ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΠΕ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Η ΚΑΥΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΠΕ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Η ΚΑΥΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ."

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΠΕ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Η ΚΑΥΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ από την ΦΩΤΟΥΛΑ ΚΩΣΤΟΥΡΟΥ Α.Μ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΞΑΜΗΝΟ: ΚΙΝΗΤΟ ΤΗΛ:

2 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Λέξεις κλειδιά - λήµµατα σελ Εισαγωγή σελ Iστορική προσέγγιση του φαινοµένου σελ Η θέση της Ορθόδοξης Εκκλησίας σελ Καύση και θρησκευτική ελευθερία σελ Τροπολογία για την αποτέφρωση σελ ικαίωµα της προσωπικότητας και η θέση της νοµολογίας σελ Πολιτική κηδεία σελ Βασικά Συµπεράσµατα σελ Περίληψη σελ Summary σελ Βιβλιογραφία σελ. 23

3 3 ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ-ΛΗΜΜΑΤΑ καύση των νεκρών: η αποτέφρωση του σώµατος του νεκρού ενταφιασµός: η κατάθεση νεκρού σώµατος σε µνήµα αποτέφρωση: η καύση του σώµατος ωσότου γίνει τέφρα πολιτική κηδεία: κοσµικός τρόπος αποχαιρετισµού του νεκρού cremation of the dead: the process of reducing the human body to bone fragments using high heat and flame interment: the process of placing a dead body in the earth or a tomb incineration: disposing of a corpse by burning to ashes secular funeral: a worldly manner with which one departs the dead ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟ ΘΕΜΑ Στην ακόλουθη εργασία θα εξεταστεί το ζήτηµα της καύσης των νεκρών. Αρχικά, θα επιχειρηθεί µια σύντοµη ιστορική προσέγγιση του φαινοµένου. Στη συνέχεια, θα αναλυθούν οι απόψεις της Ανατολικής Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας σχετικά µε την αποτέφρωση. Έπειτα, θα εξεταστεί η σχέση που υφίσταται ανάµεσα στη θρησκευτική ελευθερία και στο ζήτηµα της καύσης των νεκρών. Επίσης, θα παρατεθεί το κείµενο της τροπολογίας που κατατέθηκε και υπερψηφίστηκε από τη Βουλή, σχετικά µε την καύση των νεκρών και θα σχολιαστεί. Ύστερα, θα ερευνηθεί η σύνδεση µεταξύ του δικαιώµατος της προσωπικότητας και

4 4 της καύσης των νεκρών και θα αναπτυχθεί η θέση της νοµολογίας επί του θέµατος. Ακόµη, θα θιγεί το ζήτηµα της πολιτικής κηδείας. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ Η καύση των νεκρών εµφανίστηκε στον αρχαιοελληνικό χώρο κατά την τρίτη περίοδο της µηκυναïκής εποχής ( πχ). Η εισαγωγή αυτού του νέου εθίµου προερχόταν από την Ανατολή, όπου είχε παρουσιαστεί εκεί από παλιά 1. Η καύση εξυπηρετούσε την ανάγκη κηδεύσεως στην πατρίδα τους των νεκρών που πέθαιναν στη µάχη σε ξένο έδαφος, µε την µεταφορά της τέφρας στη γενέτειρά τους. Έτσι, η καύση υποδήλωνε τη γενναιότητα, τη φιλοπατρία και τις πολεµικές ικανότητες, µε αποτέλεσµα να επιβάλλεται ως η κατάλληλη απόληξη για έναν ήρωα. Στην Ιλιάδα περιγράφεται το τελετουργικό της καύσης µε ακρίβεια. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το µέγεθος της πυράς που θα έκαιγε τον νεκρό εξαρτώνταν από την αξία του ήρωα. Όσο πιο σπουδαίος ήταν, τόσο πιο µεγάλη ήταν η φωτιά 2. Κατά τους πρωτογεωµετρικούς και γεωµετρικούς χρόνους εδραιώθηκε η καύση των νεκρών κυρίως για τους ενήλικες, παρά το γεγονός ότι τα παιδιά ενταφιάζονταν. Ωστόσο, από την αρχαïκή εποχή και έπειτα, µεταβλήθηκε η ισχύουσα κατάσταση και γενικεύθηκε ο ενταφιασµός, χωρίς όµως να εξαφανιστεί το έθιµο της καύσης 3. Σε κάποιες περιοχές όµως, όπως στην Κόρινθο, ο ενταφιασµός αποτελούσε τη συνηθέστερη πρακτική χωρίς να υπάρχει χρονική περίοδος όπου να υπερισχύει η καύση 4. Ιδιαίτερη βαρύτητα έδιναν οι Έλληνες, σύµφωνα µε τις ιστορικές πηγές, στον ενταφιασµό τους στον τόπο όπου γεννήθηκαν. Οι Ρωµαίοι, υπό την επιρροή των Ελλήνων, έκαιγαν τους νεκρούς τους και η αποτέφρωση αποτέλεσε ένδειξη ισχύος 5. Το 60 µχ η ρωµαïκή αυτοκρατορία διασπάστηκε σε δυο τµήµατα: το λατινοδυτικό, όπου εφαρµοζόταν η καύση και το 1 Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, τόµος 57, σελ Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, τόµος 33, σελ Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, τόµος 57, σελ Morris Ian, Death ritual and social structure in classical antiquity, σελ Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, τόµος 33, σελ. 44

5 5 ελληνοανατολικό, όπου γινόταν ο ενταφιασµός 6. Κατά το 100 µχ, όµως πιθανολογείται ότι εξαιτίας της εξάπλωσης του χριστιανισµού, τερµατίστηκε η τακτική της καύσης των νεκρών. Το ζήτηµα της καύσης των νεκρών ανέκυψε στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ το 1874 ύστερα από τη δηµοσίευση του βιβλίου Cremation: The Τreatment of the Βody after Death, του γιατρού της βασίλισσας Βικτωρίας, Σερ Χένρυ Τόµπσον για την καύση των νεκρών. Ακόµη, µαζί µε κάποιους συνεργάτες του, ίδρυσε την Αγγλική Εταιρεία Αποτέφρωσης. Το 1876 χτίστηκε στις ΗΠΑ το πρώτο κρεµατόριο στην Ουάσινγκτον, ενώ το 1881 ιδρύθηκε η Εταιρεία Καύσης Νεκρών της Νέας Υόρκης και το 1913 η Αµερικανική Εταιρεία Καύσης των Νεκρών. Παρ όλα αυτά, δεν εξαπλώθηκε γρήγορα στις ΗΠΑ η τακτική της καύσης 7. Μεγαλύτερο ποσοστό αποτέφρωσης απαντάται στο Ηνωµένο Βασίλειο, τη ανία, το Ζιµπάµπουε και στη Σουηδία, σε αντίθεση µε τη Γαλλία, το Βέλγιο και το Λουξεµβούργο 8. Το θέµα της καύσης των νεκρών αρχίζει να παίρνει σιγά σιγά µεγαλύτερες διαστάσεις, λόγω της πληρότητας των νεκροταφείων και της δυσκολίας εύρεσης χώρου ταφής κυρίως στις µεγαλουπόλεις. Ορισµένες θρησκείες δέχονται την αποτέφρωση, ενώ άλλες την απαγορεύουν. Σύµφωνα µε τον ισλαµισµό, απαγορεύονται τα µαυσωλεία και επιβάλλεται η ταφή στην έρηµο, κάτω από ανεπίγραφη πλάκα. Πολλές Προτεσταντικές Οµολογίες είναι υπέρ της καύσης των νεκρών 9. Η Ρωµαιοκαθολική Εκκλησία το 785 µχ διακήρυξε ότι η αποτέφρωση ήταν ειδωλολατρική αλλά απαγόρευσε την τελετή της καύσης το 1886 µχ, καθώς τότε άρχισε σιγά σιγά να διαδίδεται. Αυτή η απαγόρευση παρέµεινε σε ισχύ µέχρι το 1963 µχ. Το 1966 µχ περίπου το 10% των Καθολικών στην Αγγλία αποτεφρώνονταν. Η απαγόρευση της Ρωµαιοκαθολικής Εκκλησίας ήταν µέρος της γενικότερης στάσης της ενάντια στις φιλελεύθερες ιδέες και τους νεωτερισµούς. Η αλλαγή της στάσης της στη δεκαετία του 1960 οφείλεται στη γενικότερη µετατόπιση στο δόγµα όπου τώρα πιά η εσωτερική πίστη υπερισχύει των εξωτερικών εκδηλώσεων. Έτσι, η 6 Morris Ian, Death ritual and social structure in classical antiquity, σελ Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, τόµος 33, σελ Morris Ian, Death ritual and social structure in classical antiquity, σελ Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, τόµος 33, σελ. 45

6 6 Ρωµαιοκαθολική Εκκλησία δεν απαγορεύει την καύση 10. Η ορθόδοξη ιουδαïκή θρησκεία, όµως την απαγορεύει ρητά. Η Ανατολική Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία απαγορεύει την καύση, πράγµα για το οποίο θα γίνει λόγος εκτενέστερα κατωτέρω. Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟ ΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Η Ανατολική Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία έχει τεθεί ενάντια στην καύση των νεκρών, χωρίς όµως να έχει θέσει ρητή απαγορευτική διάταξη 11. Η Εκκλησία προβλέπει τον ενταφιασµό των νεκρών, ο οποίος αποτελεί εκκλησιαστικό έθιµο, αλλά όχι µέρος του δόγµατός της. Υποστηρίζει ότι η ταφή δεν είναι ένα οποιοδήποτε έθιµο άνευ σηµασίας το οποίο µπορεί να µεταβάλλει η Εκκλησία, διότι αποτελεί µέρος της Ιερής Παράδοσης και προκύπτει από πολλούς Ιερούς Κανόνες. Εξάλλου, τα εκκλησιαστικά έθιµα έχουν υποχρεωτική ισχύ και εφαρµόζονται ως κανόνες 12. Αξίζει να επισηµανθεί, ότι ένας από τους βασικούς λόγους που η Εκκλησία τίθεται υπέρ του ενταφιασµού των νεκρών, είναι το γεγονός ότι ο Χριστός ενταφιάστηκε. Επειδή ο Χριστός αποτελεί το πρότυπο για όλους τους χριστιανούς και θα πρέπει να ακολουθούν το παράδειγµά Του, θεωρείται η ταφή των νεκρών ως απόλυτα ενδεδειγµένη. Με την επιλογή από τον Χριστό του ενταφιασµού εξαγιάστηκε η ταφή ως η µόνη αρµόζουσα µέθοδος αποσύνθεσης του νεκρού για τους χριστιανούς. Εποµένως, η ταφή αποτελεί µια Ιερή Παράδοση που την παρέδωσε ο Χριστός και συνέχισαν οι Απόστολοι, οι άγιοι και οι Πατέρες της Εκκλησίας 13. Επίσης, κατά την ορθοδοξία το ανθρώπινο σώµα είναι ναός του Αγίου Πνεύµατος και γι αυτόν το λόγο τυχγάνει σεβασµού. Ο άνθρωπος έχει πλαστεί κατ εικόνα Θεού και ακόµη και το νεκρό σώµα διατηρεί αυτήν την ιδιότητα. Παράλληλα, παρατηρείται ότι στα µυστήρια και τις λατρευτικές τελετές, συµµετέχει ο άνθρωπος ως ολότητα, πράγµα που καταδεικνύει ότι η ψυχή και το σώµα είναι 10 Morris Ian, Death ritual and social structure in classical antiquity, σελ Τρωιάνος Σπύρος, Παραδόσεις Εκκλησιαστικού ικαίου,σελ Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, Συνοδική Επιτροπή ογµατικών και Νοµοκανονικών ζητηµάτων Ταφή ή καύση των νεκρών, Πρακτικά Ηµερίδος Η καύση των Νεκρών, σελ.65,69 13 όπ. παρ. σελ. 69

7 7 αλληλένδετα. Αντιθέτως, οι θρησκείες οι οποίες υποστηρίζουν την κάυση των νεκρών, αντιµετωπίζουν το σώµα ως φυλακή της ψυχής, ως κάτι µιαρό το οποίο πρέπει να καταστραφεί 14. Στην ορθοδοξία όµως, η καύση του σώµατος θεωρείται ότι προσβάλλει τον Θεό, αφού ο άνθρωπος έχει δηµιουργηθεί κατ εικόνα Του. Επειδή στη ευτέρα Παρουσία θα αναστηθούν οι ψυχές και τα σώµατα των νεκρών, η ταφή συµβολίζει την Ανάσταση, ενώ η καύση τη διάλυση 15. Ένα άλλο βασικό επιχείρηµα υπέρ του ενταφιασµού των νεκρών, αποτελεί η ύπαρξη των λειψάνων των αγίων. Αν εφαρµοζόταν η καύση, τότε δεν θα υπήρχαν τα ιερά λείψανα των αγίων. Τα λείψανα φανερώνουν τη θέωση του ανθρώπου και καταδεικνύουν ότι η Θεία Χάρη διαποτίζει το σώµα και το οδηγεί στην αφθαρσία. Εποµένως, αποτελεί ένα θαύµα το οποίο αποκαλύπτει τη δύναµη της Θείας Χάριτος και προϊδεάζει για την αθανασία σώµατος και ψυχής που θα υπάρξει στη Βασιλεία του Θεού. Επιπλέον, σύµφωνα µε τον έβδοµο (7 ο ) κανόνα της έβδοµης (7 ης ) Οικουµενικής Συνόδου, όποιος καθιερώσει κάποιον ναό χωρίς άγια λείψανα, καθαιρείται. Εποµένως, αναδεικνύεται κατ αυτόν τον τρόπο η σηµασία που έχουν τα λείψανα, αφ ενός γιατί αποτελούν απόδειξη θεώσεως και αφ ετέρου, διότι κάθε ναός πρέπει να καθαγιαστεί µε λείψανα αγίων 16. Επιπρόσθετα, απέναντι σε όσους επικαλούνται έλλειψη χώρου στα κοιµητήρια, η Εκκλησία αντιτείνει λέγοντας ότι αυτή η θέση αποτελεί ένα πρόσχηµα και ότι µε τη φροντίδα και το σεβασµό προς τους κεκοιµηµένους, θα ανευρεθεί χώρος. Αν αντιµετωπιστεί αυτό το ζήτηµα µε ενδιαφέρον και σοβαρότητα θα δηµιουργηθούν κατάλληλοι χώροι για τον ενταφιασµό των νεκρών. Αντίστοιχα, αναφορικά µε τους λόγους αισθητικής που προβάλλουν οι υπέρµαχοι της καύσης, τονίζοντας ότι το θέαµα της εκταφής είναι αποκρουστικό και οδυνηρό για τους οικείους του νεκρού, η Εκκλησία διαφωνεί 17. Υποστηρίζει ότι µε την ίδια λογική θα µπορούσε να χαρακτηριστεί ως αποκρουστικό το θέαµα της γέννησης του ανθρώπου. Ταυτόχρονα, υπογραµµίζει το γεγονός ότι η διαδικασία της αποσύνθεσης είναι η φυσική απόληξη του ανθρώπου. Αντιθέτως, τη στιγµή της καύσης, το ανθρώπινο 14 Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, Συνοδική Επιτροπή ογµατικών και Νοµοκανονικών ζητηµάτων Ταφή ή καύση των νεκρών, Πρακτικά Ηµερίδος Η καύση των Νεκρών, σελ. 33,37 15 όπ. παρ. σελ όπ. παρ. σελ όπ.παρ. σελ. 77

8 8 σώµα συσπάται, λόγω της συστολής των µυών σαν να είναι ζωντανό, πράγµα το οποίο κάνει την καύση να υστερεί από αισθητικής πλευράς έναντι της ταφής 18. Ένα από τα επιχειρήµατα των υποστηρικτών της αποτέφρωσης είναι οι λόγοι υγιεινής. Κατά τη γνώµη τους, µε τον ενταφιασµό των νεκρών προκαλείται ατµοσφαιρική ρύπανση, µόλυνση της γης και του υδροφόρου ορίζοντα. Ωστόσο, αυτό ισχύει κυρίως για κοιµητήρια που είναι εγκατεστηµένα σε ακατάλληλους χώρους. Πρόσφατες έρευνες αποκαλύπτουν ότι παρά το ότι η καύση παρουσιαζόταν ως φιλική προς το περιβάλλον, έχουν δηµιουργηθεί ανησυχίες για τα απόβλητα τα οποία διοχετεύονται στην ατµόσφαιρα. Παρ ότι η νοµοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι αυστηρή σχετικά µε αυτές τις εκποµπές, υπάρχουν ακόµη πηγές µόλυνσης. Σύµφωνα µε πηγές, τα κρεµατόρια ευθύνονται για το εννέα τοις εκατό (9 %) περίπου της εκποµπής υδραργύρου µέσω αέρα, η οποία προκαλείται από την καύση του οδοντικού αµαλγάµατος, για το δώδεκα τοις εκατό (12%) των ατµοσφαιρικών διοξινών, οι οποίες συνδέονται µε την πρόκληση καρκίνου και άλλων ασθενειών, και για τις εκποµπές χλωρίου και φορµαλδεϋδης. Μια άλλη πτυχή του θέµατος είναι και το ότι τα κρεµατόρια χρησιµοποιούν ως καύσιµη ύλη αέρια. Άρα, παρατηρείται ότι και η αποτέφρωση δεν είναι τελικά τόσο φιλική προς το περιβάλλον και ούτε ενδείκνυται για τη δηµόσια υγεία 19. Αξίζει να υπογραµµιστεί, ότι τα ταφικά έθιµα εκφράζουν την αγάπη των ζωντανών προς τους νεκρούς. Όπως µαρτυρεί και η ετυµολογική προέλευση του όρου, κηδεία σηµαίνει φροντίδα. Η ταφή, τα έθιµα που συνδέονται µε τον θάνατο και οι τελετές της Εκκλησίας συντείνουν στο να ξεπεράσουν οι οικείοι του νεκρού την οδύνη και το ψυχολογικό σοκ που υφίστανται. Αυτό προκύπτει, διότι η ταφή δίνει ελπίδα στους συγγενείς του τεθνεώτος, καθώς µπροστά στη θέα του σώµατος αισθάνονται ότι έστω ένα κοµµάτι του, δεν τους έχει εγκαταλείψει. Την ίδια καταπραϋντική λειτουργία επιτελούν τα µνηµόσυνα, τα τρισάγια και οι προσευχές, επειδή κάνουν τους συγγενείς να ελπίζουν ότι µέσω αυτών των τελετουργιών, θα ωφεληθεί η ψυχή του κεκοιµηµένου. Όπως προαναφέρθηκε, η ταφή συµβολίζει την ανάσταση, οπότε οι οικείοι συνειδητοποιούν ότι είναι προσωρινός ο αποχωρισµός µε 18 Roesermueller W. O., Καύση ή Ενταφιασµός, Το σύγχρονο πρόβληµα για τους νεκρούς µας, σελ

9 9 το αγαπηµένο τους πρόσωπο και ότι θα αναστηθεί η ψυχή και το σώµα του κατά τη ευτέρα Παρουσία 20. Βέβαια, η Εκκλησία διευκρινίζει ότι αποτελεί διαφορετική περίπτωση η πυρπόληση ή καύση ατόµων όταν δεν είναι οικειοθελής. Πολλοί µάρτυρες και άγιοι πυρπολήθηκαν από διώκτες του χριστιανισµού, καθώς και πολλά άτοµα έχουν καεί από διάφορες αιτίες, όπως κατά την εργασία τους. Σ αυτά τα περιστατικά η Εκκλησία διαφοροποιεί τη στάση της, λέγοντας ότι δεν υποκρύπτεται εκούσια καύση και έτσι ο Θεός δεν θα καταλογίσει σ αυτά τα άτοµα ασέβεια προς το σώµα και απιστία. Ωστόσο, κατά τη ευτέρα Παρουσία θα αναστηθούν όλα τα άτοµα ακόµη κι αν αποτεφρώθηκαν µε τη θέλησή τους. Αυτό το οποίο είναι αξιόµεµπτο είναι το σκεπτικό που λανθάνει 21. Μια άλλη πτυχή του ζητήµατος είναι ότι η ταφή συµβάλλει στη διατήρηση της επικοινωνίας των επιζώντων µε τους νεκρούς. Οι συγγενείς των τεθνεώτων επισκέπτονται τα κοιµητήρια, φροντίζουν τα µνήµατά τους και µ αυτόν τον τρόπο νιώθουν ότι διατηρούν µια ιδιαίτερη σχέση και επικοινωνία µαζί τους. Όπως είχε επισηµάνει ο λαογράφος και καθηγητής ηµ. Λουκάτος εν έχουν ίσως τα λείψανα των νεκρών την ανάγκη µας, εµείς όµως την έχουµε πολύ. Το κάψιµο θα ήταν ένας πλήρης αφανισµός µιας ζωντανής συνέχειας και µιας επικοινωνίας, που τη θέλουµε 22. Συγχρόνως, ο ενταφιασµός αποτελεί ουσιώδες στοιχείο του πολιτισµού και της παράδοσης των Ελλήνων. Αν επικρατήσει η καύση τότε θα εξασθενήσει ο δεσµός των ζωντανών µε τους προγόνους τους και τα πάτρια εδάφη. Είναι γνωστό ότι µέσω ταφικών µνηµείων έχουν συλλεγεί πολλές πληροφορίες για πολιτισµούς του παρελθόντος, όπως και ότι πολλοί τάφοι και µαυσωλεία συγκαταλέγονται ανάµεσα σε σπουδαία έργα γλυπτικής και αρχιτεκτονικής. Εποµένως, δεν θα πρέπει να παραγνωρίζεται και η πολιτιστική πλευρά του θέµατος Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, Συνοδική Επιτροπή ογµατικών και Νοµοκανονικών ζητηµάτων Ταφή ή καύση των νεκρών, Πρακτικά Ηµερίδος Η καύση των Νεκρών, σελ όπ.παρ. σελ όπ. παρ.

10 10 Πρέπει να γίνει αναφορά και σε µια άλλη άποψη, κατά την οποία η καύση είναι µια βίαιη διαδικασία που αντιβαίνει στη φύση. Κατά τον Κarl Ludwich Schleich, καθηγητή της Ιατρικής και εφευρέτη της χειρουργικής µεθόδου της τοπικής αναισθησίας άνευ πόνων, µε την καύση καταστρέφεται ο ατοµικός πυρήνας των µορίων των κυττάρων του ανθρώπου. εν συµβαίνει το ίδιο, όµως µε τον ενταφιασµό, κατά τον οποίο δεν αλλοιώνεται ή καταστρέφεται η δοµή των κυττάρων. Παραπλήσια θέση έχει και ο ερευνητής G. von Bunge που προσθέτει ότι µε την καύση αφαιρείται το άζωτο από τα φυτά κι από το περιβάλλον. Κατ αυτόν τον τρόπο ο νεκρός δεν συµβάλλει στην ισορροπία της φύσης. Με τη µέθοδο του ενταφιασµού, εντούτοις, η ύλη του νεκρού αποσυντίθεται µε φυσικές διαδικασίες µέσω των βακτηριδίων 24. Καταλήγοντας, πρέπει να διευκρινιστεί ότι η Εκκλησία δεν επιτρέπει την καύση για τους πιστούς της, χωρίς να είναι αντίθετη, όµως µε την θέσπιση της καύσης για τους ετερόδοξους. Αυτήν την άποψη έχει εκφράσει και ο διευθυντής γραφείου Τύπου Αρχιεπισκοπής Αθηνών, Χάρης Κονιδάρης Η Εκκλησία δεν έχει αντίρρηση και άλλωστε δεν έχει δικαίωµα να έχει αντίρρηση στην καύση των νεκρών για τους ετερόδοξους και τους ετερόθρησκους. Όµως, συνιστά στους ορθόδοξους ως µοναδικό τρόπο αποσύνθεσης του νεκρού ανθρώπινου σώµατος την ταφή, σύµφωνα µε την παράδοσή της 25. ΚΑΥΣΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Στο σηµείο αυτό, θα πρέπει να εξεταστεί η σχέση που υφίσταται µεταξύ της θρησκευτικής ελευθερίας και της καύσης των νεκρών και το ερώτηµα αν έχουµε υπαγωγή της καύσης στο δικαίωµα της θρησκευτικής ελευθερίας. Το άρθρο 13 του Συντάγµατος κατοχυρώνει τη θρησκευτική ελευθερία υπό τη µορφή της ελευθερίας θρησκευτικής συνείδησης και της ελευθερίας της λατρείας ή ακριβέστερα, σύµφωνα µε την άποψη του Π.. αγτόγλου, της ελευθερίας ασκήσεως της θρησκείας. Σύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου 110 παρ. 1 του Συντάγµατος, το άρθρο 13 που 24 Roesermueller W. O., Καύση ή Ενταφιασµός, Το σύγχρονο πρόβληµα για τους νεκρούς µας, σελ.15, άρθρο Βάζει θεµέλια στο Σχιστό το κέντρο καύσης των νεκρών του ιονύση Νίκα, 2 Μαρτίου 2006, Εφηµερίδα Έθνος

11 11 προστατεύει τη θρησκευτική ελευθερία, δεν µπορεί να υποβληθεί σε αναθεώρηση. Επίσης, σε περίπτωση κατάστασης πολιορκίας, σύµφωνα µε το άρθρο 48 παρ. 1 του Συντάγµατος, το δικαίωµα της θρησκευτικής ελευθερίας δεν υπόκειται σε αναστολή 26. Όπως επισηµαίνει ο Ανδρέας Γ. ηµητρόπουλος, το δικαίωµα της θρησκευτικής ελευθερίας σχετίζεται στενά µε την ισότητα. εν δύναται να νοηθεί θρησκευτική ελευθερία χωρίς κατοχύρωση της θρησκευτικής ισότητας. Γι αυτόν το λόγο, στο Σύνταγµα στο άρθρο 13 παρ. 1 εδ.β διασφαλίζεται η απόλαυση των ατοµικών και πολιτικών δικαιωµάτων ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του καθενός. Παράλληλα, στο άρθρο 5 παρ. 2 εδ.α του Συντάγµατος κατοχυρώνεται η απόλυτη προστασία της ζωής, της τιµής και της ελευθερίας για όλους όσους βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια χωρίς διάκριση εθνικότητας, φυλής, γλώσσας και θρησκευτικών ή πολιτικών πεποιθήσεων. Εποµένως, η θρησκευτική ελευθερία και η θρησκευτική ισότητα αποτελούν µια αδιαίρετη ενότητα 27. Το Σύνταγµα ορίζει στο άρθρο 13 παρ. 1 εδ.α ότι η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης είναι απαραβίαστη. Η ελευθερία θρησκευτικής συνείδησης όπως και η θρησκευτική ελευθερία εν γένει διασφαλίζονται ως αµυντικά δικαιώµατα τα οποία στρέφονται κατά του κράτους, αλλά και κατά οποιουδήποτε ιδιώτη. Λόγω του απόλυτου χαρακτήρα τους, το Σύνταγµα επιβάλλει στο κράτος και σε οποιοδήποτε άτοµο το σεβασµό αυτών των δικαιωµάτων. Ταυτόχρονα, το δικαίωµα της θρησκευτικής ελευθερίας έχει και προστατευτικό χαρακτήρα, ο οποίος αναφέρεται στο κράτος που οφείλει να διασφαλίζει το σεβασµό και την προστασία των διάφορων θρησκειών και της θρησκευτικής ζωής 28. Φορείς του δικαιώµατος της θρησκευτικής ελευθερίας είναι όλα τα φυσικά πρόσωπα, άρα δεν στερούνται του δικαιώµατος αυτού οι αλλοδαποί και ανιθαγενείς 29. Τα νοµικά πρόσωπα δεν µπορεί να είναι φορείς της θρησκευτικής 26 αγτόγλου Π.., Συνταγµατικό ίκαιο, Ατοµικά ικαιώµατα, Τόµος Α, σελ , ηµητρόπουλος Ανδρέας Γ., Συνταγµατικά ικαιώµατα, Ειδικό Μέρος, Παραδόσεις Συνταγµατικού ικαίου, Τόµος ΙΙΙ ΗΜ.Β, σελ όπ.παρ. σελ αγτόγλου Π.., Συνταγµατικό ίκαιο, Ατοµικά ικαιώµατα, Τόµος Α, σελ

12 12 συνείδησης µε την εσωτερική της κατεύθυνση, µπορεί όµως να είναι φορείς της εκδήλωσης των θρησκευτικών πεποιθήσεων 30. Το Σύνταγµα εισάγει όµως και τρεις περιορισµούς σχετικά µε το δικαίωµα της θρησκευτικής ελευθερίας. Κατά πρώτον, σύµφωνα µε το αρθρο 13 παρ. 4 του Συντάγµατος Κανένας δεν µπορεί, εξαιτίας των θρησκευτικών του πεποιθήσεων, να απαλλαγεί από την εκπλήρωση των υποχρεώσεων προς το Κράτος ή να αρνηθεί να συµµορφωθεί προς τους νόµους. Έτσι, παρατηρείται η υπεροχή των υποχρεώσεων έναντι του κράτους και της συµµόρφωσης προς τους νόµους. Κατά δεύτερον, το Σύνταγµα απαγορεύει κάποιες θρησκευτικές εκδηλώσεως. Στο άρθρο 13 παρ. 2 εδ.β του Συντάγµατος ορίζεται ότι Η άσκηση της λατρείας δεν επιτρέπεται να προσβάλλει τη δηµόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη. Ακόµη, στο άρθρο 13 παρ. 2 εδ.γ εισάγεται η απαγόρευση του προσηλυτισµού. Κατά τρίτον, κατά το άρθρο 13 παρ. 3 του Συντάγµατος Οι λειτουργοί όλων των γνωστών θρησκειών υπόκεινται στην ίδια εποπτεία της Πολιτείας και στις ίδιες υποχρεώσεις απέναντι της, όπως και οι λειτουργοί της επικρατούσας θρησκείας 31. Επιπρόσθετα, πρέπει να τονιστεί ότι το κράτος, αφού έχει προβεί στην κατοχύρωση της θρησκευτικής ελευθερίας και ισότητας, οφείλει να εξασφαλίσει τη θρησκευτική ουδετερότητά του. Το κράτος δεν πρέπει να πρόσκειται σε ορισµένη θρησκεία, διότι µε αυτόν τον τρόπο θίγονται τα ατοµικά δικαιώµατα των πιστών των άλλων θρησκειών και κατακρηµνίζεται η ισότητα που αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της δηµοκρατίας 32. Κατά το άρθρο 3 παρ. 1 του Συντάγµατος, επικρατούσα θρησκεία είναι η Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία του Χριστού. εν επιτρέπεται, όµως να θίγεται η θρησκευτική ουδετερότητα του κράτους, επειδή υπάρχει επικρατούσα θρησκεία. Κατά τον Π.. αγτόγλου, στο ελληνικό κράτος επικρατεί µερική θρησκευτική ουδετερότητα 33 και κατά τον ηµήτρη Χριστόπουλο το ελληνικό κράτος θρησκεύεται πολλαπλώς ηµητρόπουλος Ανδρέας Γ., Συνταγµατικά ικαιώµατα, Ειδικό Μέρος, Παραδόσεις Συνταγµατικού ικαίου, Τόµος ΙΙΙ ΗΜ.Β, σελ αγτόγλου Π.., Συνταγµατικό ίκαιο, Ατοµικά ικαιώµατα, Τόµος Α, σελ. 472, 480, Χριστόπουλος ηµήτρης, Νοµικά ζητήµατα θρησκευτικής ετερότητας στην Ελλάδα,σελ αγτόγλου Π.., Συνταγµατικό ίκαιο, Ατοµικά ικαιώµατα, Τόµος Α, σελ Χριστόπουλος ηµήτρης, Νοµικά ζητήµατα θρησκευτικής ετερότητας στην Ελλάδα,σελ. 206

13 13 Εκτός από το ελληνικό Σύνταγµα, η θρησκευτική ελευθερία κατοχυρώνεται στα άρθρα 9 και 14 της Ευρωπαϊκής Σύµβασης των ικαιωµάτων του Ανθρώπου (ΕΣ Α). Στα άρθρα αυτά διασφαλίζεται η ελευθερία συνειδήσεως και θρησκείας και τίθεται απαγόρευση στις διακρίσεις, όσον αφορά τη θρησκεία κατά την απόλαυση των δικαιωµάτων της ΕΣ Α. Επίσης, στο άρθρο 2 παρ. 1 εδ. β του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣ Α ορίζεται η υποχρέωση του κράτους για σεβασµό του δικαιώµατος των γονέων για την παροχή µόρφωσης και εκπαίδευσης σύµφωνα µε τις θρησκευτικές και φιλοσοφικές τους πεποιθήσεις. Η ΕΣ Α κυρώθηκε µε το Ν.. 53/1974. Επιπλέον, στα άρθρα 18, 24, 26, και 27 του ιεθνούς Συµφώνου για τα ατοµικά και πολιτικά δικαιώµατα, που κυρώθηκε µε τον νόµο 2462/1997, προστατεύεται η ελευθερία θρησκευτικής συνείδησης, η ισότητα απέναντι στον νόµο χωρίς διακρίσεις θρησκευτικές, η ύπαρξη θρησκευτικών µειονοτήτων και η ελεύθερη ανάπτυξη της πολιτιστικής και θρησκευτικής τους ζωής 35. Στα άρθρα 2, 18, 21, 26 και 29 της Οικουµενικής ιακήρυξης των ικαιωµάτων του Ανθρώπου (1948), προβλέπεται το δικαίωµα της θρησκευτικής ελευθερίας, όπως και στη ιακήρυξη του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών για την απάλειψη κάθε µορφής µισαλλοδοξίας και διακρίσεων εξαιτίας των θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων. Η θρησκευτική ισότητα εξαίρεται και στο άρθρο 2 παρ. 2 του ιεθνούς Συµφώνου για τα οικονοµικά, κοινωνικά και µορφωτικά ιδρύµατα (Ν. Υόρκη ) που κυρώθηκε µε τον Ν. 1532/85. Η θρησκευτική ελευθερία εξασφαλίζεται και στο άρθρο 1 παρ. 3 του Χάρτη των Ηνωµένων Εθνών της και στη ιακήρυξη των Ηνωµένων Εθνών της Το άρθρο 5 παρ. 4 του Ν. 1851/89 προστατεύει την ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης και την άσκηση των θρησκευτικών καθηκόντων των ηµεδαπών και αλλοδαπών κρατουµένων. Η προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας των θρησκευτικών µειονοτήτων διασφαλίστηκε µε τη συνθήκη των Σεβρών της 28.7/ που κυρώθηκε µε το Ν.. της 29.9/ Ύστερα από τη σύντοµη ανάπτυξη του δικαιώµατος της ελευθερίας θρησκευτικής συνείδησης, παρατηρείται η διασύνδεση του µε το ζήτηµα της καύσης των νεκρών. Το δικαίωµα στην αποτέφρωση αποτελεί περιεχόµενο του δικαιώµατος 35 Κώδικας Νοµικού Βήµατος, Τόµος 45, σελ Τρωιάνος Σπύρος Ν.-Πούλης Γεώργιος Α., Εκκλησιαστικό ίκαιο, 2 η έκδοση, σελ. 74, 81

14 14 θρησκευτικής ελευθερίας, καθώς η αποτέφρωση συµπεριλαµβάνεται στις θρησκευτικές πεποιθήσεις κάποιων ατόµων. Η µη καθιέρωση του δικαιώµατος αυτού αποτελεί κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωµάτων, όσων ατόµων οι θρησκευτικές πεποιθήσεις επιτρέπουν την καύση των νεκρών. Αυτό προκύπτει από το γεγονός, ότι κατ αυτόν τον τρόπο παραµερίζεται η θρησκευτική ισότητα και η θρησκευτική ελευθερία των θρησκευτικών µειονοτήτων που υποστηρίζουν την καύση. Την άποψη αυτή εκφράζει και ο Ιωάννης Μ. Κονιδάρης η καθιέρωση της καύσεως των νεκρών στη χώρα µας... είναι τελικώς ένα ζήτηµα θρησκευτικής ελευθερίας. Ακριβώς διότι, εάν θέλουµε να έχουµε πραγµατική θρησκευτική ελευθερία, δεν µπορεί παρά να παρέχεται σε όποιον το επιθυµεί ή / και του το επιτρέπουν οι θρησκευτικές του πεποιθήσεις, η δυνατότητα να επιλέξει ως τρόπο εξαφανίσεως του σώµατος του την καύση 37. Αντίθετη άποψη υποστηρίζει ο Αναστάσιος Μαρίνος, αντιπρόεδρος του Συµβουλίου της Επικρατείας, ο οποίος θεωρεί ότι η καύση των νεκρών δεν αντίκειται στον ποινικό νόµο και ούτε απαγορεύεται από κάποια άλλη διάταξη. Γι αυτόν το λόγο, διατείνεται ότι δεν υφίσταται αναγκαιότητα νοµοθετικής καθιέρωσης της καύσης. Υπογραµµίζει ότι στα σηµερινά δηµοκρατικά κράτη, ο πολίτης έχει τη δυνατότητα να προβαίνει σε οτιδήποτε του παραχωρεί ο νόµος το δικαίωµα, αλλά και να προβαίνει εξίσου σε οτιδήποτε δεν απαγορεύεται ρητά από αυτόν 38. Ωστόσο, και οι δύο προαναφερθέντες συγκλίνουν στο ότι η καύση των νεκρών δεν δύναται να καταστεί υποχρεωτική για όλους. Ο Ι. Κονιδάρης διατυπώνει, ότι η καύση θα πρέπει να κατοχυρωθεί ως εναλλακτικός τρόπος εξαφάνισης του νεκρού ανθρώπινου σώµατος µε αυτόν του ενταφιασµού 39. Ο Αναστάσιος Μαρίνος ισχυρίζεται ότι όποιος επιθυµεί µπορεί να συµπεριλάβει στη διαθήκη του την 37 άρθρο Καύση νεκρών και κράτος δικαίου, του Ι. Μ. Κονιδάρη, 18 εκεµβρίου 2005, Εφηµερίδα Το Βήµα 38 Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, Συνοδική Επιτροπή ογµατικών και Νοµοκανονικών ζητηµάτων Ταφή ή καύση των νεκρών, Πρακτικά Ηµερίδος Η καύση των Νεκρών, σελ άρθρο Καύση νεκρών και κράτος δικαίου, του Ι.Μ.Κονιδάρη, 18 εκεµβρίου 2005, Εφηµερίδα Το Βήµα

15 15 προτίµηση του στην καύση και ότι η επιθυµία του αυτή θα πρέπει να γίνει αποδεκτή από την Πολιτεία 40. Ηδη από το 1997 έχει συσταθεί Επιτροπή για τη θεσµοθέτηση του ικαιώµατος της Αποτέφρωσης, η οποία έχει ως σκοπό την προώθηση στο Κοινοβούλιο ενός νόµου που να επιτρέπει τη δηµιουργία ενός κέντρου αποτέφρωσης στην Ελλάδα 41. Γενικός γραµµατέας αυτής της Επιτροπής είναι ο Αντώνης Αλακιώτης, ο οποίος θεωρεί την καύση ως αίτηµα των καιρών. Επίσης, υπάρχει και ο Σύλλογος Φίλων Αποτέφρωσης, ο οποίος αριθµεί µέλη µε πρόεδρο την Χαρά Χαλκιά 42. ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ Μέχρι πρότινος δεν υπήρχε νοµοθετική πρόβλεψη για την αποτέφρωση. Στον νόµο 445/1968 Περί Νεκροταφείων και ενταφιασµού των νεκρών και στον νόµο 582/1968 Περί δηµοτικών και κοινοτικών κοιµητηρίων γινόταν αποκλειστική αναφορά στη µέθοδο του ενταφιασµού των νεκρών. Συγκεκριµένα στο άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 445/1968 ορίζεται ότι ο ενταφιασµός των νεκρών διενεργείται µόνο στα νεκροταφεία και ότι απαγορεύεται απόλυτα η ταφή εκτός των νεκροταφείων. Εποµένως, δεν παρεχόταν η δυνατότητα της αποτέφρωσης καθώς δεν υπήρχε νοµοθετικό έρεισµα το οποίο να δίνει την ευκαιρία στην ιδιωτική βούληση να ενεργήσει κατά τρόπο διαφορετικό. Την 1 Μαρτίου 2006 υπερψηφίστηκε στη Βουλή η τροπολογία που είχε κατατεθεί από δέκα βουλευτές της Ν, του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ και επιτρέπει την καύση των νεκρών. Παρ όλα αυτά, η αποτέφρωση δεν επιτρέπεται για όλους, αλλά για όσους οι θρησκευτικές πεποιθήσεις επέτρεπαν την µετά θάνατον αποτέφρωση 43. Το κείµενο της τροπολογίας που δηµοσιεύτηκε στις 15 Μαρτίου Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, Συνοδική Επιτροπή ογµατικών και Νοµοκανονικών ζητηµάτων Ταφή ή καύση των νεκρών, Πρακτικά Ηµερίδος Η καύση των Νεκρών, σελ άρθρο Στον άλλο κόσµο...πώς θα πας;, της Ελευθερίας Κόλλια, 5 Μαρτίου 2006, Εφηµερίδα Το Βήµα 43 όπ. παρ.

16 16 στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως στο πρώτο τεύχος, στον αριθµό φύλλου 57, διατυπώνεται στο άρθρο 35 ως εξής 44 : 1. Επιτρέπεται η αποτέφρωση νεκρών, ηµεδαπών ή αλλοδαπών, των οποίων οι θρησκευτικές πεποιθήσεις επέτρεπαν τη µετά θάνατον αποτέφρωση. 2. Προϋπόθεση για την αποτέφρωση είναι η προηγούµενη ρητή, χωρίς όρο ή αίρεση, δήλωση του θανόντος για τη σχετική επιθυµία του ή η αντίστοιχη δήλωση των συγγενών του, εξ αίµατος ή εξ αγχιστείας, έως και τον τέταρτο βαθµό, κατά σειρά τάξεως. Σε περίπτωση διαφωνίας µεταξύ συγγενών που βρίσκονται στην ίδια τάξη, η σχετική απόφαση λαµβάνεται από τον Εισαγγελέα, στην περιφέρεια του οποίου φυλάσσεται ο νεκρός. Προκειµένου για ανήλικα τέκνα, η δήλωση γίνεται και από τους δυο γονείς ή από εκείνον που ασκεί τη γονική µέριµνα κατά τα άρθρα 1510 επ. του Αστικού Κώδικα. 3. Η άδεια αποτέφρωσης χορηγείται από το ήµο ή την Κοινότητα, όπου λειτουργεί το Κέντρο, στο οποίο γίνεται η αποτέφρωση. 4. Με προεδρικό διάταγµα, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση των Υπουργών Εσωτερικών, ηµόσιας ιοίκησης και Αποκέντρωσης, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και ηµοσίων Έργων και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, καθορίζονται οι χώροι δηµιουργίας Κέντρων Αποτέφρωσης Νεκρών, οι όροι και ο έλεγχος λειτουργίας τους, καθώς και οι ειδικότερες προϋποθέσεις αποτέφρωσης. Για τον καθορισµό των χώρων αποτέφρωσης νεκρών απαιτείται γνώµη του οικείου ήµου ή Κοινότητας. Με κοινή απόφαση των ανωτέρω Υπουργών ρυθµίζονται ειδικότερα σχετικά ζητήµατα, καθώς και ζητήµατα µε χαρακτήρα τεχνικό ή λεπτοµερειακό. Στο κείµενο της ρύθµισης αυτής παρατηρείται, όµως µια αντίφαση όπως διαπιστώνει ορθά ο Ι. Κονιδάρης. Στην πρώτη παράγραφο του άρθρου ορίζεται ότι η αποτέφρωση επιτρέπεται για τους ηµεδαπούς ή αλλοδαπούς των οποίων οι θρησκευτικές πεποιθήσεις επέτρεπαν τη µετά θάνατον αποτέφρωση. Στη δεύτερη παράγραφο ορίζεται ότι προϋπόθεση για την καύση αποτελεί η δήλωση του θανόντος 44

17 17 ή των συγγενών του στην οποία εκφράζεται η επιθυµία του αυτή. Έτσι, ανακύπτει µια ασυνέπεια στη ρύθµιση, στην περίπτωση που κάποιος εκφράσει την επιθυµία του να αποτεφρωθεί, η θρησκεία όµως της οποίας είναι µέλος, να µην του το επιτρέπει. Παράλληλα, προκύπτουν προβλήµατα για τους υπεύθυνους των κέντρων αποτέφρωσης καθώς δεν θα βρίσκονται σε θέση να γνωρίζουν αν ο αποθανών ανήκε σε θρήσκευµα που επιτρέπει την αποτέφρωση 45. Για τους ανωτέρω λόγους, όπως επισηµαίνει ο Ι. Κονιδάρης, θα πρέπει η ρύθµιση που αφορά την αποτέφρωση να αποσυνδεθεί από τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του θανόντος και να επιτραπεί η καύση για όλους ανεξαιρέτως. Η Πολιτεία οφείλει να παράσχει αυτό το δικαίωµα σε όλους τους πολίτες ανεξαρτήτως θρησκευτικού φρονήµατος. Βέβαια, η κάθε θρησκεία µπορεί να επιβάλλει τα δικά της µέτρα σε όσους από τους πιστούς της επιλέγουν τη µέθοδο της καύσης. Αυτή η στάση όµως δεν θα πρέπει να επηρεάζει το κράτος, που πρέπει να δίνει τη δυνατότητα σε όλους τους πολίτες του που το επιθυµούν να έχουν το δικαίωµα να αποτεφρωθούν 46. ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΣ Στο άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγµατος κατοχυρώνεται η ελευθερία ανάπτυξης της προσωπικότητας. Σύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου αυτού Καθένας έχει δικαίωµα να αναπτύσσει ελεύθερα την προσωπικότητά του και να συµµετέχει στην κοινωνική, οικονοµική και πολιτική ζωή της χώρας, εφόσον δεν προσβάλλει τα δικαιώµατα των άλλων και δεν παραβιάζει το Σύνταγµα ή τα χρηστά ήθη. Με τον όρο προσωπικότητα εκφράζεται η ιδιότητα του ανθρώπου ως προσώπου, ως έλλογου δηλαδή και εξατοµικευµένου όντος 47. Το άρθρο αυτό παρέχει στο άτοµο το δικαίωµα αυτοπροσδιορισµού ή αυτοδιάθεσης µε το οποίο µπορεί να προσδιορίζει µόνο του την προσωπικότητά του και να προβαίνει στις δικές του επιλογές. Ωστόσο, δίνεται το δικαίωµα στο άτοµο να 45 άρθρο Στον άλλο κόσµο...πώς θα πας;, της Ελευθερίας Κόλλια, 5 Μαρτίου 2006, Εφηµερίδα Το Βήµα 46 όπ.παρ. 47 αγτόγλου Π.., Συνταγµατικό ίκαιο, Ατοµικά ικαιώµατα, Τόµος Β, σελ. 1333

18 18 προσδιορίζει ελεύθερα τις ενέργειες που αφορούν τον εαυτό του και όχι η δυνατότητα να επεµβαίνει και να καθορίζει τη σφαίρα των άλλων ατόµων. Το δικαίωµα ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας έχει καθολικό χαρακτήρα, καθώς αφορά οποιαδήποτε πτυχή της ανθρώπινης ζωής 48. Φορείς του δικαιώµατος αυτού είναι όλα τα φυσικά πρόσωπα συµπεριλαµβανοµένων των αλλοδαπών και ανιθαγενών. Επίσης, υποκείµενο του δικαιώµατος µπορεί να είναι και τα νοµικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου 49. Σύµφωνα µε το άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγµατος, το δικαίωµα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας περιορίζεται τριπλά, καθώς ο φορέας του δεν πρέπει να προσβάλλει τα δικαιώµατα των άλλων και να παραβιάζει το Σύνταγµα ή τα χρηστά ήθη. Στο σηµείο αυτό, η έρευνα θα επικεντρωθεί στην έννοια των χρηστών ηθών, διότι υπάρχει διαφωνία στην νοµολογία και στη θεωρία, για το αν η καύση των νεκρών αντίκειται στα χρηστά ήθη. Χρηστά ήθη είναι οι κρατούσες αντιλήψεις του µέσου χρηστού και δίκαιου ανθρώπου ως προς το ποια συµπεριφορά είναι η πρέπουσα (η ανταποκρινόµενη στις επιταγές της κοινωνικής ηθικής ). Τα χρηστά ήθη αποτελούν µια ευµετάβολη έννοια καθώς το περιεχόµενό τους, δηλαδή η κοινωνική ηθική, υπόκειται σε µεταβολές 50. Η νοµολογία έκρινε δυο υποθέσεις για την ίδρυση σωµατείων που ανάµεσα στους σκοπούς τους, ήταν η κατοχύρωση της αποτέφρωσης. Η πρώτη υπόθεση σχετιζόταν µε την ίδρυση του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Αθηνών ο εσµός, ένας από τους σκοπούς του οποίου ήταν η καθιέρωση της αποτέφρωσης. Το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι ο σκοπός του σωµατείου αντιτίθεται εντόνως προς τη δηµοσίαν τάξιν, διότι απηχεί αντιλήψεις, αι οποίαι δύνανται να προκαλέσουν αναταραχήν εις τον κρατούντα εν τη χώρα βιοτικόν ρυθµόν. Εποµένως, µε την απόφαση του ΠΠρΑθ 4314/1984, ο σκοπός του σωµατείου και το καταστατικό του θεωρήθηκαν παράνοµα και απορρίφθηκε η αίτηση για ίδρυση του σωµατείου ηµητρόπουλος Ανδρέας Γ., Συνταγµατικά ικαιώµατα, Ειδικό Μέρος, Παραδόσεις Συνταγµατικού ικαίου, Τόµος ΙΙΙ ΗΜ.Β, σελ αγτόγλου Π.., Συνταγµατικό ίκαιο, Ατοµικά ικαιώµατα, Τόµος B, σελ Σπυριδάκη Ι. Σ., Εισηγήσεις Αστικού ικαίου, Γ Έκδοση,σελ Κώδικας Νοµικού Βήµατος, τόµος 37, σελ. 262

19 19 Η δεύτερη υπόθεση είχε ως αντικείµενο την ίδρυση του Συνδέσµου φίλων αποτέφρωσης και κρίθηκε µε την απόφαση του ΠΠρΑθ 1819/1986. Το δικαστήριο ανέπτυξε στην απόφαση του τον ορισµό της δηµόσιας τάξης, τονίζοντας ότι εκφράζει το σύνολο πρωταρχικής και θεµελιώδους σηµασίας αρχών και αντιλήψεων ηθικού, πολιτικού, κοινωνικού ή οικονοµικού χαρακτήρα, οι οποίες διέπουν την ζωήν στην Ελλάδα σε ωρισµένο χρόνο. Έπειτα, διατύπωσε σε σχετική του αναφορά στο άρθρο 3 του Συντάγµατος, ότι σύµφωνα µε τις αντιλήψεις της ορθοδοξίας, που είναι η επικρατούσα θρησκεία στην Ελλάδα, η καύση των νεκρών δεν επιτρέπεται, σε αντίθεση µε τον ενταφιασµό. Έτσι, το δικαστήριο απέρριψε την αίτηση για αναγνώριση του σωµατείου, επειδή ο σκοπός του, που αφορούσε την καθιέρωση της αποτέφρωσης για όσους το επιθυµούσαν, θεωρήθηκε παράνοµος, διότι αντίκειται στις αντιλήψεις περί ηθικής και στους κανόνες ηµοσίας Τάξης. Ωστόσο, δεν είναι ορθή αυτή η προσέγγιση, όπως κρίνει ο Αναστάσιος Μαρίνος, γιατί µε αυτόν τον τρόπο είναι σαν να ταυτίζονται οι αντιλήψεις περί ηθικής και η δηµόσια τάξη µε τις αντιλήψεις ης Εκκλησίας. Εποµένως, δίνεται η εντύπωση πως ό,τι είναι αντίθετο προς τις αρχές της Εκκλησίας αντιτίθεται στη δηµόσια τάξη και στην ηθική 52. Έπειτα, όµως διαφοροποιήθηκε η στάση της νοµολογίας απέναντι σε παραπλήσια υπόθεση η οποία αφορούσε στην αναγνώριση σωµατείου που είχε ως σκοπό την καθιέρωση της καύσης των νεκρών και τη δηµιουργία του θεσµικού πλαισίου και των κατάλληλων χώρων και µέσων για την αποτέφρωση. Σ αυτήν την υπόθεση το δικαστήριο έκρινε µε απόφαση του ( Εφ. Αθ. 1702/ 1988) ότι ο σκοπός του σωµατείου είναι σύννοµος, χωρίς να αντιτίθεται ειδικότερα στη δηµόσια τάξη ή στα χρηστά ήθη. Έτσι, έγινε δεκτή η αίτηση για αναγνώριση του Πανελλήνιου Συλλόγου υποστηρικτών αποτέφρωσης του νεκρού. Στη συγκεκριµένη υπόθεση οριζόταν ότι σκοπός του σωµατείου όπως διατυπωνόταν στο καταστατικό του ήταν η προώθηση του σεβασµού της συνταγµατικά κατοχυρωµένης αρχής της ελευθερίας της προσωπικότητας ζώντος και αποθανόντος (;) προκειµένου να γίνεται αντικειµενικά σεβαστή η εκφρασµένη στη ζωή επιθυµία οιουδήποτε πολίτη να καίγεται η σορός του µετά το θάνατό του αντί της υποχρεωτικής σήµερα ταφής, χωρίς να αποκλείεται η τέλεση της καθιερωµένης 52 Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, Συνοδική Επιτροπή ογµατικών και Νοµοκανονικών ζητηµάτων Ταφή ή καύση των νεκρών, Πρακτικά Ηµερίδος Η καύση των Νεκρών, σελ. 45

20 20 νεκρώσιµης ακολουθίας, ανεξάρτητα από τη σηµερινή θέση της Εκκλησίας που είναι απόλυτα σεβαστή και χωρίς αυτό να προσβάλλει τη δηµόσια και την ηθική τάξη 53. Έτσι, παρατηρείται ότι τελικά το δικαίωµα στην αποτέφρωση αποτελεί έκφανση του δικαιώµατος της προσωπικότητας και ότι δεν αντίκειται στη δηµόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη, όπως έκρινε και το δικαστήριο µε την απόφαση του. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΗ ΕΙΑ Πολλοί συγγραφείς θίγουν το θέµα της πολιτικής ή κοσµικής κηδείας, η οποία προβλέπεται στη νοµοθεσία κάποιων κρατών. Θεωρούν ότι η πολιτική κηδεία πρέπει να προβλεφθεί ως δυνητικός τρόπος αποχαιρετισµού των νεκρών. Κάποια άτοµα, είτε επειδή δεν πρεσβεύουν κάποιο θρησκευτικό δόγµα, είτε διότι η Εκκλησία δεν τους επιτρέπει την τέλεση θρησκευτικής κηδείας ή απλά για λόγους συνείδησης, επιθυµούν την τέλεση της πολιτικής κηδείας 54. Κατά την πολιτική κηδεία οι οικείοι του νεκρού τον αποχαιρετούν, σύµφωνα µε την έκφραση της επιθυµίας του αποθανόντος ή των συγγενών του, µε µουσική ή µε απαγγελία ποιηµάτων ή εκφώνηση λόγων ή µε παρεµφερείς τρόπους. Αυτή η τελετή µπορεί να διεξαχθεί στον χώρο του κοιµητηρίου ή σε κάποιον άλλο δηµόσιο ή ιδιωτικό χώρο 55. Σύµφωνα µε τη θέση του ηµήτρη Χριστόπουλου, πρέπει να προβλεφθεί σε κάποια νοµοθετική ρύθµιση το συγκεκριµένο ζήτηµα, καθώς θεωρεί ότι πρόκειται για ανθρώπινο δικαίωµα 56. Ο Ι. Μ. Κονιδάρης υποστηρίζει ότι δεν απαιτείται να εισαχθεί από την Πολιτεία κάποια ειδική νοµοθετική ρύθµιση. Υπογραµµίζει ότι στο παρελθόν είχαν διεξαχθεί παραπλήσιοι τρόποι αποχαιρετισµού των νεκρών στις οποίες δεν είχε λάβει χώρα ιερολογία, συγκεκριµένα στις περιπτώσεις του Λ. Αυδή και του Χ. Φλωράκη. Πράγµατι, η κοσµική κηδεία αποτελεί έκφανση του δικαιώµατος της προσωπικότητας και του δικαιώµατος θρησκευτικής ελευθερίας. Εξάλλου, αποτελεί 53 Κώδικας Νοµικού Βήµατος, τόµος 37, σελ άρθρο Καύση νεκρών και κράτος δικαίου, του Ι.Μ.Κονιδάρη, 18 εκεµβρίου 2005, Εφηµερίδα Το Βήµα 55 όπ.παρ. 56 Χριστόπουλος ηµήτρης, Νοµικά ζητήµατα θρησκευτικής ετερότητας στην Ελλάδα, σελ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιµέλεια εργασίας: Πολίτης Σπύρος Εmail: ιδάσκων: ηµητρόπουλος Ανδρέας ΙΑΓΡΑΜΜΑ. 2.Σχολιασµός απόφασης

ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιµέλεια εργασίας: Πολίτης Σπύρος Εmail: ιδάσκων: ηµητρόπουλος Ανδρέας ΙΑΓΡΑΜΜΑ. 2.Σχολιασµός απόφασης ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η περιορισµένη εφαρµογή του δικαιώµατος της θρησκευτικής ελευθερίας στα πλαίσια της πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης. (υπόθεση αλλόθρησκου δασκάλου). Επιµέλεια εργασίας: Πολίτης Σπύρος Εmail: s_polites@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4. Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.2000 Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χειριστής: Γιώργος Καµίνης

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1279-1/ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 4 /2015

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1279-1/ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 4 /2015 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 06-08-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1279-1/06-08-2015 ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ 4 /2015 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε, µετά από πρόσκληση του Προέδρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 5 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η εφαρµογή του δικαιώµατος της επικοινωνίας στον οικογενειακό χώρο» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πηνελόπη Παναγιωτοπούλου. Καθηγητής: Ανδρέας Γ. ηµητρόπουλος

Πηνελόπη Παναγιωτοπούλου. Καθηγητής: Ανδρέας Γ. ηµητρόπουλος ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Πηνελόπη Παναγιωτοπούλου Καθηγητής: Ανδρέας Γ. ηµητρόπουλος Β Εξάµηνο 2006 ΠΙΝΑΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις

ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις ΣΤΑΥΡΟΥ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ Συμβούλου του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Στη σκιά του ζητήματος των ταυτοτήτων, το πρόβλημα της αναγραφής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 3 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 3 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 3 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Έξοδα κηδείας αποτέφρωση διάθεση του σώµατος µετά θάνατον ελεύθερη ανάπτυξη προσωπικότητας άρθρο 5 παρ. 1 Σ άρθρο 32 Α.Ν.

Έξοδα κηδείας αποτέφρωση διάθεση του σώµατος µετά θάνατον ελεύθερη ανάπτυξη προσωπικότητας άρθρο 5 παρ. 1 Σ άρθρο 32 Α.Ν. ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ: ****/2003 Καταβολή από το ΙΚΑ εξόδων κηδείας που ολοκληρώνεται µε αποτέφρωση Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Μαρία Μητροσύλη Ειδική Επιστήµονας: Κωνσταντίνα Πρεβεζάνου Λέξεις-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η :

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΗΜΟΣΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου.

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 25/06/2002 ΑΠ: 1143Α Ταχ. /νση: ΟΜΗΡΟΥ 8 105 64 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 33.52.604-605 FAX: 33.52.617 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 Η Αρχή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών.

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Ορισμός του παιδιού Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Άρθρο 1 Απαγόρευση διακρίσεων Κάθε παιδί πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς διακρίσεις λόγω χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, άποψης, χώρας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Μάθημα : Συνταγματικό Δίκαιο Διδάσκων : Ανδρέας Δημητρόπουλος Επιμέλεια Εργασίας : Διονυσία Ραδινού Άρθρο 13 του Συντάγματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η : ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

Στρατιωτικό προσωπικό και Ανθρώπινα Δικαιώματα. Πρόσφατες Εξελίξεις στην Ελλάδα

Στρατιωτικό προσωπικό και Ανθρώπινα Δικαιώματα. Πρόσφατες Εξελίξεις στην Ελλάδα Στρατιωτικό προσωπικό και Ανθρώπινα Δικαιώματα Πρόσφατες Εξελίξεις στην Ελλάδα Τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι εννοιολογικά αδιαίρετα και ορίζουν το κοινωνικό δικαίωμα της ανθρώπινης ύπαρξης. Πράγματι, η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 21 ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ... 37

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 21 ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ... 37 Περιεχόμενα 11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 21 ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ... 37 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Σκοπός και αντικείμενο της εργασίας... 43 2. Ο Άρειος Πάγος...

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Καθηγητής : Ανδρέας Γ. Δημητρόπουλος «ΚΑΥΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ» «CREMATION» Γεωργία

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ 05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ Η αρχή της ισότητας είναι άρρηκτα συνυφασµένη µε την πολιτική και την ατοµική ελευθερία, στις οποίες θεµελιώνεται η έννοια της ηµοκρατίας. Σε όλα τα δηµοκρατικά

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 06-08-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/953-2/06-08-2015 Α Π Ο Φ Α Σ Η 94/2015

Αθήνα, 06-08-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/953-2/06-08-2015 Α Π Ο Φ Α Σ Η 94/2015 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 06-08-2015 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/953-2/06-08-2015 Α Π Ο Φ Α Σ Η 94/2015 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε, µετά από πρόσκληση του

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Σχολιασµός της υπ αριθµ.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Καθορίζοντας το γενικό περιεχόµενο ενός δικαιώµατος, µε διατάξεις δικαίου στο πλαίσιο γενικής σχέσης, προσδιορίζονται τα ανώτατα όρια άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Ι ΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ ΡΕΑΣ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙ ΩΝ Η ΚΑΥΣΗ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Επιµέλεια: Μαγγιώρου

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΚΥΚΛΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ «ΟΡΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΩΝ» Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Επιμέλεια έκθεσης: Ανδριανή Παπαδοπούλου, Γρηγόρης Τσιούκας Ιούλιος 2008 ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Ένα ερµηνευτικό παράδειγµα από το Σύνταγµα» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Ένα ερµηνευτικό παράδειγµα από το Σύνταγµα» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν.3094/2003 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, αρ. 4 παρ.6] Βραβεία και υποτροφίες Ι.Κ.Υ. σε αλλοδαπούς φοιτητές Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας Αθήνα, 12.05.2010 Α.Π.: 10100/08/2.3 Χειριστής: Λάμπρος Μπαλτσιώτης Τηλ.: 210-7289709 Φαξ: 210-7289643 Διεύθυνση Ιθαγένειας Τμήμα Α Υπουργείο Εσωτερικών Σταδίου 31 ΑΘΗΝΑ Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Στόχοι Οι μαθητές να: αναφέρουν και επεξηγούν ανάγκες που ικανοποιούνται μέσα από το γάμο. δικαιολογούν τη σημασία που έχει ο γάμος ως κοινωνικός

Διαβάστε περισσότερα

1 Άρθρο µόνο, παρ.3 του Π 529/1989: «Ο αριθµός των αλλοδαπών µαθητών που εγγράφονται σε κάθε σχολική

1 Άρθρο µόνο, παρ.3 του Π 529/1989: «Ο αριθµός των αλλοδαπών µαθητών που εγγράφονται σε κάθε σχολική Αθήνα, 16.9.2005 Αρ.Πρωτ 14350.01/2005, 14352.01/2005 Χειριστές: Μίλτος Παύλου 210.7289718 Ματίνα Πούλου 210.7289697 Προς κύριο Κωνσταντίνο Ράµµα, Ειδικό Γραµµατέα Θεµάτων Σπουδών, Επιµόρφωσης και Καινοτοµιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1999 2004 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 28 Αυγούστου 2002 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά µε την αναφορά του αιδεσιµότατου Owen για τις διακρίσεις που υφίστανται ιερείς στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις»

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ. Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΗΚΗ Στο σ/ν «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» Θέµα: Τροποποίηση άρθρου 200 Α Κώδικα Ποινικής ικονοµίας Α. Αιτιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΘΗΝΑ 1999 Υπεύθυνος Οµάδας Αλέξανδρος Καριώτογλου, ρ. Θεολογίας Οµάδα Σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. ανθρώπου, κατ άρθρο 2 παρ.1 Συντάγματος, αλλά κατοχυρώνεται και ρητά στο άρθρο 14 παρ.1 Σ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. ανθρώπου, κατ άρθρο 2 παρ.1 Συντάγματος, αλλά κατοχυρώνεται και ρητά στο άρθρο 14 παρ.1 Σ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η θρησκευτική ελευθερία αποτελεί ατομικό δικαίωμα, το οποίο αφορά στο ενδιάθετο φρόνημα του ατόμου αναφορικά με το θείο και στην δυνατότητά του να το διαμορφώνει και να το εκδηλώνει κατά οποιονδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 11 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Διάγραμμα Περιεχομένων ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Εισαγωγικά...23 Ι. Θρησκευτική Ελευθερία...25 Α. Γενικά...25 Β. Ελευθερία της θρησκευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 6 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 6 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 6 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

=========================

========================= ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΝΟΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ /ΝΣΗ /ΚΟΥ-ΟΙΚΟΝ/ΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΣΤ. ΣΥΛΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Π Ρ Α Κ Τ Ι Κ Ο 39 ο έτους 2015 ========================= Οικονοµικής Επιτροπής ήµου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέµα: Η Α ΥΝΑΜΙΑ ΠΡΟΣΚΟΜΙΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΗΛΩΣΕΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΩΣ ΛΟΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ. Άρθρο 78 Σωµατείο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ. Άρθρο 78 Σωµατείο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ [ ] Άρθρο 78 Σωµατείο Ένωση προσώπων που επιδιώκει σκοπό µη κερδοσκοπικό αποκτά προσωπικότητα όταν εγγραφεί σε ειδικό δηµόσιο βιβλίο (σωµατείο) που τηρείται στο πρωτοδικείο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 10 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 10 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1999 2004 Επιτροπή Περιφερειακής Πολιτικής, Μεταφορών και Τουρισµού ΠΡΟΣΩΡΙΝΟ 10 Ιουλίου 2001 ΣΧΕ ΙΟ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Περιφερειακής Πολιτικής, Μεταφορών και Τουρισµού προς

Διαβάστε περισσότερα

Συνηµµένο και Παραρτήµατα

Συνηµµένο και Παραρτήµατα Συνηµµένο και Παραρτήµατα Α. Το παράπονο αυτό, καταγγελία, στρέφεται εναντίον νοµοθετικής πράξης της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής ηµοκρατίας, η οποία παραβιάζει ή και δεν συνάδει µε το γράµµα,

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ.

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΟΜΑΔΑ Α PROJECT 3 Οι Γυναίκες Στον Ισλάμ Και Στον Χριστιανισμό ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/4603-1/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 135/2014

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/4603-1/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 135/2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 30-09-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/4603-1/30-09-2014 Α Π Ο Φ Α Σ Η 135/2014 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

28/5/2010 Αριθµ. Πρωτ.: ***/2009 Ειδ. Επιστήµονας : Μ. Μπλιάτη

28/5/2010 Αριθµ. Πρωτ.: ***/2009 Ειδ. Επιστήµονας : Μ. Μπλιάτη 28/5/2010 Αριθµ. Πρωτ.: ***/2009 Ειδ. Επιστήµονας : Μ. Μπλιάτη Κύριο Μιχάλη Κοντογιάννη Ειδικό Γραµµατέα Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης Υπουργείο Παιδείας, ια Βίου Μάθησης και Θρησκευµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΝ Προοίµιο Στρασβούργο 24.01.2002 Τα Κράτη Μέλη του Συµβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σχέδιο Μαθήµατος Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σκοπιµότητα Πρόσφυγας δεν είναι απλώς κάθε ξένος που ζητά να µείνει στη χώρα µας, αλλά ένας από τους πιο ευάλωτους,

Διαβάστε περισσότερα

Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής»

Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής» Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής» Οι γενικές πληροφορίες του διαγωνισμού. Η Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας, (Δ.Σ.Ο.)

Διαβάστε περισσότερα

1. Συνιστάται Εθνική Επιτροπή για τα δικαιώµατα του ανθρώπου. η οποία υπάγεται στον Πρωθυπουργό.

1. Συνιστάται Εθνική Επιτροπή για τα δικαιώµατα του ανθρώπου. η οποία υπάγεται στον Πρωθυπουργό. Νόµος 2667/1998 Εθνική επιτροπή δικαιωµάτων του ανθρώπου Άρθρο 1: Σύσταση και αποστολή ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α' ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ 1. Συνιστάται Εθνική Επιτροπή για τα δικαιώµατα του ανθρώπου.

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝΔΡΕΑΣ Γ. ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΟΙΤΗΤΗ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΑΠΕΛΙΩΤΗΣ ΟΝΟΜΑ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Με το παρόν σας υποβάλουµε τις παρατηρήσεις της ΑΠ ΠΧ επί του σχεδίου κανονισµού της Α ΑΕ σχετικά µε τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών.

Με το παρόν σας υποβάλουµε τις παρατηρήσεις της ΑΠ ΠΧ επί του σχεδίου κανονισµού της Α ΑΕ σχετικά µε τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών. ιεύθυνση Γραµµατείας Αθήνα, 17.05.2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3409 Προς Αρχή ιασφάλισης Απορρήτου των Επικοινωνιών (Α ΑΕ) Ιερού Λόχου 3, Μαρούσι 151 24, Αθήνα Email: kanonismos@adae.gr. ΘΕΜΑ: Παρατηρήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση Διοικητικό Δίκαιο Ι Διοικητικό Δίκαιο: Κομμάτι δικαίου που μας συνοδεύει από τη γέννηση μέχρι το θάνατο μας. Είναι αδύνατον να μην βρεθούμε μέσα σε έννομες σχέσεις διοικητικού δικαίου. Μαθητική σχέση έννομη

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 365/82 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1355/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17ης Δεκεμβρίου 2014 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 391/2009 σχετικά με την έγκριση ορισμένων κωδίκων και συναφών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ:

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ: ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ: 2009-2010 ΘΕΜΑ: «Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΦΥΤΡΟΥ ΛΥΔΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Πρόλογος 2. Ο Κανονισμός της βουλής 3. Η αρχή της αυτονομίας 4. Περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 21.12.2011 COM(2011) 915 τελικό 2011/0450 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά µε τη δήλωση αποδοχής από τα κράτη µέλη, προς το συµφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, «συναχθέντες επί τω αυτώ» φιλοξενούμεθα σε τούτο

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων.

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων. ΘεμελειώδειςΑρχές ΘέσειςτηςΕκκλησίαςτηςΕλλάδος γιατηνπροστασίατωνπροσφύγων. Η Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία δείχνει μια ιδιαίτερη ευαισθησία απέναντι στον ξένο. Άλλωστε και ο Ιδρυτής Της, ο Κύριος Ημων

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΜΑ ΘΕΣΜΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΣΤΙΣ

ΖΗΤΗΜΑ ΘΕΣΜΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΣΤΙΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟY ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΝ ΡΕΑΣ Γ. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΖΗΤΗΜΑ ΘΕΣΜΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΑ- ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΝΟΜΟΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΜΥΝΑΣ I ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΑ- ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΝΟΜΟΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΜΥΝΑΣ I ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΑ- ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΝΟΜΟΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΜΥΝΑΣ I ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 1. Ο περί της Εθνικής Φρουράς 2006. (Πρόταση νόμου του κ. Νεόφυτου Κωνσταντίνου, βουλευτή εκλογικής περιφέρειας Λευκωσίας)

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Ικανότητα δικαίου έχει κάθε πρόσωπο, φυσικό και νομικό. Η φράση αυτή σημαίνει ότι όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα

Διαβάστε περισσότερα

38η ιδακτική Ενότητα ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΣΧΕΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις

38η ιδακτική Ενότητα ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΣΧΕΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις 38η ιδακτική Ενότητα ΥΓΓΕΝΕΙΑ ΧΕΕΙ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ Παρατηρήσεις, χόλια, Επεξηγήσεις 1. υγγένεια το σηµείο αυτό χρήσιµο είναι ο µαθητής να γνωρίζει τους λόγους για τους οποίους είναι σηµαντική η γνώση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Δ.Ν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Ειδικοί Επιστήμονες: Γιάννης Κωστής, Έλενα Σταμπουλή, Τασούλα Τοπαλίδου

ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Δ.Ν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Ειδικοί Επιστήμονες: Γιάννης Κωστής, Έλενα Σταμπουλή, Τασούλα Τοπαλίδου ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Αθήνα 21 Ιουνίου 2005 Αριθμ. Πρωτ.: 18811/2004 Η ΕΠΙΔΕΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΒΛΑΒΗΣ Η ΤΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ, ΣΕ ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΗ ΤΗΣ ΥΠΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ, ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ Ο ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΚΕ ΓΙΑ ΚΑΠΟΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΑ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑΤΟΣ Είδος: ΠΡΟΕ ΡΙΚΟ ΙΑΤΑΓΜΑ Αριθµός: 233 Έτος: 2003 ΦΕΚ: Α 204 20030828 Τέθηκε σε ισχύ: 28.08.2003 Ηµ.Υπογραφής: 26.08.2003 Προστασία και αρωγή στα θύµατα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα 4. ΜΕΧΡΙ 19/1 ΟΙ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ 5. ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΚΑΙ ΤΑ ΑΕΙ 6. ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

Περιεχόμενα 4. ΜΕΧΡΙ 19/1 ΟΙ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ 5. ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΚΑΙ ΤΑ ΑΕΙ 6. ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Περιεχόμενα 1. ΑΝΘΙΜΟΣ ΕΘΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΑΝ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΔΙΔΑΞΟΥΜΕ... ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 11/01/2016 σελ.18 2. ΦΟΒΙΣΜΕΝΑ ΘΥΜΑΤΑ ΑΤΙΜΩΡΗΤΟΙ ΔΡΑΣΤΕΣ Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ 11/01/2016 σελ.36 3. ΔΕΣΜΕΥΣΗ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Ο διορισµός Πρωθυπουργού - Μια απόπειρα ερµηνείας του άρθρου 37 παρ. 4 του Συντάγµατος.

Ο διορισµός Πρωθυπουργού - Μια απόπειρα ερµηνείας του άρθρου 37 παρ. 4 του Συντάγµατος. Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τοµέα ηµοσίου ικαίου 2003 2004 Συνταγµατικό ίκαιο Επιβλέπων Καθηγητής: Κος Ανδρέας ηµητρόπουλος Ο διορισµός Πρωθυπουργού - Μια απόπειρα ερµηνείας του άρθρου 37 παρ. 4 του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ

ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ ΕΛΕΝΗ Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ ρ.ν Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2003 1 ΤΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ Η ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ 1. Το Σύνταγµα εκτός από την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΟΛΙΤΗΣ ΣΠΥΡΟΣ Ι ΑΣΚΩΝ: ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ ΡΕΑΣ ΕΜΑΙL:s_polites@hotmail.com ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1) Έννοια της αρχής της νοµιµότητας 2) Καθιέρωση της αρχής

Διαβάστε περισσότερα

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το άγιο Βάπτισμα είναι το πρώτο Μυστήριο της Εκκλησίας, διά του οποίου ο άνθρωπος αναγεννάται στην αιώνια ζωή, γίνεται μέλος του σώματος του σταυρωμένου και

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ.Σ.Ε.Ε. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Σας κοινοποιούµε την επιστολή που έστειλε η Γ.Σ.Ε.Ε. στην Ένωση ικαστών και Εισαγγελέων και στον ικηγορικό Σύλλογο

Διαβάστε περισσότερα