Σκωληκοειδεκτομή: μία διαδεδομένη απλή επέμβαση ή εργαλείο διερεύνησης της κοιλίας;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σκωληκοειδεκτομή: μία διαδεδομένη απλή επέμβαση ή εργαλείο διερεύνησης της κοιλίας;"

Transcript

1 22 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 2014, Τόμος 10, Τεύχος 2 Κλινική πρωτότυπη εργασία Σκωληκοειδεκτομή: μία διαδεδομένη απλή επέμβαση ή εργαλείο διερεύνησης της κοιλίας; Πέππας ΧΑΔ Πορφύρης Α Κοράκη Α Αχμετάι Μ Ιδιωτικό Χειρουργικό Ιατρείο Κορυδαλλού Περίληψη: Για να τεκμηριώσουμε την αναγκαιότητα της διερεύνησης της κοιλιακής χώρας και των προσιτών οργάνων της κατά την διενέργεια σκωληκοειδεκτομής, μελετήσουμε 987 περιστατικά που αντιμετωπίσαμε και χειρουργήσαμε κατά την εικοσαετία Παραθέτουμε τα αποτελέσματα της έρευνάς μας ως προς το φύλο, την ηλικία και τα διεγχειρητικά ευρήματα των περιπτώσεών μας, τις ημέρες νοσηλείας και την αξιολόγηση των συμπαρομαρτούντων, χρηζόντων εγχειρητική αποκατάσταση, νοσολογικών καταστάσεων και τα συγκρίνουμε με την διεθνή επί του θέματος εμπειρία. Εισαγωγή Διεύθυνση αλληλογραφίας: Χρήστος Α Δ Πέππας Σερρών Πλατεία Ελευθερίας Κορυδαλλός Λέξεις κλειδιά : Σκωληκοειδεκτομή, en passant επεμβάσεις, διαδοχικές επεμβάσεις. Η σκωληκοειδεκτομή αποτελεί μία από τις συχνότερες και πιο διαδεδομένες επεμβάσεις της γενικής χειρουργικής. Παράλληλα, δύναται να αποτελέσει μία ευκαιρία διερεύνησης της περιτοναϊκής κοιλότητας και των ενδοκοιλιακών οργάνων ή ακόμα και να παράσχει τη δυνατότητα αποκατάστασης τυχαία ανευρισκόμενων παθολογικών εξεργασιών των οργάνων αυτών. Υλικό - Μέθοδος Κατά την εικοσαετία αντιμετωπίσαμε και υποβάλαμε σε επείγουσα σκωληκοειδεκτομή 987 ασθενείς. Από αυτούς οι 504 ήταν άνδρες (ποσοστό 59%) και οι 483 ήταν γυναίκες (ποσοστό 41%) (σχήμα 1). Oι σκωληκοειδεκτομές αποτέλεσαν περίπου το 10% επί του συνόλου των επεμβάσεων που πραγματοποιήθηκαν από εμάς. Η ηλικία των περιστατικών μας κυμαινόταν από ετών (σχήμα 2), οι περισσότερες σκωληκοειδεκτομές αφορούσαν άτομα ηλικίας ετών και για τα δύο φύλα, ενώ το ποσοστό σκωληκοειδεκτομών μειωνόταν σταδιακά στις μεγαλύτερες ηλικίες πάνω από 41 ετών. Στην πλειονότητα των περιστατικών μας η διάγνωση της σκωληκοειδίτιδας επισφραγίστηκε και στην ιστολογική παθολογοανατομική μελέτη των διεγχειρητικών παρασκευασμάτων. Σε 33 ασθενείς (ποσοστό 0,03%), ήτοι 20 άντρες και 12 γυναί-

2 Σκωληκοειδεκτομή: μία διαδεδομένη απλή επέμβαση ή εργαλείο διερεύνησης της κοιλίας; 23 Σχήμα 1. Κατανομή κατά φύλο. Πίνακας 2. Συμπαρομαρτούντα νοσήματα κατά τη διενέργεια σκωληκοειδεκτομής. Πίνακας 1. Ηλικιακή κατανομή ασθενών. κες, το ιστοπαθολογικό παρασκεύασμα δεν επιβεβαίωσε τη διάγνωση της οξείας ή υποξείας σκωληκοειδίτιδας. Σε 3 άντρες και 5 γυναίκες η εικόνα της οξείας κοιλίας αποδόθηκε σε άλλο αίτιο, το οποίο όμως αντιμετωπίσθηκε διεγχειρητικά από την en passant επέμβαση. Σε ποσοστό 5% επί του συνόλου των ασθενών (23 άντρες και 31 γυναίκες) βρέθηκαν συμπαρομαρτούντα νοσήματα που στην πλειονότητά τους χρειάστηκαν εγχειρητική αποκατάσταση (πίνακας 2). Μάλιστα, όπως είναι φυσικά αναμενόμενο, οι εν λόγω παθολογικές καταστασεις συναρτώνται αυξητικά με την ηλικιακή ωρίμανση Σχήμα 2. Ηλικιακή κατανομή ασθενών. των ασθενών (σύγκριση ανάμεσα στις ομάδες ηλικιών με την μονόπλευρη ANOVΑ με την κατά Tukey μετα-ανάλυση, ρ <0,001). Η διάρκεια της νοσηλείας των ασθενών μας κυμαινόταν από 2-16 ημέρες και κατά μέσο όρο ήταν 3,8 ημέρες ανά ασθενή. Η νοσηλεία των ασθενών που υπβλήθηκαν σε en passant επεμβάσεις σκωληκοειδεκτομής κυμαινόταν από 4-13 ημέρες (μέσος όρος νοσηλείας 5,2 ημέρες ανά ασθενή). Στα περιστατικά μας είχαμε ένα θάνατο ενός άντρα ασθενούς 83 ετών, ο οποίος είχε παραμελημένη περιτονίτιδα από ρήξη σκωληκοειδούς. Όλα τα δεδομένα επεξεργαστήκαν ποσοστιαία με το πιθανό θεωρητικό μοντέλο και με διάστημα εμπιστοσύνης 95%. Συζήτηση Όπως έχει υπολογιστεί, περίπου 7% των ανθρώπων των πολιτισμένων χωρών υποβάλλονται σε σκωληκοειδεκτομή σε κάποια στιγμή της ζωής τους. Περίπου επεμβάσεις σκωληκοειδεκτομής πραγματοποιούνται ετησίως μόνον στις ΗΠΑ. Είναι ίσως εντυπωσιακό ότι παρότι τα τελευταία 30 χρόνια η επίπτωση της σκωληκοειδεκτομής έχει σταθερά πτωτική πορεία, στις αναπτυσσόμενες χώρες η επίπτωση έχει αυξητική πορεία, κατ αναλογία της οικονομικής ευμάρειας και της αλλαγής του τρόπου ζωής 1,2. Εάν η σκωληκοειδής είναι φυσιολογική στην επισκόπηση (συμβαίνει στο 5-10% των περιπτώσεων), αφαιρείται και αναζητούνται εναλλακτικές διαγνώσεις. Γίνεται προσεκτικός έλεγχος του τυφλού, του σιγμοειδούς και του ειλεού για τυχόν αλλοιώσεις, ενδεικτικές εκκολπω-

3 24 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 2014, Τόμος 10, Τεύχος 2 ματίτιδας (συμπεριλαμβανομένης και της απόφυσης του Meckel), ισχαιμίας, λοίμωξης ή φλεγμονώδους νόσου του εντέρου (π.χ. νόσος Crohn). Αναζητούνται στοιχεία μεσεντέριας λεμφαδενίτιδας. Στις γυναίκες ελέγχονται οι ωοθήκες και οι σάλπιγγες για στοιχεία πολυκυστικής νόσου ωοθηκών, ρήξη ωοθυλακίου, έκτοπο κύηση ή άλλη παθολογία. Χολώδες περιτοναϊκό υγρό υποδηλώνει διάτρηση, είτε πεπτικού έλκους ή χοληδόχου κύστης. Η καταγραφή συμπαρομαρτούντων παθολογικών καταστάσεων σύγχρονων της σκωληκοειδεκτομής έχει καταδειχθεί από αρκετούς συγγραφείς 4,5,6. Αυτές οι παθολογικές καταστάσεις που χρήζονταν ή κι άμεσης εγχειρητικής αποκατάστασης μπορεί να είναι αρκετές φορές σωτήρια για την ζωή των ασθενών. Στη διεθνή αρθρογραφία αυτού του είδους οι δευτερεύουσες επεμβάσεις οι οποίες πραγματοποιούνται επ ευκαιρία άλλης επέμβασης και εφόσον περατώνεται αυτή, καλούνται en passant επεμβάσεις 7,8. Στις δικές μας περιπτώσεις τα αποτελέσματα δεικνύουν ότι παρότι η σκωληκοειδεκτομή είναι μία συχνή επέμβαση της γενικής χειρουργικής, πρέπει να εκτελείται μία επιμελής διερεύνηση της κοιλίας και των προσιτών οργάνων της, δεδομένου ότι σε ποσοστό περίπου 5% συνυπάρχουν κι άλλες παθολογικές ενδοκοιλιακές καταστάσεις, που χρήζουν εγχειρητικής αντιμετώπισης. Περαιτέρω, αυτή η ανάγκη είναι ακόμα πιο επιτακτική, όταν η σκωληκοειδεκτομή αφορά ασθενείς μεγαλύτερης ή προχωρημένης ηλικίας, οπότε κι αυξάνεται η πιθανότητα ανεύρεσης τέτοιων παθήσεων. Αυτό μάλιστα είναι ανεξάρτητο του φύλου του ασθενούς. Όσον αφορά την επιμόλυνση τραυμάτων, παρουσιάστηκαν σε 5 (3 άντρες και 2 γυναίκες) από τους 987 ασθενείς μας (ποσοστό 1% επί του συνόλου των ασθενών). Αυτή η δυνητική μετεγχειρητική επιπλοκή είναι ίσως αναπόφευκτη, ιδιαίτερα σε επεμβάσεις επείγουσες όπως είναι η σκωληκοειδεκτομή, και συγκρίνεται με τη διεθνή εμεπειρία, καθώς αναφέρεται ότι ικανοποιητικά ανέρχεται στο 6-8% των περιπτώσεων9. Φαίνεται μάλιστα να μην αυξάνεται από τις en passant άλλες επεμβάσεις της σκωληκοειδεκτομής. Η διενέργεια της διερεύνησης της κοιλιακής κοιλότητας, αλλά και η περαιτέρω εφαρμογή en passant επέμβασης σε τυχούσα υπάρχουσα παθολογία κοιλιακού σπλάχνου, επιβεβαιώνεται ακόμα και από τη διάρκεια της νοσηλείας των ασθενών. Έτσι στα περιστατικά μας, ο μέσος όρος νοσηλείας, συνεπεία σκωληκοειδεκτομής ήταν 3,8 ημέρες ανά ασθενή, ενώ επί εφαρμογής en passant επέμβασης ο μέσος όρος νοσηλείας ήταν περίπου 1,4 ημέρες περισσότερο, δηλαδή 5,2%. Σε περίπτωση όμως που η συγκεκριμένη en passant επέμβαση γινόταν σε δεύτερο χρόνο, το κόστος της θεραπείας θα ήταν κατά πολύ μεγαλύτερο από ότι στη διαδοχική επέμβαση της σκωληκοειδεκτομής. Επίσης, η en passant επέμβαση δε φαίνεται να παρατείνει πολύ τη διάρκεια της ενδονοσοκομειακής νοσηλείας του ασθενούς. Θεωρούμε αυτονόητο ότι η διενέργεια σκωληκοειδεκτομής για την θεραπεία της οξείας ή υποξείας σκωληκοειδίτιδας παραμένει και θα παραμένει μία καθαρά κλινική χειρουργική απόφαση, υποβοηθούμενη μερικές φορές ελάχιστα ή καθόλου από τον παρακλινικό εργαστηριακό έλεγχο 9,10,11,12. Ακόμα όμως και στις περιπτώσεις που διαπιστωθεί ότι δεν έχουμε κλινική διεγχειρητική εικόνα πάσχουσας σκωληκοειδούς, τότε ίσως περισσότερο, κρίνεται απαραίτητη μία en passant επέμβαση κάποιου άλλου πάσχοντος ενδοκοιλιακού οργάνου. Σε όλες τις επεμβασεις σκωληκοειδεκτομής είθισται να ελέγχεται πάντα το παχύ έντερο για την ύπαρξη μεκελείου απόφυσης, φλεγμαίνουσας ή όχι. Στα περιστατικά μας βρήκαμε και εξαιρέσαμε en passant 6 φλεγμαίνουσες μεκέλειους αποφύσεις, 4 σε άντρες και 2 σε γυναίκες. Ως εκ τούτου, υπάρχει συμπόρευση της στρατηργικής αντιμετώπισης της μεκελείου απόφυσης με τη διεθνή εμπειρία, αφού πλέον καθίσταται σαφές ότι η εξαίρεση της μεκελείου απόφυσης επιβάλλεται μόνον επί κλινικής ή κλινικοεργαστηριακής παθολογίας της 13,14. Εν κατακλείδι, παρότι η σκωληκοειδεκτομή θεωρείται ως μία απλή και σχετικά εύκολη επέμβαση, θα πρέπει πάντοτε να προσεγγίζεται ως μία ευκαιρία έρευνας της προσιτής περιτοναϊκής κοιλότητας και των ενδοκοιλιακών οργάνων, δεδομένου ότι μπορεί να αποβεί τόσο σωτήρια για τον ασθενή, όσο επίσης και να αποσοβήσει την εξέλιξη διαφόρων παθολογικών καταστάσεων αυτών των οργάνων. Abstract Appendectomy: a widespread usual operation or an investigational tool for the abdomen? Peppas CAD, Porfiris A, Koraki A, Ahmetaj Marije Private Surgery of Korydallos, Athens, GR In order to evaluate the necessity of investigating the abdominal cavity and its approachable visceral organs during appendectomy, we have studied 987 consecutive cases presented and treated by us during We present he derived data as far as their sex, age, hospitalization, complications and intraoperative results are concerned, comparing them with the relevant international experience. Keywords: Appendectomy, en passant operations

4 Σκωληκοειδεκτομή: μία διαδεδομένη απλή επέμβαση ή εργαλείο διερεύνησης της κοιλίας; 25 Βιβλιογραφία 1. Way LW: Appendix. IN: Doherty GM, Way LW (eds.): Current surgical diagnosis and treatment, 12th edition, Lange Medical Books / McGraw Hill, New York, 2003: Watters JM, et al: The influence of age on the severity of peritonitis. Can J Surg, 1996; 39: Finlay D, Doherty GM: Acute abdominal pain and appendicitis. IN: Doherty GM, et al (eds.): The Washington manual of surgery, 3rd, Lippinkott Williams & Wilking, Philadelphia, 2002: p Συμεωνίδης Α, Ζακαρίδης Θ, Καρακαντζάς Δ: Η σκωληκοειδεκτομή σαν ερευνητική εγχείρηση. Γαληνός, 1983; 25: Τσακαγιάννης Ε: Οξεία σκωληκοειδίτις της παιδικής ηλικίας. Καθυστέρηση διαγνώσεως. Ιατρική, 1964; 5: Osamwonyi Osadaye-Fehr AM: Beitrag Klinik ded Appendicitis. Dissertation, Zurich, Παπακωνσταντίνου Α, Χιώλος Α, Δαυΐδ Σ: Η σκωληκοειδεκτομή σαν μία ευκαιρία έρευνας της περιτοναϊκής κοιλότητας. Πρακτικά ΧV Πανελλήνιου Συνέδριου Χειρουργικής, Θεσσαλονίκη, 1986: Eiseman B, et al: En passant abdominal operations. IN: Delaney JP, Varco RL (eds.): Controversies in surgery II, WB Saunders, London, 1983: Lewis FR, et al: Appendicitis: A critical review of diagnosis and treatment in cases. Arch Surg, 1975; 110: Kumar PJ, Clark ML: Acute appendicitis. IN: Clark ML, Kumar PJ (eds.): Clinical medicine, 2nd edition, Bailliere Tindall WB Saunders, London, 1990: Bergeron E, et al: Appendicitis is a place for clinical judgement. Am J Surg, 1999; 177: Howie JGR: Death from appendicitis and appendectomy. Lancet, 1996: Zani A, et al: Incidentally detected Meckel diverticulum: to resec or not to resect?, Ann Surg, 2008; 247 (3): Soltero MJ, Bill AH: The natural history of Meckel s diverticulum and its relation to incidental removal. A study of 202 cases of diseased Meckel s diverticulum found in King County, Washington, over a fifteen year period. Am J Surg, 1976; 132:

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΡΩΤΙΔΙΚΗΣ ΕΝΔΑΡΤΗΡΕΚΤΟΜΗΣ

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΡΩΤΙΔΙΚΗΣ ΕΝΔΑΡΤΗΡΕΚΤΟΜΗΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΡΩΤΙΔΙΚΗΣ ΕΝΔΑΡΤΗΡΕΚΤΟΜΗΣ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός Επιστηµονικός Συνεργάτης Α' Χ/κής Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Αυτονομία Νοσηλευτών στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας

Επαγγελματική Αυτονομία Νοσηλευτών στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Αναστάσιος Μερκούρης Επαγγελματική Αυτονομία Νοσηλευτών στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας Ονοματεπώνυμο: Σταυρούλα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές συγγραφής ερευνητικών άρθρων

Βασικές αρχές συγγραφής ερευνητικών άρθρων Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN 11-05-3992 APPLIED MEDICAL RESEARCH Βασικές αρχές συγγραφής ερευνητικών άρθρων 1. Εισαγωγή 2. Δομή των ερευνητικών

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Οικονόμου Γαστρεντερολόγος

Μιχάλης Οικονόμου Γαστρεντερολόγος Μιχάλης Οικονόμου Γαστρεντερολόγος Με τον όρο «οξύ κοιλιακό άλγος» θεωρούμε κάθε πόνο που εντοπίζεται στην κοιλιά και αναγκάζει τον πάσχοντα να ζητήσει επείγουσα ιατρική βοήθεια. Οι όροι «οξύς κοιλιακός

Διαβάστε περισσότερα

Μια ασφαλής χειρουργική επέμβαση: Καισαρική τομή της Κων/νας Γιαννιώτη, Συντονίστριας της Ομάδας Υποστήριξης Μητρικού Θηλασμού & Μητρότητας Ζακύνθου

Μια ασφαλής χειρουργική επέμβαση: Καισαρική τομή της Κων/νας Γιαννιώτη, Συντονίστριας της Ομάδας Υποστήριξης Μητρικού Θηλασμού & Μητρότητας Ζακύνθου Μια ασφαλής χειρουργική επέμβαση: Καισαρική τομή της Κων/νας Γιαννιώτη, Συντονίστριας της Ομάδας Υποστήριξης Μητρικού Θηλασμού & Μητρότητας Ζακύνθου Τις τελευταίες δεκαετίες το ποσοστό των καισαρικών τομών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΛΑΘΩΝ ΑΠΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΛΑΘΩΝ ΑΠΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΛΑΘΩΝ ΑΠΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Βουγιούκα Καλλιόπη 1, Καπάδοχος Θεόδωρος 2 1. Νοσηλεύτρια ΤΕ 2. Καθηγητής Εφαρμογών, Τμήμα Νοσηλευτικής, ΤΕΙ Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το Οξύ Στεφανιαίο Σύνδρομο (ΟΣΣ) αποτελεί μια από τις πιο συχνές

Διαβάστε περισσότερα

Το σκάνδαλο που υποσκάπτει τον μητρικό θηλασμό και αυξάνει την παιδική παχυσαρκία: 6 κλινικές περιπτώσεις για τις καμπύλες αύξησης παιδιών.

Το σκάνδαλο που υποσκάπτει τον μητρικό θηλασμό και αυξάνει την παιδική παχυσαρκία: 6 κλινικές περιπτώσεις για τις καμπύλες αύξησης παιδιών. Το σκάνδαλο που υποσκάπτει τον μητρικό θηλασμό και αυξάνει την παιδική παχυσαρκία: 6 κλινικές περιπτώσεις για τις καμπύλες αύξησης παιδιών. Τα μικρά παιδιά στην Ελλάδα μετρώνται με βλαπτικό τρόπο Η τακτική

Διαβάστε περισσότερα

Η διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση των οστικών μεταστάσεων

Η διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση των οστικών μεταστάσεων Η διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση των οστικών μεταστάσεων ΑΝΤΩΝΙΟΣ Γ. ΑΓΓΟΥΛΕΣ Xειρουργός Ορθοπαιδικός ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ι. ΠΑΠΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ Επίκουρος Καθηγητής Ορθοπαιδικής, Α Ορθοπαιδική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Σχετιζόμενη με την Υγεία Ποιότητα Ζωής Από τη Θεωρία στην Πράξη

Σχετιζόμενη με την Υγεία Ποιότητα Ζωής Από τη Θεωρία στην Πράξη Σχετιζόμενη με την Υγεία Ποιότητα Ζωής Από τη Θεωρία στην Πράξη Χ. Δημητρόπουλος 1, Μ. Ντάγανου 2, Γ. Αλεξιάς 3 1 Ειδ. Πνευμονολόγος, 2 Πνευμονολόγος Εντατικολόγος, Επιμελήτρια Α, Κέντρο Αναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική μελέτη εμφάνισης κατάθλιψης στην τρίτη ηλικία σε κλειστή και ανοιχτή δομή φροντίδας ηλικιωμένων με την κλίμακα Hamilton

Συγκριτική μελέτη εμφάνισης κατάθλιψης στην τρίτη ηλικία σε κλειστή και ανοιχτή δομή φροντίδας ηλικιωμένων με την κλίμακα Hamilton Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΕΡΕΥΝΑ_ Συγκριτική μελέτη εμφάνισης κατάθλιψης στην τρίτη ηλικία σε κλειστή και ανοιχτή δομή φροντίδας ηλικιωμένων

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτες κοορτών Μελέτες πρόγνωσης. Νίκος Τζανάκης Επίκουρος Καθηγητής

Μελέτες κοορτών Μελέτες πρόγνωσης. Νίκος Τζανάκης Επίκουρος Καθηγητής Εργαστήριο Επιδηµιολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Κρήτης Επίκουρος Καθηγητής Νίκος Τζανάκης Τηλ.: 2810-392224 ή 392433 Φαξ::2810-542650 Email: tzanakis@med.uoc.gr Μελέτες κοορτών Μελέτες πρόγνωσης Νίκος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΥΞΗ ΓΝΩΣΗΣ ΜΕ ΕΞΑΓΩΓΗ ΚΑΝΟΝΩΝ ΣΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΕΞΟΡΥΞΗ ΓΝΩΣΗΣ ΜΕ ΕΞΑΓΩΓΗ ΚΑΝΟΝΩΝ ΣΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 1 ΕΞΟΡΥΞΗ ΓΝΩΣΗΣ ΜΕ ΕΞΑΓΩΓΗ ΚΑΝΟΝΩΝ ΣΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Μηνάς Καραολής Πανεπιστήμιο Κύπρου, 2010 Εκτιμήσεις του παγκόσμιου οργανισμού υγείας δείχνουν ότι οι καρδιακές παθήσεις είναι και

Διαβάστε περισσότερα

Capitonnage ή όχι; Ποια είναι η καλύτερη χειρουργική τεχνική για υδάτιδες κύστεις των πνευμόνων και πότε

Capitonnage ή όχι; Ποια είναι η καλύτερη χειρουργική τεχνική για υδάτιδες κύστεις των πνευμόνων και πότε Ανασκόπηση Capitonnage ή όχι; Ποια είναι η καλύτερη χειρουργική τεχνική για υδάτιδες κύστεις των πνευμόνων και πότε Fatmir Caushi 1, Genta Qirjako 2, Armela Çuko 3, Rezart Oketa 1, Agron Menzelxhiu 1,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Copyright 2010 Τόμος 9 ος, Τεύχος 2 ο, Απρίλιος - Ιούνιος 2010

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Copyright 2010 Τόμος 9 ος, Τεύχος 2 ο, Απρίλιος - Ιούνιος 2010 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ ΕΙΔΙΚΟ ΑΡΘΡΟ Βασικές αρχές χορήγησης πρόβλημα της συμμόρφωσης των ασθενών Κυζιρίδης Χ. Θεοχάρης αντιψυχωσικών φαρμάκων και το Ειδικός νοσηλευτής ψυχικής υγείας Ιατρός. 2η Νευρολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ, ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΚΩΔΟΥΣ ΚΟΛΙΤΙΔΑΣ

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ, ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΚΩΔΟΥΣ ΚΟΛΙΤΙΔΑΣ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ, ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΚΩΔΟΥΣ ΚΟΛΙΤΙΔΑΣ (Hellenic Society of Gastroenterology Position Statement on Ulcerative Colitis)

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας: Μύθος ή Πραγματικότητα

Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας: Μύθος ή Πραγματικότητα 14 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας: Μύθος ή Πραγματικότητα Παυλάκης Α. Λέκτορας Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου Διεύθυνση: Οδός Κύκκου, 25, Στρόβολος, 2062

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανεργία στην Κύπρο: Σύγκριση Δύο Εναλλακτικών Μεθόδων Μέτρησης

Η Ανεργία στην Κύπρο: Σύγκριση Δύο Εναλλακτικών Μεθόδων Μέτρησης ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ ΣΕΙΡΑ ΔΟΚΙΜΙΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η Ανεργία στην Κύπρο: Σύγκριση Δύο Εναλλακτικών Μεθόδων Μέτρησης Γιώργος Κυριάκου Μάριος Λουκά Μιχάλης Κτωρής Αύγουστος 2009 Δοκίμιο Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τη Διατροφή και τις Διατροφικές Διαταραχές 2008-2012

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τη Διατροφή και τις Διατροφικές Διαταραχές 2008-2012 2008-2012 για τη Δημόσια Υγεία Εθνικό Σχέδιο Δράσης 2008-2012 Αθήνα 2008 Υπουργείο Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης Γραφείο Γενικού Γραμματέα Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης Μονάδα Στρατηγικής και Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

RCT Πειραματικές. Cohort. Case-control. Cross - sectional

RCT Πειραματικές. Cohort. Case-control. Cross - sectional Εργαστήριο Επιδημιολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Κρήτης Επίκουρος Καθηγητής Νίκος Τζανάκης Τηλ..: 2810 392224 ή 392433 Φαξ::2810 542650 Email: tzanakis@med.uoc.gr 1 ΤΥΠΟΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Νίκος

Διαβάστε περισσότερα

Τζανάκης. Φαξ::2810-542650. Εισαγωγή. που. της νόσου) tests). κλινικούς. Ειδικά. σαν διαφορική. διαδικασία. γνωστή. περιπτώσεις. λίγες.

Τζανάκης. Φαξ::2810-542650. Εισαγωγή. που. της νόσου) tests). κλινικούς. Ειδικά. σαν διαφορική. διαδικασία. γνωστή. περιπτώσεις. λίγες. Εργαστήριο Επιδημιολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Κρήτης Επίκουρος Καθηγητής Νίκος Τζανάκης Τηλ.: 2810-392224 ή 392433 Φαξ::2810-542650 Email: tzanakis@med.uoc.gr Web Site: Epidemiology Δ ΙΙΑΓΝΩ ΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α news Μ Α Ρ Τ Ι Ο Σ 2 0 1 4 T E Y X O Σ 0 6 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Δορυλαίου 24, Πλατεία Μαβίλη, 115 21 Αθήνα Τηλ.: 210 6475000 Fax: 210 6475005 email: info@athinaiki-mediclinic.gr www.athinaiki-mediclinic.gr

Διαβάστε περισσότερα

NΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ. Εις μνήμην Αλέκου Αυγερινού. NOSOKOMIAKA CHRONIKA Official publication of the Scientific Society of Evangelismos Hospital

NΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ. Εις μνήμην Αλέκου Αυγερινού. NOSOKOMIAKA CHRONIKA Official publication of the Scientific Society of Evangelismos Hospital NΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΝΩΣΕΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ: 1945 ΤΟΜΟΣ 71 ΤΕΥΧΟΣ 1 3-2009 EΠΑΙΝΟΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ VOLUME 71 NUMBER 1 3-2009 ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληπτικές έρευνες ηλεκτρονικού ταχυδροµείου (email surveys) και µεροληψία µη απόκρισης

ειγµατοληπτικές έρευνες ηλεκτρονικού ταχυδροµείου (email surveys) και µεροληψία µη απόκρισης ΤΕΤΡΑ ΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΤΕΥΧΟΣ 5 (σσ. 0-0) DATA ANALYSIS BULLETIN, ISSUE 5 (pp. 0-0) ειγµατοληπτικές έρευνες ηλεκτρονικού ταχυδροµείου (email surveys) και µεροληψία µη απόκρισης Νικόλαος Φαρµάκης και

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση / Γραμματεία: ASCENT ΕΠΕ Βασ. Σοφίας 77-115 21 Αθήνα - Τηλ: 210 7213225 Fax: 210 7246180 e-mail: siorasgs@otenet.gr

Οργάνωση / Γραμματεία: ASCENT ΕΠΕ Βασ. Σοφίας 77-115 21 Αθήνα - Τηλ: 210 7213225 Fax: 210 7246180 e-mail: siorasgs@otenet.gr Χορηγούνται Μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης C.M.E. CREDITS ΘΕΜΑΤΑ 1. ΠΑΛΑΙΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΑΙ ΙΩΝ Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007, 16.30-19.00 2. ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ, ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΟ ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ, ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΟ ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ, ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Της ΕΥΦΡΟΣΥΝΗΣ ΠΑΦΙΛΗ ΠΕΙΡΑΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου. Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA)

Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου. Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA) Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA) Με την ευγενική χορηγία της Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου. Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA)

Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου. Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA) Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία των Συλλόγων Ασθενών με Νόσο Crohn & Ελκώδη Κολίτιδα (EFCCA) Με την ευγενική χορηγία της Κατανοώντας τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη

Διαβάστε περισσότερα