ΓΕΦΥΡΑ ΠANAΓΙΩΤΗ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ. Χριστούγεννα!!! Βιωματική εμπειρία από την κ. Λάμπρου Μαρία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΕΦΥΡΑ ΠANAΓΙΩΤΗ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ. Χριστούγεννα!!! 2011. Βιωματική εμπειρία από την κ. Λάμπρου Μαρία"

Transcript

1 Εκπαίδευση και Πολιτισμός Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθηση Grundtvig ΓΕΦΥΡΑ Ε Τ Ο Σ 2 ο Α Ρ. Φ Υ Λ Λ Ο Υ 4 Τ Η Λ. & F A X : e m a i l : e k p s l a o t e n e t. g r I O Y Λ Ι Ο Σ - Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ OIKOTΡΟΦΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ «ΓΛΑΥΚΟΣ» ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: 1ο χλμ. Λαμίας Φραντζή Παγκράτι Λαμίας ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΙΝΗΤΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ 4o ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΚΙΝΗΤΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ σελ. 8 Χριστούγεννα!!! 2011 σελ 7 ΗΕταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής & Ψυχικής Υγείας συμμετέχει στο Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης GRUNDTVIG: Social Competencies for the Community Participation of People With Disabilities / SocPart. Το Πρόγραμμα στοχεύει στην εκπαίδευση ευάλωτων κοινωνικών ομάδων με σκοπό τη δημιουργία του κατάλληλου πλαισίου για την κοινωνική τους ενσωμάτωση, την αυτόνομη διαβίωση, την εργασία και την κοινωνικοποίησή τους. Το Πρόγραμμα στοχεύει επίσης στην ευαισθητοποίηση της κοινότητας για την αλλαγή της στάσης απέναντι στην ψυχική νόσο και την αποφυγή του στίγματος. Αποτέλεσμα των παραπάνω δράσεων θα είναι η δημιουργία ενός σχεδίου «άτυπης» εκπαίδευσης, το οποίο θα φέρει σε επαφή το προσωπικό διαφόρων φορέων, μέλη της κοινότητας και εκπρόσωπους δημόσιων οργανισμών, με τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Στο Πρόγραμμα συμμετέχουν οργανισμοί που παρέχουν εκπαίδευση και υπηρεσίες ψυχικής υγείας από την Αγγλία, τη Γερμανία, τη Δανία, την Ελλάδα και την Τσεχία. Ο ρόλος της Ε.Κ.Ψ.&Ψ.Υ. στο Πρόγραμμα είναι η ευαισθητοποίηση της κοινότητας με στόχο τη στήριξη των ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας, καθώς και η δημοσιοποίηση των δράσεων του Προγράμματος. Το Πρόγραμμα έχει διετή διάρκεια και χρηματοδοτείται με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΠANAΓΙΩΤΗ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ στην εφημερίδα τα «ΝΕΑ» ΘΕΜΕΛΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Ο Συναισθηματικός δεσμός Θεραπευτή - Θεραπευόμενου σελ. 3 ΠAΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Βιωματική εμπειρία από την κ. Λάμπρου Μαρία σελ 2 σελ 6

2 2 «ΓΕΦΥΡΑ» ΙΟΥΛΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ Βιωματική εμπειρία από την κ. Λάμπρου Μαρία Με λένε Μαρία και έχω δύο κόρες. Την Έλενα και την Ευγενία που χαϊδευτικά την φωνάζουμε Τζένη. Η Έλενα είναι παντρεμένη και έχει και ένα γιό τεσσάρων χρονών. Τον εγγονό μου Ερμή. Η Ευγενία ή Τζένη είναι άτομο με ειδικές ανάγκες. Από τα πρώτα χρόνια της ζωής της, οι γιατροί του Νοσοκομείου Παίδων, Αγία Σοφία, διαπίστωσαν «Βαριά διανοητική καθυστέρηση», με απρόβλεπτη την εξέλιξή της. Το σώμα της δεν παρουσίαζε τίποτα το παθολογικό. Ο εγκέφαλος όμως δεν έδινε διαταγή για να κινηθούν τα μέλη του. Η βλάβη προήλθε διότι δεν πήρε οξυγόνο την ώρα της γέννας. Οι θεράποντες γιατροί μας παρέπεμψαν στο αρμόδιο ψυχιατρικό τμήμα του νοσοκομείου. Χωρίς καμία φαρμακευτική αγωγή, επισκεπτόμασταν το τμήμα κάθε δεκαπέντε μέρες επί 18 χρόνια και παίρναμε την κατάλληλη ψυχιατρική βοήθεια. Την βοήθεια δεν την χρειάζονταν άμεσα η Τζένη, αλλά εμείς οι γονείς για να μπορούμε στη συνέχεια να βρίσκουμε τον τρόπο να τη βοηθάμε. Εμείς, δηλαδή εγώ, μαζί με τον πατέρα της και την αδερφή της φτιάξαμε μια μεγάλη αγκαλιά και την τοποθετήσαμε μέσα όπου είχε προστασία και βοήθεια, πάντα βέβαια με τις καθοδηγήσεις των ειδικών, οι οποίες στην αρχή ήταν δοκιμαστικές και πάντα εναλλασσόμενες. Η μεγάλη μας αγάπη και η αγωνία για την εξέλιξή της είχαν αφανίσει την κούραση της κάθε στιγμής. Εργαζόμασταν και οι τρείς, ακόμα και με βάρδιες. Η Τζένη είχε πάρα πολύ αργή πνευματική ανάπτυξη και αυτό το λίγο το καταφέραμε χάρη στην συνεχόμενη και πολύπλευρη εμπειρία που την βοηθήσαμε να αποχτήσει. Π.χ. για να στεριώσει όρθια την κρατούσαμε συνέχεια όρθια, ώσπου να της γίνει συνήθεια. Με αυτό τον τρόπο η πορεία της εξελίχθηκε αργά, αλλά σωστά, ως εξής: Τριών μηνών δεν είχε ανοίξει τα μάτια της. Έξη μηνών δεν είχε σηκώσει όρθιο το κεφαλάκι της. Στα τρία χρόνια, άρχισε να εστιάζει τη ματιά της για να μας κοιτάξει. Στα έξη χρόνια περπάτησε, στα οχτώ χρόνια άρχισε να βγάζει από το στόμα της φωνή και στα δεκαοχτώ είπε την πρώτη λέξη «ΜΠΑΜΠΑ». Για να πει αυτή τη λέξη μέρα και νύχτα ακόμα και την ώρα που κοιμόταν της την λέγαμε συνεχώς. Σήμερα είναι τριάντα- εννέα ετών. Στις πέντε Απριλίου θα μπει στα σαράντα και έχει αρχίσει να συνδέει μικρές προτάσεις. Εμείς τις καταλαβαίνουμε. Το ευχάριστο είναι πως έχουν αρχίσει σιγά- σιγά να την καταλαβαίνουν και οι άλλοι. Όπως θα καταλάβατε ζήσαμε την κυριολεξία των στοίχων του Ελύτη: Ένα το χελιδόνι και η άνοιξη; Ακριβή. Για να γυρίσει ο Ήλιος; θέλει δουλειά πολύ! Οι γιατροί του νοσοκομείου, μας συμβούλεψαν να είμαστε προσεκτικοί, διότι η περίπτωση της Τζένης εύκολα θα μπορούσε να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης, από διαφόρους ανθρώπους που πουλάνε ψεύτικες ελπίδες, ψεύτικη συμπόνια, ψεύτικη ανθρωπιά. Με γνώμονα την συμβουλή τους και με προσεκτικές κινήσεις, όπου μαθαίναμε κάτι και νομίζαμε πως θα την βοηθήσει τρέχαμε. Πρώτα πρώτα πήγαμε σε όλα σχεδόν τα ιδρύματα, κρατικά και ιδιωτικά μήπως υπήρχε έστω και μια μικρή βοήθεια. Το μόνο που μπορούσαν να μας προσφέρουν ήταν να μας απαλλάξουν, προσφέροντάς της ένα κρεβάτι και ένα πιάτο φαγητό. Πριν από σαράντα χρόνια εδώ στην Ελλάδα δεν υπήρχαν ειδικευμένοι γι αυτές τις περιπτώσεις π.χ. δεν υπήρχαν λογοθεραπευτές. Η δεύτερη αμέσως κίνησή μας ήταν να ασχοληθούμε με επιστήμονες από το εξωτερικό. Ακολουθήσαμε από κάποιον καθηγητή μία θεραπεία η οποία ήταν ένας συνδυασμός βιταμινών με άλλες ουσίες. Την διακόψαμε όμως διότι υπήρχε κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου όπως μας είπαν. Δεν χρειάζεται να αναφέρω τους πρακτικούς, τους χαρισματικούς, κ.λ.π. στους οποίους είχαμε προστρέξει. Τίποτα δεν απέβη πιο αποτελεσματικό, από την επίμονη και σταθερή δουλειά, σε συνδυασμό με την βαθειά πίστη και ελπίδα στο Θεό. Δουλειά σημαίνει για την Τζένη να είσαι πάντα δίπλα της, για να αισθάνεται ασφάλεια, διότι όσα λιγότερα γνωρίζει ο άνθρωπος τόσο πιο ανασφαλής είναι. Έτσι από ασφαλές πεδίο κάνει μικρά βήματα που την φέρνουν όλο και πιο κοντά στην πρόοδο της κατάστασής της. Βαθειά πίστη για μένα είναι να αφήνεσαι στα χέρια του Θεού να δηλώνεις με τις πράξεις σου ότι είσαι δημιουργία δική του και πως αυτός έχει την πρόνοια της ύπαρξής σου. Και ελπίδα στο Θεό είναι η καθημερινή προσευχή. Και τι να πρώτο-ζητήσεις, σ αυτή την προσευχή! Πολλά τα προβλήματα που προκύπτουν από τέτοιες καταστάσεις. Πάρα πολλά. Προβλήματα υγείας, προβλήματα οικονομικά, κοινωνικά, εργασιακά, ακόμα και προσωπικά. Έτσι φτάνει απελπισμένα στα χείλη σου η προσευχή του Καζαντζάκη. «Βόηθα με, Θεέ μου, να φτάσω, εκεί, που δεν μπορώ». Τα προβλήματα υγείας προκύπτουν από την συνεχόμενη στενοχώρια. Τα προσωπικά προκύπτουν διότι παραμελείς κατά πολύ τις δικές σου ανάγκες, τα εργασιακά διότι παραμελείς την εργασία σου και κατά συνέπεια έρχονται και τα οικονομικά. Τα έξοδα πολλαπλασιάζονται ενώ τα έσοδα όταν δεν μπορείς να εργαστείς μειώνονται. Αναπόφευκτα η ζωή σου μπαίνει σε άλλους ρυθμούς. Τα κοινωνικά προβλήματα τα άφησα τελευταία. Αυτά κι αν είναι οδυνηρά! Την κοινωνία την έχω παρομοιάσει με την θάλασσα. Τη θάλασσα που ξεβράζει τους πάντες και τα πάντα. Χρειάζεται γερό κολύμπι να τα βγάλεις πέρα. Διαφορετικά θα σε πετάξει σε κάποια ερημική παραλία ή θα σε χτυπήσει πάνω στα βράχια και θα αφανιστείς. Οι άνθρωποι που δεν μπορούν να κολυμπήσουν, αν δεν έχουν δίπλα τους κάποιους να τους προφυλάξουν, είτε γονείς είτε αδέλφια είτε συγγενείς είτε ιδρύματα τι θα γινόταν; Ας βάλουμε τον εαυτό μας νοητά στη θέση τους! Όλοι οι άνθρωποι έχουν προβλήματα. Κανένας δεν πέρασε από αυτή τη ζωή και να μην άγγιξε κάτι. Άλλον λιγότερο άλλον περισσότερο. «Μακάρι να είχαν τελειωμό τα βάσανα του κόσμου» Γράφει ο Παπαδιαμάντης. Την μεγαλύτερη δυσκολία αντιμετώπισης όμως της όποιας κατάστασης, την περνάει εκείνος που η κατάστασή του είναι ορατή. Κι εδώ θα πάρεις μια απόφαση! Η κλείνεσαι μέσα στο σπίτι σου, ή βγαίνεις έξω και τους κάνεις όλους κοινωνούς στο πρόβλημα, πράγμα που τους δυσαρεστεί και δέχεσαι την όποια αντίδραση. Εμείς στην οικογένειά μας προτιμήσαμε το δεύτερο. Φάγαμε τα χαστούκια μας τα οποία ευτυχώς μας άργασαν. Μας άργασαν, διότι, σαν άνθρωποι που θέλαμε να κάνουμε την ζωή μας καλύτερη ότι ερχόταν αρνητικό το πετούσαμε στο καλάθι των αχρήστων και δεν θα σας κρύψω πως ήταν πολλά τα καλάθια. Παίρναμε τα θετικά και με αυτά προχωράμε. Η Τζένη είναι έτοιμη να μπει μέσα στην κοινωνία, μας είπε ο κύριος Τσιάντης καθηγητής ψυχιατρικής η κοινωνία όμως δυστυχώς, δεν είναι ακόμη έτοιμη να την δεχθεί. Τα λόγια του τα βρίσκω κάθε μέρα μπροστά μου. Έτσι, αντιμετωπίζω την κάθε κατάσταση, την στιγμή που μας συμβαίνει δυναμικά. Σε αυτό τον κόσμο, σε αυτή την ανοιχτή ή κλειστή κοινωνία, ανάμεσα σε όλους τους ανθρώπους, υπάρχω μέσα και εγώ και η Τζένη όπως υπάρχετε και όλοι εσείς. Σε αυτούς που εσκεμμένα και με διάφορους τρόπους μας αγνοούν, θα τους απαντήσω με τα λόγια του φιλόσοφου Σωκράτη. «Αυτοί χάνουν!» Δεν υπάρχει Καιάδας σήμερα ούτε Γεροντόβραχος, αντίθετα, υπάρχουν ειδικοί και ειδικευμένοι που μπορούν να βοηθήσουν. Ανάμεσα σε αυτούς είναι και η εξαίρετη επιστημονική ομάδα του καθηγητή κυρίου Σακελλαρόπουλου, η οποία προσφέρει τις υπηρεσίες της χωρίς καμία δική μας οικονομική επιβάρυνση, έτσι ώστε να μην είναι τα χρήματα αφορμή για να μην ζητάμε βοήθεια. Τον κύριο Σακελλαρόπουλο τον είχαμε επισκεφτεί όταν η Τζένη ήταν μικρή στο ιατρείο του. Όπως είχαμε επισκεφθεί και άλλους ψυχιάτρους. Θυμάμαι ακόμα τα λόγια που μας είπε αστειευόμενος. «Κανένας άνθρωπος δεν είναι ίδιος με τον άλλον. Άλλος είναι ξανθός άλλος μελαχρινός. Άλλος ψηλός άλλος κοντός. Άλλος έχει δείκτη νοημοσύνης υψηλό, άλλος χαμηλότερο. Εκείνο που μετράει είναι η δική μας αποδοχή. Όταν αποδεχτούνε τον οποιοδήποτε άνθρωπο με τις όποιες ιδιαιτερότητές του και τον κάνουμε παρέα, τότε θα διαπιστώσουμε ότι έχουμε ένα κοινό σημείο όλοι μας. Ανεξέλεγκτες δυνάμεις επιβίωσης». Αυτό που βλέπω στη Τζένη όλα αυτά τα χρόνια συνεχώς. Επίσης βλέπω ότι δέχεται τα πάντα γύρω της με χιούμορ. Πολλές φορές μας κάνει να γελάμε, ακόμα και ένα αρνητικό σχόλιο αν ακουστεί για το άτομό της το αντιμετωπίζει, αισιόδοξα. Όταν περπάτησε η Τζένη την πήγαμε στο νηπιαγωγείο. Η νηπιαγωγός συνεργάστηκε μαζί μας με αποτέλεσμα η Τζένη να ενταχθεί στην πρώτη κοινωνική ομάδα όλο το χρόνο. Μετά πήγε για τέσσερα χρόνια στο δημοτικό σχολείο. Δεν ήταν ο κύριος σκοπός μας να μάθει γράμματα αλλά να ενταχθεί σε μια υγιή κοινωνία και να προσφέρει σε αυτή. Και πρόσφερε! Ήταν η επιμελήτρια της τάξης. Η Τζένη κρατούσε το πόμολο της πόρτας όταν έμπαιναν ή έβγαιναν τα παιδιά στα διαλλείματα και την έκλεινε την ώρα του μαθήματος. Ήταν αυτή που καθάριζε τον πίνακα. Επίσης πετούσε τα σκουπίδια από το μικρό καλάθι της τάξης στο μεγάλο καλάθι της αυλής. Τα παιδιά οι παλιοί συμμαθητές της πάντα την χαιρετάνε στο δρόμο, την ρωτάνε τι κάνει και εάν χρειαστεί, ξέρουν πώς να την προστατεύσουν. Τώρα τα τελευταία χρόνια έρχεται μια ειδική δασκάλα στο σπίτι και της κάνει μάθημα μια φορά την εβδομάδα. Πριν από 15 περίπου χρόνια όταν αρρώστησε ο άντρας μου από μελάνωμα, δημιουργήθηκαν στο σπίτι μας πολλές στενάχωρες καταστάσεις, με αποτέλεσμα να χάσει η Τζένη τον ρυθμό της. Τότε ήρθαμε σε πρώτη επαφή με την κινητή ψυχιατρική μονάδα περίθαλψης της υπαίθρου του νομού Φωκίδας, μέσου του Κέντρου υγείας της Αμφίκλειας. Συνεργαστήκαμε περίπου για ένα εξάμηνο. Σταματήσαμε διότι ήταν πολύ δύσκολη εποχή όχι μόνο για την Τζένη αλλά και για όλους μας. Αποτέλεσμα ήταν ο θεράπων ιατρός ο οποίος ήταν εκτός της μονάδας να την βάλει σε φαρμακευτική αγωγή, για να μπορέσει να ανταπεξέλθει αυτά που θα επακολουθούσαν. Το κύριο φάρμακο της Τζένης ήταν η κοινωνική επαφή. Η μοναξιά και η απομόνωση την φέρνει πολύ πίσω. Αυτό μου έγινε έντονα αντιληπτό όταν μείναμε οι δυο μας. Όταν έφυγε από την ζωή ο πατέρας της και εγώ δεν είχα το κουράγιο να την βγάζω έξω. Αφού πέρασαν οι σαράντα μέρες που τυπικά είχαμε κάποιες παρηγοριές όπως συνηθίζεται η πόρτα μας έκλεισε ερμητικά. Αλλά και το τηλέφωνο, χτυπούσε σπάνια. Άρχισε να μας πνίγει η μοναξιά. Η Τζένη την νύχτα όταν ένιωθε πως εγώ κοιμόμουνα σηκώνονταν από το κρεβάτι και πήγαινε μπροστά στη φωτογραφία του πατέρα της και κουβέντιαζε μαζί του. Ήταν βαρυχειμωνιά και δεν μπορούσαμε να βγούμε έξω. Οι δυο μας μέσα σε βαρύ πένθος. Δύσκολα πολύ δύσκολα. Όμως με το χιούμορ που τη διακρίνει, την ακούω για μια στιγμή να μιλάει με τα παιδιάστικα λογάκια της σε ένα πουλάκι που ήταν πάνω στα σύρματα της ΔΕΗ. «Πουλάκι, μη μας χτυπήσεις την πόρτα, μη τη χτυπήσεις, γιατί θα σπάσει το τζάμι!». Αμέσως επικοινώνησα με το κέντρο υγείας της Αμφίκλειας και ζήτησα να με φέρουν πάλι σε επαφή με την κινητή μονάδα ψυχιατρικής περίθαλψης υπαίθρου της Φωκίδας. Η μονάδα ανταποκρίθηκε αμέσως. Από τότε, κάθε 15 ημέρες έρχεται στο σπίτι μας το κλιμάκιο της Αμφίκλειας που στελεχώνεται από θεραπευτές του οικοτροφείου «ΓΛΑΥΚΟΣ» της Λαμίας. Η Βάσω, η Ξένια και ο Δημήτρης, τους αισθανόμαστε συγγενείς μας, τους αισθανόμαστε φίλους μας και τους ευχαριστούμε. Δεν σας κρύβω πως μου είναι δύσκολο να έρθω σήμερα εδώ και ακόμα δυσκολότερο να έρθω αντιμέτωπη με την θύμηση όλων αυτών που έχω περάσει. Η σημερινή παρουσία μου, είναι το δώρο μου σε αυτούς, για την επί οχτώ χρόνια παρουσία τους στο σπίτι μας. Θα στείλω επίσης από αυτό το βήμα ένα ακόμα ευχαριστώ και στους θεραπευτές από το κλιμάκιο Πολύδροσου και Γραβιάς οι οποίοι με μεγάλη υπομονή με βοήθησαν και με βοηθούν ακόμα να αντεπεξέλθω μόνη μου στον συνεχόμενο αγώνα. Κάθομαι πολλές φορές και αναλογίζομαι, πόσο τυχεροί είμαστε, που έχουμε αυτή την ψυχιατρική περίθαλψη στην περιοχή μας. Ένα από τα πολλά που αποκόμισα από τις επαφές μου με αυτές τις δυο ομάδες ήταν το ότι κατάφερα να δω και να βάλω γύρω μου τα όρια που χρειάζονται στις διαπροσωπικές σχέσεις. Όλοι μας έχουμε ανάγκη την κοινωνική επαφή. Και είναι σίγουρο ότι η ζωή μας θα γίνει πολύ καλύτερη, όταν θα μάθουμε όλοι, να αποδεχόμαστε ο ένας, τη διαφορετικότητα του άλλου.

3 ΙΟΥΛΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ «ΓΕΦΥΡΑ» 3 Τ ον συναντήσαµε στην όµορφη µονοκατοικία του στο Μετς µε αφορµή το πρόσφατο βιβλίο του «Θεµέλιο της Ψυχιατρικής ο συναισθηµατικός δεσµός θεραπευτή- θεραπευόµενου», στο οποίο ο ίδιος και οι συνεργάτες του αποτιµούν µια συλλογική προσπάθεια τριάντα ετών. Ο Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος µε πορεία σαράντα και πλέον χρόνων παράλληλα µε την ψυχιατρική µεταρρύθµιση στην Ελλάδα συνεχίζει να ταξιδεύει εποπτεύοντας τις Κινητές Ψυχιατρικές Μονάδες της Εταιρείας Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείαςστη Φωκίδα και τη Θράκη. Με αφετηρία την Αµφισσα και την Αλεξανδρούπολη, οι Κινητές Μονάδες παρέχουν θεραπεία σε ψυχικά ασθενείς µέσω των ιατρείων, τα οποία λειτουργούν ακόµη και στο πιο αποµακρυσµένο χωριό της περιοχής ευθύνης τους, ή και µε κατ οίκον νοσηλεία όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο. Το ίδιο κάνει και για τις δοµές που δηµιουργήθηκαν µε τα Προγράµµατα «Λέρος» και «Ψυχαργώς» για την αποασυλοποίηση των ασθενών, αρχικά του Ψυχιατρείου της Λέρου και στη συνέχεια των µεγάλων δηµόσιων ψυχιατρείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Στα οικοτροφεία και προστατευµένα διαµερίσµατα της Εταιρείας στην Αθήνα, τη Λαµία, τη Φωκίδα και τη Θράκη βαριά ασθενείς, µε τη διακριτική παρουσία του επιστηµονικού προσωπικού, ζουν και εργάζονται µέσα στην κοινωνία (προστατευµένη εργασία και αγροτικές καλλιέργειες) απολαµβάνοντας την αποδοχή και τη φροντίδα της. Μεγάλο µέρος από την καθηµερινή δραστηριότητα του καθηγητή καταλαµβάνει επίσης η εποπτεία του Κέντρου Ηµέρας για την ψυχολογική υποστήριξη ασθενών µε καρκίνο στην Αθήνα καθώς και του Κέντρου της Καλλιθέας, στο οποίο λειτουργούν τµήµατα παιδιών και ενηλίκων, τµήµα περίθαλψης στο σπίτι και τµήµα κοινωνικοποίησης ψυχικά ασθενών. Πρόκειται για µια µεγάλη µονάδα. Μόνο το τµήµα ενηλίκων απασχολεί τριάντα ψυχοθεραπευτές και διεκπεραιώνει περίπου ραντεβού τον µήνα. Ειδικά γι αυτή την ψυχιατρική υπηρεσία ο Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος εκφράζεται µε µεγάλη υπερηφάνεια, αφού οι άνθρωποι µπορεί να προστρέξουν εκεί για ψυχοθεραπείες που δεν κοστίζουν παραπάνω από σαράντα ευρώ τη συνεδρία, ενώ στα ιδιωτικά ιατρεία οι τιµές είναι υπερδιπλάσιες. Η ψυχιατρική µεταρρύθµιση είναι ίσως η πιο αθόρυβη και επιτυχηµένη αλλαγή που έγινε ποτέ στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία. «Είχε έρθει τότε στο φως το µεγάλο σκάνδαλο της Λέρου µε το φιλµ του BBC», µας λέει. «Ο τότε υπουργός Υγείας κάλεσε εµένα και τον καθηγητή Ιεροδιακόνου από τη Θεσσαλονίκη και µας ανέθεσε να δούµε τι θα απέδιδε µια Κινητή Μονάδα στην Ελλάδα. Τελειώνοντας την έρευνα απαντήσαµε ότι η δουλειά µε µια Κινητή Μονάδα είναι οικονοµικότερη και επιστηµονικότερη. Πηγαίνεις επιτόπου στο σπίτι του αρρώστου, πηγαίνεις στο χωριό του, κερδίζεις την αποδοχή του κόσµου. Από εκεί και πέρα, το υπουργείο υιοθέτησε το Πρόγραµµα και έτσι συνεχίζουµε ακόµη και σήµερα». Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος Σχέσεις στοργής µε τους ψυχικά ασθενείς Τι µέλλον µπορεί να έχουν οι Κινητές Μονάδες και η αποασυλοποίηση µέσα στην οικονοµική κρίση; Έχουν αρχίσει περικοπές; Απεναντίας. Μας έδωσαν τα χρήµατα που µας χρωστούσαν από την προηγούµενη κυβέρνηση. Ο υπουργός υποσχέθηκε ότι η Ψυχική Υγεία είναι σε απόλυτη προτεραιότητα για τα έτη 2011 και Επί υπουργίας Κακλαµάνη οι εργαζόµενοι στα Προγράµµατα έκαναν δέκα µήνες να πάρουν µισθό και δανείζονταν λεφτά από φίλους για να δώσουν γάλα στα παιδιά τους. εν θέλω να λέω σπαραξικάρδια πράγµατα, αλλά τότε είχα προτείνει στους συνεργάτες να αναζητήσουν κάπου αλλού εργασία. Αυτοί όµως µου απάντησαν ότι «εµείς τους αρρώστους µας δεν τους εγκαταλείπουµε». Συνεχίζεται η καλή υποδοχή από τον κόσµο; Ναι βέβαια, έχουµε µάλιστα βελτίωση. Στις γιορτές οι γείτονες θα πάνε γλυκά στους ασθενείς µας της αποασυλοποίησης και θα τους βοηθήσουν στις καθηµερινές ανάγκες τους. Πάντοτε, βέβαια, παροτρύνουµε τους ασθενείς µας να έχουν µια κοινωνική δραστηριότητα όπως και οι άλλοι κάτοικοι της κοινότητας. Οι θεραπευόµενοί µας φτάνουν να έχουν το δικό τους πρόγραµµα, σε αντίθεση µε το άσυλο όπου ο νοσηλευόµενος δεν έχει κανένα δικαίωµα και του τα κανονίζουν όλα οι άλλοι. Έτσι αφαιρείται από τον ασθενή κάθε πρωτοβουλία και οδηγείται, µοιραία, στον ιδρυµατισµό. Στα προστατευµένα διαµερίσµατα οι ασθενείς µας κανονίζουν µεταξύ τους τι θα φάνε, τι θα ψωνίσουν, ποιος θα µαγειρέψει. Εχουν ένα ποσό χρηµάτων που τους δίνεται εβδοµαδιαίως και κάνουν τον προϋπολογισµό τους µε δική τους ευθύνη. Θα ρυθµίσουν τις εξόδους τους, θα πάνε στη θάλασσα µαζί µε τον θεραπευτή τους, µε το αυτοκίνητο το οποίο µας έχει παραχωρήσει το κράτος, θα κάνουν τις καλοκαιρινές διακοπές τους. Έχουν πλήρη ελευθερία και λειτουργούν από κοινού σαν µια χωριάτικη οικογένεια. Σε κάθε διαµέρισµα ζουν τρεις έως πέντε άνθρωποι που τα πάνε καλά µεταξύ τους και η παρουσία των θεραπευτών δεν είναι συνεχής. Και εκεί και στα οικοτροφεία µας οι πόρτες είναι ανοιχτές. Μιλάµε συνήθως για τη συνεργασία µε το οικογενειακό και το κοινωνικό περιβάλλον του ψυχωσικού. Τι γίνεται όµως µε το επαγγελµατικό περιβάλλον του; Ο φοβικός και ο αγχώδης ασθενής, µε σχετική δυσκολία, µπορούν πάντως να µπουν στη λεγόµενη κανονικότητα. Του ψυχωσικού αρρώστου (σχιζοφρενής), όµως, δεν µπορείς να του ζητήσεις να δουλέψει οκτάωρο. Επίσης, δεν τον βοηθούν καθόλου οι στερεοτυπικές και επαναλαµβανόµενες κινήσεις της εργασίας στο εργοστάσιο. Οι Γερµανοί το προσπάθησαν αυτό, βάζοντας τους στη βαριά βιοµηχανία εδώ και σαράντα χρόνια, αλλά απέτυχαν. Σε κάθε περίπτωση, προσπαθούµε να µη µαθευτεί και να µη γραφτεί στο βιβλιάριο υγείας του εγκλεισµός σε ψυχιατρείο. Αν έχει εγκλεισµό, θα τον διώξουν από τον ιδιωτικό τοµέα. Θα πάρει λοιπόν πιστοποιητικό από έναν παθολόγο, δεν θα πάει είκοσι µέρες στη δουλειά του και θα τον περιθάλψουµε στο σπίτι του, έστω και αν είναι διεγερτικός. Ενδεικτικά σας λέω ότι είχαµε ασθενή έναν δικαστή που εµφάνισε ψυχωσικό επεισόδιο και ο οποίος έφτασε να γίνει πρόεδρος Εφετών διότι του προσφέραµε περίθαλψη στο σπίτι και έτσι συνέχισε οµαλά την καριέρα του χωρίς να προκληθεί πρόβληµα. Τόσα χρόνια µετά, θα λέγατε ότι η ψυχιατρική µεταρρύθµιση έγινε µε τον σωστό τρόπο; υστυχώς, το γεγονός ότι η µεταρρύθµιση δεν έχει υλοποιηθεί ουσιαστικά, πέρα από ένα 15%, οφείλεται στο ότι δεν άρχισε µε την ανάπτυξη της πρωτοβάθµιας περίθαλψης, όπως έγινε µε τη Γενική Ιατρική και όπως συµβαίνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για να ικανοποιήσουµε τους ξένους, αρχίσαµε να αδειάζουµε τα ψυχιατρεία. Αυτό ήταν χρήσιµο, δεν χωράει αµφιβολία. Αδειάσαµε τα ψυχιατρεία, αλλά οι ιδιωτικές κλινικές έχουν υπερδιπλασιαστεί σε όλη την Ελλάδα. Οι συνθήκες εκεί είναι τραγικές. Αυτή είναι η βρώµικη πλευρά της Ψυχιατρικής. Παρ όλα αυτά πιστεύω ότι µε την Αγωγή Κοινότητας στις περιοχές όπου εργαζόµαστε, µέσω της συνεργασίας µας µε τον πληθυσµό, την οικογένεια και το χωριό του ασθενούς καταφέραµε να µειώσουµε στο ελάχιστο το στίγµα, τις προκαταλήψεις και την απόρριψη που ακολουθούσε. Φτάσαµε µάλιστα στο σηµείο η ίδια η κοινότητα να φροντίζει τους αρρώστους και να µας ειδοποιεί έγκαιρα µε το πρώτο σηµάδι υποτροπής. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΡΟΥΛΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ «Επικίνδυνος» ψυχωσικός είναι ο παραµεληµένος ψυχωσικός, δηλώνει στα «ΝΕΑ» ο πατριάρχης της ψυχιατρικής µεταρρύθµισης στην Ελλάδα Από την άλλη, βλέποντας τον άρρωστο κάθε δεκαπέντε ηµέρες και έχοντας δηµιουργήσει συναισθηµατικό δεσµό µαζί του, µπορεί και ο ίδιος να µας τηλεφωνήσει και να µας πει «γιατρέ, πάλι άρχισα ν ακούω τις φωνές». Τότε συνεννοούµαστε απευθείας µαζί του, «Αντώνη, σε παρακαλώ θα έρθουµε µε το αυτοκίνητο να σε δούµε στο χωριό, αν εσύ δεν µπορείς να κατεβείς στην Αλεξανδρούπολη ή στην Άµφισσα». Αν αφήσεις µια κρίση χωρίς έγκαιρη φροντίδα, ο ασθενής θα φτάσει να τα καταστρέψει όλα ή και να σκοτώσει άνθρωπο. Ποτέ δεν έκανε ανθρωποκτονία ψυχωσικός αν δεν ήταν παραµεληµένος. Τον σχιζοφρενή τον αντιµετωπίζουµε συνήθως σαν να είναι νήπιο, παραβλέποντας ότι εκείνη την ώρα µπορεί και να υποφέρει... Υποφέρει, δεν λες τίποτα. Υποφέρει λόγω του ψυχωσικού άγχους του, που ούτε στον εχθρό µας να µην το ευχόµαστε. Το ψυχωσικό άγχος είναι δεκαπλάσιο ή εικοσαπλάσιο από το άγχος του µέσου ανθρώπου. Στο βιβλίο σας αναφέρετε τον συναισθηµατικό δεσµό µεταξύ θεραπευτή και θεραπευόµενου, στο ψυχαναλυτικό πλαίσιο. Ο έρωτας ή η φιλία µπορούν να υποκαταστήσει την ψυχοθεραπεία; Όχι. Είναι εντελώς άλλο πράγµα ο έρωτας ή η φιλία από την ψυχοθεραπεία. Ασφαλώς, και στις τρεις περιπτώσεις υπάρχει συναισθηµατική σχέση. ιαφέρει όµως ο τύπος της σχέσης, το εσωτερικό κίνητρο και η τεχνική κυρίως η τεχνική είναι εντελώς διαφορετική. εν πρέπει να τα µπερδέψουµε. Τι θα βάζατε ως τίτλο τέλους σε µια ψυχανάλυση: αγάπη, κατανόηση, ελευθερία, δηµιουργικότητα; Στην ψυχανάλυση επιδιώκουµε και τα τέσσερα αυτά µαζί. Το ουσιαστικό πάντως είναι να µπορέσει το άτοµο να γίνει αυτόνοµο και η ωραία ψυχανάλυσηνα µη γίνει analyse interminable. συνέχεια στη σελ: 5

4 4 «ΓΕΦΥΡΑ» ΙΟΥΛΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΑΝΕΝΤΑΞΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΨΥΧΙΚΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Το πρόβλημα της ανεργίας, χαρακτηριστικό των καιρών μας, απασχολεί όλα τα Ευρωπαϊκά κράτη και αφορά όλες τις πληθυσμιακές ομάδες. Έχει βεβαίως μεγαλύτερες επιπτώσεις σε άτομα που μειονεκτούν και για το λόγο αυτό από την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δοθεί ιδιαίτερη έμφαση και προτεραιότητα στην αντιμετώπισή του. Τα άτομα με ψυχοκοινωνικά προβλήματα αποτελούν τον ασθενέστερο κρίκο της κοινωνίας και λόγω της φύσης των προβλημάτων τους, αποκλείονται από το χώρο εργασίας. Οι προσπάθειες επανάκτησης ατομικών και επαγγελματικών δεξιοτήτων και η επανένταξή τους στο χώρο εργασίας αποτελεί υποχρέωση της κοινωνίας και δικαίωμα των ατόμων αυτών. Από επιστημονικής απόψεως η εργασία έχει αναδειχθεί σε έναν από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους θεραπείας των προαναφερομένων ομάδων. Από κοινωνικής απόψεως αποστιγματίζονται και επανεντάσσονται στο κοινωνικό σύνολο. Με την επαγγελματική απασχόληση οι ασθενείς γίνονται παραγωγικά μέλη της κοινωνίας. Το πρόγραμμα κοινωνικής επανένταξης και επαγγελματικής αποκατάστασης στοχεύει στην κοινωνική επανένταξη των χρόνιων ψυχωσικών ασθενών, δια μέσου της θεραπείας και της επαγγελματικής εκπαίδευσης. Οι Μονάδες Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης ξεκίνησαν από το 1984, έχοντας σαν βασικό στόχο την κοινωνική επανένταξη των χρόνιων ψυχωτικών ασθενών, δια μέσου της θεραπείας και της επαγγελματικής εκπαίδευσης. Η επαγγελματική εκπαίδευση των ασθενών επικεντρώθηκε αρχικά στην απασχόληση τους σε αγροτικές καλλιέργειες. Στην επιλογή αυτή έπαιξαν ρόλο: Η αγροτική φυσιογνωμία της περιοχής. Οι αρχέτυπες εικόνες και μνήμες των αρρώστων σε σχέση με τη γη και τις καλλιέργειες. Το ευχάριστο και άνετο περιβάλλον της απασχόλησης. Η αποφυγή του βιομηχανοποιημένου τρόπου εργασίας (πολύπλοκα μηχανήματα, αυστηρό ωράριο κ.λ.π.). Οι ασθενείς αμείβονται με μηνιαία αμοιβή, κατόπιν αξιολόγησης της παραγωγικότητάς τους. Εκτός από την αγροτική τους απασχόληση πραγματοποιούνται συνεργασίες με φορείς του Νομού και της ευρύτερης περιοχής. Οι ασθενείς δραστηριοποιούνται στην εκμάθηση διαφόρων πρακτικών και θεωρητικών δράσεων. Επιπλέον, συνολικά τρείς (3) ασθενείς απασχολούνται στον Κοι.Σ.Π.Ε. Νομού Φωκίδας Γιάννης Βολίκας. Ο Κοι.Σ.Π.Ε. Νομού Φωκίδος δημιουργήθηκε από την Εταιρεία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας. Μέλη του Κοι.Σ.Π.Ε. Νομού Φωκίδος είναι άτομα με ψυχοκοινωνικά προβλήματα, εργαζόμενοι στο χώρο ψυχικής υγείας, δήμοι, κοινότητες, άνεργοι, Α.μ.Ε.Α. Ψ. και άλλα φυσικά πρόσωπα και ιδιώτες. Βασικός στόχος του Κοι.Σ.Π.Ε. Νομού Φωκίδος Γιάννης Βολίκας, είναι η κοινωνικοοικονομική ενσωμάτωση και η επαγγελματική ένταξη των ατόμων με σοβαρά ψυχοκοινωνικά προβλήματα, συμβάλλοντας στη θεραπεία τους και στην κατά το δυνατό οικονομική τους αυτάρκεια. Η επαγγελματική ένταξη των ατόμων αυτών πραγματοποιείται με την ένταξή τους στις επιχειρηματικές δραστηριότητες που αναπτύσσει ο Κοι.Σ.Π.Ε. Λειτουργεί ως ένας καθαρά επαγγελματικός χώρος όπου τα μέλη του εργάζονται σε πραγματικές συνθήκες εργασίας. Δραστηριοποιείται σε δύο τομείς: Στον τομέα της λιανικής πώλησης, με κατάστημα βιολογικών προϊόντων. Στον τομέα της καλλιέργειας παραγωγής όπου οι ασθενείς συμμετέχουν κατά ένα μεγάλο ποσοστό (%) στην καλλιέργεια παραγωγή διαφόρων εποχικών οπορωλαχανικών (βιολογικά) και βοτάνων (λεβάντα κ.λ.π.), τα οποία καλλιεργούνται σε χωράφια του Κοι.Σ.Π.Ε. Πολιτική του είναι να μην προβάλλει την ιδιαιτερότητα των μελών που εργάζονται, αλλά να λειτουργεί καθαρά εμπορικά και ανταγωνιστικά σαν μία οποιαδήποτε επιχείρηση προβάλλοντας αποκλειστικά και μόνο την ποιότητα των προϊόντων του και των εμπορικών του συναλλαγών. Το πρόγραμμα κοινωνικής επανένταξης και επαγγελματικής αποκατάστασης ψυχικά ασθενών στοχεύει: Στο συντονισμό ενεργειών και δραστηριοτήτων για την εξασφάλιση των προϋποθέσεων εκείνων προκειμένου να πραγματοποιηθεί η κοινωνικοοικονομική ενσωμάτωση και επαγγελματική απασχόληση των ατόμων με ψυχολογικά και ψυχοκοινωνικά προβλήματα. Στην εφαρμογή ειδικών μεθόδων κατάρτισης, προσαρμοσμένων στις ιδιαιτερότητες, μειονεξίες αλλά και τα προσόντα των ατόμων αυτών, με σκοπό την απόκτηση ικανοτήτων προκειμένου να αποκατασταθούν επαγγελματικά. Στη διαρκή εποπτεία της ομάδας των εκπαιδευτών σε θέματα σχετικά με το αντικείμενο κατάρτισης, τις μεθόδους διδασκαλίας και τους χειρισμούς της ομάδας των καταρτιζομένων. Στην υπευθυνοποίηση και την τόνωση της αυτοεκτίμησης των καταρτιζομένων. Στη στήριξη και διευκόλυνση των απασχολούντων ώστε να αποκτήσουν πρόσβαση στην αγορά εργασίας καλλιεργώντας την εργασιακή τους ταυτότητα και το επαγγελματικό τους προφίλ. Στην ευαισθητοποίηση της κοινότητας, των εργοδοτών, των φορέων, για την αλλαγή της στάσης απέναντι στον ψυχικά ασθενή, την αποδοχή του σε θέσεις εργασίας. Στην υλοποίηση προγράμματος εναλλακτικών διακοπών (επισκέψεις εκδρομές σε διάφορα μέρη, όπου σκοπό θα έχουν την περιήγηση ή την συλλογή φυτών κ.λ.π.), στα πλαίσια των οποίων το αντικείμενο της απασχόλησης θα μεταδοθεί στα άτομα που θα συμμετέχουν στις διακοπές αυτές με ανταλλαγή γνώσεων. Στην ενδυνάμωση της επικοινωνίας των ψυχικά ασθενών με την κοινωνία. Στην ενεργή συμμετοχή στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Η εμπειρία μας από την εφαρμογή τέτοιου είδους δράσεων μας έχει δείξει ότι διευκολύνουν τη διαδικασία προσαρμογής των ατόμων με ψυχοκοινωνικά προβλήματα σε συνθήκες πραγματικής εργασίας ενώ παράλληλα προσφέρουν την δυνατότητα εφαρμογής και αξιοποίησης διαφόρων ποιοτικών εργαλείων χρήσιμων για την επίτευξη των στόχων που προαναφέραμε. Γενικότερα, οι στόχοι της επαγγελματικής εκπαίδευσης είναι αφενός η κινητοποίηση των ασθενών και αφετέρου η εκμάθηση κάποιας εργασίας που θα μπορέσουν να την χρησιμοποιήσουν στην μετέπειτα ζωή τους. Επιμέλεια: Γεωργίου Γεωργία Υπεύθυνη Προ & Επαγγελματικής Κατάρτισης της Ε.Κ.Ψ.&Ψ.Υ. Δομή Φωκίδας ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος (ΑΘΗΝΑ 2010) ΘΕΜΕΛΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Ο ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΔΕΣΜΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΟΜΕΝΟΥ ΣΗΜΕΙΟΝ ΠΕΡΑΣΜΑΤΟΣ Απολλώνιων φώς διαχέεται στις παρυφές του Παρνασσού. Η γαλήνη πλανιέται στους ελαιώνες της περιοχής με το ζωοδότη ήλιο να βοηθεί στις καλές παραγωγές λαδιού και ελιάς ανά την Φωκίδα. Κλίσεις σωμάτων ενοποιούνται με τις επαφές με το χώμα προς οξυγόνωσιν των οργανισμών. Η εναλλαγή της φύσης κατά τις εποχές παρηγοριές κυλίει στο τάξιμο, στην διοργάνωσιν της επαφής με τα εποχικά φυτεύματα, Πύθειος λόγος καλεί στην σύστασιν Κοι.Σ.Π.Ε. στους Δελφούς, περίπτερων δια την διάθεση προϊόντων, παραγωγή βιολογικών λιπασμάτων ανά τους αγρούς, την συσκευασίαν εις φιάλες μικρού μεγέθους ελιάς. Ο διαχωρισμός των χώρων διοίκησης από τους χώρους διαμονής των μελών της μονάδας ενισχύει την Απολλωνίαν χάριν στα μέλη της διοίκησης, την διακριτικότητα, το τάξιμο στις μετοχές και στις παιδευτικές διεργασίες. Μετοχές στις εκάστοτε εορταστικές εκδηλώσεις της πόλης, συνέδρια βοηθούν το έργο και ενισχύουν τους ρόλους. Επαφές με τα εικαστικά εργαστήρια τονώνουν τη δημιουργικότητα. Η συλλογή έργων ανά τους τοίχους των κέντρων ημέρας παρέχουν καλή διάθεση εις τους δημιουργούς. Είθε η διακατέχουσα αρμονία τους λειτουργούς να καλύπτει τις απαντήσεις των απορούντων, εν συνθέσει, εν δυνάμει. ΙΝΑ ΣΒΩΛΟΥ

5 ΙΟΥΛΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ «ΓΕΦΥΡΑ» 5 συνέχεια από σελ: 3 Να φτάσει δηλαδή ο αναλυόµενος στη δύσκολη περίοδο, που είναι ο«απογαλακτισµός» από τον αναλυτή του. Θα υποφέρει, αλλά σιγά σιγά θα µάθει να αντιµετωπίζει τις επόµενες δυσκολίες της ζωής µόνος του. Η ψυχανάλυση δεν κάνει θαύµατα, θωρακίζει όµως την αδύναµη προσωπικότητα. Αναρωτιέµαι τι υποκαθιστά την κοινωνική ψυχιατρική σε χώρες που δεν έχουν τέτοια κουλτούρα. Νοµίζω ότι εκείνο που σώζει τις λεγόµενες εν αναπτύξει κοινωνίες, δηλαδή τις αφρικανικές και τις ασιατικές, είναι πως δουλεύει ακόµη το clan, η ευρεία οικογένεια, η φάρα που λέµε στα ελληνικά. Αυτοί έχουν τις δικές τους λύσεις και αυτοθεραπεύονται. Είχα πάει κάποτε στην Αιθιοπία και κατά τύχη είδα µια γυναίκα που µετά τη γέννα εµφάνισε επιλόχειο ψύχωση. Αµέσως δυο - τρεις γυναίκες από την οικογένεια που είχαν ακόµη γάλα ανέλαβαν τον θηλασµό. Κάποια από τις ηλικιωµένες ανέλαβε τη σωµατική φροντίδα του παιδιού και το παιχνίδι του. Οταν ανέφερα ότι έχω µαζί µου κατάλληλα φάρµακα για τη λεχώνα, µου είπαν: «Εχουµε εµείς κάποια ηρεµιστικά βότανα», γνωρίζοντας ότι σε έξι µήνες η αρρώστια θακάνει τον κύκλο της και θα φύγει. Οπότε είπα της γυναίκας µου:«για ποια κοινωνική ψυχιατρική µιλάµε; Αυτοί είναι πιο µπροστά από εµάς». Τριάντα χρόνια προσπάθειας κατάφεραν να αποασυλοποιήσουν τους αρρώστους και να τους εντάξουν στο κοινωνικό σύνολο. Αδειάσαµε τα ψυχιατρεία, αλλά υπερδιπλασιάστηκαν οι ιδιωτικές κλινικές. Καταφέραµε να µειώσουµε στο ελάχιστο το στίγµα, τις προκαταλήψεις και την απόρριψη που ακολουθούσε. Από την κινητή οµάδα ψυχιατρικής περίθαλψης στον Καζαντζάκη ΟΙ ΣΤΙΧΟΙ του Γιάννη Ρίτσου από τη «Σονάτα του σεληνόφωτος» που καλωσορίζουν τον αναγνώστη στην πρώτη σελίδα του βιβλίου «Θεµέλιο της Ψυχιατρικής, ο συναισθηµατικός δεσµός θεραπευτή - θεραπευόµενου» λένε την ίδια ιστορία συνοπτικά: «Το ξέρω πως καθένας µοναχός πορεύεται στον έρωτα, µοναχός στη δόξα και στον θάνατο. Το ξέρω. Το δοκίµασα. εν ωφελεί. Αφησέ µε να ρθω µαζί σου». Από εκεί και κάτω την αφήγηση αναλαµβάνουν µε τα κείµενά τους ο Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος και η ψυχιατρική οµάδα που τόσα χρόνια στηρίζει, παρακολουθεί και εµπνέει την Ψυχιατρική Μεταρρύθµιση ελέγχοντας την πορεία της και αποθησαυρίζοντας την κοινή εµπειρία. Όλα τα κείµενα, αν και επιστηµονικά, διαβάζονται άνετα κι από τον ανειδίκευτο πλην ευαίσθητο αναγνώστη, εκείνον δηλαδή που έχει καταλάβει ότι η δεξιότητα του σχετίζεσθαι ισοδυναµεί µε την καλή ζωή και ότι οι όποιες παραµορφώσεις αυτού του ιδανικού λύνονται µε µια άλλου τύπου συναισθηµατική σχέση, αυτή του ψυχοθεραπευτή και του θεραπευοµένου. Οπως εύστοχα παρατηρεί στο κείµενό του ο Βασίλης Καψαµπέλης ο οποίος ανήκει στην Ψυχαναλυτική Εταιρεία Παρισιού, στο βιβλίο ο αναγνώστης θα βρει «λίγα κείµενα αµιγούς ψυχαναλυτικής έρευνας και ακόµη λιγότερα που θα µιλούν για τεχνική της κλασικής αγωγής ή να εµβαθύνουν σε βασικές έννοιες. Ο Σακελλαρόπουλος µιλάει για Μέλανι Κλάιν και για Κωστή Παλαµά, για κινητή µονάδα ψυχιατρικής περίθαλψης και για Νίκο Καζαντζάκη». Αφιέρωμα στο Αμπέλι Στα τραχιά κλήματα, βαριά τα ζουμερά σταφύλια, στης φτώχειας είναι ο θησαυρός, της ομορφιάς η ζήλια» γράφει ο Κωστής Παλαμάς για την ομορφιά και τον πλούτο του αμπελιού αλλά και για τον κόπο που απαιτεί το κλήμα και η καλλιέργεια του για να ανταποδώσει αυτό τον θησαυρό στον άνθρωπο. Αμπέλι, το δώρο του Διόνυσου, «της Σέμελης ο γιός, στους ανθρώπους έδωσε το πιοτό του σταφυλιού: αυτό σκορπάει τη λύπη των ταλαίπωρων θνητών, σα γεμιστούν χυμό αμπελιού, και δίνει τον ύπνο, λησμοσύνη των βασάνων της κάθε μέρας, κι άλλο για τις πίκρες γιατρικό δεν υπάρχει» (Βάκχες του Ευρυπίδη). Το σταφύλι στον χριστιανισμό έχει εξέχουσα θέση: «Εγώ ειμί η άμπελος η αληθινή» ενώ το πρώτο θαύμα είναι η μετατροπή του νερού σε κρασί στον γάμο της Κανά. Το κρασί στη Θεία Μετάληψη γίνεται το σώμα και το αίμα του Χριστού, ενώ πολλά τέμπλα εκκλησιών κοσμεί η άμπελος. Για το σταφύλι ο ποιητής Γεώργιος Δροσίνης έγραψε «πολλοί του χρόνου οι καρποί σαν το σταφύλι ούτ ένας». Προσφορά των θεών ή μιας γενναιόδωρης φύσης, το αμπέλι μας χαρίζει τους γευστικούς του θησαυρούς αιώνες τώρα. Ο κύκλος της ζωής του αμπελιού είναι εντυπωσιακά παραγωγικός και τα δώρα του άφθονα: Σταφύλια και κρασί, μούστος και πετιμέζι, αμπελόφυλλα και βλαστάρια, αγουρίδες και ξύδι. Οι άνθρωποι βρήκαν τρόπους σε κάθε εποχή για να τα αξιοποιήσουν στο τραπέζι τους. Το αμπέλι μας στο χωράφι του Οικοτροφείου «Γλαύκος» το φυτέψαμε πριν 2 χρόνια περίπου και επειδή τ αμπέλι θέλει αμπελουργό. Ο Δημήτρης, ο Κώστας, ο Νίκος, ο Παναγιώτης, ο Λευτέρης το φρόντισαν με ιδιαίτερη αγάπη. Έδεσαν τα νεοφυτεμένα κλήματα σε πασσάλους και άπλωσαν τις βέργες στα σύρματα. Την πρώτη χρονιά με χαρά μοιραστήκαμε όλοι μαζί τα λιγοστά σταφύλια. Την άνοιξη νωρίς το κλάδεψαν, το σκάλισαν, το πότισαν και καθημερινά το φρόντιζαν βγάζοντας τα περιττά φύλλα. Κι όταν ήρθε ο καιρός και τα σταφύλια ωρίμασαν και ήταν έτοιμα να τα τρυγήσουν με πόση χαρά το έκαναν όλοι μαζί!!! Τα «πάτησαν» και άφησαν το μούστο να βράσει και να γίνει ένα γευστικότατο κρασί και τα εμφιάλωσαν με επωνυμία «Γλαύκος»!

6 6 «ΓΕΦΥΡΑ» ΙΟΥΛΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ «Κατάθλιψη των Χριστουγέννων» Η «Κατάθλιψη των Χριστουγέννων» είναι ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο που σχετίζεται με το φύλο, την ηλικία, το μορφωτικό και κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, τον τύπο προσωπικότητας και κυρίως την προσωπική νοηματοδότηση δηλαδή το ατομικόπροσωπικό νόημα που προσδίδει κάποιος στη συγκεκριμένη γιορτή στη δεδομένη χρονική περίοδο και φάση της ζωής του. Η Κατάθλιψη των Χριστουγέννων χαρακτηρίζεται πρωτίστως από ένα συναίσθημα που δεν είναι σύντονο δηλαδή που δεν είναι σύμφωνο με το πνεύμα των Χριστουγέννων και το συνολικό μύθο και την λάμψη των γιορτών. Σύμφωνα με ορισμένους θεωρητικούς η Κατάθλιψη των Χριστουγέννων συνδέεται με τη Διαταραχή της Εποχιακής Κατάθλιψης (SAD : Seasonal Depression Disorder)- ένα γνωστό φαινόμενο ψυχικής διαταραχής που ξεκινά μέρες ή εβδομάδες ή μήνες πριν την έλευση των γιορτών με κύρια χαρακτηριστικά το άγχος και την καταθλιπτική διάθεση. Τα Χριστούγεννα είναι ιδιαίτερα επώδυνα για ανθρώπους με έντονο αίσθημα μοναξιάς και έλλειψη οικογενειακού περιβάλλοντος και κοινωνικού πλαισίου όπως ασθενείς σε νοσοκομεία ή ιδρύματα, για ανθρώπους μοναχικούς, κοινωνικά απομονωμένους, ηλικιωμένους, άνεργους, εν διαστάσει ή διαζευγμένους, για ανθρώπους που για προσωπικούς ή επαγγελματικούς λόγους αδυνατούν να είναι κοντά στην οικογένειά τους και στα προσφιλή τους άτομα ή πενθούν την απώλεια αγαπημένων τους ανθρώπων. Επιπρόσθετα άνθρωποι που αδυνατούν να βιώσουν χαρά, να αντλήσουν ικανοποίηση και ευχαρίστηση, να συμμετέχουν σε οικογενειακές ή κοινωνικές συγκεντρώσεις ή επιβαρύνονται από τάσεις τελειομανίας, Ολομέλεια 2011 Στις 16/12/2011 πραγματοποιήθηκε η ετήσια ολομέλεια των δομών Φωκίδας- Φθιώτιδας στην Άμφισσα. Και από τις δύο δομές παρουσιάστηκε ο απολογισμός του 2011, το έργο που επιτελέστηκε και οι υπηρεσίες που προσφέρθηκαν από τις Μονάδες της κάθε δομής. Μέσα από τον απολογισμό φαίνονται τα δυνατά σημεία και οι ευκαιρίες που δίνουν το έναυσμα για τους στόχους που τίθενται για το επόμενο έτος, τόσο για τους χρήστες των υπηρεσιών όσο και για τους θεραπευτές. Ξηρομερίτη Αγγελική άκαμπτα προσωπικά πρέπει και ανεπιθύμητες υποχρεώσεις τείνουν να άγχονται και να καταθλίβονται μέχρι και το τέλος της εορταστικής περιόδου. Ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν και την λεγόμενη μεθεόρτια κατάθλιψη μετά το τέλος των γιορτών και κατά την επιστροφή τους στη συνήθη καθημερινότητα. Κατά τη διάρκεια της Κατάθλιψης των Χριστουγέννων οι άλλοι φαντάζουν υγιέστεροι, ευτυχέστεροι και πιο επιτυχημένοι, οι πόλεις μαγικές και μυθικές συχνά υπερεκτιμημένες αρνητικές σκέψεις και καταθλιπτικές πεποιθήσεις που εντείνουν τα αισθήματα μοναξιάς, απομόνωσης και απελπισίας. Η υλιστική εποχή μας, η άκρατη εμπορευματοποίηση των Χριστούγεννων συνδυαστικά με το έντονο stress, τη συσσωρευμένη κούραση του χρόνου, τη δύσκολη οικονομική πραγματικότητα, τους απροσδιόριστους φόβους και την αβεβαιότητα για το μέλλον πυροδοτούν περισσότερο τα συναισθήματα άγχους και κατάθλιψης και δυσχεραίνουν την αντιμετώπισή τους σε ενήλικες και σε παιδιά αν σκεφτούμε ότι τα αρνητικά συναισθήματα διαχέονται έντονα μέσα στην οικογένεια. Κατά τη διάρκεια της ψυχικής ανασκόπησης της προηγούμενης χρονιάς είναι σημαντικό να αποδεχτούμε και να διδαχτούμε από τα λάθη μας, να είμαστε ευγνώμονες για τα θετικά σημεία της ζωής μας που θεωρούνται δεδομένα και υποτιμώνται αλλά πρωτίστως για την υγεία μας και την υπέρτατη αξία της ζωής μας. Στην περίπτωση που δυσκολευόμαστε να αντιμετωπίσουμε τη συμπτωματολογία της Κατάθλιψης των Χριστουγέννων ή κάποιος γνωστός μας αντιμετωπίζει κάποια σημαντική οργανική ή ψυχική διαταραχή ας μη διστάσουμε να αναζητήσουμε την επιστημονική βοήθεια ψυχιάτρου και ψυχολόγου σε επίπεδο ατόμου και οικογένειας. Σε ορισμένες περιπτώσεις αγχωδών, καταθλιπτικών και ψυχωτικών διαταραχών συνδυαστικά με την Κατάθλιψη των Χριστουγέννων που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο αυτοκτονικότητας την περίοδο των γιορτών κρίνεται απαραίτητη η ψυχιατρική παρακολούθηση και η ψυχοφαρμακολογική αντιμετώπιση καθώς και η δομημένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση. Με θετική ρεαλιστική σκέψη και στάση ζωής, με επαφή και πίστη στον εαυτό μας ας δώσουμε το δικό μας προσωπικό νόημα και ας ζήσουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις φετινές γιορτές ατενίζοντας με σύνεση και αισιοδοξία το μέλλον. Καλά Χριστούγεννα και Καλή Χρονιά με υγεία Πηγή Internet Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Την Κυριακή 4 Δεκεμβρίου 2011 το οικοτροφείο Λαμίας «Γλαύκος» της Ε. Κ.Ψ & Ψ.Υ διοργάνωσε εκδήλωση στα πλαίσια της Παγκόσμιας Ημέρας Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Λαμιέων. Η εκδήλωση περιελάμβανε ομιλία από την παιδοψυχίατρο κα. Σαρέλα Τόνια με θέμα «Ειδικές Ανάγκες στην Προσχολική και Σχολική ηλικία. Έγκαιρη διάγνωση Ψυχολογικοί παράγοντες». Επίσης βιωματική εμπειρία από την κα. Λάμπρου Μαρία. Τέλος οι μικροί μας φίλοι είχαν την χαρά να παρακολουθήσουν παράσταση κουκλοθέατρου «Τα ξωτικά των Χριστουγέννων» από την κα. Ξηρομερίτη Αναστασία. Ευχαριστούμε θερμά τις κυρίες που συμμετείχαν καθώς και τον Δήμο Λαμίας για την παραχώρηση του χώρου.

7 ΙΟΥΛΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ «ΓΕΦΥΡΑ» 7 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Στις 12 Οκτωβρίου 2011, το Οικοτροφείο Λαμίας «Γλαύκος» της Εταιρίας Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας, διοργάνωσε δράση Αγωγής Κοινότητας με περίπτερο στην Πλατεία Ελευθερίας, στη Λαμία. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας με το σύνθημα «Πρέπει να γκρεμίσουμε τα εμπόδια Δεν υπάρχει θέση για διακρίσεις Δεν υπάρχει υγεία χωρίς ψυχική υγεία» Στόχος της δράσης αυτής, ήταν η ευαισθητοποίηση και η ενημέρωση του κοινού για την επίδραση των διαφόρων σύγχρονων κοινωνικών προβλημάτων στην ψυχική υγεία των ανθρώπων. Επίσης χορηγήθηκε ερωτηματολόγιο για την διερεύνηση των απόψεων της κοινότητας σε θέματα ψυχικής υγείας. Επιπλέον στα πλαίσια της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας πραγματοποιήθηκε και ομιλία στον Πολιτιστικό Σύλλογο Γυναικών Λαμίας με θέμα «Οικονομική κρίση και Ψυχική Υγεία». ΕΡΕΥΝΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΠΟΨΕΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Στα πλαίσια της Αγωγής Κοινότητας της Δομής Λαμίας, της Ε.Κ.Ψ. & Ψ.Υ. διενεργήθηκε ερευνητική διαδικασία με την χρήση ερωτηματολογίου που διανεμήθηκε στο κοινό και σε φορείς του δήμου Λαμίας με στόχο την διερεύνηση των απόψεων της κοινότητας για θέματα ψυχικής υγείας. Ακολουθεί η περίληψη της έρευνας καθώς τα τελικά αποτελέσματα είναι υπό επεξεργασία, και θα δημοσιευθούν στο επόμενο τεύχος της εφημερίδας. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Ca Μαστού Πρόληψη- Θεραπεία- Αντιμετώπιση- Ψυχολογική Υποστήριξη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός του ερωτηματολογίου είναι να διερευνήσει και να διευκρινίσει την ενημέρωση, τις απόψεις και τις προσδοκίες της κοινότητας για θέματα ψυχικής υγείας. Το δειγματοληπτικό κοινό περιλαμβάνει όλες τις ηλικιακές ομάδες 18 και άνω και αντιπροσωπεύει όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες. Η μεθοδολογία της έρευνας είναι η χρήση ερωτήσεων απαντήσεων ανοικτού τύπου, ώστε τα αποτελέσματα να είναι μη κατευθυνόμενα, αναμένοντας τις αληθινές απόψεις και προτάσεις της κοινότητας. Ο βασικός κορμός των ερωτήσεων είναι η γνώση και κατανόηση εννοιών που αφορούν την ψυχική υγεία, πως αυτή επηρεάζει την ζωή τους, εάν έχουν πρόθεση να ζητήσουν εξειδικευμένη ψυχολογική ή ψυχιατρική υποστήριξη, να εκφράσουν τον τύπο κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας που αναζητούν καθώς και να διευκρινίσουν πως η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει την ψυχική υγεία τους και πως το διαχειρίζονται. Τα αποτελέσματα θα συμβάλλουν στον επαναπρογραμματισμό των δράσεων αγωγής κοινότητας καθώς και στον σχεδιασμό νέων πολιτικών υγείας για την υποστήριξη των κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Λέξεις Κλειδιά: ψυχική υγεία, κοινοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας, αποασυλοποίηση, αγωγή κοινότητας. Η δράση αυτή υπάγεται στο πλαίσιο υλοποίησης του προγράμματος Δια Βίου Μάθησης GRUNDTVIG. ΚΟΥΝΑΝΟΥ MAΡΙΑ «Κρίση και Ψυχική Υγεία» M ε αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ca Mαστού, στα πλαίσια δράσεων της Αγωγής Κοινότητας στις 17/11/2011 πραγματοποιήθηκε ενημερωτική ομιλία από τις νοσηλεύτριες Κουνάνου Μ, και Ράπτη Π του οικοτροφείου Γλαύκος, με θέμα Ca Μαστού Πρόληψη- Θεραπεία- Αντιμετώπιση- Ψυχολογική Υποστήριξη, προς τον Εξωραϊστικό Πολιτιστικό Σύλλογο Γυναικών Μοσχοχωρίου Λαμίας. Στόχος της ομιλίας ήταν η ενημέρωση του κοινού για την προσφορά της Ε.Κ.Ψ. & Ψ.Υ. και της δομής της Λαμίας ως μονάδα ψυχικής υγείας, στην παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας καθώς και η ενημέρωση των μελών του συλλόγου για ένα θέμα υγείας με έντονες ψυχολογικές επιπτώσεις που αφορά ενεργά ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού καθώς ο επιπολασμός της νόσου Ca μαστού συνεχώς αυξάνεται. Η ενημέρωση αφορούσε κυρίως στοιχεία για την επιδημιολογία, τους παράγοντες κινδύνου ανάπτυξης της νόσου, την παθοφυσιολογία του καρκίνου, την διάγνωση και την θεραπευτική προσέγγιση καθώς και την σημασία προληπτικού ελέγχου που πρέπει να διενεργείται από τον πληθυσμό μέσω της αυτοεξέτασης του μαστού και τις υπόλοιπες στρατηγικές πρόληψης. Συγκεκριμένα δόθηκε έμφαση στον τρόπο αυτοεξέτασης του μαστού και την αναγνώριση σημείων παθολογίας του μαστού, καθώς διανεμήθηκε φυλλάδιο οδηγιών προς το κοινό, το οποίο αποτελούνταν κυρίως από γυναίκες παραγωγικής ηλικίας. Στην συνέχεια της ομιλίας έγινε λόγος για τις ιδιαίτερες ανάγκες ψυχολογικής υποστήριξης του ογκολογικού ασθενούς καθώς και ενημέρωση του κοινού για την λειτουργία του Κέντρου Ημέρας για την Ψυχολογική Υποστήριξη Ασθενών με Καρκίνο της Ε.Κ.Ψ. & Ψ.Υ. στην Αθήνα. Τέλος διενεργήθηκε συζήτηση με το κοινό σχετικά με τον αυξημένο επιπολασμό της νόσου του καρκίνου, εκφράζοντας πολλές απορίες για τους κινδύνους εμφάνισης του. Το κοινό ήταν ενεργητικό και εκδήλωσε ενδιαφέρον για τις δράσεις της δομής Λαμίας της Ε.Κ.Ψ. & Ψ.Υ. όπως και για την θεματολογία της ομιλίας αναφέροντας βιωματικές εμπειρίες του. ΚΟΥΝΑΝΟΥ Μ. Στις 18/10/2011 πραγματοποιήθηκε ομιλία από την Επιστημονικά Υπεύθυνη κ. Πρεμέτη Βασιλική και την νοσηλεύτρια κ. Κουνάνου Μαρία στον Εξωραϊστικό Εκπολιτιστικό Σύλλογο Γυναικών Λαμίας στα πλαίσια των δράσεων για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας με θέμα «Κρίση και Ψυχική Υγεία». Μετά την ομιλία ακολούθησε συζήτηση και διάλογος.

8 8 «ΓΕΦΥΡΑ» ΙΟΥΛΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 4o ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΚΙΝΗΤΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ 7-9 Οκτωβρίου 2011 πραγματοποιήθηκε το 4ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Κινητών Μονάδων Ψυχικής Υγείας στο Μέτσοβο από την Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας της Εταιρείας Προαγωγής Ψυχικής Υγείας Ηπείρου. Θεματική ενότητα η «Διαχείριση της φροντίδας ψυχικά ασθενών στην κοινότητα : Σύγχρονα Μοντέλα». Στη έναρξη του Συνεδρίου έγινε απονομή τιμητικής διάκρισης στον καθηγητή Ι. Καπρίνη ομότιμου καθηγητή ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Παρουσιάστηκαν από τους εισηγητές: Τα σύγχρονα μοντέλα φροντίδας ψυχικά ασθενών στην κοινότητα - Οι καινοτόμες δράσεις των Κινητών Μονάδων- Η συνεργασία της Κ.Μ.Ψ.Υ. με τους φορείς της Πρωτοβάθμιας φροντίδας Υγείας- Οι προσκλήσεις στη θεραπεία ψυχικά ασθενών στην κοινότητα. Έγινε ανταλλαγή απόψεων, προβληματισμών και δυσκολιών που προκύπτουν μετά την παρουσίαση του κ. Μ. Θεοδωρουλάκη προέδρου Δικτύου ΑΡΓΩΣ από τη μείωση του προϋπολογισμού χρηματοδότησης. Στο τέλος έγινε εκλογή της νέας συντονιστικής επιτροπής Κ.Μ.Ψ.Υ. και ο προγραμματισμός του επόμενου συμποσίου Κ.Μ.Ψ.Υ. που ανέλαβε να οργανώσει η Κ.Μ.Ψ.Υ. Εβρου και Ροδόπης. Για άλλη μια φορά το συμπόσιο ήταν εποικοδομητικό. ΡΑΠΤΗ ΠΟΛΥΞΕΝΗ Παράλληλα με την οικογένεια, εξίσου σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του παιδιού διαδραματίζει το σχολείο, που είναι η αμέσως μεγαλύτερη κοινωνική ομάδα στην οποία εισέρχεται το παιδί μετά την οικογένεια. Στόχος του σχολείου είναι από την μια να εφοδιάσει το παιδί με όλες εκείνες τις γνώσεις που θα το βοηθήσουν να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις της κοινωνικής ομάδας και από την άλλη να συμβάλει με την στάση του στο να δομήσει το παιδί μια θετική εικόνα για τον εαυτό του και τις ικανότητές του. Η αυτοεκτίμηση είναι ο βασικότερος παράγοντας της ορθής δομής της προσωπικότητας του παιδιού. Σχολείο και εκπαιδευτικοί επιδιώκουν κατά κανόνα να μεταδώσουν στα παιδιά και τους νέους σοφία, εμπειρία και γνώσεις, καθώς και ηθικές και κοινωνικές αξίες, ώστε να διαμορφώνουν καλές διαπροσωπικές σχέσεις και να καταλήγουν σε ευάρμοστα, ευτυχισμένα και δημιουργικά άτομα. Το παιδί κάνει πολλαπλές ταυτίσεις με τους δασκάλους του, ενώ συνεχίζει, σε μικρότερο ίσως βαθμό, τις ταυτίσεις με τους γονείς του. Μεταφέρει, επίσης, στο σχολείο και τους εκπαιδευτικούς τις εικόνες των γονιών του μαζί με τα συναισθήματα που συνδέονται με αυτές. Ο εκπαιδευτικός στα μάτια του παιδιού αποτελεί ένα σύμβολο εξουσίας που προκαλεί αντιδράσεις και συναισθήματα, ανάλογα με αυτά που του προκαλούν οι γονείς του. Το σχολικό περιβάλλον αναπαράγει ως ένα σημείο το οικογενειακό περιβάλλον και έτσι το μεταφέρει σε ένα διευρυμένο κοινωνικό πλαίσιο, δηλαδή σ αυτή την περίπτωση στο σχολικό πλαίσιο. Το παιδί δεν ζει την ατμόσφαιρα του σπιτιού του ως τη μόνη, αλλά εμπλουτίζονται τα συναισθήματα και οι γνώσεις του και με άλλα μοντέλα και παραστάσεις. Επομένως στο σχολείο, όπου το παιδί περνά ένα μεγάλο μέρος της ζωής του, οι εκπαιδευτικοί, που ως ενήλικες ασκούν μεγάλη επιρροή, μπορούν να του προσφέρουν εμπειρίες οι οποίες είναι σε θέση να ενθαρρύνουν την εμπιστοσύνη στον εαυτό του και στην αύξηση της αυτοεκτίμησή του, βοηθώντας στην περαιτέρω ανάπτυξη του. Μπορούν, επίσης, να βοηθήσουν το παιδί να ξεπεράσει δυσκολίες που έχει με τους γονείς του. Αυτό επιτυγχάνεται κυρίως μέσω των ταυτίσεων του παιδιού με τους δασκάλους του. Όταν το παιδί, λοιπόν, βιώνει κάποιο πρόβλημα στην οικογένεια του, το μεταφέρει στο σχολείο προβάλλοντάς το στους δασκάλους αλλά και στους συμμαθητές του. Οι εκπαιδευτικοί, συνήθως, έρχονται σε μεγάλη αμηχανία καθώς δεν γνωρίζουν πώς να χειριστούν το παιδί και πώς να το βοηθήσουν, έτσι ώστε να μειωθεί ο ψυχικός πόνος που νοιώθει. Στο σημείο αυτό μπορούν να βοηθήσουν οι ειδικοί ή ο ειδικός ψυχικής υγείας που θα αναλάβει το παιδί και την οικογένεια και ο οποίος είναι σημαντικό να βοηθήσει και τον εκπαιδευτικό, ενημερώνοντας τον και στηρίζοντας τον, έτσι ώστε και αυτός με την σειρά του να μπορέσει να βοηθήσει το παιδί να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες του. Η συνεργασία του ειδικού με το σχολείο μπορεί να οδηγήσει στην άντληση χρήσιμων πληροφοριών για την συμπεριφορά του παιδιού, τις οποίες θα αγνοούσε ο ειδικός αν δεν υπήρχε αυτή η συνεργασία. Από την πλευρά του ο ειδικός ψυχικής υγείας μπορεί να προτείνει στο σχολείο κάποιους τρόπους χειρισμού του παιδιού που θα οδηγήσουν στην αλλαγή της στάσης του σχολείου απέναντι του και αυτό θα έχει ως επακόλουθο και την αλλαγή της συμπεριφοράς του παιδιού απέναντι στο σχολείο. Πολλές φορές, οι ειδικοί ξεχνούν το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει το σχολείο στην ζωή ενός παιδιού και δεν το συμπεριλαμβάνουν στη θεραπευτική παρέμβαση. Αυτή η παράλειψη μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, καθώς το σχολείο αγνοώντας την κατάσταση που βιώνει το παιδί στο σπίτι, μπορεί να οδηγηθεί σε λάθος χειρισμούς που θα ενισχύσουν ή θα τροφοδοτήσουν τις δυσκολίες του, εμποδίζοντας έτσι και την θετική εξέλιξη της θεραπευτικής παρέμβασης. Η παρέμβαση στο σχολείο θα πρέπει να γίνεται με αρκετή διακριτικότητα και λεπτότητα, έτσι ώστε το σχολείο και οι εκπαιδευτικοί να μην νοιώσουν ότι απειλούνται από την παρουσία του ειδικού ψυχικής υγείας, ούτε ότι σκοπός του ειδικού είναι να τους ελέγξει και να τους κατακρίνει. Είναι σημαντικό ο εκπαιδευτικός να νοιώσει τον ειδικό ψυχικής υγείας ως σύμμαχο, η παρουσία του οποίου έχει σαν στόχο να τον διευκολύνει στο δύσκολο έργο που έχει να επιτελέσει. Είναι σημαντικό, επομένως, κάθε είδους θεραπευτική παρέμβαση της Κινητής Μονάδας για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε δυσκολίας παρουσιάζει το παιδί να περιλαμβάνει εκτός από το Όλες οι σωματικές νόσοι συνοδεύονται από ψυχολογικές επιπτώσεις τόσο στα παιδιά όσο και στην οικογένεια. Οι αντιδράσεις αυτές δεν είναι όμως πάντα παθολογικές. Αρνητικές επιπτώσεις στη συναισθηματική ανάπτυξη και προσαρμογή των παιδιών συνήθως παρατηρούνται σε σοβαρά παιδιατρικά νοσήματα όπως σακχαρώδης διαβήτης, νευρολογικές νόσοι και σωματικές αναπηρίες. Ο κίνδυνος εκδήλωσης ψυχιατρικών διαταραχών στα παιδιά με χρόνιες νόσους είναι διπλάσιος σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό. Μεγαλύτερο κίνδυνο παρουσιάζουν τα μικρά παιδιά, κυρίως τα αγόρια, από μονογονεϊκές οικογένειες και χαμηλή οικονομική κατάσταση. Στο άσθμα παρατηρείται αυξημένος κίνδυνος εκδήλωσης συναισθηματικών διαταραχών, συνήθως κατάθλιψης. Στο σακχαρώδη διαβήτη μελέτες δείχνουν ότι το 65% των παιδιών εκδηλώνουν τάσεις απομόνωσης και θλίψη. Η σοβαρή ψυχιατρική διαταραχή στο παιδί ή στους γονείς είναι αιτία αστάθειας των επιπέδων σακχάρου. Παιδιά και έφηβοι με λευχαιμία παρουσιάζουν ψηλά ποσοστά συμπεριφορικών και συναισθηματικών προβλημάτων. Η προσαρμογή του παιδιού στη νόσο επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες. Ένα παιδί με καλή συναισθηματική έκφραση, με υποστηρικτική οικογένεια αναμένεται ότι θα ανταποκριθεί με επιτυχία στις προκλήσεις της νόσου. Αντίθετα, ένα παιδί με δύσκολη ιδιοσυγκρασία, πιο ευάλωτο δεν αναμένεται να προσαρμοστεί καλά. Οι αντιδράσεις των γονιών και του ευρύτερου περιβάλλοντος, όπως και των γιατρών και του προσωπικού του νοσοκομείου επηρεάζουν σημαντικά την αντίδραση του παιδιού κυρίως κατά την εποχή της διάγνωσης και κατά τη διάρκεια επεισοδίων κρίσης της νόσου. Σημαντικό ρόλο στον τρόπο διαχείρισης της χρόνιας ασθένειας έχει η ηλικία του ασθενή. Τα πολύ μικρά παιδιά μερικές φορές αποδέχονται την ασθένεια πολύ απλά επειδή αναπτυξιακά δεν είναι έτοιμα να συνειδητοποιήσουν πλήρως τις μακροχρόνιες συνέπειες της χρόνιας νόσου. Αντιθέτως, κάποια παιδιά την αντιλαμβάνονται ως τιμωρία λόγω των περιορισμών στη διατροφή ή στις δραστηριότητές τους. Μετά την ηλικία των 8 ετών τα παιδιά είναι πιο έτοιμα να αντιληφθούν τη χρόνια νόσο και τις συνέπειές της και να αναλάβουν μερική ευθύνη για την προώθηση της υγείας τους. Το κύριο μέλημα των εφήβων είναι να γίνουν αρεστοί από τους φίλους τους και ίδιο, την οικογένεια και το σχολείο, καθώς, όπως είδαμε, η συμβολή τόσο της οικογένειας όσο και του σχολείου είναι καθοριστική στην ανάπτυξη και την δόμηση της προσωπικότητας του παιδιού. Παναγιώτα Ιακωβάκη, Ψυχολόγος, Επιστημονικά Υπευθυνη του Τμήματος για το Παιδί, τον Έφηβο και την Οικογένεια του της Κ.Μ.Ψ.Υ. Ν. Φωκίδας ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ οποιαδήποτε διαφορά τους τρομοκρατεί. Παρόλο που κατανοούν τη σοβαρότητα της νόσου τους, πολλές φορές αποκρύπτουν την ασθένειά τους ή παραμελούν την αγωγή αρνούμενοι να αποδεχτούν την κατάστασή τους. Η συμπεριφορά των γονέων επηρεάζεται από την σοβαρότητα της νόσου και από την ηλικία του παιδιού κατά την οποία γίνεται η διάγνωση. Η οικογένεια μπορεί να βοηθήσει ενισχύοντας ψυχολογικά το παιδί ή αντιθέτως μπορεί να το αποδυναμώσει επιβαρύνοντας με πρόσθετη ανησυχία, υπερπροστασία ή θυμό. Ο στόχος των ψυχιατρικών παρεμβάσεων είναι η ενίσχυση και η υποστήριξη σε γονείς και παιδί. Τα τελευταία χρόνια προστέθηκαν και φαρμακολογικές θεραπείες και τεχνικές. Όταν υπάρχει κατάθλιψη αναγνωρίζεται και αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά ή ψυχοθεραπευτικά. Είναι πολύ σημαντικό για τους γονείς να βοηθούν τα παιδιά να διατηρήσουν όσο το δυνατό περισσότερο μια φυσιολογική ρουτίνα. Πρέπει να δίνουν έμφαση όχι μόνοι στην ασθένεια του παιδιού και τις αδυναμίες του αλλά και στις ικανότητές τους και στα δυνατά τους σημεία. Η επαφή του παιδιού και της οικογένειας με άτομα που αντιμετώπισαν παρόμοιο πρόβλημα και το αντιμετώπισαν με επιτυχία βοηθά σημαντικά. Μεταβάλλει τις πεποιθήσεις της οικογένειας και βελτιώνει τον τρόπο με τον οποίο τα μέλη αντιλαμβάνονται τη νόσο και ην κατάστασή τους. Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού θα πρέπει να δίνονται σαφείς, ορθές και ειλικρινείς πληροφορίες για την κατάστασή τους. Τα παιδιά μπορούν να διαβάσουν και να μάθουν όσο το δυνατό περισσότερα για την ασθένειά τους. Εξατομικευμένες παρεμβάσεις εστιάζονται στις μακροχρόνιες συνέπειες της τραυματικής εμπειρίας εξαιτίας της νόσου και ενισχύουν τις ψυχολογικές διεργασίες της ελπίδας και της προσαρμογής. Όταν ένα παιδί πάσχει από ένα χρόνιο νόσημα είναι σημαντικό να τυγχάνει υποστήριξης και φροντίδας από μια διεπιστημονική ομάδα που να καλύπτει όλες τις ιατρικές σωματικές του ανάγκες αλλά και τα ψυχολογικά, σχολικά και κοινωνικά του προβλήματα. Οι γονείς και τα αδέρφια του παιδιού που πάσχει χρήζουν ανάλογης φροντίδας και υποστήριξης. Σαρέλα Τόνια, Παιδοψυχίατρος, Ψυχοθεραπεύτρια Βυρωνος 29, Λαμία, Τηλ

9 ΙΙΟΥΛΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ «ΓΕΦΥΡΑ» 9 TA MEΛΗ ΜΑΣ ΓΡΑΦΟΥΝ... «Η ζωή σ ένα μοναστήρι» Γεννήθηκα στην Καστοριά και ήμασταν 8 αδέλφια. Όταν έγινα 12 χρονών η μητέρα μου πήρε εμένα και τα 3 μικρότερα αδέλφια μου και πήγαμε να ζήσουμε σ ένα μοναστήρι στη Φθιώτιδα. Εκεί περνούσαμε καλά, όμως κάναμε πολλές δουλειές. Μερικές απ αυτές ήταν δύσκολες για μας που ήμασταν παιδιά. Σκαλίζαμε τους κήπους με τα λουλούδια και βάφαμε τα κάγκελα, ζυμώναμε ψωμί, φτιάχναμε σταυρουδάκια, κομποσκοίνια και τα πουλούσαμε στην έκθεση. Πηγαίναμε στην εκκλησία στον εσπερινό, στο απόδειπνο και στον όρθρο. Κοιμόμασταν νωρίς το βράδυ και ξυπνούσαμε στις 4:00 το πρωί. Μια μέρα αποφάσισα να φύγω και να ζήσω αλλού. Όμως η μητέρα και η αδελφή μου μένουν ακόμη εκεί και πηγαίνω πολύ συχνά και τις βλέπω. Κυριακή Φερδή Ένα παραμύθι.απ την Ομάδα βιβλίου Tα παραμύθια παίζουν σημαντικό ρόλο όχι μόνο στη ζωή των παιδιών αλλά και των μεγάλων. Διεγείρουν την φαντασία, προσφέρουν ηθικά διδάγματα. Τα παιδιά προσπαθούν να ταυτίσουν τον εαυτό τους με τους ήρωες και ζουν την δράση του παραμυθιού. Τα φυτά και τα ζώα αποκτούν φωνή και τα φέρνουν κοντά στον δικό τους κόσμο και έτσι τα παιδιά γίνονται ένα με την φύση. Ο ενήλικας με το παραμύθι μπορεί να μεταφερθεί στον συμβολικό κόσμο του παιδιού, να τον κατανοήσει καλύτερα και να μάθει την γλώσσα του, γιατί οι συμβολισμοί του παραμυθιού παραπέμπουν στον συμβολικό κόσμο του παιδιού. Ο ΜΙΚΡΟΣ ΠΡΙΓΚΙΠΑΣ Ηζωή μου είναι μονότονη. Κυνηγάω τις κότες, οι άνθρωποι κυνηγούν εμένα. Όλες οι κότες μοιάζουν και όλοι οι άνθρωποι μοιάζουν. Γι αυτό λοιπόν βαριέμαι κάπως. Αν με ημερώσεις όμως, η ζωή μου θα είναι ηλιόλουστη. Θα γνωρίζω ένα κρότο από τα πατήματα που θα είναι διαφορετικός από τους άλλους. Τ άλλα πατήματα με κάνουν να χώνομαι κάτω από τη γη. Τα δικά σου θα με κάνουν να βγαίνω έξω απ τη φωλιά μου, σαν μια μουσική. Σώπασε η αλεπού και κοίταξε για πολλή ώρα τον πρίγκηπα. Σε παρακαλώ. ημέρωσέ με, του είπε! Θέλω βέβαια, της αποκρίθηκε ο μικρός πρίγκηπας, μα δεν με παίρνει ο καιρός. Έχω να ανακαλύψω φίλους και πολλά πράγματα να γνωρίσω. Δε γνωρίζει κανείς παρά τα πράγματα που ημερώνει, είπε η αλεπού. Οι άνθρωποι δεν έχουν καιρό να γνωρίσουν τίποτα. Τ αγοράζουν όλα έτοιμα απ τα εμπορικά. Καθώς όμως δεν υπάρχουν εμπορικά που να πουλάνε φίλους, οι άνθρωποι δεν έχουν πια φίλους. Αν θες ένα φίλο, ημέρωσέ με! ΚΑΙ Η ΑΛΕΠΟΥ Ο Μικρός Πρίγκιπας (ANTOINE DE SAINT- EXUPERY) Τι πρέπει να κάνω είπε ο μικρός πρίγκηπας. Πρέπει να έχεις μεγάλη υπομονή, αποκρίθηκε η αλεπού. Θα καθίσεις πρώτα κάπως μακριά μου, έτσι στο χορτάρι. Εγώ θα σε κοιτάζω με την άκρη του ματιού μου κι εσύ δεν θα λες τίποτα. Τα λόγια είναι που κάνουν τις παρεξηγήσεις. Αλλά κάθε μέρα θα μπορείς να κάθεσαι λιγάκι πιο κοντά. KAΛΟΚΑΙΡΙΝΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ Tο καλοκαίρι πήγαμε διακοπές σε ένα παραθαλάσσιο όμορφο ξενοδοχείο κοντά στην πόλη της Λαμίας. Καθίσαμε σχεδόν πέντε ημέρες. Ακόμη και σήμερα αναπολώ τις στιγμές και περιμένω να έρθει το καλοκαίρι. Το πρωί που ξυπνούσαμε πηγαίναμε για πρωινό όλοι μαζί στο εστιατόριο του ξενοδοχείου. Μετά φορούσαμε το μαγιό μας παίρναμε τις πετσέτες μας και πηγαίναμε στην παραλία. Άλλοι κολυμπούσαν και άλλοι κάθονταν στις ξαπλώστρες για ηλιοθεραπεία. Κάποιοι από εμάς έπαιζαν ρακέτες με τους θεραπευτές μας και άλλοι έπαιζαν βόλεϊ. Αργότερα πηγαίναμε στο εστιατόριο για το μεσημεριανό μας γεύμα το οποίο περιλάμβανε πολύ νόστιμα φαγητά. Μετά χαλαρώναμε και ξεκουραζόμασταν στα δωμάτιά μας και το απογευματάκι ανεβαίναμε στην καφετερία που είχε και εξωτερική πισίνα για να πιούμε τον καφέ μας ή το αναψυκτικό μας. Εγώ είχα κολυμπήσει και στην πισίνα του ξενοδοχείου η οποία ήταν πολύ ωραία. Αργότερα πήγαινα στην παραλία για τρέξιμο και απολάμβανα το δροσερό αεράκι. Έπειτα αφού ήμασταν γεμάτοι από τις όμορφες εικόνες της φύσης και την απόλαυση του ηλιοβασιλέματος, πηγαίναμε για το βραδινό μας δείπνο. Όταν βράδιαζε και νυστάζαμε αποσυρόμασταν στα δωμάτια μας για ύπνο ή καθόμασταν στον κήπο και συζητούσαμε με την παρέα μας. Το βράδυ ήταν πολύ ήσυχα και ακούγαμε τα τριζόνια, τα οποία μας κρατούσαν συντροφιά. Ήθελα να έμενα λίγες ημέρες ακόμη γιατί ήταν πολύ όμορφα. Δημόπουλος Γιάννης Ο πατέρας μου ο Γιάννος Γιάννος είναι το όνομα του πατέρα μας. Ένας Τούρκος συγγραφέας έγραψε για τον πατέρα μας. Του αφιέρωσε το εξώφυλλο. Ο πατέρας μας ήταν πολύ θρήσκος. Διαβάστε τι γράφει: Γλυκός, φευγάτος Γιάννος, ήταν πολύ δυνατός. Ήταν ένας γελαστός άνθρωπος, στις 6 Ιανουαρίου κάθε χρόνο έπρεπε να πετάξει τον σταυρό στην θάλασσα. Μέσα στα παγωμένα νερά ποιος θα έπεφτε; Ο Γιάννος! Πέφτει στην θάλασσα πιάνει τον σταυρό και μετά βγαίνει, τον βάζει σ ένα καλάθι και με τα βρεγμένα ρούχα χτυπάει πόρτα- πόρτα τα σπίτια των χριστιανών και μαζεύει χρήματα, προσκυνώντας τον σταυρό οι χριστιανοί. Ένα επάγγελμα δεν είχε, αλλά όλες τις δουλειές τις έκαμνε. Όταν ήταν η εποχή του Τορικιού ερχόταν στο νησί λαζοί και πήγαινε μαζί τους για ψάρεμα, για δυο άτομα τραβούσε το κουπί. Δόξα τον Θεό ήταν γερός, υγιής και πολύ δυνατός. Τρέλα πολύ, αλλά χαρούμενος. Μέσα στην χαρά ήταν. Εκεί που στεκόταν πάντα δόξαζε το Θεό. Ήταν παντρεμένος και είχε έξι κορίτσια και ένα γιο. Η γυναίκα του ήταν μια αγνή γυναικούλα. Όπου υπήρχε δυσκολία, έτρεχε ο Γιάννος. Στην θάλασσα να πλύνει τα χαλιά, τα πηγάδια του νησιού να καθαρίζει, να κουβαλάει ξύλα, κάρβουνα, βαριά έπιπλα, όλο του Γιάννου η δουλειά ήταν. Οι άλλοι εργάτες έπαιρναν τα διπλά από τον Γιάννο. Κουβαλούσε νερό και είχε ένα χοντρό κοντάρι μακρύ και έβαζε έναν τενεκέ από αριστερά με το σχοινί δεμένα και ένα από δεξιά, τα γέμιζε νερό και τα έβαζε στον ώμο του. Σαν να μην είχαν νερό μέσα από την μια περπατούσε και από την άλλη τραγουδούσε, σαν να ήταν οι τενεκέδες άδειοι. Όποτε ήταν στα κέφια του έλεγε κοτσανάκια και τραγουδούσε αμανέδες που τα έλεγε στα Ελληνικά και στο τέλος έλεγε και τριλιλάκια, τριλιλάκια και του Γιάννου τα παιδάκια. Αυτός ήταν ο πατέρας μας και τον αγαπούσαμε πολύ. Πολίτης Γρηγόρης

10 10 «ΓΕΦΥΡΑ» ΙΟΥΛΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ KΑΛΟΚΑΙΡΙΝΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ Φέτος όπως και κάθε χρονιά πραγματοποιήθηκαν οι καλοκαιρινές διακοπές των ενοίκων μας, σε μια όμορφη και γραφική περιοχή κοντά στην (Κωμόπολη της Στυλίδας) στο ξενοδοχείο «ΤΣΑΜΑΝΤΑΝΗΣ». Συμμετείχαν όλοι οι ένοικοι του Οικοτροφείου «ΓΛΑΥΚΟΣ» με την ομάδα των θεραπευτών. Πέντε ημέρες που ήταν η διάρκεια των διακοπών χάρηκαν οι ένοικοι τον ήλιο και την θάλασσα και άλλαξαν τις εικόνες της πόλης. Διώτη Αριστέα

11 ΙΟΥΛΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ «ΓΕΦΥΡΑ» 11 «Κίνητρα και εγκληματική συμπεριφορά στα ΜΜΕ» Τα κατ εξοχήν μέσα μαζικής επικοινωνίας είναι ο έντυπος λόγος, δηλαδή ο ημερήσιος και περιοδικός τύπος, το ραδιόφωνο και η τηλεόραση. Πολλοί σήμερα θεωρούν ως μέσα μαζικής επικοινωνίας τον κινηματογράφο και το θέατρο. Το μέσο παίζει κεντρικό και ουσιαστικό ρόλο στην διαδικασία μαζικής επικοινωνίας. Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί και μεταδίδει πληροφορίες το μέσο επικοινωνίας ποικίλει. Μια μαρτυρία δηλαδή μπορεί να μεταδίδεται οπτικά ή ακουστικά ή οπτικοακουστικά, ζωντανή ή σε μαγνητοσκόπηση. Η Ελληνική κοινωνία γνωρίζει το φαινόμενο των ΜΜΕ τη δεκαετία του 60. Ο έντυπος λόγος και κυρίως οι εφημερίδες ήταν η κορυφή της ενημέρωσης. Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι η καθημερινή ανάγνωση εφημερίδας βρίσκεται σε περίοδο μείωσης. Σ αυτό συνετέλεσε η παρουσία της τηλεόρασης. Η μεγαλύτερη προσφορά της τηλεόρασης είναι ότι μπορεί να θεωρηθεί η πιο σημαντική πηγή πληροφόρησης στον κόσμο. Η πληροφόρηση εμφανίζεται να είναι από τους πρωταρχικούς σκοπούς πολλών τηλεοπτικών εκπομπών. Σ όλα τα κράτη τα τηλεοπτικά προγράμματα περιλαμβάνουν εκπομπές ειδήσεων και επίκαιρα. Οι εκπομπές αυτές τείνουν να αυξάνουν με το πέρασμα του χρόνου. Παρ όλα αυτά η θεαματικότητα των δελτίων ειδήσεων έχει παραμείνει στα ίδια επίπεδα. Η παρουσίαση των θεμάτων γίνεται συχνά με υποτονικό ή δραματικό τρόπο και συμβάλει στη διαμόρφωση εσφαλμένων εντυπώσεων. Οι δραματικές ειδήσεις λοιπόν καλύπτονται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την τηλεόραση. Αντίθετα ειδήσεις όπως οι επιπτώσεις του τσιγάρου στην ανθρώπινη υγεία ή κάποια οικολογική καταστροφή πολύ λιγότερο. Στην παρουσίαση των ειδήσεων υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στην τηλεόραση και την εφημερίδα όπως ο αριθμός των λέξεων, η προσοχή του τηλεθεατή σε σύγκριση με την προσοχή του αναγνώστη. Η τηλεόραση είναι ένα μέσο στο οποίο κυριαρχεί η εικόνα ενώ στην εφημερίδα κυριαρχεί ο λόγος. Η εικόνα δίνει στις τηλεοπτικές ειδήσεις την αίσθηση της αμεσότητας και του ρεαλισμού μέσα από τις σκηνές του γεγονότος που παρουσιάζει. Η δύναμη της οπτικής επικοινωνίας έχει ισχυρό αντίκτυπο. Η φυσική κυριαρχία της εικόνας διεγείρει τα συναισθήματα και τις αισθήσεις. Οι επιδράσεις των ΜΜΕ έχουν να κάνουν με παράγοντες όπως η ηλικία, κοινωνικοοικονομική τάξη, μόρφωση γονέων και προηγούμενες εμπειρίες. Άτομα που προέρχονται από οικονομικά αδύνατες οικογένειες με χαμηλό επίπεδο μορφώσεως, με εμπειρίες στερήσεως και συμπλέγματα κοινωνικής μειονεκτικότητας είναι περισσότερο από τ άλλα εκτεθειμένα στις επιδράσεις. Κίνητρο είναι οτιδήποτε κινεί, ωθεί ή παρασύρει σε δράση ένα άτομο. Τα κίνητρα είναι δυνατό να ωθούν το άτομο ενεργώντας από μέσα ή να το έλκουν ενεργώντας από έξω. Κίνητρα επομένως είναι τόσο οι εσωτερικές αιτίες συμπεριφοράς όσο και εξωτερικές αιτίες. Πως όμως από την μελέτη των κινήτρων φτάνουμε στην επίδραση των ΜΜΕ, στην ανθρώπινη συμπεριφορά και ειδικότερα στην εγκληματική; Αναλύοντας τη λειτουργία των κινήτρων στη ζωή μας οδηγούμαστε στις αιτίες συμπεριφοράς. Η δύναμη των ΜΜΕ είναι πηγή συμπεριφοράς, άρα μπορούν να χαρακτηριστούν ως κίνητρα. Τα ΜΜΕ προβάλουν έντονα τρόπους ντυσίματος, πεδία δράσης, ρόλους των φύλων, ζωές και πρότυπα που συχνά απέχουν πολύ από την καθημερινότητα όλων. Η βία έτσι όπως απροκάλυπτα παρουσιάζεται καθώς και οι προκλήσεις από ευκατάστατους τρόπους ζωής γεμάτης περιπέτεια και ασυγκράτητη «δράση» είναι δύσκολο να εξουδετερωθούν από τα ηθικά διδάγματα που κατά καιρούς «πλασάρει» (και συχνά διαστρεβλωμένα παρουσιάζει). Τα ΜΜΕ αφενός καλλιεργούν την επιθυμία για πλούτο και δύναμη, αφετέρου υποδαυλίζουν τη χρήση βίας, πράγμα που έχει σοβαρές συνέπειες για τη συμπεριφορά των νέων. Τα ΜΜΕ όχι μόνο οδηγούν ομάδες ατόμων σε εγκληματική συμπεριφορά, αλλά παραπλανούν και αποπροσανατολίζουν τόσο την κοινή γνώμη που δημιουργούν φόβο και παθητικότητα απέναντι στο κοινωνικό πρόβλημα του εγκλήματος και συσκοτίζουν τους πραγματικούς λόγους γένεσης του οδηγώντας τα μέλη της κοινωνίας σ ένα φαύλο κύκλο αλληλεπίδρασης και ενίσχυσης της εγκληματικής συμπεριφοράς. Όλοι οι άνθρωποι έχουν μια καλοσχηματισμένη άποψη για το τι είναι έγκλημα, γιατί υφίσταται, ποιοι φταίνε, τι πρέπει να γίνει κτλ. Ελάχιστοι είναι όμως εκείνοι που πραγματικά έχουν επαφή με τον κόσμο του εγκλήματος. Το σχολείο, η εκκλησία, οι επαγγελματικές ομάδες, η οικογένεια, η γειτονιά, οι ομάδες συνομηλίκων, η λογοτεχνία και κυρίως τα ΜΜΕ είναι μερικές από τις πηγές δημιουργίας της αναπαράστασης που έχουμε για το έγκλημα. Το πρόβλημα της βίας στα ΜΜΕ άρχισε να απασχολεί τους ειδικούς από τη δεκαετία του 50. Σήμερα τα ΜΜΕ και ιδιαίτερα η τηλεόραση που επικρατεί στις ζωές των σύγχρονων ανθρώπων έχει πλημμυριστεί από το «αίμα» που παρουσιάζεται με τον πιο ειδεχθή τρόπο καθημερινά. Τόσο στις ειδήσεις όσο και στις ταινίες (και τώρα προεκτείνεται και στις διαφημίσεις) ο θεατής παθητικά κατακλύζεται από ανατριχιαστικά ερεθίσματα. Ιδιαίτερα έντονο παρουσιάζεται το πρόβλημα σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας γιατί μέχρι το όγδοο έτος το παιδί δε μπορεί να διακρίνει ανάμεσα στην πραγματικότητα που παρουσιάζεται στην τηλεόραση καις την πραγματική ζωή. Όταν, λοιπόν, τα παιδιά βομβαρδίζονται από σκηνές βίας μπορεί να βιώσουν τραυματικά τη ζωή και η σύγχυση που θα υποστεί ο εγκέφαλός τους να οδηγήσει σε διαταραγμένη ψυχική υγεία. Τα παιδιά είναι οι πιο φανατικοί τηλεθεατές και γι αυτό είναι και οι πιο ευάλωτοι. Η συνεχής τριβή με τη βία οδηγεί σε εξοικείωση τέτοιου βαθμού που η βία γίνεται το «πρότυπο» συμπεριφοράς του και κάτι τόσο συνηθισμένο που δεν προκαλεί αντίδραση παρά μάλλον μίμηση. Με την παρακολούθηση των σκηνών βίας από την τηλεόραση ενθαρρύνεται σε αντικοινωνική στάση και ακόμη μπορεί να οδηγηθεί σε αποκλίνουσα κοινωνική συμπεριφορά. Η ψυχολογική κατάσταση του παιδιού, η προσωπικότητα και ψυχοσύνθεσή του, το οικογενειακό περιβάλλον και η σχέση με τους δικούς τους, ο χαρακτήρας και η νοημοσύνη του καθώς και άλλοι παράγοντες που παρεμβαίνουν δυναμικά ή μη στη ζωή του παιδιού σαφώς επηρεάζουν το πόσο τελικά επιτρέπεται στην τηλεόραση να βλάψει το παιδί. Κι αν η επιθετικότητα και η βία είναι χαρακτηριστικό φαινόμενο στην ιστορία της ανθρωπότητας, κι αν οι αιτίες πρόκλησης της και οι μεταβλητές συσχέτισης μ αυτή ποικίλουν κατά πολύ, σίγουρα και τα ΜΜΕ συμβάλλουν και προκαλούν την εγκληματική συμπεριφορά. Γιατί αυτή δε συνιστάται μόνο στα ειδεχθή εγκλήματα που μαθαίνουμε καθημερινά, αλλά και την εγκληματική αδιαφορία που επιφέρει ψυχολογική βία και εξαθλίωση, στην καθημερινή εγκληματική αλλοτρίωση που υφίσταται ο σημερινός άνθρωπος με τη σιωπηλή αποδοχή όλων. Πρεμέτη Βασιλική Βιβλιογραφία _ Ζαφράνα Μ. (Χ.Χ.) Εγκέφαλος και Τηλεόραση στη συλλογική μελέτη, τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Πρακτικά Α Επιστημονικής Συνάντησης του τμήματος δημοσιογραφίας του Α.Π.Θ. Παπαζήση, Αθήνα _ Κασσωτάκης, Μ (1978). Τηλεόραση και Αγωγή, Σύλλογος γονέων και κηδεμόνων των μαθητών Π.Σ.Π.Α. Αθήνα, _ Λαμπροπούλου, Ε (1994). Κοινωνικός έλεγχος του εγκλήματος, Παπαζήση, Αθήνα. _ Μπασάντης, Δ. & Στράτος, Κ(1991). Ο κόσμος των ειδήσεων, Γνώση, Αθήνα, σελ _ Τσαρδάκης, Δ. (1990). Μαζική Επικοινωνία και Πραγματικότητα, Παπαζήση, Αθήνα, σελ _ Βιαιότητα, S. Singer, P.O. (1961). Television of aggression through imitation of aggressive models, journal of Abnormal and Social Psychology, 63, p _ Johnson, J.E., Christie, J.F., Yawkey, T.D. (1987). Play and early childhood development, Scott Foresman and Company, 215. _ Maccoby, E. (1954). Why do children watch television, Public Opinion Quarterly, 18,3. ΠΩΣ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΓΟΝΕΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΩΣ ΕΝΗΛΙΚΑ Θα μπορούσε η κατάθλιψη στην ενήλικη ζωή να συνδέεται με το επίπεδο της γονικής εκπαίδευσης; Μια νέα μελέτη με επικεφαλής την Amélie Quesnel-Vallée, κοινωνιολόγο από το Πανεπιστήμιο McGill, προτείνει αυτή την υπόθεση. Αναλύοντας δεδομένα 29 ετών από την Εθνική Διαχρονική Έρευνα Νεολαίας του 1979, οι Amélie Quesnel-Vallée και Miles Taylor, εξέτασαν την σύνδεση ανάμεσα στο επίπεδο εκπαίδευσης ενός γονέα και την εκπαίδευση των παιδιών του, το εισόδημα των νοικοκυριών και τα καταθλιπτικά συμπτώματα. Η ομάδα διαπίστωσε ότι το υψηλότερο εκπαιδευτικό επίπεδο των γονέων σημαίνει λιγότερα προβλήματα ψυχικής υγείας για τα ενήλικα παιδιά τους. Ωστόσο, βρέθηκε σύνδεση της σχέσης του γεγονότος ότι οι γονείς με υψηλότερο εκπαιδευτικό υπόβαθρο, τείνουν να έχουν παιδιά με υψηλότερο εκπαιδευτικό επίπεδο, καλύτερες θέσεις εργασίας και να αμείβονται καλύτερα από ότι οι ίδιοι, εξήγησε η Amélie Quesnel-Vallée. Αυτό σημαίνει ότι όλη η διαδικασία να διεκδικήσει κάποιος μία καλύτερη κοινωνική ζωή που έχει τις ρίζες της στην εκπαίδευση του γονέα, είναι ζωτικής σημασίας για την ψυχική υγεία των παιδιών ως ενηλίκων. Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι οι πολιτικές που στοχεύουν στην αύξηση των εκπαιδευτικών ευκαιριών για όλους, ανεξάρτητα από το κοινωνικό υπόβαθρο, μπορεί να συμβάλει στο να σπάσει το φαύλο κύκλο της χαμηλής κοινωνικοοικονομικής κατάστασης και της κακής ψυχικής υγείας. «Τα παιδιά δεν επιλέγουν την κοινωνικοοικονομική προέλευση τους. Νομίζω ότι έχουμε την ευθύνη να διευθετήσουμε την αντιμετώπιση των ανισοτήτων υγείας που προκύπτουν από τις συνθήκες της πρώιμης παιδικής ηλικίας», δήλωσε η Amélie Quesnel-Vallée. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΚΟΥΝΑΝΟΥ ΜΑΡΙΑ Πηγή: Amélie Quesnel-Vallée, Miles Taylor. Socioeconomic Pathways to Depressive Symptoms in Adulthood: Evidence from the National Longitudinal Survey of Youth Social Science & Medicine, 2011.

12 12 «ΓΕΦΥΡΑ» ΙΟΥΛΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ Nευρική ανορεξία Hνευρική ανορεξία είναι μια διαταραχή πρόσληψης τροφής, είναι ψυχικό νόσημα, επηρεάζει συνήθως νεαρά άτομα, κυρίως κορίτσια και γυναίκες και λιγότερο άντρες. Η διαταραχή αυτή απασχολεί το άτομο για όλη του τη ζωή με διαστήματα ύφεσης και επανεμφάνισης. Το ποσοστό της νευρικής ανορεξίας κυμαίνεται από 0,4 σε 0,7% και είναι η μοναδική ψυχιατρική διαταραχή που μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο με ποσοστό θνησιμότητας 10%, άρα είναι κρίσιμο να αντιμετωπιστεί άμεσα. Τα τελευταία χρόνια την νευρική ανορεξία την συναντούμε στις Δυτικές Κοινωνίες, κυρίως στον ανεπτυγμένο κόσμο. Προβάλλεται το αδύνατο σώμα όχι μόνο σαν πρότυπο ομορφιάς αλλά και σαν προϋπόθεση για αυτοεκτίμηση, επιτυχία. Τα άτομα που πάσχουν, έχουνε διαστρεβλωμένη εικόνα του εαυτού τους και η εμμονή σε αυτή, που είναι και τα δύο κύρια χαρακτηριστικά της πάθησης εμποδίζουν το άτομο να έχει επίγνωση της κατάστασης με αποτέλεσμα συχνά να μην ζητά βοήθεια. Τα άτομα δεν συνειδητοποιούν το πρόβλημα. Δεν θεωρούν ότι αντιμετωπίζουν πρόβλημα, αξιολογούν την κατάσταση ως φυσιολογική. Παρ όλα αυτά οι διατροφικές διαταραχές μπορούν να υπερνικηθούν και είναι σημαντικό για το άτομο να αναζητήσει σύντομα θεραπεία, γιατί μπορούν να έχουνε σοβαρές σωματικές και ψυχολογικές επιπτώσεις. Η έγκαιρη διάγνωση της νόσου βοηθάει στην καλύτερη εξέλιξη και θεραπεία. Η ανάρρωση μπορεί να πάρει μήνες ή και χρόνια. Η νευρική ανορεξία δεν έχει σαφές αιτιολογικό υπόβαθρο, η αιτιολογία της είναι πολυπαραγοντική. Συνδέεται άρρηκτα με την τάση ελέγχου του ατόμου, το οποίο προσπαθεί να έχει τον έλεγχο του εαυτού του και της αυτοεικόνας του και συχνά οδηγείται σε ακραίες συμπεριφορές. Το συναίσθημα των ανθρώπων που υποφέρουν από την ανορεξία χαρακτηρίζεται από στενοχώρια, άγχος, έντονα καταθλιπτικά συμπτώματα, ευερεθιστικότητα, προβλήματα ύπνου, πονοκεφάλους, υπόταση, οστεοπόρωση, αμηνόρροια στις γυναίκες και έλλειψη σεξουαλικής επιθυμίας στους άντρες. Είναι άτομα τελειομανή, με υψηλούς στόχους και προσδοκίες από τον εαυτό τους παρόλο που η διάθεσή τους είναι καταθλιπτική με έντονα συναισθήματα θυμού και ενοχής. Επίσης τα άτομα αυτά τείνουν να θεωρούν πως η ομορφιά κάποιου εξαρτάται αποκλειστικά από το ποσοστό λίπους που έχει στο σώμα του. Κοιτώντας τον εαυτό τους στον καθρέφτη βλέπουν το σώμα τους παχύτερο απ ότι πραγματικά είναι. Βασικό χαρακτηριστικό της διαταραχής είναι ο φόβος που διακατέχει το άτομο για την εικόνα του και το ενδεχόμενο αύξησης του βάρους του. Υπάρχουνε δυο τύποι νευρικής ανορεξίας: α) η ανορεξία περιοριστικού τύπου (εδώ η ανορεξία χαρακτηρίζεται από στέρηση φαγητού), β) η ανορεξία περιοριστικού βουλιμικού τύπου ( εδώ υπάρχουνε περίοδοι στέρησης που εναλλάσσονται από επεισόδια βουλιμίας με υπερφαγία που ακολουθούνται όμως από προκλητούς εμετούς ώστε και πάλι το άτομο να έχει τον έλεγχο του βάρους του. Αρχικά το περιβάλλον του ανορεκτικού ατόμου δεν μπορεί να αντιληφθεί κάτι περισσότερο από την μείωση των κιλών. Σπάνια διακρίνουν την διαταραχή γιατί η συμπεριφορά του ανορεκτικού χαρακτηρίζεται από μυστικότητα. Πέρα από την ατομική ψυχοθεραπεία, στην οποία ο θεραπευτής προσπαθεί να ενθαρρύνει υγιείς διατροφικές συνήθειες και να κινηθεί γύρω από θέματα αυτοεικόνας και εικόνας σώματος, υπάρχουν πάνω από 200 περίπου διαφορετικές μορφές ψυχοθεραπείας. Οι δυο δημοφιλέστερες για την θεραπεία της νευρικής ανορεξίας είναι η Γνωσιακή συμπεριφοριστική θεραπεία και η Συστηματική θεραπεία οικογένειας. Όσον αφορά την πρώτη θεραπεία, πρόκειται για θεραπευτικά προγράμματα που περιλαμβάνουν ημερολόγια σίτισης και εκτενή εκπαίδευση σχετικά με θέματα διατροφής στα οποία τονίζονται οι κίνδυνοι του υποσιτισμού και ενθαρρύνεται η συζήτηση για θέματα υγείας και αντιλήψεων σε σχέση με το φαγητό. Συχνά οι διαταραχές διατροφής χαρακτηρίζονται από την απουσία ελέγχου στη σίτιση και η ανάπτυξη αυτοελέγχου είναι από τους βασικούς στόχους της γνωσιακής θεραπείας. Στην δεύτερη θεραπεία (συστηματική θεραπεία οικογένειας), οι συγγενείς σπάνια μένουν θεατές, εμπλέκονται ενεργά σε προσπάθειες να πείσουν τον άνθρωπό τους να φάει. Οι συστημικοί θεραπευτές τονίζουν την υπερπροστατευτικότητα, την υπερεμπλοκή και την αποφυγή της σύγκρουσης σαν χαρακτηριστικά των οικογενειών των ανορεκτικών. Ταυτόχρονα στοχεύουν στην ίαση της τάσης υπερελέγχου που υπάρχει στα άτομα με ανορεξία και προσπαθούν να ρευστοποιήσουν τα σχήματα και τις συμπεριφορές που ενισχύουν και διατηρούν μέσα στην οικογένεια την ανορεξία. Ξηρομερίτη Αγγελική ΚΚάποτε ο Νασραδίν Χότζα ανέβηκε ψηλά στο τζαμί και διεκήρυξε ότι: " είναι ανώτερος από τον Σουλτάνο". Τον συλλάβανε όμως οι Ζαμπτιέδες (τούρκοι χωροφύλακες) και με κλωτσιές τον πήγαν στον δικαστή, φωνάζοντας " δεν είναι τίποτα, θα τον κρεμάσουμε αμέσως". Ο δικαστής τον ερωτά τι είναι αυτά που κάνεις Ναστραδίν Χότζα; Ο Νατραδίν λέει: - αφέντη δικαστή, ποιός είναι ανώτερος από σένα Ο δικαστής απαντά: -μα φυσικά ο υπουργός Δικαιοσύνης. Ο Ναστραδιν ξαναρωτά τον δικαστή: - πάνω από τον υπουργό Δικαιοσύνης -; Ο Βεζύρης απαντά ο δικαστής. - Και πάνω από τον Βεζύρη ξαναρωτά ο Ναστραδίν; Ο πολυχρονεμένος μας Σουλτάνος λέει ο δικαστής. - Πάνω από τον Σουλτάνο ; ερωτά ξανά ο Ναστραδίν. Σκέφτεται λίγο ο δικαστής και λέει ο Προφήτης είναι πάνω από τον Σουλτάνο. - Πάνω από τον Προφήτη; Ο Αλλάχ απαντά ο δικαστής. - Και πάνω από τον Αλλάχ; συνεχίζει να ρωτά ο Ναστραδίν. Το Τίποτα λέει ο δικαστής. -Ε, εγώ είμαι το Τίποτα -λέει ο Ναστραδίν Χότζα. Συντακτική Ομάδα: Βεζυροπούλου Κασσάνδρα Γεωργούσης Νικόλαος Δημόπουλος Ιωάννης Διώτη Αριστέα Κατερινάκη Αθανασία Mητσοπούλου Βασιλική Ξηρομερίτη Αγγελική Μπέκιου Σταυρούλα Φερδή Κυριακή Επίσης συμμετείχαν: Γεωργίου Γεωργία Ιακωβάκη Παναγιώτα Σαρέλα Αντωνία Ίνα Σβώλου Πρεμέτη Βασιλική Ράπτη Πολυξένη Λάμπρου Μαρία Κουνάνου Μαρία Η κα Κασσάνδρα προτείνει Αποσμητικό με σόδα Για να είναι πάντα φρέσκα και καθαρά τα χαλιά σας, τα οποία συχνά μαζεύουν δυσάρεστες οσμές, η σόδα είναι η ιδανική λύση. Ρίξτε άφθονή σόδα μαγειρικής στο χαλί. Αφήστε τη όλη την νύχτα και σκουπίστε με την ηλεκτρική σκούπα. Για καλύτερα αποτελέσματα μπορείτε να διαλύσετε δύο φλιτζάνια λευκό ξύδι σε μισό λίτρο νερό και να περάσετε τα χαλιά σας. ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΛΗ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΕΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΤΡΟΦΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ «ΓΛΑΥΚΟΣ» ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΟ ΑΝΤΙΟ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΕΑ ΜΑΝ- ΑΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΜΠΟΚΟΛΑ ΠΟΥ ΕΦΥΓΑΝ ΑΠΟ ΚΟΝΤΑ ΜΑΣ!

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα

Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Μ. Μαδιανός Κέντρο Κοινοτικής Ψυχικής Υγιεινής Ζωγράφου, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ψυχιατρική 2002, 13:297-300 Η Ελλάδα, τρία έτη µετά την ένταξή της από το

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: ευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011 Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Ετοίμασαν ένα γράμμα για την μακρινή τους φίλη.

Ετοίμασαν ένα γράμμα για την μακρινή τους φίλη. ΝΗΠΙΑ Έχω ένα φίλο μακρινό. 2014-2015 Στο σχολείο μας χρόνια τώρα έχουμε μια «σκυτάλη» που παραδίδουμε από τάξη σε τάξη. Είναι η σκυτάλη της φιλίας, του νοιαξίματος, της φροντίδας για παιδιά λιγότερο ευνοημένα,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία

4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία 1 4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία «Αν κρίνεις ένα ψάρι από την ικανότητά του να σκαρφαλώνει στα βουνά, θα περάσεις μια ζωή πιστεύοντας πως το ψάρι είναι ηλίθιο» έλεγε Αϊνστάιν και μ έκανε να σκεφτώ, πόσοι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΜΑΤΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΜΑΤΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΜΑΤΙΑ Οι μαθητές της ΣΤ Τάξης, στα πλαίσια του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής έγραψαν για το ρόλο της οικογένειας σε ό,τι αφορά τις συναισθηματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point.

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. Συγγραφέας του βιβλίου είναι η Τζακλίν Ουίλσον και απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης»

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ 2013 «Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» Δημήτρης Γκόντας Περιβάλλον κρίσης! Τι σημαίνει κρίση; Μισθοί της πείνας. Οικονομικό αδιέξοδο. Ανεργία άνω του 25%, δεν βρίσκω

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

«Ενδυνάμωση και υποστήριξη ομάδων οικογενειών ατόμων με αυτισμό»

«Ενδυνάμωση και υποστήριξη ομάδων οικογενειών ατόμων με αυτισμό» «Ενδυνάμωση και υποστήριξη ομάδων οικογενειών ατόμων με αυτισμό» Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων ΙΙ ΕΠΕΑΕΚ Ενέργεια 1.1.4 Εκπαίδευση Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Πράξη 1.1.4 α Φορέας Υλοποίησης:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Ένας οδηγός για τους γονείς, ώστε τα παιδιά με διαβήτη τύπου 1 να επιστρέψουν στην καθημερινότητά τους

Ένας οδηγός για τους γονείς, ώστε τα παιδιά με διαβήτη τύπου 1 να επιστρέψουν στην καθημερινότητά τους Ένας οδηγός για τους γονείς, ώστε τα παιδιά με διαβήτη τύπου 1 να επιστρέψουν στην καθημερινότητά τους Τι θα βρείτε σε αυτό το φυλλάδιο Επιστροφή στο σχολείο Σωματική άσκηση και παιχνίδι Πάρτι και γιορτές

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση Όταν, σε ηλικία 11 ετών, µου ανακοίνωσαν ότι πάσχω από Κυστική Ίνωση, µια ασθένεια παντελώς άγνωστη σε µένα µέχρι τότε, είναι αλήθεια πως δεν θορυβήθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 3.2. Ανάπτυξη Κοινωνικών Δεξιοτήτων και Σχέσεων ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΧΡΟΝΟΣ: 1 διδακτική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΕΙΔΟΣ:ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Θέμα: Περιγραφή προσώπου Τίτλος: «ο παππούς μου» Α. ΠΡΟΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ 1. Φάση Αυθεντικοποίησης (3Χ40 λεπτά) Προβληματισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Ηγούμαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Τι είναι Ηγεσία «Η Ηγεσία, δεν είναι θέση! γιαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ Σχολ. Έτος: 2013 2014 Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ 1 η Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Δήμητρα Ηλιάδου MD, MSc Ψυχίατρος

Δήμητρα Ηλιάδου MD, MSc Ψυχίατρος Δήμητρα Ηλιάδου MD, MSc Ψυχίατρος Οικονομική κρίση «Δεν πρέπει να υποτιμήσουμε την αναστάτωση και τις πιθανές συνέπειες της οικονομικής κρίσης, δεν πρέπει να ξαφνιαστούμε αν δούμε περισσότερες αυτοκτονίες

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία 3 Δεκεμβρίου 2014 Ας παραδειγματιστούμε από έναν κινέζικο μύθο: «Μια γριά κάθε πρωί κουβαλούσε νερό στο σπίτι της από το κοντινό πηγάδι με δύο δοχεία δεμένα στις δύο

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια.

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Στίγμα Τρελός. Ψυχοπαθής. Σχιζοφρενής. Παρανοϊκός. Όχι καλά. Αυτοί οι όροι χρησιμοποιούνται συχνά με ένα υποτιμητικό τρόπο για να περιγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί.

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. 1 Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. Η θεραπεία απεξάρτησης μπορεί να προσφέρει τα μέγιστα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια»

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια» Το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων Προαγωγής Υγείας και οι Δήμος Νεάπολης-Συκεών, στα πλαίσια της συνεργασίας τους για την έγκυρη ενημέρωση των πολιτών σε θέματα Υγείας και Πρόληψης, διοργάνωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ ΝΟΜΟΥ ΑΡΚΑΔΙΑΣ (Κ.Π.Ν.Ν.Α.) Αποστολοπούλου 2, 22100 Τρίπολη τηλ/fax: 2710-235243 e-mail: kρnna_@otenet.

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ ΝΟΜΟΥ ΑΡΚΑΔΙΑΣ (Κ.Π.Ν.Ν.Α.) Αποστολοπούλου 2, 22100 Τρίπολη τηλ/fax: 2710-235243 e-mail: kρnna_@otenet. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η φετινή μας εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, επιλέξαμε να περιστραφεί γύρω από τη σημασία των αλλαγών και των μεταβάσεων στη ζωή μας. Σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ. Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη Απολογιστικά Στοιχεία: Ιούλιος Δεκέμβριος 2012

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ. Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη Απολογιστικά Στοιχεία: Ιούλιος Δεκέμβριος 2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη Απολογιστικά Στοιχεία: Ιούλιος Δεκέμβριος 2012 Πρόγραμμα «αντι-στίγμα» Τι είναι η Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης γυναίκας µε Υποχονδρίαση και Ιδεοψυχαναγκαστική ιαταραχή και στοιχεία Ιδεοψυχαναγκαστικής ιαταραχής Προσωπικότητας 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα