ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΣΤΡΑΚΑΝ 2006 ΕΞΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΑΚΑ 31 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ 14 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2006 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ 1

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΤΡΑΚΑ... 4 Η ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ... 5 ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑ ΟΡΟΠΕΔΙΟΥ ΑΣΤΡΑΚΑΣ... 7 ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ... 8 ΧΛΩΡΙΔΑ ΠΑΝΙΔΑ... 9 ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΩΝ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΣΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΤΗΣ Ε.Σ.Ε ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΑΛΛΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΑΣΤΡΑΚΑΝ ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ Ο ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΧΑΡΤΕΣ ΝΟΜΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΖΑΓΟΡΙΟΥ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΡΟΠΕΔΙΟΥ ΑΣΤΡΑΚΑΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ N.S.S ΘΕΣΕΙΣ ΝΕΩΝ ΣΠΗΛΑΙΩΝ ΘΕΣΕΙΣ ΣΠΗΛΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ Η6 ΚΑΤΟΨΗ (S.U.S.S.)...30 H6 ΤΟΜΗ (S.U.S.S. ) ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ Ε.Σ.Ε. ΣΤΗΝ ΑΣΤΡΑΚΑ Σύνταξη: Φάνης Έλληνας Επιμέλεια: Πέλη Φιλιππάτου 2

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ανακάλυψη και η εξερεύνηση του βαράθρου της Προβατίνας στα μέσα της δεκαετίας του 60, ουσιαστικά σηματοδοτεί την έναρξη της εξερευνητικής δραστηριότητας στο οροπέδιο της Αστράκας. Η Προβατίνα προκάλεσε το ενδιαφέρον της διεθνούς σπηλαιολογικής κοινότητας μιας και τότε συγκαταλεγόταν ανάμεσα στα βαθύτερα βάραθρα στον κόσμο. Την δεκαετία του 60 όλοι ήθελαν να την κατέβουν πρώτοι. Την δεκαετία το 70 η τεχνική του μονού σχοινιού αντικαθιστά τις ανεμόσκαλες. Οι νέες τεχνικές κάνουν δυνατή την εξερεύνηση πολλών ακόμη νέων βαράθρων στην περιοχή. Από την δεκαετία του 80 έως και σήμερα Έλληνες και ξένοι σπηλαιολόγοι συνεχίζουν την εξερεύνηση της περιοχής. Η πρώτη αποστολή της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας στην Αστράκα πραγματοποιήθηκε για την κατάβαση της Προβατίνας το 1978, σε συνεργασία με πολωνούς σπηλαιολόγους. Από τότε τα μέλη της Ε.Σ.Ε. έχουν πραγματοποιήσει αρκετές αποστολές στην περιοχή για την εξερεύνηση και την καταγραφή νέων βαράθρων. Η φετινή αποστολή προέκυψε αρχικά σαν ιδέα τον χειμώνα του 2003, όταν μέλη της Ε.Σ.Ε. επισκέφτηκαν την περιοχή του Ζαγορίου συγκεντρώνοντας πληροφορίες. Για την καλύτερη προετοιμασία της αποστολής έγιναν δύο μικρότερης κλίμακας αναγνωριστικές αποστολές τον Ιούνιο και τον Οκτώβριο του Κύριος σκοπός των αποστολών αυτών ήταν ο εντοπισμός της ακριβούς θέσης του Η6, βαράθρου γνωστού με την ονομασία Tripa Ligeri στην διεθνή βιβλιογραφία. Επίσης οι ομάδες αυτές είχαν στόχο να εντοπίσουν πιθανές τοποθεσίες για την κατασκήνωση και τις δυνατότητες προμήθειας νερού. Παράλληλα μέλη της Ε.Σ.Ε. συγκέντρωναν πληροφορίες από το διαδίκτυο, την διεθνή βιβλιογραφία και άλλες πηγές για προηγούμενες αποστολές στην περιοχή. Συγκεντρώθηκε σημαντικός όγκος πληροφοριών και περισσότερες από 100 θέσεις σπηλαίων που χρειάζεται να εντοπιστούν ξανά για την ηλεκτρονική καταγραφή των θέσεων μέσω GPS και για να εξεταστούν οι δυνατότητες περαιτέρω εξερεύνησης σε κάποια από αυτά που ήταν κλεισμένα με χιόνι. Η επιλογή της περιοχής έρευνας έγινε μετά από αρκετές συζητήσεις με βάσει τις πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν, τόσο από τις αναφορές των ξένων αποστολών όσο και από τις προηγούμενες έρευνες των μελών τις Ε.Σ.Ε.. Η πρόσβαση στην περιοχή, οι δυνατότητες κατασκήνωσης και η ευκολία προμήθειας νερού μέτρησαν επίσης στην τελική απόφαση. Η αποστολή του 2006 παρά τις σημαντικές δυσκολίες που αντιμετώπισε (εξαιρετικά κακός καιρός, ακυρώσεις συμμετοχών την τελευταία στιγμή, κλπ), εκπλήρωσε σε μεγάλο βαθμό τους σκοπούς της, αλλά το σημαντικότερο από όλα κληροδότησε αρκετή δουλειά στα μέλη της επόμενης αποστολής που ήδη προγραμματίζεται για το 2007! 3

4 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΤΡΑΚΑ του ΙΩΑΝΝΗ ΚΩΤΣΗ* *Από την Διπλωματική Εργασία του ΙΩΑΝΝΗ ΚΩΤΣΗ με τίτλο: ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΣΤΡΑΚΑΣ (ΗΠΕΙΡΟΣ) ΚΑΙ ΣΤΗ ΛΕΚΑΝΗ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΤΟΥ ΒΟΪ ΟΜΑΤΗ ΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΙΣ ΚΑΡΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΓΕΤΩ ΕΙΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗ: Επίκ. Καθηγήτρια ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΥ ΒΡΥΝΙΩΤΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΑΘΗΝΑ

5 Η ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Η περιοχή της Αστράκας αναπτύσσεται σε υψόμετρο από περίπου 500 μ. έως μ., η έκτασή της ανέρχεται σε 384 km2 και καλύπτει την οροσειρά της Τύμφης, τη χαράδρα του Βίκου και γενικότερα τη λεκάνη απορροής του ποταμού Βοϊδομάτη. Βρίσκεται στο Ζαγόρι του νομού Ιωαννίνων, το οποίο τοποθετείται Β της πόλης των Ιωαννίνων και αποτελεί μια περιοχή στην οποία υπάγονται 46 χωριά και έχει έκταση km2. Η Τύμφη αποτελεί το έκτο σε ύψος βουνό της Ελλάδας με ψηλότερη κορυφή την Γκαμήλα (2.497 μ.) Χαρακτηρίζεται από απόκρημνες πλαγιές, βαθιές χαράδρες και εκτεταμένα οροπέδια σε μεγάλα υψόμετρα. Το οροπέδιο της Αστράκας, βρίσκεται μεταξύ της ομώνυμης κορυφής Αστράκα (2.436 μ.), της χαράδρας του Βίκου και της χαράδρας του Μέγα Λάκκου (Εικ. 1.2). Άλλες κορυφές της Τύμφης με μεγάλο υψόμετρο είναι οι: Καρτερός (2.478 μ.), Μεγάλα Λιθάρια (2.467 μ.), Γκούρα (2.466 μ.), Τσούκα Ρόσσα (2.377 μ.), Πλόσκος (2.377 μ.) και Λάπατος (2.251 μ.). Σημαντικό σημείο στην περιοχή είναι η χαράδρα του Βίκου, η οποία έχει μήκος περίπου 10 χιλιόμετρα και βάθος έως μέτρα, ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει μία αλπική λίμνη με την ονομασία ρακόλιμνη που βρίσκεται σε υψόμετρο μέτρα. Εξαιτίας της πλούσιας χλωρίδας και πανίδας που υπάρχει στην περιοχή, έχει κριθεί προστατευόμενη και υπάγεται στο καθεστώς του Εθνικού ρυμού. Επίσης, επειδή το υψόμετρο είναι μεγάλο, παρουσιάζονται χαμηλές θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ενώ το χιόνι διατηρείται σε κάποια μέρη για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η περιοχή ανήκει γεωτεκτονικά στην Ιόνιο ζώνη, ενώ τα πετρώματα που συναντώνται στην Τύμφη είναι κυρίως ασβεστόλιθοι, φλύσχης και σε κάποια σημεία υπάρχουν μοραίνες. Οι διευθύνσεις των ρηγμάτων που υπάρχουν στην περιοχή ταυτίζονται με τις διευθύνσεις των μεγάλων φαραγγιών. Η Τύμφη είναι ιδιαίτερα καρστικοποιημένη με αποτέλεσμα να μην παρατηρείται έντονη επιφανειακή απορροή και τα κατακρημνισόμενα ύδατα να κατεισδύουν στον ασβεστόλιθο. Στο οροπέδιο της Αστράκας τα ύδατα κατεισδύουν στον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής, ο οποίος εκφορτίζεται στην κοίτη του Βοϊδομάτη μέσα στο φαράγγι του Βίκου. Ο Βοϊδομάτης θεωρείται ένα από τα πιο καθαρά ποτάμια της Ευρώπης, ενώ στο μεγαλύτερο τμήμα του έχει τη μορφή χειμάρρου καθώς το Καλοκαίρι και στις αρχές του Φθινοπώρου υπάρχει ροή μόνο κατάντη των λεγόμενων πηγών του Βίκου κοντά στο ομώνυμο χωριό. Σε κάποια σημεία εμφανίζεται ροή νερού και στη συνέχεια αυτό κατεισδύει και ρέει υπόγεια έως τις πηγές που προαναφέρθηκαν. Επίσης στη λεκάνη απορροής του Βοϊδομάτη έχουν διακριθεί τέσσερις αλλουβιακές ενότητες του Τεταρτογενούς για τις οποίες βρέθηκαν, με ραδιομετρικές μεθόδους, ηλικίες από το Μέσο Πλειστόκαινο έως τους ιστορικούς χρόνους. Από χημικές αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν στο ποτάμι, συμπεραίνεται ότι το νερό του είναι ανθρακικό και είναι πράγματι πολύ καθαρό. Στην περιοχή του οροπεδίου της Αστράκας, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή της Αστράκας και της Γκαμήλας, υπάρχει πληθώρα καρστικών σχηματισμών. Στο μεγαλύτερο μέρος του ασβεστόλιθου μπορούμε να παρατηρήσουμε διάφορα είδη γλυφών (kluftkarren, rinnenkarren, rillenkarren κτλ.) και σε συνδυασμό με την πολύ μικρή σχεδόν οριζόντια κλίση των στρωμάτων του συγκεκριμένου ασβεστόλιθου δημιουργείται μια ιδιαίτερη μορφή καρστικού σχηματισμού, το καρστικό λιθόστρωτο. Για τις διαφορές που παρατηρούνται στη μορφολογία του καρστικού λιθόστρωτου παίζει σημαντικό ρόλο η ποιότητα των πετρωμάτων. 5

6 Επίσης υπάρχουν εκτεταμένα πεδία δολινών και διαπιστώνεται ότι η διάταξή τους δεν είναι τυχαία, αλλά επηρεάζεται από έναν συνδυασμό στρωματογραφικών και τεκτονικών παραγόντων. Εκτός από τις επιφανειακές μορφές, στην περιοχή της Τύμφης υπάρχει πληθώρα υπόγειων καρστικών μορφών και συγκεκριμένα βαράθρων και σπηλαιοβαράθρων. Φτάνουν σε πολύ μεγάλο βάθος (πάνω από 500 μέτρα) και έχουν εξερευνηθεί αρκετά από αυτά, καθώς αποτελούν πόλο έλξης για σπηλαιολογικές αποστολές. Στην Αστράκα επίσης συναντώνται σημεία με μοραίνες που αποδεικνύουν την ύπαρξη παγετώνων στο παρελθόν, ενώ το καρστικό λιθόστρωτο έχει σχέση με παγετώδεις διεργασίες καθώς συναντάται σε ασβεστολιθικές επιφάνειες που κάποτε ήταν καλυμμένες από παγετώνες. Τέλος ως πιθανή αιτία για την ιδιαίτερα έντονη καρστικοποίηση των ασβεστολιθικών πετρωμάτων στην Αστράκα και Γκαμήλα θα πρέπει να αναφερθεί και η επίδραση του νερού που προέρχεται από τήξη χιονιού, αφού η συγκεκριμένη περιοχή φιλοξενεί σημαντικές ποσότητες χιονιού για μεγάλο χρονικό διάστημα κάθε χρόνο. Οι πολύ ενδιαφέρουσες γεωμορφές που συναντώνται στην περιοχή είναι σημαντικό να προστατευτούν, αλλά και να αναδειχθούν στο ευρύτερο κοινό. 6

7 ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑ ΟΡΟΠΕΔΙΟΥ ΑΣΤΡΑΚΑΣ Η περιοχή του οροπεδίου της Αστράκας αποτελείται κυρίως από ασβεστολιθικά πετρώματα τα οποία μάλιστα είναι καρστικοποιημένα σε σημαντικό βαθμό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην παρατηρείται έντονη επιφανειακή απορροή και τα ατμοσφαιρικά κατακρημνίσματα να κατεισδύουν στον ασβεστόλιθο. Μπορούμε να εντοπίσουμε διάφορα ρέματα στο οροπέδιο τα οποία συνήθως δεν έχουν ροή, αλλά μόνο σε περιπτώσεις έντονων καταιγίδων είναι δυνατό να παρατηρηθεί κάποια επιφανειακή απορροή. Τα ύδατα κατεισδύουν στον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής, ο οποίος εκφορτίζεται στην κοίτη του Βοϊδομάτη μέσα στο φαράγγι του Βίκου από διάφορες πηγές. Συνεπώς το βασικό επίπεδο στην περιοχή ταυτίζεται με το επίπεδο της βάσης του φαραγγιού. Οι μεγαλύτερες από αυτές τις πηγές βρίσκονται κάτω από το χωριό Βίκος ή Βιτσικό όπου είναι το σημείο απαρχής της μόνιμης ροής του Βοϊδομάτη. Αξιοσημείωτη είναι η μεγάλη υψομετρική διαφορά του οροπεδίου και των πηγών μέσα στο φαράγγι του Βίκου, αφού η κορυφή της Αστράκας έχει υψόμετρο μ. και οι πηγές βρίσκονται σε υψόμετρο περίπου 500 μ. 7

8 ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το κλίμα στην περιοχή είναι ενδιάμεσο του Μεσογειακού που συναντάται γύρω από τις μεσογειακές ακτές και του Μεσευρωπαϊκού που επικρατεί στην Κεντρική Ευρώπη. Οι ιδιαιτερότητές του είναι αποτέλεσμα της γεωγραφικής θέσης, κυρίως σε σχέση με τις ακτές του Ιονίου και της έντονης επίδρασης του υψομέτρου. Πιο συγκεκριμένα διακρίνονται δύο χαρακτηριστικοί κλιματικοί τύποι, ο ηπειρωτικός και ο ορεινός. Ο ηπειρωτικός κλιματικός τύπος επικρατεί στα χαμηλότερα υψόμετρα, σε προφυλαγμένες από τους βόρειους ανέμους κοιλάδες και ως επί το πλείστον σε πλαγιές με νότιες εκθέσεις. Χαρακτηρίζεται από ψυχρούς, πλούσιους σε βροχές χειμώνες και ζεστά καλοκαίρια με λίγες τοπικές βροχές. Η θερμοκρασία τη χειμερινή περίοδο φτάνει σε χαμηλά επίπεδα και οι παγετοί είναι συνήθεις από το Νοέμβριο μέχρι τον Απρίλιο. Οι χιονοπτώσεις είναι αρκετές, το ετήσιο θερμοκρασιακό εύρος μεγάλο και η ηλιοφάνεια ελαττωμένη. Ο ορεινός κλιματικός τύπος επικρατεί στα μεγαλύτερα υψόμετρα και ως επί το πλείστον σε πλαγιές με βορινές εκθέσεις. Τα ανώτερα υψόμετρα των βουνών ανήκουν αποκλειστικά σε αυτόν τον τύπο. Κύρια χαρακτηριστικά του είναι ο τραχύς χειμώνας με άφθονες βροχές και χιονοπτώσεις, ενώ το καλοκαίρι είναι δροσερό με αρκετές τοπικές βροχές. Η νέφωση είναι υψηλή και οι παγετοί συνήθεις από τον Οκτώβριο μέχρι το Μάιο, ενώ οι χιονοπτώσεις είναι άφθονες και η χιονοκάλυψη παρατεταμένη. Το ετήσιο θερμοκρασιακό εύρος είναι υψηλό. Η μέση ετήσια θερμοκρασία κυμαίνεται ανάλογα με την υψομετρική ζώνη. Στους μετεωρολογικούς σταθμούς της περιοχής που βρίσκονται στα όρια των οικισμών κυμαίνεται από βαθμούς Κελσίου, ενώ η μέση ελάχιστη ετήσια θερμοκρασία παρατηρείται τον Ιανουάριο και η αντίστοιχη μέγιστη τον Αύγουστο. Όσον αφορά τη βροχή, η οποία χαρακτηρίζεται από μεγάλη ραγδαιότητα, επηρεάζεται κατά πολύ από το ανάγλυφο, ενώ το ετήσιο ύψος κυμαίνεται ανάλογα με την περιοχή μεταξύ mm. Η χιονόπτωση υφίσταται κι αυτή έντονη επίδραση από το ανάγλυφο. Το έδαφος στα μεγάλα υψόμετρα καλύπτεται από χιόνι καθ όλη τη διάρκεια του χειμώνα και τους πρώτους μήνες της άνοιξης, ενώ στα χαμηλότερα υψόμετρα η χιονοκάλυψη δεν διαρκεί περισσότερο από λίγες εβδομάδες. 8

9 ΧΛΩΡΙΔΑ ΠΑΝΙΔΑ Η πλουσιότατη και σπάνια χλωρίδα και πανίδα της περιοχής ώθησε την πολιτεία να ιδρύσει το 1973 τον Εθνικό ρυμό Βίκου-Αώου που καλύπτει μια σημαντική έκταση της Τύμφης μεταξύ της χαράδρας του Βίκου και του Αώου. Σήμερα αυτός ο δρυμός ενοποιείται με τον Εθνικό ρυμό της Βάλια Κάλντα και δημιουργείται η λεγόμενη Προστατευόμενη Περιοχή Βόρειας Πίνδου, η οποία απλώνεται σε μια έκταση περίπου τετραγωνικών χιλιομέτρων και περιλαμβάνει σχεδόν ολόκληρη τη Βόρεια Πίνδο. Σύμφωνα με μελέτες του βοτανολόγου P. Authier την περίοδο , στην οροσειρά της Τύμφης φύονται τουλάχιστον είδη και υποείδη φυτών. Την υψηλή χλωριδική αξία της περιοχής την αντιλαμβανόμαστε αν λάβουμε υπόψη πως ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο ένα έκτο των φυτών της χώρας μας. Αιτία του φαινομένου αυτού είναι οι μεγάλες υψομετρικές διακυμάνσεις, το πολυσχιδές ανάγλυφο και οι κατά τόπους ιδιαίτερες περιβαλλοντικές (κλιματικές, εδαφολογικές κλπ.) συνθήκες που επικρατούν. Χαρακτηριστικά παραδείγματα χλωρίδας είναι το πουρνάρι (Quercus coccifera), η μαύρη πεύκη (Pinus nigra), το ρόμπολο (Pinus heldreichii), ενώ από τα πιο εντυπωσιακά λουλούδια της περιοχής είναι τα πέντε είδη του άγριου κρίνου του γένους Lillium. Στην Προστατευόμενη Περιοχή Βόρειας Πίνδου ζει επίσης ένας σημαντικός αριθμός ειδών άγριας πανίδας. Από τα 291 είδη σπονδυλόζωων τα 60 είναι θηλαστικά, τα 167 πουλιά, τα 30 ερπετά, τα 14 αμφίβια και τα 20 ψάρια (Παπαϊωάννου, 2001). Αρκετά από αυτά είναι σπάνια και προστατεύονται από την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία. Κάποια από τα είδη που συναντώνται στην Τύμφη είναι η καφέ αρκούδα (Ursus arctos), ο λύκος (Canis lupus), το αγριόγιδο (Rupicarpa rupicarpa), ο χρυσαετός (Aquila chrysaetos), ο μαύρος δρυοκολάπτης (Dryocopous martinus), η πέστροφα (Salmo trutta), η σαλαμάνδρα (Salamandra salamandra), ενώ μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο αλπικός τρίτωνας (Triturus alpensis) ο οποίος αποτελεί ένα είδος αμφίβιου που ζει σε αλπικές λίμνες. 9

10 ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Στο οροπέδιο της Αστράκας αλλά και στην ευρύτερη περιοχή της Τύμφης, υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός υπόγειων καρστικών μορφών και συγκεκριμένα βαράθρων και σπηλαιοβαράθρων. Η διαφορά μεταξύ αυτών των μορφών είναι ότι τα βάραθρα αποτελούν φυσικά πηγάδια, δηλαδή είναι απόλυτα κατακόρυφα χωρίς καμιά οριζόντια διακοπή, ενώ τα σπηλαιοβάραθρα συνδυάζουν οριζόντια και κάθετα τμήματα. Κάποια από αυτά έχουν πολύ μεγάλο βάθος, όπως για παράδειγμα το σπηλαιοβάραθρο Χάσμα του Έπους που φτάνει τα 455 μέτρα, ενώ σχεδόν το σύνολο των συγκεκριμένων σχηματισμών σε αυτή την περιοχή έχουν ως χαρακτηριστικό την έλλειψη ιδιαίτερης οριζόντιας ανάπτυξης. Εξαίρεση αποτελεί το σπηλαιοβάραθρο Χιονότρυπα που έχει οριζόντιο μήκος 420 μέτρα και βάθος 160 μέτρα. Η δημιουργία τους οφείλεται σε προοδευτική διάνοιξη διακλάσεων, ρωγμών ή ρηγμάτων από συνδυασμένη δράση νερού και πάγου. Ιδιαίτερα κάποια από τα βάραθρα τοποθετούνται στα όρια ασβεστόλιθου με φλύσχη και λειτουργούν ως καταβόθρες αποστραγγίζοντας τα επιφανειακά ύδατα που υπάρχουν στον φλύσχη. Σε αυτή την περίπτωση η ροή του νερού παίζει τον πρωτεύοντα ρόλο στη δημιουργία τους. Η ηλικία αυτών των υπόγειων καρστικών γεωμορφών δεν μπορεί να προσδιοριστεί επακριβώς, εξαιτίας όμως της μεγάλης κατακόρυφης ανάπτυξης δεχόμαστε ότι στο σύνολό τους δημιουργήθηκαν πάνω από τον υδροφόρο ορίζοντα. Κατά συνέπεια είναι μεταγενέστεροι της δημιουργίας της χαράδρας του Βίκου που αποτελεί και τον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής. Το νεαρό της ηλικίας τους υποδηλώνεται επίσης από το γεγονός ότι ακόμα και σήμερα είναι ενεργοί σχηματισμοί και τα τοιχώματά τους είναι λεία. Από την άλλη πλευρά βέβαια σε κάποια σπηλαιοβάραθρα, όπως σε αυτό της Χιονότρυπας και στην Τρύπα της Νύφης, υπάρχουν κάποιες ανενεργές αποθέσεις σταλακτιτών οι οποίες πιθανόν δημιουργήθηκαν σε κάποια συγκεκριμένη κλιματική φάση μέσα στο Πλειστόκαινο. Η χρονολόγηση των συγκεκριμένων αποθέσεων θα βοηθούσε σημαντικά στο ζήτημα της ηλικίας των προαναφερθέντων σχηματισμών. Ο συνολικός αριθμός τους είναι φυσικά πολύ μεγάλος. Πληροφορίες δημοσιεύονται μόνο για τα πιο σημαντικά από αυτά καθώς συνήθως για τα μικρότερα βάραθρα, παρόλο που εξερευνούνται, δεν δημοσιεύεται υλικό. 10

11 ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΩΝ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ Το βίντσι των Άγγλων στην είσοδο της Προβατίνας ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΣΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑ Το Cambridge εντοπίζει την Προβατίνα 1965 Το Cave & Crag δεν βρίσκει την Προβατίνα-έχει χιόνι τον Απρίλιο 1966 Ο Kelly κατεβαίνει στην Προβατίνα με σκάλα στα Ο Eyre ξεπερνά τα -200 στην Προβατίνα 1968 Ο αγγλικός στρατός κατεβαίνει στην Προβατίνα με βαρούλκο 1968 Ο Kelly κατεβαίνει τελικά στην Προβατίνα (-405) και φτάνει στα -244 στο Χάσμα του Έπους 1969 Ο Livesey κατεβαίνει το Χάσμα του Έπους (-455) ΔΕΚΑΕΤΙΑ Το Westminster στο Τσεπέλοβο και το Σκαμνέλλι 1973 Οι πρώτοι αμερικανοί με σκοινί σε Προβατίνα (-393) και Έπος 1975 Οι αυστραλοί του Sydney κατεβαίνουν στην Χιονότρυπα (-152) 1976 Οι άγγλοι στην Τρύπα της Νύφης (-291) 1976 Οι γάλλοι κατεβαίνουν την Προβατίνα (-392) 1977 Οι αμερικανοί του NSS στην Γκαϊλότρυπα 1978 Οι πρώτοι έλληνες-μέλη της Ε.Σ.Ε. κατεβαίνουν την Προβατίνα μαζί με τους πολωνούς 1979 Οι άγγλοι στην Τρύπα της Λυγερής (-386), γάλλοι, ελβετοί, πολωνοί! 11

12 ΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΤΗΣ Ε.Σ.Ε ΠΡΟΒΑΤΙΝΑ 1986 ΤΣΕΠΕΛΟΒΟ -ΣΚΑΜΝΕΛΙ 1991 ΠΡΟΒΑΤΙΝΑ 1992 ΤΡΥΠΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ 1993 ΧΑΣΜΑ ΤΟΥ ΕΠΟΥΣ 1996 ΧΙΟΝΟΤΡΥΠΑ 2001 ΧΙΟΝΟΤΡΥΠΑ 2004 ΧΙΟΝΟΤΡΥΠΑ 2004 ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ Τα μέλη της Ε.Σ.Ε. μαζί με τους Πολωνούς στην Προβατίνα το ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΑΛΛΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΣΕΛΑΣ 2004 ΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΡΝΙΟΥ (-610) ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΣΠΕΛΕΟ Δεν έχουμε στην διάθεσή μας δημοσιευμένες πληροφορίες για τις αποστολές του ΣΠΕΛΕΟ στην περιοχή. 12

13 ΑΣΤΡΑΚΑΝ

14 ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ 1. Εντοπισμός και εξερεύνηση νέων σπηλαίων Επιφανειακή έρευνα για τον εντοπισμό νέων σπηλαίων και βαράθρων σε μια περιοχή που έχει να δώσει πολλά ακόμη. Η έντονη καρστικοποίηση του οροπεδίου δημιούργησε ένα πολύ μεγάλο αριθμό βαράθρων. Πολλά από αυτά δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί και παραμένουν ανεξερεύνητα. Εξερεύνηση και χαρτογράφηση νέων βαράθρων, αυτών που έχουν ήδη εντοπιστεί στις δύο αναγνωριστικές αποστολές που έγιναν τον Ιούνιο και τον Οκτώβριο του 2004, αλλά και των νέων που πιθανόν θα βρεθούν. 2. Ταυτοποίηση θέσεων σπηλαίων, γνωστών από ξένες αποστολές Αξιοποίηση των διαθέσιμων πληροφοριών από τις πολυάριθμες ξένες αποστολές για τον ακριβή εντοπισμό των θέσεων μέσω GPS και την επιβεβαίωση των στοιχείων. Τα περισσότερα στίγματα που υπάρχουν στην βιβλιογραφία έχουν σημειωθεί βάσει του χάρτη και παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις που φτάνουν τις αρκετές εκατοντάδες μέτρα. 3. Κατάβαση στην Τρύπα της Λυγερής Ένα βάραθρο βάθους 386 μέτρων, εξερευνημένο από άγγλους το 1979, το οποίο έψαχναν τα μέλη της Ε.Σ.Ε. από το 1994! Εντοπίστηκε τελικά μετά από προσπάθειες δέκα χρόνων κατά την διάρκεια της αναγνωριστικής αποστολής που έγινε τον Οκτώβριο του

15 Ο ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Η προετοιμασία του εξοπλισμού και ιδιαίτερα ο υπολογισμός της απαιτούμενης ποσότητας τροφίμων αποτέλεσε αντικείμενο αρκετών συναντήσεων εβδομάδες πριν την αποστολή. Ένα επιπλέον πρόβλημα αποτέλεσε το γεγονός ότι μέχρι κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή δεν είχε οριστικοποιηθεί ο αριθμός των συμμετεχόντων. Ο εξοπλισμός συγκεντρώθηκε στα γραφεία της Ε.Σ.Ε. και συσκευάστηκε σε σάκους λίγες ημέρες πριν την αναχώρηση της αποστολής. Τα τρόφιμα αγοράστηκαν δύο ημέρες πριν την αναχώρηση και συσκευάστηκαν σε πλαστικά και μεταλλικά στεγανά δοχεία. Ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός τοποθετήθηκε σε μεταλλικό κιβώτιο τυλιγμένος σε φύλλα πλαστικού. Παρατίθεται η συνοπτική κατάσταση του εξοπλισμού που χρησιμοποιήθηκε κατά την διάρκεια της αποστολής. Α. ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ 680 μέτρα στατικό σχοινί 60 κρίκοι ασφαλείας 40 πλακέτες διάφορων τύπων 8 σπηλαιολογικοί + 6 στρατιωτικοί σάκοι 4 σετ αρματώματος + 50 σπιτ 1 ηλεκτρικό τρυπάνι + 3 μπαταρίες Επίσης για λόγους ασφαλείας αφήσαμε στο Βραδέτο 2 σάκους με: 200 μέτρα στατικό σχοινί, 30 κρίκους ασφαλείας & 20 πλακέτες. Β. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Φορητός Η/Υ 2 συσκευές GPS 4 φορητούς ασυρμάτους 2 ηλιακούς φορτιστές Φορτιστές μπαταριών διαφόρων τύπων Φορτιστές κινητών τηλεφώνων Πολύμετρο Γ. ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΗΣ Ομαδικό φαρμακείο* Αντίσκηνο βάσης Τέντα με στηρίγματα 4 δοχεία νερού λίτρων 3 ντουζιέρες 2 Σκαπανικά Μαγειρικά σκεύη Δοχεία τροφίμων πλαστικά 2 Εστίες γκαζιού Τρόφιμα** Σκόνη για ισοτονικό αναψυκτικό 6 λίτρα τσίπουρο! * Στο φαρμακείο έγινε ιδιαίτερη πρόβλεψη για τσιμπήματα, δαγκώματα και ορθοπεδικά περιστατικά. Συμπεριλήφθηκαν ποσότητες αντιισταμινικών σε αλοιφές και σε χάπια, όπως επίσης επιδεσμικό υλικό, παγοκύστες και παυσίπονα. ** Αρχικά είχαν υπολογιστεί και αγοραστεί με βάση τις δηλώσεις συμμετοχής ποσότητες τροφίμων για 12 άτομα. Κάποιες ποσότητες τροφίμων που κρίθηκαν μη αναγκαίες έμειναν τελικά στο Βραδέτο. 15

16 ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 31 ΙΟΥΛΙΟΥ 13:00 Συγκέντρωση των μελών της αποστολής στα γραφεία της Ε.Σ.Ε. 16:00 Τα υλικά έχουν φορτωθεί σε τρία αυτοκίνητα και ξεκινάμε. Παρόντες τελικά οι: Βαγγέλης Καβαλιέρος, Γιάννης Τσακανίκας, Γιώργος Αγγελόπουλος, Μιχάλης Σουργιαδάκης, Μανώλης Μοσχολιδάκης, Σωτήρης Ευσταθιάδης και Φάνης Έλληνας. 16:30 Πρόβλημα με τον Γιώργο. Αναγκάζεται να μείνει στην Αθήνα. 19:00 Σταματάμε για καφέ μετά το Ρίο (στη Μακύνεια). 21:30 Στάση για φαγητό στο Χάνι Τερόβου. ΤΡΙΤΗ 1 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 01:30 Φτάνουμε στο Βραδέτο και διανυκτερεύουμε στο κτίριο του παλιού δημοτικού σχολείου που ο δήμος έχει μετατρέψει σε ξενώνα και αποτελεί μόνιμο καταφύγιο των σπηλαιολογικών ομάδων που επισκέπτονται την περιοχή του Ζαγορίου. 08:30 Πρωινός καφές στο Βραδέτο. 10:30 Συναντάμε τον Ηλία Τσουμάνη στο Τσεπέλοβο. Συνεννόηση για τα ζώα και την μεταφορά του εξοπλισμού. Ο Γιώργος μας ειδοποιεί τηλεφωνικά ότι τελικά δεν θα καταφέρει να έλθει. 14:00 Φαγητό στην πλατεία στο Τσεπέλοβο. 17:30 Επίσκεψη στο γεφύρι Κόκκορη, στο Κουκούλι και στους Κήπους. 22:00 Φαγητό στης κυρα-κωνσταντίνας, στο Βραδέτο. ΤΕΤΑΡΤΗ 2 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 08:00 Πρωινός καφές στο Βραδέτο. 10:00 Στο Τσεπέλοβο με τον Ηλία. Δοκιμάζουμε να σαμαρώσουμε τα ζώα χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία. Τα σαμάρια του είναι μικρά και ακατάλληλα. Ο Ηλίας κανονίζει τελικά να δανειστεί άλλα σαμάρια. Δίνουμε ραντεβού για την επομένη το πρωί στον Αυγερινό. 13:00 Επίσκεψη στην Σαρακατσάνικη Στάνη στον Γυφτόκαμπο. Ανάμεσα στους μεζέδες και τα τσίπουρα συγκεντρώνουμε ενδιαφέρουσες πληροφορίες για σπήλαια στην περιοχή. 21:00 Φαγητό στο Βραδέτο. Τελευταίος έλεγχος των σακιδίων και νωρίς για ύπνο. ΠΕΜΠΤΗ 3 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 06:00 Πρωινό ξύπνημα και φόρτωμα του εξοπλισμού στα αυτοκίνητα. 07:00 Ξεφορτώνουμε τον εξοπλισμό στον Αυγερινό. Οι τρεις οδηγοί (Βαγγέλης, Μανώλης & Φάνης) κατεβάζουν τα αυτοκίνητα στο Βραδέτο. 08:00 Οι οδηγοί είναι τυχεροί! Ο Πλάτωνας, μελισσοκόμος από το Τσεπέλοβο, τους μεταφέρει με το φορτηγάκι του πίσω στον Αυγερινό όπου οι υπόλοιποι περιμένουν ακόμη τον Ηλία. 10:00 Μετά από αρκετά προβλήματα ο Ηλίας μας συναντά στον Αυγερινό. Το φόρτωμα των ζώων εξελίσσεται σε μία απίστευτα μεγάλη περιπέτεια! Ασυνήθιστα για καιρό αντιδρούν στο φορτίο και αποδεικνύεται ότι ούτε τα καινούρια σαμάρια είναι κατάλληλα. Αποφασίζουμε να αφήσουμε μέρος του εξοπλισμού στον Αυγερινό για να μεταφερθεί την επόμενη. 13:30 Επιτέλους ξεκινάμε! Ο Γιάννης και Ο Μανώλης μένουν με ένα αντίσκηνο και τον υπόλοιπο εξοπλισμό στον Αυγερινό. Ο καθένας κουβαλάει τον ατομικό του εξοπλισμό και στα ζώα έχουμε φορτώσει μόνο τον ομαδικό εξοπλισμό. Κάνει τρομερή ζέστη και η διαδρομή παρουσιάζει ιδιαίτερα προβλήματα. Προχωράμε πολύ αργά προσέχοντας σε κάθε βήμα την ασταθή ισορροπία του φορτίου των ζώων. Στο τελευταίο κομμάτι η κούραση κάνει τις στάσεις συχνότερες και μεγαλύτερες. Οι δυο πρώτες συναντήσεις με τα τσοπανόσκυλα της κοντινής στάνης είναι δραματικές! Ορμάνε στο ψαχνό! 16

17 20:30 Φτάνουμε στο παλιό κτίριο του τυροκομείου, στην ποτίστρα πριν από την Λούτσα Ρομπόζη. Αποφασίζουμε να στήσουμε εκεί την κατασκήνωση μιας και κοντεύει να νυχτώσει. Στήνουμε πρώτα το αντίσκηνο βάσης για να αποθηκεύσουμε τον εξοπλισμό. 21:30 Η κατασκήνωση έχει σχεδόν στηθεί. Τρωμε πολύ πρόχειρα και πέφτουμε κουρασμένοι για ύπνο. Ο Ηλίας κουρασμένος κι αυτός, αναγκαστικά διανυκτερεύει μαζί μας. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 4 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 09:00 Ο Ηλίας ξεκινά για τον Αυγερινό. 10:00 Ολοκληρώνουμε χαλαρά το στήσιμο της κατασκήνωσης. Ο Μιχάλης αρχίζει να στήνει το μαγειρείο στο μοναδικό δωμάτιο του παλιού τυροκομείου που έχει ακόμη στέγη. 12:30 Ο Ηλίας φτάνει στον Αυγερινό. Το φόρτωμα γίνεται πιο εύκολα αφού τα υλικά που έχουν μείνει πίσω είναι λίγα. Γιάννης & Μανώλης πέρασαν τη νύχτα σχεδόν νηστικοί! 13:30 Ξεκινάνε από τον Αυγερινό. 14:00 Βαγγέλης & Φάνης φεύγουν για μια πρώτη αναγνώριση στην κοντινή στην κατασκήνωση πλευρά της Αστράκας. Εντοπίζουν 2 βάραθρα και ένα μικρό οριζόντιο σπήλαιο. 17:45 Γιάννης, Ηλίας & Μανώλης φτάνουν στην κατασκήνωση χωρίς περιπέτειες. 18:00 Βαγγέλης & Φάνης επιστρέφουν. Ο Ηλίας φεύγει για να επιστρέψει στο Τσεπέλοβο. Στην κατασκήνωση όλοι μαζί αρχίζουμε να προγραμματίζουμε την επόμενη μέρα. 19:00 Φαγητό (τορτελινια κον κάρνε με σάλτσα καρμπονάρα), ξεκούραση & νωρίς για ύπνο. ΣΑΒΒΑΤΟ 5 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 09:00 Όλη τη νύχτα έβρεχε. Τρωμε πρωινό παρακολουθώντας τον καιρό. 11:00 Ξεκινάμε για αναγνώριση και επιφανειακή έρευνα της περιοχής Η. Ο Μιχάλης μένει στην κατασκήνωση για να βελτιώσει το μαγειρείο. Οι υπόλοιποι πέντε σαρώνουμε την περιοχή σε κοντινή απόσταση. Συνολικά καταγράφουμε τις θέσεις 15 βαράθρων. 20:00 Επιστρέφουμε στην κατασκήνωση με τη συνοδεία σκύλων από την κοντινή στάνη. 20:30 Φαγητό (πλιγούρι με λαχανικά) με πολύ όρεξη. 21:00 Αποδελτίωση της ημέρας και συζήτηση για την επόμενη. 21:30 Οι Παύλος Χρήστου & Στέφανος Παπαπολυμέρου φτάνουν στο σχολείο στο Βραδέτο. ΚΥΡΙΑΚΗ 6 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 08:00 Πρωινός καφές. 08:30 Ο Παύλος αφήνει το αυτοκίνητο στον Αυγερινό και ξεκινάνε για την κατασκήνωση. 10:00 Οι υπόλοιποι κουβεντιάζουμε στην κατασκήνωση περιμένοντάς τους. 12:30 Παύλος & Στέφανος φτάνουν στην κατασκήνωση και τακτοποιούν τις σκηνές τους. 14:00 Αναχωρούμε για την περιοχή Β προς την Γκαμήλα. Φτάνουμε μέχρι την περιοχή Τ, καταγράφοντας τα στίγματα στα GPS. Εντοπίστηκαν αρκετά μικρά βάραθρα. 19:00 Ο καιρός αρχίζει να χαλάει. Επιστρέφουμε στην κατασκήνωση. 19:30 Φαγητό (πουρές με σάλτσα ναπολιταίν). 21:00 Κρύο & αέρας. Σύντομη αποδελτίωση και πάμε για ύπνο. ΔΕΥΤΕΡΑ 7 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 08:00 Ξύπνημα με πολύ κρύο και υπό την απειλή βροχής. Αποφασίζουμε να μείνουμε στην κατασκήνωση περιμένοντας την βελτίωση του καιρού. Βάζουμε τα στίγματα στον χάρτη. 12:00 Γιάννης, Παύλος & Στέφανος πηγαίνουν να ερευνήσουν το Ανώνυμο 2 που είχαμε βρει το Σάββατο και μια οριζόντια τρύπα πάνω από την Λούτσα Ρομπόζη. Ο Μανώλης πηγαίνει ξανά στην Β για να επιβεβαιώσει ένα στίγμα. 13:30 Αρχίζει η βροχή αλλά ευτυχώς σταματάει γρήγορα. Ο Μανώλης συνεχίζει να σαρώνει την Β και εντοπίζει άλλες 2 τρύπες. Οι υπόλοιποι δεν βρίσκουν τελικά το Ανώνυμο 2. 17

18 17:00 Ο Μανώλης επιστρέφει. 18:00 Επιστρέφουν και οι υπόλοιποι. 19:00 Λόγω βροχής καταφεύγουμε μέσα στο μαγειρείο για φαγητό (ρύζι με κόκκινη σάλτσα & μανιτάρια λαδορίγανη που μάζεψαν Μιχάλης & Σωτήρης). 21:00 Ρακόμελα & πολλά γέλια στην σχετική ζεστασιά του μαγειρείου. 22:00 Με αναπτερωμένο το ηθικό πέφτουμε για ύπνο. ΤΡΙΤΗ 8 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 09:00 Ξύπνημα με πολύ αέρα και κρύο. Κατεβάζουμε την τέντα. Καφές και ακεφιές. 10:30 Επίσκεψη από ένα ζευγάρι γερμανών. Τα νέα είναι άσχημα για τον καιρό των επόμενων δύο ημερών. Συζητάμε για την Η6 και τον καιρό χωρίς όμως να καταλήγουμε κάπου. 13:00 Τρωμε για μεσημεριανό (μακαρονάδα με σάλτσα πέστο και τόνο). 14:00 Αποφασίζουμε τελικά να επιχειρήσουμε την κατάβαση στην Η6. Μαζεύουμε τον εξοπλισμό και υπολογίζουμε τα σχοινιά που θα χρειαστούν βάσει της χαρτογράφησης του SUSS. Μία ομάδα θα κατέβει σε ένα νέο βάραθρο που εντοπίστηκε στην περιοχή Η. 16:00 Αναχωρούμε όλοι μαζί για την Η φορτωμένοι υλικά. 17:30 Στάση στο νέο βάραθρο όπου ο Στέφανος ξεκινά να αρματώσει βάζοντας ένα εξαιρετικά περιπετειώδες καρφί! Μένουν μαζί του Μανώλης & Παύλος. 18:40 Φτάνουμε στην Η6 υπό βροχή. Λίγο αργότερα έρχεται και ο Μανώλης με δύο ακόμη σακίδια. Οι υπόλοιποι εγκαταλείπουν λόγω βροχής το αρμάτωμα στο νέο βάραθρο και επιστρέφουν στην κατασκήνωση όπου ο Μιχάλης συνεχίζει τις βελτιώσεις στο μαγειρείο. 20:00 Αφήνουμε όλα τα σακίδια στην είσοδο του Η6α και επιστρέφουμε στην κατασκήνωση. 21:30 Φαγητό (τραχανάς, λιαστή ντομάτα, παξιμάδια & ελιές) και σχέδια για την επόμενη μέρα. 22:30 Πέφτουμε για ύπνο. ΤΕΤΑΡΤΗ 9 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 08:00 Πρωινός καφές. Ο καιρός φαίνεται καλός. 10:00 Τελευταίες ετοιμασίες των ατομικών υλικών για την Η6. 11:00 Αναχώρηση για την Η. Παύλος, Στέφανος & Σωτήρης πανε στα δύο νέα βάραθρα κοντά στην Η6. Οι υπόλοιποι θα κατέβουν στην Η6 σε δύο ομάδες. 15:00 Φάνης & Γιάννης ξεκινάνε να κατεβαίνουν για να αρματώσουν τα πρώτα 150 μέτρα και να προωθήσουν έως εκεί δύο σάκους με υλικά. Βαγγέλης & Μανώλης συμφωνήθηκε να ξεκινήσουν και αυτοί με 6 ώρες διαφορά και τα υπόλοιπα υλικά για να την πατώσουν. 23:00 Φάνης & Γιάννης έχουν φτάσει στα Το τρυπάνι είναι χαλασμένο και έβγαλε μόλις δύο τρύπες. Βρέθηκαν αρκετά βιομηχανικά βύσματα τοποθετημένα σχετικά πρόσφατα. Παύλος, Στέφανος & Σωτήρης έχουν πατώσει τα δύο νέα βάραθρα και έχουν ήδη επιστρέψει στην κατασκήνωση. Οι Βαγγέλης & Μανώλης έχουν ήδη παγώσει περιμένοντας και αποφασίζουν να μην κατέβουν γιατί ο καιρός έχει χαλάσει και πέφτει αραιό ψιλόβροχο. ΠΕΜΠΤΗ 10 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 00:00 Γιάννης & Φάνης αφήνουν δύο σάκους με υλικά στα -150 και αρχίζουν να επιστρέφουν φωτογραφίζοντας. Ανησυχούν γιατί δεν συνάντησαν τους άλλους δύο. Οι έξω κρυώνουν & ανησυχούν γιατί οι μέσα αργούν να επιστρέψουν. 06:00 Γιάννης & Φάνης βγαίνουν και όλοι μαζί επιστρέφουν στην κατασκήνωση. 08:00 Με την επιστροφή της ομάδας στην κατασκήνωση αρχίζει να βρέχει καταρρακτωδώς! 18:00 Συνεχίζει να βρέχει καταρρακτωδώς! Δεν τολμάμε να ξεμυτίσουμε από το μαγειρείο! 19:00 Φαγητό (μακαρονάδα με σάλτσα 4 τυριά) και αρκετό τσίπουρο για παρηγοριά. 22:00 Πάμε για ύπνο απογοητευμένοι για την βροχή που συνεχίζεται με αμείωτη ένταση. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 11 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 18

19 08:30 Ξύπνημα και καφές. 09:00 Περισυλλογή! Η βροχή έχει σταματήσει, αλλά φυσάει και κάνει αρκετό κρύο. 10:30 Οι Βαγγέλης & Μανώλης αναχωρούν για να ελέγξουν την κατάσταση στην Η6. Οι Μιχάλης, Παύλος & Στέφανος βρίσκουν την ευκαιρία να πάνε βόλτα στην Δρακόλιμνη. 13:00 Βαγγέλης & Μανώλης μπαίνουν στην Η6. 14:00 Ο Γιάννης ξεκινά μόνος για την Η6. Του επιτίθενται οι σκύλοι και γλιτώνει παρά τρίχα! 17:30 Μιχάλης, Παύλος & Στέφανος επιστρέφουν από την Δρακόλιμνη χωρίς να είναι ιδιαίτερα ενθουσιασμένοι από την εμπειρία. 20:00 Φαγητό (ραβιόλια, σαλιγκάρια που μάζεψε ο Παύλος και άγριο σπανάκι και λάπαθα). 22:30 Παμε για ύπνο περιμένοντας τους υπόλοιπους να επιστρέψουν. ΣΑΒΒΑΤΟ 12 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 00:00 Βαγγέλης, Μανώλης & Γιάννης βγαίνουν μουσκεμένοι και παγωμένοι από την Η6. Έφτασαν στα -150 κάνοντας κάποιες διορθώσεις στο αρμάτωμα. Εκεί βρήκαν την λίμνη πλημμυρισμένη και τον καταρράκτη από το πηγάδι των 49 μέτρων που ακολουθούσε να χύνεται με θόρυβο στην επόμενη λίμνη. Κρίνοντας σωστά ότι είναι εξαιρετικά επικίνδυνο να συνεχίσουν, ξαρμάτωσαν και ανέβασαν τα υλικά έως τα :40 Βαγγέλης, Μανώλης & Γιάννης φτάνουν στην κατασκήνωση έχοντας κάνει αρκετά μεγάλη παράκαμψη και αποκρούοντας με πέτρες τις συνεχείς επιθέσεις των σκύλων. 02:00 Προσπαθούμε να τους ζεστάνουμε με μια καυτή σούπα πριν παμε όλοι για ύπνο. 08:30 Ξύπνημα και πρωινό. 11:00 Μανώλης & Φάνης φεύγουν για να πάρουν στίγματα από δύο νέα βάραθρα που είχαν εντοπιστεί επιστρέφοντας από την Η6 το προηγούμενο βράδυ. 12:00 Αναχωρούμε για την Η6 με σκοπό να βγάλουμε έξω τα υπόλοιπα υλικά. 15:00 Μανώλης Σωτήρης & Φάνης συνεχίζουν το ξαρμάτωμα και προωθούν τα σακίδια με τα υλικά στην επιφάνεια. 19:00 Το ξαρμάτωμα έχει τελειώσει και επιστρέφουμε στην κατασκήνωση φορτωμένοι σάκους. 21:00 Το τελευταίο γεύμα μας στην κατασκήνωση (ζυμαρικά & πουρές με σάλτσα). ΚΥΡΙΑΚΗ 13 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 08:30 Τη νύχτα σχηματίστηκε πάγος πάνω στις σκηνές! Ξύπνημα με καφέ και χαλαρό μάζεμα των υλικών που είναι απλωμένα για να στεγνώσουν στην πρωινή λιακάδα. 10:30 Φτάνει ο Ηλίας με τα ζώα. 11:30 Φορτώνουμε τα ζώα και ξεκινάμε με ανάμικτα συναισθήματα τον δρόμο της επιστροφής 17:00 Οι πρώτοι με τα ζώα φτάνουν στον Αυγερινό. Ξεφορτώνουμε τα ζώα και ο Παύλος με το αυτοκίνητο κατεβάζει τους άλλους οδηγούς στο Βραδέτο για να φέρουν και τα υπόλοιπα αυτοκίνητα. 18:00 Οι υπόλοιποι φτάνουν στον Αυγερινό ταυτόχρονα με τα αυτοκίνητα. Φορτώνουμε βιαστικά τα υλικά στα αυτοκίνητα και γυρνάμε στο Βραδέτο. Ο Ηλίας επιστρέφει με τα ζώα στο Τσεπέλοβο. 21:00 Μετά από τόσες μέρες στο οροπέδιο, το ζεστό μπάνιο στο σχολείο στο Βραδέτο είναι για όλους μια καλοδεχούμενη απόλαυση. Φαγητό στης κυρα-κωνσταντίνας με κρέατα, πίτες, λουκάνικα και αρκετές μπύρες! ΔΕΥΤΕΡΑ 14 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 09:30 Ξύπνημα και κουβέντα με τα μέλη της ιταλικής ομάδας του Gruppo Speleologico San Giusto Trieste, που ερευνούν την περιοχή του Στούρου και χρησιμοποιούν το σχολείο στο Βραδέτο σαν βάση. Ανταλλάσσουμε πληροφορίες, σήματα και διευθύνσεις με τους ιταλούς σπηλαιολόγους και πίνουμε καφέ στην πλατεία. Μαζεύουμε τα πράγματά μας. 11:30 Περνάμε από το σπίτι του Ηλία στο Τσεπέλοβο για να τον ευχαριστήσουμε για την βοήθεια που μας πρόσφερε και να τον αποχαιρετήσουμε. 13:00 Αναχωρούμε για την Αθήνα. Η αποστολή έληξε... 19

20 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Παρά τις δυσκολίες που παρουσιάστηκαν τόσο πριν όσο και κατά την διάρκεια της αποστολής, η φετινή αποστολή θεωρείται, από τους συμμετέχοντες τουλάχιστον, ιδιαίτερα επιτυχημένη. Προσωπικοί λόγοι και απρόοπτα της τελευταίας στιγμής στέρησαν την δυνατότητα συμμετοχής σε τέσσερα τουλάχιστον μέλη της Ε.Σ.Ε. και μείωσαν σημαντικά το δυναμικό της αποστολής. Ο καιρός αποτέλεσε ένα απρόσμενο και τελικά ανίκητο αντίπαλο μιας και χτύπησε το οροπέδιο με απροσδόκητη για την εποχή σφοδρότητα κατά την διάρκεια της παραμονής μας. Γνωρίζαμε και προετοιμαστήκαμε για τις συχνές καλοκαιρινές μπόρες της περιοχής, αλλά οι πολύωρες έντονες καταιγίδες μας στέρησαν τελικά την δυνατότητα να ολοκληρώσουμε την κατάβαση στην Η6 ή Τρύπα της Λυγερής όπως είναι πιο γνωστή. Σε αντίθεση με τον καιρό το κλίμα που επικράτησε μεταξύ των μελών της αποστολής ήταν καταπληκτικό από κάθε άποψη. Αμείωτο κέφι, προθυμία για δουλειά, αλληλοϋποστήριξη και μπόλικο χιούμορ έκαναν την παραμονή μας στην κατασκήνωση απολαυστική. Ακόμη και τις στιγμές που η μανία της καταιγίδας μας περιόριζε στους τέσσερις τοίχους του παλιού τυροκομείου, πάντα βρισκόταν κάποιος να αρχίσει τα πειράγματα και να τονώσει το ηθικό της ομάδας. 15 ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΒΑΡΑΘΡΑ Η καθημερινή πολύωρη και συστηματική επιφανειακή έρευνα τις πρώτες ημέρες της αποστολής έδωσε σημαντικά αποτελέσματα. Σαρώνοντας με επιμονή τις επιλεγμένες περιοχές καταφέραμε να εντοπίσουμε δεκαπέντε νέα βάραθρα σε μια περιοχή αρκετών τετραγωνικών χιλιομέτρων, αλλά μικρή σε σχέση με το συνολικό μέγεθος του οροπεδίου. Το γεγονός αυτό επιβεβαίωσε τις υποψίες μας για το δυναμικό της περιοχής και δίνει ώθηση για περαιτέρω έρευνα. Από τα νέα βάραθρα ερευνήθηκαν λόγω καιρικών συνθηκών και έλλειψης χρόνου μόνο τα οκτώ. Οι διαστάσεις τους ήταν μικρές και κανένα δεν ξεπερνούσε σε βάθος τα 25 μέτρα. Για τα υπόλοιπα καταγράφηκε η θέση και φωτογραφήθηκε η είσοδος για να εξερευνηθούν μελλοντικά. ΣΥΝΟΛΙΚΑ 40 ΣΠΗΛΑΙΑ ΕΝΤΟΠΙΣΤΗΚΑΝ & ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΚΑΝ Ο εντοπισμός και η ηλεκτρονική καταγραφή των στιγμάτων γνωστών και ήδη εξερευνημένων σπηλαίων από προηγούμενες αποστολές ήταν ένας ακόμη στόχος της φετινής αποστολής. Στην μεγάλη τους πλειοψηφία τα γνωστά σπήλαια στην περιοχή έρευνας εντοπίστηκαν, οι είσοδοί τους φωτογραφήθηκαν και τα στίγματά τους ταυτοποιήθηκαν ηλεκτρονικά. Παρουσιάστηκαν σημαντικές αποκλίσεις σε σχέση με τα στίγματα παλιότερων αποστολών που κυμαίνονταν κατά περίπτωση από 200 έως 600 μέτρα. Η συμμετοχή στην αποστολή αποτέλεσε για όλους μια έντονη και σημαντική εμπειρία. Όλοι θα θυμούνται την συμμετοχή τους στην αποστολή αυτή συνδέοντάς την με ζωηρές εικόνες από την πανέμορφη φύση και το άγριο αλλά μαγευτικό τοπίο της Αστράκας. 20

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ)

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) Θεσσαλονίκη 2011 Η απόφαση για μια αναγνωριστική αποστολή πάνω από το χωριό Χαλίκι, στο όρος Λάκμος ή Περιστέρι, πάρθηκε κατά τη διάρκεια της αποστολής του συλλόγου

Διαβάστε περισσότερα

Χελιδορέα(ς) Σεπτέμβριος 2013. Έκθεση αποστολής. Χ. Νικολαΐδου

Χελιδορέα(ς) Σεπτέμβριος 2013. Έκθεση αποστολής. Χ. Νικολαΐδου Χελιδορέα(ς) Σεπτέμβριος 2013 Έκθεση αποστολής Χ. Νικολαΐδου 1 Περιεχόμενα Ιστορικό... 3 Χελιδορέα Σεπτέμβριος 2013... 3 Συνοπτικό ημερολόγιο αποστολής... 3 Ευρήματα αποστολής... 4 Υλικά... 4 Οι συντελεστές...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

τον Τόμαρο και εκβάλλει στον Αμβρακικό και ο Άραχθος πηγάζει από τον Τόμαρο και εκβάλλει επίσης στον Αμβρακικό (Ήπειρος, Ζαγόρι).

τον Τόμαρο και εκβάλλει στον Αμβρακικό και ο Άραχθος πηγάζει από τον Τόμαρο και εκβάλλει επίσης στον Αμβρακικό (Ήπειρος, Ζαγόρι). Γεωγραφικά στοιχεία και κλίμα. Τα κυριότερα μορφολογικά χαρακτηριστικά του νομού Ιωαννίνων είναι οι ψηλές επιμήκεις οροσειρές και οι στενές κοιλάδες. Το συγκεκριμένο μορφολογικό ανάγλυφο οφείλεται αφενός

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία

Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία Σπηλαιολογική Αποστολή «Ψαρή 2008» Λευκά Όρη, Χανιά, Κρήτη 19-27 Ιουλίου 2008 Η φετινή πολυήμερη αποστολή της Ε.Σ.Ε. στην Κρήτη θα πραγματοποιηθεί σε μια παρθένα από σπηλαιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΘΕΜΑ: ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΒΙΚΟΥ-ΑΩΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΟΤΑΜΙΑ - ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου

ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΘΕΜΑ: ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΒΙΚΟΥ-ΑΩΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΟΤΑΜΙΑ - ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΘΕΜΑ: ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΒΙΚΟΥ-ΑΩΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΟΤΑΜΙΑ - ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου O Εθνικός

Διαβάστε περισσότερα

Το νερό στο φυσικό περιβάλλον συνθέτει την υδρόσφαιρα. Αυτή θα μελετήσουμε στα επόμενα μαθήματα.

Το νερό στο φυσικό περιβάλλον συνθέτει την υδρόσφαιρα. Αυτή θα μελετήσουμε στα επόμενα μαθήματα. Το νερό στο φυσικό περιβάλλον συνθέτει την υδρόσφαιρα. Αυτή θα μελετήσουμε στα επόμενα μαθήματα. 1 Είναι η σταθερή και αδιάκοπη κίνηση του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της Γης, στο υπέδαφος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΤΥΜΦΗ. Λυγερή Γκαμήλα ΣΠΗΛΑΙΟ Η ΤΡΥΠΑ ΤΗΣ ΛΥΓΕΡΗΣ

ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΤΥΜΦΗ. Λυγερή Γκαμήλα ΣΠΗΛΑΙΟ Η ΤΡΥΠΑ ΤΗΣ ΛΥΓΕΡΗΣ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΤΥΜΦΗ Λυγερή Γκαμήλα ΣΠΗΛΑΙΟ Η ΤΡΥΠΑ ΤΗΣ ΛΥΓΕΡΗΣ Θωμάς Θεοδοσιάδης ΣΠ.ΕΛ.Ε.Ο 2009 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Ιστορικό εξερευνήσεων... 3 Αποστολές του ΣΠ.ΕΛ.Ε.Ο στην περιοχή...

Διαβάστε περισσότερα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα 25-28 Δεκεμβρίου 2014 1 η Ημέρα: Πέμπτη 25/12/14: Αναχώρηση από το Πεδίον του Άρεως στις 07:00 με προορισμό τα Τζουμέρκα (432 χμ.) στην Νότια Πίνδο. Τα Τζουμέρκα αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους ορεινούς

Διαβάστε περισσότερα

Οι λίμνες στις τέσσερις εποχές

Οι λίμνες στις τέσσερις εποχές Οι λίμνες στις τέσσερις εποχές Λίμνη Κερκίνη Το πρόβλημα της λίμνης Κερκίνης εντοπίζεται στο νερό, στη διαχείριση του νερού. Η μεγάλη διακύμανση της στάθμης του νερού επηρεάζει διάφορα σπάνια είδη που

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2005 Μετά από πρόσκληση του Δημάρχου κ. Τοτονίδη Νίκο προς το Τοπικό Τμήμα Βόρειας Ελλάδας (ΤΟ.Τ.Β.Ε.) της Ελληνικής Σπηλαιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΒΑΣΕΩΝ 2016

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΒΑΣΕΩΝ 2016 3/1/2016 - Κυριακή - ΑΣΚΙΟ Τσιλιμίγκας 1400μ - κορυφή ΆΣΚΙΟ 2111μ Ώρες πορείας 4 - ΒΔ 3 - Υ.Δ 711μ θα κοπή η πίτα κορυφής ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΒΑΣΕΩΝ 2016 Χειμερινή ανάβαση (γκέτες - γκραμπόν- πιολέ) Ν. Κοζάνης

Διαβάστε περισσότερα

1 of 10 12/11/2014 4:45 µµ

1 of 10 12/11/2014 4:45 µµ 1 of 10 12/11/2014 4:45 µµ ρεις φίλοι, τρεις ηµέρες, 2917 µέτρα. Αυτό που δεν είχαν προβλέψει στο σχεδιασµό τους ο Αχιλλέας, ο Πάνος και ο Γιώργος, ήταν ότι στην ανάβασή τους στο «βουνό των Θεών», τον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ 1ου MΑΡΑΘΩΝΙΟΥ AΓΩΝΑ OΡΕΙΝΟΥ TΡΕΞΙΜΑΤΟΣ ΖΑΓΟΡΙΟΥ

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ 1ου MΑΡΑΘΩΝΙΟΥ AΓΩΝΑ OΡΕΙΝΟΥ TΡΕΞΙΜΑΤΟΣ ΖΑΓΟΡΙΟΥ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΤΟΥ 1ου MΑΡΑΘΩΝΙΟΥ AΓΩΝΑ OΡΕΙΝΟΥ TΡΕΞΙΜΑΤΟΣ ΖΑΓΟΡΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 24 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 Χαράδρα του Βίκου - Γεφύρι Κόκκορη Ο ήμος Ζαγορίου διοργανώνει τον 1ο Μαραθώνιο Αγώνα Ορεινού Τρεξίματος με επίκεντρο

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ):

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μιχάλης Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 6 ΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΓΗ ΚΑΙ Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 07/07/ η ημέρα Άφιξη: 14:30 στην Αγκόνα. ΣΑΒΒΑΤΟ 08/07/ η ημέρα

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 07/07/ η ημέρα Άφιξη: 14:30 στην Αγκόνα. ΣΑΒΒΑΤΟ 08/07/ η ημέρα ΠΕΜΠΤΗ 06/07/2017(μετά τη δουλειά) Αναχώρηση: 16:00 από Τρίπολη για Ηγουμενίτσα Αναχώρηση: 11:00 από Ηγουμενίτσα για Αγκόνα Διανυκτέρευση στο πλοίο ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 07/07/2017. 1 η ημέρα Άφιξη: 14:30 στην Αγκόνα

Διαβάστε περισσότερα

Εκδρομή εσωτερικού στον Αώο ποταμό (φράγμα Κόνιτσα) 5.6-05-2012

Εκδρομή εσωτερικού στον Αώο ποταμό (φράγμα Κόνιτσα) 5.6-05-2012 Εκδρομή εσωτερικού στον Αώο ποταμό (φράγμα Κόνιτσα) 5.6-05-2012 Στα πλαίσια των δραστηριοτήτων η ΜΕΤΑΒΑΣΗ διοργανώνει την εκδρομή εσωτερικού στον Αώο ποταμό. Η συγκεκριμένη εκδρομή θα πραγματοποιηθεί το

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) Α Κεφ. αβιοτικό κάθε στοιχείο που δεν έχει ζωή 4 αιολική διάβρωση Η διάβρωση που οφείλεται στον άνεμο 5 ακρωτήριο ακτογραμμή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ 2005 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ Η ιστορία της Σ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ξεκινά από την δεκαετία του 70,

Διαβάστε περισσότερα

4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ & ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΠΟ ΒΕΡΟΙΑ ΝΑΟΥΣΑ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟ

4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ & ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΠΟ ΒΕΡΟΙΑ ΝΑΟΥΣΑ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟ ΑΘ ΜΩΡΑΙΤΗΣ Ο.Ε. TOURIST AND TRAVEL AGENCY ΠΑΤΡΩΝ 19 ΚΟΡΙΝΘΟΣ ΤΗΛ. : 27410 28588 FAX: 27410 25073 e mail: moraitis.kor@hotmail.com 4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ 8.ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ζούρβα Χανιά, 22-26/12/2010: Συµµετοχή στην αποστολή του ΣΠ.Ο.Κ. Χ. Νικολαΐδου

Ζούρβα Χανιά, 22-26/12/2010: Συµµετοχή στην αποστολή του ΣΠ.Ο.Κ. Χ. Νικολαΐδου : Χ. Νικολαΐδου 16-3-2011 Χανιά εκέµβριος 2010 Το εκέµβριο του 2010, λάβαµε πρόσκληση από το Γρηγόρη Αναστασόπουλο (ΣΠ.Ο.Κ), για να συµµετάσχουµε στην αποστολή που θα οργάνωνε στα Χανιά τις ηµέρες των

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία

Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία Ταξιδεύουμε στην ηπειρωτική Ελλάδα, χρησιμοποιώντας διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

Ορειβατική αποστολή στα Ινδικά Ιμαλάια 2016

Ορειβατική αποστολή στα Ινδικά Ιμαλάια 2016 Ορειβατική αποστολή στα Ινδικά Ιμαλάια 2016 Ανάβαση στις κορυφές Stok Kangri 6123μ, Mentok I 6282μ, Mentok II 6248μ και Mentok III 6153μ και προσέγγιση της ασκαρφάλωτης κορυφής Nya Kangri 6480μ μέχρι τα

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΓΡΙΑ ΖΩΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ»

«ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΓΡΙΑ ΖΩΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ» Στα πλαίσια του Προγράμματος Περιβαλλοντικής Αγωγής, οι μαθητές του Α3 τμήματος του σχολείου μας οργάνωσαν και υλοποίησαν εργασία με θέμα : «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΓΡΙΑ ΖΩΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ» Ένα δείγμα της

Διαβάστε περισσότερα

Το πολύ ζεστό ή κρύο είναι ασυνήθιστο κατά τη διάρκεια του Μαΐου, αλλά μπορεί να συμβεί σπάνια.

Το πολύ ζεστό ή κρύο είναι ασυνήθιστο κατά τη διάρκεια του Μαΐου, αλλά μπορεί να συμβεί σπάνια. Η Κέρκυρα χαρακτηρίζεται από μεσογειακό κλίμα με δροσερά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες. Ο ψυχρότερος μήνας είναι ο Ιανουάριος και ο θερμότερος μήνας ο Αύγουστος. Μάιος Ο Μάιος συναντά την έναρξη της θερινής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΙΣ ΠΟΛΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Η ΖΩΗ ΣΤΙΣ ΠΟΛΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Η ΖΩΗ ΣΤΙΣ ΠΟΛΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Οι πολικές περιοχές, όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται βορειότερα από το Βόρειο Πολικό Κύκλο και νοτιότερα από το Νότιο Πολικό Κύκλο. Συγκεκριμένα ανήκουν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗ ΛΥΓΕΡΗ 2014. Λυγερή Γκαμήλα 14

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗ ΛΥΓΕΡΗ 2014. Λυγερή Γκαμήλα 14 ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗ ΛΥΓΕΡΗ 2014 Λυγερή Γκαμήλα 14 Στάθης Καββαδάς ΣΠ.ΕΛ.Ε.Ο 2014 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή 3 Οργάνωση Αποστολής 3 Περιοχή του σπηλαίου. 5 Προαποστολή 5 Σκοποί της Αποστολής. 6 Πρόγραμμα...7 Μέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «Τα Σπήλαια της Ελλάδος» Β Τάξη Γυμνασίου Ελεούσας Σχολικό Έτος 20015-16 Περιεχόμενα Εργασία: Τα σπήλαια της Ελλάδας 1. Τι είναι Σπήλαιο 2. Σπήλαιο Αλλιστράτης 3. Σπήλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Η βόρεια ράχη του Χατζή

Η βόρεια ράχη του Χατζή Η βόρεια ράχη του Χατζή Το Χατζή αποτελεί ένα μεγάλο ορεινό όγκο στο νοτιοδυτικό τμήμα του Νομού Τρικάλων με ψηλότερη κορυφή το Χατζή 2038μ και άλλες ψηλές κορυφές όπως το Κάστρο 1963μ, η Βρωμέρη 1955μ

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητή λίμνη Πουρναρίου

Τεχνητή λίμνη Πουρναρίου Τεχνητή λίμνη Πουρναρίου Κείμενο-φωτό: Παναγιώτης Κρητικάκος Την Παρασκευή 11 Νοεμβρίου του 2011 οργανώθηκε εξερευνητική επίσκεψη στην τεχνητή λίμνη Πουρναρίου, ως μέρος του προγράμματος Άδηλα Ύδατα. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Στο CAVE οι παίκτες ηγούνται ομάδων σπηλαιολόγων, εξερευνώντας ένα προσφάτως ανακαλυφθέν σπήλαιο. Όλοι ξεκινούν στην αρχική βάση, όπου μπορούν να γεμίσουν τα σακίδιά τους με απαραίτητο

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται με

Διαβάστε περισσότερα

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό.

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Tι είναι τα ποτάμια; Τα ποτάμια είναι φυσικά ρεύματα νερού. Δημιουργούνται από το νερό των βροχών και των λιωμένων πάγων, που κατεβαίνει από πιο ψηλές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Λύκειο Κορίνθου Τριήμερη Περιβαλλοντική Επίσκεψη ΒΟΛΟΣ - ΑΡΓΑΛΑΣΤΗ

1 ο Λύκειο Κορίνθου Τριήμερη Περιβαλλοντική Επίσκεψη ΒΟΛΟΣ - ΑΡΓΑΛΑΣΤΗ 1 ο Λύκειο Κορίνθου Τριήμερη Περιβαλλοντική Επίσκεψη ΒΟΛΟΣ - ΑΡΓΑΛΑΣΤΗ Πρώτη ημέρα Αναχώρηση από Κόρινθο και άφιξη στο Βόλο με δύο ενδιάμεσες στάσεις για ξεκούραση. Εκεί καταλύσαμε στο ξενοδοχείο «Νεφέλη»,

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΞΟΡΜΗΣΗ Μ ΑΙΝΑΛΟ ΣΤΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 1 3 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2013 Α.Δ.Σ.

Ε ΞΟΡΜΗΣΗ Μ ΑΙΝΑΛΟ ΣΤΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 1 3 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2013 Α.Δ.Σ. ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2013 Α.Δ.Σ. ΑΝΟΙΧΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 1 3 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2013 Α.Δ.Σ. Ε ΞΟΡΜΗΣΗ ΣΤΟ Μ ΑΙΝΑΛΟ Αγαπητοίγονείςκαιμαθητές, ΤοΑνοιχτόΔημιουργικόΣχολείο(ΑΔΣ),ξεκινάτιςεξορμήσειςτου για τη σχολική χρονιά

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους 2.5.1. Οργάνωση Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους

Κανονισμός Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους 2.5.1. Οργάνωση Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους Κανονισμός Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους Η Εξερεύνηση Χρυσού Βέλους όπως καθορίζεται από τον Κανονισμό των Προσκοπικών Κλάδων έχει διάρκεια 2 μέρες, πραγματοποιείται στο ύπαιθρο, οι Πρόσκοποι μετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Το Κ2 είναι ένα παιχνίδι για 1 έως 5 παίκτες, ηλικίας 8 ετών και άνω, με διάρκεια περίπου 60 λεπτά.

Το Κ2 είναι ένα παιχνίδι για 1 έως 5 παίκτες, ηλικίας 8 ετών και άνω, με διάρκεια περίπου 60 λεπτά. ΟΔΗΓΙΕΣ Το Κ2 είναι το δεύτερο ψηλότερο βουνό στον κόσμο (μετά το Έβερεστ) με ύψος 8.611 μέτρα από τη στάθμη της θάλασσας. Θεωρείται, επίσης, ένα από τα δυσκολότερα βουνά άνω των 8.000 μέτρων. Το Κ2 ποτέ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ ΟΡΕΙΝΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΣΕ ΚΑΘΕΤΟ ΠΕΔΙΟ. Γιάννης Πετρομιανός Δημήτρης Κάραλης

ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ ΟΡΕΙΝΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΣΕ ΚΑΘΕΤΟ ΠΕΔΙΟ. Γιάννης Πετρομιανός Δημήτρης Κάραλης ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ ΟΡΕΙΝΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΣΕ ΚΑΘΕΤΟ ΠΕΔΙΟ Γιάννης Πετρομιανός Δημήτρης Κάραλης 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ... 3 1.1. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΟΜΑΔΩΝ... 3 1.2. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΡΑΣΗΣ... 4 2. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΟΜΑΔΑΣ ΚΑΘΕΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αντικείµενο της παρούσας µεταπτυχιακής εργασίας είναι η διερεύνηση της επίδρασης των σηράγγων του Μετρό επί του υδρογεωλογικού καθεστώτος πριν και µετά την κατασκευή τους. Στα πλαίσια της, παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια : Οι μαθητές & οι μαθήτριες της Β τάξης : Αναγνωστοπούλου Δανάη Βενουζίου Λυδία Γκατένιο Ολίνα. Ρομπίσα Ελίνα.

Επιμέλεια : Οι μαθητές & οι μαθήτριες της Β τάξης : Αναγνωστοπούλου Δανάη Βενουζίου Λυδία Γκατένιο Ολίνα. Ρομπίσα Ελίνα. Επιμέλεια : Οι μαθητές & οι μαθήτριες της Β τάξης : Αναγνωστοπούλου Δανάη Βενουζίου Λυδία Γκατένιο Ολίνα Λάμπογλου Άρης Σαλτιέλ Μάρκος Μπίσκας Χρήστος Σαπόρτα Ντάνη Ρομπίσα Ελίνα Σέφα Αλέξανδρος & η δασκάλα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑ. ιαµόρφωση των κλιµατικών συνθηκών

ΚΛΙΜΑ. ιαµόρφωση των κλιµατικών συνθηκών ΚΛΙΜΑ ιαµόρφωση των κλιµατικών συνθηκών ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Κλίµα Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η γνώση του κλίµατος που επικρατεί σε κάθε περιοχή, για τη ζωή του ανθρώπου και τις καλλιέργειες. Εξίσου

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία. Ιστορική γεωλογία Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία. Ιστορική γεωλογία Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Στρωματογραφία-Ιστορική γεωλογία Ιστορική γεωλογία Δρ. Ηλιόπουλος Γεώργιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Σκοπός της ενότητας είναι η εξοικείωση με τους κλάδους της ιστορικής γεωλογίας.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΚΑΙ Η ΠΑΝΙΔΑ ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΜΑΣ. ΟΜΑΔΑ 1 Κορμπάκη Δέσποινα Κολακλίδη Ναταλία Ζαχαροπούλου Φιλιππούλα Θανοπούλου Ιωαννά

Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΚΑΙ Η ΠΑΝΙΔΑ ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΜΑΣ. ΟΜΑΔΑ 1 Κορμπάκη Δέσποινα Κολακλίδη Ναταλία Ζαχαροπούλου Φιλιππούλα Θανοπούλου Ιωαννά Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΚΑΙ Η ΠΑΝΙΔΑ ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΟΜΑΔΑ 1 Κορμπάκη Δέσποινα Κολακλίδη Ναταλία Ζαχαροπούλου Φιλιππούλα Θανοπούλου Ιωαννά ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΕΠΙΛΕΞΑΜΕ: Η χλωρίδα και η πανίδα στην χώρα μας είναι ένα πολύ σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

16/03/2017 Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

16/03/2017 Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. 16/03/2017 Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Θέμα 1ο Ένα χειμωνιάτικο πρωινό οι τρεις φίλοι που φαίνονται στην εικόνα 1 παίζουν δίπλα στη μικρή παγωμένη λίμνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΕΝΑΣ ΦΥΣΙΚΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ

ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΕΝΑΣ ΦΥΣΙΚΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ ΕΝΑΣ ΦΥΣΙΚΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΕΡΑΤΕΙΝΟΥ-ΔΗΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΡΑΤΕΙΝΟΥ- ΠΕΤΡΟΠΗΓΗΣ-ΠΟΝΤΟΛΙΒΑΔΟΥ Ο όρος Γεωθερμία σημαίνει θερμότητα από τη Γη, επομένως η γεωθερμική

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ Δ1 7 ου Δ.Σ. ΛΑΜΙΑΣ

ΜΑΘΗΤΕΣ Δ1 7 ου Δ.Σ. ΛΑΜΙΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ Δ1 7 ου Δ.Σ. ΛΑΜΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΑΝΑΡΓΥΡΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΑΡΑΝΑΣΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΤΣΙΦΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΟΣΜΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΚΥΡΙΤΣΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΛΑΜΠΡΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΛΑΝΚΑ ΧΕΚΕΡΙΜ ΜΠΑΡΜΠΑΤΣΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

2ήμερη εκδρομή στην Βόρεια Πελοπόννησο

2ήμερη εκδρομή στην Βόρεια Πελοπόννησο Μέγα πήλαιο πήλαιο Λιμνών Αγία Λαύρα Μουσείο Ολοκαυτώματος Σόπος Θυσίας - Λίμνη Σσιμπλού Ζαρούχλα 2ήμερη εκδρομή στην Βόρεια Πελοπόννησο Αναχωρήσεις: 28/10, 19/11, 17/12, 06/01, 25/03 2 Ημέρες Σα ιστορικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ.

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. ΜΕΛΗ: Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. Παρασκευόπουλο Ιστορικό Πλαίσιο: - Πρωτοεμφανίστηκε πριν από 5.000 χρόνια στην Αφρική.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Τα μέλη της ομάδας μας:παπαδόπουλος Σάββας Σταθάτος Γιάννης Τσαπάρας Χρήστος Τριανταφύλλου Δημήτρης Χάλαρης Στέλιος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή 2. Το νερό στη φύση 3. Νερό και άνθρωπος 4.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια: 2 ώρες Υπογραφή

Διαβάστε περισσότερα

5 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 27 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 31 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

5 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 27 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 31 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Αθ. Μωραΐ της O.E. Tourist & Travel Agency Narkissos Travel Τηλ.: +30-27410-28588 Fax: +30-27410-25073 Δι εύθυνση: Πατρών 19, Κόρι νθος Τ.Κ.: 20100 5 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 27 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 31 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Βιότοπος Η φύση στην αυλή μας

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Βιότοπος Η φύση στην αυλή μας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Βιότοπος ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ Περιβαλλοντική οργάνωση για τη διατήρηση της άγριας ζωής και την ορθή διαχείριση των ορεινών οικοσυστημάτων& του φυσικού περιβάλλοντος ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΧΡΩΜΑ ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ Ποτάμιο περιβάλλον Οι περισσότερες πλημμύρες είναι αποτέλεσμα συνδυαστικής δράσης : της συνολικής ποσότητας και έντασης της βροχής της περατότητας του εδάφους της τοπογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Oι Κατηγορίες Κλιμάτων :

Oι Κατηγορίες Κλιμάτων : ΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Oι Κατηγορίες Κλιμάτων : Κατηγορία Α : Τροπικά κλίματα Στην πρώτη κατηγορία, που συμβολίζεται με το κεφαλαίο Α, εντάσσονται όλοι οι τύποι του Τροπικού κλίματος. Κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό τεστ στην ενότητα 2

Τελικό τεστ στην ενότητα 2 Ενότητα 2 - Σελίδα 1 Τελικό τεστ στην ενότητα 2 Συμπληρώστε τα κενά. Στο μπάνιο σκουπίστηκε, θόρυβο, κήπο, βόλτα, Τετάρτη, καυτό, πλυθεί, σαμπουάν, φορέσει, σαπούνι Ο κος Μάριος είχε κοιμηθεί άσχημα γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ Η βροχή αποτελεί μία από τις σπουδαιότερες μετεωρολογικές παραμέτρους. Είναι η πιο κοινή μορφή υετού και αποτελείται από σταγόνες που βρίσκονται σε υγρή κατάσταση. 1. Βροχομετρικές παράμετροι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΣ ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΣ ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΑΘΗΝΩΝ Παράγοντες που συντελούν στη δηµιουργία χιονοστιβάδων 1. ΤΟ ΥΨΟΜΕΤΡΟ Οι χιονοστιβάδες δηµιουργούνται πάνω από την ζώνη δασικής ανάπτυξης (timberline). Το ύψος της ζώνης αυτής, ποικίλλει ανάλογα µε το γεωγραφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Εκδρομή σχολής προχωρημένων στον ποταμό Μόρνο 17-03-2012

Εκδρομή σχολής προχωρημένων στον ποταμό Μόρνο 17-03-2012 Εκδρομή σχολής προχωρημένων στον ποταμό Μόρνο 17-03-2012 Στα πλαίσια της Σχολής Προχωρημένων η ΜΕΤΑΒΑΣΗ διοργανώνει την πέμπτη εκδρομή της Σχολής για την φετινή περίοδο στο ποτάμι Μόρνος. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι.

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι. 1. Παρατηρούμε τον καιρό σήμερα και περιγράφουμε τις συνθήκες που αφορούν τη βροχή, τον άνεμο, τον ήλιο και τη θερμοκρασία. βροχή άνεμος ήλιος-σύννεφα θερμοκρασίαάνεση 2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού,

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Παρισόπουλος Γεώργιος. Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ., M.Sc., Ph.D. Water Resources & Environmental Eng., I.C., U.K.

Δρ Παρισόπουλος Γεώργιος. Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ., M.Sc., Ph.D. Water Resources & Environmental Eng., I.C., U.K. Δρ Παρισόπουλος Γεώργιος Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ., M.Sc., Ph.D. Water Resources & Environmental Eng., I.C., U.K. Ανασκόπηση Λειτουργίας θυροφράγματος Κούλας και Διαχείρισης στάθμης λίμνης Μικρής Πρέσπας

Διαβάστε περισσότερα

Bled, Σλοβενία Η ρομαντική λίμνη είναι το σύμβολο της χώρας. Από πάνω της δεσπόζει το μεσαιωνικό φρούριο ενώ στο νησάκι της υπάρχει ο ναός της

Bled, Σλοβενία Η ρομαντική λίμνη είναι το σύμβολο της χώρας. Από πάνω της δεσπόζει το μεσαιωνικό φρούριο ενώ στο νησάκι της υπάρχει ο ναός της Bled, Σλοβενία Η ρομαντική λίμνη είναι το σύμβολο της χώρας. Από πάνω της δεσπόζει το μεσαιωνικό φρούριο ενώ στο νησάκι της υπάρχει ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου του 17ου αιώνα, το οποίο πολλά ζευγάρια

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλιματικές ζώνες διακρίνονται:

Οι κλιματικές ζώνες διακρίνονται: Οι κλιματικές ζώνες διακρίνονται: την τροπική ζώνη, που περιλαμβάνει τις περιοχές γύρω από τον Ισημερινό. Το κλίμα σε αυτές τις περιοχές είναι θερμό και υγρό, η θερμοκρασία είναι συνήθως πάνω από 20 βαθμούς

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου και στον Προγραμματισμό

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου και στον Προγραμματισμό Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου και στον Προγραμματισμό Η έννοια του προβλήματος Γενικά ως πρόβλημα θεωρούμε κάθε ζήτημα που τίθεται προς επίλυση, κάθε κατάσταση που μας απασχολεί και πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Διαβάστε περισσότερα

15 η Ομάδα Προσκόπων Αθηνών

15 η Ομάδα Προσκόπων Αθηνών 15 η Ομάδα Προσκόπων Αθηνών Κατασκήνωση 15 ης Ομάδας Προσκόπων Αθηνών 7-16 Ιουλίου 2015 Λίμνη Ηραίου, Λουτράκι Αγαπητοί γονείς, Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος η Ομάδα έχει ξεκινήσει τις ετοιμασίες της

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίμνη. Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη

Η Λίμνη. Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Η Λίμνη Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Κείμενο Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση Ελίζα Βαβούρη Γραφιστική επιμέλεια Χριστιάνα Χαραλάμπους Επιμέλεια κειμένου και εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Μια εργασία της μαθήτριας του Γ2 Μαραντίδου Μαρίας

Μια εργασία της μαθήτριας του Γ2 Μαραντίδου Μαρίας Σπήλαια Μια εργασία της μαθήτριας του Γ2 Μαραντίδου Μαρίας Σπηλαιόβιοι οργανισμοί Ο σκοτεινός και ήσυχος κόσμος των σπηλαίων φιλοξενεί οργανισμούς, που έζησαν, εξελίχθηκαν και προσαρμόστηκαν μέσα στην

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολή. Έκθεση Αποστολής. της πρώτης σπηλαιοεξερευνητικής αποστολής που οργανώθηκε στο όρος Όλυμπος από τη Σπηλαιολογία Θεσσαλονίκης ΠΡΩΤΕΑΣ.

Αποστολή. Έκθεση Αποστολής. της πρώτης σπηλαιοεξερευνητικής αποστολής που οργανώθηκε στο όρος Όλυμπος από τη Σπηλαιολογία Θεσσαλονίκης ΠΡΩΤΕΑΣ. Αποστολή ΟΛΥΜΠΟΣ 2011 Έκθεση Αποστολής της πρώτης σπηλαιοεξερευνητικής αποστολής που οργανώθηκε στο όρος Όλυμπος από τη Σπηλαιολογία Θεσσαλονίκης ΠΡΩΤΕΑΣ. Αύγουστος 2011 Αποστολή Όλυμπος 2011 Η αποστολή

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ορειβασίας Μέσου Επιπέδου 2016

Σχολή Ορειβασίας Μέσου Επιπέδου 2016 Σχολή Ορειβασίας Μέσου Επιπέδου 2016 Σκοπός της σχολής είναι η περαιτέρω τεχνική κατάρτιση των συμμετεχόντων ώστε μετά τη σχολή να μπορούν να πραγματοποιούν αυτόνομα και με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια αναρριχήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική για Μηχανικούς

Φυσική για Μηχανικούς Φυσική για Μηχανικούς Ρεύμα και Αντίσταση Εικόνα: Οι γραμμές ρεύματος μεταφέρουν ενέργεια από την ηλεκτρική εταιρία στα σπίτια και τις επιχειρήσεις μας. Η ενέργεια μεταφέρεται σε πολύ υψηλές τάσεις, πιθανότατα

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας : Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας : Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Ακτής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος και

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Από νωρίς συναντηθήκαμε όλοι μαζί στο αεροδρόμιο. Πετάξαμε με το αεροπλάνο από Λάρνακα προς Αθήνα και από Αθήνα προς Φραγκφούρτη. Για όλους μας, ήταν

Από νωρίς συναντηθήκαμε όλοι μαζί στο αεροδρόμιο. Πετάξαμε με το αεροπλάνο από Λάρνακα προς Αθήνα και από Αθήνα προς Φραγκφούρτη. Για όλους μας, ήταν Από νωρίς συναντηθήκαμε όλοι μαζί στο αεροδρόμιο. Πετάξαμε με το αεροπλάνο από Λάρνακα προς Αθήνα και από Αθήνα προς Φραγκφούρτη. Για όλους μας, ήταν η πρώτη φορά στη Γερμάνια και νιώσαμε ενθουσιασμένοι

Διαβάστε περισσότερα

Ν έφη ονοµάζονται οι αιωρούµενοι ατµοσφαιρικοί σχηµατισµοί οι οποίοι αποτελούνται από υδροσταγόνες, παγοκρυστάλλους ή και από συνδυασµό υδροσταγόνων και παγοκρυστάλλων. Ουσιαστικά πρόκειται για το αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ πηγή:nasa - Visible Earth ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Παγετώδης δράση Οι παγετώνες καλύπτουν σήµερα το 1/10 περίπου της γήινης επιφάνειας. Η δράση των παγετώνων, αποτέλεσε ένα σηµαντικό µορφογενετικό

Διαβάστε περισσότερα

Υπαίθριες Δραστηριότητες Αναψυχής

Υπαίθριες Δραστηριότητες Αναψυχής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Υπαίθριες Δραστηριότητες Αναψυχής Υπαίθριες Δραστηριότητες Αναψυχής: Πλεύση με Κανόε/Καγιάκ Νικόλαος Θεοδωράκης Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α

Διαβάστε περισσότερα

ΩΚΕΑΝΙΑ. Επί κοντώ 5.96μ. Στίβεν Χουκερ. Αυστραλία 22/08/2008 Πεκίνο. 400μ. ελεύθερο 3:40.59. Ίαν Θορπ. Αυστραλία 16/09/2000 Σίδνεϊ

ΩΚΕΑΝΙΑ. Επί κοντώ 5.96μ. Στίβεν Χουκερ. Αυστραλία 22/08/2008 Πεκίνο. 400μ. ελεύθερο 3:40.59. Ίαν Θορπ. Αυστραλία 16/09/2000 Σίδνεϊ ΩΚΕΑΝΙΑ Ποδηλασία ατομικό πουρσουίτ 3:24.537 Σάρα Ούλμερ Ν. Ζηλανδία 22/08/2004 Αθήνα Επί κοντώ 5.96μ Στίβεν Χουκερ Αυστραλία 22/08/2008 Πεκίνο Ποδηλασία 500μ. 33.952 Άνα Μίρες Αυστραλία 20/08/2004 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

SCAT (Elementary) Δείγματα Θεμάτων

SCAT (Elementary) Δείγματα Θεμάτων SCAT (Elementary) Δείγματα Θεμάτων Η μερική ή ολική ανατύπωση είτε η καθ' οιονδήποτε τρόπον αναπαραγωγή του διαγωνίσματος, καθώς και η φωτοτύπηση τμήματος ή ολόκληρου του διαγωνίσματος, χωρίς την έγγραφη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1. ΜΕΛΗ 2. ΤΑΜΕΙΟ 3. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.Ε. 4. ΓΡΑΦΕΙΑ 5. ΕΦΟΡΕΙΟ 6. ΑΡΧΕΙΟ - ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 7. ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ 8. ΙΑΦΟΡΑ Όλα τα θέµατα σχετικά µε

Διαβάστε περισσότερα

Rodokalakis George (+30) (+30)

Rodokalakis George (+30) (+30) Athos Sea Cruises George Rodokalakis Ammouliani, 63075 Halkidiki, Greece Rodokalaki Ioanna (+30) 2377071606 E-mail: contact@athos-cruises.gr Rodokalakis George (+30) 2377071071 (+30) 6986107451 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη - καταδυτική εκδρομή στην λίμνη Δόξα

Επίσκεψη - καταδυτική εκδρομή στην λίμνη Δόξα Επίσκεψη - καταδυτική εκδρομή στην λίμνη Δόξα 20.02.2011 Το τμήμα εκδρομών και εξορμήσεων της Mη Κυβερνητικής Οργάνωσης "Υδροναύτες" & το Τμήμα Τεχνικής Κατάδυσης διοργάνωσαν επίσκεψη καταδυτική εκδρομή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 1:Εισαγωγικές έννοιες της Υδρογεωλογίας. Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 1:Εισαγωγικές έννοιες της Υδρογεωλογίας. Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 1:Εισαγωγικές έννοιες της Υδρογεωλογίας Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Συνοπτική παρουσίαση του Εργαστηρίου Υδρογεωλογίας του Τμήματος Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Το φαινόµενο El Niño

1. Το φαινόµενο El Niño 1. Το φαινόµενο El Niño Με την λέξη Ελ Νίνιο, προσφωνούν οι Ισπανόφωνοι το Θείο Βρέφος. Η ίδια λέξη χρησιµοποιείται για να εκφράσει µια µεταβολή του καιρού στις ακτές του Περού, που εµφανίζεται εδώ και

Διαβάστε περισσότερα

1 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Δεξιοτήτων Σκέψης

1 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Δεξιοτήτων Σκέψης ΑΣΚΗΣΗ 1 η : 7 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Αφού μελετήσετε τις πιο κάτω πηγές, να απαντήσετε στα ερωτήματα που ακολουθούν: Πηγή 1η: Ιωάννα, μαθήτρια, 11 χρόνων, δήλωση στις 14/3/2015 Μου αρέσει να πηγαίνω

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα