις πιθανότητες ιδρυματοποίησης καθώς επίσης και τα ποσοστά θνησιμότητας των ατόμων τρίτης ηλικίας. Σημασία για την Ποιότητα Ζωής Η λειτουργική ικανότητα είναι πολύ σημαντική για τη διατήρηση της ανεξαρτησίας και της καλής ποιότητας ζωής σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ηλικία. Η έγκαιρη και έγκυρη διάγνωση προβλημάτων λειτουργικότητας μπορεί να οδηγήσει στην άμεση αντιμετώπιση τους, έτσι ώστε να διασφαλιστεί η δυνατότητα των ηλικιωμένων να πραγματοποιούν δραστηριότητες της καθημερινής ζωής και επομένως να ζουν ανεξάρτητα. Πέρα από την καλή δυνατότητα διάγνωσης, πολύ σημαντική είναι και η ευχρησία της μεθόδου αξιολόγησης για τη λειτουργική ικανότητα, γιατί μπορεί να εφαρμοσθεί σε τακτά χρονικά διαστήματα χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις σε εργαστηριακό εξοπλισμό και γνώσεις του αξιολογητή. Badley, E., Wagstaff, S., & Wood, P. (1984) Measures of functional ability (disability) in arthritis in relation to impairment of range of joint movement. Annals of the Rheumatic Diseases, 43(4), Brach, J.S., VanSwearingen, J.M., Newman, A.B., & Kriska, A.M. (2002). Identifying early decline of physical function in community- dwelling older Βιβλιογραφία women: Performance- based and self- report measures. Physical Therapy, 82(4), Davis, J.W., Ross, P.D., Preston, S.D., Nevitt, M.C., & Wasnich, R.D. (1998). Strength, physical activity, and body mass index: Relationship to performancebased measures and activities of daily living among older Japanese women in Hawaii. JAGS, 46, 274-

9 X. Κυριαζή, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 5 (2007), Daltroy, L., Larson, M., Eaton, H., Phillips, C., & Liang, M. (1999). Discrepancies between self- reported and observed physical function in the elderly: The influence of response shift and other factors. Social Science & Medicine, 48, Ferrer, M., Lamarca, R., Orfila, F., & Alonso, J. (1999). Comparison of performance- based and self- rated functional capacity in Spanish elderly. American Journal of Epidemiology, 149, Hoeymans, N., Feskens, E., Van Den Bos, G., & Kromhout, D. (1996). Measuring function status: cross- sectional and longitudinal associations between performance and self- reports (Zupthen Elderly Study ). Journal of Clinical Epidemiology, 49(10), Hoeymans, N., Wouters, E., Feskcns, E., Van den Bos, G., & Kromhout, D. (1997). Reproducibility of performance- based and self- reported measures of functional status. Journals of Gerontology: Biological Sciences and Medical Sciences, 52A (6), M363-M368. Imms, F.J., & Edholm, O.G. (1981). Studies of gait and mobility in the elderly. Age and Ageing, 10(3), Kane, R.L., & Kane, R.A. (2000). Assessment in long- term care. Annual Review of Public Health, 21, Katz, S., Branch, L.G., Branson, M.H., Daspidero, J.A., Beek, J.C., & Greek, D.S. (1983). Active life expectancy. New England Journal of Medicine, 309, Katz, S., Down, T., Cash, H., & Grotz, R. (1970). Progressive development of the index of ADL. Gerontologist, 10, Kivinen, P., Sulkava, R., Halonen, P., & Nissinen, A. (1998). Self- report and performance- based functional status and associated factors among elderly men: The Finnish cohorts of the seven countries study. Jοurnal of Clinical Epidemiology, 51, Laukkanen, Leskinen, Kauppinen, Sakari- Rantala, & Heikkinen, E. (2000). Health and functional capacity as predictors of community dwelling among elderly people. Jοurnal of Clinical Epidemiology, 53(3), Merrill, S.S., Seeman, T.E., Kasl, S.V., & Berkman, L.F. (1997). Gender differences in the comparison of self-reported disability and performance measures. Journals of Gerontology: Biological Sciences and Medical Sciences, 52A, M19-M26. McCusker, J., Bellavance, F., Cardin, S., & Belzile, E. (1999). Validity of an activities of Daily Living Questionnaire among older patients in the emergency department. Journal of Clinical Epidemiology, 52(11), Reuben, D.B., Valle, L.A., Hays, R.D., & Siu, A.L. (1995). Measuring physical function in community- dwelling older persons: A comparison of selfadministered, interviewer-administered, and performance- based measures. Journal of American Geriatrics Society, 43, Reuben, D., & Siu, A. (1990). An objective measure of physical function of elderly outpatients. The Physical Performance Test. Journal of the American Geriatrics Society, 38, Rozzini, R., Frisoni, G., Bianchetti, A., Zanetti, O., & Trabucchi, M. (1993). Physical performance test and activities of daily living scale in the assessment of health status in elderly people. JAGS, 41, Rozzini, R., Frisoni, G.B., Ferrucci, L., Barbisoni, P., Bertozzi, B., & Trabucchi, M. (1997). The effect of chronic diseases on physical function. Comparison between activities of daily living scales and the physical performance test. Age and Aging, 26, Salazar, V.T., Rockwood, K., & McDowell, L. (1998). Multidimensionality in instrumental and basic activities of daily living. Journal of Clinical Epidemiology, 51(4), Sheikh, J.I., & Yesavage, J.A. (1986). Geriatrics Depression Scale (GDS) recent evidence and development of a shorter version. In T. L. Brink (Ed.), Clinical gerontology: A guide to assessment and intervention, New York: Haworth Press. Sinoff, G., & Ore, L. (1997). The Barthel activities of Daily Living Index: Self- Reporting versus actual performance in the Old-Old (>/ 75 years). Journal of American Geriatrics Society, 45, Siu, A., Reuben, D., & Hays, R. (1990). Hierarchical measures of physical function in ambulatory geriatrics. JAGS, 38(10), Spirduso, W. W. (1995). Physical Dimensions of Aging. Champaign, IL: Human Kinetics. Tinetti, M.E. (1986). Performance- oriented assessment of mobility problems in elderly patients. Journal of the American Geriatrics Society, 34, Von Ammon Cavanaugh, S. (1983). The prevalence of emotional and cognitive dysfunction in a general medical population: using the MMSE, GHQ, and BDI. General Hospital Psychiatry, 5(1), Υπεύθυνος έκδοσης: Ελληνική Ακαδημία Φυσικής Αγωγής, Υπεύθυνος συντακτικής επιτροπής: Γιάννης Θεοδωράκης Συντάκτες: Αγγελούσης Νίκος, Κουρτέσης Θωμάς, Μέλη της συντακτικής επιτροπής: Αλμπανίδης Ευάγγελος, Βλαχόπουλος Συμεών, Γούδας Μάριος, Δέρρη Βασιλική, Διγγελίδης Νίκος, Ζαχοπούλου Έρη, Κιουμουρτζόγλου Ευθύμης, Μουντάκης Κώστας, Παπαϊωάννου Αθανάσιος, Σακελαρίου Κίμων, Τζέτζης Γιώργος, Τσαγγαρίδου Νίκη, Χατζηγεωργιάδης Αντώνης, Χρόνη Στυλιανή. Διαχείριση και επιμέλεια έκδοσης: Ζήση Βασιλική Στοιχειοθεσία: Ζουρμπάνος Νίκος

5 Ο Πακέτο Εργασίας: Καταγραφή Σωματομετρικών και Σωματοκινητικών Δεδομένων σε Φυσιολογικούς Υπερήλικες και σε Υπερήλικες με Πτώσεις

5 Ο Πακέτο Εργασίας: Καταγραφή Σωματομετρικών και Σωματοκινητικών Δεδομένων σε Φυσιολογικούς Υπερήλικες και σε Υπερήλικες με Πτώσεις 5 Ο Πακέτο Εργασίας: Καταγραφή Σωματομετρικών και Σωματοκινητικών Δεδομένων σε Φυσιολογικούς Υπερήλικες και σε Υπερήλικες με Πτώσεις Εισαγωγή Η λειτουργική ικανότητα αντικατοπτρίζει το εύρος των ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία.

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. CLINICAL TRIALS ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ 25 Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. Τσάνταλη, Ε. 1,2,3, Οικονομίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική Αξιολόγηση ενός Προγράμματος Διδασκαλίας Δεξιοτήτων Ζωής στη Φυσική Αγωγή

Ποιοτική Αξιολόγηση ενός Προγράμματος Διδασκαλίας Δεξιοτήτων Ζωής στη Φυσική Αγωγή Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 8 (2), 107 118 Δημοσιεύτηκε: 30 Σεπτεμβίου 2010 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 8 (2), 107-118 Released: September 30, 2010

Διαβάστε περισσότερα

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ HEKTIΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΛΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ X.ΠΩΓΩΝΙΔΗΣ 1,Α.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ 2,Ε.ΞΕΝΟΔΟΧΙΔΟΥ 3, Δ.ΟΥΖΟΥΝΗΣ 2, Μ.ΤΣΟΥΛΗ 3,Α.ΠΑΠΠΑ 3, Ε.ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ 4 1.Κ.Υ ΜΑΥΡΟΘΑΛΑΣΣΑΣ, 2.Κ.Υ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Συχνότητα και Πρόσληψη Οξυγόνου Ατόμων Μέσης Ηλικίας κατά την Εκτέλεση Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών

Καρδιακή Συχνότητα και Πρόσληψη Οξυγόνου Ατόμων Μέσης Ηλικίας κατά την Εκτέλεση Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 6 (3), 329 339 Δημοσιεύτηκε: 31 Δεκεμβρίου 2008 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 6 (3), 329-339 Released: December 31, 2008 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση µεταξύ της Μεθόδου των ερµατοπτυχών και της Βιοηλεκτρικής Αντίστασης στον Υπολογισµό του Ποσοστού Σωµατικού Λίπους

Σχέση µεταξύ της Μεθόδου των ερµατοπτυχών και της Βιοηλεκτρικής Αντίστασης στον Υπολογισµό του Ποσοστού Σωµατικού Λίπους Ερευνητική Aναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµότόµος 1(3), 244 251 ηµοσιεύτηκε: 2 8 εκεµβρίου 2003 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 1(3), 244 251 Released: December 28, 2003 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της Ρυθµικής Ικανότητας σε Μαθητές Γυµνασίου που Ασχολούνται µε Αθλητικές ραστηριότητες Συνοδευµένες ή Όχι από Μουσική

Μέτρηση της Ρυθµικής Ικανότητας σε Μαθητές Γυµνασίου που Ασχολούνται µε Αθλητικές ραστηριότητες Συνοδευµένες ή Όχι από Μουσική Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµό τόµος 3 (1), 22 28 ηµοσιεύτηκε: 11 Φεβρουαρίου 2005 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 3 (1), 22-28 Released: February 11, 2005 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

11ο Συνέδριο Γεροντολογίας Γηριατρικής

11ο Συνέδριο Γεροντολογίας Γηριατρικής Λήδα 1 11ο Συνέδριο Γεροντολογίας Γηριατρικής Μοναχικοί Ηλικιωμένοι στην Ευρώπη: Πού και Πόσο Φαίνεται η Απουσία της «Οικογενειακής Αλληλεγγύης»; Θωμάς Γεωργιάδης 1 Διευθετήσεις διαβίωσης ατόμων 8+: Ορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μέθοδος. Μέρη της Έρευνας. Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος. Ερµηνεία µετρήσεων Αξιολόγηση. Μέτρηση.

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μέθοδος. Μέρη της Έρευνας. Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος. Ερµηνεία µετρήσεων Αξιολόγηση. Μέτρηση. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 5. Μετρήσεις στη Φυσική Αγωγή και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Αξιολόγηση της αποδιδόμενης

Διαβάστε περισσότερα

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego

Τόπος: Children s Hospital Los Angeles Children s Hospital San Diego Συγγραφείς & έτος 2004 Kathleen Meeske et al. 2009 Sung L. et al Σκοπός & επιμέρους στόχοι Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να εξετάσει την ποιότητα ζωής και τα επίπεδα κούρασης παιδιών που διαγνώστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ

Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ Γενικοί Ιατροί ΚΥ Αβδήρων, Σταυρούπολης, Εχίνου- Ξάνθη Η κατάθλιψη αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες Ενότητα 2: Η επίδραση της άσκησης στην υγεία Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού 1 Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες - Τύποι έρευνας ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Η λειτουργία της επιστήµης. Η φύση της επιστήµης. Ιεράρχηση επιστηµονικών θέσεων

Βασικές έννοιες - Τύποι έρευνας ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Η λειτουργία της επιστήµης. Η φύση της επιστήµης. Ιεράρχηση επιστηµονικών θέσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 2. Βασικές έννοιες - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα ΚΑΤΖ (Δείκτης λειτουργικού επιπέδου) ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΖΩΗΣ ACTIVITIES OF DAILY LIVING SCALE (ADL)

Κλίμακα ΚΑΤΖ (Δείκτης λειτουργικού επιπέδου) ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΖΩΗΣ ACTIVITIES OF DAILY LIVING SCALE (ADL) Κλίμακα ΚΑΤΖ (Δείκτης λειτουργικού επιπέδου) ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΖΩΗΣ ACTIVITIES OF DAILY LIVING SCALE (ADL) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΥΤΟ- ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΜΕΡΙΚΗ ΕΞΑΡΤΗΣΗ ΠΛΗΡΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι. Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.- Λέκτορας Συναισθηματική Νοημοσύνη - Μια μορφή κοινωνικής νοημοσύνης, η

Διαβάστε περισσότερα

The purpose of this study is to investigate the attitudes of adolescents toward internet

The purpose of this study is to investigate the attitudes of adolescents toward internet 2/2015 ΣΤΑΣΕΙΣ ΕΦΗΒΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΕΘΙΣΜΟ Γιώργος Τσουβέλας Ψυχολόγος, Υποψήφιος Διδάκτορας ΕΚΠΑ Πολυξένη Παρασκευοπούλου Ψυχολόγος, Υποψήφια Διδάκτορας ΕΚΠΑ Ευαγγελία Κατέρη Έλενα Βιταλάκη Ορέστης

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Section: Motor Learning & Development Oral Presentations of the 18 th International

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες 1. Οδηγίες μεθοδολογίας της έρευνας, συλλογής δεδομένων και εξαγωγής συμπερασμάτων. 2. Συγγραφή της ερευνητικής εργασίας. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης²

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ. Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ Γεωργία Γκαντώνα¹ & Νικόλαος Παρίτσης² Οικοτροφείο ΕΠΑΚΜΟΣ, Εταιρία Συστημικής Θεραπείας και Παρέμβασης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Νο 2. Περιεχόµενα Εργαστηρίου Νο 2. Αξιολόγηση της αερόβιας και αναερόβιας ικανότητας

Εργαστήριο Νο 2. Περιεχόµενα Εργαστηρίου Νο 2. Αξιολόγηση της αερόβιας και αναερόβιας ικανότητας Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ N48 ΕΡΓΑΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ ΤΗ ΑΘΛΗΤΙΗ ΑΠΟΔΟΗ ΘΕΜΑΤΙΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Εργαστηριακά Μαθήµατα Εργοφυσιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας µε την Τεχνολογία των Πολυµέσων Υπόσχεση ή Πραγµατικότητα;

Μαθαίνοντας µε την Τεχνολογία των Πολυµέσων Υπόσχεση ή Πραγµατικότητα; Επισκόπησης Ειδικό τεύχος: Η Φυσική Αγωγή Σήµερα Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµό τόµος 4 (2), 326 340 ηµοσιεύτηκε: 30 Αυγούστου 2006 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 4 (2), 326-340

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης.

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Α.Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Σπουδαστές: Κάτανα Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΘΕΜΑ Διερεύνηση ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών συνύπαρξης ψυχιατρικής διαταραχής με εξάρτηση από ψυχοδραστικές ουσίες. Η Περίπτωση του θεραπευτικού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Μοντέλο Διδασκαλίας Δεξιοτήτων στη Υυσική Αγωγή με Βάση την Κοινωνική Γνωστική Προσέγγιση Αυτο-Ρύθμισης της Μάθησης

Ένα Μοντέλο Διδασκαλίας Δεξιοτήτων στη Υυσική Αγωγή με Βάση την Κοινωνική Γνωστική Προσέγγιση Αυτο-Ρύθμισης της Μάθησης Πρακτικών Εφαρμογών Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό Τόμος 12 (1), 26-39 Δημοσιεύτηκε: Φεβρουάριος 2014 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 12 (1), 26-39 Released: February 2014

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α DETECT- ED ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α Δημήτρης Χατζηχρήστου Καθηγητής Ουρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

"ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ"

ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ "ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ" Γεώργιος Σ. Γκουμάς MD, PhD, FESC Αν. Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Ευρωκλινική Αθηνών Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Πρόληψης και Επιδημιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα: Βιολογίας 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μ ΑΪΟΥ 2002 2004 Δ ΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ Π ΕΡΙΛΗΨΗ: Η μελέτη αυτή έχει σκοπό να παρουσιάσει και να ερμηνεύσει τα ευρήματα που προέκυψαν από τη στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Παιδαγωγική Σχολή Τμήμα: Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Berg Balance Scale (Α/Α:, Ημερομηνία: / /20 )

Berg Balance Scale (Α/Α:, Ημερομηνία: / /20 ) Α/Α Περιγραφή Σκορ (0-4) 1. Σήκωμα από κάθισμα 2. Όρθια στάση χωρίς στήριξη 3. Κάθισμα χωρίς στήριξη πλάτης 4. Κάθισμα από όρθια στάση 5. Μεταφορές 6. Όρθια στάση, χωρίς στήριξη, με μάτια κλειστά 7. Όρθια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φιλολογία Τμήμα Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής 1 Μελέτη απορρόφησης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φαρμακευτική 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Πολιτική Επιστήμη 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 PCO CONVIN ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ. 3 ΣΕΛ. 4 ΣΕΛ. 6 ΣΕΛ. 16 ΣΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Γκιπάλη Δώρα, A.M. 7795 Καρρά

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Π.Τ.Δ.Ε. - Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης. Θέμα εργασίας : «Η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών» Μπούτσκου Λεμονιά

Πανεπιστήμιο Πατρών Π.Τ.Δ.Ε. - Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης. Θέμα εργασίας : «Η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών» Μπούτσκου Λεμονιά Πανεπιστήμιο Πατρών Π.Τ.Δ.Ε. - Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Θέμα εργασίας : «Η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών» Μπούτσκου Λεμονιά Αμύνταιο 2011 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 1. Εισαγωγή 2 2. Θεωρία 3

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ιατρική 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής Εισαγωγή Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα μελετηθούν Ορισμοί σχετικοί με την ψυχολογία άσκησης, την ψυχική υγεία, κλπ. Ποια πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΔ ΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

Πειραµατική Έρευνα. προπειραµατικοί σχεδιασµοί ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Τρία βήµατα για τον καθορισµό αιτίας-αποτελέσµατος

Πειραµατική Έρευνα. προπειραµατικοί σχεδιασµοί ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Τρία βήµατα για τον καθορισµό αιτίας-αποτελέσµατος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 9. Εσωτερική και εξωτερική εγκυρότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορεί να επιτευχθεί η αυτονομία του φοιτητή; http://www.lib.auth.gr/ Βιβλία Summon αναζήτηση Π.χ. class management physical education

Πως μπορεί να επιτευχθεί η αυτονομία του φοιτητή; http://www.lib.auth.gr/ Βιβλία Summon αναζήτηση Π.χ. class management physical education Πως μπορεί να επιτευχθεί η αυτονομία του φοιτητή; http://www.lib.auth.gr/ Βιβλία Summon αναζήτηση Π.χ. class management physical education Άρθρα σε περιοδικά Στην αρχική σελίδα της βιβλιοθήκης αριστερά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Δεκέμβριος 2012 Στόχος Έρευνας Στόχος της έρευνας είναι να σκιαγραφηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση συνεχών μεταβλητών. Γεωργία Σαλαντή. Λέκτορας Εργαστήριο υγιεινής και Επιδημιολογίας

Ανάλυση συνεχών μεταβλητών. Γεωργία Σαλαντή. Λέκτορας Εργαστήριο υγιεινής και Επιδημιολογίας Συσχέτιση Παλινδρόμηση Ανάλυση συνεχών μεταβλητών Γεωργία Σαλαντή Λέκτορας Εργαστήριο υγιεινής και Επιδημιολογίας Περιεχόμενα Συσχέτιση μεταξύ δύο συνεχών μεταβλητών Παλινδρόμηση μεταξύ Μίας συνεχούς μεταβλητής

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ: Αποτελέσματα έρευνας σε μέλη του ΚΑΠΗ του Δήμου Γλυφάδας χρονικό διάστημα διεξαγωγής της Έρευνας: Ιούνιος

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ: Αποτελέσματα έρευνας σε μέλη του ΚΑΠΗ του Δήμου Γλυφάδας χρονικό διάστημα διεξαγωγής της Έρευνας: Ιούνιος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ: Αποτελέσματα έρευνας σε μέλη του ΚΑΠΗ του Δήμου Γλυφάδας χρονικό διάστημα διεξαγωγής της Έρευνας: Ιούνιος 2012-Φεβρουάριος 2013 Η ΕΡΕΥΝΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ Κ.Α.Π.ΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Ενυδάτωση & Ηλικωμένοι. Αδελαΐς Αθανασάτου, MSc Υποψήφια Διδάκτωρ Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνων

Ενυδάτωση & Ηλικωμένοι. Αδελαΐς Αθανασάτου, MSc Υποψήφια Διδάκτωρ Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνων Ενυδάτωση & Ηλικωμένοι Αδελαΐς Αθανασάτου, MSc Υποψήφια Διδάκτωρ Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνων Ποιοί είναι ηλικιωμένοι? Ορίζονται ως οι ενήλικοι ηλικίας μεγαλύτερης των 65 ετών Διαφοροποιήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου Εκτίμηση της οικονομικής επιβάρυνσης που συνδέεται με την καρδιαγγειακή νόσο στο παρόν και στο μέλλον Η καρδιαγγειακή νόσος (ΚΑΝ) αποτελεί ένα σημαντικό παγκόσμιο πρόβλημα υγείας. Στην Ευρώπη, ευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 1 ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2 Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 3ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ, Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώιμη παρέμβαση σε παιδιά με διαταραχές όρασης και πρόσθετες αναπηρίες στην Ελλάδα

Η πρώιμη παρέμβαση σε παιδιά με διαταραχές όρασης και πρόσθετες αναπηρίες στην Ελλάδα Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3 71 Η πρώιμη παρέμβαση σε παιδιά με διαταραχές όρασης και πρόσθετες αναπηρίες στην Ελλάδα Κ. Νεοφωτίστου, Ε. Φωτιάδου Εργαστήριο Αναπτυξιακής Ιατρικής και Ειδικής Αγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΑΡΟΥΣ ΥΠΕΡΒΑΡΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. της Αικατερίνης Μανιουδάκη

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΑΡΟΥΣ ΥΠΕΡΒΑΡΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. της Αικατερίνης Μανιουδάκη ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΑΡΟΥΣ ΥΠΕΡΒΑΡΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ της Αικατερίνης Μανιουδάκη Μεταπτυχιακή Διατριβή που υποβάλλεται στο καθηγητικό σώμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην έρευνα χρησιµοποίησης υπηρεσιών υγείας χρησιµοποιούνται επιδηµιολογικές, κοινωνιολογικές, οικονοµετρικές, καθώς και καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Διπλωματικής Εργασίας: Διοικητική ενδυνάμωση στους αθλητικούς οργανισμούς των δήμων

Θέμα Διπλωματικής Εργασίας: Διοικητική ενδυνάμωση στους αθλητικούς οργανισμούς των δήμων Θέμα Διπλωματικής Εργασίας: Διοικητική ενδυνάμωση στους αθλητικούς οργανισμούς των δήμων Του φοιτητή: Πασχαλίδη Ζήση (Α.Μ. 10117) MSM 8 Επιβλέπων Καθηγητής: Κριεμάδης Θάνος Αθήνα, Δεκέμβριος 2011 Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1 Βασικές έννοιες

Διάλεξη 1 Βασικές έννοιες Εργαστήριο SPSS Ψ-4201 (ΕΡΓ) Λεωνίδας Α. Ζαμπετάκης Β.Sc., M.Env.Eng., M.Ind.Eng., D.Eng. Εmail: statisticsuoc@gmail.com Διαλέξεις αναρτημένες στο: Διαλέξεις: ftp://ftp.soc.uoc.gr/psycho/zampetakis/ Διάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Προφορικές & Αναρτημένες Ανακοινώσεις του 16 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Προφορικές & Αναρτημένες Ανακοινώσεις του 16 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού 1 Θεματική Ενότητα: Αθλητική Ψυχολογία Section: Sport Psychology 140. ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΑΘΛΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΧΕΙΡΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ Πατσατζής Ν., Ρόκκα Σ., Μαυρίδης Γ., Μπεμπέτσος Ε. PSYCHOLOGICAL SKILLS' EVALUATION

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας, ΑΤΕΙ Λαμίας Φυσικοθεραπευτής

Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας, ΑΤΕΙ Λαμίας Φυσικοθεραπευτής ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Τα χρόνια αποτελέσματα της συστηματικής άσκησης στο διπλό γινόμενο σε υγιή άτομα Αθανάσιος Μανδηλάρης,1 Δημήτριος Σούκος2 1 Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας,

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις - Ερωτηµατολόγια & συνεντεύξεις ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Συγκέντρωση πληροφοριών. Συνέντευξη

Μετρήσεις - Ερωτηµατολόγια & συνεντεύξεις ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Συγκέντρωση πληροφοριών. Συνέντευξη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 6. Μετρήσεις - Ερωτηµατολόγια & συνεντεύξεις

Διαβάστε περισσότερα