ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ. Σε αυτό το τεύχος: ΤΕΥΧΟΣ 2 - ΙΟΥΝΙΟΣ 2004

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ. Σε αυτό το τεύχος: ΤΕΥΧΟΣ 2 - ΙΟΥΝΙΟΣ 2004"

Transcript

1 ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Η βιωσιµότητα του σχεδίου σύνταξης στην Κύπρο, η οικονοµική αποτελεσµατικότητα του εκπαιδευτικού µας συστήµατος, το δοµικό δηµοσιονοµικό έλλειµµα της κυπριακής οικονοµίας και οι ελαστικότητες των εισαγωγών και εξαγωγών είναι τα θέµατα έρευνας που πραγµατεύονται σε αυτό το τεύχος της Οικονοµικής Έρευνας. Το σχέδιο σύνταξης στην Κύπρο αντιµετωπίζει πρόβληµα µακροχρόνιας βιωσιµότητας που απειλεί τη συνταξιοδοτική του επάρκεια για τους σηµερινούς εργαζόµενους. Η ΜΟΕ ερευνά τρόπους επίλυσης των προβληµάτων του σχεδίου, αναγνωρίζοντας ότι αυτό δεν λειτουργεί ανεξάρτητα από την υπόλοιπη οικονοµία, αλλά επηρεάζει και επηρεάζεται από παραµέτρους όπως οι αποταµιεύσεις, οι επενδύσεις και η προσφορά εργασίας. Το εκπαιδευτικό σύστηµα, ως το κατεξοχήν κανάλι επενδύσεων σε ανθρώπινο κεφάλαιο, έχει ιδιαίτερα σηµαντικό ρόλο για την οικονοµική ανάπτυξη της χώρας µας. Μελέτη της ΜΟΕ δείχνει ότι η αποτελεσµατικότητα του κυπριακού εκπαιδευτικού συστήµατος έχει σηµαντικά περιθώρια βελτίωσης, ιδιαίτερα σε ότι αφορά το ύψος και την κατανοµή της δηµόσιας δαπάνης για την παιδεία, το σύστηµα εισδοχής στα πανεπιστήµια Κύπρου και Ελλάδας και τις στρεβλώσεις που προκαλεί το σύστηµα πρόσληψης, αξιολόγησης και αµοιβής στη δηµόσια υπηρεσία. Στα πλαίσια της συνεργασίας της µε το Υπουργείο Οικονοµικών, η ΜΟΕ έχει εκπονήσει µελέτη για τον υπολογισµό του δοµικού δηµοσιονοµικού ελλείµµατος της κυπριακής οικονοµίας. Το δοµικό δηµοσιονοµικό έλλειµµα αντικατοπτρίζει τη µακροχρόνια δηµοσιονοµική κατάσταση της οικονοµίας και είναι ένας από τους δείκτες που επιτηρείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στα πλαίσια του Συµφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Οι εκτιµήσεις των ελαστικοτήτων εισοδήµατος και πραγµατικής συναλλαγµατικής ισοτιµίας των εισαγωγών και εξαγωγών έγιναν στα πλαίσια του Μακροοικονοµικού Μοντέλου της κυπριακής οικονοµίας που βρίσκεται υπό κατασκευή στη ΜΟΕ. Οι εκτιµήσεις αυτές είναι χρήσιµες, επίσης, για την εξαγωγή συµπερασµάτων οικονοµικής πολιτικής για βελτίωση του εµπορικού ισοζυγίου και για την ανάλυση επιµέρους µεγεθών που το συνθέτουν (τουρισµός, πετρελαιοειδή κλπ). Σε αυτό το τεύχος: Σχέδια σύνταξης στην Κύπρο: προκλήσεις και προοπτικές 2 Κόστος και αποδόσεις του εκπαιδευτικού συστήµατος 3 οµικό δηµοσιονοµικό έλλειµµα της κυπριακής οικονοµίας 4 Μακροοικονοµικό Μοντέλο: εισαγωγές και εξαγωγές 5 Νέα της Μονάδας Οικονοµικών Ερευνών 6 Νέα του Τµήµατος Οικονοµικών 7 Η Μονάδα Οικονοµικών Ερευνών 8

