Tο δικαίωµα της ενηµέρωσης και της συναίνεσης του ασθενή στην εκτέλεση ιατρικών πράξεων: Νοµική και κοινωνιολογική διάσταση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Tο δικαίωµα της ενηµέρωσης και της συναίνεσης του ασθενή στην εκτέλεση ιατρικών πράξεων: Νοµική και κοινωνιολογική διάσταση"

Transcript

1 Tο δικαίωµα της ενηµέρωσης και της συναίνεσης του ασθενή στην εκτέλεση ιατρικών πράξεων: Νοµική και κοινωνιολογική διάσταση Παπαµιχαήλ Μαρία Ειδικευµένη ΤΕ Νοσηλεύτρια Γ.K. Ν Πατρών «Ο Άγιος Ανδρέας», Υποψήφια Μεταπτυχιακού ιπλώµατος στη ιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η αυξανόµενη διείσδυση της ιατρικής επιστήµης στην καθηµερινότητα του σύγχρονου ανθρώπου, παρουσιάζει ιδιαίτερη ανάγκη τήρησης ενός δεοντολογικού πλαισίου, που θέτει ως κύρια προτεραιότητα την προστασία των ασθενών, µε την προσπάθεια κωδικοποίησης των δικαιωµάτων και υποχρεώσεών τους. Οι νόµοι για την κατοχύρωση και προστασία των δικαιωµάτων των ασθενών, είναι συγκεκριµένες πράξεις, µε συγκεκριµένα µέτρα και σαφείς πρόνοιες, που παρέχουν νοµικά δικαιώµατα και νοµικές θεραπείες στους ασθενείς, που πιστεύουν ότι αγνοούνται ή παραβιάζονται τα δικαιώµατά τους. ικαιώµατα όπως, η προστασία της υγείας, η αξιοπρεπής µεταχείριση στην παροχή υπηρεσιών υγείας, η απαγόρευση δυσµενών διακρίσεων, η κατοχύρωση των δικαιωµάτων της ενηµέρωσης, το δικαίωµα της ενηµερωµένης συναίνεσης, το δικαίωµα στην εχεµύθεια και προστασία της ιδιωτικής ζωής, το δικαίωµα της ελευθερίας επιλογής, το δικαίωµα της πρόσβασης στο ιατρικό απόρρητο, απαντούν σε κρίσιµα ζητήµατα της εποχής µας, διασφαλίζοντας, παράλληλα, ευαίσθητες πτυχές των προσωπικών δεδοµένων του κάθε πολίτη. Τα ανωτέρω δικαιώµατα, αποτελούν θεµελιώδη ηθικά ζητήµατα για την δηµιουργία µιας ισότιµης σχέσης γιατρού-ασθενή, η οποία θεωρείται ως απαραίτητη προϋπόθεση για µια ουσιαστική επικοινωνία των δύο πλευρών, µε κύριο στόχο της, την επιτυχία της θεραπευτικής διαδικασίας, την µεγιστοποίηση της ικανοποίησης του ασθενή, την συµµόρφωση µε την προτεινόµενη θεραπεία, την µείωση της ανησυχίας του, καθώς και την ταχύτερη ανάρρωσή του. Η εργασία αναδεικνύει τα δικαιώµατα των ασθενών και αναλύει το δικαίωµα του ασθενή στην ενηµέρωση και συναίνεση στην ιατρική πράξη. Λέξεις Κλειδιά: υγεία, ασθενής, δικαίωµα, δικαιώµατα ασθενή, ιατρική ευθύνη, ενηµερωµένη συναίνεση, σχέση γιατρού-ασθενή. Τόµος 3 - Τεύχος 4 [115]

2 ΕΙΣΑΓΩΓH Τα δικαιώµατα του ασθενή, συνιστούν ολοένα και περισσότερο, τα τελευταία έτη, σηµαντικό πεδίο ανάπτυξης νοµοθετικών πρωτοβουλιών σε πολλές χώρες. Η εφαρ- µογή τους, συνδέεται άµεσα, µε την διασφάλιση της µεγαλύτερης δυνατής ποιότητας των παρεχοµένων υπηρεσιών στο χώρο της υγείας και την µέγιστη δυνατή ικανοποίηση των χρηστών, που απευθύνονται στις υπηρεσίες αυτές. Εµπνεόµενα από πανανθρώπινες αξίες και ιδανικά, συµπορεύονται µε τις σύγχρονες απαιτήσεις του ασθενή, ο οποίος στις µέρες µας, είναι πιο ενηµερω- µένος και συχνά πιο κατηγορηµατικός, σε αποφάσεις που άπτονται της υγειονοµικής του φροντίδας. Ο ασθενής, όσο αδαής και αν είναι, έχει το δικαίωµα, να ακουστεί η άποψη του, να ενηµερωθεί για όλες τις σχετικές παραµέτρους αναφορικά µε την υγεία του, να κάνει τις επιλογές του, να νιώθει ασφαλής σε ζητήµατα που αφορούν την υγειονοµική του φροντίδα και να λάβει διαβεβαιώσεις, ότι η θεραπεία που ακολουθεί, είναι η κατάλληλη και η αποτελεσµατικότερη. εν διστάζει όταν θεωρεί, ότι η φροντίδα που λαµβάνει δεν είναι η καλύτερη, να αλλάξει γιατρό ή ακόµα σε περίπτωση ιατρικών λαθών, να προσφύγει στην δικαιοσύνη. Ο ιατρός οφείλει, να συνδράµει τον ασθενή στη λήψη της σωστής απόφασης, ενηµερώνοντάς τον πλήρως για τη φύση, τους κινδύνους, αλλά και την ωφέλεια της συγκεκριµένης ιατρικής πράξης. Το δικαίωµα στην υγεία- Συνταγµατική θεµελίωση Το «δικαίωµα», αποτελεί νοµικό θεσµό, µε τον οποίο, το δίκαιο συστηµατοποίησε την ιδιωτική σχέση των µελών της κοινωνίας µεταξύ τους. Είναι η εξουσία, που παρέχει το σύστηµα του δικαίου, σε πρόσωπο ή κατηγορίες προσώπων, για την ικανοποίηση ενός συµφέροντος, στο οποίο και δίνει νοµική υπόσταση (Τσάτσος, 1988). Ένα από τα βασικότερα δικαιώµατα, είναι το δικαίωµα στην υγεία, δικαίωµα που αποτελεί βασική θεµελιακή αρχή και υποχρέωση που το κράτος οφείλει να παρέχει στους πολίτες του, µέσα από ένα αποτελεσµατικό και αποδοτικό σύστηµα υγείας, το οποίο να αντανακλά ανθρώπινες αξίες, να είναι κοινωνικά δίκαιο και να παρέχει καθολική κάλυψη στον πληθυσµό. Σύµφωνα µε το άρθρο 12 του ιεθνούς Συµφώνου για τα Οικονοµικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά ικαιώµατα (ICESCR), το δικαίωµα στην υγεία, ορίζεται ως «το δικαίωµα κάθε ατόµου σε όσο το δυνατόν υψηλότερο επίπεδο σωµατικής και ψυχικής υγείας». Αφορά αρχικά το δικαίωµα στην ιατροφαρµακευτική περίθαλψη και την ελεύθερη πρόσβαση του ατόµου, στην υγειονοµική περίθαλψη, και έχει ένα επιπλέον ενδιαφέρον για τα «µειονεκτούντα» άτοµα, καθώς και για εκείνους που ζουν σε συνθήκες φτώχειας. (Universal Declaration of Human Rights,1948). Ωστόσο, αν και σηµαντικές κατακτήσεις έλαβαν χώρα, τα τελευταία χρόνια, προς αυτήν την κατεύθυνση, η υγεία δεν µπορεί, ακόµα, να θεωρείται ένα κεκτη- µένο και αδιακρίτως προσφερόµενο αγαθό. Είναι απαραίτητη η αναφορά στις ισχύουσες συνταγ- µατικές διατάξεις. Η απλή ανάγνωση των διατάξεων για τα δικαιώµατα του πολίτη πείθει για την απόλυτη ισχύ τους στο χώρο των υπηρεσιών υγείας, είτε αυτές είναι δηµόσιες, είτε ιδιωτικές. Το Σύνταγµα προστατεύει αντικειµενικά το αγαθό της υγείας στα άρθρα 5 παρ. 5, 7 παρ. 2 και 2 παρ. 3. Η υγεία κατοχυρώνεται όχι µόνο ως αγαθό, αλλά και ως δικαίωµα. Το άρθρο 4, παρ 1 ορίζει πως «οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόµου». Στο άρθρο 9Α καθορίζεται ότι «καθένας έχει δικαίωµα προστασίας από τη συλλογή, επεξεργασία και χρήση, ιδίως µε ηλεκτρονικά µέσα, των προσωπικών του δεδοµένων, όπως ο νόµος ορίζει» (2472/1997). Αν αποβλέψουµε όµως και στις συνταγµατικά κατοχυρωµένες «υποχρεώσεις» του κράτους να παίρνει µέτρα προστασίας της ζωής και της υγείας (άρθρα 5 παρ. 2 και 21 παρ. 3 Συντ.), σε συνάρτηση µάλιστα και µε τις συνταγµατικές αρχές προστασίας της ανθρώπινης αξίας και της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας (άρθρα 2 παρ. 1 και 5 παρ. 1 Συντ.), θα µπορούσαµε να το χαρακτηρίσουµε θεµελιώδες και κοινωνικό δικαίωµα. ( Παπαδηµητρίου Γ, 2005). Για να υπάρχει υψηλό επίπεδο υγείας για όλους, θα πρέπει τα κράτη να θέσουν σε ισχύ, το δικαίωµα µέσα από την συγκρότηση εθνικού σχεδίου, για την υγειονοµική περίθαλψη και προστασία της υγείας, µέσα στα πλαίσια των διαθέσιµων πόρων τους, µε στόχο το δικαίωµα αυτό, να γίνει κοινό κτήµα για όλα τα άτοµα, ανεξαρτήτως διακρίσεων (ΒΜΑ, 2006). Το υφιστάµενο νοµικό πλαίσιο Ως πρώτος χάρτης δικαιωµάτων του ασθενή στην ιστορία της πολιτισµένης ανθρωπότητας µπορεί να θεωρηθεί ο όρκος του Ιπποκράτη ( πχ). «Όσα κατά την διάρκεια της θεραπείας θα δω ή θα ακούσω ή, πέρα από τις ασχολίες µου στην καθηµερινή ζωή,όσα δεν πρέπει ποτέ να κοινολογούνται στους έξω, θα τα αποσιωπώ,θεωρώντας ότι αυτά είναι µυστικά». Από την εποχή του Ιπποκράτη ως τα µέσα του 20ου αιώνα µχ δεν πραγµατοποιήθηκε κάποια πρόοδος ως προς το συγκεκριµένο θέµα. Αντίθετα, τα δικαιώµατα του ασθενούς ατόµου συµµερίστηκαν τις περιπέτειες των υπόλοιπων ανθρώπινων δικαιωµάτων, κατά τις χιλιετίες της βαρβαρότητας που ακολούθησαν το τέλος του αρχαίου ελληνικού κόσµου. (Κουτσελίνης Α., 1999). Η κατάσταση αυτή εξακολούθησε µέχρι το τέλος του Β Παγκοσµίου Πολέµου. Το 1948 µε την ιακήρυξη της Γενεύης, ορίζεται η υποχρέωση του γιατρού, να παρέχει τις υπηρεσίες του στους ασθενείς ανεξαρτήτως φύλου, εθνικότητας κοινωνικής ή πολιτικής [116] Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήµης

3 θέσης, φυλής, ασθένειας, ισότιµα να σέβεται τα µυστικά του ασθενή και να διαφυλάσσει όσα του έχει εκµυστηρευτεί, ακόµα και µετά τον θάνατό του (Declaration of Geneva, 1948). Για τον σεβασµό των απόρρητων στοιχείων του ασθενή, για τα δικαιώµατα των ασθενών στην ενηµέρωση και τον σεβασµό της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας, γίνεται λόγος στον ιεθνή Κώδικα Ιατρικής Ηθικής, ένα χρόνο αργότερα. Οι πολιτικές και κοινωνικές διεργασίες είχαν ως πρώτο αποτέλεσµα, στα 1973, την ψήφιση από την Αµερικανική Νοσοκοµειακή Ενωση, των ΗΠΑ, του «Κώδικα ικαιωµάτων του Ασθενούς». Από τις Ευρωπαϊκές χώρες πρωτοπόρησε η Γαλλία, το 1974, µε τον «Χάρτη ικαιωµάτων και Υποχρεώσεων των Ασθενών». Την ίδια χρονιά (1974) η Νοσοκοµειακή Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ψήφισε τον «Ευρωπαϊκό Χάρτη για τα ικαιώµατα των Ασθενών». Αρκετές δεκαετίες αργότερα, έρχεται η ιακήρυξη της Λισσαβόνας, το Η Ελλάδα είναι τυπικά η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που διατύπωσε σε νόµο (N. 2071/92, άρθρο 47) τα «ικαιώµατα του Νοσοκοµειακού Ασθενούς», µε επόµενη χώρα την Ιρλανδία. Το περιεχόµενο του Νόµου, επηρεάστηκε σαφώς από την ιακήρυξη της Λισσαβόνας. (Σπυράκη Χ., Φραγκιαδάκη Ε.,2006). Με τις ρυθµίσεις του Ν. 2071/1992 για τον εκσυγχρονισµό και την οργάνωση του συστήµατος υγείας αντικαταστάθηκε µια σειρά διατάξεων των νόµων,που καθιέρωσαν το Εθνικό Σύστηµα Υγείας και µεταβλήθηκαν οι γενικές κατευθύνσεις και ο ιδεολογικός προσανατολισµός του πλέγµατος των νοµοθετικών κανόνων οι οποίοι, εξειδικεύοντας τη σχετική συνταγµατική επιταγή (άρθρ Συντ.), προστατεύουν το δικαίω- µα στην υγεία. Το 1997 µε το Νόµο 2519 καθιερώνονται τα Όργανα Προστασίας ικαιωµάτων των Ασθενών και αρχίζει η προώθηση και διάδοση του θεσµού. Σύµφωνα µε το Νόµο αυτό, συνιστώνται στο Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας: α) Η Αυτοτελής Υπηρεσία Προστασίας των ικαιωµάτων των Ασθενών η οποία υπάγεται απ' ευθείας στο Γενικό Γραµµατέα του Υπουργείου και β) Η Επιτροπή Ελέγχου Προστασίας ικαιωµάτων των Ασθενών που έχουν την κεντρική ευθύνη παρακολούθησης και ανάπτυξης του θεσµού. Σηµαντικός σταθµός στη νοµοθεσία ήταν η κύρωση από το ελληνικό κοινοβούλιο (N.2619/98) της «Σύµβασης του Συµβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωµάτων και της αξιοπρέπειας του ατόµου σε σχέση µε τις εφαρµογές της βιολογίας και της ιατρικής (Convention on Human Rights and Biomedicine, Oviedo 1997). Το 1999 µε το Νόµο 2716/99, δηµιουργήθηκαν και λειτουργούν σε κάθε Νοσοκοµείο: α) Γραφείο Επικοινωνίας µε τον Πολίτη και β)επιτροπή Προάσπισης ικαιωµάτων του Πολίτη Εάν επιχειρήσουµε, να αξιολογήσουµε την δηµιουργία των οργάνων αυτών σε επίπεδο Νοσοκοµείου θα δούµε, ότι ήταν σηµαντικά για την αλλαγή της νοοτροπίας των επαγγελµατιών της υγείας. Με τα όργανα αυτά, ο ασθενής σταµάτησε να είναι αδύναµος και έγινε συνείδηση όλων, και αυτό είναι το κέρδος, το δικαίωµα στην υγεία, ο σεβασµός που οφείλεται,η τήρηση της νοµιµότητας και η καταπολέµηση της κακοδιοίκησης. Ποιοτικά στοιχεία που άρχισαν σιγά-σιγά να αποτελούν στοιχεία της διοίκησης και της οργάνωσης των Νοσοκοµείων (Κοντιάδης Ξ, 1995). Μια πρώτη προσέγγιση του προβλήµατος Ένα από τα βασικά προβλήµατα λειτουργίας των Νοσοκοµείων κατά το παρελθόν ήταν η έλλειψη ενός καταστατικού χάρτη των δικαιωµάτων του πολίτη νοσοκο- µειακού ασθενούς και η προστασία αυτών. Όπως είδαµε το θέµα των δικαιωµάτων των ασθενών απασχολούσε έντονα όλες τις κοινωνίες. Προσπαθούσαν όµως το κενό αυτό να το καλύψουν µέσα από τους κανονισµούς λειτουργίας του προσωπικού των Υπηρεσιών Υγείας, θεσπίζοντας κατά τρόπο έµµεσο τα θεµελιώδη δικαιώµατα των νοσοκοµειακών ασθενών. Πράγµατι, η έλλειψη αυτών των δικαιωµάτων προκαλούσε στις Υπηρεσίες Υγείας σοβαρή δυσλειτουργία, εξαιτίας του ότι,ο µεν ασθενής έθετε τους προβληµατισµούς του πάνω σε καίρια ζητήµατα που τον αφορούσαν, οι δε Υπηρεσίες υγείας αδυνατούσαν να αντιµετωπίσουν τα προβλήµατα αυτά, λόγω έλλειψης ενός ειδικού νοµικού πλαισίου δικαιωµάτων και υποχρεώσεων των ασθενών, µε αποτέλεσµα τις διαρκείς συγκρούσεις και τριβές στο χώρο της Υγείας. Το αποτέλεσµα αυτής της κατάστασης ήταν η ύπαρξη ενός κλίµατος ανασφάλειας για τους ασθενείς των Νοσοκοµείων και των λοιπών µονάδων Υγείας, για δε τα Νοσοκοµεία µια διαρκής αναταραχή (Αλεξιάδης Α.,1999). Κανείς αρµόδιος υπηρεσιακός παράγοντας των ιδρυµάτων αυτών δεν γνώριζε µέχρι πού θα έπρεπε να φθάνουν οι απαιτήσεις των νοσηλευόµενων ασθενών και ποια θα ήταν ενδεχοµένως τα δικαιώµατά τους επί των ζητηµάτων της Υγείας. Παράλληλα δε, οι ασθενείς, µη γνωρίζοντας τα δικαιώµατά τους, έθεταν αρκετές φορές παράλογες αξιώσεις, απαιτώντας την άµεση ικανοποίησή τους, δηµιουργώντας έτσι σοβαρά προβλήµατα δυσλειτουργίας. Η Πολιτεία, έκρινε σκόπιµο ότι θα έπρεπε να καλύψει τον ιδιαίτερα ευαίσθητο τοµέα της Υγείας και να καθορίσει ένα πλαίσιο αρχών, το οποίο θα αποτελούσε τον καταστατικό χάρτη των δικαιωµάτων του νοσοκοµειακού ασθενούς. Προς το σκοπό αυτό θέσπισε το νοµικό πλαίσιο προστασίας αυτών, έτσι ώστε κάθε νοσοκοµειακός Τόµος 3 - Τεύχος 4 [117]

4 ασθενής να µπορεί να απευθύνεται, όταν κρίνει σκόπιµο, στην αρµόδια υπηρεσία προστασίας του νοσοκοµειακού ασθενούς, ζητώντας προστασία και διευθέτηση των προβληµάτων του. Με αυτόν τον τρόπο δόθηκε λύση σε ένα πρόβληµα του τοµέα της Υγείας. Μακροπρόθεσµα, κρίνεται απαραίτητη η νοµοθετική κατοχύρωση των δικαιωµάτων, µε λύση όλων των ασαφειών, η εκπαίδευση- ευαισθητοποίηση όλων των λειτουργών υγείας, η ανάγκη βελτίωσης του επιπέδου της κοινωνίας µας, µε την βελτίωση της παιδείας και της ουσιαστικής ενηµέρωσης των πολιτών, ώστε οι πολίτες και οι ασθενείς, να γνωρίζουν τα δικαιώµατά τους και να απαιτούν από κάθε λειτουργό υγείας, τον απαιτούµενο σεβασµό σ αυτά, κατά την χρήση των υπηρεσιών υγείας. (Ακινόσογλου, κ.α 2007). Τα δικαιώµατα του νοσοκοµειακού ασθενούς (Ν.2071/1992 ) 1Ο ασθενής έχει το δικαίωµα προσεγγίσεως στις υπηρεσίες του νοσοκοµείου, τις πλέον κατάλληλες για τη φύση της ασθένειας του. 2Ο ασθενής έχει το δικαίωµα της παροχής φροντίδας σ αυτόν µε τον οφειλόµενο σεβασµό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια του. Αυτή η φροντίδα περιλαµβάνει όχι µόνο την εν γένει άσκηση της ιατρικής και της νοσηλευτικής, αλλά και τις παραϊατρικές υπηρεσίες, την κατάλληλη διαµονή, την κατάλληλη µεταχείριση και την αποτελεσµατική διοικητική και τεχνική εξυπηρέτηση. 3Ο ασθενής έχει το δικαίωµα να συγκατατεθεί ή να αρνηθεί κάθε διαγνωστική ή θεραπευτική πράξη που πρόκειται να διενεργηθεί σε αυτόν. Σε περίπτωση ασθενούς µε µερική ή πλήρη διανοητική ανικανότητα, η άσκηση αυτού του δικαιώµατος γίνεται από το πρόσωπο που κατά νόµο ενεργεί για λογαριασµό του. 4Ο ασθενής δικαιούται να ζητήσει να πληροφορηθεί ό,τι αφορά στην κατάστασή του. 5Το συµφέρον του ασθενούς είναι καθοριστικό και εξαρτάται από την πληρότητα και την ακρίβεια των πληροφοριών που του δίνονται. Η πληροφόρηση του ασθενούς πρέπει να του επιτρέψει να σχηµατίσει πλήρη εικόνα των ιατρικών, κοινωνικών και οικονοµικών παραµέτρων της καταστάσεως του και να λαµβάνει αποφάσεις ο ίδιος ή να µετέχει στη λήψη αποφάσεων, που είναι δυνατόν να προδικάσουν τη µετέπειτα ζωή του. 6Ο ασθενής ή ο εκπρόσωπός του σε περίπτωση εφαρµογής της παρ. 3, έχει το ικαίωµα να πληροφορηθεί, πλήρως και εκ των προτέρων, για τους κινδύνους που ενδέχεται να παρουσιασθούν ή να προκύψουν εξ αφορµής εφαρµογής σε αυτόν ασυνήθων ή πειραµατικών διαγνωστικών και θεραπευτικών πράξεων. Η εφαρµογή των πράξεων αυτών στον ασθενή λαµβάνει χώρα µόνο ύστερα από συγκεκριµένη συγκατάθεση του ίδιου. Η συγκατάθεση αυτή µπορεί να ανακληθεί από τον ασθενή ανά πάσα στιγµή. 7Ο ασθενής πρέπει να αισθάνεται τελείως ελεύθερος στην απόφαση του, να δεχθεί ή να απορρίψει, κάθε συνεργασία του µε σκοπό την έρευνα ή την εκπαίδευσή. Η συγκατάθεσή του για τυχόν συµµετοχή του, είναι δικαίωµά του και µπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγµή. 8Ο ασθενής έχει το δικαίωµα στο µέτρο και στις πραγµατικές συνθήκες που είναι δυνατόν, προστασίας της ιδιωτικής του ζωής. Ο απόρρητος χαρακτήρας των πληροφοριών και του περιεχοµένου των εγγράφων που τον αφορούν, του φακέλου των ιατρικών σηµειώσεων και ευρηµάτων, πρέπει να είναι εγγυη- µένος. 9Ο ασθενής έχει το δικαίωµα του σεβασµού και της αναγνωρίσεως σε αυτόν των θρησκευτικών και ιδεολογικών του πεποιθήσεων. Ο ασθενής έχει το δικαίωµα να παρουσιάσει ή 10 να καταθέσει αρµοδίως διαµαρτυρίες και ενστάσεις και να λάβει πλήρη γνώση των επ' αυτών ενεργειών και αποτελεσµάτων. Το δικαίωµα της ενηµέρωσης του ασθενή στην ιατρική πράξη (INFORMED CONSENT) Η έννοια της συναίνεσης µετά από ενηµέρωση Το δικαίωµα συναίνεσης του ασθενή στην ιατρική πράξη, αποτελεί βασικό κανόνα της ιατρικής δεοντολογίας, νοµιµοποιώντας κάθε επικείµενη επέµβαση στον ασθενή (Φουντεδάκη Κ, 2006). Ο όρος «συναίνεση» στην ιατρική πρακτική, σηµαίνει την σύµφωνη γνώµη και αποδοχή εκ µέρους του ασθενούς, της θεραπείας που προτείνεται από τον γιατρό, η οποία έχει ως στόχο, την βελτίωση της υγείας και της ποιότητας της ζωής του. Μέχρι τα µέσα σχεδόν του 20ου αιώνα η έννοια της συναίνεσης ήταν άγνωστη. Στην ιατρική πρακτική την επηρεασµένη από την Ιπποκρατική παράδοση, ο ιατρός ήταν εκείνος που, είχε την υπερεξουσία και ταυτόχρονα την ηθική υποχρέωση να καθορίσει το συµφέρον του αδαούς ασθενούς και να αποφασίσει για την πορεία της υγείας του και την ποιότητα της ζωής του. Μόλις από τη δεκαετία του 1960 και πέρα αρχίζει, να δηµιουργείται έντονος προβληµατισµός ως προς το ηθικά επιτρεπτό, αλλά και τα νοµικά ερείσµατα αυτής της υπερεξουσίας του ιατρού, που θίγει την αυτονοµία και την αυτοδιάθεση της ανθρώπινης προσωπικότητας (Βάρκα-Αδάµη, 2008). Μετά τη ιακήρυξη της Λισσαβόνας το 1981, θεσµοθετήθηκε το δικαίωµα ενηµέρωσης του ασθενούς για την υγεία του ως προϋπόθεση της συναίνεσης ή της διαφωνίας του στην προτεινόµενη θεραπεία. Στην ελληνική έννοµη τάξη το δικαίωµα αυτό θεµελιώνεται στις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 1, 5 και 7, παρ.2 του Συντάγµατος, που προστατεύουν την αξία του ανθρώπου και την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του και απαγορεύουν οποιαδήποτε σωµατική κάκωση ή βλάβη της υγείας του και γενικά κάθε προσβολή της αξιοπρέπειάς του. [118] Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήµης

5 Ο κοινός νοµοθέτης για πρώτη φορά µε το Ν 2071/92 στο άρθρο 4 αναφέρθηκε στο δικαίωµα του νοσοκο- µειακού ασθενούς να πληροφορηθεί από τους νοσοκοµειακούς ιατρούς την κατάσταση της υγείας του, αλλά και τους κινδύνους που ενδέχεται να παρουσιαστούν στην υγεία του εξ αφορµής εφαρµογής σ αυτόν, πειραµατικών διαγνωστικών ή θεραπευτικών µεθόδων (Βούλτσος,Χατζητόλιος,2008). Το δικαίωµα ενηµέρωσης επεκτάθηκε σε όλους και όχι µόνο στους νοσοκοµειακούς ασθενείς µε το Ν 2619/98,µε τον οποίο κυρώθηκε η Σύµβαση του Συµβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωµάτων και της αξιοπρέπειας του ατόµου σε σχέση µε τις εφαρµογές της Βιολογίας και της Ιατρικής. Το άρθρο 10 του νόµου αυτού, καθιερώνει το δικαίωµα όλων να ενηµερώνονται για την κατάσταση της υγείας τους, ενώ παράλληλα υποχρεώνει να γίνονται σεβαστές οι επιθυµίες των ανθρώπων που επιλέγουν να µην ενηµερώνονται σχετικά (Βάρκα-Αδά- µη, 2008). Επίσης, µε το άρθρο 5 του Ν 2619/98 καθιερώνεται ρητά η ελεύθερη συναίνεση του ασθενούς ως προϋπόθεση κάθε επέµβασης και η ενηµέρωση του προσώπου που θα υποστεί την επέµβαση για το σκοπό και τη φύση της, καθώς και για τα επακόλουθα και τους κινδύνους που αυτή συνεπάγεται. Εάν η πλήρης απoκάλυψη της αλήθειας µπoρεί να έχει δυσµενή αντίκτυπo στην ψυχoλoγία τoυ ασθενή και των οικείων τoυ, µε φόβo να υπάρξει απoτρoπή της επιβεβληµένης θεραπείας ή επέµβασης, τότε o ιατρός πιθανόν να µην είναι και τόσo σαφής και κατηγoρη- µατικός και να απoκρύψει oρισµένα περιστατικά (Ανδρουλιδάκη- ηµητριάδη Ι., 1993). Σε επείγουσες περιπτώσεις o ιατρός δύναται και άνευ συναινέσεως να αναλάβει µια θεραπεία ή να πραγ- µατoπoιήσει επέµβαση. Σε αυτές τις περιπτώσεις µιλά- µε περί της εικαζoµένης βoύλησης τoυ ασθενή. Τα πρόσωπα πoυ συναινoύν είναι: o ίδιoς o ασθενής, oι oικείoι τoυ µόνoν όταν λόγω της κατάστασης τoυ ασθενoύς δεν µπoρεί o ίδιoς. Ελλείψει oικείων και σε επείγoυσες περιπτώσεις oφείλει o ιατρός να ενεργήσει βάσει της άνω εικαζoµένης βoυλήσεως. Εκτός από τους Ν 2071/92 και 2619/98, η υποχρέωση έγκυρης και έγκαιρης ενηµέρωσης του ασθενούς θεµελιώνεται και στο άρθρο 8 του Ν 2251/94. Με βάση τις διατάξεις αυτές, ο παρέχων υπηρεσίες ιατρός ευθύνεται για κάθε ζηµιά που προκάλεσε υπαίτια στον ασθενή, τον οποίο δεν ενηµέρωσε νόµιµα και έγκαιρα. (Μητροσύλη Μ.,2000). Πλήρως εναρµονισµένος µε τις ανωτέρω διατάξεις είναι και ο νέος Κώδικας Ιατρικής εοντολογίας (Ν 3418/2005), ο οποίος αναφέρεται στα άρθρα 11 και 12 στην υποχρέωση ενηµέρωσης και στη συναίνεση του ενηµερωµένου ασθενούς, ως προϋπόθεση εκτέλεσης οποιασδήποτε ιατρικής πράξης. Εκτός από τις ανωτέρω διατάξεις, το δικαίωµα ενη- µέρωσης ως προϋπόθεση της συναίνεσης στη διενέργεια ιατρικών πράξεων προβλέπουν και ειδικοί νόµοι, που ρυθµίζουν εξειδικευµένες επεµβάσεις, όπως µεταµοσχεύσεις ανθρωπίνων ιστών και οργάνων ή ιατρική υποβοήθηση στην ανθρώπινη αναπαραγωγή. Η βιοµηχανοποίηση της ενηµέρωσης Γνωρίζοντας οι ιατροί ότι η θεραπευτική ενηµέρωση είναι βασική υποχρέωσή τους, προβληµατίζονται για το περιεχόµενο και την έκτασή της. Οι γενικόλογες και τυπικές φόρµες συναίνεσης που υπογράφουν πανικόβλητοι, ο ασθενής-ή οι οικείοι του- όταν κινδυνεύει η υγεία του, η σωµατική του ακεραιότητα και η ζωή του, δεν αποτελούν αµάχητο τεκµήριο ενηµέρωσης για το δικαστήριο. Η «βιοµηχανοποιηµένη» ενηµέρωση, που παρατηρείται ιδιαίτερα σε µεγάλα νοσηλευτικά ιδρύµατα και δικαιολογείται από τις συνθήκες λειτουργίας τους, δεν καλύπτει την, πιθανώς, ελλιπή ενηµέρωση, ούτε αποδεικνύει την προφορική ενηµέρωση, που ενδεχο- µένως διαφώτισε τον ασθενή, ώστε αυτός να δώσει την γραπτή συναίνεσή του. Ο γιατρός οφείλει, να ενηµερώσει τον ασθενή για: τις διαγνωστικές µεθόδους, τα αποτελέσµατα της διάγνωσης, το είδος της ασθένειας, τα µέσα, την πορεία, τα στάδια της θεραπείας. την αναγκαιότητα της προτεινόµενης θεραπευτικής αγωγής και τις συνέπειες από την τυχόν καθυστέρησή της (Κανελλοπούλου- Μπότη, 1999). τους κινδύνους και τις τυχόν επιπλοκές της θεραπευτικής αγωγής (Αναπλιώτου-Βαζαίου Ε., 1993). για το κόστος θεραπείας και για τις οικονοµικές συνέπειες της ασθένειάς του. Η πλήρης και αντικειµενική ενηµέρωση γίνεται µε απλές και κατανοητές λέξεις, χωρίς όµως να παραλείπονται βασικοί ιατρικοί όροι, χωρίς υπερβολές, χωρίς να παραποιείται η αλήθεια, µε την ηρεµία και τη σιγουριά που απορρέουν από την άρτια επιστηµονική κατάρτιση και την εµπειρία του ιατρού. Η υποχρέωση ενηµέρωσης και η υποχρέωση συναίνεσης του ασθενούς αποτελούν πλέον αυτοτελείς διατάξεις, εναρµονισµένες µε τις σύγχρονες διεθνώς αντιλήψεις και συµβάλλουν περαιτέρω στην αυτονοµία του δικανικού ισχυρισµού περί µη ενηµέρωσης του ασθενούς (Μάντη Π., 2000). Πιθανότατα, θα ενισχύσει τις δικαστικές διενέξεις για απουσία ενηµέρωσης ή πληµµελή ενηµέρωση ασθενούς. Από την άλλη πλευρά, θα θέσει δικλείδα ασφαλείας για τις άδικες καταγγελίες ασθενών σε βάρος ιατρών,ενώ επιχειρεί να προστατεύσει τον ιατρό καθ όλη τη διάρκεια αστικής, ποινικής ή πειθαρχικής διαδικασίας. Το δικαίωµα της συναίνεσης µετά από ενηµέρωση µέσα από την σχέση γιατρού-ασθενή. Ηθικές διαστάσεις Η φύση της σχέσης γιατρού-ασθενή, βρίσκεται στο επίκεντρο της άσκησης της σύγχρονης ιατρικής και Τόµος 3 - Τεύχος 4 [119]

6 περιλαµβάνει, την αναβάθµιση του ρόλου του ασθενή, καθιστώντας την συµµετοχή του στην λήψη αποφάσεων που αφορούν την υγεία του πιο ενεργή. Η δηµιουργία µιας ισότιµης σχέσης, θεωρείται ως απαραίτητη προϋπόθεση για µια ουσιαστική επικοινωνία των δύο πλευρών και έχει ως τελικό στόχο, την επιτυχία της θεραπευτικής διαδικασίας και συµβάλλει, στην µεγιστοποίηση της ικανοποίησης του ασθενή, την καλύτερη συµµόρφωση µε την προτεινόµενη θεραπεία, την µείωση της ανησυχίας καθώς και την ταχύτερη ανάρρωσή του. Αντίθετα, µια προβληµατική σχέση είναι πολύ πιθανό να επιδράσει αρνητικά στην θεραπευτική διαδικασία µε αποτέλεσµα ο ασθενής να µην καρπωθεί το µέγιστο όφελος. Οι σχέσεις που αναπτύσσονται ανάµεσα στον γιατρό και τους ασθενείς του, επηρεάζονται από το θεωρητικό µοντέλο που υιοθετεί ο κάθε θεράποντας σε θέµατα υγείας. Το βιοϊατρικό µοντέλο, στο οποίο κατά κύριο λόγο στηρίζεται η σύγχρονη άσκηση της ιατρικής, θέτει στο επίκεντρο την βιολογική υπόσταση του ασθενή, ο οποίος δεν έχει κοινωνικά και ψυχολογικά χαρακτηριστικά και θεωρείται ως βιολογικό περιστατικό. Η σχέση του γιατρού µε τον ασθενή, θα µπορούσε να χαρακτηριστεί απρόσωπη και σχέση ανισότητας, αφού ο ασθενής καλείται να ακολουθήσει τις οδηγίες του θεράποντος, χωρίς να συµµετέχει στην λήψη αποφάσεων που τον αφορούν. (Tούντας Γ.Κ,2007). Στον αντίποδα, βρίσκεται το βιοψυχοκοινωνικό µοντέλο, στα πλαίσια του οποίου, ο ασθενής έχει την δυνατότητα να συµµετέχει ενεργά σε όλες τις διαδικασίες και αποφάσεις που αφορούν την υγεία του. Ο γιατρός δίνει έµφαση, όχι µόνο στα βιολογικά του χαρακτηριστικά, αλλά και στα κοινωνικά και ψυχολογικά.το βιοψυχοκοινωνικό µοντέλο βασίζεται στην ολιστική αντίληψη για την υγεία. Στο µοντέλο αυτό ο γιατρός θεωρεί την σχέση του µε τον ασθενή ισότιµη, αφού υπάρχει η διάθεση για ουσιαστική συνεργασία (Tούντας Γ.Κ,2007). Τα βασικά στοιχεία της ιδανικής σχέσης γιατρού-ασθενή Η σχέση γιατρού-ασθενή, είναι µια άνιση σχέση. Παρόλα αυτά οι πολλοί θεωρητικοί πιστεύουν, ότι µπορεί να υπάρξει µια σχέση αµοιβαιότητας, αν σεβαστεί η κάθε πλευρά τα δικαιώµατα της άλλης και αναγνωρίσει τις υποχρεώσεις της. Σε θεωρητικό επίπεδο, υπάρχουν κάποιες συνθήκες οι οποίες πληρούν τις προϋποθέσεις ώστε να θεωρηθεί «ιδανική» µια σχέση γιατρού-ασθενή. Στην πραγµατικότητα, δεν είναι δυνατόν να υπάρξει µια ιδανική σχέση, µιας και το είδος και η ποιότητά της επηρεάζεται από µια σειρά παραγόντων διαφορετικών σε κάθε περίπτωση, όπως είναι η προσωπικότητα του γιατρού, η ικανότητα κατανόησης του ασθενή, το µορφωτικό επίπεδο κ.α. Αρχικά, κάθε ιατρική πράξη και κατά συνέπεια η σχέση γιατρού-ασθενή θα πρέπει να διέπεται από τις αρχές τις Βιοηθικής οι οποίες µπορούν να συνοψισθούν στις παρακάτω: αρχή της ωφελιµότητας, αρχή της αυτονοµίας, αρχή της δικαιοσύνης, αρχή της ισοτιµίας (Ακινόσογλου, 2007). Επιπλέον, τα βασικά στοιχεία της ιδανικής σχέσης γιατρού-ασθενή θα µπορούσαν να συνοψισθούν στα εξής: Απουσία σύγκρουσης συµφερόντων Επικοινωνιακή ικανότητα του γιατρού υνατότητα επιλογής από τον ασθενή Ιατρική ικανότητα Συµπόνια ιάρκεια της σχέσης Η προσωπική ευαισθητοποίηση του γιατρού, η θεωρητική του εκπαίδευση σε θέβατα βιοηθικής, η προσωπικότητα του ασθενή, το είδος της σχέσης που έχουν σε συνδυασβό Βε το περιβάλλον Βέσα στο οποίο αναπτύσσεται η σχέση αυτή, Βπορούν να επηρεάσουν το είδος, την ποιότητα της σχέσης και την ισχύ της κάθε πλευράς στην σχέση αυτή, επηρεάζοντας τον βαθβό αυτονοβίας του ασθενή στην λήψη αποφάσεων. Η σχέση γιατρού-ασθενή τον 21ο αιώνα Στις αρχές του 210 αιώνα η σχέση γιατρού ασθενή βρίσκεται στο επίκεντρο της σύγχρονης ιατρικής. Οι αλλαγές που έχουν συντελεστεί εντός και εκτός ιατρικού χώρου, η εµφάνιση νέων ιατρικών τεχνολογιών, το διαδίκτυο, η αύξηση των χρόνιων παθήσεων, τα συνεχώς αυξανόµενα κόστη, καθώς και τα µεταβαλλόµενα κοινωνικά πρότυπα, διαµορφώνουν συνεχώς την συµπεριφορά γιατρού και ασθενή, καθιστώντας την σχέση του όλο και πιο σύνθετη και ταυτόχρονα προσδιόρισε τα ουσιώδη συστατικά της. Τα δύο βασικά πρότυπα που συναντάµε στη σχέση γιατρού - ασθενούς είναι το πατερναλιστικό και το πληροφοριακό. Σύµφωνα µε το πρότυπο αυτό, του εξουσιαστή γιατρού, ο γιατρός είναι εκείνος που παίρνει τις αποφάσεις για λογαριασµό του αρρώστου του, αφού είναι ο µόνος που γνωρίζει τι είναι καλό και τι κακό γι' αυτόν (Ζηρογιάννης Π,2009). Αυτό το πατερναλιστικό πρότυπο κυριάρχησε στη διαχρονική πορεία και εξέλιξη της ιατρικής, έως ότου οι κοινωνικές εξελίξεις που συντελέστηκαν οδήγησαν στην εµφάνιση νέων προτύπων στη σχέση γιατρού-ασθενούς. Ένα πρότυπο που προτείνεται ως περισσότερο εφαρ- µόσιµο είναι το «συνεταιρικό» ή το πρότυπο µοιρασιάς. Σύµφωνα µε αυτό, ο ασθενής συµµετέχει στη λήψη ιατρικών αποφάσεων, ώστε ανάµεσα σε αυτόν και στο γιατρό να αναπτυχθεί µια ισότιµη συνεταιρική σχέση και όχι σχέση εξάρτησης. (Emanuel E.J., 1992). Οι ριζικές µεταβολές που σηµειώθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες στη σχέση γιατρού - ασθενούς, µε [120] Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήµης

7 αφετηρία αλλά και στόχο το σεβασµό των δικαιωµάτων του ασθενούς, είχαν ως αποτέλεσµα την αποµάκρυνση του γιατρού από τον πατερναλιστικό ρόλο και τη συµµετοχή του ασθενούς στη θεραπευτική διαδικασία. Ο σηµερινός γιατρός προσφέρει τη γνώση των πιο πρόσφατων πληροφοριών για τις διαγνωστικές τεχνικές, τα αίτια, την πρόγνωση, τις θεραπευτικές επιλογές και τις στρατηγικές πρόληψης που αφορούν στο πρόβληµα υγείας του αρρώστου. Από την πλευρά του, ο ασθενής καταθέτει την προσωπική του εµπειρία για τη νόσο από την οποία πάσχει, τη στάση του απέναντι στους διάφορους κινδύνους και εν τέλει, τις δικές του αξίες και προτιµήσεις. Η σχέση γιατρού - ασθενούς πρέπει να είναι σχέση αυτονοµίας. Αυτό σηµαίνει ότι και οι δύο πλευρές έχουν δικαιώµατα και υποχρεώσεις και ότι αν οι ηθικές τους αξίες συγκρούονται, µπορεί και ίσως πρέπει να λύσουν τη µεταξύ τους σχέση, υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι προσφέρεται η δυνατότητα σύναψης µιας νέας, ευνοϊκότερης. (Παπαδηµητρίου, Παπακώστας, 2002). Καθώς η επιστήµη επιβεβαιώνει τη δύναµη µιας τέτοιας θεραπευτικής σχέσης, άλλες δυνάµεις συνω- µοτούν για να την υποβιβάσουν. Το υπάρχον σύστηµα υγείας αφήνει τόσο τους γιατρούς όσο και τους ασθενείς να νιώθουν αγχωµένοι και αποξενωµένοι ο ένας από τον άλλο. Οι ανθρώπινες σχέσεις χρειάζονται χρόνο, και ο χρόνος δεν είναι αρκετός στον κόσµο της οργανωµένης φροντίδας. Το σηµερινό σύστηµα υγείας, στη χειρότερη περίπτωση, µπορεί να µετατρέψει την επαφή γιατρού-ασθενή σε µια εντελώς εµπορική σχέση( Παναγοπούλου Ε., Μπένος Α.,2004). Συµπερασµατικά, οι σχέσεις γιατρού-ασθενή βρίσκονται σε µια µεταβατική περίοδο και αναµένεται να υπάρξουν αλλαγές, οι οποίες θα οφείλονται µεταξύ άλλων, στην αυξανόµενη χρήση της τεχνολογίας στην ιατρική πρακτική νόσων και στην έµφαση που δίνεται στην προαγωγή του συλλογικού επιπέδου υγείας, έναντι του ατοµικού. Η αξία της σχέσης γιατρού-ασθενή δεν είναι εύκολα µετρήσιµη είναι όµως ανεκτίµητη. Συµπέρασµα -Προτάσεις Η µετάβαση σε ένα µοντέλο που τοποθετεί τον ασθενή στο επίκεντρο της άσκησης της σύγχρονης ιατρικής και στοχεύει στην ενεργή συµµετοχή του στην λήψη αποφάσεων, απαιτεί και έναν νέο τρόπο σκέψης τόσο από την πλευρά του ασθενή, όσο και από την πλευρά των γιατρών. Στην Ελλάδα, το ζήτηµα των δικαιωµάτων των ασθενών είναι σχετικά νέο, ως αναφορά την κατοχύρωσή τους από το ελληνικό δίκαιο ενώ η υποχρέωση ενη- µέρωσης του ασθενή είναι έννοια σχεδόν άγνωστη στον ιατρικό κόσµο αλλά και στους ασθενείς. Η συναίνεση του ασθενή µετά από ενηµέρωση, περιορίζεται κυρίως σε επεµβάσεις, που θεωρούνται σοβαρές και πολλές φορές επικίνδυνες για την ζωή του ασθενή και βασικός λόγος αναζήτησής της, είναι κυρίως η διασφάλιση των γιατρών από την διεξαγωγή τους, παρά η άσκηση του δικαιώµατος της αυτοδιάθεσης, από την πλευρά του ασθενή. Είναι σαφές, ότι απαιτείται µια προσπάθεια τόσο από την πλευρά των γιατρών, όσο και από την πλευρά της πολιτείας και των ίδιων των ασθενών, για την διασφάλισή των δικαιωµάτων τους στο επίπεδο της καθη- µερινής πρακτικής. Η εκπαίδευση των νέων γιατρών στην ιατρική ηθική και δεοντολογία, καθώς και η δηµιουργία ενηµερωτικών σεµιναρίων θεωρείται αναγκαία για την κατανόηση και αντιµετώπιση των προβληµάτων του ασθενή. Κρίνεται επίσης απαραίτητη η ανάγκη ουσιαστικής ενηµέρωσης των πολιτών γύρω από τα δικαιώµατά τους ως ασθενείς και την δυνατότητά τους να απαιτούν από οποιονδήποτε λειτουργό υγείας, τον σεβασµό σε αυτά κατά την χρήση υπηρεσιών υγείας. Όλα τα παραπάνω θα πρέπει να θεµελιώνονται στις αρχές για τον σεβασµό της ιδιαιτερότητας του κάθε ασθενή, καθώς και στην αξιοποίηση των ικανοτήτων του για την διαχείριση της υγείας του, θέτοντας την άσκηση της ιατρικής και την θέση των ασθενών σε νέες βάσεις στην αρχή του 210 αιώνα. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ελληνόγλωσση βιβλιογραφία: 1. Ακινόσογλου Κ., Αποστολάκης Ε., ουγένης.(2007): «Τα δικαιώ- µατα του ασθενούς και ποιος τα προστατεύει», Αρχεία Ελληνικής ιατρικής, 24(6): Αλεξιάδης Α..,: «Εισαγωγή στο δίκαιο της υγείας»,εκδόσεις Μ. ηµοπούλου, Θεσσαλονίκη, 1999:15& επ. 3. Αναπλιώτου-Βαζαίου Ε. (1993): «Γενικές Αρχές Ιατρικού ικαίου», εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα 4. Ανδρουλιδάκη- ηµητριάδη Ι.(1993): «Η νοµική φύση της συναίνεσης του ασθενούς, Η υποχρέωση ενηµέρωσης του ασθενούς», εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα- Κοµοτηνή 5. Βάρκα-Αδάµη Α.( 1993): «Το δίκαιο των µεταµοσχεύσεων», εκδόσεις Α. Σάκκουλας, Αθήνα:43 6. Κανελλοπούλου- Μπότη Μ. (1999): «Ιατρική ευθύνη για µη ενηµέρωση ή πληµµελή ενηµέρωση του ασθενούς κατά το ελληνικό και το αγγλοσαξονικό δίκαιο», Εκδόσεις Σάκκουλας, Αθήνα: Κουτσελίνης Α. (1999): «Βασικές Αρχές Βιοηθικής, ιατρικής εοντολογίας και ιατρικής Ευθύνης», Εκδόσεις Παρισιάνου, Αθήνα 8. Μάντη Π. (2000): «Σχέσεις µεταξύ χρηστών υπηρεσιών υγείας και επαγγελµατιών υγείας», στο Μάντη Π. Τσελέπη Χ., «Κοινωνιολογική και Ψυχολογική προσέγγιση των Νοσοκοµείων/Υπηρεσιών Υγείας», ΕΑΠ, Πάτρα, τ. Α 9. Μητροσύλη Μ. (2000): «Νοµικό πλαίσιο υγειονοµικού τοµέα», στο Μάντη Π. Τσελέπη Χ., «Κοινωνιολογική και Ψυχολογική προσέγγιση των Νοσοκοµείων/Υπηρεσιών Υγείας», ΕΑΠ, Πάτρα, τ. Α 10. Παναγοπούλου Ε., Μπένος Α. (2004): «Η επικοινωνία στην ιατρική εκπαίδευση. Ζήτηµα ανάγκης ή άκαιρη πολυτέλεια;», Αρχεία Ελληνικής ιατρικής, 21(4): Παπαδηµητρίου Γ., Παπακώστας Ι.: «Η σχέση γιατρού-αρρώστου στην είσοδο της νέας χιλιετίας», Ιατρική 2002, 81(5): Σιγάλας Ι. (1999): «Οργανισµοί και υπηρεσίες υγείας», στο «Βασι- Τόµος 3 - Τεύχος 4 [121]

8 κές Αρχές ιοίκησης ιαχείρισης (Management) Υπηρεσιών Υγείας», ΕΑΠ, Πάτρα 13. Σπυράκη Χ., Φραγκιαδάκη Ε. κ. α. (2006): «Τα ικαιώµατα των Ασθενών. Ιστορική αναδροµή, Ελληνική Νοµοθεσία», Επιθεώρηση Υγείας, τόµος 17, τεύχος 102, σ Σπυρόπουλος Φ.(1987): «Το δικαίωµα αντίστασης κατά το άρθρο120, παρ.4 του Συντάγµατος», Αθήνα-Κοµοτηνή,σελ Τσάτσος. (1988): «Συνταγµατικό ίκαιο», Τόµος Γ, Θεµελιώδη ικαιώµατα. Εκδόσεις Αντώνη Ν.Σάκκουλα, Αθήνα -Κοµοτηνή 16. Χρυσός.(2002): «Επικοινωνία ασθενούς», Ιατρική, 81(5): Ξενόγλωσση βιβλιογραφία: 1. Emanuel E.J. (1992): «Four Models of the Physician-Patient Relationship», JAMA, 267: Nettleton S. (1995): «The Sociology of Health and Illness, Polity Press», Cambridge 1995 Ελληνικά νοµικά κείµενα: Αστικός Κώδικας 1. Α. Ν. 1565/1939 «Περί Κώδικος Ασκήσεως του Ιατρικού ΕπαγγέλΒατος» 2. Β.. «Περί ιατρικής εοντολογίας» (ΦΕΚ 171 Α' 25-05/ ) 3. N.1397/1983 «Εθνικό Σύστηµα Υγείας» 4. Ν. 2071/1992 «Εκσυγχρονισµός και οργάνωση του Συστήµατος Υγείας» 5. Ν. 2472/1997 «Προστασία από επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα» 6. Ν. 2619/ 1998 «Σύµβαση για τα Ανθρώπινα ικαιώµατα και την Βιοϊατρική» 7. Ν. 2920/2001 «Σώµα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας πρόνοιας και άλλες διατάξεις» 8. Ν. 3418/ 2005 «Κώδικας ιατρικής εοντολογίας» Ποινικός κώδικας Το Σύνταγµα (1975, 1986, 2001) Άρθρα και πηγές στο διαδίκτυο: 1. «Defining the Patient-Physician Relationship for the 21st Century», 3rd Annual Disease Management, Outcomes 5ummit, October 30 November 2, 2003 Phoenix, Arizona 2. Tούντας Γ.Κ, «Η ευθύνη του βιοϊατρικού µοντέλου» τελευταία αναθεώρηση 10 /02/ τελευταία αναθεώρηση 10 /02/ 2007) Tούντας Γ. Κ., «Από το βιοϊατρικό στο βιοψυχοκοινωνικό µοντέλο ερµηνείας της υγείας και της αρρώστιας» #2 4. edition 2009 (Declaration of Geneva, 1948) 5. Resource Allocation in Healthcare: Abstract (World Medical Association International Code of Medical Ethics, 1949) 6. (Παπαδηµητρίου Γ., Σύνταγµα και υγεία, 2005) 7. Council of Europe (1996). The fifth conference of European Health Minister s held in Warsaw, passed under the title of Social Challenge to Health: Equity and Patients Rights in the context of health reforms 8. Council of Europe (1997). «Convention for Protection of Human Rights and Dignity of the Human Being with Regard to the Application of Biology and Biomedicine: Convention of Human Rights and Biomedicine» 9. _ _1_1_1_37407,00.html OECD, Health Data, (2000) 10. Patient's Charter for England (1991) 11. Η πολιτική υγείας στην Ελλάδα, ηµοσιεύθηκε: 20 Wednesday GTB Daylight Time,Θεµατική Ενότητα: Υγεία 12. Presidential Valedictory Address Presidential Valedictory Address (ΒΜΑ, An introduction to the right to health, June 2006) 13. task=view&id=114&itemid=56. Κοντιάδης Ξ.,Ι., Οι νέες ρυθµίσεις προστασίας του δικαιώµατος στην υγεία:συνταγµατική αξιολόγηση µε άξονες τη φιλελεύθερη και την κοινωνική αντίληψη για την υγεία, Νέα Κοινωνιολογία, τεύχος 20/1995,σελ Βούλτσος Π., Χατζητόλιος, Η συναίνεση του ασθενούς στα πλαίσια του νέου κώδικα ιατρικής δεοντολογίας ΑΠ., Ιατρικό βήµα Ξ Απρίλιος Μάιος, Χατζητόλιος Απ, εοντολογικά, ηθικά και νοµικά ζητήµατα στην ιατρική πράξη, Ιατρικό βήµα, Νοέµβριος - εκέµβριος Ιανουάριος Φουντεδάκη Κ, «Η συναίνεση του ενηµερωµένου ασθενούς» κατά το νέο Κώδικα Ιατρικής εοντολογίας (ν. 3418/2005) και η αστική ιατρική ευθύνη, Ε.ΝΟ.Β.Ε. - Εκδόσεις Σάκκουλα, Μάρτιος - Απρίλιος τεύχος Ζηρογιάννης Πάνος.Ν,Σχέσεις γιατρού και ασθενούς:τι τις επηρεάζει; ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 03/02/ International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights, (ICESCR) 3 January 1976, in accordance with article 27 [122] Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήµης

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Συνηγορίας & Διεκδίκησης Δικαιωµάτων Ασθενών µε Kαρκίνο. Γνώρισε τα ικαιώµατά σου

Πρόγραµµα Συνηγορίας & Διεκδίκησης Δικαιωµάτων Ασθενών µε Kαρκίνο. Γνώρισε τα ικαιώµατά σου Πρόγραµµα Συνηγορίας & Διεκδίκησης Δικαιωµάτων Ασθενών µε Kαρκίνο Γνώρισε τα ικαιώµατά σου Γνωρίζεις τα δικαιώµατα σου ως ασθενής; Γνωρίζοντας τα δικαιώµατά σου µπορείς να τα διεκδικήσεις. Απαίτησε να

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Θεσσαλονίκη, 18 Φεβρουαρίου 2017 ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Πέτρος Κ. Τσαντίλας Διδάκτωρ Νομικής Δικηγόρος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ασθένεια και stress Ο φόβος της πιθανής ασθένειας και η αγωνία για την επιβίωση Ο φόβος της απώλειας του ελέγχου ζωτικών λειτουργιών Ο φόβος της καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

Τι χρειάζεται να γνωρίζει ο ασθενής πριν αποφασίσει τη συμμετοχή του;

Τι χρειάζεται να γνωρίζει ο ασθενής πριν αποφασίσει τη συμμετοχή του; Τι χρειάζεται να γνωρίζει ο ασθενής πριν αποφασίσει τη συμμετοχή του; Χ. Χριστοδούλου Παθολόγος- Ογκολόγος Δ/ντής Β' Ογκολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Metropolitan Ηθική αναγκαιότητα κλινικών μελετών Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩ ΙΚΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΚΩ ΙΚΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΩ ΙΚΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΕ ΡΙΚΟ ΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ' ΑΡΙΘΜ. 216/25-7-2001 ΦΕΚ 167, ΤΕΥΧΟΣ Α ΠΡΟΟΙΜΙΟ Στο κείµενο περιλαµβάνονται οι σηµαντικότερες αρχές που αναφέρονται στη συµπεριφορά των νοσηλευτών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α: ΟΙ ΘΕΜΕΛΙΩ ΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ Ι- ΚΑΙΟΥ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ... 23 1. Πηγές του δικαίου της υγείας... 24 2. Θεμελιώδεις αρχές του δικαίου της υγείας... 27

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΝΤΟΓΟΥΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΝΤΟΓΟΥΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ Η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΝΤΟΓΟΥΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΑΝΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ ΤΟ 56% ΤΩΝ ΘΕΡΑΠΟΝΤΩΝ ΔΕΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΕΙ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ Προοίµιο Στρασβούργο 24.01.2002 Τα Κράτη Μέλη του Συµβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/65-2/

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/65-2/ Αθήνα, 17-04-2012 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/65-2/17-04-2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Ταχ. /νση: ΚΗΦΙΣΙΑΣ 1-3 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210-6475601 FAX: 210-6475628 Α Π Ο Φ Α Σ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας».

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΔΙΟΝΥΣΟΥ Αγιος Στέφανος 30/4/2013 Δ/ΝΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Α.Π. 13372 & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΛΗΡ.: ΛΕΚΑΡΑΚΟΥ Γ. Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η ΠΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ

ΑΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II- Ι ΡΥΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ» ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑΣ ΜΑΓΚΛΑΒΑΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΙΑΤΡΩΝ

ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΙΑΤΡΩΝ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΙΑΤΡΩΝ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Ι. ΣΑΚΕΛΛΙΑΔΗΣ, MD, MSc, MFSSoc ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ, ΕΚΠΑ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ & ΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ, ΣΧΟΛΗΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ, ΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ικαιώματα των ασθενών όσον αφορά τη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη: ερωτήσεις και απαντήσεις

ικαιώματα των ασθενών όσον αφορά τη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη: ερωτήσεις και απαντήσεις ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ (ΜΕΜΟ) Βρυξέλλες, 22 Οκτωβρίου 2013 ικαιώματα των ασθενών όσον αφορά τη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη: ερωτήσεις και απαντήσεις Ένας ηλικιωμένος Γερμανός που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ»

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ «Ο ρόλος της επικοινωνίας/σχέσης µεταξύ γιατρού και ασθενή στην ικανοποίηση του τελευταίου και την ποιότητα των παρεχόµενων υπηρεσιών υγείας: Μελέτη Περίπτωσης ασθενούς µε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ρέθυµνο 11/01/2016 ιεύθυνση :Οικονοµικής ιαχείρισης Αριθ. πρωτ.: 172

Ρέθυµνο 11/01/2016 ιεύθυνση :Οικονοµικής ιαχείρισης Αριθ. πρωτ.: 172 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Ρέθυµνο 11/01/2016 ιεύθυνση :Οικονοµικής ιαχείρισης Αριθ. πρωτ.: 172 Τµήµα :Προµηθειών Ταχ. /νση :Παν/πολη Ρεθύµνου Πληροφορίες :Κ. Καρνιαβούρα Τηλέφωνο :2831077929,

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1. Πεδίο Εφαρμογής AΡΘΡΟ 2. Ευθύνη του Δ.Π.

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1. Πεδίο Εφαρμογής AΡΘΡΟ 2. Ευθύνη του Δ.Π. ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1 Πεδίο Εφαρμογής Ο κώδικας αυτός ισχύει για όλες τις ερευνητικές δραστηριότητες οι οποίες διεξάγονται στο Δ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια έκθεση για τις δραστηριότητες της επιτροπής καταπολέµησης της απάτης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας

Ετήσια έκθεση για τις δραστηριότητες της επιτροπής καταπολέµησης της απάτης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας EL Ετήσια έκθεση για τις δραστηριότητες της επιτροπής καταπολέµησης της απάτης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την περίοδο Ιανουαρίου 2001 - Φεβρουαρίου 2002 14 Μαρτίου 2002 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή......3

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρικός Σύλλογος. Ηρακλείου. Συνέντευξη τύπου

Ιατρικός Σύλλογος. Ηρακλείου. Συνέντευξη τύπου Ιατρικός Σύλλογος Ηρακλείου Συνέντευξη τύπου 01.02.2010 Η πολιτεία τα τελευταία τριάντα χρόνια αδυνατεί ή δεν θέλει, να λάβει αποφάσεις, να κάνει τομές, να δώσει λύσεις σε θέματα που αφορούν την Υγεία.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΑΡΑΠΟΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΑΡΑΠΟΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΑΡΑΠΟΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΩΝ Θεσσαλονίκη 2011 Κανονισµός ιαχείρισης Παραπόνων και Καταγγελιών 1 Επιµέλεια: Χρήστος Ζηλίδης, ιοικητής 3ης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΠΟΥ ΕΠΕΞΕΡΓΑΖΕΤΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΠΟΥ ΕΠΕΞΕΡΓΑΖΕΤΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΥΓΕΙΑΣ 1 ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΠΟΥ ΕΠΕΞΕΡΓΑΖΕΤΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΥΓΕΙΑΣ Ο παρών κώδικας δεοντολογίας αναφέρεται και αφορά τόσο τον υπεύθυνο της επεξεργασίας (κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θέµα Εργασίας: «Η έννοια της ποιότητας στις Υπηρεσίες Υγείας. Αξιολόγηση της ποιότητας των παρεχόµενων υπηρεσιών από τα ηµόσια Νοσοκοµεία στην Ελλάδα και προτάσεις για τη

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική της Coca-Cola Τρία Έψιλον για το HIV/AIDS

Πολιτική της Coca-Cola Τρία Έψιλον για το HIV/AIDS Πολιτική της Coca-Cola Τρία Έψιλον για το HIV/AIDS Περίληψη Βασικό µέληµα της Coca-Cola Τρία Έψιλον αποτελεί η ευηµερία των εργαζοµένων της. Η Εταιρεία αναγνωρίζει ότι οι εργαζόµενοι σε µερικές από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΘΗΝΑ 2012

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΘΗΝΑ 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΘΗΝΑ 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ...4 ΙΚΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΞΩ ΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ:...5 ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΚΑΙ ΚΥΡΩΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΒΑΤΩΝ...5 ΦΟΡΕΙΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοπή σε ογκολογικό τµήµα Ηθικά & Νοµικά ζητήµατα

Ανακοπή σε ογκολογικό τµήµα Ηθικά & Νοµικά ζητήµατα Ανακοπή σε ογκολογικό τµήµα Ηθικά & Νοµικά ζητήµατα Αικατερίνη Π. Ρουµπή MD, MSc, PhD(c) Υπεύθυνη Καρδιολογικού Ιατρείου Ογκολογικής Μονάδας Γ Πανεπιστηµιακής Καρδιολογικής κλινικής ΕΚΠΑ ΓΝΝΘ «Η ΣΩΤΗΡΙΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 14/2012

Α Π Ο Φ Α Σ Η 14/2012 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 01-02-2012 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/168-1/01-02-2012 Α Π Ο Φ Α Σ Η 14/2012 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

22/11/2008. Εκδήλωση- ενημέρωση- συζήτηση. με θέματα. «Ηθική και δεοντολογία στο επάγγελμα του οδοντιάτρου & Νομική προσέγγιση ιατρικής ευθύνης»

22/11/2008. Εκδήλωση- ενημέρωση- συζήτηση. με θέματα. «Ηθική και δεοντολογία στο επάγγελμα του οδοντιάτρου & Νομική προσέγγιση ιατρικής ευθύνης» 22/11/2008 Εκδήλωση- ενημέρωση- συζήτηση με θέματα «Ηθική και δεοντολογία στο επάγγελμα του οδοντιάτρου & Νομική προσέγγιση ιατρικής ευθύνης» Συνδιοργάνωση του Ομίλου Νομικού Προβληματισμού ΈΔΡΑ και της

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ...

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A. Η Δέσμευση της Διοίκησης...3. Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4. Εταιρικές Αξίες Ομίλου ΤΙΤΑΝ... «ΕΤΑΙΡΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ & ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΙΤΑΝ» Μάιος 2008 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν A Η Δέσμευση της Διοίκησης......3 Κυρίαρχος Στόχος του Ομίλου ΤΙΤΑΝ και Κώδικας Δεοντολογίας...4 Εταιρικές Αξίες Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Αθανασίου Γεωργία Μόσχος Παύλος Τσορδιά Ειρήνη Γεωργία Τσορδιάς Δημήτρης Πάτρα,12 Δεκεμβρίου 2012 2 Ευχαριστίες : Ευχαριστούµε πολύ την επιβλέπουσα καθηγήτρια αυτής της εργασίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας

ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας Νοµική Σύµβουλος Ι.Σ.Α. ΙΣΧΥΟΝ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Ήδη από το έτος 1939 ισχύει γενική απαγόρευση κάθε διαφήµισης που σχετίζεται µε την άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM).

Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM). Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM). Η συμμετοχή στη θεραπεία είναι πράξη θάρρους Οι πρώτες καταγραφές συμμετοχής νοσούντων

Διαβάστε περισσότερα

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Υ...Τ. 18.3.09.35 Χαιρετισµός Υπουργού ικαιοσύνης και ηµοσίας Τάξεως Κ. Σοφοκλή Σοφοκλέους Στην παρουσίαση των Αποτελεσµάτων της Έρευνας µε θέµα: «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Φύλου των Κυπρίων

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας εοντολογίας της ιοίκησης. & των Οικονοµικών Υπηρεσιών. της Εθνικής Asset Management Α.Ε..Α.Κ.

Κώδικας εοντολογίας της ιοίκησης. & των Οικονοµικών Υπηρεσιών. της Εθνικής Asset Management Α.Ε..Α.Κ. εοντολογίας της ιοίκησης & των Οικονοµικών Υπηρεσιών της Εθνικής Asset εοντολογίας της I. ΣΚΟΠΟΣ Ο παρών εοντολογίας της ιοίκησης και των Οικονοµικών Υπηρεσιών (εφεξής ) καθορίζει τις βασικές δεοντολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέµα: Η Α ΥΝΑΜΙΑ ΠΡΟΣΚΟΜΙΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΗΛΩΣΕΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΩΣ ΛΟΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοµοτηνή 11/09/2015 Αρ.Πρωτ.: 28808. ΕΡΓΑΣΙΑ: Παροχή Υπηρεσιών Ιατρού Εργασίας στο ΝΠ «ήµος Κοµοτηνής»

Κοµοτηνή 11/09/2015 Αρ.Πρωτ.: 28808. ΕΡΓΑΣΙΑ: Παροχή Υπηρεσιών Ιατρού Εργασίας στο ΝΠ «ήµος Κοµοτηνής» Ταχ. /νση: Πλ. Γ. Βιζυηνού 1 Κοµοτηνή 11/09/2015 Αρ.Πρωτ.: 28808 ΕΡΓΑΣΙΑ: Παροχή Υπηρεσιών Ιατρού Εργασίας στο ΝΠ «ήµος Κοµοτηνής» «Παροχή Υπηρεσιών Ιατρού Εργασίας στο ΝΠ «ήµος Κοµοτηνής» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 Ευθύνη Ιατρού: Πειθαρχική ευθύνη: κυρώσεις για παραβιάσεις των καθηκόντων και των υποχρεώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

«Παροχή Υπηρεσιών Ιατρού Εργασίας στο ΝΠ «Κέντρο Μέριµνας και Αλληλεγγύης ήµου Κοµοτηνής»

«Παροχή Υπηρεσιών Ιατρού Εργασίας στο ΝΠ «Κέντρο Μέριµνας και Αλληλεγγύης ήµου Κοµοτηνής» Κοµοτηνή 27/10/2016 Αρ.Πρωτ.: 3064 ΕΡΓΑΣΙΑ: Παροχή Υπηρεσιών Ιατρού Εργασίας στο ΝΠ «Κέντρο Μέριµνας και Αλληλεγγύης ήµου Κοµοτηνής» «Παροχή Υπηρεσιών Ιατρού Εργασίας στο ΝΠ «Κέντρο Μέριµνας και Αλληλεγγύης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... ΙΧ ΧΙ ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. Τα δικαιώματα του ανθρώπου (droits de l homme,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ερευνητική Στρατηγική

Η Ερευνητική Στρατηγική Η Ερευνητική Στρατηγική Ο τομέας της Υγείας Η σύγχρονη έρευνα στον τομέα της υγείας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης σκοπεύει να εξασφαλίσει την πρόσβαση όσων ζουν στα κράτημέλη σε υγειονομική περίθαλψη υψηλής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

1. Συνιστάται Εθνική Επιτροπή για τα δικαιώµατα του ανθρώπου. η οποία υπάγεται στον Πρωθυπουργό.

1. Συνιστάται Εθνική Επιτροπή για τα δικαιώµατα του ανθρώπου. η οποία υπάγεται στον Πρωθυπουργό. Νόµος 2667/1998 Εθνική επιτροπή δικαιωµάτων του ανθρώπου Άρθρο 1: Σύσταση και αποστολή ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α' ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ 1. Συνιστάται Εθνική Επιτροπή για τα δικαιώµατα του ανθρώπου.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 21.3.2013 COM(2013) 152 final 2013/0085 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την εξουσιοδότηση των κρατών μελών να κυρώσουν, προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Συνήγορος του Πολίτη και η συμβολή του για την ευημερία και αξιοπρέπεια των ατόμων με άνοια

Ο Συνήγορος του Πολίτη και η συμβολή του για την ευημερία και αξιοπρέπεια των ατόμων με άνοια Ο Συνήγορος του Πολίτη και η συμβολή του για την ευημερία και αξιοπρέπεια των ατόμων με άνοια Τριανταφύλλου Καλλιόπη Αικατερίνη Ειδική Επιστήμονας Συνήγορος του Πολίτη Νευρογνωστικές διαταραχές (neurocognitive

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΙI

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΙI ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΙI Ταχ. Δ/νση : Πειραιώς 40 Ταχ.Κώδικας : 101 82 - Αθήνα TELEFAX : Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΆΡΘΡΟ 1 ΣΚΟΠΟΣ. (άρθρο 1 και άρθρο 12 της οδηγίας)

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΆΡΘΡΟ 1 ΣΚΟΠΟΣ. (άρθρο 1 και άρθρο 12 της οδηγίας) ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ 2010/41/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 7 Ης ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 Για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που ασκούν αυτοτελή

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - EDITORIAL Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο Ο όρος υγεία και ασφάλεια στην εργασία αφορά τις συνθήκες και τους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη 23 Μαΐου, «Τίποτα δεν είναι καλό ή κακό η σκέψη το κάνει έτσι», όπως. διαπίστωσε ο Άμλετ στο ομώνυμο έργο του Shakespeare, όταν

Τετάρτη 23 Μαΐου, «Τίποτα δεν είναι καλό ή κακό η σκέψη το κάνει έτσι», όπως. διαπίστωσε ο Άμλετ στο ομώνυμο έργο του Shakespeare, όταν ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΚΥΠΡΟΥ κ. ΑΝΔΡΕΑ ΠΕΤΡΙΔΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΤΩΝ ΛΟΑΤ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Τετάρτη 23 Μαΐου, 2012 «Τίποτα

Διαβάστε περισσότερα

Eνα από τα βασικά προβλήματα στη λειτουργία Νοσοκομείου ΕΣΥ μέχρι σήμερα ή-

Eνα από τα βασικά προβλήματα στη λειτουργία Νοσοκομείου ΕΣΥ μέχρι σήμερα ή- ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 85 ΤO KANONIΣTIKO ΠΛAIΣIO ΛEITOYPΓIAΣ NOΣOKOMEIOY ΕΣΥ Της: Ελισάβετ-Αθανασίας Αλεξιάδου Α. Εισαγωγικά Eνα από τα βασικά προβλήματα στη λειτουργία Νοσοκομείου ΕΣΥ μέχρι σήμερα ή- ταν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Greek Rights and Responsibilities Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Περιεχόμενα Η Περίθαλψη της Υγείας σας Τα Δικαιώματα & οι Υποχρεώσεις σας...3 Πρόσβαση Έχετε το δικαίωμα σε υγειονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Σχετ.: Η υπ αριθ. Α23/ (ΑΔΑ: 6ΣΖΗ Φ3Ζ) απόφαση Διοικητή του ΠΓΝ Λάρισας ΓΝ Λάρισας «Κουτλιμπάνειο & Τριανταφύλλειο».

ΠΡΟΣ: Σχετ.: Η υπ αριθ. Α23/ (ΑΔΑ: 6ΣΖΗ Φ3Ζ) απόφαση Διοικητή του ΠΓΝ Λάρισας ΓΝ Λάρισας «Κουτλιμπάνειο & Τριανταφύλλειο». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ 5η Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας & Στερεάς Ελλάδας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ «ΚΟΥΤΛΙΜΠΑΝΕΙΟ & ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΕΙΟ» Περιοχή Μεζούρλο,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Copyright 2010 Τόμος 9 ος, Τεύχος 4 ο, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2010

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Copyright 2010 Τόμος 9 ος, Τεύχος 4 ο, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2010 www.vima-asklipiou.gr Σελίδα 394 ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Ανάγκες νοσηλευομένων ασθενών με στεφανιαία νόσο Κ ατά τις τελευταίες δεκαετίες, λόγω της αύξησης του προσδόκιμου της επιβίωσης των ασθενών με στεφανιαία

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Δρ Πέτρος Κολοβός Ειδικό Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό Η Συμμετοχή στη Φροντίδα Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ κ. ΦΑΝΗΣ ΠΑΛΛΗ ΠΕΤΡΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ κ. ΦΑΝΗΣ ΠΑΛΛΗ ΠΕΤΡΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ κ. ΦΑΝΗΣ ΠΑΛΛΗ ΠΕΤΡΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙ Α ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ «e-πιμενω» Θέµα ηµερίδας:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ. «Για την ενσωµάτωση των Οδηγιών 2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ. «Για την ενσωµάτωση των Οδηγιών 2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Β ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΝΟΜΩΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Για την ενσωµάτωση των Οδηγιών 2010/64/ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΚΑΙ ΜΑΙΩΝ CYPRUS NURSES AND MIDWIVES ASSOCIATION Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 Κανονισμοί δυνάμει της παραγράφου (στ) του άρθρου 22 ΚΩΔΙΚΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... Συντομογραφίες..

Περιεχόμενα. Πρόλογος... Συντομογραφίες.. Πρόλογος...... Συντομογραφίες.. ΙΧ ΧΙΧ 1. Εισαγωγή Ι. Συναίνεση του ασθενούς και ατομικό δικαίωμα προστασίας της υγείας... 1 ΙΙ. Νομοθετικό πλαίσιο της συναίνεσης του ασθενούς. 6 ΙΙΙ. Η σημασία του Κώδικα

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 53/2012

Α Π Ο Φ Α Σ Η 53/2012 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 26-04-2012 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3072/26-04-2012 Α Π Ο Φ Α Σ Η 53/2012 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Υγείας

Κοινωνιολογία της Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Κοινωνιολογία της Υγείας Ενότητα 13 : Η σχέση ασθενούς ιατρού Μαίρη Γκούβα 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Νοσηλευτικής Κοινωνιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα Θέμα: Θρησκευτική Ελευθερία Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα αναφορικά με το περιεχόμενο του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας

Διαβάστε περισσότερα

Με το παρόν σας υποβάλουµε τις παρατηρήσεις της ΑΠ ΠΧ επί του σχεδίου κανονισµού της Α ΑΕ σχετικά µε τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών.

Με το παρόν σας υποβάλουµε τις παρατηρήσεις της ΑΠ ΠΧ επί του σχεδίου κανονισµού της Α ΑΕ σχετικά µε τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών. ιεύθυνση Γραµµατείας Αθήνα, 17.05.2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3409 Προς Αρχή ιασφάλισης Απορρήτου των Επικοινωνιών (Α ΑΕ) Ιερού Λόχου 3, Μαρούσι 151 24, Αθήνα Email: kanonismos@adae.gr. ΘΕΜΑ: Παρατηρήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: Ενηµέρωση Πληροφόρηση υποψηφίων σε διαδικασίες πρόσληψης προσωπικού σε φορείς της δηµόσιας διοίκησης βάσει του ν. 2190/1994 Βοηθός Συνήγορος του

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Ελένη Δημητρίου Ψυχολόγος Λειτουργός Έγκαιρης Παιδικής Παρέμβασης Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Επιτροπή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων

Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων Αναστάσιος K. Καντιάνης Dr. jur. - Δικηγόρος Αλλαγή ιατρικού στόχου επί: Ασθενών προχωρημένου

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας ορθής διοικητικής συμπεριφοράς για το προσωπικό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων

Κώδικας ορθής διοικητικής συμπεριφοράς για το προσωπικό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων Κώδικας ορθής διοικητικής συμπεριφοράς για το προσωπικό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων Ενοποιημένη έκδοση Θεσπίστηκε με την απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου MB/11/2008 της 14ης Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 65/2012

Α Π Ο Φ Α Σ Η 65/2012 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, $$202$$ Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/2754-1/17-05-2012 Α Π Ο Φ Α Σ Η 65/2012 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4. Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.2000 Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χειριστής: Γιώργος Καµίνης

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων

Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων ηµήτρη Ρέππα στο διεθνές Συνέδριο µε θέµα: Εργαλεία για την εφαρµογή των ευρωπαϊκών οδηγιών στον τοµέα της υγείας στην εργασία το παράδειγµα του χηµικού

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 38/2014

Α Π Ο Φ Α Σ Η 38/2014 Αθήνα, 21-03-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1860/21-03-2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 38/2014 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αναπληρωτής Υπουργός Υγείας

Ο Αναπληρωτής Υπουργός Υγείας ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Αθήνα, 10-2-2017

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη Αριθ. Πρωτ. : ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Η ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΡΙΑ ΓΙΑΝΝΟΥΤΣΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ

Θεσσαλονίκη Αριθ. Πρωτ. : ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Η ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΡΙΑ ΓΙΑΝΝΟΥΤΣΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ 7 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 3 ης ΥΠΕ. (ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ) ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» - Ψ.Ν.Θ. Οργανική Μονάδα Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη 18-11-2015 Αριθ. Πρωτ. : 20681

Διαβάστε περισσότερα

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ 05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ Η αρχή της ισότητας είναι άρρηκτα συνυφασµένη µε την πολιτική και την ατοµική ελευθερία, στις οποίες θεµελιώνεται η έννοια της ηµοκρατίας. Σε όλα τα δηµοκρατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΉ ΚΑΤΆ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΙΣΑΛΛΟ ΟΞΊΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΉ ΚΑΤΆ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΙΣΑΛΛΟ ΟΞΊΑΣ CRI(97)36 Version grecque Greek version ΕΥΡΩΠΑΪΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΉ ΚΑΤΆ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΙΣΑΛΛΟ ΟΞΊΑΣ ΣΎΣΤΑΣΗ ΓΕΝΙΚΉΣ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΤΗΣ ECRI ΑΡΙΘ. 2: ΕΙ ΙΚΕΥΜΈΝΑ ΣΏΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΈΜΗΣΗ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΎ, ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος 2014-2015. Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος 2014-2015. Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόγραμμα Μαθημάτων Ακαδ. Έτος 2014-2015 Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική Ενότητα Διδάσκων / Διδάσκουσα ΜΑΘΗΜΑ 1ο 30/09/2014 Η έννοια της Βιο-ηθικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ

ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ Στην Ειδική Επιτροπή για την επεξεργασία και εξέταση του Σχεδίου Νόµου "Κύρωση της Συνθήκης της Λισαβόνας που τροποποιεί τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

"Η Μεγάλη Κραυγή» του ψυχολόγου

Η Μεγάλη Κραυγή» του ψυχολόγου Ελεονώρα Παντούλα Ψυχολόγος Α.Π.Θ. MSc. Αντιμετώπιση του πόνου, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων "Η Μεγάλη Κραυγή» του ψυχολόγου Η Μεγάλη κραυγή του ψυχολόγου Μονεμβασιά, 10-10-2015 27 ο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΩΝ ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Υιοθετήθηκε ομόφωνα από την Ολομέλεια του ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΩΝ στις 30 Νοεμβρίου 2007, με τροποποιήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΠ. ΦΙΛΙΩΤΗ, Προέδρου Συνδέσµου Φαρµακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος

ΟΜΙΛΙΑ ΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΠ. ΦΙΛΙΩΤΗ, Προέδρου Συνδέσµου Φαρµακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος Κυρίες και κύριοι, Τα δύο θέµατα του Healthworld 2007 οι «Τεχνολογίες αιχµής και καινοτοµίες στη ιαχείριση του Συστήµατος Υγείας» καθώς και η «Πολιτική Φαρµάκου στη ηµογραφικά Πάσχουσα Ελλάδα» - αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Άρθρο 1: Αντικείμενο Δομής Το Γραφείο Κεντρικών Δράσεων Πρακτικής Άσκησης (Γραφείο Π.Α.) αποτελεί μία από

Διαβάστε περισσότερα