Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "stelina_tsiantou@yahoo.gr tassaki@yahoo.com"

Transcript

1 Οι προαύλιοι χώροι ως προέκταση της αίθουσας διδασκαλίας Τσιάνου Στελίνα 1, Βαγιωνά Αναστασία 2 1 MLA Αρχιτέκτων Τοπίου 2 ΜΑ Αρχιτέκτων Τοπίου Περίληψη Η αναµόρφωση της σηµερινής υποβαθµισµένης εικόνας του υπαίθριου σχολικού χώρου των σχολείων µε το στερεότυπο της ασφαλτοστρωµένης αυλής, αναµφίβολα προσφέρει αισθητική και λειτουργική αναβάθµιση και συµβάλει θετικά στο µικρό-περιβάλλον του σχολείου όσο και της ευρύτερης περιοχής. Στο νέο, αναβαθµισµένο περιβάλλον δηµιουργούνται οι προϋποθέσεις για τη διεξαγωγή τµήµατος της εκπαιδευτικής διαδικασίας διευρύνοντας την µάθηση εκτός της σχολικής αίθουσας και εντάσσοντας την αυλή του σχολείου στα πλαίσια της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Σύµφωνα µε το Ν.1892/90 και τις αντίστοιχες Εγκυκλίους, η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση αποτελεί τµήµα των προγραµµάτων των σχολείων της Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης. Ο υπαίθριος σχολικός χώρος µπορεί να αποτελέσει εκπαιδευτικό εργαλείο στα πλαίσια της περιβαλλοντικής συνείδησης και εκπαίδευσης των µαθητών. Με παραδείγµατα από την ελληνική και διεθνή πραγµατικότητα ανάπλασης σχολικών αυλών ως εκπαιδευτικό εργαλείο και ως χώρου αγωγής και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης επισηµαίνονται καλές πρακτικές και σχεδιαστικές προτάσεις βελτίωσης που µπορούν να υιοθετηθούν και να εφαρµοστούν σε κάθε σχολικό περιβάλλον. Λέξεις- Κλειδιά: σχολείο, αύλειος χώρος, περιβαλλοντική εκπαίδευση. Abstract The reformed degraded image of today's outdoors school grounds with the stereotype of concrete yards, undoubtedly offers aesthetic and functional upgrading and contributes positively to the microenvironment of the school and the wider area. In the new, upgraded environment, opportunities arise to conduct part of the educational teaching by extending learning outside of the classroom and the courtyard of the school becomes part of the educational process. In accordance with N. 1892/90 and the relevant Circulars, Environmental Education is part of school programmes of primary and secondary education. Outdoor school space can be an educational tool in the context of raising environmental awareness and educating pupils. School grounds have the potential to become exciting learning spaces. With national and international examples of best practices and well designed proposals that can be applied to any school environment we demonstrate how school grounds can be managed to benefit children's learning and development. By transforming these spaces the quality of life for pupils can be improved and provide significant experiences for stimulating student's environmental learning, whether through planned formal curricula or informal play activities. Keywords: school, schoolyard, environmental education.

2 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι περισσότεροι ενήλικες θυµούνται σαν παιδιά έναν κόσµο διαφορετικό από αυτόν που µεγαλώνουν σήµερα τα παιδιά τους. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, η έλλειψη χώρων πρασίνου και η αστικοποίηση έχουν οδηγήσει στην αποµάκρυνση των παιδιών από την φύση και κάθε είδους περιβαλλοντική αγωγής (Ακύλας, & Λιαράκου, 1999). Η ανησυχία που προκαλεί το φαινόµενο αυτό οδήγησε εκπαιδευτικούς και περιβαλλοντολόγους σε συντονισµένες προσπάθειες για την βελτίωση του περιβάλλοντος χώρου των σχολικών κτιρίων και την µετάβαση σε αύλειους χώρους βασισµένους στις αρχές περιβαλλοντικού σχεδιασµού (Ravkin, 1997). Η εργασία αυτή ασχολείται µε την αναβάθµιση των προαυλίων σχολικών χώρων µέσω υποστήριξης εκπαιδευτικών προγραµµάτων σχετικών µε την σχολική αυλή και την ένταξη τους στα πλαίσια της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Επίσης παραθέτουµε συγκεκριµένα παραδείγµατα από συστηµατικές προσπάθειες που έχουν γίνει στην Ελλάδα και διεθνώς για την βελτιστοποίηση και ανάδειξη των σχολικών αύλειων χώρων. 2. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΥΛΗΣ ΩΣ ΧΩΡΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ Οι υπαίθριοι σχολικοί χώροι είναι πολύτιµοι πόροι και ιδανικά επενεργούν θετικά στη συνείδηση, στα συναισθήµατα και στην καθηµερινότητα των µαθητών. Το µέγεθός τους, το σχέδιο, τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα που περιέχουν, και πώς αυτά χρησιµοποιούνται και γίνονται αντιληπτά από το προσωπικό και τους µαθητές ενός σχολείου, παίζουν σηµαντικό ρόλο στη ζωή και την εργασία του σχολείου και στην ποιότητα της εκπαίδευσης που παρέχεται στο µαθητή (Malone & Tranter, 2003). Το σχολείο ως χώρος καθηµερινής παρουσίας του παιδιού είναι τόπος αγωγής που εκφράζει την κυρίαρχη άποψη της πολιτείας για το δοµηµένο περιβάλλον που αρµόζει στην εκπαίδευση των νέων αλλά και το ήθος του σχολείου απέναντι στο περιβάλλον και την οικολογία. (http://grperekv.thess.sch.gr). Οι µαθητές λαµβάνουν υποσυνείδητα µηνύµατα και ερεθίσµατα από το σχολικό τους περιβάλλον και η επίδραση των χαρακτηριστικών αυτών είναι καθοριστική στην αντίληψη που αποκτά το παιδί για την ταυτότητα του χώρου, η οποία µε τη σειρά της συµβάλλει στη διαµόρφωση της προσωπικής του ταυτότητας και του πρίσµατος µέσα από το οποίο αργότερα θα κρίνει, θα δηµιουργεί, και θα χειρίζεται το περιβάλλον, δοµηµένο και φυσικό. (Robbie Nicol, et al, 2007). Μελέτες σε κατοίκους αστικών περιοχών (Kaplan and Kaplan, 1989) έχουν δείξει ότι άτοµα που έχουν πρόσβαση σε φυσικό περιβάλλον µέσω του αστικού πρασίνου έχουν άµεσες θετικές συνέπειες στην ψυχική και σωµατική τους υγεία- λιγότερα ποσοστά άγχους, µεγαλύτερη ικανοποίηση από την δουλειά και το σπίτι. Αν και οι µελέτες έχουν γίνει σε ενήλικες είναι ασφαλές να θεωρήσουµε ότι αντίστοιχες µελέτες σε παιδιά θα έφερναν συγκρίσιµα αποτελέσµατα (Ravkin, 1997). Παράλληλα, σύµφωνα µε την «υπόθεση βιοφιλίας» που διατύπωσε ο Kellert (1993) «ο άνθρωπος χρειάζεται την επαφή µε το φυσικό περιβάλλον µε τον ίδιο τρόπο που η επαφή µε άλλους ανθρώπους είναι απαραίτητη για την ανάπτυξή του». Βασισµένες στις παραπάνω θεωρίες οι σύγχρονες παιδαγωγικές µέθοδοι αναγνωρίζουν το ρόλο του περιβάλλοντος στην αγωγή και το θεωρούν ως ένα από τους παράγοντες της παιδαγωγικής διαδικασίας και εργαλείο στα χέρια του παιδαγωγού. Η ενεργητική αλληλεπίδραση του παιδιού µε το περιβάλλον της φύσης στο σχολικό χώρο µπορεί να ενισχυθεί, να υποκινήσει και να στηρίξει διάφορες µορφές παιχνιδιού και τύπους συµπεριφοράς πάνω στα οποία η εκπαίδευση προγραµµατίζει το έργο της µε στόχο τη συνολική ανάπτυξη του παιδιού (Wagner, 2000). Με τον τρόπο αυτό τα παιδιά µαθαίνουν µέσα από το παιχνίδι, συµµετέχουν στη διαδικασία περιβαλλοντικής τους ευαισθητοποίησης µε φαντασία, αυτενέργεια, συνεργατικότητα και πρωτίστως χωρίς να εξαναγκάζονται µε επίπονες µαθησιακές διαδικασίες (Κουσούρης & Παπαδογιαννάκη, 2005) Η σχολική αυλή ως χώρος αγωγής και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης µπορεί να αποτελέσει δυναµικό περιβάλλον για:

3 κοινωνική ανάπτυξη (το παιδί κοινωνικοποιείται µέσα από την διεξαγωγή οµαδικών δραστηριοτήτων (Αθανασοπούλου, 2005)). αισθητική αγωγή (συµµετέχει στη δηµιουργία και την αξιοποίηση ενός καλαίσθητου περιβάλλοντος στο οποίο ζει (Learning Outside the Classroom.Manifesto.2006) δηµιουργία δηµοκρατικών παιδαγωγικών σχέσεων (δηµοκρατική συµµετοχή όλων των µελών της εκπαιδευτικής κοινότητας στη λήψη αποφάσεων για την ανάπτυξη του σχολείου, (Ταµουτσέλη,2006)) καλλιέργεια αγάπης για τη φύση (τα παιδιά συµµετέχουν ενεργά στη δηµιουργία του κήπου αύλειου χώρου (Ακύλας, Λιαράκου, 1999)). ανάπτυξη περιβαλλοντικού ήθους ( οι αρχές της περιβαλλοντικής ευαισθησίας πρέπει να είναι βαθιά ριζωµένες από την νεαρή ηλικία (Moore, 1986)) ανάπτυξη αειφορικής συνείδησης ( τα παιδιά µαθαίνουν ότι φυτεύοντας ένα δέντρο από το οποίο δεν θα πάρουµε καρπούς άµεσα προαφαιρούµε στις επόµενες γενεές που θα φοιτήσουν στο σχολείο µας (Τραγαζίκης, Π., Αθανασόπουλο Α., 2006)) Οι σχολικές αυλές αποτελούν ειδική κατηγορία ανοικτών χώρων της πόλης µε ενδιαφέρον για τους µαθητές και τους νέους και κατά συνέπεια και την τοπική κοινωνία. Είναι οι τελευταίες ευκαιρίες που έχουν αποµείνει στη σύγχρονη ελληνική πόλη για να φιλοξενηθούν χώροι φύσης και να βελτιωθεί το αστικό περιβάλλον στα πλαίσια ενός γενικότερου σχεδίου για µια βιώσιµη πόλη. Η βελτιστοποίηση και η ανάδειξη των σχολικών αύλειων χώρων επηρεάζει ξεχωριστά και αλυσιδωτά τους µαθητές και τους εκπαιδευτικούς αλλά και την τοπική κοινωνία.( Nature Nurtures: Investigating the Potential of School Grounds, 2000). Το άνοιγµα του σχολείου µε πρόσκληση για συνεργασία µε την τοπική κοινωνία και τους τοπικούς φορείς, κατά την διάρκεια της αναβάθµισης της σχολικής αυλής για την επίτευξη αποτελεσµατικότερης περιβαλλοντικής δράσης αναιρεί την απόµακρη υποβαθµισµένη εικόνα που συχνά υπάρχει στην τοπική κοινωνία. Μελέτες υποδεικνύουν ότι η συµµετοχή των γονέων και της τοπικής κοινότητας στη δηµιουργία της σχολικής αυλής συµβάλει θετικά στην δηµιουργία τους και στην ενότητα της τοπικής κοινωνίας (Lopez, 2003). Αµβλύνοντας έτσι την αίσθηση του αποξενωµένου και καταναγκαστικού χώρου εκπαίδευσης αναβαθµίζεται αισθητικά ο προαύλιος χώρος, γεγονός που µπορεί να επενεργήσει θετικά στη συνείδηση των µαθητών και των µελών της τοπικής κοινωνίας.(χαραλαµπίδου Β.,2002) 3. Ο ΥΠΑΙΘΡΙΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΩΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Στην Ελλάδα σύµφωνα µε το Ν.1892/90 και τις αντίστοιχες Εγκυκλίους, η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση αποτελεί τµήµα των προγραµµάτων των σχολείων της Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης. Σκοπός της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης είναι να συνειδητοποιήσουν οι µαθητές τη σχέση του ανθρώπου µε το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον του, να ευαισθητοποιηθούν για τα προβλήµατα που συνδέονται µε αυτό και να δραστηριοποιηθούν µε ειδικά προγράµµατα, ώστε να συµβάλουν στη γενικότερη προσπάθεια αντιµετώπισής τους (www.eepf.gr). Σήµερα θεωρείται προφανές ότι το σχολικό περιβάλλον και η παιδαγωγική διαδικασία πρέπει να υπακούουν σε κοινές αρχές. Ενώ λοιπόν για την επιτυχή εξέλιξη της παιδαγωγικής διαδικασίας οι διάφορες παιδαγωγικές µέθοδοι συνοδεύονται από παρατηρήσεις για τον τρόπο οργάνωσης του σχολικού χώρου, οι παρατηρήσεις αυτές περιορίζονται κύρια στον εσωτερικό σχολικό χώρο. O ρόλος της αυλής του σχολείου στα πλαίσια της εκπαιδευτικής διαδικασίας έχει υποτιµηθεί και αναµφίβολα το στερεότυπο της ασφαλτοστρωµένης αυλής που χαρακτηρίζει το σύνολο των σχολείων µας δεν αποτελεί παρά µια υπεραπλουστευµένη οργάνωση χώρου που ανταποκρίνεται και εξυπηρετεί το δασκαλοκεντρικό µοντέλο διδασκαλίας που περιορίζει τη µάθηση στη σχολική αίθουσα. (http://grperek-v.thess.sch.gr) Mε την κατάλληλη οργάνωση και τον εξοπλισµό της, η σχολική αυλή µπορεί να στηρίξει τις διαδικασίες µάθησης µέσα από την εξυπηρέτηση κατάλληλα σχεδιασµένων εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων στα πλαίσια διαθεµατικής προσέγγισης της διδασκαλίας και µάθησης περιβαλλοντικών ζητηµάτων ( Ματσαγγούρας, 2003).

4 Η ανάληψη πρωτοβουλιών για περισσότερες αλλαγές στο σχολείο µε στόχο ένα βιώσιµο σχολείο µε συνεργασία των εκπαιδευτικών και µε τη συµµετοχή της τοπικής κοινωνίας ενισχύει την αυτοεικόνα του παιδιού, και βοηθά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και την απόκτηση επιπλέον γνώσεων. Η εµπλοκή του παιδιού στη διαδικασία βελτίωσης του αύλειου σχολικού χώρου, αποτελεί µια σηµαντική παιδαγωγική δραστηριότητα και βοηθά στην κατανόηση των διαδικασιών σχεδιασµού του περιβάλλοντος χώρου και τη επίδραση του ανθρώπου (και κατ επέκταση του ίδιου του παιδιού) στη διαµόρφωση του (Θεοδωράκη, 2005). Η κατανόηση αυτή µπορεί να έχει ουσιαστική συµβολή στην µελλοντική του εξέλιξη σε υπεύθυνο και συνειδητό πολίτη µε περιβαλλοντική συνείδηση (Nabhan & St. Antoine, 1993). Κάτω από τις σύγχρονες συνθήκες περιβαλλοντικής κρίσης η εκπαίδευση για θέµατα οικολογίας του περιβάλλοντος της φύσης αποτελεί ένα από τα κύρια µέσα που προτείνονται να χρησιµοποιηθούν για την ευαισθητοποίηση του ανθρώπου απέναντι στο περιβάλλον. Έτσι µε ενισχυµένη την παρουσία της φύσης στον υπαίθριο σχολικό χώρο και ειδικότερα της βλάστησης, χάρη στον πλούτο των φυσικών και βιολογικών χαρακτηριστικών της, η σχολική αυλή θα µπορούσε :( να βελτιώσει την αισθητική και λειτουργική ποιότητα του σχολικού περιβάλλοντος να βοηθήσει το παιδί να γνωρίσει βασικές έννοιες που αφορούν τη φύση, να ενισχύσει τους δεσµούς του παιδιού µε τη φύση και το ενδιαφέρον του απέναντι στη φύση, να συµβάλει στον εθισµό του παιδιού στον επιστηµονικό τρόπο σκέψης µέσα από τη παρακολούθηση, διερεύνηση και ερµηνεία διάφορων βιολογικών φαινόµενων σχετικών µε τη βλάστηση και άλλα υλικά από τη φύση να αξιοποιηθεί για εκπαιδευτικές δραστηριότητες βιωµατικής µάθησης από διάφορες γνωστικές περιοχές να προσφέρει σύνολο εκπαιδευτικών στόχων, γνωστικοί (αποσαφήνιση και εξοικείωση εννοιών) συναισθηµατικοί (ανάπτυξη αυτοεικόνας, πρωτοβουλίας) ψυχοκινητικοί (ευαισθητοποίηση, αίσθηση ιδιοκτησίας) και συµµετοχικοί (ανάπτυξη συνεργασίας) Μέσα από τις προτεινόµενες παρεµβάσεις (βλ. πίνακα 2.1) στο προαύλιο χώρο οι µαθητές αποκτούν µία ολοκληρωµένη εικόνα για τα θέµατα και τα προβλήµατα που αφορούν στο περιβάλλον συνδυάζοντας την παραδοσιακή εκπαίδευση µέσα στην τάξη µε δραστηριότητες και έρευνα σε χώρους εντός και εκτός σχολικού κτιρίου

5 Πίνακας 2.1. Μαθήµατα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στην σχολική αυλή Παρεµβάσεις στο προαύλιο χώρο ΠΡΑΣΙΝΟ εντροφύτευση/παρτέρια/κηπάκια ηµιουργία βραχόκηπου µε αρωµατικά είδη ηµιουργία βιότοπου Κήπος µε πεταλούδες Κήπος έλξης πουλιών Θεµατικός κήπος π.χ. µε ξηρόφυτικα φυτά, οπωροφόρα Βιολογικός Κήπος/Λαχανόκηπος Καλλιέργεια σιταριού, βρώµης Θερµοκήπιο Compost ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Κάδοι ανακύκλωσης ΝΕΡΟ Συστήµατα ελέγχου πίεσης και επαναχρησιµοποίησης βρόχινου νερού για ποτιστικές χρήσεις Υδάτινο στοιχείο, λιµνούλα Εκπαιδευτικοί Στόχοι Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ιαχωρισµός εννοιών, φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον Γνωριµία µε την ελληνική χλωρίδα. Συµµετοχή στη διαδικασία επιλογής, φύτευσης, ανάπτυξης και φροντίδας των φυτών. Αποσαφήνιση εννοιών όπως: φωτοσύνθεση, βιοποικιλότητα, οικοσύστηµα, φυσικοί πόροι, κύκλοι ζωής, σύσταση εδάφους (Θεοδωράκη, 2005), µικροοργανισµοί και έντοµα Σηµασία µικροκλίµατος και αστικού πράσινου: Εξοικείωση µε τις µεταβολές του καιρού, και τις διαφορές στην θερµοκρασία λόγω πρασίνου, οι µαθητές µαθαίνουν να παρατηρούν να συλλέγουν και να καταγράφουν πληροφορίες (ηµερολόγιο µετρήσεων), και να χρησιµοποιούν απλά όργανα µέτρησης (ανεµόµετρο, θερµόµετρο, υγρασιόµετρο), υπολογισµός δείκτης δυσφορίας Γνωριµία και εξοικείωση µε τις πρακτικές, στόχους, και αρχές της βιολογικής καλλιέργειας, διαχείριση του αγρού βιολογικής καλλιέργειας, περιβαλλοντικές επιπτώσεις της συµβατικής γεωργίας, κύκλος του νερού και των στοιχείων του εδάφους, ρύπανση υδάτων, µείωση βιοποικιλότητας, υποβαθµισµένο γενετικά τροποποιηµένα προϊόντα.( αρδιώτη Α.& Ψαρουδάκης Ν, 2006),γνωριµία µε τα χαρακτηριστικά κα πλεονεκτήµατα της βιολογικής λίπανσης Μαθήµατα διατροφή/οµάδες τροφίµων, αλυσίδα τροφής Γνωριµία µε ζητήµατα αειφορικής χρήσης των φυτικών απορριµµάτων ιαχείριση και διάθεση απορριµµάτων, λιπασµατοποίηση, ανακύκλωση, Ευαισθητοποίηση για την αλόγιστη χρήση νερού στο σχολείο αλλά και στο σπίτι. Κατανόηση του προβλήµατος διαχείρισης νερού σε παγκόσµιο επίπεδο Μελέτη υγρού βιοτόπου. Γνωριµία µε τη χλωρίδα (υδροχαρή και υδρόβια φυτά), µελέτη του γλυκού νερού, διαφορά θερµοκρασίας 4. ΣΧΟΛΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΣΤΙΑΣΜΕΝΑ ΣΤΗΝ «ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΥΛΗ» Στα πλαίσια του ρόλου και τη µεθοδολογία της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης σχεδιάστηκε και λειτουργεί το θεµατικό δίκτυο «η αυλή του σχολείου». Στόχος του θεµατικού αυτού δικτύου είναι η καθολική ενεργοποίηση της σχολικής κοινότητας (µαθητών, γονέων, εκπαιδευτικών), της κοινωνίας και της τοπικής αυτοδιοίκησης σε κοινό πεδίο δράσης και συνεργασίας για τον εντοπισµό την µελέτη και τη διατύπωση σχεδιαστικής πρότασης βελτίωσης του σχολικού υπαίθριου χώρου.

6 Οι πράσινες ή οικολογικές σχολικές αυλές (eco schoolyards) είναι ένα παγκόσµιο πρόγραµµα που έχει σαν σκοπό την εφαρµογή στην πράξη της εκπαίδευσης για τη βιώσιµη ανάπτυξη, ενθαρρύνοντας τα παιδιά να συµµετέχουν ενεργά στη διαχείριση και το σχεδιασµό του σχολικού περιβάλλοντος (Κεφαλά-Κουράκη Α. 2009). Στο ίδιο πλαίσιο, το Πρόγραµµα «Οικολογικά Σχολεία» στοχεύει στην αλλαγή συµπεριφοράς όλων των εµπλεκοµένων στη σχολική κοινότητα ώστε το σχολείο να γίνει ένα πραγµατικό «Οικολογικό Σχολείο» και να αναλάβει δράση και παιδεία για το περιβάλλον. Το Πρόγραµµα αποτελεί διεθνές δίκτυο και υποστηρίζεται από την Ελληνική Εταιρία για την προστασία της Φύσης και το οποίο µε τη σειρά του υποστηρίζει διάφορες δραστηριότητες ανάµεσα στις οποίες είναι και η διαµόρφωση της σχολικής αυλής. (Μάναλης et al, 2005). Σε κάθε σχολείο συγκροτείται η Περιβαλλοντική Επιτροπή, από µαθητές, εκπαιδευτικούς, γονείς και µέλη της τοπικής αυτοδιοίκησης καθώς και τεχνικό προσωπικό που επεξεργάζεται τα θέµατα: ενέργεια, απορρίµµατα και νερό, αειφόρο σχολείο και σχολική αυλή και µέσω συγχρόνων παιδαγωγικών τεχνικών( µέθοδος project). Τέλος, υπάρχουν τα Σχολικά Προγράµµατα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που χρηµατοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το υπουργείο Παιδείας. ιαχειριστής αυτών των προγραµµάτων είναι το Πανεπιστήµιο Αιγαίου, που παρέχει σε σχολεία, κατόπιν αξιολόγησης οικονοµική βοήθεια. Το Πανεπιστήµιο Αιγαίου, αναλαµβάνοντας το 2002 την ευθύνη και το συντονισµό του Έργου «Σχολικά Προγράµµατα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης»,(Τόγια Κ.et al,2006) επεδίωξε παράλληλα τη διαµόρφωση και διάδοση ενός πλαισίου σχεδιασµού και αξιολόγησης του σχεδιασµού των σχολικών προγραµµάτων. Το πλαίσιο αυτό είχε ως στόχο να προβληµατίσει και να εµπλέξει δηµιουργικά τους Έλληνες εκπαιδευτικούς στη φιλοσοφία του συστηµατικού σχεδιασµού των προγραµµάτων. Παραδείγµατα καλής πρακτικής. Το 9 ο δηµοτικό Ρέθυµνου σε συνεργασία µε τον καθηγητή κ. Τσαγλιώτη δηµιούργησαν στο πίσω µέρος της αυλής (210 m 2 ) ένα ολοκληρωµένο σχολικό κήπο µε λιµνούλα, ξύλινα και χτιστά παρτέρια, καλλιέργεια φυτών σε εύκολα προσβάσιµες υπερυψωµένες διατάξεις, εκπαιδευτικό θερµοκήπιο, και ειδικό χώρος κοµποστοποίησης. Οι µαθητές µαζί µε τους εκπαιδευτικούς συµµετείχαν στην οριοθέτηση, κατασκευή και ανάπτυξη ενός σχολικού κήπου µέσα από µια σύγχρονη οπτική βιολογικής καλλιέργειας. Κάθε παιδί ή µικρή οµάδα παιδιών έχουν το δικό τους τετράγωνο και µπορούν έτσι να το φροντίζουν µε δική τους ευθύνη και να µαθαίνουν σηµαντικά πράγµατα από την καλλιέργεια των δικών τους φυτών αλλά και των συµµαθητών τους που βρίσκονται σε διπλανά τετράγωνα. (Τσαγλιώτης Ν.2009) Μαθητές του 6ου Λυκείου Καλλιθέας, µε πρωτοβουλία ενός συµµαθητή τους, αποφάσισαν να δηµιουργήσουν ένα λαχανόκηπο συµµετέχοντας και την επόµενη χρονιά στο πρόγραµµα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης µε θέµα «Βιολογική καλλιέργεια: καλλιεργώντας τον κήπο του σχολείου µας». Οι µαθητές δεν περιοριστήκαν στις δράσεις του προγράµµατος αλλά επεκταθήκαν στη διαχείριση απορριµµάτων τοποθετώντας κάδους ανακύκλωσης για πλαστικό, γυαλί, χαρτί και αλουµίνιο τόσο στο προαύλιο όσο και µέσα στο σχολείο. (http://lykeio6o.blogspot.com/2009/03/blogpost_29.html ) Το 1ο ΣΕΚ ΧΙΟΥ συµµετείχε στο Πρόγραµµα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «ιαµόρφωση του εξωτερικού χώρου του σχολείου', Το συγκεκριµένο πρόγραµµα είχε εξ αρχής θέσει ως στόχο να αναµορφώσει, να αλλάξει ριζικά τον εξωτερικό χώρο του σχολείου και µέσα από αυτή τη διαδικασία να γνωρίσουν οι µαθητές πολλά θέµατα που έχουν να κάνουν µε την αρχιτεκτονική τοπίου, την ποικιλία των καλλωπιστικών φυτών που αντέχουν στις συνθήκες της περιοχής µας, να αγαπήσουν την τάξη και καθαριότητα στο σχολικό χώρο, να αγαπήσουν το σχολείο.(http://1sekchiou.chi.sch.gr/periv/kipos.htm) «Green School yard project» στο Sherman Elementary School, ένα από τα δηµόσια σχολεία του Σαν Φρανσίσκο της Αµερικής, µε οικονοµική αρωγή, χειρωνακτική συµµετοχή των γονέων και της τοπικής κοινωνίας και κονδύλια από την Πολιτεία ξεκίνησε από ασφαλτοστρωµένη αυλή και στη πορεία των επτά χρόνων διαµορφώθηκε σε έναν πλούσιο αστικό κήπο. Το έργο ξεκίνησε από το όραµα ενός γονέα

7 και σήµερα προσφέρει ποικιλία ερεθισµάτων για τους µαθητές του δηµοτικού. ροµάκια που οδηγούν σε λαχανόκηπους και θεµατικούς κήπους, χώροι κοµποστοποίησης, ένας µετεωρολογικός σταθµός, τοιχογραφίες και µωσαϊκά, ανακυκλωµένα υλικά επίστρωσης συνθέτουν την εικόνα του σχολείου. Οι µαθητές µαθαίνουν βιολογία, γεωλογία, οικολογία και παρακολουθούν µαθήµατα στον λαχανόκηπο δύο φορές την εβδοµάδα. Η συντήρηση του κήπου γίνεται από τους µαθητές, εκπαιδευτικούς και εθελοντές της τοπικής κοινωνίας και οικολογικών οµάδων.. (http://www.shermanschool.org/greenschoolyard.htm) Ένας νέος προαύλειος χώρος για το PS216 δηµοτικό της Νέας Υόρκης σχεδιάστηκε για µια διαφορετική εκπαιδευτική εµπειρία. Η εταιρία WAC ( Work Architecture Company) και ο οργανισµός The Edible Schoolyard NY σε συνεργασία µε το Ίδρυµα Alice Waters Foundation πρότεινε τη δηµιουργία µιας αειφορικής εδώδιµης σχολικής αυλής µε µια σειρά από λαχανόκηπους βιολογικής καλλιέργειας. Το σχολικό κτίριο θα είναι ενεργειακά αυτόνοµο και η ανακύκλωση προάγεται µε συλλογή όµβριων υδάτων, δεξαµενή, χώρους κοµποστοποίησης, και υποδοµές για διαχείριση και ταξινόµηση απορριµµάτων του σχολείου. Το σχολείο θα περιλαµβάνει ειδικά διαµορφωµένη κουζίνα για να προετοιµάζουν µέχρι και 30 µαθητές οι ίδιοι τα γεύµατά τους και ένα κινητό θερµοκήπιο (1600sf) όπου τα παιδιά θα συγκεντρώνονται όλες τις εποχές του χρόνου σε ένα µαθησιακό περιβάλλον που προωθεί την οικολογική ευαισθητοποίηση και οικειοποιεί την φροντίδα των φυτών, λαχανικών µέσω της βιωµατικής µάθησης ( 5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η επιλογή του υπαίθριου σχολικού χώρου ως πεδίου υλοποίησης συµµετοχικών διαδικασιών σχεδιασµού του περιβάλλοντος, στα πλαίσια της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για την βιώσιµη ανάπτυξη, έγινε σύµφωνα µε τις σύγχρονες ψυχολογικές θεωρίες ερµηνείας της ανάπτυξης, το περιβάλλον θεωρείται ότι επιδρά στις διεργασίες απόκτησης δεξιοτήτων, στη διαµόρφωση της συµπεριφοράς και γενικότερα στη διαδικασία ωρίµανσης του παιδιού. Απώτερος στόχος είναι το αειφόρο σχολείο, στόχος που προφανώς διέρχεται και µέσα από την αναβάθµιση της σχολικής αυλής, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο τµήµα του σχολικού περιβάλλοντος. Επιπλέον, η δηµιουργία ευέλικτων χώρων πρασίνου, µε την απαραίτητη µέριµνα για συντήρηση, απαιτεί την συλλογική εµπλοκή της σχολικής κοινότητας, τη συναίνεση και εµπλοκή της ευρύτερης τοπικής κοινωνίας και τη συνεργασία µε το ήµο, ενώ συνδυάζει ποικιλία δράσεων για τη βελτίωσή της, µε κατεύθυνση την αειφορία. 6. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ελληνική Βιβλιογραφία Αθανασοπούλου, Κ., Η αυλή του σχολείου- Παιχνίδια στην αυλή του σχολείου, Πρακτικά 1ου Συνεδρίου Σχολικών Προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Κόρινθος. Ακύλας Μ., Λιαράκου Γ.,1999. Πρασινίζοντας τις Αυλές των Σχολείων, Πιλοτικό Πρόγραµµα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για το ηµοτικό, Αθήνα αρδιώτης Α.& Ψαρουδάκης Ν, 2006.Βιολογική καλλιέργεια στην αυλή του σχολείου µας. 2ο Συνέδριο Σχολικών Προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Αθήνα Θεοδωράκη Η αυλή του σχολείου µας.1, Πρακτικά 1ου Συνεδρίου Σχολικών Προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Κόρινθος.

8 Κεφαλά Κουράκη Α., 2009.Περιβαλλοντική επανόρθωση και σχολικές αυλές στη Θεσσαλονίκη. Τεχνογράφηµα 377,ΤΕΕ Τµήµα Κεντρικής Μακεδονίας. Κουσούρης Θ., Παπαδογιαννάκη Κ., Περιβαλλοντική Αγωγή µε ιαδραστικά Παιχνίδια, Gutenberg: Αθήνα Μάναλης Π., Πλατανιστιώτη Σ., Σκαµπαρδώνης Σ., Στεφανόπουλος Ν., Φραντζή Α., Βαβούρη Α., Στην αυλή των Οικολογικών Σχολείων.. σαν στο σπίτι µας, εκδ. Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης: Αθήνα Ματσαγγούρας Η., Η διαθεµατικότητα στη σχολική γνώση. Εκδ Γρηγόρη, Αθήνα Πλατανιστιώτη Σ., Παντελής Μ.,, Σταµάτης Σ., Στεφανόπουλος Ν., Τσελεκτσίδου Τ., Φραντζή Α., Το ιεθνές ίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Οικολογικά Σχολεία», µια εφαρµοσµένη πρόταση για αειφόρο σχολείο. 4ο Συνέδριο ΠΕΕΚΠΕ Ταµουτσέλη, Κ. Κατσούλη Β., Νάκου Α., Παπαδόπουλος Χ Ελληνική Ενδυµασία: Ξεδιπλώνοντας τον µαγικό κόσµο της Παράδοσης. Πρακτικά 1ου ιεθνή Συνεδρίου «Λαϊκός Πολιτισµός και Εκπαίδευση», Βόλος Tόγια Κ.Ορφανός Σ. και Φατσέα Α Η τελική παρουσίαση του Προγράµµατος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ως Εργαλείο Αξιολόγησής του. 2ο Συνέδριο Σχολικών Προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Αθήνας WWF Ελλάς Πρασινίζοντας τις αυλές των σχολείων. Πιλοτικό Πρόγραµµα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για το ηµοτικό Τραγαζίκης Π. Αθανασόπουλο Α., Ένας σχολικός κήπος εργασίας προσανατολισµένος στην Αειφορία. Πρακτικά 2ου Συνεδρίου Σχολικών Προγραµµάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Αθήνα, σσ Τσαγλιώτης Ν An organic school garden.. coming into being. Hands-on Teachers Training Activities toward Global Warming and Climate Change, using Digital Learning Resources and Learning Repositories Summer School, July 5-10, 2009 Rethymnon. Χαραλαµπίδου Β Ένα πάρκο στην αυλή του σχολείου, Το ΒΗΜΑ. Ξένη Βιβλιογραφία Brooks A., Reading between the Lines- Outdoor Experience as Environmental Text. J, The Journal of Physical Education, Recreation & Dance 65, no.8. Janet E. Dyment (2005) Green School Grounds as Sites for Outdoor Learning: Barriers and Opportunities Ιnternational Research in Geographical and Environmental Education, v14 n1 p28-45 Feb 2005 Kaplan R. & Kaplan S., The experience of nature: A psychological perspective. New York: Cambridge University Press. Kellert S., Introduction. In S. R. Kellert & E. O. Wilson (Eds.), The Biophilia Hypothesis. Washington, DC: Island Press/Shearwater. Learning Outside the Classroom. Manifesto. Secretary of State for Education and Skills. English

9 Heritage Lois Brink & Bambi Yost, Transforming Inner-City School Grounds: Lessons from Learning Landscapes. Children, Youth and Environments 14(1) Moore R. C., Plants for play: A plant selection guide for children's outdoor environments CA: MIG Communications, Berkeley Nabhan, G. P., & St. Antoine, S., The loss of floral and faunal story: The Extinction of Experience. In S. R. Kellert & E.O. Wilson (Eds.), The Biophilia Hypothesis. Washington, DC: IslandPress/Shearwater Nicol R., Higgins P., Hamish R. and Mannion G., Outdoor Education in Scotland: A summary of recent research. Scottish Natural Heritage and Learning and Teaching Scotland. Ravkin M., The Schoolyard Habitat Movement: What it is and why Children Need it, Early Childhood Education Journal, Vol. 25, No. 1, pp Wagner C., Planning School Grounds for Outdoor Learning. National Clearing House for Educational Facilities Ιστοσελίδες: σχολεία που συµµετέχουν στην ΠΕ: Μη κερδοσκοπικοί Οργανισµοί που προάγουν το πράσινο στις σχολικές αυλές: EcoSchools σε πολυάριθµες χώρες: Learning through Landscapes στο Ηνωµένο Βασίλειο: The Centre for Ecoliteracy στις ΗΠΑ: Evergreen στο Καναδά Gould League and Learnscapes στην Αυσταλία Movium στη Σουηδία:

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Πρασινίζω το σχολείο µου, πρασινίζω την πόλη µου! Το Εργαστήριο το σχολικό έτος 2004-2005, συνεργάστηκε µε το Πειραµατικό Νηπιαγωγείο Ν. Χηλής στο σχεδιασµό και την ανάπτυξη Προγράµµατος Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του Σχολικού Κήπου στο αειφόρο σχολείο

Η συμβολή του Σχολικού Κήπου στο αειφόρο σχολείο Η συμβολή του Σχολικού Κήπου στο αειφόρο σχολείο Δήμητρα Σωτηροπούλου Δρ Γεωπονικών Επιστημων Διευθύντρια 1 ου ΕΠΑΛ Χαλανδρίου ΚΠΕ Δραπετσώνας 29 Νοεμβρίου 2013 ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαίδευση και το σχολείο παίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Φύση και Σχολικοί Κήποι Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Ιστορικά στοιχεία Η «μόρφωση» του ανθρώπου άρχισε άτυπα από την επαφή του με

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ.8. 1.1 Αλληλεπίδραση Ανθρώπου-Χώρου ως Διαδικασία Αγωγής... 9. 1.1.1. Σχολικός Χώρος και Συμπεριφορά... 10

ΠΡΟΛΟΓΟΣ.8. 1.1 Αλληλεπίδραση Ανθρώπου-Χώρου ως Διαδικασία Αγωγής... 9. 1.1.1. Σχολικός Χώρος και Συμπεριφορά... 10 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ.8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΈΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ... 9 1.1 Αλληλεπίδραση Ανθρώπου-Χώρου ως Διαδικασία Αγωγής... 9 1.1.1. Σχολικός Χώρος και Συμπεριφορά... 10 1.2 Οι Ψυχο-κοινωνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ.ΕΤΗ 2012-13,2013-14..

ΣΧ.ΕΤΗ 2012-13,2013-14.. ΣΧ.ΕΤΗ 2012-13,2013-14.. Ο ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ αισθητική απόλαυση μέσο για τη σχολική διδασκαλία, η οποία εστιάζει στη διατροφή και την υγεία δίνει ευκαιρία στους μαθητές να γνωρίσουν τη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟ: Δημοτικό Σχολείο Λυκαβητού (Κ.Β.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Αρ. Μαθητών: 136 Αρ. Εκπαιδευτικών: 12 Συντονιστής/στρια

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής ιπλή εκπαιδευτική λειτουργία των δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Σχολικός κήπος. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΟΥ Νοέμβρης 2013 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Σχολικός κήπος. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΟΥ Νοέμβρης 2013 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχολικός κήπος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Βαρβάρα Παναγιωτίδου Διδάκτωρ Βιολογίας www.didascience.wordpress.com "Είναι αδύνατο για ένα παιδί που εργάζεται στον κήπο να μη συντονιστεί με ορισμένους παγκόσμιους

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Δ.Ε. Β Αθήνας, με θέμα το σχολικό κήπο Πετρίδου Βαρβάρα,

Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Δ.Ε. Β Αθήνας, με θέμα το σχολικό κήπο Πετρίδου Βαρβάρα, «Ο σχολικός κήπος μέσα από ένα πρόγραμμα Π.Ε.: Κομποστοποίηση-Κατασκευή βραχόκηπου» Παρασκευή 2 Μαΐου 2014,Π.Ε. & Δ.Ε. Β Αθήνας Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Δ.Ε. Β Αθήνας, με θέμα το

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισµός της έννοιας της µάθησης

Καθορισµός της έννοιας της µάθησης ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Κέντρο Έρευνας, Μελέτης και Εφαρμογών στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Έφη Δαρείου Εκπαιδευτικός, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος, Ειδίκευση

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΗ ΤΥΠΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΗ ΤΥΠΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΗ ΤΥΠΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ταξίδι στο κέντρο της γης Ο κόσµος των εντόµων Είµαι ο σπόρος Το παιχνίδι της χαµένης Θη-Σάυρας Υπεύθυνοι Εκπαιδευτικών Προγραµµάτων:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Μάμαη Δίκτυο 3α, ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Αθήνα // τηλ.-φαξ: SOS // Μάμαη 210 8228795 3α, Αθήνα // e-mail: // τηλ.-φαξ: schools@medsos.gr 210 8228795

Διαβάστε περισσότερα

Αστικοί κήποι, κοινωνική αλληλεπίδραση. και οικονομική κρίση

Αστικοί κήποι, κοινωνική αλληλεπίδραση. και οικονομική κρίση Αστικοί κήποι, κοινωνική αλληλεπίδραση και οικονομική κρίση Λεμονιά Μαντούβαλου, φιλόλογος, ΜΑ Εκπαίδευση και Πολιτισμός. Επιμορφωτικό σεμινάριο "Σχολικός κήπος: Γιατί και πώς;", Κ.Π.Ε. Δραπετσώνας, 29

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση σε φυσικό περιβάλλον / υγεία / ποιότητα ζωής / περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση. «ΑΓΩΓΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ»

Άσκηση σε φυσικό περιβάλλον / υγεία / ποιότητα ζωής / περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση. «ΑΓΩΓΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ» Άσκηση σε φυσικό περιβάλλον / υγεία / ποιότητα ζωής / περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση. «ΑΓΩΓΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ» Κουθούρης Χαρίλαος, Επίκουρος Καθηγητής στην «ιοίκηση ραστηριοτήτων Αναψυχής», Τ.Ε.Φ.Α.Α., Πανεπιστηµίου

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Να διατηρηθεί µέχρι Βαθµός ασφαλείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Μαρούσι, 8-9 -2011 Αριθ. Πρωτ. :101837 /Γ2 Βαθµός Προτερ.: ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) Παραγωγικές Διαδικασίες & Υγεία

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) Παραγωγικές Διαδικασίες & Υγεία ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Π.Ε.Α.Α.) Παραγωγικές Διαδικασίες & Υγεία Δήµητρα Σπυροπούλου Επίτιµη Σύµβουλος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου H Ε.Α.Α. µετεξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ «Ο ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ» ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ «Ο ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ» ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ «Ο ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ» Ειρήνη Ντόνα 1, ηµήτρης Τσακστάρας 2 1 Υπεύθυνη ΚΠΕ Γρεβενών, 2 Αν. Υπευθύνου ΚΠΕ Γρεβενών Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά ερευνούν και δρουν για το σχολείο τους Ένα εκπαιδευτικό πρόγραµµα για την εξοικονόµηση νερού.

Τα παιδιά ερευνούν και δρουν για το σχολείο τους Ένα εκπαιδευτικό πρόγραµµα για την εξοικονόµηση νερού. Τα παιδιά ερευνούν και δρουν για το σχολείο τους Ένα εκπαιδευτικό πρόγραµµα για την εξοικονόµηση νερού. Χριστίνα Κάτσενου 1, Στελλίνα Κουλουζάκη 2 1. Εκπαιδευτικός, Συντονίστρια προγραµµάτων Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη

Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη www.kpe-thess.gr www.facebook.com/kpethess Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Χ. Αθανασίου - Ε. Παπαδημητρίου - Ν. Ριφάκη - Γ. Σλαυκίδης Π. Τσολακίδου - Γ. Υφαντής

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

1.1 Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο γίνεται λόγος για την οικολογική κρίση και τα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει ο πλανήτης µας. Το περιβάλλον ζωτικός χώρος ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. ρ. Χρυσάνθη Κάτζη Frederick Research Centre

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. ρ. Χρυσάνθη Κάτζη Frederick Research Centre ΕΙΣΑΓΩΓΗ ρ. Χρυσάνθη Κάτζη Frederick Research Centre Η σύγχρονη εποχή παρά την πρόοδο που τη χαρακτηρίζει στον τοµέα της τεχνολογίας και της επιστήµης µε σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής του ανθρώπου,

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Κ.Π.Ε. ΚΙΛΚΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ

Κ.Π.Ε. ΚΙΛΚΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Κ.Π.Ε. ΚΙΛΚΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΔΡΑΣΕΙΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ (ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΠΑΡΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι.

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι. «Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ Αισώπου Β., Αλαµπάνου Ε., Κυρίτση Ι., Τσιώτρα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτειο Δημοτικό Σχολείο Λυθροδόντα

Μελέτειο Δημοτικό Σχολείο Λυθροδόντα Μελέτειο Δημοτικό Σχολείο Λυθροδόντα Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Εκπαίδευση Αειφόρου Ανάπτυξης Γενικό Θέμα: Απορρίμματα Σχολική χρονιά: 2011 2012 ΣΤΟΧΟΙ: Συνειδητοποίηση 1. Τα παιδιά, οι εκπαιδευτικοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: Δημοτικό Σχολείο Παλώδιας ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 Αρ. Μαθητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 38 Αρ. Εκπαιδευτικών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 7 Εκπαιδευτικοί:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Σκοπός και περιεχόµενο του ολοήµερου δηµοτικού σχολείου

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Σκοπός και περιεχόµενο του ολοήµερου δηµοτικού σχολείου ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Σκοπός και περιεχόµενο του ολοήµερου δηµοτικού σχολείου Το ολοήµερο σχολείο έχει έντονο εκπαιδευτικό και κοινωνικό περιεχόµενο. Σχεδιάστηκε για να εξυπηρετήσει υψηλούς παιδαγωγικούς στόχους,

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ»

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε στην Πύλο σεμινάριο με θέμα «Αειφόρο Σχολείο-Βιωματικές Δράσεις» το οποίο οργάνωσε η Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ... Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ... ΓΡΑΦΕΙΟ... ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ...

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ... Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ... ΓΡΑΦΕΙΟ... ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ... ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Ημερομηνία... Σχ. Έτος:.... Αριθ. Πρωτ.... ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ... Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ... ΓΡΑΦΕΙΟ.... ΤΗΛ... ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ..........

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Τι είναι περιβάλλον; Το περιβάλλον προσεγγίζεται... ως «πρόβλημα»... ως φυσικός πόρος... ως φύση... ως ο χώρος της καθημερινής μας ζωής... ως ο χώρος της συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Κατερίνα Χατζηβασιλειάδη Αρχιτέκτων Μηχανικός ΑΠΘ 1. Εισαγωγή Η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Ψηθιακές πρακηικές ζηη διδακηική ηων Φσζικών Επιζηημών και ηην Τετνολογία

Ψηθιακές πρακηικές ζηη διδακηική ηων Φσζικών Επιζηημών και ηην Τετνολογία Ψηθιακές πρακηικές ζηη διδακηική ηων Φσζικών Επιζηημών και ηην Τετνολογία Παυλάτου Ευαγγελία Αναπλ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σχολή Χημικών Μηχανικών Άδεια Χρήζης Το παρόν εκπαιδεσηικό σλικό σπόκειηαι ζε άδειες τρήζης

Διαβάστε περισσότερα

Τα Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του ΚΠΕ Στυλίδας -Υπάτης ως Παιδαγωγικό Εργαλείο και στην Ειδική Αγωγή

Τα Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του ΚΠΕ Στυλίδας -Υπάτης ως Παιδαγωγικό Εργαλείο και στην Ειδική Αγωγή Τα Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του ΚΠΕ Στυλίδας -Υπάτης ως Παιδαγωγικό Εργαλείο και στην Ειδική Αγωγή Μαρίνα Παπαγεωργίου 1, Γεώργιος Κουραβάνας 2, Παναγιώτης Κουτμάνης 3, Κωνσταντίνος Αγγελής

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε.

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. στην Ελλάδα σχετίζεται καθαρά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Γενικά Λαμβάνοντας υπόψη τις μέχρι σήμερα Εγκυκλίους για τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ NΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Η ΠΕ/ΕΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011» ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραµµα ιαγωνισµός Κωδικός Πρόσκλησης : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτοµικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

«ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ «ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Θάλεια Καλαµπαλίκη Νηπιαγωγός - Φιλόλογος Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

The Programme is co-funded by the European Union (ERDF) and National Funds of Greece and Bulgaria

The Programme is co-funded by the European Union (ERDF) and National Funds of Greece and Bulgaria The Programme is co-funded by the European Union (ERDF) and National Funds of Greece and Bulgaria Το Έργο Υλοποιείται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Εδαφικής Συνεργασίας Ελλάδα Βουλγαρία 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Παιδαγωγικής Ηγεσίας: Από την αρχή μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς, μια καθημερινή προτεραιότητα

Άσκηση Παιδαγωγικής Ηγεσίας: Από την αρχή μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς, μια καθημερινή προτεραιότητα 1 Άσκηση Παιδαγωγικής Ηγεσίας: Από την αρχή μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς, μια καθημερινή προτεραιότητα Δρ. Γεωργία Πασιαρδή (Διευθύντρια) Α' Δημοτικό Σχολείο Γερίου ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΚΤΥΟΥ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΟΙΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΥΛΕΙΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ¹ Μ.

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΥΛΕΙΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ¹ Μ. Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΥΛΕΙΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ¹ Μ. Σαµπάνης, ²Π. Σαµπάνης, ³Π. Σταµάτης, ³Μ. Κόνσολας ¹ Τ.Ε.Φ.Α.Α. Σερρών-Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

1/Θ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΙΒΕΡΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013

1/Θ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΙΒΕΡΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 1/Θ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΙΒΕΡΙΟΥ νηπιαγωγοί: Αγγελική Ντέρτη Γιώτα Σταυροπούλου Αριθμός νηπίων: 17 Το περιβάλλον είναι υπόθεση όλων μας και οφείλουμε να το προστατέψουμε. Στο νηπιαγωγείο μας κάναμε μια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκϖαίδευση αϖό Αϖόσταση ΤΕΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΗΜΟΥ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 1 ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ & ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Αποστολή του ήµου Αρχανών - Αστερουσίων,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ http://www.teachernet.gov.uk/sustainableschools/ Μετάφραση από τα αγγλικά: Ειρήνη Λυμπέρη ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ; Η αειφόρος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό!

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! Βιώσιμη διαχείριση αστικού νερού: Βασικές αρχές & καλές πρακτικές σε θέματα επικοινωνίας, διαβούλευσης, εκπαίδευσης Νερό: δημόσιο αγαθό, μοναδικός φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας. Εθνικό Δίκτυο Σχολείων «Γεωργία και Περιβάλλον» Γαία αειφόρος. Γαία μήτρα ζωής. Αναζητώντας το ευ ζην.

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας. Εθνικό Δίκτυο Σχολείων «Γεωργία και Περιβάλλον» Γαία αειφόρος. Γαία μήτρα ζωής. Αναζητώντας το ευ ζην. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας Εθνικό Δίκτυο Σχολείων «Γεωργία και Περιβάλλον» Γαία αειφόρος. Γαία μήτρα ζωής. Αναζητώντας το ευ ζην. Νάουσα 2008 Περιβαλλοντική Εκπαίδευση & «Γεωργία» Ο περιβαλλοντικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ο/Η κάθε εκπαιδευτικός µπορεί να επιλέξει να ακολουθήσει το προτεινόµενο πρόγραµµα, ή να το διαµορφώσει ανάλογα µε το πώς επιθυµεί και ταιριάζει στις ανάγκες και τις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός»

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» εισήγηση του Μένη Θεοδωρίδη που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του Πανελληνίου Συνεδρίου

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Με κόκκινο έχει προστεθεί, µε πράσινο έιναι εντάξει Α ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

«Όταν οι στόχοι ενός Τοπικού Δικτύου Π.Ε. δε γίνονται άρρητα ρήματα αλλά μετρήσιμη επιτυχία»

«Όταν οι στόχοι ενός Τοπικού Δικτύου Π.Ε. δε γίνονται άρρητα ρήματα αλλά μετρήσιμη επιτυχία» «Όταν οι στόχοι ενός Τοπικού Δικτύου Π.Ε. δε γίνονται άρρητα ρήματα αλλά μετρήσιμη επιτυχία» Το παράδειγμα του Τ.Δ.Π.Ε. "Ρήματα και Απορρίμματα: Μειώνω Επαναχρησιμοποιώ Ανακυκλώνω" του ΚΠΕ Καλαμάτας Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο)

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) 698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) Το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος Το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος «Οικολογίας & Περιβάλλοντος» με έδρα τη Ζάκυνθο καλύπτει το γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΙΚΟ ΠΑΚΕΤΟ. CEST2011 12 th International Conference on Environmental Science and Technology. 8-10 September 2011, Rhodes island, Greece

ΧΟΡΗΓΙΚΟ ΠΑΚΕΤΟ. CEST2011 12 th International Conference on Environmental Science and Technology. 8-10 September 2011, Rhodes island, Greece CEST2011 12 th International Conference on Environmental Science and Technology 8-10 September 2011, Rhodes island, Greece Οργάνωση: ιεθνές ίκτυο Περιβαλλοντικής Επιστήµης και Τεχνολογίας (Global NEST)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τι είναι Οικολογικά Σχολεία Εγγραφή Εφαρμογή του Προγράμματος Αίτηση Αυτοαξιολόγησης Βράβευση Η Περιβαλλοντική Επισκόπηση των Οικολογικών Σχολείων ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 2014-2015 με θέμα:

Σχέδιο Δράσης Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 2014-2015 με θέμα: Β Δημοτικό Σχολείο Λακατάμειας Οκτώβριος 2014 Σχέδιο Δράσης Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 2014-2015 με θέμα: Η ανάπτυξη και η αναβάθμιση του πρασίνου στο σχολικό χώρο και στη γύρω περιοχή με βάση τις αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Υγιεινή Διατροφή με τοπικά προϊόντα. Σφακιανάκη Μαρία Υπεύθυνη ΚΠΕ Αρχανών-Ρούβα-Γουβών

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Υγιεινή Διατροφή με τοπικά προϊόντα. Σφακιανάκη Μαρία Υπεύθυνη ΚΠΕ Αρχανών-Ρούβα-Γουβών Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Υγιεινή Διατροφή με τοπικά προϊόντα Σφακιανάκη Μαρία Υπεύθυνη ΚΠΕ Αρχανών-Ρούβα-Γουβών Ηράκλειο, Βασιλική Αγ. Μάρκου Πέμπτη 22 Νοεμβρίου 2012 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ:1892/1990

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών,

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΙΛΙΟΝ,16/09/2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΟΚΑΝΑ, συνεχίζει τις δράσεις στη τοπική

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η Ψηφιακή Υποδοµή DARIAH-GR. Ελένη Κατσιαδάκη Ακαδηµία Αθηνών, 8 Απριλίου 2014

Τι είναι η Ψηφιακή Υποδοµή DARIAH-GR. Ελένη Κατσιαδάκη Ακαδηµία Αθηνών, 8 Απριλίου 2014 Τι είναι η Ψηφιακή Υποδοµή DARIAH-GR Ελένη Κατσιαδάκη Ακαδηµία Αθηνών, 8 Απριλίου 2014 Η εισαγωγή της διαχείρισης της πληροφορίας και των ψηφιακών µεθόδων έρευνας στο πεδίο των ανθρωπιστικών επιστηµών

Διαβάστε περισσότερα

Οι φυσικές δραστηριότητες στοδάσοςκαιτοβουνό, µέσο αναψυχής και επαφής µε το φυσικό περιβάλλον. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής

Οι φυσικές δραστηριότητες στοδάσοςκαιτοβουνό, µέσο αναψυχής και επαφής µε το φυσικό περιβάλλον. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής Οι φυσικές δραστηριότητες στοδάσοςκαιτοβουνό, µέσο αναψυχής και επαφής µε το φυσικό περιβάλλον ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής Η παρουσία του ανθρώπου στο δάσος συνδεόταν στο παρελθόν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ Γενικές πληροφορίες Οι «Δημιουργικές Συνεργασίες με Καλλιτέχνες» στοχεύουν στην επαφή και εξοικείωση των παιδιών με τους καλλιτέχνες της Κύπρου. Παράλληλα στοχεύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Προηγμένες Μαθησιακές Τεχνολογίες Διαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση

Προηγμένες Μαθησιακές Τεχνολογίες Διαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση Προηγμένες Μαθησιακές Τεχνολογίες Διαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση Σχεδιασμός και Ανάπτυξη Μαθησιακών Δραστηριοτήτων από Απόσταση της Α/θμιαςεκπ/σης με θέμα: «Το νερό νεράκι» Κονιδάρη Χριστίνα Μακρίδου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΜΑΣ

Η ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΜΑΣ Η ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΜΑΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ Δ. 8 Ο Δημ. Σχ. Νέας Ιωνίας και Β Δ/νση Α/θμιας Εκπ/σης Αθηνών ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο σχολικός χώρος αποτελεί ένα δυναμικό περιβάλλον, το οποίο συμβάλλει στο να διαμορφώσουν οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ K ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Λ/ΣΟΥ (ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ)

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ K ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Λ/ΣΟΥ (ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ) ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ K ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Λ/ΣΟΥ (ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ) ΣΧΟΛΕΙΟ: Κ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 Αρ. Μαθητών/τριών:

Διαβάστε περισσότερα