2 Σχέδια σύνταξης στην Κύπρο: προκλήσεις και προοπτικές Το σχέδιο σύνταξης στην Κύπρο δεν έχει αντιµετωπίσει µέχρι σήµερα πρόβληµα ανεπάρκειας και βιωσιµότητας. Παρόλα αυτά, οι τρέχουσες δηµογραφικές αλλαγές, που αναµένονται να συνεχίσουν και στο µέλλον, δεν θα αφήσουν ανεπηρέαστο το σχέδιο. Ιδιαίτερα, η γήρανση του πληθυσµού είναι η µεγαλύτερη πρόκληση που αντιµετωπίζει το σχέδιο σύνταξης στην Κύπρο, όπως συµβαίνει και σε αντίστοιχα σχέδια στις περισσότερες ανεπτυγµένες χώρες του κόσµου. Αυτό οφείλεται στη µείωση του ρυθµού γεννήσεων σε συνδυασµό µε την αύξηση του προσδόκιµου ζωής. Με αυτά τα δηµογραφικά δεδοµένα, η αναλογία των ατόµων που συνεισφέρουν στο ταµείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων το 2050 υπολογίζεται να είναι 1,59 προς κάθε συνταξιούχο, αρκετά µειωµένη από 3,7 προς 1 που ήταν το * Υπολογίζεται, ακόµη, ότι το σχέδιο σύνταξης θα αντιµετωπίσει πρόβληµα ανεπάρκειας και θα τεθεί σε κίνδυνο η βιωσιµότητά του από το 2020 και µετά, αν όλα παραµείνουν όπως είναι σήµερα. Είναι φανερό ότι το πρόβληµα χρήζει άµεσης αντιµετώπισης διότι για τους σηµερινούς εργαζόµενους, και ιδιαίτερα τους πιο νέους, προδιαγράφεται ένα πολύ αβέβαιο µέλλον όταν θα αφυπηρετήσουν. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να λυθούν τα προβλήµατα ανεπάρκειας και βιωσιµότητας ενός σχεδίου σύνταξης. Ένας τρόπος είναι να αλλάξει µια ή περισσότερες από τις παραµέτρους του συστήµατος, όπως είναι η αύξηση στο ποσοστό εισφοράς, η παράταση της ηλικίας αφυπηρέτησης και η µείωση των ωφεληµάτων. Άλλος τρόπος είναι µια δοµική αλλαγή στη φιλοσοφία του σχεδίου, που θα µπορούσε να ήταν η µερική ιδιωτικοποίησή του. Ένα σχέδιο σύνταξης δεν λειτουργεί ανεξάρτητα από την υπόλοιπη οικονοµία ενός κράτους, αλλά επηρεάζει και επηρεάζεται από παραµέτρους της οικονοµίας. Πιο συγκεκριµένα επηρεάζει: την αγορά εργασίας, όπως, για παράδειγµα, µέσω του επηρεασµού από τα κίνητρα ή αντικίνητρα που δηµιουργεί για πρόωρη αφυπηρέτηση, και τις επενδύσεις, µέσω του επηρεασµού της συνολικής αποταµίευσης και, εποµένως, της οικονοµικής ανάπτυξης. * Εισήγηση Μ. Χρίστου, A Ασφαλιστικός Λειτουργός, Σεµινάριο ΚΕΒΕ Το Σύστηµα Κοινωνικών Ασφαλίσεων στην Κύπρο, 18 Μαρτίου Αυτό που παρατηρείται σε πολλές ανεπτυγµένες χώρες, αλλά όχι ακόµα στην Κύπρο, είναι η τάση για µείωση της συµµετοχής στην αγορά εργασίας ατόµων άνω των 50. Σωτηρούλα Χατζησπύρου Στην Κύπρο δεν έχει µελετηθεί σε βάθος η ανεπάρκεια του κρατικού σχεδίου συντάξεων στη βάση θεµελιωδών αρχών της οικονοµικής θεωρίας. Η αναλογιστική έκθεση του ιεθνούς Γραφείου Εργασίας, που είναι η σηµαντικότερη µελέτη που διαθέτει το κράτος για αυτό το θέµα, δίνει λύσεις που είναι αναλογιστικά βιώσιµες. Αυτή η προσέγγιση, όµως, αγνοεί τις επιπτώσεις που θα έχουν οι λύσεις αυτές στην ευηµερία του εργαζοµένου. Επίσης, αγνοούν µια άλλη ιδιαίτερα σηµαντική παράµετρο: τις επιπτώσεις στο ίδιο το σύστηµα από την αντίδραση του εργαζοµένου στις όποιες αλλαγές του σχεδίου. Για να καταλήξει κανείς σε λύσεις που να εξασφαλίζουν την επάρκεια και βιωσιµότητα του κρατικού σχεδίου συντάξεων, χωρίς να αγνοούν την οικονοµική ανάπτυξη και ευηµερία, πρέπει να γνωρίζει πώς επηρεάζονται οι αποφάσεις για αποταµίευση και αφυπηρέτηση από το θεσµικό περιβάλλον. Μια επιστηµονική µελέτη του προβλήµατος επιδιώκει απαντήσεις σε ερωτήµατα όπως: (α) σε ποια ηλικία πρέπει να αφυπηρετήσει ο εργαζόµενος και πόσο πρέπει να εισφέρει για τη σύνταξή του ώστε να αριστοποιεί διαχρονικά την ευηµερία του, (β) πώς διαφοροποιείται η καταναλωτική συµπεριφορά πριν και µετά την αφυπηρέτηση και πώς αυτή η διαφοροποίηση συνδέεται µε τις ανάγκες και προτιµήσεις των συνταξιούχων, και (γ) πότε και από τί ακριβώς προσδιορίζεται η άριστη ηλικία και αφυπηρέτησης. Για να δοθούν οι κατάλληλες απαντήσεις στα πιο πάνω ερωτήµατα στα πλαίσια µελέτης του υφιστάµενου κυπριακού σχεδίου σύνταξης, τα κριτήρια που πρέπει να ληφθούν υπόψη για να θεωρείται ένα σχέδιο σύνταξης οικονοµικά άριστο είναι τα εξής: Οι προτεινόµενες λύσεις να λαµβάνουν υπόψη τις ανάγκες και προτιµήσεις των εργαζοµένων ώστε να αποφεύγονται αλλαγές στη συµπεριφορά του ατόµου που θα αναιρούσαν το στόχο της επάρκειας και βιωσιµότητας του σχεδίου σύνταξης. Σε περίπτωση που προτείνονται εναλλακτικές λύσεις, αυτές να ιεραρχούνται όχι µόνο στη βάση της επάρκειας και βιωσιµότητας του σχεδίου, αλλά και των κριτηρίων της οικονοµικής αποτελεσµατικότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Στη βάση αυτών των κριτηρίων η ΜΟΕ έχει ήδη αρχίσει τη διεξαγωγή έρευνας µε στόχο να δώσει απαντήσεις στα πιο πάνω ερωτήµατα και να δώσει λύσεις στο πρόβληµα της επάρκειας και βιωσιµότητας του σχεδίου σύνταξης στην Κύπρο. 2

3 Κόστος και απόδοση της παιδείας στην Κύπρο * Η κυπριακή οικονοµία εστιάζεται ολοένα και περισσότερο στους τοµείς των υπηρεσιών, που κατά κύριο λόγο στηρίζονται στον ανθρώπινο παράγοντα. Κατά συνέπεια, το εκπαιδευτικό σύστηµα, ως το κατεξοχήν κανάλι επενδύσεων σε ανθρώπινο κεφάλαιο, έχει ιδιαίτερα σηµαντικό ρόλο για την οικονοµική ανάπτυξη της χώρας µας. Για να εκπληρώσει αυτή την αποστολή το εκπαιδευτικό σύστηµα πρέπει να βελτιώνει συνεχώς την αποτελεσµατικότητά του, όπως αυτή εκφράζεται από τη σχέση µεταξύ κόστους και απόδοσής της. Κόστος Οι συνολικές δαπάνες για την παιδεία στην Κύπρο είναι ιδιαίτερα ψηλές σε σχέση µε χώρες της Ευρώπης, κυρίως λόγω της πολύ ψηλής ιδιωτικής δαπάνης στην τριτοβάθµια εκπαίδευση. Μεγάλο µέρος των δηµοσίων δαπανών για την παιδεία αντανακλά στους σχετικά πολύ ψηλούς µισθούς των εκπαιδευτικών. Παράλληλα, τα νοικοκυριά στην Κύπρο δαπανούν σηµαντικά ποσά για συµπληρωµατική εκπαίδευση. Όπως φαίνεται στο διάγραµµα πιο κάτω: η δαπάνη των νοικοκυριών για φροντιστήρια αυξάνεται µε το εισόδηµα (στήλες), όµως, τα φτωχά νοικοκυριά δαπανούν σχετικά µεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήµατός τους για φροντιστήρια (γραµµές). απάνη (λίρες Κύπρου) Ετήσια δαπάνη για φροντιστήρια ανά µαθητή ως σύνολο και ως ποσοστό του εισοδήµατος του νοικοκυριού Πολύ Φτωχά Φτωχά Μεσαία Πλούσια Πολύ Πλούσια Πρωτοβάθµια Πρωτοβάθµια ευτεροβάθµια ευτεροβάθµια Την ανάγκη συµπληρωµατικής παιδείας δηµιουργεί κυρίως το σύστηµα εισδοχής στα πανεπιστήµια Κύπρου και Ελλάδας, και συνδέεται µε στρεβλώσεις στην αγορά εργασίας. Η εισδοχή σε πανεπιστήµιο, ιδιαίτερα στους κλάδους των επιστηµών της αγωγής, θεωρείται ως το Ποσοστό στο εισόδηµα εισιτήριο για απασχόληση στο δηµόσιο τοµέα, που κατά γενική παραδοχή παρέχει περισσότερα χρηµατικά και άλλα ωφελήµατα στον εργαζόµενο από ότι η απασχόληση στον ιδιωτικό τοµέα. Όµως, οι γνώσεις που προσφέρει η συµπληρωµατική παιδεία είναι χρήσιµες µόνο για τις εισαγωγικές εξετάσεις και έχει αρνητικές συνέπειες για αυτούς που δεν επιτυγχάνουν, καθώς δεν έχουν δεξιότητες και γνώσεις που είναι χρήσιµες στην αγορά εργασίας. Απόδοση Πάνος Πασιαρδής Η πιο πάνω στρέβλωση στην αγορά εργασίας οδηγεί στο φαινόµενο ένας µικρός αριθµός πτυχιούχων να έχει υπέρµετρες αποδόσεις στην αγορά εργασίας από την επένδυση στην παιδεία, ενώ για την πλειοψηφία η παιδεία έχει µικρότερες αποδόσεις από αυτές που θα είχε υπό διαφορετικές συνθήκες. Μια λύση του προβλήµατος είναι η σύγκλιση της διαδικασίας πρόσληψης, των απολαβών και άλλων ωφεληµάτων του δηµόσιου µε τον ιδιωτικό τοµέα, µε παράλληλη αύξηση των κατευθύνσεων µόρφωσης στην τριτοβάθµια εκπαίδευση. Ταυτόχρονα, µια αύξηση των θέσεων στην τριτοβάθµια εκπαίδευση θα µείωνε τη συνολική δαπάνη για την παιδεία, αφού η ιδιωτική δαπάνη για σπουδές στο εξωτερικό είναι κατά κανόνα µεγαλύτερη από την πρόσθετη δηµόσια δαπάνη για προσφορά περισσοτέρων θέσεων στο Πανεπιστήµιο Κύπρου. Το υπό ίδρυση πανεπιστήµιο εφαρµοσµένων επιστηµών και η δυνατότητα δηµιουργίας ιδιωτικών πανεπιστηµίων είναι βήµατα προς τη σωστή κατεύθυνση. Όµως, η προσφορά περισσότερων επιλογών και θέσεων στην τριτοβάθµια εκπαίδευση πρέπει να αντανακλά σε συγκριτικά πλεονεκτήµατα που έχει η Κύπρος να προσφέρει ποιοτική παιδεία. ιαφορετικά, η υποκατάσταση ξένης µε κυπριακή παιδεία θα έχει µειωµένη απόδοση. Στα αρνητικά του εκπαιδευτικού συστήµατος στην Κύπρο είναι και το παρόν σύστηµα αξιολόγησης των διδασκόντων και εκπαιδευτικών ιδρυµάτων. Πέραν του ότι είναι εσωστρεφές, δεν στηρίζεται σε κριτήρια που να αντανακλούν µετρήσιµο έργο του διδάσκοντος και του εκπαιδευτικού ιδρύµατος. Η αποσύνδεση της αµοιβής µε το αποτέλεσµα της εργασίας οδηγεί σε µειωµένη αποτελεσµατικότητα, και η εκπαίδευση δεν αποτελεί εξαίρεση. * Πασιαρδής Π., Π, Νεάρχου και Ν. Έµπορα, Τα Οικονοµικά της Παιδείας στην Κύπρο: Κόστος, Ποιοτικά Χαρακτηριστικά και Απόδοση, Μονάδα Οικονοµικών Ερευνών, οκίµιο Οικονοµικής Πολιτικής, Αρ , Φεβρουάριος

4 οµικό δηµοσιονοµικό έλλειµµα της κυπριακής οικονοµίας Πρόσφατα η ΜΟΕ, στα πλαίσια της συνεργασίας της µε το Υπουργείο Οικονοµικών, έχει διεκπεραιώσει µελέτη µε στόχο τον υπολογισµό του δοµικού δηµοσιονοµικού ελλείµµατος της κυπριακής οικονοµίας. Αυτή η µελέτη µπορεί να θεωρηθεί ως το λογικό επακόλουθο της εργασίας που έγινε για τον υπολογισµό του δυνητικού ΑΕΠ, αφού το δυνητικό ΑΕΠ είναι ένα από τα κύρια συστατικά του υπολογισµού του δοµικού δηµοσιονοµικού ελλείµµατος. Τα έσοδα και σε µικρότερο βαθµό οι δαπάνες της κυβέρνησης εξαρτώνται από τη θέση της οικονοµίας στον οικονοµικό κύκλο. Για παράδειγµα, σε περίπτωση που η οικονοµία βρίσκεται σε ύφεση, τα φορολογικά έσοδα θα είναι µειωµένα λόγω της χαµηλότερης του κανονικού οικονοµικής δραστηριότητας. Ταυτόχρονα, οι κρατικές δαπάνες τείνουν να είναι αυξηµένες λόγω πληρωµής µεγαλύτερου ποσού επιδοµάτων ανεργίας. Το δοµικό δηµοσιονοµικό ισοζύγιο (έλλειµµα ή περίσσευµα) δεν επηρεάζεται από τις επιδράσεις που προέρχονται από την κυκλική θέση της οικονοµίας και για αυτό το λόγο θεωρείται ως το δηµοσιονοµικό ισοζύγιο που θα επικρατούσε σε περίπτωση που το επίπεδο παραγωγής στην οικονοµία ήταν ίσο µε το δυνητικό. Τα κίνητρα για τον υπολογισµό του δοµικού δηµοσιονοµικού ελλείµµατος είναι τα ακόλουθα: Προσφέρει µια πιο καθαρή εικόνα της βασικής δηµοσιονοµικής κατάστασης της οικονοµίας αποµακρύνοντας την επίδραση του οικονοµικού κύκλου, και µε αυτό τον τρόπο µπορεί να καθοδηγήσει την ανάλυση της δηµοσιονοµικής πολιτικής. είναι ένας από τους δείκτες της οικονοµίας που επιτηρείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στα πλαίσια του Συµφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (Stability and Grwth Pact). Η µεθοδολογία που χρησιµοποιήθηκε εξηγείται µε λεπτοµέρεια στο οκίµιο Οικονοµικής Πολιτικής της Μονάδας Οικονοµικών Ερευνών, στο οποίο βασίζεται αυτό το άρθρο. 1 Με απλά λόγια, σε πρώτη φάση υπολογίζονται οι ελαστικότητες των διάφορων κατηγοριών φορολογικών εσόδων ως προς την παραγωγή. Στη συνέχεια κάθε συστατικό του προϋπολογισµού προσαρµόζεται (αναλογικά µε τη 1 Harutunian S., and P. Pashardes, Structural Fiscal Balance Estimates fr the Cyprus Ecnmy, Ecnmic Research Centre, Ecnmic Plicy Paper, N , June 2004 Στέφανος Χαρουτουνιάν διαφορά του δυνητικού από το πραγµατικό ΑΕΠ) χρησιµοποιώντας την αντίστοιχη ελαστικότητα. Τέλος, το ύψος του δοµικού δηµοσιονοµικού ισοζυγίου για κάθε χρονιά εκφράζεται σαν ποσοστό του ονοµαστικού ΑΕΠ. Αυτό µας δίνει τη δυνατότητα να συγκρίνουµε τα αποτελέσµατά µας µε το κριτήριο του Συµφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης το οποίο δηλώνει πως το δηµοσιονοµικό έλλειµµα σαν ποσοστό του ΑΕΠ δεν πρέπει να ξεπερνά το 3% για τις χώρες µέλη. Τα αποτελέσµατα των εκτιµήσεων µας για την Κύπρο παρουσιάζονται στον πίνακα πιο κάτω όπου δίνονται, επίσης, και τα δοµικά δηµοσιονοµικά ισοζύγια (το - δηλώνει έλλειµµα) άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο Οι υπολογισµοί για τις άλλες χώρες προέρχονται από δηµοσιεύσεις της ΕΕ. οµικό ηµοσιονοµικό Έλλειµµα σαν % του ΑΕΠ Χώρες Γερµανία Ισπανία Γαλλία Ιρλανδία Ιταλία Πορτογαλία Ελλάδα ΕΕ Κύπρος Τσεχία n.a. n.a. n.a. n.a Λετονία n.a. n.a. n.a. n.a Πολωνία n.a. n.a. n.a. n.a Σηµείωση: Η συντοµογραφία n.a. υποδηλώνει πως δεν υπάρχουν διαθέσιµα στοιχεία. Τα αποτελέσµατα δείχνουν πως για την περίοδο το δοµικό δηµοσιονοµικό έλλειµµα της Κύπρου, ως ποσοστό του ΑΕΠ, δεν πληρούσε το κριτήριο του Συµφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (το οποίο άρχισε να ισχύει από το 1999 και µετά). Αυτό αντιστρέφεται για τις χρονιές , όπου η Κύπρος βρίσκεται πολύ κοντά στο όριο. Είναι σκόπιµο, όµως να γίνουν προβλέψεις και για το ύψος του δοµικού δηµοσιονοµικού ελλείµµατος για την περίοδο µετά από το Την περίοδο αυτή η επίδοση της Κύπρου αναµένεται να είναι αρνητική και να µην ικανοποιεί το κριτήριο για το δοµικό δηµοσιονοµικό έλλειµµα που προβλέπει το Σύµφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η µελλοντική έρευνα της ΜΟΕ σε αυτόν τον τοµέα θα επικεντρωθεί στις προβλέψεις του δυνητικού ΑΕΠ και του δοµικού δηµοσιονοµικού ελλείµµατος για την περίοδο µέχρι το 2007, το χρόνο που έχει τεθεί ως στόχος προσχώρησης της Κύπρου στην Ευρωζώνη. 4

5 Μακροοικονοµικό Μοντέλο: εισαγωγές και εξαγωγές Στα πλαίσια του Μακροοικονοµικού Μοντέλου της κυπριακής οικονοµίας που βρίσκεται υπό εξέλιξη στη ΜΟΕ έγιναν οι εκτιµήσεις των εξισώσεων εξαγωγών και εισαγωγών. * Οι εκτιµήσεις αυτές στηρίζονται σε υποδείγµατα µερικής ισορροπίας και τα αποτελέσµατά τους θα χρησιµοποιηθούν, εκτός από την εξαγωγή συµπερασµάτων οικονοµικής πολιτικής σχετικά µε τον εµπορικό ισοζύγιο της χώρας, και στο υπό κατασκευή Μακροοικονοµικό Μοντέλο της κυπριακής οικονοµίας. Ο τουρισµός µοντελοποιείται ξεχωριστά από τις υπόλοιπες εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών λόγω της εξάρτησης της οικονοµίας της Κύπρου από τον τουρισµό. Επίσης, οι εισαγωγές πετρελαιοειδών εκτιµώνται ξεχωριστά από τις υπόλοιπες εισαγωγές λόγω των ιδιαιτεροτήτων της ζήτησης πετρελαίου. Στον πίνακα πιο κάτω παρουσιάζονται οι ελαστικότητες εισοδήµατος και πραγµατικής συναλλαγµατικής ισοτιµίας (terms f trade) που αντιστοιχούν στις τέσσερις προαναφερόµενες εξισώσεις. Ελαστικότητες εισοδήµατος και πραγµατικής συναλλαγµατικής ισοτιµίας Εξίσωση Εγχώριες εξαγωγές και εισαγωγές (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού) Ελαστικότητες Εισοδήµατος Ισοτιµίας 0,42 1,08 Τουρισµός 0,76 1,17 Εισαγωγές Πετρελαιοειδών 0,75-0,18 Συνολικές Εισαγωγές (µη συµπ. των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών) 0,73-1,14 Στην περίπτωση των εγχώριων εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού), το θετικό πρόσηµο της µεταβλητής της πραγµατικής συναλλαγµατικής ισοτιµίας υποδηλώνει ότι αν αυξηθεί το ξένο επίπεδο τιµών, ή µειωθεί το εγχώριο επίπεδο τιµών, ή υποτιµηθεί η ονοµαστική συναλλαγµατική ισοτιµία, τότε θα αυξηθούν οι εξαγωγές. Η θετική επίδραση στις εξαγωγές είναι αποτέλεσµα του γεγονότος ότι όλες οι προαναφερόµενες αλλαγές µειώνουν τη σχετική τιµή των εγχώριων προϊόντων έναντι των εισαγόµενων και, συνεπώς, αυξάνουν την ανταγωνιστικότητά τους. * Χριστοφίδης Λ., και Κ. Κτωρής Μακροοικονοµικό µοντέλο της Κυπριακής Οικονοµίας: Εξαγωγές και Εισαγωγές, Μονάδα Οικονοµικών Ερευνών, οκίµιο Οικονοµικής Πολιτικής, Αρ , Ιούνιος Κωνσταντίνος Κτωρής Αναφορικά µε την εκτίµηση της εξίσωσης του τουρισµού, φαίνεται ότι αύξηση της πραγµατικής συναλλαγµατικής ισοτιµίας επηρεάζει θετικά τον τουρισµό. Ο τουρισµός, καθώς, επίσης, και οι υπόλοιπες εξαγωγές, επηρεάζονται θετικά και από το παγκόσµιο εισόδηµα. Σχετικά µε την εξίσωση των εισαγωγών πετρελαιοειδών, η επίδραση του πραγµατικού εγχώριου εισοδήµατος στις εισαγωγές πετρελαιοειδών είναι θετική και παρουσιάζει µια σχετικά µεγάλη ελαστικότητα. Αντίθετα, η ελαστικότητα ζήτησης πετρελαίου είναι αρνητική και αρκετά µικρή σε απόλυτη αξία, αντικατοπτρίζοντας το γεγονός ότι το πετρέλαιο δεν έχει στενά υποκατάστατα, εποµένως χαρακτηρίζεται από ανελαστική ζήτηση. Στην περίπτωση της εξίσωσης των συνολικών εισαγωγών (εξαιρουµένων πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών) η επίδραση του πραγµατικού εισοδήµατος στις συνολικές εισαγωγές είναι θετική. Αυτό σηµαίνει, πως µια αύξηση του εγχώριου εισοδήµατος θα επιφέρει αύξηση στις συνολικές εισαγωγές. Παράλληλα, παρατηρείται πως η ελαστικότητα ζήτησης για τις συνολικές εισαγωγές (όπως ορίζονται προηγουµένως) είναι ελαφρώς µεγαλύτερη από τη µονάδα, αντικατοπτρίζοντας την ελαστική ζήτησή τους. Στη συνέχεια χρησιµοποιήσαµε τα αποτελέσµατα των εκτιµήσεων σε προσοµοιώσεις µε στόχο να υπολογίσουµε τις επιδράσεις διαταραχών (shcks) σε διάφορες µεταβλητές. Πιο κάτω αναλύονται οι επιδράσεις που προκύπτουν από την προσοµοίωση στο εµπορικό ισοζύγιο, όπου υποθέτουµε ως διαταραχή µια αύξηση της διεθνούς τιµής του πετρελαίου κατά 2,5% ανά τρίµηνο για ένα χρόνο. Μετά από ένα χρόνο η διεθνής τιµή του πετρελαίου επιστρέφει πίσω στο αρχικό επίπεδο, όπου και παραµένει µέχρι το τέλος της περιόδου προσοµοίωσης (δηλαδή για άλλο ένα χρόνο). Τα αποτελέσµατα της προσοµοίωσης είναι τα αναµενόµενα: Η αύξηση στη διεθνή τιµή του πετρελαίου οδηγεί σε µικρή µείωση στην ποσότητα πετρελαιοειδών που εισάγονται λόγω της αρνητικής ελαστικότητας. Η µικρή, σε απόλυτες τιµές, ελαστικότητα ζήτησης συνεπάγεται ότι η ποσοστιαία µείωση στην ποσότητα εισαγωγών πετρελαιοειδών είναι µικρότερη από την ποσοστιαία αύξηση στη διεθνή τιµή του πετρελαίου. Εποµένως, η αύξηση στη διεθνή τιµή του πετρελαίου οδηγεί σε αύξηση του ποσού που δαπανάται για την εισαγωγή πετρελαιοειδών, παρά τη µικρή µείωση στην ποσότητα πετρελαιοειδών που εισάγονται. Αυτό, µε τη σειρά του, επηρεάζει αρνητικά το εµπορικό ισοζύγιο. 5

6 Νέα της Μονάδας Οικονοµικών Ερευνών ιάλεξη για τα οικονοµικά της παιδείας Η Μονάδα Οικονοµικών Ερευνών (ΜΟΕ) του Πανεπιστηµίου Κύπρου και η Εταιρεία Κυπριακών Οικονοµικών Μελετών (Cyprus Ecnmic Sciety) διοργάνωσε εκδήλωση για παρουσίαση και συζήτηση των συµπερασµάτων της µελέτης «Τα Οικονοµικά της Παιδείας στην Κύπρο: Κόστος, Ποιοτικά Χαρακτηριστικά και Απόδοση», η οποία εκπονήθηκε από τη ΜΟΕ. Η εκδήλωση έγινε στην Αίθουσα Εκδηλώσεων στα Κεντρικά Γραφεία της Τράπεζας Κύπρου, την Τετάρτη 2 Ιουνίου Τη µελέτη παρουσίασε ο καθηγητής Πάνος Πασιαρδής, ιευθυντής της ΜΟΕ, και τη συζήτηση συντόνισε ο κ. Γιώργος Χαραλάµπους, Ανώτερος Γενικός ιευθυντής Συγκροτήµατος, Τράπεζα Κύπρου. Στη διάλεξή του ο καθηγητής Πάνος Πασιαρδής παρουσίασε τα αποτελέσµατα έρευνας και παρέθεσε συµπεράσµατα πολιτικής για τη βελτίωση της αποτελεσµατικότητας του Κυπριακού εκπαιδευτικού συστήµατος. Στην εκδήλωση απηύθυνε χαιρετισµό ο Πρύτανης του Πανεπιστηµίου Κύπρου καθηγητής Σταύρος Ζένιος και τα πορίσµατα της µελέτης σχολιάστηκαν από εκπρόσωπο του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισµού. Η εκδήλωση έγινε µε τη στήριξη της Τράπεζας Κύπρου. Νέος Τοµέας Έρευνας στον Τουρισµό Η ΜΟΕ και ο Κυπριακός Οργανισµός Τουρισµού (ΚΟΤ) συµφώνησαν στα πλαίσια της συνεργασίας τους να δηµιουργηθεί στη ΜΟΕ Τοµέας Οικονοµικής Έρευνας στον Τουρισµό. Είναι γενικά παραδεκτό ότι η συνεχής έρευνα στον τοµέα αυτό είναι µια αναγκαιότητα, που προκύπτει από τη µεγάλη συµβολή του τουρισµού στην Κυπριακή οικονοµία. Σε πρώτη φάση η έρευνα θα επικεντρωθεί στην δηµιουργία βαρόµετρου για την παρακολούθηση του βαθµού ικανοποίησης των επισκεπτών και αξιολόγηση του Κυπριακού τουριστικού προϊόντος. Για τη συλλογή των απαιτούµενων στοιχείων θα σχεδιαστεί κατάλληλο ερωτηµατολόγιο, ενώ η εξαγωγή αποτελεσµάτων θα γίνεται µε την εφαρµογή οικονοµετρικών µεθόδων. Η πρώτη φάση της έρευνας αναµένεται να ολοκληρωθεί µέχρι το τέλος του Συνεργασία της ΜΟΕ µε το ΚΕΠΑ Η ΜΟΕ και το Κέντρο Παραγωγικότητας (ΚΕΠΑ) έχουν εγκαινιάσει ερευνητική συνεργασία βασικός στόχος της οποίας είναι ο σχεδιασµός και η εφαρµογή µοντέλου µέτρησης της παραγωγικότητας των Κυπριακών επιχειρήσεων. Το µοντέλο θα χρησιµεύσει Άντζελα Σιεκέρσαββα ως εργαλείο αξιολόγησης των εκστρατειών του ΚΕΠΑ για αύξηση της παραγωγικότητας των Κυπριακών επιχειρήσεων. Επίσης, θα χρησιµοποιηθεί για παρακολούθηση της αλλαγής της παραγωγικότητας των επιχειρήσεων στους διάφορους τοµείς της Κυπριακής οικονοµίας, για τη διάγνωση προβληµάτων και για τη διαµόρφωση προτάσεων πολιτικής. Τα αποτελέσµατα της έρευνας αναµένονται να είναι έτοιµα στις αρχές του οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής Κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαµήνου του 2004 η ΜΟΕ δηµοσίευσε τέσσερα νέα οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής ( ΟΠ) που περιλαµβάνονται στα πιο πρόσφατα ΟΠ της ΜΟΕ: Χριστοφίδης Λ., και Κ. Κτωρής Μακροοικονοµικό Μοντέλο της Κυπριακής Οικονοµίας: Εξαγωγές και Εισαγωγές, Ιούνιος Harutunian S., and P. Pashardes, Structural Fiscal Balance Estimates fr the Cyprus Ecnmy, June Harutunian S., P. Mitsis and P. Pashardes, Using Brchure Infrmatin fr the Hednic Analysis f Hliday Packages, March Πασιαρδής Π., Π. Νεάρχου και Ν. Έµπορα, Τα Οικονοµικά της Παιδείας στην Κύπρο: Κόστος, Ποιοτικά Χαρακτηριστικά και Απόδοση, Φεβρουάριος Harutunian S., N. Pashurtidu and N. Pspri, Ptential Output and Output Gap: Estimates fr the ecnmy f Cyprus, December Πλήρης κατάλογος των ΟΠ βρίσκεται στην ιστοσελίδα (with dwnlad facility). Απασχόληση Η ΜΟΕ προσφέρει δυνατότητες απασχόλησης σε απόφοιτους πανεπιστηµίων µε µεταπτυχιακό τίτλο (M.Sc/Ph.D.) στα Οικονοµικά και επαρκείς γνώσεις οικονοµετρίας. Επίσης, βασικά προσόντα είναι η ψηλή ακαδηµαϊκή επίδοση του υποψηφίου και η ποιότητα του πανεπιστηµίου από το οποίο αποφοίτησε. Οι αµοιβές και άλλα ωφελήµατα των ερευνητών είναι ανάλογα αυτών που ισχύουν στο ηµόσιο Τοµέα. Οι ενδιαφερόµενοι παρακαλούνται να στείλουν πλήρες βιογραφικό σηµείωµα στην ηλεκτρονική διεύθυνση 6

7 Αποφοίτηση Η τελετή αποφοίτησης των φοιτητών του Τµήµατος Οικονοµικών θα πραγµατοποιηθεί στις 6 Ιουλίου 2004, στις 8:00 µ.µ. στα κεντρικά κτίρια του Πανεπιστηµίου στην οδό Καλλιπόλεως 75. Αναµένεται ότι θα αποφοιτήσουν 67 προπτυχιακοί και 17 µεταπτυχιακοί φοιτητές. Στην τελετή αποφοίτησης θα βραβευτούν οι αριστούχοι φοιτητές του Τµήµατος. Τα βραβεία χρηµατοδοτούν, µεταξύ άλλων, η Παγκύπρια Συνεργατική Οµοσπονδία ΛΤ, η Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα, η Τράπεζα Κύπρου, η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, η Ελληνική Τράπεζα, ο Ροταριανός Όµιλος Αµµοχώστου. Προπτυχιακό πρόγραµµα Περίπου 50% των προπτυχιακών αποφοίτων του Τµήµατος έχουν εξασφαλίσει θέση για συνέχιση των σπουδών του στο µεταπτυχιακό επίπεδο. Από αυτούς ξεχωρίζει η επιτυχία του Αριστοκλή Αυγουστή να εξασφαλίσει θέση στο διδακτορικό πρόγραµµα του Πανεπιστηµίου του Wiscnsin-Madisn στις Ηνωµένες Πολιτείες. Επίσης, ο Ξενοφών Σάββα έχει εξασφαλίσει θέση στο µεταπτυχιακό πρόγραµµα του Πανεπιστηµίου του Cambridge, ο Μιχάλης Βασιλείου στα προγράµµατα του UCL και του Πανεπιστηµίου του Warwick και η Μέλανη Γεωργίου στο µεταπτυχιακό πρόγραµµα του UCL. Από τους υπόλοιπους, οι περισσότεροι φοιτητές του Τµήµατος έχουν γίνει δεκτοί σε προγράµµατα Masters σε Πανεπιστήµια στο Ηνωµένο Βασίλειο. ώδεκα φοιτητές έχουν εξασφαλίσει θέση στο Πανεπιστήµιο του Leicester, ένας στο Πανεπιστήµιο του Bristl και οι υπόλοιποι σε άλλα γνωστά Πανεπιστήµια. Ξεχωριστή θέση στις προτιµήσεις των φοιτητών κατέχουν και τα µεταπτυχιακά προγράµµατα του Πανεπιστήµιου της Κύπρου. Οκτώ από τους απόφοιτους µας θα συνεχίσουν τις σπουδές τους στα µεταπτυχιακά προγράµµατα του Τµήµατος Οικονοµικών ή του Τµήµατος ηµόσιας ιοίκησης και ιοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστηµίου Κύπρου. Τέλος, τρεις από τους αποφοίτους µας αποφάσισαν όπως προχωρήσουν για απόκτηση διπλώµατος Charter και certified accunting. Απόφοιτοι µεταπτυχιακών προγραµµάτων του Τµήµατος το ακαδηµαϊκό έτος 2003/2004: Μάστερ στην Οικονοµική Ανάλυση Νέα του Τµήµατος Οικονοµικών Μιχής Αντώνης Πολυκάρπου Αλέξανδρος Κουρσάρος ηµήτρης Μάστερ στα Οικονοµικά Ιδαλία Στυλιανίδου Ιωάννα Ιωαννίδης ηµήτριος Τζώλλο Εύη Μάστερ στα Νοµισµατικά και Χρηµατοοικονοµικά Αργυρού Παναγιώτα Ιγνατίδης Χρίστος Κασιώνης Χαράλαµπος Μάτση Μαρία Παντελίδου έσποινα Παπαπέτρου Πέτρος Παράσχου Παρασκευάς Ρίκκου Κωνσταντία Σολωµού Αντωνία Στεφανή Μάριος Τζώλλο Έλενα Έλενα Κεττένη Οι φοιτητές που εξασφάλισαν θέση σε προγράµµατα διδακτορικών σπουδών είναι οι ακόλουθοι: ο ηµήτρης Κουρσάρος έχει γίνει δεκτός µε πλήρη υποτροφία, στο Πανεπιστήµιο Clumbia των Ηνωµένων Πολιτειών, ο Αλέξανδρος Πολυκάρπου έχει γίνει δεκτός στο Πανεπιστήµιο του Wiscnsin-Madisn στις Ηνωµένες Πολιτείες Αµερικής, και ο Χρίστος Ιγνατίδης έχει γίνει δεκτός στο Τµήµα Οικονοµικών του Πανεπιστηµίου Κύπρου. Το Τµήµα Οικονοµικών συγχαίρει όλους τους αποφοίτους και τους εύχεται κάθε επιτυχία στη συνέχεια. Συµβούλιο Πανεπιστηµίου Κύπρου Ο Αναπληρωτής Καθηγητής του Τµήµατος Κρίστης Χασάπης έχει εκλεγεί ως µέλος του Συµβουλίου του Πανεπιστηµίου Κύπρου. 7

8 ΜΟΝΑ Α ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Η Μονάδα Οικονοµικών Ερευνών (ΜΟΕ) του Πανεπιστηµίου Κύπρου είναι ένας ανεξάρτητος, µη κερδοσκοπικός οργανισµός µε στόχο την προαγωγή της επιστηµονικής γνώσης στα οικονοµικά, κυρίως σε θέµατα που ενδιαφέρουν την Κύπρο. Στην πυραµίδα της διοικητικής ιεραρχίας της ΜΟΕ είναι το Συµβούλιο και το Ακαδηµαϊκό Συµβούλιο: Το Συµβούλιο απαρτίζεται από εκπροσώπους του Πανεπιστηµίου, της Κυβέρνησης και των ιδιωτικών οργανισµών που στηρίζουν οικονοµικά τη ΜΟΕ και προτείνει θέµατα για έρευνα. Το Ακαδηµαϊκό Συµβούλιο απαρτίζεται από τους υπεύθυνους των ερευνητικών προγραµµάτων και µεριµνά για τη διεξαγωγή της έρευνας. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος: Γιώργος Χατζηαναστασίου, Σύνδεσµος Εµπορικών Τραπεζών (Γενικός ιευθυντής) Μέλη: Γεώργιος Θωµάς, Κεντρική Τράπεζα Κύπρου (Ανώτερος ιευθυντής Οικ. Ερευνών και Στατιστικής) Ελπίδα Κεραυνού-Παπαηλιού, Πανεπιστήµιο Κύπρου (Αντιπρύτανης Ακαδηµαϊκών Υποθέσεων) Πάνος Πασιαρδής, Μονάδα Οικονοµικών Ερευνών ( ιευθυντής) Πανίκος Πούρος, Γραφείο Προγραµµατισµού (Γενικός ιευθυντής) Λένια Σαµουήλ, Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Γενική ιευθύντρια) Αντρέας Χαραλάµπους, Υπουργείο Οικονοµικών ( ιευθυντής Οικονοµικών Μελετών και ΕΕ) Λούης Χριστοφίδης, Τµήµα Οικονοµικών (Πρόεδρος) ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος: Πάνος Πασιαρδής Μέλη: Θεοφάνης Μαµουνέας, Μιχαήλ Μιχαήλ, Λούης Χριστοφίδης ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ Σωφρόνης Κληρίδης Παναγιώτα Λυσιώτου Κρίστης Χασάπης Άντρος Κούρτελλος Θανάσης Στέγγος Κώστας Χατζηγιάννης ΤΟΜΕΑΣ ηµόσιος / Νοικοκυριά Επιχειρήσεις / Μακροοικονοµικό Μοντέλο ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Σωτηρούλα Χατζησπύρου, , Νικολέτα Πασιουρτίδου, , ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Άντζελα Σιεκέρσαββα, , Οι απόψεις που εκφράζονται στα άρθρα του ενηµερωτικού δελτίου είναι των συγγραφέων µόνο και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά τη ΜΟΕ. Μονάδα Οικονοµικών Ερευνών, Πανεπιστήµιο Κύπρου, Τ.Θ , 1678 Λευκωσία, ΚΥΠΡΟΣ 8 Τηλέφωνο: , Τηλεµοιότυπο: , Ιστοσελίδα: Ηλεκτρονική ιεύθυνση:

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ. Σε αυτό το τεύχος: ΤΕΥΧΟΣ 3 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ. Σε αυτό το τεύχος: ΤΕΥΧΟΣ 3 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΤΕΥΧΟΣ 3 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004 ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τα θέµατα που αναλύονται στο παρόν τεύχος της Οικονοµικής Έρευνας είναι η επιλογή µεταξύ κρατικών και ιδιωτικών συστηµάτων σύνταξης,

Διαβάστε περισσότερα

οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής

οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής ΠΑΝΕΠΙ ΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ Κώστας Κτωρής (Κεντρική Τράπεζα) Λούης Χριστοφίδης (Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ 1 - ΜΑΡΤΙΟΣ 2004. σύγκριση του κόστους µε την απόδοση, και µε σηµείο αναφοράς τα δεδοµένα που ισχύουν στον Ευρωπαϊκό χώρο.

ΤΕΥΧΟΣ 1 - ΜΑΡΤΙΟΣ 2004. σύγκριση του κόστους µε την απόδοση, και µε σηµείο αναφοράς τα δεδοµένα που ισχύουν στον Ευρωπαϊκό χώρο. ΜΟΝΑ Α ΟΙΙΚΟΝΟΜΙΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Υ ΠΑΝΕΠΙΙΣΤΗΜΙΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Το παρόν τεύχος του ενηµερωτικού δελτίου Οικονοµική Έρευνα, εγκαινιάζει ένα ακόµη τρόπο διάχυσης των αποτελεσµάτων της έρευνας που διεξάγει η Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ Κώστας Κτωρής Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου Λούης Χριστοφίδης Πανεπιστήµιο Κύπρου Μονάδα Οικονοµικών Ερευνών Ιούνιος 2004 Οι απόψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚYΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

ΚYΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ Πρόλογος Το παρόν βιβλίο εκδίδεται με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 50 χρόνων από την ίδρυση της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ), ενώ σημαντική χρονική συγκυρία αποτελεί και η ανάληψη της Προεδρίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚYΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ. Πρόλογος

ΚYΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ. Πρόλογος 1 Πρόλογος Το παρόν βιβλίο εκδίδεται με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 50 χρόνων από την ίδρυση της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ), ενώ σημαντική χρονική συγκυρία αποτελεί και η ανάληψη της Προεδρίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. Κεφάλαιο 1 Η Μακροοικονοµική Επιστήµη 1.1. Μικροοικονοµική και Μακροοικονοµική 1.2. Μακροοικονοµικά Υποδείγµατα 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ. Σε αυτό το τεύχος: ΤΕΥΧΟΣ 6 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ. Σε αυτό το τεύχος: ΤΕΥΧΟΣ 6 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΤΕΥΧΟΣ 6 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τα θέµατα που αναλύονται σε αυτό το τεύχος της Οικονοµικής Έρευνας είναι η επίδραση του κρατικού µισθολογίου στις συνολικές κρατικές

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Εισαγωγική ομιλία του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στο επιμορφωτικό σεμινάριο του Συνδέσμου Οικονομολόγων Καθηγητών Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.197 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), κατά τη διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 9 Ιουνίου 2008

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ανδρέας Θεοφάνους 20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η οικονομική κρίση και η πρόκληση της αναβάθμισης 18 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΜΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής

οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής ΠΑΝΕΠΙ ΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ: ΚΟΣΤΟΣ, ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΠΟ ΟΣΗ Πάνος Πασιαρδής Πάρις Νεάρχου Νεοφύτα Έµπορα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου Η οικονομική κρίση και το μέλλον της Κυπριακής οικονομίας 10 Δεκεμβρίου 2009 Πανεπιστήμιο Κύπρου Δημόσια Οικονομικά 2009 Έσοδα 2009 2008 2009 2009 εκ. εκ. 2008 εκ. 2008 (%) ΤΕΠ 1.460,0 1.718,5 258,5 15,0

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2000

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΝ ΚΙΝ ΥΝΩ ΤΟ ΑΠΘ ΕΚΠΕΜΠΕΙ SOS

ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΝ ΚΙΝ ΥΝΩ ΤΟ ΑΠΘ ΕΚΠΕΜΠΕΙ SOS ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΝ ΚΙΝ ΥΝΩ ΤΟ ΑΠΘ ΕΚΠΕΜΠΕΙ SOS Η Σύγκλητος του ΑΠΘ εκφράζει τη βαθιά της ανησυχία για τη συνέχιση της εύρυθµης λειτουργίας του Ιδρύµατος, ως αποτέλεσµα των δραµατικών περικοπών της κρατικής

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : ΑΡΓΥΡΏ ΜΟΥΔΑΤΣΟΥ 1. ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ 1.0 Γενικά Αντικείµενο της Μακροοικονοµικής είναι ο καθορισµός (υπολογισµός) των συνολικών µεγεθών της οικονοµίας, πχ. της συνολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Φ Ι Λ Ο Σ Ο Φ Ι Κ Η Σ Χ Ο Λ Η ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Φ Ι Λ Ο Σ Ο Φ Ι Κ Η Σ Χ Ο Λ Η ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ Φ Ι Λ Ο Σ Ο Φ Ι Κ Η Σ Χ Ο Λ Η ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ ΓΑΛΛΟΥ ΡΕΘΥΜΝΟ ΤΗΛ: (28310) 77211-15-16 FAX: (28310) 77241-22 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ο Τοµέας Φιλοσοφίας του Τµήµατος Φιλοσοφικών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (Θ.Κ.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (Θ.Κ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (Θ.Κ.) ΙΙ Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό έργο B.AS.E.

Το Ευρωπαϊκό έργο B.AS.E. Το Ευρωπαϊκό έργο B.AS.E. Μηχανισµός για την αξιολόγηση και τη βέλτιστη αξιοποίηση των µεγαλύτερων σε ηλικία εργαζόµενων ρ. ηµήτρης Καρύδης ιευθυντής Τεχνολογίας Αθήνα, 29/01/2008 BIC of ATTIKA 1 ΒΙC Αττικής

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή Οικονομία & Κτηματαγορά 2014-2015

Κυπριακή Οικονομία & Κτηματαγορά 2014-2015 Κυπριακή Οικονομία & Κτηματαγορά 2014-2015 Μάρτιος 2014 Η πρόβλεψη είναι δύσκολη, ειδικά όταν πρόκειται για το μέλλον. ΑΕΠ & Ανεργία Η μείωση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) κατά το 2013 ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΕΩΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, 2006

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΕΩΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΕΩΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, Σημειώσεις '000 '000 Έσοδα Τόκων 2 107.714 81.410 Έξοδα Τόκων 3 71.942 58.264 Καθαρά Έσοδα Τόκων 35.772 23.146

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Αναθεωρημένες Προβλέψεις για τον Εισερχόμενο Τουρισμό στην Ελλάδα το 2010 μετά την Κρίση του Απριλίου και τα Γεγονότα του Μαΐου

Αναθεωρημένες Προβλέψεις για τον Εισερχόμενο Τουρισμό στην Ελλάδα το 2010 μετά την Κρίση του Απριλίου και τα Γεγονότα του Μαΐου Αθήνα, 2 Ιουλίου 2010 Δελτίο Τύπου Παρουσιάστηκε, σήμερα στις 2 Ιουλίου 2010 στο ξενοδοχείο St.George Lycabettus, το τέταρτο τεύχος της Εξαμηνιαίας Έκθεσης Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων με τις προβλέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ (Για πρόσληψη προσωπικού βάσει της παραγράφου 10 του άρθρου 39 του Ν. 4186/2013)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ (Για πρόσληψη προσωπικού βάσει της παραγράφου 10 του άρθρου 39 του Ν. 4186/2013) IONIO ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ TMHMΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Μέγαρο Καποδίστρια 49100 Κέρκυρα Πληροφορίες: Ιωάννα Αθανασοπούλου Τηλ.: 2661087221-3 Φαξ: 2661022293 E-mail: agianna@ionio.gr Κέρκυρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και A5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς.

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Θέλω να συγχαρώ το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο για την οργάνωση του Συνεδρίου αυτού που

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φαρμακευτική 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΖΩΗ 30 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 32

ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΖΩΗ 30 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 32 ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΑΣΤΕΡ 2012-2013 5 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΠΑΚ 6 ΟΙ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΣΤΕΡ ΣΤΟ ΤΕΠΑΚ 8 ΣΧΟΛΕΣ ΚΑΙ ΤΜHΜΑΤΑ 11 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ 28 ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ ΖΩΗ 30

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια

Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Το Τμήμα Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών (Ο.Π.Ε.) ιδρύθηκε το 1927, ένα από τα 5 ιδρυτικά τμήματα του Α.Π.Θ. Το 1973 εξειδικεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών. Πρόγραµµα Ενίσχυσης Βασικής Έρευνας (ΠΕΒΕ 2) 1 2009-2010

Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών. Πρόγραµµα Ενίσχυσης Βασικής Έρευνας (ΠΕΒΕ 2) 1 2009-2010 Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Πρόγραµµα Ενίσχυσης Βασικής Έρευνας (ΠΕΒΕ 2) 1 2009-2010 1. Στόχοι Μέσα Βασικός στόχος του ΠΕΒΕ είναι η ενδυνάµωση της ερευνητικής δραστηριότητας και συνεισφοράς των µελών

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ι ΡΥΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ Πρωτοβουλία Ίδρυσης Πανεπιστηµιακού Τµήµατος Τουρισµού στην Κρήτη Μάρτιος 2007 Τουρισµός:

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας. Μάρτιος 2010

Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας. Μάρτιος 2010 Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας Μάρτιος 2010 Περιεχόµενα Ταυτότητα έρευνας 4 Συµπεράσµατα 5 Συνοπτικά αποτελέσµατα Μέρος Α: Απόψεις εργαζοµένων 10 1. Γενικά χαρακτηριστικά εταιρείας 11 Προφίλ εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Η Προοπτική Ανάπτυξης του Κυπριακού Τουρισµού µέσω των PPPs Αντώνης Πασχαλίδης Υπουργός Εµπορίου, Βιοµηχανίας και Τουρισµού 1 Τι είναι οι Συµπράξεις ηµοσίου Ιδιωτικού Τοµέα; PPP s: είναι ευρέως γνωστές,

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 25 Φεβρουαρίου 2011 1. ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία εκ-10 εκ-09 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

2. Σκοπός και οµή του ιδακτορικού Προγράµµατος

2. Σκοπός και οµή του ιδακτορικού Προγράµµατος Οδηγός ιδακτορικών Σπουδών Στο Τµήµα λειτουργούν, από το 1985, µεταπτυχιακές σπουδές διδακτορικής βαθµίδας. Με τη νοµοθεσία που ισχύει σήµερα, µε αίτησή τους οι απόφοιτοι του Μ.Π.Σ. µπορούν να συνεχίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση"!

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη Στρατηγική Διοίκηση! Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)» µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεµατική Ενότητα 1 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 1997

ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 1997 ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ 1997 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΕΩΣ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1997 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Η παρακολούθηση των εξελίξεων στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Παράρτημα Ι- Σελίδα 2/5 1. Η έννοια της παραγωγικότητας Ο όρος παραγωγικότητα εκφράζει τη σχέση μεταξύ των αποτελεσμάτων (εκροών) ενός συστήματος - μιας επιχείρησης,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Το Ινστιτούτο Δια Βίου Εκπαίδευσης και το Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας της Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας

Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας Ημερίδα TEE "Η Ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα και ο ρόλος των Ελλήνων Μηχανικών" Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010

Δελτίο Τύπου. Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010 Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010 Δελτίο Τύπου Παρουσιάστηκε, σήμερα στις 21 Ιανουαρίου 2010 στο ξενοδοχείο St.George Lycabettus, το τρίτο τεύχος της Εξαμηνιαίας Έκθεσης Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων με τις

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα από Αναπληρωτή Κοσμήτορα ΣΘΕΕ Βραβεία Πρωτευσάντων Φοιτητών 2011

Μήνυμα από Αναπληρωτή Κοσμήτορα ΣΘΕΕ Βραβεία Πρωτευσάντων Φοιτητών 2011 Αγαπητέ κύριε Αντιπρύτανη, Αγαπητοί Πρόεδροι των Τμημάτων της ΣΘΕΕ, Αγαπητοί Γονείς, Θα ήθελα αρχίζοντας αυτό το σύντομο χαιρετισμό μου να απευθυνθώ πρώτα στους αγαπητούς τελειόφοιτους και αριστεύσαντες

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Πολιτική Επιστήμη 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΩΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Η ΑΝΩΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η ΑΝΩΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η κυβερνητική πολιτική στοχεύει στη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών για την παροχή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε ακαδημαϊκούς και επαγγελματικούς κλάδους σπουδών σε όσο

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική, Χρηματοοικονομική Ενότητα των Επιχειρήσεων, :Εισαγωγή Ενότητα βασικές : έννοιες, Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ-Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (17) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) Eurostat - Β τρίμηνο 2012 -

ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (17) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) Eurostat - Β τρίμηνο 2012 - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα: Βιολογίας 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ (ΡΑ ΙΟΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ) ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ Π.Μ.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό: Εσύ τι γνωρίζεις;

Μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό: Εσύ τι γνωρίζεις; Μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό: Εσύ τι γνωρίζεις; Οι περισσότεροι φοιτητές μετά την απόκτηση του πτυχίου τους ενδιαφέρονται να επιμορφωθούν συνεχίζοντας τις σπουδές τους σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα