Πρότυπα Ποιότητας Φαρμακευτικής Υπηρεσίας στην Ογκολογία. (QuapoS 4) Μετάφραση από: Σταυρούλα Θεοφάνους-Κιτηρή

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πρότυπα Ποιότητας Φαρμακευτικής Υπηρεσίας στην Ογκολογία. (QuapoS 4) Μετάφραση από: Σταυρούλα Θεοφάνους-Κιτηρή"

Transcript

1 1 Πρότυπα Ποιότητας Φαρμακευτικής Υπηρεσίας στην Ογκολογία (QuapoS 4) Σεπτέμβριος 2009 Μετάφραση από: Σταυρούλα Θεοφάνους-Κιτηρή

2 2 1. Προσωπικό 1.1. Προσωπικό που έρχεται σε επαφή με τα κυτταροστατικά φάρμακα Το προσωπικό που έρχεται σε επαφή με τα κυτταροστατικά φάρμακα κατά τη λειτουργία του φαρμακείου περιλαμβάνει: Φαρμακευτικό προσωπικό: Φαρμακοποιοί και εκπαιδευόμενοι φαρμακοποιοί Τεχνικοί φαρμακείου και εκπαιδευόμενοι τεχνικοί φαρμακείου Βοηθοί φαρμακείου Μηχανικοί φαρμακείου Προσωπικό καθαρισμού Μη-φαρμακευτικό προσωπικό: Βοηθητικό προσωπικό φαρμακείου Άλλο εξειδικευμένο προσωπικό εργοδοτούμενο από το φαρμακείο Φαρμακευτικοί αντιπρόσωποι φαρμάκων Αποθηκάριοι Προσωπικό καθαρισμού Κλητήρες-Αχθοφόροι 1.2. Προσωπικό στην προετοιμασία των κυτταροστατικών φαρμάκων Οι κατηγορίες προσωπικού που εργάζονται στο τμήμα ανασύστασης κυτταροστατικών φαρμάκων περιλαμβάνουν: Προσωπικό φαρμακείου: Φαρμακοποιοί και εκπαιδευόμενοι φαρμακοποιοί Τεχνικοί φαρμακείου και άτομα που εκπαιδεύονται ως τεχνικοί φαρμακείου Βοηθοί φαρμακείου Μηχανικοί φαρμακείου Μη-φαρμακευτικό προσωπικό: Βοηθητικό προσωπικό φαρμακείου Επαγγελματίες εργοδοτούμενοι από το φαρμακείο Προσωπικό υπεύθυνο στις πωλήσεις φαρμάκων Προσωπικό καθαρισμού Προσωπικό συντήρησης Μόνο φαρμακευτικό προσωπικό πρέπει να εργοδοτείται στη διάλυση των κυτταροστατικών φαρμάκων. Προτού το προσωπικό ξεκινήσει την εργασία του, πρέπει να είναι επαρκώς ενημερωμένο και εκπαιδευμένο για τις διαδικασίες άσηπτης τεχνικής και για το χειρισμό των επικίνδυνων ουσιών. Τα πρότυπα ποιότητας πρέπει να συζητούνται με όλους τους υπαλλήλους έτσι ώστε το προσωπικό να κατανοήσει τα προβλήματα που σχετίζονται με τη φαρμακευτική υπηρεσία στην ογκολογία Εκτίμηση κινδύνου, κανονισμοί εργασίας και οδηγίες Πριν την έναρξη λειτουργίας μίας μονάδας διάλυσης κυτταροστατικών φαρμάκων, οι κίνδυνοι από το χειρισμό των κυτταροστατικών φαρμάκων πρέπει να εκτιμούνται και να καταγράφονται (ασφάλεια στη βιομηχανία, κανονισμοί που διέπουν τις επικίνδυνες ουσίες). Βάσει των ευρημάτων αυτών όλοι οι εργαζόμενοι πρέπει καθοδηγούνται. Επιπλέον εκτός από τα άτομα που προετοιμάζουν τα κυτταροστατικά φάρμακα, όλοι οι υπαλλήλοι που έρχονται σε επαφή με κυτταροστατικά φάρμακα πρέπει να καθοδηγούνται, σύμφωνα με τους κανονισμούς που διέπουν τις επικίνδυνες ουσίες (s. 3 GefStoffV) όπως για παράδειγμα, το προσωπικό καθαρισμού και το προσωπικό που ασχολείται με τη μεταφορά φαρμάκων.

3 3 Οι οδηγίες που δίδονται πρέπει να είναι ανάλογες με την κατηγορία του προσωπικού. Ανάλογα με τις εκτιμούμενες απαιτήσεις για κάθε κατηγορία, πρέπει να περιλαμβάνονται τα ακόλουθα θέματα: δράση των φαρμάκων σωστός χειρισμός κυτταροστατικών φαρμάκων κίνδυνοι και μέτρα προστασίας εργασία κάτω από άσηπτες συνθήκες σε άσηπτο περιβάλλον απόρριψη μολυσμένων υλικών και υπολοίπων στο φιαλίδιο κυτταροστατικών φαρμάκων Προληπτική ιατρική επαγγελματικής έκθεσης διαδικασίες για αντιμετώπιση ατυχημάτων Αυτές οι οδηγίες πρέπει να επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο (s. 20 (2) GefStoffV). Επιπλέον, πρέπει να ετοιμάζονται γραπτές οδηγίες εργασίες ειδικά για τον κάθε εργασιακό χώρο (s. 20 (1) GefStoffV). Τα κυτταροστατικά φάρμακα ταξινομούνται ανάλογα με τις ιδιότητες τους και συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο των φαρμάκων με τις επικίνδυνες ουσίες(s. 16 (3a) GefStoffV). Αυτός ο κατάλογος πρέπει να αναθεωρείται και να επιθεωρείται τουλάχιστον μία φορά το χρόνο έτσι ώστε να συμφωνεί με τις βασικές αλλαγές. Σε περίπτωση που έχουν γίνει αλλαγές πρέπει να γίνεται νέα τεκμηριωμένη εκτίμηση του κινδύνου. Τα ατυχήματα πρέπει να καταγράφονται σε πρωτόκολλο καταγραφής ατυχημάτων. Σε περίπτωση τραυματισμού ατόμου από το προσωπικό, s ff. RVO (προβλεπόμενο από τον νόμο όργανο) απαιτείται επιπρόσθετα το ατύχημα να καταγράφεται στο βιβλίο καταγραφής πρώτων βοηθειών (μικροί τραυματισμοί, ανικανότητα εργασίας για περίοδο λιγότερη από τρεις μέρες) ή να ειδοποιείται το αρμόδιο ασφαλιστικό σώμα που προβλέπει ο νόμος Μονιμότητα στο χώρο εργασίας Καλά εκπαιδευμένοι μόνιμοι υπαλλήλοι πρέπει να είναι διαθέσιμοι σε επαρκή αριθμό για το σκοπό της προετοιμασίας των κυτταροστατικών φαρμάκων. Πρέπει να αποφεύγεται η μονιμότητα στη θέση εργασίας στην κεντρική περιοχή διάλυσης των κυτταροστατικών φαρμάκων. Σύμφωνα όμως με s. 36 (6) GefStoffV, ο αριθμός των ατόμων που ενδεχομένως εκτίθεται στα κυτταροστατικά φάρμακα πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο Προληπτική ιατρική επαγγελματικής έκθεσης Οι υπαλλήλοι που εργάζονται στη μονάδα διάλυσης κυτταροστατικών φαρμάκων εκτίθενται σε φάρμακα τα οποία είναι δυνητικά καρκινογόνα, μεταλλαξιογόνα και τερατογόνα. Πρέπει να προσφέρεται στο προσωπικό τακτικός ιατρικός έλεγχος λαμβάνοντας υπόψη όλες τις παραμέτρους που αφορούν τη θέση εργασίας. Αυτοί οι ελέγχοι περιλαμβάνουν: 1. Αρχική εξέταση πριν την εργοδότηση. 2. Επανεξέταση κατά τη διάρκεια της εργοδότησης σε διαστήματα 1 με 2 χρόνια. 3. Εξετάσεις μετά από απαίτηση του υπαλλήλου εάν υπάρχει υπόνοια προβλήματος στην υγεία που σχετίζεται με την εργασία του. Συστίνεται οι εξετάσεις επανεκτίμησης να περιλαμβάνουν βιολογικές μετρήσεις για έλεγχο της αποτελεσματικότητας των λαμβανομένων προστατευτικών μέτρων. Η έκθεση στα κυτταροστατικά φάρμακα πρέπει να καταγράφεται από τον εργοδότη σε ειδικό έντυπο. Η καταγραφή πρέπει να περιλαμβάνει τον τύπο και την ποσότητα των κυτταροστατικών φαρμάκων που χρησιμοποιήθηκαν και την συχνότητα έκθεσης για κάθε εργαζόμενο που χειρίζεται τα φάρμακα αυτά. Επιπλέον, πρέπει να διασφαλίζεται η συνεχής χρήση των τεχνικών και ατομικών προστατευτικών μέτρων με την εφαρμογή

4 4 κατευθυντήριων γραμμών αναφορικά με την ανασύσταση, την απόρριψη και τον καθαρισμό των κυτταροστατικών φαρμάκων, καθώς και των ατυχημάτων με κυτταροστατικά φάρμακα και τον άμεσο χειρισμό τους Εκπαίδευση, συνεχής επιμόρφωση και επαγγελματική εξειδίκευση των υπαλλήλων Ο στόχος της εκπαίδευσης, της συνεχούς επιμόρφωσης και της επαγγελματικής εξειδίκευσης είναι να εφοδιάσει το προσωπικό με θεωρητική γνώση και πρακτικές ικανότητες Θεωρητική γνώση: Μέτρα και κανονισμοί Ασφαλής χειρισμός επικίνδυνων ουσιών Επικίνδυνες ουσίες και προστατευτικά μέτρα Πρόληψη ατυχημάτων και άμεση αντιμετώπιση Αντιμετώπιση επείγουσας ιατρικής κατάστασης Απόρριψη μολυσμένων υλικών Φάρμακα και δοσολογικά σχήματα Σταθερότητα και ασυμβατότητα Εργασία κάτω από άσηπτες συνθήκες Δράσεις φαρμάκων και φαρμακολογία Κλινική Φαρμακευτική Παθολογία Υπηρεσιακές και οργανωτικές ευθύνες Διασφάλιση ποιότητας Προστατευτικός ατομικός εξοπλισμός Πρακτική εκπαίδευση: Χειρισμός προϊόντων μετά την παραλαβή τους Άσηπτη τεχνική και αξιολόγηση της κάτω από συνθήκες προσομοίωσης της ανασύστασης των κυτταροστατικών φαρμάκων. Χειρισμός αναλώσιμων αντικειμένων Προσομοίωση των ατυχημάτων και της άμεσης αντιμετώπισης τους Έλεγχος συνταγών κυτταροστατικών φαρμάκων Χειρισμός των διαφόρων συστημάτων καταγραφής Συσκευασία, διανομή και απόρριψη Χειρισμός του σέτ καθαρισμού μολύνσεων από κυτταροστατικά φάρμακα Εκπαίδευση νέου προσωπικού Η εκπαίδευση νέου προσωπικού στην ανασύσταση κυτταροστατικών φαρμάκων πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή αφού ο χειρισμός των αντινεοπλασματικών φαρμάκων ενέχει σημαντικό κίνδυνο τόσο για τα άτομα τα οποία χειρίζονται τα φάρμακα αυτά όσο και για την ασφάλεια του προϊόντος. Η εκπαίδευση προϋποθέτει το σχεδιασμό του απαιτούμενου χρόνου και περιεχομένου και πρέπει να γίνεται με βάση προκαθορισμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα Συνεχής επιμόρφωση και επαγγελματική εξειδίκευση του προσωπικού Στόχος των προγραμμάτων συνεχούς εκπαίδευσης και επαγγελματικής εξειδίκευσης είναι η ενημέρωση του προσωπικού για τις τελευταίες εξελίξεις στην επιστήμη και στην τεχνολογία.

5 5 Προσωπικό το οποίο εργάζεται στο τμήμα ανασύστασης κυτταροστατικών φαρμάκων πρέπει να εκπαιδεύεται κάθε χρόνο για τους κανονισμούς που διέπουν τις επικίνδυνες ουσίες. Επιπλέον πρέπει να έχει την ευκαιρία συμμετοχής σε εσωτερικά καθώς και εξωτερικά προγράμματα συνεχούς ενημέρωσης. Δίπλωμα παρακολούθησης πρέπει να πιστοποιεί τη συμμετοχή τους. Οι ευκαιρίες που προσφέρονται για εξειδίκευση στον τομέα της ογκολογίας πρέπει να αξιοποιούνται. 2. Κεντρική Μονάδα Διάλυσης Κυτταροστατικών Φαρμάκων Μία κεντρική μονάδα διάλυσης κυτταροστατικών φαρμάκων (CMR, καρκινογόνα, μεταλλαξιογόνα και τερατογόνα) πρέπει να προτιμάται έναντι της διάλυσης τους σε πολλά τμήματα. (TRGS 525, (1)) 2.1. Χώροι και εξοπλισμός Η προετοιμασία των κυτταροστατικών φαρμάκων πρέπει να γίνεται σε απομονωμένο και ευκρινώς σημασμένο καθαρό δωμάτιο (clean-room). Πρέπει να τηρούνται οι προδιαγραφές που πρέπει να έχουν τα δωμάτια εργασίας. Επιπλέον απαιτείται ξεχωριστό δωμάτιο ως χώρος αλλαγής της ενδυμασίας του προσωπικού. Το δωμάτιο πρέπει να έχει δύο πόρτες με ελεγχόμενο σύστημα ανοίγματος με τρόπο ώστε μόνο μία απ αυτές να ανοίγει κάθε φορά και ποτέ ταυτόχρονα (air lock). Η πρόσβαση στον κυρίως χώρο εργασίας πρέπει να γίνεται μόνο μέσω αυτού του συστήματος (air lock). Τα δωμάτια αυτά δεν πρέπει να απέχουν πολύ από τα υπόλοιπα δωμάτια του φαρμακείου. Επιπρόσθετα του βιολογικού θαλάμου ασφαλείας (βλέπε τμήμα 2.2. Σύστημα εξαερισμού δωματίου), η περιοχή εργασίας είναι εξοπλισμένη με έπιπλα και άλλα υλικά που σχετίζονται με την προετοιμασία και καταγραφή. Ο υπόλοιπος εξοπλισμός του δωματίου πρέπει να καθορίζεται βάσει σχεδίου και να περιορίζεται στο ελάχιστο απαραίτητο Σύστημα εξαερισμού δωματίου 1. Πρέπει να χρησιμοποιείται βιολογικός θάλαμος ασφαλείας τύπου H (ή άλλου τύπου, π.χ. με απομονωμένη περιοχή εργασίας ), τύπος ο οποίος είναι σύμφωνος με DIN ως θάλαμος κάθετης νηματικής ροής (LAF). Προτιμούνται οι βιολογικοί θαλάμοι ασφαλείας κυτταροστατικών φαρμάκων με επιπρόσθετα φίλτρα HEPA. 2. Σαν επιπρόσθετο μέτρο προστασίας πρέπει να εγκαθίσταται σύστημα εξώθησης του αέρα. 3. Εάν για τεχνικούς λόγους δεν είναι εφικτή η εγκατάσταση συστήματος εξώθησης του αέρα, τότε επιβάλλεται η χρήση θαλάμου κάθετης νηματικής ροής με δύο επίπεδα φίλτρων HEPA πριν την επαναφορά του αέρα στο δωμάτιο εργασίας. Εάν ο βιολογικός θάλαμος ασφαλείας λειτουργεί με ανακυκλώμενο αέρα, οι αλλαγές του αέρα δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 8, και πρέπει να τηρούνται όλοι οι κανονισμοί του BuBAV. 4. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να εγκαθίσταται σύστημα εξαερισμού που να παρέχει επαρκώς κλιματιζόμενο και καθαρό αέρα μέσα στο δωμάτιο σύμφωνα με DIN 1946 για αναπλήρωση του εξωθούμενου αέρα σύμφωνα με TRGS 560 and ArbStättV, χωρίς να επηρεάζεται η προστατευτική λειτουργία του βιολογικού θαλάμου ασφαλείας. Η ταχύτητα του εισερχόμενου αέρα δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 0.2 m/s. 3. Προετοιμασία κυτταροστατικών φαρμάκων 3.1. Χειρισμός των παραλαμβανομένων κυτταροστατικών φαρμάκων

6 6 Μόνο στο εκπαιδευμένο προσωπικό του φαρμακείου πρέπει να επιτρέπεται να παραλαμβάνει κιβώτια κυτταροστατικών φαρμάκων. Κιβώτια με συσκευασίες κυτταροστατικών φαρμάκων που παρουσιάζουν βλάβη πρέπει να ανοίγονται σε απομονωμένη περιοχή και το προσωπικό να φορά προστατευτική ποδιά. Σπασμένοι περιέκτες κυτταροστατικών φαρμάκων, μολυσμένες συσκευασίες ή άλλες βλάβες πρέπει να καταγράφονται και να αναφέρονται στον κατασκευαστή και στο τμήμα επαγγελματικής ασφάλειας. Το αίτιο της βλάβης πρέπει να αξιολογείται και να απομακρύνεται όσο πιο σύντομα γίνεται Ατομικός προστατευτικός εξοπλισμός Οι κανονισμοί και κατευθυντήριες γραμμές που ισχύουν (GefStoffV(hazardous substances regulations), TRGS (technical rules for hazardoussubstances) 525, Cytostatics Directive of the Länder, regulations and leaflets of the BGW / GUV ) ορίζουν ρητά τη χρήση του ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού από τους υπαλλήλους που εργάζονται σε τμήματα με κυτταροστατικά φάρμακα. Ο ατομικός προστατευτικός εξοπλισμός πρέπει να είναι σύμφωνος με τα Ευρωπαϊκά πρότυπα (Communaute Europe enne) και πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην εκτίμηση του κινδύνου. Το προσωπικό το οποίο συλλέγει τα φάρμακα για τη διαδικασία της ανάμιξης τους καθώς και το προσωπικό το οποίο συσκευάζει το τελικό προϊόν προς χορήγηση πρέπει επίσης να φορά τα απαραίτητα προστατευτικά μέτρα. Ο προστατευτικός ατομικός εξοπλισμός περιλαμβάνει: Προστατευτική ποδιά (με μακριά κλειστά μανίκια με λάστιχο) Προστατευτικά γάντια και σε ειδικές περιπτώσεις: Μάσκα προσώπου με ενσωματωμένο φίλτρο Προστατευτικά γυαλιά Καλύμματα παπουτσιών Οι ειδικές περιπτώσεις είναι: Καθαρισμός του βιολογικού θαλάμου ασφαλείας Καθαρισμός μετά από διασπορά κυτταροστατικών φαρμάκων Αλλαγή φίλτρου του βιολογικού θαλάμου ασφαλείας Το είδος του ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού επιλέγεται βάσει του εκτιμούμενου κινδύνου του εργασιακού χώρου Προστατευτική ποδιά Η προστατευτική ποδιά πρέπει να είναι αρκετά μακριά (να καλύπτει τους μηρούς) και κλειστή στο μπροστινό μέρος του σώματος μέχρι το λαιμό. Η ποδιά πρέπει να έχει μακριά μανίκια με λάστιχο. Πρέπει να αποτρέπει την απορρόφηση υγρών ειδικά στα εκτεθειμένα μέρη. Για λόγους προστασίας του προϊόντος πρέπει να είναι αποστειρωμένη και να είναι κατασκευασμένη από πυκνό υλικό το οποίο δεν αποβάλλει σωματίδια Γάντια μίας χρήσης για προστασία κατά τη διάρκεια της διάλυσης των κυτταροστατικών φαρμάκων Το προσωπικό πρέπει να φορά ειδικά γάντια ή συνδυασμούς γαντιών τα οποία να αλλάζονται συχνά και επίσης στις περιπτώσεις που έρθουν σε επαφή με κυτταροστατικά φάρμακα.

7 Προστασία αναπνευστικού, προστατευτικά γυαλιά, καλύμματα παπουτσιών Σε ειδικές περιπτώσεις για αποφυγή της έκθεσης κατά το χειρισμό κυτταροστατικών φαρμάκων απαιτείται εκτός από την προστατευτική ποδιά και τα γάντια το προσωπικό να φορά επιπρόσθετα, μάσκα με ενσωματωμένο φίλτρο, προστατευτικά γυαλιά και καλύμματα παπουτσιών. Αυτά τα επιπλέον προστατευτικά μέτρα είναι απαραίτητα για τον καθαρισμό του βιολογικού θαλάμου ασφαλείας, τον καθαρισμό μετά από διασπορά κυτταροστατικών φαρμάκων και κατά τη διάρκεια της αλλαγής του φίλτρου στο βιολογικό θάλαμο ασφαλείας. Για την προστασία του αναπνευστικού συστήματος πρέπει να χρησιμοποιείται μάσκα με ενσωματωμένο φίλτρο η οποία να συμβαδίζει με DINEN 149. Τα προστατευτικά γυαλιά πρέπει να παρέχουν προστασία της όρασης και επιπλέον να μπορούν να φορεθούν πάνω από γυαλιά μυωπίας. Τα καλύμματα παπουτσιών πρέπει να είναι αδιαπέραστα από υγρά και να καλύπτουν εάν είναι δυνατόν ολόκληρο το πόδι Εξοπλισμός για την παρασκευή των κυτταροστατικών φαρμάκων Τεχνικός εξοπλισμός για την παρασκευή των κυτταροστατικών φαρμάκων Για την διασφάλιση των ελαχίστων προτύπων ασφάλειας για την προετοιμασία των κυτταροστατικών φαρμάκων, είναι απαραίτητη η χρήση κατάλληλου τεχνικού εξοπλισμού (TRGS 525). Αυτό πρέπει να συμφωνεί με τις απαιτήσεις Medizinproduktegesetz (MPG) (νόμος για τις ιατρικές συσκευές). Επιπρόσθετα, τα χρησιμοποιούμενα υλικά πρέπει να ικανοποιούν τα ειδικά κριτήρια που σχετίζονται με την προετοιμασία των κυτταροστατικών φαρμάκων. Όλος ο εξοπλισμός πρέπει να είναι αποστειρωμένος, ή να απολυμαίνεται πριν τη χρήση του. Η ποιότητα του ιατρικού εξοπλισμού πρέπει να επιθεωρείται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Ο τεχνικός εξοπλισμός πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη στην εκτίμηση του κινδύνου Αντλίες έγχυσης για τη χορήγηση κυτταροστατικών φαρμάκων Οι ιατρικές συσκευές πρέπει να εγκαθίστανται, να λειτουργούν και να χρησιμοποιούνται μόνο για το σκοπό που προορίζονται σύμφωνα με τον νόμο για τις ιατρικές συσκευές και τις σχετικές νομοθεσίες, και σύμφωνα με τις γενικά αναγνωρισμένες τεχνικές απαιτήσεις περί επαγγελματικής ασφάλειας και τη πρόληψης ατυχημάτων Άσηπτη τεχνική Η άσηπτη τεχνική περιλαμβάνει όλα τα συντονισμένα, απαραίτητα βήματα που οδηγούν στην παρασκευή ενός στείρου προϊόντος με χρησιμοποίηση όλων των ιδανικών συνθηκών για μείωση των σπόρων και αποφυγή της μικροβιακής μόλυνσης. Η διαδικασία της προετοιμασίας των κυτταροστατικών φαρμάκων επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα του προϊόντος Αξιολόγηση της άσηπτης τεχνικής Αξιολόγηση Η παραγωγή των κυτταροστατικών φαρμάκων σε βιολογικό θάλαμο ασφαλείας, αποτελεί μία άσηπτη προετοιμασία φαρμάκων της οποίας η διαδικασία πρέπει να αξιολογείται. Επιβάλλεται συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Φαρμακοποιία όσο αφορά τα φάρμακα για παρεντερική χρήση. Η αξιολόγηση είναι δυνατή μόνο διαμέσου της επιθεώρησης της συνολικής διαδικασίας εργασίας και των συνθηκών κάτω από τις οποίες γίνεται η παρασκευή π.χ. πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ακόλουθοι παράγοντες:

8 8 1. τα δωμάτια όσο αφορά την καθαριότητα και υγιεινή τους 2. ο βιολογικός θάλαμος ασφαλείας (LAF κάθετης νηματικής ροής) 3. τα υλικά εργασίας 4. οι πρώτες ύλες 5. η μέθοδος άσηπτης παραγωγής Η αξιολόγηση ή έλεγχος αξιοπιστίας ολόκληρης της διαδικασίας περιλαμβάνει την συλλογή και επεξεργασία όλων των στοιχείων, τα οποία προκύπτουν από τις διαδικασίες επιθεώρησης, που να τεκμηριώνουν με υψηλό βαθμό ασφάλειας ότι η διαδικασία της άσηπτης τεχνικής θα παράγει προϊόντα με τις ίδιες κάθε φορά προδιαγραφές και χαρακτηριστικά ποιότητας όσο αφορά την ασφάλεια, ταυτότητα, περιεχόμενο, ποιότητα και καθαρότητα Μέθοδοι για αξιολόγηση της άσηπτης τεχνικής Τα προϊόντα πρέπει να επιθεωρούνται χρησιμοποιώντας κατάλληλες μικροβιολογικές διαδικασίες για την απουσία μικροοργανισμών ικανών για αναπαραγωγή. Ο αριθμός και η συχνότητα αυτών των διαδικασιών εξαρτάται από το κάθε φαρμακείο. Ένα πρωτόκολλο μελέτης χρειάζεται να καθιερωθεί Παραγγελίες για προμήθεια έτοιμων προς χορήγηση κυτταροστατικών διαλυμάτων Έντυπο παραγγγελίας Οι παραγγελίες των κυτταροστατικών φαρμάκων γίνονται γραπτώς από τον γιατρό σε συνταγή. Η συνταγή ελέγχεται από το φαρμακείο σύμφωνα με. 7 Apothekebetriebsordnung (ApBetrO) (κανονισμοί φαρμακείου) και δίνεται για προετοιμασία στον αρμόδιο φαρμακοποιό. Η συνταγή πρέπει να είναι σαφής και να περιλαμβάνει τουλάχιστον τις ακόλουθες πληροφορίες: Όνομα ασθενούς Ημερομηνία γέννησης ασθενούς και/ή αριθμό εγγραφής ασθενούς στο νοσοκομείο Βάρος σώματος, ύψος και/ή επιφάνεια σώματος Θάλαμος/τμήματα που παρέχουν θεραπεία για τον καρκίνο Συνταγογραφούμενα κυτταροστατικά φάρμακα (INN name) Συνήθης δόση και υπολογιζόμενη δόση για τον ασθενή Προσαρμοσμένη δόση βάσει φαρμακοκινητικών και κλινικών εργαστηριακών ευρημάτων Συντελεστής διόρθωσης για οποιαδήποτε ενδεικνυόμενη αύξηση ή μείωση δόσης Φαρμακευτική μορφή Είδος του διαλύματος Όγκος του έτοιμου προς χορήγηση διαλύματος Ημέρα χορήγησης και απαιτούμενες ώρες χορήγησης υπογραφή ιατρού, ημερομηνία Αποστολή της συνταγής Η συνταγή του γιατρού πρέπει να είναι διαθέσιμη πριν την έναρξη της διαδικασίας ανασύστασης του προϊόντος. Η μεταφορά δεδομένων από ηλεκτρονικά μέσα διαμέσου δικτύου είναι αποδεκτή, εφ' όσον πληρούνται οι απαιτήσεις της σχετικής νομοθεσίας Δοσολογία κυτταροστατικών φαρμάκων σε περιπτώσεις μειωμένης νεφρικής λειτουργίας Τα κυτταροστατικά φάρμακα είναι φάρμακα με μικρό θεραπευτικό εύρος. Η μειωμένη νεφρική λειτουργία μπορεί να αυξήσει την τοξικότητα των κυτταροστατικών φαρμάκων

9 9 καθώς και των δραστικών μεταβολιτών τους λόγω συσσώρευσης τους. Επομένως μείωση της δοσολογίας μπορεί να είναι απαραίτητη για φάρμακα τα οποία αποβάλλονται σε σημαντικό βαθμό μέσω της νεφρικής οδού. Η τροποποίηση της δοσολογίας θα γίνει βάση του ρυθμού σπειραματικής διήθησης ως δείκτη της νεφρικής λειτουργίας, και των πιο πρόσφατων φαρμακολογικών και φαρμακοκινητικών δεδομένων για τα χρησιμοποιούμενα κυτταροστατικά φάρμακα Δοσολογία κυτταροστατικών φαρμάκων σε περιπτώσεις μειωμένης ηπατικής λειτουργίας Η μειωμένη ηπατική λειτουργία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ηπατική κάθαρση των κυτταροστατικών φαρμάκων. Μείωση της μεταβολικής κάθαρσης οδηγεί σε επιβράδυνση της εξαρτωμένης και μή εξαρτωμένης από το κυτόχρωμα P450 διαδικασίας βιομετατροπής, ενώ μείωση της κάθαρσης του φαρμάκου διαμέσου της χολής μειώνει την απέκκριση του στα χοληφόρα. Ορισμένα κυτταροστατικά φάρμακα αθροίζονται σε μειωμένη ηπατική κάθαρση. Για το λόγο αυτό είναι πολύ σημαντική η παροχή φαρμακευτικών υπηρεσιών όσο αφορά τις τροποποιήσεις στη δοσολογία των φαρμάκων μετά την αξιολόγηση των κλινικών εργαστηριακών δεδομένων του ασθενούς Προσαρμογή της δόσης των κυτταροστατικών φαρμάκων με βάση τις αλλαγές στη γενική αίματος Μία από τις πολλές παραμέτρους οι οποίες πρέπει να αξιολογούνται κατά τον καθορισμό της δόσης των κυτταροστατικών φαρμάκων είναι η γενική αίματος ή η κατάσταση του μυελού των οστών. Παρ όλα αυτά, δεν υπάρχουν απόλυτες παραμέτροι για την αξιολόγηση του χρόνου επανόδου του κάθε ασθενή μετά τη χορήγηση κυτταροστατικών φαρμάκων ή της αναγεννητικής ικανότητας του μυελού των οστών (σε αντίθεση με τις παραμέτρους που υπάρχουν για την εκτίμηση της ηπατικής και νεφρικής λειτουργίας). Ο μυελός των οστών μπορεί επίσης να αποτελέσει όργανο διασποράς του καρκίνου, γεγονός που καθιστά την προσαρμογή της δοσολογίας ακόμα δυσκολότερη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ενδείκνυται η στενή παρακολούθηση του κάθε ασθενή (2-3 φορές την εβδομάδα μετά τη συμπλήρωση του κύκλου χημειοθεραπείας) έτσι ώστε να εκτιμηθεί και να παρακολουθηθεί η πραγματική μυελοκαταστολή. Κατά τη θεραπεία ενός ασθενή είναι απαραίτητο να λαμβάνεται υπόψη η ηλικία του ασθενούς και κατά πόσον η θεραπεία θα είναι παρηγορητική ή θεραπευτική. Βάσει της σοβαρότητας της μυελοκαταστολής, θα γίνει τροποποίηση της δόσης των κυτταροστατικών φαρμάκων προσαρμοσμένη στο ναδίρ, στον επόμενο κύκλο χημειοθεραπείας. Πρέπει να τονιστεί ότι η χρήση των αυξητικών αιμοποιητικών παραγόντων όπως του G- ή GM-CSF μπορεί να κάνει μη απαραίτητη την προσαρμογή της δοσολογίας και η ένταση της δόσης να μπορεί να διατηρηθεί. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό όταν η θεραπεία στοχεύει στην ίαση. Χημειοθεραπεία με υψηλές δόσεις, εντατική χημειοθεραπεία με συνήθεις δόσεις αλλά μειωμένα μεσοδιαστήματα κύκλων θεραπείας μπορεί να γίνει μόνο με υποστήριξη από αυξητικούς αιμοποιητικούς παράγοντες. Έτσι, η σοβαρότητα της μυελοκαταστολής μπορεί να θεωρηθεί μόνο ως δείκτης καθοδήγησης στη προσαρμογή της δοσολογίας. Εάν η θεραπεία χορηγείται για θεραπευτικούς σκοπούς και υπάρχει ο φόβος της μυελοκαταστολής είναι εξαιρετικά σημαντικό να ζυγίζουμε τους κινδύνους μεταξύ της χρήσης υποστηρικτικών μέτρων ή της παράτασης του μεσοδιαστήματος μεταξύ των χημειοθεραπευτικών κύκλων Διάλυση

10 10 Η διάλυση των κυτταροστατικών γίνεται με βάση τους κανονισμούς εργασίας (s. 20 GefStoffV (κανονισμοί επικίνδυνων ουσιών)) και τις προδιαγραφές της διάλυσης στις οποίες είναι ενσωματωμένα τα αποτελέσματα της εκτίμησης του κινδύνου. Επιβάλλεται να ακολουθούνται οι τεχνικές εργασίας οι οποίες καθορίζονται στους κανονισμούς εργασίας και οι προδιαγραφές της παραγωγής. Η συμμόρφωση με αυτές πρέπει να επιθεωρείται τακτικά Προδιαγραφές της διάλυσης κυτταροστατικών φαρμάκων Οι προδιαγραφές της προετοιμασίας των κυτταροστατικών φαρμάκων περιλαμβάνουν: τον προσδιορισμό του κυτταροστατικού φαρμάκου τη φαρμακευτική μορφή το είδος και ο προσδιορισμός του έτοιμου φαρμάκου προς χρήση το είδος και ο προσδιορισμός του ιατρικού προϊόντος προς χρήση ο προσδιορισμός της μεθόδου για κατάλληλη διάλυση των κυτταροστατικών φαρμάκων ο προσδιορισμός του εξοπλισμού που θα χρησιμοποιηθεί η μέγιστη επιτρεπόμενη απόκλιση από την ποσότητα που καθορίζεται στη συνταγή του γιατρού το είδος της συσκευασίας και ετικέτας τις πληροφορίες που φαίνονται στην ετικέτα τις πληροφορίες για το χρόνο ζωής των παρασκευασμένων διαλυμάτων και των κλειστών φιαλιδίων τις πληροφορίες για ειδικά σημεία τα οποία πρέπει να παρατηρούνται κατά τη διάρκεια της χορήγησης Καταγραφή Οι ακόλουθες πληροφορίες καταγράφονται κατά τη διάρκεια της παραγωγής και τεκμηριώνονται χρησιμοποιώντας κατάλληλη μέθοδο: η ημερομηνία και ώρα της προετοιμασίας ο αριθμός της παρτίδας του τελικού φαρμάκου προϊόντος και, αν θεωρείται αναγκαίο, της ποσότητας που χρησιμοποιήθηκε από υπολείμματα (κυτταροστατικό, διαλύτης, μέσο διάλυσης) οι χρησιμοποιούμενες ποσότητες του διαλύτη με τον οποίο έγινε ανασύσταση του φαρμάκου και του ενδοφλέβιου υγρού στο οποίο διαλύθηκε το φάρμακο. το όνομα και η ποσότητα του κυτταροστατικού φαρμάκου ασυνήθιστα περιστατικά κατά τη διάρκεια της παραγωγής όνομα του υπαλλήλου ο οποίος διέλυσε τη χημειοθεραπεία Ετικέτες Οι ετικέτες των έτοιμων προς χορήγηση κυτταροστατικών φαρμάκων πρέπει να περιλαμβάνουν τουλάχιστον τις ακόλουθες πληροφορίες: όνομα φαρμακείου στο οποίο έγινε η διάλυση όνομα ασθενούς ημερομηνία γέννησης ή αριθμός εγγραφής του ασθενή θάλαμος στον οποίο προορίζεται, τμήματα που παρέχουν χημειοθεραπεία ποσότητα και όνομα του περιεχόμενου κυτταροστατικού είδος και ποσότητα διαλύματος στο οποίο περιέχεται το φάρμακο φαρμακευτική μορφή απαιτούμενος χρόνος χορήγησης συνθήκες αποθήκευσης ημερομηνία διάλυσης και χρόνος διατήρησης ή, καλύτερα, ημερομηνία λήξης

11 Μεταφορά των έτοιμων προϊόντων στους χώρους παροχής χημειοθεραπείας Για εσωτερική μεταφορά τα τελικά προϊόντα μεταφέρονται μέσα σε ανθεκτικούς, αδιάβροχους, κλειστούς περιέκτες οι οποίοι φέρουν την επιγραφή «Προσοχή κυτταροστατικά». (TRGS ) Αν το τελικό προϊόν θα μεταφερθεί εκτός του οργανισμού πρέπει η μεταφορά να συμφωνεί με τους κανονισμούς για επικίνδυνα φορτία (Gefahrgutverordung GGVS). Τα κυτταροστατικά ανήκουν μερικώς στην ομάδα των επικίνδυνων φορτίων. Έχουν τον αριθμό UN 1851 και πρέπει να κατατάσσονται ως φάρμακο, υγρό, τοξικό Κοστολόγηση Το κόστος της παραγωγής χωρίζεται στα πιο κάτω: 1. Κόστος υλικών α) Φάρμακα β) Διαλύματα γ) Αναλώσιμα αντικείμενα μίας χρήσης 2. Κόστος προσωπικού 3. Επιπρόσθετη χρέωση Για σκοπούς κοστολόγησης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι συμβάσεις μεταξύ των φαρμακευτικών συλλόγων και των ασφαλιστικών εταιρειών Πηγές πληροφοριών Η βάση της υπηρεσίας φαρμακευτικής ογκολογίας είναι οι πηγές της για έρευνα και οι απαντήσεις σχεδόν σε όλες τις ερωτήσεις που αφορούν τη χημειοθεραπεία. Βασικές πηγές πληροφοριών περιλαμβάνουν ατομική βιβλιοθήκη με έντυπα μέσα καθώς και ηλεκτρονικές πηγές συμπεριλαμβανομένου πρόσβασης στο σχετικό λογισμικό. Αυτό περιλαμβάνει ιδιαίτερα την πρόσβαση στο διαδίκτυο επιτρέποντας ανάκτηση πληροφοριών από επιστημονικές βάσεις δεδομένων, χρησιμοποίηση των μηχανών αναζήτησης, των διαθέσιμων ιστοσελίδων, του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, και άλλων υπηρεσιών. Οπτικοακουστικό υλικό για εκπαιδευτικούς σκοπούς πρέπει επίσης να είναι διαθέσιμο Το φαρμακείο ως κέντρο συντονισμού της κυτταροστατικής θεραπείας Το φαρμακείο ως κέντρο συντονισμού της κυτταροστατικής θεραπείας εφαρμόζει τη διοίκηση ποιότητας της υπηρεσίας φαρμακευτικής ογκολογίας και αναλαμβάνει υπευθυνότητες στην φροντίδα του ασθενή και στην προστασία του προσωπικού σχετικά με όλα τα θέματα που αφορούν τη κυτταροστατική θεραπεία. Το φαρμακείο συλλέγει και επεξεργάζεται όλα τα ιατρικά και τοξικολογικά δεδομένα που σχετίζονται με τα κυτταροστατικά φάρμακα, καθώς επίσης τα συνοδευτικά και προστατευτικά μέτρα εφόσον αυτό είναι δυνατόν. Οι διαθέσιμες πληροφορίες αναλύονται σύμφωνα με επιδημιολογικά, κλινικά, φαρμακοοικονομικά και οικολογικά κριτήρια, καταγράφονται, και ενσωματώνονται στις υπηρεσίες πληροφόρησης και εκπαίδευσης του προσωπικού Κυτταροτοξικά απορρίμματα Οι αρχές της απόρριψης των κυτταροτοξικών απορριμμάτων είναι Αποφυγή απορριμμάτων Ανακύκλωση απορριμμάτων

12 12 Απόρριψη απορριμμάτων Οι στόχοι είναι: προστασία προσωπικού προστασία περιβάλλοντος Κυτταροτοξικά απορρίμματα και άλλα μολυσμένα αντικείμενα με κυτταροτοξικά φάρμακα συλλέγονται ξεχωριστά από άλλα απορρίμματα στο χώρο από τον οποίο προέρχονται σε κατάλληλους, σημασμένους περιέκτες. Γενικά όλα τα κυτταροστατικά απορρίμματα θεωρούνται επικίνδυνα. Πρέπει να συλλέγονται σε ειδικούς περιέκτες οι οποίοι αφού γεμίσουν να κλείνουν ερμητικά. Η απόρριψη των κυτταροστατικών φαρμάκων πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τους κανονισμούς που διέπουν τις επικίνδυνα φορτία (GGVS) και των ισχύων εθνικών και περιφερειακών νομοθεσιών Απολύμανση μετά από ατύχημα με κυτταροστατικά φάρμακα Ένα σετ απολύμανσης πρέπει να βρίσκεται μόνιμα σε κάθε περιοχή όπου υπάρχει χειρισμός κυτταροστατικών φαρμάκων. Η ευθύνη για την εξασφάλιση αυτή βαραίνει το φαρμακείο ως κεντρική μονάδα διάλυσης. Το σετ απολύμανσης περιέχει μεταξύ άλλων αντικειμένων: Οδηγίες για τις διαδικασίες απολύμανσης Υλικό για σήμανση Ποδιά μίας χρήσης Καλύμματα παπουτσιών Προστατευτική μάσκα(p3) Προστατευτικά γάντια Επιπρόσθετο ζεύγος γαντιών που να παρέχει επαρκή μηχανική προστασία από σπασμένα γυαλιά Προστατευτικά γυαλιά τα οποία να μπορούν να φορεθούν πάνω από τα γυαλιά της μυωπίας Απορροφητικά πανιά μίας χρήσης νερό και αιθανόλη για ύγρανση Βοηθήματα για συλλογή των σπασμένων γυαλιών Επαρκή αριθμό περιεκτών για απόρριψη αντικειμένων που έχουν έρθει σε επαφή με κυτταροτοξικά φάρμακα Φόρμα καταγραφής ατυχημάτων Η απομάκρυνση και απόρριψη των μολυσμένων κυτταροστατικών φαρμάκων πρέπει να γίνεται μόνο από το κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό. Η διαδικασία που ακολουθείται μετά την κατά λάθος διασπορά του φαρμάκου είναι μέρος των κανονισμών εργασίας και του ετήσιου οδηγού Εξαγγείωση Εξαγγείωση είναι η μη εσκεμμένη διαφυγή του φαρμάκου που προορίζεται για ενδοφλέβια χορήγηση στον περιαγγειακό χώρο και αποτελεί μία σοβαρή επιπλοκή της χημειοθεραπείας, η οποία χρειάζεται άμεση θεραπεία. Κατευθυντήριες γραμμές, μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται για πρόληψη και αντιμετώπιση της εξαγγείωσης, δελτία αναφοράς για καταγραφή περιστατικών εξαγγείωσης, πρέπει να είναι διαθέσιμα σε όλους τους θαλάμους και τμήματα θεραπείας του καρκίνου. Σέτ για την άμεση θεραπεία της εξαγγείωσης πρέπει να περιέχει όλο το αναγκαίο υλικό για την ειδικευμένη θεραπευτική αντιμετώπιση της εξαγγείωσης και να είναι

13 13 αποθηκευμένο σε σημείο εύκολης πρόσβασης από το προσωπικό που χορηγεί τα φάρμακα Χρονοογκολογία Η χρονοογκολογία είναι η μέθοδος θεραπείας στην οποία οι χρόνοι χορήγησης των κυτταροστατικών φαρμάκων επιλέγονται με βάση τους βιολογικούς ρυθμούς του ασθενή, ο θεραπευτικός στόχος είναι η βελτίωση της βιοδιαθεσιμότητας και αποτελεσματικότητας των κυτταροστατικών επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα μείωση της έκτασης των ανεπιθύμητων ενεργειών τους. Από τα μέχρι τώρα κλινικά αποτελέσματα που υπάρχουν, η γνώση που αποκτήθηκε από τον τομέα της χρονοογκολογίας έχει σκοπό να χρησιμοποιηθεί στην βελτιστοποίηση της σχέσης μεταξύ δόσης, θεραπευτικού αποτελέσματος και ανεπιθύμητων ενεργειών για το όφελος του ασθενή Χειρισμός των κυτταροστατικών φαρμάκων στους θαλάμους/τμήματα Οι νοσηλευτές και οι γιατροί έχουν την κύρια ευθύνη στο χειρισμό των αντινεοπλασματικών φαρμάκων στους θαλάμους νοσηλείας και στα διάφορα τμήματα. Αυτό περιλαμβάνει την παραλαβή, αποθήκευση, προετοιμασία για χορήγηση, και χορήγηση των κυτταροστατικών φαρμάκων όπως και επίσης τον χειρισμό των απεκκριμάτων των ασθενών (μπορεί επίσης να εμπλέκεται και η οικογένεια του ασθενή) και την αντιμετώπιση των ατυχημάτων με κυτταροστατικά φάρμακα. Ο ειδικευμένος στην Ογκολογία φαρμακοποιός πρέπει να στηρίζει και να συμβουλεύει τους θαλάμους νοσηλείας και τα τμήματα στην καθιέρωση διαδικασιών για τον ασφαλή χειρισμό των κυτταροστατικών φαρμάκων και τη σωστή χρήση των ατομικών προστατευτικών μέσων, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια κατά τη διάρκεια της εργασίας Χειρισμός κυτταροστατικών φαρμάκων στο γραφείο του γιατρού Στο γραφείο του γιατρού, τα κυτταροστατικά φάρμακα τα οποία διαλύθηκαν από φαρμακείο, πρέπει να γίνονται αποδεκτά μόνο από προσωπικό εκπαιδευμένο στο χειρισμό κυτταροστατικών φαρμάκων. Η παράδοση πρέπει να ελέγχεται για την πληρότητα, βλάβη και λήξη της. Τα παρεντερικά πρέπει να παραδίδονται από το φαρμακείο σε προσιτή μορφή. Το σύστημα έγχυσης πρέπει να είναι συνδεδεμένο με το παρεντερικό διάλυμα που περιέχει το κυτταροστατικό φάρμακο έτσι ώστε να μην απαιτείται επιπρόσθετος χειρισμός. Ο φαρμακοποιός πρέπει να συμβουλεύει ότι η χορήγηση πρέπει να γίνεται μόνο διαμέσου κατάλληλων αγγειακών γραμμών. Οι συσκευές έγχυσης δεν πρέπει να αποσυνδέονται από το αρχικό διάλυμα για να επασυνδεθούν με άλλο διάλυμα. Μόνο ο θεράποντας ιατρός σε συνεργασία με τους νοσηλευτές μπορεί να χορηγεί χημειοθεραπεία. Η χορήγηση φαρμάκων να γίνεται κάτω από τακτική παρακολούθηση των ζωτικών σημείων. Τα προστατευτικά μέτρα για το προσωπικό πρέπει να συμβαδίζουν με τους προβλεπόμενους κανονισμούς και πρέπει τουλάχιστον να περιλαμβάνουν προστατευτική ποδιά, γάντια και απορροφητικό επίθεμα. Μετά το τέλος της χορήγησης των κυτταροστατικών φαρμάκων, όλα τα μολυσμένα υλικά πρέπει να τοποθετούνται σε ειδικούς πλαστικούς σάκους που κλείνουν καλά και να απορρίπτονται σύμφωνα με τις ισχύουσες εθνικές και τοπικές νομικές απαιτήσεις Χειρισμός κυτταροστατικών φαρμάκων στο σπίτι

14 14 Όλο και περισσότερα κυτταροστατικά φάρμακα απαιτείται να χορηγηθούν με συνεχή έγχυση για μία παρατεταμένη περίοδο, η οποία μπορεί να διαρκέσει από 24 ώρες μέχρι και μερικές ημέρες, και εφαρμόζεται όλο και περισσότερο στο σπίτι. Ασθενείς, μέλη της οικογένειας και προσωπικό που εργάζεται για την φροντίδα ασθενών στο σπίτι τους πρέπει να είναι εκπαιδευμένο στον χειρισμό των κυτταροστατικών στο περιβάλλον αυτό. Τα ακόλουθα σημεία πρέπει να τονίζονται ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης: Ειδικός χειρισμός κυτταροστατικών φαρμάκων Χειρισμός συσκευών χορήγησης Αντιμετώπιση ατυχημάτων από κυτταροστατικά φάρμακα Αντιμετώπιση εξαγγείωσης Χειρισμός απεκκριμάτων ασθενών Απομάκρυνση κυτταροτοξικών απορριμμάτων Ένα ατομικό θεραπευτικό σχέδιο πρέπει να εφαρμόζεται σε συνεργασία με τον υπεύθυνο φαρμακοποιό (βλέπε κεφάλαιο 5.1) Χειρισμός κλινικών μελετών Ο ειδικευμένος στην ογκολογία φαρμακοποιός συμβάλλει μέσω της συμμετοχής του στην διασφάλιση της ποιότητας της θεραπείας και των κλινικών μελετών ανάπτυξης φαρμάκων. Η προσοχή του εστιάζεται ιδιαίτερα στο φάρμακο της μελέτης, την παραλαβή του σε επαρκείς ποσότητες, την αποθήκευση, ανασύσταση και διάλυση του, διανομή και διάθεση του λαμβάνοντας υπόψη όλους τους ισχύοντες κανόνες και κανονισμούς (e.g., GCP, GMP) Χειρισμός απεκκριμάτων ασθενών Τα απεκκρίματα των ασθενών που λαμβάνουν χημειοθεραπεία μπορεί να περιέχουν σημαντικές ποσότητες κυτταροστατικών φαρμάκων. Μέτρα προστασίας πρέπει να παρέχονται σε όλο το προσωπικό που χειρίζεται τα απεκκρίματα αυτά. Επιπρόσθετα οι ισχύοντες κανονισμοί και νομοθεσίες πρέπει να ακολουθούνται. 5. Φαρμακευτική φροντίδα ασθενών Η αρχική ποιοτική και καλά δομημένη υπηρεσία φαρμακευτικής φροντίδας για τον καρκινοπαθή ασθενή πρέπει να διεξάγεται από τον υπεύθυνο φαρμακοποιό αμέσως πριν ή κατά τη διάρκεια του πρώτου κύκλου χημειοθεραπείας. Οι παρεχόμενες υπηρεσίες στον ασθενή πρέπει να περιλαμβάνουν συμβουλές προς τον ασθενή καθώς και επίβλεψη της φροντίδας του από φαρμακευτική άποψη. Οι συμβουλές προς τον ασθενή πρέπει να καλύπτουν τη δράση των κυτταροστατικών φαρμάκων και των φαρμάκων υποστηρικτικής αγωγής, τον τόπο δράσης τους, μέθοδο χορήγησης, σχετικές ανεπιθύμητες ενέργειες και αλληλεπιδράσεις φαρμάκων. Είναι επίσης σημαντικό να συζητηθεί με τον ασθενή η αντιμετώπιση των παρενεργειών και οι τρόποι αποφυγής τους. Οι φαρμακευτικές υπηρεσίες προς τον ασθενή πρέπει να είναι παρούσες και συνεχείς κατά τη διάρκεια ολόκληρου του κύκλου θεραπείας και να συμπληρώνουν την ιατρική περίθαλψη του. Είναι χρήσιμο για τον ασθενή να του παρέχονται γραπτώς πληροφορίες και οδηγίες. Το περιεχόμενο των παρεχόμενων συμβουλών προς τον ασθενή πρέπει να καταγράφονται στο φαρμακείο. Είναι επιθυμητή η διεπιστημονική συνεργασία των φαρμακοποιών με τους γιατρούς, νοσηλευτές και άλλων εμπλεκομένων επαγγελματιών υγείας.

15 Ανάπτυξη φαρμακευτικού σχεδίου περίθαλψης του ασθενή Η ανάπτυξη ενός φαρμακευτικού σχεδίου περίθαλψης αποτελεί βασικό συστατικό για τη φαρμακευτική φροντίδα του ασθενή. Το φαρμακευτικό σχέδιο επιτρέπει την παροχή συνεχούς φροντίδας στον ασθενή υψηλών προδιαγραφών για οποιαδήποτε χρονική περίοδο. Τα φαρμακευτικά σχέδια περίθαλψης είναι δομημένα με βάση το σύστημα SOAP: S Υποκειμενικές πληροφορίες: Οι υποκειμενικές πληροφορίες περιλαμβάνουν π.χ. συμπτώματα που αναφέρει ο ασθενής και προβλήματα του ασθενή που σχετίζονται με το φάρμακο. O Αντικειμενικές πληροφορίες: Οι αντικειμενικές πληροφορίες είναι οποιαδήποτε δεδομένα μπορούν να μετρηθούν ή να παρατηρηθούν. A - Εκτίμηση: Μετά τη συλλογή των υποκειμενικών και αντικειμενικών δεδομένων, ο φαρμακοποιός πρέπει να αναλύσει και να εκτιμήσει τα προβλήματα που σχετίζονται με το φάρμακο. P Προτάσεις: Οι θεραπευτικοί στόχοι πρέπει να καθοριστούν από τον φαρμακοποιό και να τεθούν σε εφαρμογή σε συνεργασία με τον ασθενή και τον θεράποντα ιατρό. Ο φαρμακοποιός προτείνει τις παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν στην θεραπευτική αγωγή του ασθενή για την επίτευξη αυτών των θεραπευτικών στόχων. Η επιτυχία των παρεμβάσεων αυτών μπορεί να αξιολογηθεί με τη χρησιμοποίηση ορισμένων παραμέτρων ελέγχου Υποστηρικτική θεραπεία Αντιμετώπιση ναυτίας και εμετού Η ναυτία και ο έμετος περιγράφονται από τους ασθενείς ως τρομακτικές και κυρίως δυσάρεστες ανεπιθύμητες ενέργειες της χημειοθεραπείας. Η σοβαρότητα τους μπορεί να οδηγήσει ακόμα και στην διακοπή της θεραπείας. Για το λόγο αυτό έχει σημασία η παροχή επαρκούς αντιεμετικής υποστηρικτικής θεραπείας. Η εκλογή της κατάλληλης θεραπευτικής αντιεμετικής αγωγής πρέπει να στηρίζεται στους ακόλουθους παράγοντες: Εμετογόνος δράση των κυτταροστατικών φαρμάκων που περιέχονται στο σχήμα Παράγοντες που σχετίζονται με τον ασθενή Τις διαφορετικές φάσεις της ναυτίας και έμετου Θεραπευτικές κατευθυντήριες γραμμές επιστημονικών οργανισμών οι οποίες να στηρίζονται στην τεκμηριωμένη ιατρική πρακτική (evidence-based medicine (EBM)) Φαρμακοοικονομικοί παράγοντες Η εφαρμογή της φαρμακευτικής αντιεμετικής αγωγής που έχει επιλεγεί πρέπει να υποστηρίζεται από: Συνεργασία μεταξύ ασθενή, γιατρού, φαρμακοποιού και άλλων εμπλεκομένων επαγγελματιών υγείας Μέτρα τα οποία βοηθούν στη συμμόρφωση του ασθενή Επιπρόσθετα προστατευτικά μέτρα Αντιμετώπιση του πόνου Οι περισσότεροι καρκινοπαθείς ασθενείς βιώνουν πόνο κατά τη διάρκεια της ασθένειας τους. Η αιτία, το είδος και η ένταση του πόνου μπορεί να διαφέρουν. Η διάγνωση του πόνου πρέπει να γίνεται έγκαιρα και η θεραπεία πρέπει να είναι κατάλληλη συμπεριλαμβανομένου όλων των διαφορετικών θεραπευτικών επιλογών. Είναι σημαντικό το θεραπευτικό σχέδιο του ασθενή, να περιλαμβάνει την αντιμετώπιση του πόνου η οποία επιτυγχάνεται με φαρμακευτική αγωγή καθώς επίσης και άλλες εναλλακτικές θεραπείες.

16 Αλωπεκία Η αλωπεκία που προκαλείται από τα κυτταροστατικά φάρμακα είναι από τις ανεπιθύμητες ενέργειες που επηρεάζουν τον ασθενή αρνητικά. Η αλωπεκία μπορεί να είναι πολύ ενοχλητική για τον ασθενή Αν και οι θεραπευτικές επιλογές της αλωπεκίας είναι ακόμα πολύ περιορισμένες, μεθόδοι για την αντιμετώπιση της αλωπεκίας, πρέπει να περιλαμβάνονται στο σχέδιο περίθαλψης του ασθενή και να εξετάζονται κατά τη διάρκεια της θεραπείας του Βλεννογονίτιδα Φλεγμονή του βλεννογόνου βλεννογονίτιδα- μπορεί να παρουσιαστεί σε διάφορα σημεία. Παραδείγματα είναι στοματίτιδα, οισοφαγίτιδα ή κυστίτιδα. Η βλεννογονίτιδα είναι μία πολύ συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια της χημειοθεραπείας και ακτινοθεραπείας και εμφανίζεται σε πολλούς καρκινοπαθείς ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία. Οι βλάβες του βλεννογόνου μπορεί να είναι πολύ επώδυνες και να επηρεάσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής του ασθενή. Είναι μία από τις ευθύνες του φαρμακοποιού να δώσει ειδικές οδηγίες στον κάθε ασθενή ξεχωριστά σχετικά με την προφύλαξη και θεραπεία της βλεννογονίτιδας. Για τη διασφάλιση της ποιότητας, ο φαρμακοποιός επίσης δημιουργεί κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την προφύλαξη και θεραπεία της βλεννογονίτιδας σε συνεργασία με άλλους επαγγελματίες υγείας στον τομέα της ογκολογίας Αντιμετώπιση διάρροιας Η διάρροια είναι μία σοβαρή επιπλοκή της χημειοθεραπείας. Ειδικά κυτταροστατικά φάρμακα όπως επίσης και η ακτινοθεραπεία μπορεί να προκαλέσουν διάρροια ως ανεπιθύμητη ενέργεια. Ανοσολογικές διεργασίες, λοιμώξεις ή προόδος της καρκινικής νόσου μπορεί επίσης να προκαλέσουν διάρροια και για το λόγο αυτό πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τη διάγνωση της διάρροιας. Η μη αντιμετώπιση της διάρροιας μπορεί να οδηγήσει ταχέως σε αδυναμία, ηλεκτρολυτικές διαταραχές και αφυδάτωση. Είναι μία από τις ευθύνες του φαρμακοποιού να διασφαλίσει την έγκαιρη και επαρκή θεραπεία της διάρροιας Θεραπεία διαταραχών θρέψης Σχεδόν όλοι οι καρκινοπαθείς ασθενείς παρουσιάζουν απώλεια βάρους. Αυτό δεν οδηγεί μόνο σε επιδείνωση της γενικής εικόνας του ασθενούς, αλλά η καχεξία προκαλεί μεγαλύτερη δυσανεξία στη θεραπεία και αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης ανεπιθύμητων ενεργειών. Η θεραπεία διαταραχών θρέψης πρέπει να έχει ως βάση το καλό του ασθενή. Η διατήρηση του βάρους του ασθενούς δεν πρέπει να είναι ο πρωταρχικός στόχος προσοχής μας, αλλά το να έχει μερική όρεξη και να απολαμβάνει ορισμένες τροφές. Μέρος των συμβουλών προς τον ασθενή σχετικά με τη διατροφή του είναι και η ενημέρωση του για τις αλλαγές στην αίσθηση της γεύσης η οποία μπορεί να παρουσιαστεί κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας και τις αυξημένες ενεργειακές απαιτήσεις. Ο φαρμακοποιός πρέπει να παρέχει μαζί με τον γιατρό και άλλα άτομα της επιστημονικής ομάδας, οδηγίες για τον τρόπο που ο ασθενής μπορεί να επωφεληθεί με αλλαγή στις διαιτητικές του συνήθειες. Επίσης είναι καλό να δίνονται στον ασθενή γραπτές πληροφορίες, υλικό και οδηγίες για τη διατροφή του Χειρισμός των ανεπιθύμητων ενεργειών στο δέρμα

17 17 Ο φαρμακοποιός πρέπει να είναι ικανός να αναγνωρίζει τις ανεπιθύμητες ενέργειες που παρουσιάζονται στο δέρμα και να προτείνει λύσεις για θεραπεία Μη συμβατικές μέθοδοι θεραπείας του καρκίνου Ο ειδικευμένος στην ογκολογία φαρμακοποιός πρέπει να είναι ενημερωμένος σχετικά με τις συμπληρωματικές και εναλλακτικές θεραπείες που αφορούν τον καρκίνο. Πρέπει να είναι σε θέση εφόσον του ζητηθεί να δώσει συμβουλές για τις μη συμβατικές θεραπευτικές μεθόδους οι οποίες δεν είναι εγκεκριμένες ή αποδεκτές από την ιατρική σχολή. Παρόλα αυτά, είναι αναγκαίο να υπάρχουν ορισμένες επιστημονικές αποδείξεις για αυτές τις μη συμβατικές μεθόδους θεραπείας. Τα προϊόντα και οι μεθόδοι πρέπει να εκτιμούνται σε επαγγελματικό επίπεδο. Επιπρόσθετα είναι απαραίτητο να αξιολογείται κατά πόσο η υγεία του ασθενή βρίσκεται σε κίνδυνο από την εφαρμογή των μεθόδων αυτών. Πολλές από τις μη συμβατικές θεραπευτικές μεθόδους είναι καθαρά εμπειρικές και οι ασθενείς πρέπει να προστατευτούν από αυτές. Πρέπει να αξιολογούνται και να αναφέρονται οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των εναλλακτικών φαρμάκων με τις ήδη χορηγούμενες θεραπείες. Κατά τη διάρκεια που ο φαρμακοποιός συμβουλεύει τον ασθενή για τα φάρμακα πρέπει να σέβεται την άποψη του ασθενή όσο αφορά τα εναλλακτικά φάρμακα και να λαμβάνει σοβαρά τις απόψεις του. Είναι όμως επίσης ευθύνη του φαρμακοποιού να τονίσει τη σημασία και την ασφάλεια της τεκμηριωμένης ιατρικής πρακτικής και να πληροφορήσει τον ασθενή για τους κινδύνους που ενέχονται από την χρήση των εναλλακτικών φαρμάκων. 6. Έρευνα και ανάπτυξη Το παρόν κείμενο παραθέτει τα αποτελέσματα τα οποία έχουν εξαχθεί από τις συζητήσεις που έγιναν στις συναντήσεις των μελών της Ευρωπαϊκής Εταιρείας στην Φαρμακευτική Ογκολογία (ESOP). Στην ογκολογία, η έρευνα και η ανάπτυξη θα πρέπει κατά προτίμηση να διεξάγονται με διεπιστημονικό τρόπο. Οι υπηρεσίες στην φαρμακευτική ογκολογία συμβάλλουν σημαντικά στις ερευνητικές δραστηριότητες. Τα αποτελέσματα από την έρευνα και την ανάπτυξη βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα, την επάρκεια και την ποιότητα των προσφερομένων υπηρεσιών και διαδικασιών. Σε κάθε ερευνητικό χώρο, συμπεριλαμβανομένης της φαρμακευτικής επιστήμης, οι φαρμακοποιοί θα πρέπει να συμμετέχουν στο σχεδιασμό και τη διεξαγωγή των δοκιμών. Στην έρευνα, οι επιστημονικοί και ηθικοί κανονισμοί καθώς και οι κατευθυντήριες γραμμές για τα επιμέρους θέματα της έρευνας πρέπει να τηρούνται. Πριν από τη μελέτη, πρέπει να καθορίζεται γραπτώς ο στόχος της μελέτης. Όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες που διεξάγονται πρέπει να είναι πλήρως τεκμηριωμένες. Πρέπει να καθορίζονται εκ των προτέρων, οι αναγκαίοι πόροι αλλά και η αποτελεσματική χρησιμοποίησή τους. Την ευθύνη για την επιστημονικά και ηθικά ομαλή διεξαγωγή της έρευνας πρέπει να έχει ένα άτομο. Για τη διασφάλιση της ποιότητας, πρέπει να χρησιμοποιούνται κατάλληλα τυποποιημένες μέθοδοι και διαδικασίες. Είναι απαραίτητη η διαφύλαξη του απορρήτου των κλινικών ερευνητικών δεδομένων. Τα αποτελέσματα πρέπει να καταγράφονται σε ένα τυποποιημένο έντυπο και να φυλάσσονται μαζί με τα αντίστοιχα πρωτότυπα έγγραφα με τρόπο που να διασφαλίζει την εύκολη εύρεση συγκεκριμένου εντύπου. Για τα ηλεκτρονικά δεδομένα, απαιτούνται ειδικά μέτρα. Τα αποτελέσματα θα πρέπει να αξιολογούνται τακτικά σε σχέση με την ορθότητα και την πληρότητα τους.

18 18 Εγγραφές από κλινικές δοκιμές και μελέτες αναφορικά με τη δημόσια υγεία πρέπει να αρχειοθετούνται με βάση τους ισχύοντες εθνικούς κανονισμούς (παράρτημα 412). Όλα τα αποτελέσματα της έρευνας, συμπεριλαμβανομένων των αρνητικών, πρέπει να τεθούν σε έλεγχο από την επιστημονική επιτροπή και να είναι υπάρχει πρόσβαση στο ευρύ κοινό. Ο υπεύθυνος της έρευνας πρέπει να εγκρίνει τη δημοσίευση και την απελευθέρωση των πληροφοριών. Αποτελεί προϋπόθεση για τον υπεύθυνο της έρευνας η συνεισφορά του στο σχεδιασμό, στην απόδοση και στη δημοσίευση των αποτελεσμάτων. Λάθη τα οποία εντοπίζονται πρέπει να επεξεργάζονται από τον πρώτο συγγραφέα, και σε περιπτώσεις σοβαρών λαθών ο υπεύθυνος της έρευνας θα πρέπει να αποσύρει τα αποτελέσματα. Πριν από την έναρξή της, θα πρέπει να καθορίζονται γραπτώς μαζί με τους χορηγούς τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Παράρτημα A. Απαιτήσεις από τον κατασκευαστή φαρμάκων Οι κατασκευαστές φαρμάκων είναι η κύρια πηγή πληροφοριών σχετικά με τα φάρμακα. Είναι υποχρέωση τους να παρέχουν τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με τον ασφαλή χειρισμό (δεδομένα σχετικά με την ασφάλεια του προϊόντος) και ασφαλή χρήση (Περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος) οι οποίες πρέπει να είναι συμπληρωμένες με επιπρόσθετες πληροφορίες για το φάρμακο. Υπάρχει σε ένα βαθμό ουσιαστική έλλειψη πληροφοριών κυρίως όσο αφορά τις προφυλάξεις για τον ασφαλή χειρισμό των ογκολογικών φαρμάκων, και σαν υπεύθυνος για την προμήθεια των φαρμάκων, ο φαρμακοποιός πρέπει να ζητά τις πληροφορίες αυτές από τον κατασκευαστή. B. Επιστροφή παραλαμβανομένων φαρμάκων στον κατασκευαστή Η επιστροφή των φαρμάκων στον κατασκευαστή και στους αντιπροσώπους αντίστοιχα, πρέπει να γίνεται συντονισμένα με τον παραλήπτη. Το κιβώτιο με τα περιεχόμενα φάρμακα πρέπει να είναι συσκευασμένο έτσι ώστε ο χειρισμός του και η αφαίρεση των φαρμάκων να γίνεται με ασφάλεια. Η αποστολή πρέπει να είναι επισημασμένη σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες και κανονισμούς. Γ. Ελπίδα για ζωή Εκτός από τη φαρμακευτική φροντίδας, ο φαρμακοποιός πρέπει να φροντίζει έτσι ώστε η ποιότητα ζωής του ασθενή και η ψυχολογία του να είναι όσο το δυνατό καλύτερη. Στην περίπτωση αυτή μπορεί να παραπέμψει ασθενή σε ψυχολόγο.

Επαγγελματική έκθεση σε κυτταροστατικά φάρμακα: Εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας. Μανωλίδου Ζαχαρούλα Σχης (ΥΝ) ε.α., M.Sc.

Επαγγελματική έκθεση σε κυτταροστατικά φάρμακα: Εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας. Μανωλίδου Ζαχαρούλα Σχης (ΥΝ) ε.α., M.Sc. Επαγγελματική έκθεση σε κυτταροστατικά φάρμακα: Εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας Μανωλίδου Ζαχαρούλα Σχης (ΥΝ) ε.α., M.Sc. ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Το προσωπικό υγείας που θα χειρίζεται τα χημειοθεραπευτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Water for Injection/Baxter (Viaflo) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε σάκος περιέχει 100% w/v Water for Injections.

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 3 Κεφάλαιο 1: Διαχείριση Προσωπικού... 4 Κεφάλαιο 2: Διαχείριση Εξοπλισμού/ Εγκαταστάσεων... 5 Κεφάλαιο 3: Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εκπαίδευσης. Εργαζομένων Σε Ύψος

Οδηγός Εκπαίδευσης. Εργαζομένων Σε Ύψος Οδηγός Εκπαίδευσης Εργαζομένων Σε Ύψος Συντάκτης: Ι. Πετρομιανός www.hmga.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ...1 2. ΠΗΓΕΣ...3 3. ΟΡΙΣΜΟΙ 3 4. ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ...4 5. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 1 ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ MUPHORAN 200 mg, κόνις και διαλύτης για διάλυμα (προς αραίωση) για έγχυση. Fotemustine Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική

Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική Οι επόμενες σελίδες αποτελούν την Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική. Τα άρθρα της Διακήρυξης είναι τα κοινώς συμφωνηθέντα σε ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν.

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν.Α Αλεξάνδρα Εξωσωματική τεχνική Αφαίρεση μεγάλου όγκου πλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ

ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 3 ης ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ (ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ) Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΜΗΜΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Lactated Ringer s Injection/Fresenius, (3,1+0,3+6+0,2)g, ενέσιμο διάλυμα για έγχυση

Διαβάστε περισσότερα

www.tuvaustriahellas.gr 1

www.tuvaustriahellas.gr 1 1 ΕΝ 15224 & ΟΙ 8 ΑΡΧΕΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙΔΙΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ISO 9001:2008 ΑΡΧΗ 1: Εστίαση στον πελάτη ΑΡΧΗ 2: Ισχυρή διοίκηση - ηγεσία ΑΡΧΗ 3: Ενεργής συμμετοχή εργαζομένων ΑΡΧΗ 4: «Διεργασιακή»

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Ελέγχου Λοιμώξεων ΓΝΑ «ΚΑΤ» Μάιος 2009 1

Γραφείο Ελέγχου Λοιμώξεων ΓΝΑ «ΚΑΤ» Μάιος 2009 1 Γραφείο Ελέγχου Λοιμώξεων ΓΝΑ «ΚΑΤ» Μάιος 2009 1 Κρούσμα υπό διερεύνηση: κάθε άτομο που πληροί τα κλινικά ΚΑΙ επιδημιολογικά κριτήρια Πιθανό κρούσμα: κάθε άτομο που πληροί τα κλινικά ΚΑΙ επιδημιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ( SPC ) 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. 194.1μg 99μg

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ( SPC ) 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. 194.1μg 99μg 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ( SPC ) 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ VITALIPID ( ADULT ) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1ml VITALIPID ADULT περιέχει: Δραστικά συστατικά Retinopalmitate

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΑ ΜΕΤΡΑ; Αυτά μπορεί να είναι μέτρα συλλογικής προστασίας, οργάνωσης της εργασίας ή χρήση Μέσων Ατομικής Προστασίας.

ΠΟΙΑ ΜΕΤΡΑ; Αυτά μπορεί να είναι μέτρα συλλογικής προστασίας, οργάνωσης της εργασίας ή χρήση Μέσων Ατομικής Προστασίας. 1 Οι εργασίες που γίνονται κατά τη διαδικασία επεξεργασίας ξύλου και παραγωγής επίπλων, εκθέτουν τους εργαζόμενους σε διάφορες επικίνδυνες ουσίες όπως σκόνη ξύλου (κατά τη διάρκεια της μηχανικής επεξεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση. και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» απόβλητα; πανεπιστημιακά / περιφερειακά /στρατιωτικά

«Διαχείριση. και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» απόβλητα; πανεπιστημιακά / περιφερειακά /στρατιωτικά «Διαχείριση και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» Τι είναι τα ιατρικά και νοσοκομειακά απόβλητα; Ως Ιατρικά Απόβλητα (Ι.Α.).) νοούνται τα απορρίμματα στις Υγειονομικές Μονάδες (Υ.Μ.).)

Διαβάστε περισσότερα

GLOBALGAP (EUREPGAP)

GLOBALGAP (EUREPGAP) GLOBALGAP (EUREPGAP) Το Διεθνές Σχήμα Πιστοποίησης Κώδικας Ορθής Γεωργικής Πρακτικής GLOBALGAP, λειτουργεί ως αντικειμενικό εργαλείο αξιολόγησης του βαθμού συμμόρφωσης με τις σχετικές απαιτήσεις για όλες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Δρ Αμαλία Τσαγκάρη 2.3.2015 Με βάση το εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης στην υγιεινή και τον χειρισμό των τροφίμων για τις επιχειρήσεις Μαζικής Εστίασης ΤΡΟΦΟΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΥ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ. ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΥ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ. ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΥ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ. ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ. Σοφία Σπαθοπούλου, Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Νοσοκομειακών Λοιμώξεων, Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ:

1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ: ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ GLIATILIN (Choline alfoscerate) 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: GLIATILIN 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ: Μαλακές Κάψουλες:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Φτάνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτ μακε ική Φροντίδα : όταν ο ασθενή ασθε ς βρίσκετ ίσκε αι στ αι ο κέντ κέ ρο της επ ε ιχειρ ιχε ηματικότητας

Φαρμακευτ μακε ική Φροντίδα : όταν ο ασθενή ασθε ς βρίσκετ ίσκε αι στ αι ο κέντ κέ ρο της επ ε ιχειρ ιχε ηματικότητας Φαρμακευτική Φροντίδα : όταν ο ασθενής βρίσκεται στο κέντρο της επιχειρηματικότητας 22/1/2012 Dr. Ίνα Πιπεράκη 1 Επιχειρηματικότητα εν μέσω κρίσης Τον κυρίαρχο ρόλο του Φαρμακοποιού Διευκολύνει στη μείωση

Διαβάστε περισσότερα

Εποχική γρίπη: Οδηγίες κατά το ταξίδι με πλοίο/κρουαζιερόπλοιο για τα μέλη του πληρώματος και τους ταξιδιώτες Δεκέμβριος 2010

Εποχική γρίπη: Οδηγίες κατά το ταξίδι με πλοίο/κρουαζιερόπλοιο για τα μέλη του πληρώματος και τους ταξιδιώτες Δεκέμβριος 2010 ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εποχική γρίπη: Οδηγίες κατά το ταξίδι με πλοίο/κρουαζιερόπλοιο για τα μέλη του πληρώματος και τους ταξιδιώτες

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα 2006R2023 EL 17.04.2008 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα B ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 2023/2006 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Δεκεμβρίου 2006 σχετικά με την

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Σχ. Έτος : 2013-2014 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ. Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 5

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Σχ. Έτος : 2013-2014 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ. Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 5 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Στέλεχος Υπηρεσιών Ασφαλείας Ημ/νια: 09/01/2014 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΝΕΑΣ ΓΡΙΠΗΣ Α(Η1Ν1) 1) ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ Ξανθή Δεδούκου Γραφείο Νοσοκομειακών Λοιμώξεων Μικροβιακής Αντοχής και Ορθολογικής Χρήσης Αντιβιοτικών ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία ομάδων Πρότυπος Φάκελος Εγκατάστασης (Site Master File: SMF) Ετοιμάστε ένα SMF που θα περιέχει τα ακόλουθα:

Εργασία ομάδων Πρότυπος Φάκελος Εγκατάστασης (Site Master File: SMF) Ετοιμάστε ένα SMF που θα περιέχει τα ακόλουθα: Εργασία ομάδων Πρότυπος Φάκελος Εγκατάστασης (Site Master File: SMF) Ετοιμάστε ένα SMF που θα περιέχει τα ακόλουθα: 1. Αποστολή, στρατηγική και το όνομα της παρασκευαστικής μονάδας 2. Γραμμή παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Φ. ΚΑΛΥΒΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Παιδίατρος- Ιατρός Δημόσιας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7

Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα επεξεργασμένου

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III Τροποποιήσεις στην περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και στο φύλλο οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III Τροποποιήσεις στην περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και στο φύλλο οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις στην περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και στο φύλλο οδηγιών χρήσης Σημείωση: Αυτές οι τροποποιήσεις πρόκειται να ενσωματωθούν στην έγκυρη Περίληψη των Χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ Α. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ 1. Το Τεχνικό Επιμελητήριο στο οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 18: ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Οι ασθενείς με νευρογενή ανορεξία παρουσιάζουν σημαντική απώλεια βάρους, είναι ανορεκτικοί και υποφέρουν από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ EBOLA ΜΕΤΡΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ EBOLA ΜΕΤΡΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ EBOLA ΜΕΤΡΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΕΕΛΠΝΟ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΕ ΧΠΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014 1 ΜΑΠ ΑΡΧΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Ασφάλεια εργαζόμενων OSHA regulations standard

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ)

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ) «Επιταγή Εισόδου στην Αγορά Εργασίας για Ανέργους Νέους έως 29 Ετών» ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ) ΣΚΟΠΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Η κατάρτιση και

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος του εγχειριδίου, των διεργασιών και των διαδικασιών της ποιότητας.

Έλεγχος του εγχειριδίου, των διεργασιών και των διαδικασιών της ποιότητας. ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Έλεγχος εγγράφων Κύριος σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι να προσδιοριστούν οι αρμοδιότητες σύνταξης, ανασκόπησης, έγκρισης και διανομής όλων των εγγράφων και δεδομένων,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 Ημερομηνία Έκδοσης: 07/02/2013 Αριθμός Έκδοσης: 0 ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια εργαστηρίων

Ασφάλεια εργαστηρίων Ασφάλεια εργαστηρίων 1. Εργαστήρια με ασφάλεια επιπέδου 1 Το εργαστήριο αυτό είναι κατάλληλο για εργασία με οργανισμούς της ομάδας 1 και πρέπει να πληροί τις εξής προϋποθέσεις: 1. Το εργαστήριο πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1. Πεδίο Εφαρμογής AΡΘΡΟ 2. Ευθύνη του Δ.Π.

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1. Πεδίο Εφαρμογής AΡΘΡΟ 2. Ευθύνη του Δ.Π. ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1 Πεδίο Εφαρμογής Ο κώδικας αυτός ισχύει για όλες τις ερευνητικές δραστηριότητες οι οποίες διεξάγονται στο Δ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

Γεράσιμος Αραβαντινός-Ζαφείρης

Γεράσιμος Αραβαντινός-Ζαφείρης Έλεγχος εφαρμογής του κανονισμού REACH ασφάλεια και υγεία στην εργασία υποχρεώσεις εργοδοτών Γεράσιμος Αραβαντινός-Ζαφείρης Δρ. Χημικός Μηχανικός Επιθεωρητής Ασφάλειας & Υγείας στην Εργασία Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 5 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος και αντενδεικνυόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Ποιότητας. Ακτινοδιάγνωση

Κατευθυντήρια Οδηγία Ποιότητας. Ακτινοδιάγνωση Κατευθυντήρια Οδηγία Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 2 Κεφάλαιο 1: Οργάνωση- Διοίκηση... 3 Κεφάλαιο 2: Εφαρμογή Πολιτικής και Μέτρων Ακτινοπροστασίας... 4 Κεφάλαιο 3: Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000.

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Το σύστημα ISO9000 Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Με τις αλλαγές δόθηκε έμφαση στην εφαρμογή της πολιτικής της ποιότητας και σε πιο πλήρεις διορθωτικές ενέργειες. Σε όλο τον κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008. Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008. Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 121/2008 Άρθρο 1 - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟΣ Καθορίζονται ενιαία για τον Οργανισμό Περίθαλψης Ασφαλισμένων του Δημοσίου (ΟΠΑΔ) και όλους τους φορείς και κλάδους ασθένειας αρμοδιότητας Γενικής

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΤΟΥΑΛΕΤΩΝ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΤΟΥΑΛΕΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΚΙΔΕΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Γραφείο Προμηθειών και Διαγωνισμών Τ.Κ. 34100 Χαλκίδα Πληροφ.:Κούμαρος Αντώνης ΤΗΛ.: 22213-55178 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΧΗΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 5 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος και αντενδεικνυόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

GMP και HACCP. Οι κυριότεροι κίνδυνοι μη - πιστοποιημένων επιχειρήσεων είναι:

GMP και HACCP. Οι κυριότεροι κίνδυνοι μη - πιστοποιημένων επιχειρήσεων είναι: GMP και HACCP Μέσα απο προσεχτικά επιλεγμένους προμηθευτές με πολλά χρόνια εμπειρία στην φαρμακευτική αγορά και την αγορά καλλυντικών, όλα τα προϊόντα Essens μπορούν να παρουσιάσουν την καταγωγή τους από

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ : CARBOCAL

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ : CARBOCAL ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΛΥΜΑΝΤΙΚΑ - ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ( 91 / 155 / ΕΚ & 93 / 112 ΕΚ ) 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Ονομασία προϊόντος Μέγεθος συσκευασίας Κατασκευαστής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Στοιχεία προγράμματος ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Πρωτόκολλα και διαδικασίες (διοικητικές, ιατρικές, νοσηλευτικές) στις Δημόσιες Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Σημείωση: Οι αλλαγές στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών Προϊόντος και του Φύλλου Οδηγιών Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Κατασκευαστής: Werner & Mertz Italia S.r.l. Aποκλειστικός Αντιπρόσωπος: ECOLINE s.a. Εμπορική ονομασία: WC DENSO Ημερομηνία αναθεώρησης: 18.02.2003 01. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΜΤΝ3 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 8

Κωδικός: ΜΤΝ3 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 8 Κωδικός: ΜΤΝ3 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 8 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα υγρού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ (δηλ. ισχυρή απόδειξη υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα στην ακόλουθη λίστα θεραπειών)

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ (δηλ. ισχυρή απόδειξη υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα στην ακόλουθη λίστα θεραπειών) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΥ MASCC/ISOO ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΕΣ ΣΕ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΕΤΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΓΓΡΑΦΟΥ: 7 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Εισαγωγή στην Ασφάλεια & Υγεία στην Εργασία Εισαγωγή στην Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία Η

Διαβάστε περισσότερα

AMINOPLASMAL HEPA-10%

AMINOPLASMAL HEPA-10% AMINOPLASMAL HEPA-10% ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Αminoplasmal Hepa 10% 2.ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Τα 1000ml διαλύματος περιέχουν: L-Isoleucin

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ECTOPOR 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ECTOPOR 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ECTOPOR 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ECTOPOR 2. Ποιοτική και Ποσοτική σύνθεση Δραστικό συστατικό Cypermethrin high cis 2% (w/v) Έκδοχα Βλ. πλήρη κατάλογο εκδόχων στο κεφάλαιο 6.1.

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΣΙΜΟ μόσχευμα MIIG 150816-0. Σε αυτό το πακέτο περιλαμβάνονται οι ακόλουθες γλώσσες:

ΕΝΕΣΙΜΟ μόσχευμα MIIG 150816-0. Σε αυτό το πακέτο περιλαμβάνονται οι ακόλουθες γλώσσες: ΕΝΕΣΙΜΟ μόσχευμα MIIG 150816-0 Σε αυτό το πακέτο περιλαμβάνονται οι ακόλουθες γλώσσες: Ελληνικά (el) Για πρόσθετες γλώσσες, επισκεφτείτε την ιστοσελίδα μας στη διεύθυνση www.wmt.com Στη συνέχεια, κάντε

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΧΡΗΣΗΣ (ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ, ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΙΜΩΝ) ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2001 ΕΩΣ (ΑΡ.2) ΤΟΥ 2004 Για σκοπούς μερικής εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH)

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH) Έκδοση: 2 Ημερομηνία Τροποποίησης: 18.09.2012 Ημερομηνία εκτύπωσης: 18.09.2012 Σελίδα: 1 1. ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ/ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ/ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Ταυτοποίηση του προϊόντος Εμπορικό Όνομα: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία

ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ - ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ Νίκη Βγόντζα Διευθύντρια Αιμοδοσίας Κωνσταντοπούλειο Γ.Ν.Ν. Ιωνίας Σημαίνει : ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία μετάγγιση σωστού και ασφαλούς αίματος στο σωστό ασθενή τη κατάλληλη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Οδηγίες για την πρόληψη και τον αποτελεσματικό χειρισμό εμφάνισης γαστρεντερίτιδας σε κατασκήνωση Η εμφάνιση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας σε κατασκηνώσεις δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟ-ΟΜΟΕΙΔΗ (Biosimilars) ΦΑΡΜΑΚΑ ΣΤΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ: «ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΑΛΛΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ».

ΒΙΟ-ΟΜΟΕΙΔΗ (Biosimilars) ΦΑΡΜΑΚΑ ΣΤΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ: «ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΑΛΛΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ». Αθήνα, 14 Μαΐου 2015 ΒΙΟ-ΟΜΟΕΙΔΗ (Biosimilars) ΦΑΡΜΑΚΑ ΣΤΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ: «ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΑΛΛΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ». ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα φάρμακα μετά από ένα χρονικό διάστημα 10-15 ετών χάνουν την «πατέντα» τους, δηλαδή η δραστική

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι κατασκευαστές μετρικών οργάνων - Ο Ρόλος και οι Υποχρεώσεις τους

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι κατασκευαστές μετρικών οργάνων - Ο Ρόλος και οι Υποχρεώσεις τους Το παρόν προορίζεται ως έγγραφο καθοδήγησης για τους Οικονομικούς Φορείς (κατασκευαστές, εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους, εισαγωγείς και διανομείς) μετρικών οργάνων με σήμανση CE Νομική ισχύ έχουν μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ή ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ είναι η εφαρμογή της νοσηλευτικής πρακτικής και των ενεργειών της δημόσιας υγείας, με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εποχική γρίπη: Οδηγίες για τα μέλη πληρώματος των αεροσκαφών Δεκέμβριος 2010 Στην Ελλάδα η περίοδος της εποχικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Ε.Π.Κ.Π.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Ε.Π.Κ.Π. ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Ε.Π.Κ.Π. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΥΤΟΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ / ΜΟΝΑΔΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 1 Επωνυμία: 2 Διεύθυνση: 3 Τηλέφωνο: 4 Φαξ: 5 Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ INCURIN 1 mg δισκίο 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Δραστικό συστατικό: οιστριόλη 1 mg /δισκίο

Διαβάστε περισσότερα

( 91 / 155 / ΕΚ & 93 / 112 ΕΚ ) : RAWASH. Τηλ. 210-4819558 Fax: 210-4823555 R35 R34 1310-58-3 7681-52-9 C C

( 91 / 155 / ΕΚ & 93 / 112 ΕΚ ) : RAWASH. Τηλ. 210-4819558 Fax: 210-4823555 R35 R34 1310-58-3 7681-52-9 C C ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΛΥΜΑΝΤΙΚΑ - ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΕΛΤΙΟ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ( 91 / 155 / ΕΚ & 93 / 112 ΕΚ ) 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Ονοµασία προϊόντος Μέγεθος συσκευασίας Κατασκευαστής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Αριθ. Πρωτ: οικ. 130406/17-8-95

Αριθ. Πρωτ: οικ. 130406/17-8-95 Αριθ. Πρωτ: οικ. 130406/17-8-95 ΘΕΜΑ: Εγκύκλιος εφαρμογής Π.Δ. 399/94 «Προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία σε συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες,

Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες, Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες, διέπεται από τις αρχές του προτύπου Beveridge. «το κόστος

Διαβάστε περισσότερα

«Ευαγόρειο» Κέντρο Ανακουφιστικής Φροντίδας Ημερήσιας Νοσηλείας. σε συνεργασία με την ομάδα εθελοντών και φίλων «ΕΥΑΓΟΡΕΙΟ»

«Ευαγόρειο» Κέντρο Ανακουφιστικής Φροντίδας Ημερήσιας Νοσηλείας. σε συνεργασία με την ομάδα εθελοντών και φίλων «ΕΥΑΓΟΡΕΙΟ» «Ευαγόρειο» Κέντρο Ανακουφιστικής Φροντίδας Ημερήσιας Νοσηλείας ANTIKAPKINIKOΣ ΣYN EΣMOΣ KYΠPOY THE CYPRUS ANTΙ-CANCER SOCIETY www.anticancersociety.org.cy σε συνεργασία με την ομάδα εθελοντών και φίλων

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 25.11.2014 L 337/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1252/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 28ης Μαΐου 2014 για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση Ποιότητας»

«Διαχείριση Ποιότητας» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΕΕ-ΤΠΔΠ Ενημερωτική Εκδήλωση «Διαχείριση Ποιότητας» Αθήνα, 4 Απριλίου 2012 Τεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Αντωνιάδης Λειτουργός Ασφάλειας και Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Χρήστος Αντωνιάδης Λειτουργός Ασφάλειας και Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Λειτουργός Ασφάλειας και Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού * Αποσκοπεί στην εφαρμογή των Περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Γνωστοποίηση Ατυχημάτων και Επικίνδυνων Συμβάντων) Κανονισμών του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH)

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH) Έκδοση: 2 Ημερομηνία Τροποποίησης: 29.10.2012 Ημερομηνία εκτύπωσης: 29.10.2012 Σελίδα: 1 1. ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ/ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ/ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Ταυτοποίηση του προϊόντος Εμπορικό Όνομα: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή και μεταφορά ιατρικών αποβλήτων Ενεργειακές μελέτες Ενεργειακά πιστοποιητικά Περιβαλλοντικές μελέτες Μελέτες διαχείρισης αποβλήτων

Συλλογή και μεταφορά ιατρικών αποβλήτων Ενεργειακές μελέτες Ενεργειακά πιστοποιητικά Περιβαλλοντικές μελέτες Μελέτες διαχείρισης αποβλήτων WASTEMED ΕΠΕ Συλλογή και μεταφορά ιατρικών αποβλήτων Ενεργειακές μελέτες Ενεργειακά πιστοποιητικά Περιβαλλοντικές μελέτες Μελέτες διαχείρισης αποβλήτων Εταιρική Παρουσίαση H WASTEMED Ε.Π.Ε. δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Ποιότητας

Εγχειρίδιο Ποιότητας ΚΩΔΙΚΟΣ: ΕΓΧΠ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΜΟΔΙΠ Εγχειρίδιο Ποιότητας Σύστημα Διαχείρισης Ποιότητας κατά ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9001:2008 ΑΝΤΙΤΥΠΟ 1 ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ Περιεχόμενα 1. Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής... 3

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Υγιεινή της Εργασίας είναι: η προάσπιση και προαγωγή της υγείας στον ψηλότερο βαθμό της φυσικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας των εργαζομένων σ όλα τα επαγγέλματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Μέτρα πρόληψης και ελέγχου γαστρεντερίτιδας σε βρεφονηπιακό/παιδικό σταθμό (Απευθύνεται σε εργαζόμενους βρεφονηπιακών / παιδικών σταθμών) Μέτρα πρόληψης 1. Ακολουθούμε

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα