Χριστοφορίδου Π.Ε., Ριζά, Ε., Χατζησταύρου Κ., Σκουτέρης Β., Λινού Α.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Χριστοφορίδου Π.Ε., Ριζά, Ε., Χατζησταύρου Κ., Σκουτέρης Β., Λινού Α."

Transcript

1 Οι επιπτώσεις της πλημμελούς διαχείρισης των νοσοκομειακών αποβλήτων στην υγεία των επαγγελματιών υγείας και των λοιπών εργαζομένων στις ΥΜ και οι δυσκολίες εφαρμογής της κείμενης νομοθεσίας στην διαχείριση των Επικίνδυνων Ιατρικών Αποβλήτων στην Ελλάδα. Περίληψη Χριστοφορίδου Π.Ε., Ριζά, Ε., Χατζησταύρου Κ., Σκουτέρης Β., Λινού Α. Η ανεπαρκής και ακατάλληλη διαχείριση των ιατρικών αποβλήτων (ΙΑ) συνεπάγεται σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και την Υγιεινή και Ασφάλεια της Εργασίας (ΥΑΕ) στις Υγειονομικές Μονάδες (ΥΜ). Στην παρούσα εργασία αρχικά παρουσιάζεται το ζήτημα της διαχείρισης των ΙΑ από την σκοπιά της ΥΑΕ και ειδικότερα σχετικά με τους τραυματισμούς από αιχμηρά-μολυσματικά αντικείμενα. Οι γιατροί, το νοσηλευτικό, παραϊατρικό και τεχνικό προσωπικό, καθώς οι εργαζόμενοι στην καθαριότητα και τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας-διάθεσης των αποβλήτων εκτίθενται στον κίνδυνο μόλυνσης από τα ΙΑ. Η κρισιμότητα του ζητήματος αναδεικνύεται από πρόσφατες διεθνείς μελέτες δεδομένης της έλλειψης στοιχείων στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας υπολογίζεται ότι το 2000, 21 εκατ. άνθρωποι μολύνθηκαν από τον HBV (32% του συνόλου των νέων μολύνσεων παγκοσμίως), 2 εκατ. από τον HCV (40%) και από τον HIV (5%) εξαιτίας πλημμελούς διαχείρισης IA με συνέπεια , και θανάτους αντίστοιχα (WHO, 2004). Επιπλέον, το 40% των κρουσμάτων ηπατίτιδας Β και C των επαγγελματιών υγείας οφείλεται σε επαγγελματική έκθεση. Σύμφωνα με άλλη έρευνα (Diaz and Savage, 2003) υπολογίζεται ότι 2 εκατ. εργαζομένων στον τομέα της υγείας εκτίθενται στον HBV μέσω τραυματισμού, 0,9 εκατ. στον HCV και 0,17 εκατ. στον HIV, ενώ το 66-95% των εκθέσεων αυτών οφείλεται σε τραυματισμούς από αιχμηρά αντικείμενα και κυρίως βελόνες. Στην συνέχεια, παρουσιάζεται το νομοθετικό πλαίσιο για την διαχείριση των ΙΑ με έμφαση στις ελλείψεις της ΚΥΑ ΗΠ/37591/2031/2003 «Μέτρα και όροι για τη διαχείριση ιατρικών αποβλήτων από υγειονομικές μονάδες» και συγκρίνεται η ΚΥΑ με την πρόσφατη Οδηγία 2010/32/ΕΕ σχετικά με την πρόληψη των τραυματισμών από αιχμηρά αντικείμενα στο νοσοκομειακό και υγειονομικό τομέα. Τέλος, γίνεται επισκόπηση των φορέων με αρμοδιότητα διενέργειας ελέγχων στις ΥΜ σχετικά με την συμμόρφωσή των τελευταίων προς τις υγειονομικές απαιτήσεις. Η έλλειψη τακτικών ελέγχων σε συνδυασμό με τις ελλείψεις και ανακρίβειες του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου συμβάλλει σε σειρά καταγεγραμμένων προβλημάτων σχετικά με την συλλογή, αποθήκευση, μεταφορά, επεξεργασία και τελική διάθεση των ΕΙΑ εντός των ΥΜ. Abstract Inadequate and improper management of medical waste has serious consequences for public and occupational health. In this paper we first present the issue of medical waste management from the perspective of Occupational Health and Safety, focusing on injuries from sharp-infectious objects, such as needles. Doctors, nurses, paramedical and technical staff, as well as workers in cleaning and waste treatment and disposal facilities, are all exposed to the risk of contamination from medical waste. While the data on this problem in Greece are sparse, an estimated 21 million people worldwide were infected by HBV in 2000 due to inadequate health-care waste management (32% of the total new infections worldwide), 2 million by HCV (40%) and 260,000 by HIV (5%), resulting in 49,000, 24,000 and 210,000 deaths, respectively (WHO, 2004). Furthermore, 40% of the cases of hepatitis B and C in health-care professionals are from occupational exposures. According to another survey, an estimated 2 million health care workers were exposed to HBV through injury, 0.9 million to HCV and 0.17 million to HIV, and 66-95% of these exposures came from injuries with sharp objects, especially needles (Diaz and Savage, 2003). We next outline the Greek legal framework for health-care waste management, with emphasis on deficiencies in JMD IP/37591/2031/2003 "Measures and terms for the management of medical waste from health units" and compare this law with the recent European Directive 2010/32/EC regarding the prevention of injuries caused by sharp objects in hospitals and the health sector. We then review the three Greek agencies with the authority to inspect health care units and their compliance with health requirements. Their lack of continuous inspections, in combination with the deficiencies and inaccuracies in the current legal framework, contribute to a range of documented problems in the collection, storage, and disposal of hazardous heath-care waste.

2 Εισαγωγή Στην προσπάθειά τους να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα υγείας και να ελαχιστοποιήσουν τους πιθανούς κινδύνους στους οποίους εκτίθεται ο άνθρωπος, οι ΥΜ αναπόφευκτα δημιουργούν απόβλητα τα οποία αλυσιδωτά αποτελούν απειλή εξαιτίας τόσο της λοιμογόνου όσο και της καρκινογόνου και ραδιενεργού ιδιότητάς τους. Η ανεπαρκής και ακατάλληλη διαχείριση των ιατρικών αποβλήτων συνεπάγεται όχι μόνο αρνητικό αντίκτυπο στην περιβαλλοντική ισορροπία αλλά και σοβαρές επιπτώσεις στην δημόσια υγεία με παράλληλη διακύβευση της ασφάλειας και υγιεινής των εργαζομένων στις υγειονομικές μονάδες. Η παρούσα εργασία σκοπό έχει να παρουσιάσει το θέμα της διαχείρισης των νοσοκομειακών αποβλήτων από την σκοπιά της Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας με έμφαση στους τραυματισμούς από αιχμηρά-μολυσματικά αντικείμενα. Κίνδυνοι από τα μολυσματικά και αιχμηρά ιατρικά απόβλητα και επιπτώσεις Τα μολυσματικά απόβλητα περιέχουν ποικιλία παθογόνων μικροοργανισμών (βακτήρια, ιούς, μυκητοβακτηρίδια, μύκητες, παράσιτα, ρικέτσιες κ.α.) οι οποίοι μπορούν να εισέλθουν στον ανθρώπινο οργανισμό μέσω διαφόρων διαδρομών όπως μέσω: κάποιας διατάραξης της συνέχειας του δέρματος (τρύπημα, γδάρσιμο, κόψιμο) των βλεννογόνων αδένων, της αναπνευστικής οδού και μέσω της κατάποσης. (1-6) Πρέπει να σημειωθεί ότι για να μολυνθεί ένας οργανισμός από παθογόνο παράγοντα δεν αρκούν μόνο η παρουσία του μικροοργανισμού και η δίοδος-πύλη εισόδου του στο ανθρώπινο σώμα. Η ικανή δόση του παθογόνου, η τοξικότητά του, η ευαισθησία του ξενιστή και ο τρόπος μετάδοσης πρέπει να συνυπάρχουν. (4,7,8) Στον πίνακα 1 αποτυπώνονται παραδείγματα μολύνσεων που είναι δυνατό να προκληθούν από την έκθεση στα ιατρικά απόβλητα. Σημειώνονται ταυτόχρονα οι παθογόνοι-λοιμογόνοι παράγοντες που τις προκαλούν καθώς και τα σωματικά υγρά που λειτουργούν ως μέσα μετάδοσης (1,9). Πίνακας 1. Παραδείγματα μολύνσεων που προκαλούνται από την έκθεση στα ιατρικά απόβλητα, μολυσματικοί παράγοντες και μέσα μετάδοσης Τύπος μόλυνσης Μολύνσεις του Γαστρεντερικού Συστήματος Μολύνσεις του Αναπνευστικού Συστήματος Μολυσματικοί παράγοντες Εντεροβακτηριδια όπως Salmonella, Shigella spp, Vibrio cholerae, helminths Mycobacterium tuberculosis, measles virus, Streptococcus pneumoniae Μέσα μετάδοσης Κόπρανα ή/και έμετος Εισπνεόμενες εκκρίσεις, σάλιο Οφθαλμικές Μολύνσεις Herpesvirus Οφθαλμικές εκκρίσεις Μολύνσεις των γεννητικών οργάνων Neisseria gonorrhaeae, herpesvirus Γεννητικές εκκρίσεις Δερματικές μολύνσεις Streptococcus spp Πύο Άνθραξ Bacillus anthracis Δερματικές εκκρίσεις Μηνιγγίτιδα Neisseria meningitidis Εγκεφαλονωτιαίο υγρό Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσοανεπάρκειας (AIDS) Αιμοραγικοί Πυρετοί Ιός HIV Junin, Lassa, Ebola και Marburg viruses Αίμα, Σεξουαλικές εκκρίσεις (κολπικά υγρά, σπέρμα) Όλα τα παράγωγα του αίμτος και εκκρίσεις Σηψαιμία Staphylococcus spp Αίμα Βακτηραιμία Coagulase-negative, Staphylococcxus spp, Staphylococcus aureus, Enterobacter, Enterococcus, Klebsiella Αίμα και Streptococcus spp. Καντινταιμία Candida albicans Αίμα Ηπατίτιδα Α Hepatitis A virus Κόπρανα Ηπατίτιδες Β και C Hepatitis B και C viruses Αίμα και υγρά σώματος

3 Επιπλέον, η ύπαρξη στις ΥΜ ανθεκτικών βακτηρίων στα αντιβιοτικά και χημικών απολυμαντικών εντείνει τους κινδύνους που προέρχονται από τα ιατρικά απόβλητα όταν τα τελευταία δεν έχουν διαχειριστεί σωστά. Έχει αποδειχθεί ότι πλασμίδια εργαστηριακών στελεχών που περιέχονταν σε ιατρικά απόβλητα μεταφέρθηκαν σε "γηγενή" βακτήρια διαμέσω του συστήματος διάθεσης των αποβλήτων. Επιπρόσθετα, ανθεκτική στα αντιβιοτικά Escherichia coli φαίνεται πως επιβιώνει στην λάσπη του αποτεφρωτήρα αν και δεν δείχνει ικανή να μεταφερθεί υπό φυσιολογικές συνθήκες διάθεσης και επεξεργασίας των απόνερων. (1-4) Οι συγκεντρωμένες καλλιέργειες παθογόνων παραγόντων και τα μολυσμένα αιχμηρά (ιδιαίτερα οι υποδερμικές βελόνες) είναι ίσως τα απόβλητα που ενέχουν τους πιο οξείς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία. Τα αιχμηρά αντικείμενα δεν προκαλούν μόνο κόψιμο ή τρύπημα της επιδερμίδας αλλά μπορούν να μολύνουν την εν λόγω πληγή με παθογόνους μικροοργανισμούς αν είναι μολυσμένα. Εξαιτίας αυτού του διπλού κινδύνου τα αιχμηρά θεωρούνται άκρως επικίνδυνα IA και ιδιαίτερα οι υποδερμικές βελόνες οι οποίες είναι δυνατό να μεταφέρουν υποδόρεια μολυσματικούς παράγοντες όπως ιούς.(1,3,4) Γι αυτό το λόγο όλα τα αιχμηρά αντικείμενα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μολυσμένα. (10) Εξατομικευμένα ατυχήματα εξαιτίας των ιατρικών αποβλήτων που οδήγησαν σε λοίμωξη έχουν καταγραφεί όπως αυτό ενός νοσοκομειακού φροντιστή στις ΗΠΑ ο οποίος ανέπτυξε σταφυλοκοκκική βακτηραιμία και ενδοκαρδίτιδα μετά από τραυματισμό με βελόνα. Η συνολική κατάσταση, παρ όλα αυτά παραμένει δύσκολο να εκτιμηθεί ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες. (1,8,11-29) Ιδιαίτερη ανησυχία υπάρχει σχετικά με την μόλυνση από τον HIV και τους ιούς της Ηπατίτιδας Β και C καθώς γι αυτούς υπάρχει ένδειξη ότι μεταδίδονται μέσω των ιατρικών αποβλήτων και κυρίως μέσω τραυματισμών από αιχμηρά αντικείμενα που έχουν έρθει σε επαφή με μολυσμένο ανθρώπινο σώμα. Οι εργαζόμενοι στις υγειονομικές μονάδες και ιδιαίτερα το νοσηλευτικό προσωπικό αντιμετωπίζουν έντονα τον κίνδυνο να μολυνθούν με τους ιούς του HIV, της ηπατίτιδας Β και C μέσω τραυματισμών από μολυσμένα αιχμηρά και ιδιαίτερα υποδερμικές βελόνες. Οι υπόλοιποι νοσοκομειακοί εργάτες και όσοι διαχειρίζονται τα ιατρικά απόβλητα εκτός των υγειονομικών μονάδων βρίσκονται επίσης σε κίνδυνο όπως και όσοι εργάζονται σε χώρους διάθεσης των αποβλήτων.η πρώτη αναφορά σχετικά με μετάδοση του HIV σε επαγγελματία υγείας στην διεθνή βιβλιογραφία έγινε το (1,12,13,15,16,18-29) Σύμφωνα με την Αμερικανική Υπηρεσία για τις Τοξικές Ουσίες και την Καταγραφή Ασθενειών (ATSDR) πολλοί από τους τραυματισμούς από αιχμηρά αντικείμενα του προσωπικού των υγειονομικών μονάδων συμβαίνει όταν επανατοποθετείται το κάλυμμα στην υποδερμική βελόνα πριν αυτή διατεθεί στο δοχείο αποβλήτων είτε όταν ασκόπως ανοίγεται ένα τέτοιο δοχείο και όταν δεν χρησιμοποιούνται αδιάτρητα υλικά για την κατασκευή των δοχείων αυτών. (1,15) Στην συνέχεια παρατίθενται πληροφορίες σχετικά με την επαγγελματική μετάδοση του ιού HIV στην Γαλλία και τις ΗΠΑ. Στην Γαλλία το 1992 οκτώ περιπτώσεις μόλυνσης με τον ιό HIV αναγνωρίστηκαν ως επαγγελματικές, δύο εκ των οποίων αφορούσαν μόλυνση μέσω τραύματος που συνέβη σε χειριστές αποβλήτων. Δύο χρόνια αργότερα στις ΗΠΑ, 39 περιπτώσεις μόλυνσης από τον ιό HIV αναγνωρίστηκαν από το CDC ως επαγγελματικές και συνέβησαν ως εξής: 32 εξαιτίας τραυματισμού από υποδερμικές βελόνες 1 εξαιτίας τραυματισμού από ξυράφι 1 εξαιτίας τραυματισμού από σπασμένο δοκιμαστικό σωλήνα που περιείχε μολυσμένο αίμα 1 εξαιτίας επαφής από μη αιχμηρό μολυσμένο αντικείμενο 4 εξαιτίας έκθεσης της επιδερμίδας ή των βλεννογόνων σε μολυσμένο αίμα. Μέχρι τον Ιούνιο του 1996 οι αναγνωρισμένες περιπτώσεις επαγγελματικής μόλυνσης από τον ιό HIV έφτασαν συνολικά τις 51. Επρόκειτο για νοσοκόμες, γιατρούς και εργαστηριακό προσωπικό (1). Στον πίνακα 2 παρουσιάζονται στοιχεία των ΗΠΑ (ΕΡΑ) σχετικά με επαγγελματική μόλυνση από τον ιό της ηπατίτιδας Β μετά από τραυματισμό επαγγελματιών υγείας και χειριστών αποβλήτων με αιχμηρά αντικείμενα (1). Πίνακας 2. Μόλυνση από τον ιό της ηπατίτιδας Β εξαιτίας επαγγελματικού τραυματισμού από αιχμηρά αντικείμενα (ΗΠΑ) Επαγγελματική κατηγορία Ετήσιος αριθμός ανθρώπων που τραυματίστηκαν από αιχμηρά αντικείμενα Ετήσιος αριθμός μολύνσεων HBV που προκλήθηκαν από τραυματισμό Νοσηλευτές εντός νοσοκομείου εκτός νοσοκομείου Νοσοκομειακοί εργαστηριακοί εργάτες Φροντιστές νοσοκομείου Τεχνικοί νοσοκομείου Νοσοκομειακοί γιατροί και οδοντίατροι Εξωνοσοκομειακοί ιατροί Εξωνοσοκομειακοί οδοντίατροι Βοηθοί οδοντιάτρων εκτός νοσοκομείου Προσωπικό έκτακτης ιατρικής (εκτός νοσοκομείου) Χειριστές αποβλήτων (εκτός νοσοκομείων) <1 1-3 <

4 Εκτός των υγειονομικών μονάδων, ο κίνδυνος μόλυνσης από τον ιό HIV για το κοινό μέσω τραυματισμού θεωρείται αμελητέος. Υπολογίζεται ότι όχι περισσότερες από 1-4 μολύνσεις από τον ιό HIV προκλήθηκαν εξαιτίας των ιατρικών αποβλήτων στις ΗΠΑ, συγκρινόμενες με το σύνολο των μολύνσεων που σημειώθηκαν το Από την άλλη ο κίνδυνος ιογενούς ηπατίτιδας Β και C εξαιτίας των ιατρικών αποβλήτων είναι σημαντικότερος καθώς οι εν λόγω ιοί επιβιώνουν στο περιβάλλον για περισσότερο απ ότι ο HIV. Έτσι, ο ετήσιος αριθμός μολύνσεων από HBV στις ΗΠΑ είναι περίπου από τις οποίες καταγράφονται ως επαγγελματικής προέλευσης εξαιτίας χειρισμού ιατρικών αποβλήτων. (1) Στον πίνακα 3 παρουσιάζονται τα ποσοστά κινδύνου μόλυνσης μετά τον τραυματισμό υποδερμικών βελόνων. Οι σχετικές πληροφορίες προέρχονται από την Ιαπωνία (1). Πίνακας 3. Κίνδυνος μόλυνσης μετά τον τραυματισμό με υποδερμικές βελόνες. Μόλυνση Κίνδυνος μόλυνσης HIV Ιογενής ηπατίτιδα Β Ιογενής ηπατίτιδα C 0.3% 3% 3-5% Σε κάθε ΥΜ το νοσηλευτικό προσωπικό και το προσωπικό καθαριότητας αντιμετωπίζουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Το ετήσιο ποσοστό τραυματισμών από αιχμηρά είναι 10-20% εργαζομένων. Υψηλότερα ποσοστά επαγγελματικού τραυματισμού σημειώνονται στους χειριστές ιατρικών αποβλήτων και το προσωπικό καθαριότητας. Το ετήσιο ποσοστό στις ΗΠΑ υπολογίζεται 180 εργαζομένων. Μεγάλο μέρος αυτού του ποσοστού αφορά σε τραυματισμούς από πλημμελώς διατεθειμένα αιχμηρά αντικείμενα. (1) Μεταξύ των επαγγελματιών υγείας οι νοσηλευτές διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο να τραυματιστούν από αιχμηρά-μολυσματικά αντικείμενα. (15,30) Η κρισιμότητα του ζητήματος αναδεικνύεται και από πρόσφατες μελέτες. Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας υπολογίζει ότι το 2000, 21 εκατομμύρια άνθρωποι μολύνθηκαν από τον ιό της ηπατίτιδας Β (32% του συνόλου των νέων μολύνσεων παγκοσμίως), 2 εκατομμύρια άνθρωποι από τον ιό της ηπατίτιδας C (40% του συνόλου) και άνθρωποι από τον ιό HIV (5% του συνόλου) εξαιτίας πλημμελούς διαχείρισης των ιατρικών αποβλήτων. Οι μολύνσεις αυτές οδήγησαν σε , και θανάτους αντίστοιχα. Σημειώνεται ότι το 40% των κρουσμάτων ηπατίτιδας Β και C των επαγγελματιών υγείας οφείλεται σε επαγγελματική έκθεση (15,31). Επιπρόσθετα, επιδημιολογικές έρευνες έδειξαν ότι η πιθανότητα να μολυνθεί κάποιος από τους ιούς HBV, HCV και HIV όταν έχει τραυματιστεί από μολυσμένη βελόνα είναι αντίστοιχα 30%, 1.8% και 0.3%, ενώ σύμφωνα με την Αμερικανική Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας ο ιός HIV μπορεί να μεταδοθεί μέσω των βλεννογόνων (πιθανότητα 0,09%) και μέσω των υγρών και ιστών του σώματος. (31) Ανησυχητικές είναι επίσης οι εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας ότι το 18-64% των Υγειονομικών Μονάδων 22 αναπτυσσόμενων χωρών υιοθετούν ανεπαρκείς μεθόδους διάθεσης των ιατρικών αποβλήτων. (3,5,32-36). Τέλος, σύμφωνα με άλλη έρευνα (Diaz L.F. and Savage G.M., 2003) στο σύνολο 35 εκατομμυρίων εργαζομένων στον τομέα της υγείας υπολογίζεται ότι 2 εκατ. αυτών εκτίθενται στον HBV μέσω τραυματισμού, 0,9 εκατ. στον HCV και 0,17 εκατ. στον HIV. Οι τραυματισμοί αυτοί οδήγησαν σε μολύνσεις από HBV, από HCV και 500 από HIV. Το 90% αυτών των μολύνσεων συμβαίνει σε αναπτυσσόμενες χώρες. Στην ίδια έρευνα αναφέρεται ότι 66-95% των εκθέσεων σε παθογόνους οργανισμούς οφείλεται σε τραυματισμούς από αιχμηρά αντικείμενα και κυρίως βελόνες. (3,4) Βασικές αρχές του Διεθνούς Δικαίου και σχετικό νομοθετικό πλαίσιο. Οι βασικές αρχές που πρέπει πάντοτε να λαμβάνονται υπόψη όταν διαμορφώνεται εθνική νομοθεσία ή κανονισμοί για την διαχείριση των ιατρικών αποβλήτων είναι 1. η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» ( polluter pays principle) 2. η αρχή «της πρόληψης» 3. η αρχή «της προφύλαξης» ( precautionary principle) 4. η αρχή «του καθήκοντος για φροντίδα» ( duty of care principle) 5. η αρχή «της εγγύτητας» ( proximity principle) Η αρχή «της προφύλαξης» ( precautionary principle) είναι η αρχή-κλειδί σχετικά με την προστασία της υγείας και της ασφάλειας και ως εκ τούτου στον τομέα της διαχείρισης των επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων. Όταν το μέγεθος ενός συγκεκριμένου κινδύνου είναι αβέβαιο, πρέπει να θεωρείται επίσης σημαντικό. Συνεπώς, τα μέτρα υπέρ της υγείας και της ασφάλειας πρέπει να σχεδιάζονται αναλόγως. Πρόκειται για διεύρυνση της αρχής της πρόληψης. Με άλλα λόγια, ακόμη και όταν δεν υπάρχει επιστημονική βεβαιότητα αλλά απλώς σοβαρές ενδείξεις για πιθανές δυσμενείς περιβαλλοντικές συνέπειες μιας δραστηριότητας, επιβεβλημένα κρίνονται τόσο τα μέτρα αποτροπής των επικείμενων κινδύνων όσο και τα μέτρα πρόληψης απώτερων κινδύνων. Η αρχή «της καταπολέμησης της μόλυνσης στην πηγή» και η αρχή «του ελέγχου σε όλη τη διαδικασία παραγωγής» (from cradle-to-grave) θεωρούνται συγγενείς αρχές. (1)

5 ΚΥΑ ΗΠ/37591/2031/2003 (ΦΕΚ 1419Β/ ) «Μέτρα και όροι για τη διαχείριση ιατρικών αποβλήτων από υγειονομικές μονάδες». Η ΚΥΑ 37591/2031/2003 αποτελεί το κατεξοχήν νομοθετικό κείμενο σχετικά με τη διαχείριση των ιατρικών αποβλήτων στην Ελλάδα. Αρχικά κατατάσσει τα ιατρικά απόβλητα στις εξής κατηγορίες: Ιατρικά Απόβλητα Αστικού Χαρακτήρα (ΙΑ-ΑΧ) που προσομοιάζουν με τα οικιακά απορρίμματα Επικίνδυνα Ιατρικά Απόβλητα (ΕΙΑ) Αμιγώς μολυσματικού χαρακτήρα (ΕΙΑ-ΑΜΧ) Απόβλητα που έχουν ταυτόχρονα μολυσματικό και τοξικό χαρακτήρα (ΕΙΑ- ΜΤΧ) Απόβλητα αμιγώς τοξικού χαρακτήρα (ΕΙΑ-ΤΧ) Άλλα Ιατρικά Απόβλητα (ΑΙΑ): Ραδιενεργά, μπαταρίες, συσκευασίες με αέρια υπό πίεση κ.α. Εν συνεχεία, ορίζει τις ΥΜ που υποχρεούνται σε διαχείριση ΙΑ όπως τα δημόσια θεραπευτήρια, οι δημοτικοί υγειονομικοί σταθμοί, τα ΝΠΙΔ που παρέχουν υπηρεσίες υγείας, τα ιδιωτικά θεραπευτήρια, τα στρατιωτικά νοσοκομεία, τα κέντρα υγείας, τα κέντρα αιμοδοσίας, τα διαγνωστικά και ερευνητικά εργαστήρια, τα μικροβιολογικά εργαστήρια, οι κτηνιατρικές κλινικές μικρών και μεγάλων ζώων και τα κτηνιατρικά διαγνωστικά και ερευνητικά εργαστήρια. Επιπλέον, επιβάλλει στις ανωτέρω ΥΜ την υποχρέωση κατάρτισης Εσωτερικού Κανονισμού Διαχείρισης των ΕΙΑ. Παράλληλα, ορίζει τις ενέργειες διαχείρισης των ιατρικών αποβλήτων και τις προδιαγραφές για την εκτέλεσή τους καθώς και ειδικότερα ζητήματα σχετικά με τη συλλογή, τη μεταφορά εντός και εκτός Υγειονομικής Μονάδας, την προσωρινή αποθήκευση εντός και εκτός Υγειονομικής Μονάδας, την επεξεργασία (αποτέφρωση, αποστείρωση) και την τελική διάθεση σε ΧΥΤΑ ή ΧΥΤΕΑ. Στα άρθρα 10 και 11 καθορίζονται οι διαδικασίες χορήγησης των απαιτούμενων αδειών για τη συλλογή, μεταφορά και προσωρινή αποθήκευση καθώς και για την εγκατάσταση επεξεργασίας ΕΙΑ. Επίσης, καθορίζονται οι διαδικασίες ελέγχων και οι κυρώσεις σε περίπτωση παραβιάσεων. Την εν λόγω ΚΥΑ, τέλος, συνοδεύουν 4 παραρτήματα. Το πρώτο περιέχει ενδεικτικούς καταλόγους για την κατηγοριοποίηση των ιατρικών αποβλήτων. Στα επόμενα δύο αναφέρονται οι ελάχιστες τεχνικές και περιβαλλοντικές απαιτήσεις εγκαταστάσεων αποτέφρωσης και αποστείρωσης (σταθερές ή κινητές) αντίστοιχα και στο τελευταίο περιλαμβάνονται τα συνοδευτικά έντυπα έγγραφα των ΕΙΑ.(3,4,37,38) Η εν λόγω ΚΥΑ εκδόθηκε έξι χρόνια μετά τις αντίστοιχες ΚΥΑ για τα Στερεά Μη Επικίνδυνα Απόβλητα, τον Εθνικό Σχεδιασμό για όλα τα Στερεά Απόβλητα παρά το γεγονός ότι υπήρχε σχετικό Σχέδιο ήδη από το 1995 και το ότι η διαχείριση των ΕΙΑ συνδέεται άμεσα με την προστασία του περιβάλλοντος, την δημόσια υγεία, την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων αλλά και των ασθενών ή των επισκεπτών των ΥΜ, όπως και την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων στην διαχείριση των αστικών στερεών αποβλήτων. Στην συνέχεια, επισημαίνονται ορισμένες ανακρίβειες και ελλείψεις που εντοπίζονται στο κείμενο του εν λόγω νομοθετήματος. Αρχικά, η μέθοδος της αποστείρωσης γίνεται αποδεκτή ως μέθοδος αποτελεσματικής επεξεργασίας μολυσματικών αποβλήτων πράγμα ιδιαίτερα επικίνδυνο τόσο για την Δημόσια Υγεία όσο και τους επαγγελματίες υγείας που χειρίζονται τα απόβλητα αυτά και ιδιαίτερα τα αιχμηρά-μολυσματικά απόβλητα. Στο Παράρτημα 3 της ΚΥΑ ως τελικό κριτήριο επιτυχούς αποστείρωσης θεωρείται «το τελικό μικροβιακό φορτίο που είναι παρεμφερές με αυτό των οικιακών αποβλήτων». Η προσέγγιση αυτή είναι άκρως αντιεπιστημονική καθώς αφενός το ισοζύγιο αυτό δεν μπορεί να ελεγχθεί πρακτικά, οι σπόροι που περιέχονται στα «αποστειρωμένα μολυσματικά απόβλητα» αγνοούνται και αφετέρου είναι ανέφικτη η μικροβιακή ισοδυναμία μεταξύ ενός συγκεκριμένου κάθε φορά φορτίου μολυσματικών αποβλήτων με νοσογόνους παράγοντες επικίνδυνους και ανθεκτικούς και ενός απροσδιόριστου φορτίου όπως αυτό των «οικιακών αποβλήτων». Επιπλέον, τα «αποστειρωμένα μολυσματικά απόβλητα» ως προς την τελική τους διάθεση αντιμετωπίζονται ως μη επικίνδυνα και συνεπώς μπορούν να διατεθούν σε ΧΥΤΑ. Αυτό κρίνεται ως εξαιρετικά επικίνδυνο καθώς «ανεπαρκώς αποστειρωμένα» απόβλητα μπορούν σε συνθήκες ευνοϊκής θερμοκρασίας και υγρασίας να μετατρέψουν τον ΧΥΤΑ σε εστία αναπαραγωγής και διασποράς παθογόνων παραγόντων. Στην παράμετρο αυτή πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι στον τομέα αυτό δραστηριοποιούνται και ιδιώτες με πρωταρχικό στόχο το κέρδος, γι αυτό και πολλές μονάδες αποστείρωσης κρίνονται ως ακατάλληλες και αναποτελεσματικές. Παρόλα αυτά, η Απόφαση αποδέχεται ακόμη και κινητές μονάδες επεξεργασίας παρά τις διεθνείς προδιαγραφές. Τέλος, στο θέμα της αποστείρωσης παρατηρούνται αντιφάσεις μεταξύ της εν λόγω ΚΥΑ και του Εθνικού Σχεδιασμού Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΚΥΑ /1997, ΚΥΑ 14312/1302/2000) σύμφωνα με τον οποίο προαναγγέλλεται για την Αττική και τη Θεσσαλονίκη η λειτουργία δύο μονάδων θερμικής επεξεργασίας όπως προβλέπεται και από διεθνείς επιστημονικές μελέτες κατά τις οποίες τα μολυσματικά απόβλητα πρέπει να καταστρέφονται σε μονάδες καύσης και όχι να συλλέγονται και να διατίθενται μαζί με τα κοινά απόβλητα. Παράλληλα, οι πολύ αυστηρές προδιαγραφές για την αποτέφρωση των Επικίνδυνων Ιατρικών Αποβλήτων την καθιστά απαγορευτική για τα Νοσοκομεία. Τούτο αντίκειται στην «αρχή της εγγύτητας» που πρέπει να διέπει την διαχείριση των αποβλήτων. Σχετικά με τους υπόχρεους φορείς για την εξωνοσοκομειακή και ενδονοσοκομειακή διαχείριση των εν λόγω αποβλήτων δεν ορίζονται με σαφήνεια από την ΚΥΑ, σε αντιδιαστολή με τον Εθνικό Σχεδιασμό που καθιστά την Τοπική Αυτοδιοίκηση υπεύθυνη για την υλοποίηση «της οργάνωσης των συστημάτων συλλογής των μολυσματικών αποβλήτων από τα νοσοκομεία και μεταφοράς στις μονάδες ΚΕΜΑ». Όπως προαναφέρθηκε εντοπίζονται και παραλείψεις στο κείμενο της ΚΥΑ μερικές από τις οποίες αναπτύσσονται παρακάτω: Απουσιάζει μέριμνα σχετικά με το θέμα της υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας για το νοσηλευτικό, παραϊατρικό και εργατοτεχνικό προσωπικό που διαχειρίζεται άμεσα τα ΙΑ παραγνωρίζοντας το γενικό πνεύμα του νόμου 1568/85 «Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων», καθώς και της Οδηγίας 89/391/EEC. Στην παρούσα ΚΥΑ θα ανέμενε κανείς να γίνει ειδική μνεία στο παραπάνω προσωπικό.

6 Απουσιάζουν διατάξεις σχετικά με την εκπαίδευση και εξειδίκευση του παραπάνω προσωπικού των υγειονομικών μονάδων στις μεθόδους, τεχνικές και μέσα για την διαχείριση των επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων όταν αυτή πραγματοποιείται εντός της μονάδας (διαχωρισμός, συλλογή, μεταφορά και προσωρινή αποθήκευση). Δεν γίνεται καμία αναφορά στην αναγκαία εφαρμογή ενός αξιόπιστου συστήματος ενδονοσοκομειακής υγειονομικής επιτήρησης και ελέγχου των εφαρμοζόμενων συστημάτων ενδονοσοκομειακής διαχείρισης (πρωτοστατούντος ενδεχομένως του ιατρού εργασίας της ΥΜ) ούτε στις αρμοδιότητες και ευθύνες όσων διαχειρίζονται τα εν λόγω απόβλητα, δεδομένης της μη ικανοποιητικής λειτουργίας των Επιτροπών Ενδονοσοκομειακών Λοιμώξεων και των Επιτροπών Υγιεινής και Ασφάλειας. Τα Επικίνδυνα Ιατρικά Απόβλητα Τοξικού Χαρακτήρα αποθηκεύονται μακροχρόνια εξαιτίας της έλλειψης ειδικών εγκαταστάσεων κατάλληλων για την καταστροφή τους. Η αποθήκευση αυτή πρέπει να γίνεται σε σακούλες ξεχωριστού χρώματος ώστε να αποφεύγεται η ανάμειξη με τις άλλες δύο κατηγορίες επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων. Δεν σημειώνεται σχετική αναφορά στην ΚΥΑ. Δεν προτείνονται ασφαλείς πρακτικές για την ελαχιστοποίηση των επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων σε αντίθεση με τις αρχές της ανακύκλωσης, επαναχρησιμοποίησης και «ο ρυπαίνων πληρώνει». Δεν προτείνονται επίσης ελεγκτικοί μηχανισμοί προς τις υγειονομικές μονάδες και τους ιδιώτες που ασχολούνται με την διαχείριση των ιατρικών αποβλήτων. Δεν γίνεται αναφορά στους φορείς που έχουν αρμοδιότητα διενέργειας ελέγχων στις ΥΜ σχετικά με την διαχείριση των ΙΑ και γενικότερα την συμμόρφωσή τους προς τις υγειονομικές απαιτήσεις. Η ΚΥΑ δεν αναφέρεται στους πιθανούς κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια που απορρέουν από την κακή διαχείριση των επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων παραγνωρίζοντας την αρχή της «προφύλαξης» που οφείλει να εφαρμόζεται στον τομέα αυτό. Δεν λαμβάνονται υπόψη τα υπάρχοντα μέσα, η υποδομή και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (π.χ. γεωγραφικά) κάθε περιοχής όπως οι νησιωτικές περιοχές στις οποίες το κόστος διαχείρισης είναι πολλαπλάσιο. Δεδομένου του γεγονότος ότι η κακή διαχείριση των ιατρικών αποβλήτων εγκυμονεί κινδύνους σχετικά με την διασπορά μεταδοτικών νοσημάτων, η ΚΥΑ αναμενόταν να περιέχει διατάξεις σχετικές με τις υπηρεσίες και τους φορείς δημόσιας υγείας όπως η δημόσια υγεία στην Περιφέρεια και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, το Εθνικό Συμβούλιο Δημόσιας Υγείας και το Κέντρο Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων. Αναφορικά με την αντιμετώπιση των κινδύνων από τη διάδοση μεταδοτικών νοσημάτων θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμο αν η ΚΥΑ αναφερόταν σε σχετικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση τραυματισμού από αιχμηρό μολυσματικό αντικείμενο ή διασπορά επικίνδυνης ουσίας.(4,6,37-43) Οδηγία 2010/32/ΕΕ «για την εφαρμογή της συμφωνίας-πλαισίου σχετικά με την πρόληψη των τραυματισμών που προκαλούνται από αιχμηρά αντικείμενα στο νοσοκομειακό και υγειονομικό τομέα, η οποία συνήφθη από τις οργανώσεις HOSPEEM και EPSU». Όπως αναφέρεται και στο προοίμιο της Οδηγίας 2010/32/ΕΕ «η υγεία και η ασφάλεια στην εργασία αποτελεί ζήτημα σημαντικό για όλους όσοι δραστηριοποιούνται στον νοσοκομειακό και υγειονομικό τομέα. Η ανάληψη ορθής δράσης για την πρόληψη των περιττών τραυματισμών και την προστασία από αυτούς θα έχει θετικό αντίκτυπο στους πόρους.» Στο ίδιο πνεύμα, η υγεία και η ασφάλεια των εργαζομένων έχουν πρωταρχική σημασία και συνδέονται άμεσα με την υγεία των ασθενών καθορίζοντας με τον τρόπο αυτό και την ποιότητα της περίθαλψης. Συνεπώς, η χάραξη και η εφαρμογή της πολιτικής αναφορικά με τα ιατρικά αιχμηρά αντικείμενα θα πρέπει να αποτελεί πρόνοια του κάθε κράτους μέλους της ΕΕ και προϊόν κοινωνικού διαλόγου. Ως εκ τούτου, η συμφωνία-πλαίσιο σχετικά με την πρόληψη τραυματισμών που προκαλούνται από αιχμηρά αντικείμενα στο νοσοκομειακό και υγειονομικό τομέα είναι αποτέλεσμα του διαλόγου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης Εργοδοτών του Νοσοκομειακού και Υγειονομικού Τομέα (HOSPEEM), της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) και των αναγνωρισμένων ευρωπαϊκών κοινωνικών εταίρων του νοσοκομειακού και υγειονομικού τομέα. (44) Σκοπός της Οδηγίας είναι: - η επίτευξη του ασφαλέστερου δυνατού εργασιακού περιβάλλοντος - η πρόληψη των τραυματισμών των εργαζομένων από κάθε είδους ιατρικό αιχμηρό αντικείμενο - η προστασία των εργαζομένων που διατρέχουν κίνδυνο - η διαμόρφωση ολοκληρωμένης προσέγγισης για τον καθορισμό πολιτικών σχετικά με την εκτίμηση του κινδύνου, την πρόληψη του κινδύνου, την κατάρτιση, την ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση και την παρακολούθηση - η θέσπιση διαδικασιών αντίδρασης και παρακολούθησης. Βασισμένη σε σειρά αρχών όπως η υποχρέωση του εργοδότου να μεριμνά για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων σε κάθε πτυχή που συνδέεται με την εργασία και ότι ο ρόλος των εκπροσώπων των εργαζομένων σε θέματα υγείας και ασφάλειας είναι πρωταρχικός για την πρόληψη κινδύνου και την προστασία, η Οδηγία συνιστά να πραγματοποιείται εκτίμηση κινδύνου σε κάθε νοσοκομειακή και υγειονομική μονάδα σχετικά με πιθανούς τραυματισμούς από αιχμηρά αντικείμενα στον χώρο της εργασίας. Πιο συγκεκριμένα, όταν εκτιμάται ότι υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού από αιχμηρά αντικείμενα ή/και λοίμωξης, πρέπει να διακόπτεται η έκθεση των εργαζομένων στον κίνδυνο με την λήψη σειράς μέτρων όπως: - ο καθορισμός και η εφαρμογή ασφαλών διαδικασιών για την χρήση και την διάθεση των αιχμηρών ιατρικών εργαλείων και των μολυσμένων αποβλήτων. Οι διαδικασίες αυτές πρέπει να επαναξιολογούνται τακτικά και να συνιστούν αναπόσπαστο μέρος της ενημέρωσης και της κατάρτισης των εργαζομένων. - η παύση της περιττής χρήσης αιχμηρών αντικειμένων και η εξασφάλιση ιατρικών συσκευών με μηχανισμούς ασφαλείας και προστασίας - η άμεση κατάργηση της πρακτικής της επανατοποθέτησης καλυμμάτων στις βελόνες

7 Επιπλέον, για να μειωθεί στο χαμηλότερο επίπεδο που απαιτείται ώστε να προστατεύεται επαρκώς η ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων απαραίτητη είναι η λήψη των ακόλουθων μέτρων: - η εφαρμογή αποτελεσματικών διαδικασιών διάθεσης και η τοποθέτηση ασφαλών περιεκτών από τεχνικής απόψης με σαφή επισήμανση για τον χειρισμό των αιχμηρών αντικειμένων και των εργαλείων έγχυσης μιας χρήσης κοντά στον χώρο όπου χρησιμοποιούνται ή βρίσκονται τα αιχμηρά αντικείμενα. - η πρόληψη των λοιμώξεων με την εφαρμογή ασφαλών συστημάτων εργασίας που αφορούν: στην ανάπτυξη συνεκτικής πολιτικής πρόληψης σχετικά με την τεχνολογία, την οργάνωση της εργασίας, τις συνθήκες εργασίας, τους ψυχοκοινωνικούς και άλλων παραγόντων που σχετίζονται με το περιβάλλον της εργασίας. στην κατάρτιση στην εφαρμογή διαδικασιών για την ιατρική παρακολούθηση - η χρήση ατομικού εξοπλισμού προστασίας Όταν εκτιμάται ότι υπάρχει κίνδυνος έκθεσης σε βιολογικούς κινδύνους, αναφέρεται στην Οδηγία ότι επιβάλλεται να προσφέρεται στους εργαζόμενους εμβολιασμός. Απαραίτητη είναι η ενημέρωση των εργαζομένων σχετικά με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα τόσο του εμβολιασμού όσο και του μη εμβολιασμού. Τέλος, ο εμβολιασμός πρέπει να παρέχεται δωρεάν τόσο στους εργαζόμενους των υγειονομικών μονάδων όσο και τους φοιτητές που εκτελούν υγειονομικές και συναφείς δραστηριότητες στο χώρο της εργασίας. Στο πλαίσιο της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, δεδομένου ότι τα αιχμηρά αντικείμενα θεωρούνται εξοπλισμός εργασίας, ο εργοδότης (εδώ η ΥΜ) οφείλει να: - εφιστά την προσοχή στους διάφορους κινδύνους - παρέχει τις απαραίτητες εξηγήσεις αναφορικά με την ισχύουσα νομοθεσία - προάγει τις ορθές πρακτικές σχετικά με την πρόληψη αλλά και την καταγραφή των συμβάντων/ατυχημάτων - να αναπτύσσει δραστηριότητες και ενημερωτικό υλικό σε συνεργασία με τα συνδικάτα ή/και τους εκπροσώπους των εργαζομένων - παρεχει πληροφόρηση αναφορικά στα διαθέσιμα προγράμματα στήριξης Επιπλέον, στο πλαίσιο της επιβεβλημένης κατάρτισης σχετικά με τις πολιτικές και τις διαδικασίες που συνδέονται με τους τραυματισμούς από αιχμηρά αντικείμενα, ο εργοδότης οφείλει να παρέχει κατάρτιση που αφορά: - στην ορθή χρήση ιατρικών συσκευών με μηχανισμούς για την προστασία από αιχμηρά αντικείμενα - στην διοργάνωση σεμιναρίων για τους νεοπροσληφθέντες και προσωρινούς εργαζομένους - στον κίνδυνο που σχετίζεται με την έκθεση σε αίμα και σωματικά υγρά - στα μέτρα πρόληψης όπως οι βασικές προφυλάξεις, οι ασφαλείς πρακτικές εργασίας, οι ορθές διαδικασίες χρήσης και διάθεσης των αιχμηρών αντικειμένων, η σημασία του εμβολιασμού - στις απαραίτητες διαδικασίες αναφοράς, αντίδρασης και παρακολούθηση των συμβάντων/ατυχημάτων και στην σημασία αυτών - στα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται σε περίπτωση τραυματισμού Σχετικά με την αναφορά ατυχήματος ή περιστατικού τραυματισμού με αιχμηρό αντικείμενο σημειώνεται στο κείμενο της Οδηγίας η υποχρέωση αυτό να αναφέρεται στον εργοδότη ή/και στον υπεύθυνο ή/και στο εργαζόμενο που είναι αρμόδιο για την ασφάλεια και την υγιεινή στο χώρο της εργασίας. Επίσης, επισημαίνεται ότι οι μηχανισμοί της αναφοράς πρέπει να περιλαμβάνουν συστήματα τοπικά, εθνικά και ευρωπαϊκά. Τέλος, απαραίτητη χαρακτηρίζεται από το κείμενο της Οδηγίας η πρόληψη πολιτικών και διαδικασιών για το ενδεχόμενο τραυματισμού από αιχμηρό αντικείμενο. Οι διασικασίες αυτές πρέπει να είναι γνωστές σε όλους τους εργαζομένους και να συμφωνούν με την ευρωπαϊκή, την εθνική και περιφερειακή νομοθεσία, καθώς και με τις συλλογικές συμβάσεις. Πιο συγκεκριμένα, απαραίτητη κρίνεται: - η μέριμνα από μέρους του εργοδότη για την περίθαλψη του τραυματισμένου εργαζόμενου - η διερεύνηση από μέρους του εργοδότη των αιτιών και των περιστάσεων του ατυχήματος/συμβάντος και η καταγραφή αυτού - η εξασφάλιση ιατρικής αγωγής (εφόσον κρίνεται απαραίτητο). Προβλέπεται επίσης η αποκατάσταση, η συνέχιση της εργασίας και η δυνατότητα αποζημίωση. (44) Γίνεται συνεπώς σαφές ότι συγκριτικά με την Οδηγία, η ΚΥΑ ως το κατεξοχήν νομοθετικό κείμενο σχετικά με τη διαχείριση των ιατρικών αποβλήτων στην Ελλάδα μεταξύ των ανακριβειών και παραλείψεων οι οποίες αναλύθηκαν και επισημάνθηκαν παραπάνω, υπολείπεται αξιοσημείωτα σε διατάξεις σχετικά με την εκτίμηση του κινδύνου για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων αναφορικά με την διαχείριση των επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων και ειδικότερα των αιχμηρών αποβλήτων-αντικειμένων την υγιεινή και ασφάλεια της εργασίας για το νοσηλευτικό, παραϊατρικό και εργατοτεχνικό προσωπικό που διαχειρίζεται άμεσα τα νοσοκομειακά απόβλητα (τόσο γενικά όσο και ειδικότερα σχετικά με την πρόληψη των τραυματισμών από αιχμηρά αντικείμενα-απόβλητα) την εκπαίδευση και εξειδίκευση του παραπάνω προσωπικού στις μεθόδους, τεχνικές και μέσα για την διαχείριση των επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων και ειδικότερα των αιχμηρών αποβλήτων-αντικειμένων όταν αυτή πραγματοποιείται εντός της μονάδας ( διαχωρισμός, συλλογή, μεταφορά και προσωρινή αποθήκευση). την ενημέρωση και ευαισθητοπίηση του παραπάνω προσωπικού σχετικά με τους κινδύνους που εγκυμονεί η διαχείριση των επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων και ειδικότερα των αιχμηρών αποβλήτων-αντικειμένων την χρήση ατομικού εξοπλισμού προστασίας τον εμβολιασμό όταν εκτιμάται ότι υπάρχει κίνδυνος έκθεσης σε βιολογικούς κινδύνους σχετικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση τραυματισμού από αιχμηρό αντικείμενο και την γνωστοποίηση αυτού στους εργαζομένους με την αναφορά ατυχήματος ή περιστατικού τραυματισμού με αιχμηρό αντικείμενο

8 την μέριμνα από μέρους του εργοδότη για την περίθαλψη, ιατρική παρακολούθηση και την εξασφάλιση ιατρικής αγωγής (εφόσον κρίνεται απαραίτητο) του τραυματισμένου εργαζόμενου, καθώς και την διερεύνηση των αιτιών και των περιστάσεων του ατυχήματος/συμβάντος και η καταγραφή αυτού την εφαρμογή ενός αξιόπιστου συστήματος ενδονοσοκομειακής υγειονομικής επιτήρησης και ελέγχου των εφαρμοζόμενων συστημάτων ενδονοσοκομειακής διαχείρισης, καθώς και τον ορισμό αρμοδιοτήτων και ευθυνών όσων παράγουν και διαχειρίζονται επικίνδυνα ιατρικά απόβλητα. (44) Έλεγχοι Φορέων σε νοσηλευτικές μονάδες Μεταξύ των φορέων που κρίνονται αρμόδιοι να διενεργούν ελέγχους σε υγειονομικές μονάδες τόσο σχετικά με την εύρυθμη λειτουργία τους όσο και τη συμμόρφωσή τους προς τις υγειονομικές και τις ειδικές περιβαλλοντικές απαιτήσεις είναι ο Συνήγορος του Πολίτη (ΣτΠ), το Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας & Πρόνοιας (Σ.Ε.Υ.Υ.Π.) του Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και η Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος (Ε.Υ.Ε.Π.) του ΥΠΕΧΩΔΕ. (32,45-54) Συνήγορος του Πολίτη (ΣτΠ) Ο Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας της Ανεξάρτητης Αρχής Συνήγορος του Πολίτη είναι επιφορτισμένος να διενεργεί μεταξύ άλλων και ελέγχους σχετικά με την ορθή διαχείριση των παραγόμενων ιατρικών αποβλήτων από τις υγειονομικές μονάδες της επικράτειας. Στο πλαίσιο αυτό τον Φεβρουάριο του 2007 ο Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας της Ανεξάρτητης Αρχής Συνήγορος του Πολίτη εξέδωσε ειδική έκθεση σχετικά με την «Αυτεπάγγελτη έρευνα του ΣτΠ για τη Διαχείριση των Επικίνδυνων Ιατρικών Αποβλήτων (ΕΙΑ) από Δημόσιους Φορείς». Στόχος της διενεργήσας αυτεπάγγελτης έρευνας ήταν η διερεύνηση της συμμόρφωσης των εμπλεκόμενων φορέων προς την ΚΥΑ Η.Π.37591/2031/2003 και προς την ισχύουσα σχετική νομοθεσία για τη διαχείριση ιατρικών αποβλήτων. Επιδιώκοντας (η εν λόγω έρευνα) να είναι κατά το δυνατό αντιπροσωπευτική της κατάστασης που επικρατεί στη χώρα αναφορικά με την διαχείριση των ιατρικών αποβλήτων πραγματοποιήθηκαν: αυτοψίες σε ικανό αριθμό δημόσιων νοσοκομείων στην Αθήνα αλλά και την Περιφέρεια αναφορικά με την διαχείριση των ΕΙΑ συναντήσεις με εμπλεκόμενους φορείς καταγράφοντας παράλληλα τις απόψεις τους και βιβλιογραφική έρευνα. Αυτοψίες πραγματοποιήθηκαν (23/2/ /6/2005) στα εξής νοσηλευτικά ιδρύματα: Νοσοκομείο Αφροδίσιων & Δερματικών Νόσων Συγγρός Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας Α.Ο.Ν.Α. Ο Άγιος Σάββας Π.Γ.Ν. Λάρισας Π.Π.Γ.Ν. Ηρακλείου Νοσοκομείο Ρεθύμνου Επίσης, διπλή αυτοψία πραγματοποιήθηκε (23/5/2005 & 2/10/2006) στη Μονάδα Αποτέφρωσης Νοσοκομειακών Απορριμμάτων του Ενιαίου Συνδέσμου Δήμων και Κοινοτήτων Νομού Αττικής (Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α.) στον Δήμο Άνω Λιοσίων. Στο πλαίσιο των παραπάνω αυτοψιών έλαβαν επίσης χώρα συναντήσεις με τους Διοικητές ή αναπληρωτές Διοικητές των Νοσοκομείων καθώς και με τους ιατρούς, νοσηλευτές, μηχανικούς και διοικητικούς υπαλλήλους οι οποίοι ήταν επιφορτισμένοι με το έργο της διαχείρισης των ΕΙΑ. Συναντήσεις και επικοινωνία ακόμη πραγματοποιήθηκε με τους εμπλεκόμενους φορείς στην διαχείριση των ΕΙΑ στους οποίους και απεστάλησαν οι Εκθέσεις Αυτοψίας που προέκυψαν. Σειρά παραλείψεων και λανθασμένων πρακτικών διαπιστώθηκαν σε όλα τα παραπάνω νοσηλευτικά ιδρύματα σχετικά με την διαχείριση των ΕΙΑ καθώς και στη Μονάδα Αποτέφρωσης Νοσοκομειακών Απορριμμάτων του Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α. συνιστώντας σοβαρούς κινδύνους τόσο για την δημόσια υγεία και την υγεία των επαγγελματιών υγείας και των εργαζομένων στις ΥΜ όσο και το περιβάλλον. Συνοπτικά προβλήματα εντοπίζονται ως προς: την απουσία Εσωτερικών Κανονισμών Διαχείρισης ΕΙΑ την μεγαλύτερη παραγωγή ΕΙΑ-ΜΧ ανά κλίνη από ό,τι διεθνώς τον τρόπο συλλογής-υποδοχής των ΕΙΑ την έλλειψη χώρων συλλογής και προσωρινής αποθήκευσης ΕΙΑ τις μονάδες επεξεργασίας υγρών μολυσματικών αποβλήτων τους υπερπλήρεις, ανοιχτούς κάδους μεταφοράς ΕΙΑ την διαχείριση αποβλήτων αργύρου που παράγονται από τα ακτινολογικά εργαστήρια τους πεπαλαιωμένους, εκτός προδιαγραφών ή ακόμη και στερούμενους άδειας λειτουργίας κλιβάνους αποτέφρωσης εντός των νοσοκομείων και τον Κεντρικό Αποτεφρωτήρα του Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α. Για όλα τα προαναφερθέντα προβλήματα η ειδική έκθεση της εν λόγω έρευνας συμπεριλαμβάνει συγκεκριμένες προτάσεις προς το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και τους αρμόδιους φορείς. Επίσης προτείνεται η εκπόνηση τεχνικο-οικονομικών μελετών σε νομαρχιακό ή περιφερειακό επίπεδο, στις οποίες θα εξεταστεί το ενδεχόμενο κατασκευής κεντρικών μονάδων επεξεργασίας ΕΙΑ ανά νομό, περιφέρεια ή νοσοκομείο (εφόσον το νοσοκομείο εξυπηρετεί ένα συγκεκριμένο, ελάχιστο, καθορισμένο αριθμό κλινών). Τέλος, στο πλαίσιο της ίδιας έρευνας και με στόχο την εύρεση και την αξιολόγηση της παραγόμενης ποσότητας των ΕΙΑ ανά νοσοκομειακή κλίνη ζητήθηκαν τα αντίστοιχα στοιχεία (παραγωγή ΕΙΑ ανά κλίνη, αναλυτικά ανά κλινική και ημέρα) από το Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά Τζάνειο, το Α.Ο.Ν.Α. Ο Άγιος Σάββας και το Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Ο Ευαγγελισμός. Πραγματοποιήθηκε σχετική ανάλυση για τις παραγόμενες και τις εκτιμώμενες από την βιβλιογραφία ποσότητες ΕΙΑ.(45-47)

9 Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας & Πρόνοιας (Σ.Ε.Υ.Υ.Π.) Το Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας υπάγεται απευθείας στον Υπουργό Υγείας και Πρόνοιας. Ιδρύθηκε με τον Ν. 2920/2001 και άρχισε να λειτουργεί στις 16/09/2002. Αποστολή του είναι η διενέργεια συστηματικών επιθεωρήσεων, ελέγχων και ερευνών σε όλες τις υπηρεσίες και τους φορείς αρμοδιότητας ή εποπτείας του Υπουργού Υγείας και Πρόνοιας, καθώς και στις υπηρεσίες υγείας των ασφαλιστικών φορέων. Εντολή δίνεται από τον Υπουργό Υγείας και Πρόνοιας, τον Συνήγορο του Πολίτη ή τον Γενικό Επιθεωρητή του Σ.Ε.Υ.Υ.Π., (αυτεπάγγελτη δράση). Η αρμοδιότητα του Σ.Ε.Υ.Υ.Π. εκτείνεται σε όλη την ελληνική επικράτεια. Στο πλαίσιο αυτό το Σ.Ε.Υ.Υ.Π. είναι αρμόδιο να ερευνά τυχόν κακοδιαχείριση των ιατρικών αποβλήτων από μέρους των ΥΜ. Ειδικότερα, αρμόδιος για τέτοιου είδους ελέγχους είναι ο Τομέας Υγιειονομικού-Φαρμακευτικού Ελέγχου του Σώματος. Τόσο στις ετήσιες εκθέσεις πεπραγμένων του 2004 και του 2007 καταγράφονται σειρά παραλείψεων και κακών πρακτικών σχετικά με την διαχείριση των παραγόμενων ΙΑ από μέρους των ΥΜ σε όλη την επικράτεια. Σημαντικά προβλήματα διαπιστώθηκαν σχετικά με: την ύπαρξη του απαραίτητου Εσωτερικού Κανονισμού Διαχείρισης των ΕΙΑ. Ιδιαίτερα μικρή ανταπόκριση στην υποβολή των Κανονισμών παρατηρείται από ΥΜ και φορείς που ανήκουν στην υγειονομική αρμοδιότητα άλλων Υπουργείων (Στρατιωτικά Νοσοκομεία, Κτηνιατρικές κλινικές, Ι.Κ.Α., Δ/νσεις Υγείας των Ν.Α., Δημοτικοί Υγειονομικοί Σταθμοί κ.λ.π), καθώς επίσης και από τους φορείς της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ΠΦΥ). τον διαχωρισμό των ΕΙΑ-ΜΧ από τις άλλες κατηγορίες ΕΙΑ. Εύκολα διαπιστώθηκε ότι σε πολλές περιπτώσεις δεν πραγματοποιείται ο απαραίτητος διαχωρισμός με αποτέλεσμα τα ΕΙΑ-ΜΤΧ να διατίθενται μαζί με τα ΕΙΑ-ΜΧ. Επιπλέον, παρατηρήθηκε σε πολλές περιπτώσεις έλλειψη σχεδίου διαχείρισης των ΕΙΑ-ΤΧ, ενώ τα υγρά απόβλητα των εργαστηρίων συχνά απορρίπτονται στο κοινό αποχετευτικό δίκτυο δίχως ειδική επεξεργασία. Σχετικά με την διαχείριση των αποβλήτων των ακτινολογικών εργαστηρίων, είχε διακοπεί η Σύμβαση με την ανάδοχο εταιρεία που είχε ορισθεί από τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημόσιου Υλικού (Ο.Δ.Δ.Υ.) για την απαργύρωση των υγρών αποβλήτων με αποτέλεσμα να διατίθενται χωρίς επεξεργασία στο κοινό αποχετευτικό δίκτυο. τις ελλείψεις των νοσοκομείων σε κατάλληλες κτιριακές υποδομές, εξοπλισμό και σχεδιασμό διαχείρισης ΙΑ. την ειδική σήμανση των αποβλήτων, τα απαραίτητα Συνοδευτικά Έγγραφα Έντυπα και τις προβλεπόμενες από την ΚΥΑ άδειες εγκατάστασης και επεξεργασίας των ΕΙΑ-ΜΧ. τις παραβιάσεις που σημειώνονται στην μονάδα Αποτέφρωσης του Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α. όπου η παραγόμενη τέφρα αποθηκεύεται προσωρινά κατά παράβαση των περιβαλλοντικών όρων που έχουν τεθεί, ενώ ταυτόχρονα πραγματοποιείται επεξεργασία ΕΙΑ-ΜΤΧ χωρίς να υπάρχει σχετική άδεια. τις παραβιάσεις που σημειώνονται από σειρά ιδιωτικών εταιριών που δραστηριοποιούνται στην επεξεργασία ΙΑ καθώς και από μέρους ιδιωτικού νοσηλευτικού ιδρύματος, διαγνωστικού εργαστηρίου και φορέων ΠΦΥ σχετικά με την επεξεργασία των παραγόμενων ΙΑ. (48-51) Στην Έκθεση Πεπραγμένων του 2007 ιδιαίτερη μνεία γίνεται σε έλεγχο που πραγματοποιήθηκε σε αριθμό Νοσοκομείων-ΝΠΔΔ και Κέντρων Υγείας σε Νοσηλευτικές Μονάδες, Ειδικά Νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας και Περιφερειακά Ιατρεία της Βόρειας Ελλάδας αναφορικά στον τρόπο διαχείρισης των ΕΙΑ. Χαρακτηριστικά σημειώνεται ότι κανένας από τους κλιβάνους των Νοσοκομείων δεν πληρούσε τις προδιαγραφές της ΚΥΑ δίχως δυνατότητα προσαρμογής. Επίσης εντοπίστηκε πλημμελής αντιμετώπιση σχετικά με την διαχείριση των ΕΙΑ-ΤΧ και απουσία αδειοδοτημένης εγκατάστασης επεξεργασίας των ΕΙΑ-ΜΤΧ στην Βόρεια Ελλάδα. Τέλος, όσον αφορά την επεξεργασία των ΕΙΑ-ΜΧ υπάρχει μόνο μια αδειοδοτημένη αλλά δίχως σχετική πιστοποίηση εταιρία. (50) Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος (Ε.Υ.Ε.Π.) - ΥΠΕΧΩΔΕ Η Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος συστάθηκε με το άρθρο 9 του Νόμου 2947/2001 στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων και υπάγεται απευθείας στον Υπουργό ΠΕΧΩΔΕ. Σύμφωνα με το Π.Δ. 165/2003, το οποίο καθορίζει την διοικητική της οργάνωση, διάρθρωση και στελέχωση, αποτελείται από τη Γενική Επιθεώρηση και δύο Τομείς, τον Τομέα Νοτίου Ελλάδας με έδρα την Αθήνα και τον Τομέα Βορείου Ελλάδας με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Ο κάθε τομέας με την σειρά του συνίσταται από τέσσερα τμήματα με διαφορετικές αρμοδιότητες το καθένα. Σχετικά με την διαχείριση των ιατρικών αποβλήτων αρμόδιο είναι το Τμήμα Α που είναι υπεύθυνο για τον έλεγχο τήρησης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, των περιβαλλοντικών όρων και μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ) σε δημόσια έργα, σε ΧΥΤΑ καθώς και σε λοιπές δημόσιες υποδομές (όπως οι ΥΜ) και τουριστικές εγκαταστάσεις. Οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος μπορούν να διενεργούν αυτοψίες σε κάθε δημόσιο ή ιδιωτικό έργο ή δραστηριότητα που υπάγεται στις διατάξεις περί προστασίας του περιβάλλοντος ή επιβάλλεται για την αποτελεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων της. Έχουν την δυνατότητα να προβαίνουν σε ελέγχους και μετρήσεις, αλλά και στην συλλογή κάθε χρήσιμου στοιχείου. Σε περίπτωση που διαπιστώνεται ρύπανση ή υποβάθμιση του περιβάλλοντος ή άλλη παράβαση (άρθρο 30, Ν.1650/86) η Ε.Υ.Ε.Π. ανάλογα με την σοβαρότητα της παράβασης εισηγείται την επιβολή προστίμου. Σύμφωνα με την Έκθεση της Ε.Υ.Ε.Π. που εκδόθηκε το 2007 και αφορούσε το χρονικό διάστημα 1/1/ /10/2007 διενεργήθηκαν μεταξύ άλλων έλεγχοι που αφορούσαν στη διαχείριση των ιατρικών αποβλήτων. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ποσοστό των επιθεωρήσεων της Ε.Υ.Ε.Π. που αφορούσαν στα νοσοκομεία ήταν μόλις 0,5% επί του συνόλου των επιθεωρήσεων παρά την σοβαρότητα του ζητήματος της διαχείρισης των ΙΑ όπως αυτή διαπιστώνεται και από τις εκθέσεις του ΣτΠ και του Σ.Ε.Υ.Υ.Π. (32,52-54)

10 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Συμπερασματικά, τα ΙΑ και ιδιαίτερα τα αιχμηρά-μολυσματικά απόβλητα συνιστούν μια ειδική κατηγορία αποβλήτων η διαχείριση των οποίων χρήζει ιδιαίτερης μέριμνας εξαιτίας της μολυσματικής ή/και τοξικής τους δράσης με σοβαρές επιπτώσεις στην δημόσια αλλά και επαγγελματική υγεία. Σειρά ερευνών σε χώρες του εξωτερικού καταδεικνύουν ότι ένα μεγάλο ποσοστό των δηλωθέντων κρουσμάτων λοιμωδών νόσων οφείλονται στην επαφή με ΙΑ τα οποία είχαν διατεθεί ανεξέλεγκτα. Δεδομένης της ύπαρξης λίγων ανάλογων ερευνών στην Ελλάδα αλλά και της αύξησης των κρουσμάτων λοιμώδων νόσων τα τελευταία χρόνια σύμφωνα με στοιχεία της ΕΣΥΕ, δεν είναι παρακινδυνευμένο να αποδοθεί η αύξηση αυτή στην συνεχή ανεξέλεγκτη διάθεση ΙΑ στο περιβάλλον. (30,55-57) Επιβεβλημένη κρίνεται η συνεργασία της επιστημονικής κοινότητας με την πολιτεία τόσο μέσω κεντρικών φορέων όπως το τμήμα Υγειονομικού Ελέγχου Υδάτων και Αποβλήτων της Διεύθυνσης Υγειονομικής Μηχανικής και Υγιεινής Περιβάλλοντος του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και το τμήμα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. όσο και μέσω των αρμόδιων ελεγκτικών μηχανισμών ώστε πέρα από τις προσπάθειες ανάδειξης της σημασίας του ζητήματος να εφαρμοστούν ορθές διαχειριστικές πρακτικές. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η θέσπιση πλαισίου ολοκληρωμένου σχεδιασμού αναφορικά με την διαχείριση των παραγόμενων ΙΑ σε όλη την επικράτεια λαμβάνοντας υπόψη τις γεωγραφικές και περιβαλλοντικές ιδιαιτερότητες κάθε περιφέρειας. Σημαντικός κρίνεται και ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης α και β βαθμού τόσο για να αναδείξει τα τοπικά προβλήματα και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά όσο και για να συμβάλει στους απαραίτητους ελέγχους σχετικά με την συμμόρφωση των ΥΜ και των μικρότερων υποδομών υγείας στις νομοθετικές διατάξεις και τον εθνικό σχεδιασμό. Βασική προϋπόθεση για την θέσπιση του εθνικού σχεδιασμού είναι αφενός η επίσπευση κατάθεσης των Εσωτερικών Κανονισμών και αφετέρου η επικαιροποίηση και βελτίωση του σχετικού νομοθετικού πλαισίου το οποίο όπως σημειώθηκε παρουσιάζει ελλείψεις και επιστημονικές ανακρίβειες, καθως και η προσαρμογή αυτού στο αντίστοιχο κοινοτικό. Επιπλέον, επιτακτικής σημασίας κρίνεται και η κατάθεση στοιχείων σχετικών με την παραγωγή, την αποθήκευση, την επεξεργασία και τελική διάθεση των αποβλήτων από μέρους των μικρότερων δομών υγείας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η η πρόληψη των λοιμώξεων με την εφαρμογή ασφαλών συστημάτων εργασίας στον χώρο των ΥΜ συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης συνεκτικής πολιτικής πρόληψης σχετικά με την τεχνολογία, την οργάνωση της εργασίας, τις συνθήκες εργασίας, τους ψυχοκοινωνικούς και άλλων παραγόντων που σχετίζονται με το περιβάλλον της εργασίας, καθώς και την κατάρτιση των εργαζομένων κρίνεται τελικά οικονομικά συμφέρουσα. (12,14,58) Η κατανόηση της σημασίας της ορθής διαχείρισης των ΙΑ στην σύγχρονη εποχή τόσο από τους εμπλεκόμενους στον τομέα της υγείας όσο και από μέρους της διοίκησης αλλά και των πολιτών συνιστά ζήτημα επιτακτικό, καθώς τα τελευταία χρόνια η διαχείριση της περιβαλλοντικής ποιότητας όσο και η επιτυχής πρόληψη πολλών νέων και παλαιών ασθενειών, οι οποίες απειλούν όλο και περισσότερο την δημόσια υγεία, προσεγγίζονται με αγωνία. Πέραν αυτού, η διαχείριση των αποβλήτων μιας κοινωνίας αδιαμφισβήτητα αποτελεί δείκτη πολιτισμού και ως τέτοιος πρέπει να αντιμετωπίζεται.

11 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Prüss, A., Girouth, E., Rushbrook, P. (eds). Safe management of Wastes from Health Care Activities World Health Organization, Geneva. 2. U.S. Congress, Office of Technologies Assessment, Findung the Rx for Managing Medical Wastes, OTA (Washington) DC: US Government Printing Office, September 1990) 3. ΑΔΕΔΥ, Κοινωνικό Πολύκεντρο, ΕΡΓΟ ΕΠΕΑΕΚ II α: Βελτίωση Διοικητικών και Οργανωτικών δεξιοτήτων εργαζομένων στο δημόσιο τομέα, Ενότητα: Διαχείριση Νοσοκομειακών αποβλήτων, (2009), Επιμέλεια: Παναγιωτοπούλου Αλεξάνδρα 4. Καραμούτσος Θ., (2005) «Η διαχείριση των επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων στο Βοτάνειο Γενικό Νοσοκομείο Μυτιλήνης, Διατριβή στο πλαίσιο του ΠΜΣ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διαχείριση, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Τμήμα Περιβάλλοντος, Μυτιλήνη 5. Καρυστινάκη, Φ., Αδάμου Ε., (2008), Διαχείριση των επικίνδυνων νοσοκομειακών αποβλήτων, Νοσοκομειακά Χρονικά, 70, Συμπλήρωμα Ν.3850/2010 (ΦΕΚ 84/Α / ) Κύρωση του κώδικα νόμων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων 7. Rutala WA, Mayhal CG (1992). Medical Waste. Society of Hospital Epidemiology of America (SHEA) position paper infect control and Hospital Epidemiology 13: Manyele, S.V., (2004). Effects of improper hospital-waste management on occupational health and safety. Afr Newslett on Occup.Health and Safety, 14: Μακρόπουλος, Β., (2005). Νοσοκομειακά απόβλητα: Κίνδυνοι για την υγεία των εργαζομένων, Ημερίδα- Νοσοκομειακά Απόβλητα, Κίνδυνος για την δημόσια υγεία και το περιβάλλον, ΤΕΕ, Αθήνα 10. US Environmental Protection Agency (2004). Community Options for Safe Needle Disposal, Washington. 11. Gupta, A., et. al., (2008), High risk for occupational exposure to HIV and utilization of post-exposure prophylaxis in a teaching hospital in Pune, India, BMC Infectious Diseases, 8: Risks to Health Care Workers in Developing Countries, (2001), N Engl J Med, Vol. 345, No Needlestick transmission of HTLV-III from a patient infected in Africa. Lancet 1984; 2: N. Z. Janjua et al., (2010) Sharp injuries and their determinants among health care workers at first-level care facilities in Sindh Province, Pakistan, Tropical Medicine and International Health, vol. 15 no 10: Lekhraj Rampal et al., (2010) Needle Stick and Sharps Injuries and Factors Associated Among Health Care Workers in a Malaysian Hospital, European Journal of Social Sciences Vol. 13, Nο. 3: Kermode, M., (2004), Unsafe injections in low-income country health settings: need for injection safety promotion to prevent the spread of blood-borne viruses, Health Promotion International, Vol.19, No.1: Edler,A., et al., (2002), Policies for Exposure to Bloodborne Pathogens Among US-Based International Voluntary Medical Organizations, JAMA, Vol 288, No. 2, p Talaat, M. et al., (2003), Occupational exposure to needlestick injuries and hepatitis B vaccination coverage among health care workers in Egypt, American Journal of Infection Control, Vol. 31, Issue 8: Derek R. Smith et al., (2006) Epidemiology of Needlestick and Sharps Injuries Among Professional Korean Nurses, Journal of Professional Nursing, Vol. 22, Issue 6: Salih Hosoglu et al., (2009), Predictive factors for occupational bloodborne exposure in Turkish hospitals, American Journal of Infection Control, Vol. 37, Issue 1: Derek R. Smith et al., (2006) Epidemiology of needlestick and sharps injuries among nurses in a Japanese teaching hospital, Journal of Hospital Infection, Vol. 64, Issue 1: A. Tarantola et al., (2005), A descriptive, retrospective study of 567 accidental blood exposures in healthcare workers in three West African countries, Journal of Hospital Infection, Vol. 60, Issue 3: Yurdagül Erdem, Melek Serpil Talas, (2006), Blunt and penetrating object injuries in housekeepers working in a Turkish university hospital, American Journal of Infection Control, Vol. 34, Issue 4: R. Lee, (2009), Occupational transmission of bloodborne diseases to healthcare workers in developing countries: meeting the challenges, Journal of Hospital Infection, Vol. 72, Issue 4: Wilburn SQ, (2004), Needlestick and sharps injury prevention, J Issues Nurs, 30; 9(3): Occupational exposure to bloodborne pathogens; needlestick and other sharps injuries; final rule. Occupational Safety and Health Administration (OSHA), Department of Labor. Final rule; request for comment on the Information Collection (Paperwork) Requirements. Fed Regist ;66(12): Occupational exposure to bloodborne pathogens: request for information--osha. Request for information. Fed Regist. 9;63(174): OSHA targets reducing needlesticks among HCWs. Occupational Safety and Health Administration. AIDS Alert. 13(11): Marini MA et al., (2004), Complying with the Occupational Safety and Health Administration's Bloodborne Pathogens Standard: implementing needleless systems and intravenous safety devices, Pediatr Emerg Care. 20(3): Γιαννοπούλου, Ε., Βύρλιος, Κ., Ζιάμπα, Β. (2010), Επικίνδυνα Ιατρικά Απόβλητα: Διάκριση και Διαχείριση των Νοσοκομειακών Στερεών Αποβλήτων, Η Κατάσταση στην Ελλάδα, 1(1): Panlilio A., Cardo D., Grohskopf L., Heneine W., Ross C., (2005) Updated U.S. Public Health Service Guidelines for the Management of Occupational Exposures to HIV and Recommendations for Postexposure Prophylaxis. 32. Αραβωσης, Κ., Κουγκολος, Α., Μπακοπούλου, Σ., (2007). Διαχείριση Νοσοκομειακών Αποβλήτων, Κοινωνικό Πολύκεντρο ΑΔΕΔΥ Αθήνα WHO (2004) Safe health care waste management policy paper Geneva

12 35. WHO (2007) International Meeting on Health Care Waste: Meeting Report, Geneva 36. Μαργαρίτη Γ., (2005). Ημερίδα: Νοσοκομειακά απόβλητα, Κίνδυνος για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον, ΤΕΕ, Αθήνα 37. ΚΥΑ ΗΠ/37591/2031/2003 (ΦΕΚ 1419Β/ ) «Μέτρα και όροι για τη διαχείριση ιατρικών αποβλήτων από υγειονομικές μονάδες». 38. Καρύδης Κ., (2005) Κριτική Παρουσίαση της ΚΥΑ για την Διαχείριση των Επικίνδυνων Ιατρικών Αποβλήτων, Ημερίδα Νοσοκομειακά Απόβλητα:Κίνδυνος για την Δημόσια Υγεία και το Περιβάλλον, ΤΕΕ, Αθήνα. 39. Νόμος 1568/85 (ΦΕΚ 177Α/ ) «Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων». 40. Δημητροπουλου Θεοδώρου, Ε., (2008), Στοιχεία Δικαίου Δημόσιας Υγιεινής (Εισαγωγή στο Δίκαιο και στη Νομοθεσία Δημόσιας Υγείας και Υγιεινής) Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα-Θεσσαλονίκη. 41. Παπαδημητρίου Γ., Πατρώνος Π., και συν. (2004), Προστασία από τα Μεταδοτικά Νοσήματα Εθνικές Κοινοτικές και Διεθνείς Ρυθμίσεις, Νόμος + Φύση, Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα-Θεσσαλονίκη. 42. Council Directive 89/391/EEC of 12 June 1989 on the introduction of measures to encourage improvements in the safety and health of workers at work. 43. ΟΔΗΓΙΑ 2000/54/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥτης 18ης Σεπτεμβρίου 2000 για την προστασία των εργαζομένων από κινδύνους που διατρέχουν λόγω έκθεσής τους σε βιολογικούς παράγοντες κατά την εργασία (έβδομη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) 44. ΟΔΗΓΙΑ 2010/32/ΕΕ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την εφαρμογή της συμφωνίας-πλαισίου σχετικά με την πρόληψη των τραυματισμών που προκαλούνται από αιχμηρά αντικείμενα στο νοσοκομειακό και υγειονομικό τομέα, η οποία συνήφθη από τις οργανώσεις HOSPEEM και EPSU. 45. Ξενάκης, Ν., Στασινός Σ., (2007), Ποσότητες παραγομένων μολυσματικών αποβλήτων από τρία μεγάλα νοσοκομεία της Αττικής. Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασίας. Τριμηνιαία Έκδοση του ΕΛΙΝVAE, 31: Συνήγορος του Πολίτη, Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας, Παπαρρηγοπούλου, Π., Στασινός, Σ., Αυτεπάγγελτη έρευνα του Συνηγόρου του Πολίτη για τη Διαχείριση των Επικίνδυνων Ιατρικών Αποβλήτων (ΕΙΑ) από Δημόσιους Φορείς, (2007), Αθήνα Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (Σ.Ε.Υ.Υ.Π.), Ετήσια Έκθεση Πεπραγμένων Έτους 2004, Εθνικό Τυπογραφείο, Αθήνα, Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (Σ.Ε.Υ.Υ.Π.), Ετήσια Έκθεση Πεπραγμένων Έτους 2007, Εθνικό Τυπογραφείο, Αθήνα, Σαμπατακάκης, Μ., Αποτελέσματα Ελέγχων Διαχείρισης Ιατρικών Αποβλήτων σε Νοσηλευτικά Ιδρύματα, Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (Σ.Ε.Υ.Υ.Π.) ΥΠΕΧΩΔΕ, (2007), Περιβαλλοντικές Επιθεωρήσεις-2006, Συνολική Αποτίμηση (1/1/ /10/2007), Αθήνα 54. Παπαδημητρίου, Γ., (2006), Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος 55. Pournaras, S., et. al., (1999), Reported needlestick and sharp injuries among health care workers in a Greek general hospital, Occup. Mod. Vol. 49, No. 7, Ηπατίτιδα τύπου Β: ένας επαγγελματικός κίνδυνος για τους λειτουργούς υγείας / Παναγιώτης Γ. Γκούρλας. - Αθήνα: Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, σ. 57. Τεχνολόγοι ιατρικών εργαστηρίων: συνθήκες εργασίας στο Περιφερειακό Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Αλεξάνδρα» / Κωνσταντίνος Λιτσάκης. - Αθήνα: Εθνική Σχολή Δημόσια Υγείας, σ. 58. Lee JM et al., (2005), Needlestick injuries in the United States. Epidemiologic, economic, and quality of life issues, American Association of Occupational Health Nurses Journal, 53(3):

«Διαχείριση. και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» απόβλητα; πανεπιστημιακά / περιφερειακά /στρατιωτικά

«Διαχείριση. και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» απόβλητα; πανεπιστημιακά / περιφερειακά /στρατιωτικά «Διαχείριση και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» Τι είναι τα ιατρικά και νοσοκομειακά απόβλητα; Ως Ιατρικά Απόβλητα (Ι.Α.).) νοούνται τα απορρίμματα στις Υγειονομικές Μονάδες (Υ.Μ.).)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΕΕ/ΤΚΜ Κωνσταντίνος Πούλιος Μηχ Περ Κωνσταντίνος Πούλιος, Μηχ. Περ. Ανδρέας Χασιώτης, ΧΜ Έλενα Χλιοπάνου, ΜΜ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΥ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ. ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΥ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ. ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΥ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ. ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ. Σοφία Σπαθοπούλου, Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Νοσοκομειακών Λοιμώξεων, Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΡΓΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΡΓΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ Παράρτημα Α ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ Οι περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμοι του 1996 έως 2011 Οι περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Συμφωνία Πλαίσιο σχετικά με την πρόληψη των τραυματισμών που προκαλούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΙΑΤΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΙΑΤΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Τετάρτη 26 Μαΐου 2010 http://utopia.duth.gr/~tconstan/hygerg0txtfin.pdf ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΙΑΤΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Γιαννοπούλου Ευδοξία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ & ΑΙΧΜΗΡΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΜΙΚΗ ΕΥΘΥΓΡΑΜΙΣΗ

ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ & ΑΙΧΜΗΡΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΜΙΚΗ ΕΥΘΥΓΡΑΜΙΣΗ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ & ΑΙΧΜΗΡΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΜΙΚΗ ΕΥΘΥΓΡΑΜΙΣΗ Α. ΤΟ ΠΕΡΙΓΡΑΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΤΑ ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ Τα αποστειρωμένα ΕΙΑ ΜΧ (επικίνδυνα ιατρικά απόβλητα μολυσματικού χαρακτήρα)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ

ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 3 ης ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ (ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ) Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΜΗΜΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 2010/32/ΕΕ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΟΔΗΓΙΑ 2010/32/ΕΕ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ L 134/66 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1.6.2010 ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΔΗΓΙΑ 2010/32/ΕΕ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 10ης Μαΐου 2010 για την εφαρμογή της συμφωνίας-πλαισίου σχετικά με την πρόληψη των τραυματισμών που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕ κλπ ΘΕΜΑ: Διαχείριση αποβλήτων Νοσοκομείων ΠΡΟΣ: Διοικητή Νοσοκομείου Διευθύντρια Νοσηλευτικής Υπηρεσίας Προϊσταμένους Νοσηλευτικών Τμημάτων

ΕΝΕ κλπ ΘΕΜΑ: Διαχείριση αποβλήτων Νοσοκομείων ΠΡΟΣ: Διοικητή Νοσοκομείου Διευθύντρια Νοσηλευτικής Υπηρεσίας Προϊσταμένους Νοσηλευτικών Τμημάτων ΕΝΕ κλπ ΘΕΜΑ: Διαχείριση αποβλήτων Νοσοκομείων ΠΡΟΣ: Διοικητή Νοσοκομείου Διευθύντρια Νοσηλευτικής Υπηρεσίας Προϊσταμένους Νοσηλευτικών Τμημάτων Αναφορικά με το φλέγον ζήτημα της διαχείρισης των αποβλήτων

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε.

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Μικρά γεγονότα της καθημερινότητάς μας, μπορεί να προκαλέσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ Σ.Τ.Ε.Φ. ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Σπουδαστής: Καλογριδάκης Δημήτριος, Α.Μ. 2993 Επιβλέπων: Δρ. Κενανάκης Γεώργιος,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ. ΘΕΜΑ: Διαχείριση Επικινδύνων Ιατρικών Αποβλήτων αμιγώς Τοξικού Χαρακτήρα (ΕΙΑ ΤΧ) από Υγειονομικές Μονάδες

Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ. ΘΕΜΑ: Διαχείριση Επικινδύνων Ιατρικών Αποβλήτων αμιγώς Τοξικού Χαρακτήρα (ΕΙΑ ΤΧ) από Υγειονομικές Μονάδες ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒ/ΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧ. ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Ταχ. Δ/νση : Πατησίων 147 Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ

ΠΡΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΠΟΠΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ASSOCIATION OF ΡUBLIC HEALTH INSPECTORS Γλάδστωνος 10 Αθήνα 10677 Τ.Θ. 4074 ΑΘΗΝΑ 10210 ΤΗΛ. 210-3302069- 3300567 2611780 -FAX 210-2611780 2106040353 E-MAIL edye@in.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση κινδύνου και τραυματισμοί από βελόνες

Εκτίμηση κινδύνου και τραυματισμοί από βελόνες 40 Εκτίμηση κινδύνου και τραυματισμοί από βελόνες Εισαγωγή Η υγεία των εργαζομένων, ιδίως στους τομείς της υγειονομικής περίθαλψης και της πρόνοιας, διατρέχει κίνδυνο λόγω της έκθεσής τους κατά την εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΙΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ: ΝΕΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Χριστίνα

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση των επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων

Διαχείριση των επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων Διαχείριση των επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων Φωτεινή Καράμπαμπα Με τον όρο ιατρικά απόβλητα (ΙΑ) νοούνται όλα τα απόβλητα που παράγονται από κάθε είδους υγειονομικές μονάδες (ΥΜ, μονάδες παροχής υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Φ. ΚΑΛΥΒΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Παιδίατρος- Ιατρός Δημόσιας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ. Ευάγγελος Βουδριάς

ΣΕ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ. Ευάγγελος Βουδριάς ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Ευάγγελος Βουδριάς Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο 671 00

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ» για τη λήψη άμεσων μέτρων

«ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ» για τη λήψη άμεσων μέτρων ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΟΚΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΟ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ Gram ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ: για τη λήψη άμεσων μέτρων Χρ. Παπανικολάου Διοικητής Β Υ.Π.Ε Πειραιά κ Αιγαίου Βιοπαθολόγος Πειραιάς 19-10-2010 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Tραυματισμοί με μολυσμένα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής πράξης Πρωτόκολλο αντιμετώπισης

Tραυματισμοί με μολυσμένα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής πράξης Πρωτόκολλο αντιμετώπισης Tραυματισμοί με μολυσμένα αντικείμενα κατά τη διάρκεια της οδοντιατρικής πράξης Πρωτόκολλο αντιμετώπισης Κυριάκος Λιβέρδος Ειδικός Χειρουργός Στόματος Χατζηαναστασίου Χρυστάλλα Πρώτος Ιατρικός Λειτουργός

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες,

Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες, Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες, διέπεται από τις αρχές του προτύπου Beveridge. «το κόστος

Διαβάστε περισσότερα

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - EDITORIAL Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο Ο όρος υγεία και ασφάλεια στην εργασία αφορά τις συνθήκες και τους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή και μεταφορά ιατρικών αποβλήτων Ενεργειακές μελέτες Ενεργειακά πιστοποιητικά Περιβαλλοντικές μελέτες Μελέτες διαχείρισης αποβλήτων

Συλλογή και μεταφορά ιατρικών αποβλήτων Ενεργειακές μελέτες Ενεργειακά πιστοποιητικά Περιβαλλοντικές μελέτες Μελέτες διαχείρισης αποβλήτων WASTEMED ΕΠΕ Συλλογή και μεταφορά ιατρικών αποβλήτων Ενεργειακές μελέτες Ενεργειακά πιστοποιητικά Περιβαλλοντικές μελέτες Μελέτες διαχείρισης αποβλήτων Εταιρική Παρουσίαση H WASTEMED Ε.Π.Ε. δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Γ.Α.Ο.Ν.Α.

ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Γ.Α.Ο.Ν.Α. ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Γ.Α.Ο.Ν.Α. «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΘΗΝΑ 4 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014 Source

Διαβάστε περισσότερα

Αυτεπάγγελτη έρευνα του Συνηγόρου του Πολίτη για τη ιαχείριση των Επικίνδυνων Ιατρικών Αποβλήτων (ΕΙΑ) από ηµόσιους Φορείς

Αυτεπάγγελτη έρευνα του Συνηγόρου του Πολίτη για τη ιαχείριση των Επικίνδυνων Ιατρικών Αποβλήτων (ΕΙΑ) από ηµόσιους Φορείς Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΕΙ ΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ (Ν. 3094/2003 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, Άρθρο 3 5) Αυτεπάγγελτη έρευνα του Συνηγόρου του Πολίτη για τη ιαχείριση των Επικίνδυνων Ιατρικών Αποβλήτων

Διαβάστε περισσότερα

Ebola. Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε

Ebola. Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε Ebola Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε Οκτώβριος 2014 Πρόλογος Μια από τις τελευταίες απειλές που γέμισε έντονη ανησυχία ολόκληρο τον πλανήτη είναι η εξάπλωση του ιού Έμπολα. Μια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων (Μέρος Α )

Εργασιακά Θέματα. Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων (Μέρος Α ) Εργασιακά Θέματα Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων (Μέρος Α ) Μάρτιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων (Μέρος Α ) Συνοπτική παρουσίαση.. 3 2. Γενικοί κανόνες υγιεινής και ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΑΝΝΑΣ ΑΡ. ΜΕΛ. 18 /2015 ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΑΓΙΑΣ ΑΝΝΑΣ ΑΡ. ΜΕΛ. 18 /2015 ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΡ. ΜΕΛ. 18 /2015 ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Η Μελέτη αυτή αφορά την ανάθεση υπηρεσιών Ιατρού εργασίας για 365 ημέρες για το Δήμο Μαντουδίου Λίμνης Αγίας Άννας. Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 1568/1985

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ

ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΠΑΤΡΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ Χημικός, Προϊστάμενος Χημικής Υπηρεσίας Πατρών Γενικού Χημείου του Κράτους Πάτρα, 5-12-2007

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΝΕΑΣ ΓΡΙΠΗΣ Α(Η1Ν1) 1) ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ Ξανθή Δεδούκου Γραφείο Νοσοκομειακών Λοιμώξεων Μικροβιακής Αντοχής και Ορθολογικής Χρήσης Αντιβιοτικών ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΩΝ. Μαρία Τσερώνη Νοσηλεύτρια ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΩΝ. Μαρία Τσερώνη Νοσηλεύτρια ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΩΝ Μαρία Τσερώνη Νοσηλεύτρια ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΕΝΔΟΣΚΟΠΗΣΕΩΝ Δεκαετία 1950: σκέψη για κατασκευή εύκαμπτων ενδοσκοπίων Δεκαετία 1960: εφαρμογή εύκαμπτων ενδοσκοπίων στη γαστρεντερολογική

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αθήνα 5/ 08 /2009 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ & ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Αρ. Πρωτ: Δ.ΥΓ2/ 105452 ΠΡΟΣ : Ταχ. Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία. Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία. Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων Ευρωπαϊκή Νομοθεσία Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων Κανονισμός 178/2002 Περιεχόμενο Γενικές Αρχές Ασφάλειας Τροφίμων και Ζωοτροφών Ίδρυση Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων Τι Αφορά Όλαταστάδιατηςπαραγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΤΥΜΠΑ ΕΥΔΟΚΙΑ ΜΑΝΔΕΛΗ ΕΛΕΝΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: Α. ΠΑΠΟΥΤΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Ορισμός AIDS: Acquired Immune

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Γενικές διαπιστώσεις. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Η ανάγκη για συνεχή βελτίωση. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Βασικές αρχές-στόχοι

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Γενικές διαπιστώσεις. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Η ανάγκη για συνεχή βελτίωση. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Βασικές αρχές-στόχοι SEVESO ΙΙΙ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΥΓΕΙΑ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΣΚΕΨΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ REACH, CLP-2015 & Εθνική Συνάντηση Εργασίας (Workshop) Ευρωπαϊκού Προγράμματος PROTEAS ΑΘΗΝΑ, 27 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΑΝΤΩΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ Η παρούσα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων συντάσσεται στο πλαίσιο υλοποίησης του έργου με τίτλο: «Εγκατάσταση Επεξεργασίας Απορριμμάτων και ΧΥΤΥ Σητείας» 1.2 ΕΙΔΟΣ & ΜΕΓΕΘΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αριθ. Πρωτ: οικ. 130406/17-8-95

Αριθ. Πρωτ: οικ. 130406/17-8-95 Αριθ. Πρωτ: οικ. 130406/17-8-95 ΘΕΜΑ: Εγκύκλιος εφαρμογής Π.Δ. 399/94 «Προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία σε συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Φτάνοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός Επαγγελματική έκθεση ΟΡΙΣΜΟΣ: η επαφή των επαγγελματιών υγείας με υλικά που είναι ή μπορεί να είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ.ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18 /8/2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ.Πρωτ. Υ4α/οικ 93443/11 ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΕΞ.ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18 /8/2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ.Πρωτ. Υ4α/οικ 93443/11 ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ.ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18 /8/2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ.Πρωτ. Υ4α/οικ 93443/11 ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ κκ.διοικητεσ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΕ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο»

Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο» Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ε.Ν.Λ. στα πλαίσια ενασχόλησής της με την πρόληψη λοιμώξεων στο χώρο του Νοσοκομείου, δίδει σαφείς οδηγίες για την ασφαλή

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση Ποιότητας»

«Διαχείριση Ποιότητας» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΕΕ-ΤΠΔΠ Ενημερωτική Εκδήλωση «Διαχείριση Ποιότητας» Αθήνα, 4 Απριλίου 2012 Τεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

και η υγεία των εργαζομένων

και η υγεία των εργαζομένων και η υγεία των εργαζομένων Η γρίπη των πουλερικών ή πιο σωστά γρίπη των πτηνών (avian influenza) είναι μια λοιμώδης ασθένεια μεταξύ των πτηνών, γνωστή εδώ κι έναν αιώνα. Περιγράφηκε για πρώτη φορά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ, ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ.

ΣΧΕΔΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ, ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ. ΣΧΕΔΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ, ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ. Το παρόν δεν υποκαθιστά την ισχύουσα Κ.Υ.Α. 37591/2031 (ΦΕΚ 1419/τ. Β /1-10-2003), Κοινή Υπουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. Αριθμός Πρωτ. : 15867 π.ε.

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. Αριθμός Πρωτ. : 15867 π.ε. ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Βόλος 11/02/2015 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Αριθμός Πρωτ. : 15867 π.ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡ/ΝΤΟΣ & ΧΩΡΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Σχετ. : 835 ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΔΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

στα θέματα αιμοδοσίας μεταγγισιοθεραπείας δημόσιας υγείας και επιδημιολογίας καθώςκαιστουςτομείςτηςεπικοινωνίας συμβουλευτικής, στατιστικής ανάλυσης

στα θέματα αιμοδοσίας μεταγγισιοθεραπείας δημόσιας υγείας και επιδημιολογίας καθώςκαιστουςτομείςτηςεπικοινωνίας συμβουλευτικής, στατιστικής ανάλυσης Γεώργιος Μαρτίνης στα θέματα αιμοδοσίας μεταγγισιοθεραπείας δημόσιας υγείας και επιδημιολογίας καθώςκαιστουςτομείςτηςεπικοινωνίας συμβουλευτικής, στατιστικής ανάλυσης εκπαίδευσης και οργάνωσης Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α Ο όρος «προσφορά υπηρεσιών υγείας» εκφράζει την παροχή υπηρεσιών που προέρχονται από προµηθευτές υγείας (γιατρούς, νοσοκοµεία κ.τ.λ). Οι παράγοντες που προσδιορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Η επιδηµιολογία των νοσοκοµειακών λοιµώξεων παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες σε σχέση µε αυτήν των λοιµωδών νοσηµάτων που εκδηλώνονται στην κοινότητα. Αφορά ένα ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΑΡΑΝΑΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ 2 ΚΑΡΝΑΒΑ ΘΑΛΕΙΑ 1, ΚΑΡΝΑΒΑ ΘΑΛΕΙΑ 1, ΚΑΡΑΝΑΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ 2

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΑΡΑΝΑΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ 2 ΚΑΡΝΑΒΑ ΘΑΛΕΙΑ 1, ΚΑΡΝΑΒΑ ΘΑΛΕΙΑ 1, ΚΑΡΑΝΑΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ 2 1 ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Γ.Ν.ΑΜΦΙΣΣΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣ 2ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ- ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Γ.Ν. ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ "ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ" ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΙΑΤΡ» ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Οδηγίες για την πρόληψη και τον αποτελεσματικό χειρισμό εμφάνισης γαστρεντερίτιδας σε κατασκήνωση Η εμφάνιση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας σε κατασκηνώσεις δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β49ΚΘ-55Π ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

ΑΔΑ: Β49ΚΘ-55Π ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΞ.ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 02/05/2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ.Πρωτ. Υ4α/οικ. 45610 ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ κ.κ.διοικητεσ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΕ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού. Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη

HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού. Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη HIV/AIDS στη λοχεία Ιδιαιτερότητες στο τοκετό Διατροφή νεογνού Τριαντογιάννη Άννα-Μαρία Χρονοπούλου Μαίρη Αντιμετώπιση και αγωγή νεογνού Το νεογνό πρέπει να καθαρίζεται από το αίμα και τις εκκρίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Κίνδυνος έκθεσης Ο κίνδυνος έκθεσης σε αίμα είναι σαφώς μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

«ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ (ΣΝΕΛ): 4ΕΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

«ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ (ΣΝΕΛ): 4ΕΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ (ΣΝΕΛ): 4ΕΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ευφροσύνη Κοντογεώργου 1 (ΣΝΕΛ), Αλεξάνδρα Μακρή 1 (ΣΝΕΛ), Δήμητρα Κοντονίκα 1 (ΥΔΝΥ), Βασιλική Σιάπκα 2 (ΔΝΥ) 1. Νοσηλεύτρια,

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Γ.Ν.ΠΕΛΛΑΣ (Ν.Μ.Ε ΕΣΣΑΣ-Ν.Μ.ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ)

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Γ.Ν.ΠΕΛΛΑΣ (Ν.Μ.Ε ΕΣΣΑΣ-Ν.Μ.ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ) ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Γ.Ν.ΠΕΛΛΑΣ (Ν.Μ.Ε ΕΣΣΑΣ-Ν.Μ.ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ) Ι. ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τα προσόντα του γιατρού εργασίας καθορίζονται από το άρθ. 16 του Ν. 3850/2010. Ο ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Χατζοπούλου. Νοσηλεύτρια ΠΕ, Διδάκτωρ Νοσηλευτικής. Πανεπιστημίου Αθηνών, Υπεύθυνος Γραφείου. Εκπαίδευσης Γ.Ν.Α. "Λαϊκό"

Μ. Χατζοπούλου. Νοσηλεύτρια ΠΕ, Διδάκτωρ Νοσηλευτικής. Πανεπιστημίου Αθηνών, Υπεύθυνος Γραφείου. Εκπαίδευσης Γ.Ν.Α. Λαϊκό Μ. Χατζοπούλου Νοσηλεύτρια ΠΕ, Διδάκτωρ Νοσηλευτικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Υπεύθυνος Γραφείου Εκπαίδευσης Γ.Ν.Α. "Λαϊκό" Οργανωμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες που προσπαθούν να οικοδομήσουν πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Αγαπητοί/ες κύριοι/ες,

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Αγαπητοί/ες κύριοι/ες, Αγαπητοί/ες κύριοι/ες, ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Η Ελλάδα, στα πλαίσια της ορθολογικής εναλλακτικής διαχείρισης των αποβλήτων με σκοπό την τελική τους διάθεση με τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον και ακολουθώντας

Διαβάστε περισσότερα

10 Απριλίου 2012 Αριθμ. Πρωτ.: 146072/13547/2012 Πληροφορίες: κ.κ. Αγγελική Μποσδογιάννη Ιωάννα Κουφάκη (τηλ.:2107289614, 676)

10 Απριλίου 2012 Αριθμ. Πρωτ.: 146072/13547/2012 Πληροφορίες: κ.κ. Αγγελική Μποσδογιάννη Ιωάννα Κουφάκη (τηλ.:2107289614, 676) 10 Απριλίου 2012 Αριθμ. Πρωτ.: 146072/13547/2012 Πληροφορίες: κ.κ. Αγγελική Μποσδογιάννη Ιωάννα Κουφάκη (τηλ.:2107289614, 676) Υ.ΠΕ.ΚΑ. Γραφείο Υπουργού Μεσογείων 119 Αθήνα ΣΥΓΑ-ΠΕΖ Ειδική Γραμματεία Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Distance Education Unit Δημόσια Υγεία (18 ΜΗΝΕΣ, ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚO) Περιγραφή Στόχος του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών Δημόσια Υγεία είναι να δώσει στους φοιτητές την ευκαιρία

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 3 Κεφάλαιο 1: Διαχείριση Προσωπικού... 4 Κεφάλαιο 2: Διαχείριση Εξοπλισμού/ Εγκαταστάσεων... 5 Κεφάλαιο 3: Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Πληροφορίες : Καλύβα Φ Ταχ. Δ/νση : Αριστοτέλους 19 Ταχ. Κώδικας : 104 38 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Διεθνείς Συμβάσεις Πρότυπα εργασίας Βάσεις δεδομένων Εκδόσεις Διεθνής Σύμβαση 155 που αφορά στην Υγεία και την Ασφάλεια στους χώρους εργασίας (τέθηκε σε ισχύ

Διαβάστε περισσότερα

Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης

Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης Α. ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Α.1. ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΑΡΜΟΔΙΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΕΣΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών 1. Εισαγωγή Οι εξελίξεις και οι δεσμεύσεις στο θέμα της Ασφάλειας των Ασθενών έχουν αυξηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Βερανζέρου 50 Αθήνα ΤΚ10438 Φ. Καλύβα (210) 5236948 (210) 5233563 ddy@yyka.gov.gr fkaliva@yyka.gov.gr ΠΡΟΣ :

Βερανζέρου 50 Αθήνα ΤΚ10438 Φ. Καλύβα (210) 5236948 (210) 5233563 ddy@yyka.gov.gr fkaliva@yyka.gov.gr ΠΡΟΣ : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αθήνα 18/ 4/2013 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & Αριθ.Πρωτ.Υ1/Γ.Π.οικ. 35566 ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας».

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΔΙΟΝΥΣΟΥ Αγιος Στέφανος 30/4/2013 Δ/ΝΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Α.Π. 13372 & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΛΗΡ.: ΛΕΚΑΡΑΚΟΥ Γ. Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η ΠΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕυάγγελοςΒουδριάς Καθηγητής

ΕυάγγελοςΒουδριάς Καθηγητής ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕ Ο: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΕυάγγελοςΒουδριάς Καθηγητής Τµήµα Μηχανικών Περιβάλλοντος ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο 671 00 Ξάνθη

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΤΣΙΠΡΑΚΟΥ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Διπλωματική Εργασία για την απόκτηση Μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟ ΟΤΩΝ

Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟ ΟΤΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟ ΟΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟ ΟΤΗ Σύµφωνα µε την Εγκύκλιο 130297/15-7-96 του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ Νοσηλευτικής ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευρύτερο κοινωνικο-οικονομικό περιβάλλον Τομέας Υγείας Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Τριτοβάθμια Περίθαλψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μύκονος, 24-12 - 2014 ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ. Αρ. πρ.: -12005- ΔΗΜΟΣ ΜΥΚΟΝΟΥ ΠΡΟΣ:

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μύκονος, 24-12 - 2014 ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ. Αρ. πρ.: -12005- ΔΗΜΟΣ ΜΥΚΟΝΟΥ ΠΡΟΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Μύκονος, 24-2 - 204 Αρ. πρ.: -2005- ΔΗΜΟΣ ΜΥΚΟΝΟΥ ΠΡΟΣ: ΥΠΗΡΕΣΙΑ : ΓΡΑΦΕΙΟ : ΔΗΜΑΡΧΟΥ Πληροφορίες: Κων/να Τακούση Τηλέφωνα : (22890)-23.26, -23.988 FAX : (22890)-22.229

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αλλαγή του ορισμού κρούσματος της Ηπατίτιδας Β και C Δήλωση των περιστατικών χρόνιας ηπατίτιδας Το ECDC προτείνει

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης

Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΪΣΜΑΝΙΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Κύρια σημεία Η δηλούμενη επίπτωση της λεϊσμανίασης στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ, Ι ΙΩΤΙΚΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ Το παρόν δεν υποκαθιστά την ισχύουσα Η.Π. 37591/2031 (ΦΕΚ 1419/τ. Β /1-10-2003), Κοινή Υπουργική Απόφαση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.7.2014 COM(2014) 397 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΠΛΗΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ, Ι ΙΩΤΙΚΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ Το παρόν δεν υποκαθιστά την ισχύουσα Η.Π. 37591/2031 (ΦΕΚ 1419/τ. Β /1-10-2003),

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΓΟΥ : 10/2015

ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΓΟΥ : 10/2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΘΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΩΤΙΣΜΟΥ & ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ Υ Π Ο Γ Ε Ι Ω Σ Η Δ Ι Κ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ολοκληρωμένη Προσέγγιση για την Ασφάλεια των τροφίμων food safety from farm to fork

ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ολοκληρωμένη Προσέγγιση για την Ασφάλεια των τροφίμων food safety from farm to fork ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ολοκληρωμένη Προσέγγιση για την Ασφάλεια των τροφίμων food safety from farm to fork Δρ. Κων/νος Μπαρμπέρης Προϊστάμενος Δ/νσης Εργαστηριακών

Διαβάστε περισσότερα

514 Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας (Κοζάνη)

514 Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας (Κοζάνη) 514 Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας (Κοζάνη) Το Τμήμα Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας συστάθηκε στα πλαίσια της Ενέργειας "Διεύρυνση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης" του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΣΦΑΛΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΞΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΥΝΤΟΜΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ GWS Ltd. Γιαννιτσών 200, 54628 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310 523245, Φαξ.: 2310 523241 info@gws.gr www.gws.gr Η Global

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Η Δ/νση Ποιότητας & Αποδοτικότητας του Υπουργείου Υγείας, στο πλαίσιο υλοποίησης της πράξης

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Κατσιαφλάκα Άννα Τεχνική Υπεύθυνος Μικροβιολογικού τομέα Ιατρός Βιοπαθολόγος,Msc στη Δημόσια Υγεία Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Καφετζόπουλος

Ευάγγελος Καφετζόπουλος Ευάγγελος Καφετζόπουλος Η λοίμωξη HVCστον παγκόσμιο χάρτη Οι χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών αποτελεί παγκοσμίως την κύρια αιτία της HCV λοίμωξης Ηπατίτιδα C: Ασθένεια των περιθωριοποιημένων; Πηγή: Ward JW,

Διαβάστε περισσότερα

Σχετ.: α) Ο Νόμος 3852 (ΦΕΚ 87/ Τ.Α / 7-6-2010) «Περί Νέας Αρχιτεκτονικής της. Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πρόγραμμα Καλλικράτης».

Σχετ.: α) Ο Νόμος 3852 (ΦΕΚ 87/ Τ.Α / 7-6-2010) «Περί Νέας Αρχιτεκτονικής της. Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πρόγραμμα Καλλικράτης». ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΠΟΠΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ASSOCIATION OF PUBLIC HEALTH INSPECTORS Γλάδστωνος 10 Αθήνα 10677 Τ.Θ. 4074 ΑΘΗΝΑ 10210 ΤΗΛ: 2103302069 2103300567 2102611780 FAX: 2102611780 2106040353. E-mail edye@in.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ - Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ - Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ - Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Σε ότι έχει να κάνει με τις γενικότερες επί του θέματος της εναλλακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

Δημοσιεύσεις - Ανακοινώσεις (Διαχείριση Ιατρικών Αποβλήτων)

Δημοσιεύσεις - Ανακοινώσεις (Διαχείριση Ιατρικών Αποβλήτων) ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ : ΠΙΝΑΚΑ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ 424 ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Τηλ. 2310381080 Φ. 460.2/16/11566 Σ. 3039 Θεσσαλονίκη: 31 Αυγ 2010 ΘΕΜΑ: ΣΧΕΤ. : Δημοσιεύσεις - Ανακοινώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Εφαρμογή Συστημάτων Διαχείρισης Ποιότητας στις υπηρεσίες Υγείας: Προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών. (ISO 9001 ISO 22000 ISO 14001 ISO 27001 ISO 50001 OHSAS 18001) Σχετικές

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Βιβλίο Αδειών, Παλαιολόγος Λιάζος Θεσσαλονίκη 12/01/2015

Ειδικό Βιβλίο Αδειών, Παλαιολόγος Λιάζος Θεσσαλονίκη 12/01/2015 Ειδικό βιβλίο αδειών Παλαιολόγος Λιάζος, Φοροτεχνικός, Ειδικός σε θέματα ΦΠΑ, ΚΒΣ, Τιμολόγησης, Μισθοδοσίας και Εργασιακών Σχέσεων 1. Γενικά Το βιβλίο αδειών προβλέπεται από της θεσμοθετήσεως της αδείας

Διαβάστε περισσότερα