Λειτουργίες των µεµβρανών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Λειτουργίες των µεµβρανών"

Transcript

1 Λειτουργίες των µεµβρανών Οιµεµβράνεςδεναπoτελoύvµόνοπαθητικάπεριβλήµατα, τα οποία οριοθετούν προστατεύουν και µονώνουν τα κύτταρα και τα οργανίδιά τους συµµετέχουν στη διατήρηση του σχήµατος και στις διαδικασίες κίνησης, αλλά έχoυv εvεργό ρόλo σε πάρα πoλλέςλειτoυργίες. Μερικές από τις σπουδαιότερες αναφέρονται στο σχήµα :

2 1) Ενζυµική κατάλυση αντιδράσεων στη διαχωριστική επιφάνεια της µεµβράνης µεταξύ λιποειδών και υδατικού περιβάλλοντος. Συγκεκριµένα οι µεµβράνες του λείου ενδοπλασµατικού δικτύου αποτελούν τον τόπο βιοσύνθεσης όλων των λιποειδών, όπως θα αναφερθεί λεπτοµερώς σε επόµενα κεφάλαια. 2) Κυτταρικήαναγνώριση. Αυτή γίνεται µέσα από τους υδατάνθρακες που, βρίσκονται στην επιφάνεια των κυττάρων και είναι ίδιοι στα όµοια κύτταρα. Η αλληλοαναγνώριση αποτελεί το πρώτο στάδιο για τη µετέπειτα συγκόλληση των όµοιων κυττάρων, µε την εξωκυττάρια θεµέλια ουσία καθώς και για την αλληλεπίδραση µε άλλα κύτταρα για το σχηµατισµό ιστών και σύντηξη.

3 3) Λήψη εξωτερικών σηµάτων και µετάδοσή τους στο εσωτερικό του κυττάρου µε µεµβρανικούς υποδοχείς. Όταν το εξωτερικό σήµα προέρχεται από: Λιπόφιλεςενώσεις, π.χ. οιλιπόφιλεςορµόνες, αυτέςµπορούνναπεράσουντηµεµβράνηµε ελεύθερηήυποβοηθούµενηδιάχυση, εισέρχονται στο εσωτερικό του κυττάρου και προσδένονται σε υποδοχείς, συνήθως, µέσα στον πυρήνα και δρουνµεµηχανισµό, πουγίνεταικυρίωςµέσααπότη ρύθµιση των γονιδίων (αναφέρεται διεξοδικά σε άλλο κεφάλαιο).

4 [3) Λήψη εξωτερικών σηµάτων και µετάδοσή τους στο εσωτερικό του κυττάρου µε µεµβρανικούς υποδοχείς.] Όταν το εξωτερικό σήµα προέρχεται από: Υδρόφιλεςενώσεις, οιοποίεςδενµπορούνναδιαπεράσουντη µεµβράνη, µεταφέρεται στο εσωτερικό του κυττάρου µέσω µεµβρανικών υποδοχέων που είναι διαµεµβρανικές πρωτεΐνες οι οποίες συνδέονται σε ορισµένη θέση (που βρίσκεται προς τοεξωτερικόµέροςτηςµεµβράνης), µετοµόριο-εξωτερικόσήµακαιστη συνέχεια µεταφέρουν το εξωτερικό αυτό σήµα (σα σύµπλοκο µε τον υποδοχέα) στην εσωτερική πλευρά της µεµβράνης ή δίνουν ένα δεύτερο σήµα στην εσωτερική πλευρά της µεµβράνης.

5 ΤΥΠΟΙ ΥΠΟ ΟΧΕΩΝ Ενδοκύτωση µέσω υποδοχέα Με ενζυµική δραστικότητα Μέσωτων G-πρωτεϊνών, πουανάλογαµετοείδοςτης οικογένειας των G-πρωτεϊνών, ενεργοποιείται (απενεργοποιείται) ένα µεµβρανικό ένζυµο, καταλήγοντας στη δηµιουργία ενός δεύτερου µηνύµατος (second messenger) ήδευτέρουαγγελιοφόρου : Αδενυλική κυκλάση δεύτερο µήνυµα camp Φωσφοδιεστεράση δεύτερο µήνυµα cgmp Πρωτεΐνη-δίαυλος ιόντων δεύτεροµήνυµαπ.χ. Ca 2+

6 (ΤΥΠΟΙ ΥΠΟ ΟΧΕΩΝ Ενδοκύτωση µέσω υποδοχέα Με ενζυµική δραστικότητα Μέσω των G-πρωτεϊνών)... Φωσφολιπάση C σε υπόστρωµα φωσφο-ινοσιτίδια και δεύτερα µηνύµατα τριφωσφο-ινοσίτη (προκαλείαπελευθέρωση Ca 2+ ) διακυλο-γλυκερόλη (ενεργοποιεί πρωτεϊνική κινάση C) σε υπόστρωµα φωσφατιδυλο-χολίνη και δεύτερο µήνυµα διακυλο-γλυκερόλη (ενεργοποιεί πρωτεϊνική κινάση C)

7 Ενδοκύτωση µέσω υποδοχέα Με ενζυµική δραστικότητα Μέσω των G-πρωτεϊνών)... (ΤΥΠΟΙ ΥΠΟ ΟΧΕΩΝ Φωσφολιπάση D σε υπόστρωµα γλυκερο-φωσφο-λιποειδή και δεύτερο µήνυµα φωσφατιδικό οξύ σε υπόστρωµα σφιγγοµυελίνης και δεύτερο µήνυµα κηραµίδια ίαυλοι ιόντων

8 Αναλυτικά υπάρχουν οι ακόλουθοι τύποι υποδοχέων: Υποδοχέας που αποτελεί µια εξειδικευµένη περίπτωση ενδοκύτωσης µέσω υποδοχέων (receptor-mediated) και µε τον οποίο εισέρχονται στα ευκαρυωτικά κύτταρα ηldl, ηβιταµίνηβ 12, οσίδηρος, πεπτιδικέςορµόνες, τοξίνες (χολέραςκαιδιφθερίτιδας), παράγοντεςανάπτυξης, ιοί (τηςγρίππης) κ.λπ.

9 Σε ορισµένες περιοχές της περικυτταρικής µεµβράνης, που η εσωτερική της πλευρά καλύπτεται µε πλέγµα από την πρωτεΐνη κλαθρίνη και λέγονται βοθρία ή καλυµµένα κοιλώµατα (coated pits), υπάρχουν κατάλληλοι υποδοχείς οι οποίοι δεσµεύουν το εξωτερικό µόριο-σήµα και σχηµατίζονται κυστίδια καλυµµένα µε πλέγµα κλαθρίνης. Ηκλαθρίνη, που αποτελεί την κύρια πρωτεΐνη του πρωτεϊνικού πλέγµατος των βοθρίων, µπορεί να σχηµατίζει πολυεδρικές δοµές.

10 Απότακυστίδιααυτά αποµακρύνεται η κλαθρίνη, µε τη δράση κατάλληλων ενζύ- µων και επανέρχεται στα βοθρία, ενώ τακυστίδιασυντήκονται και σχηµατίζουνενδοσώµατα. Λόγωτουχαµηλού phπουέχουνταενδοσώµατα, αποσυνδέονται οι υποδοχείς από τα µόρια-σήµατα και οι υποδοχείς συγκεντρώνονται σε διαφορετικά κυστίδια, τα οποία οδεύουν προς την περικυτταρική µεµβράνη µε την οποία συντήκονται για να ξαναχρησιµοποιηθούν, τα µόρια-σήµατα συγκεντρώνονται σε κυστίδια τα οποία συντήκονται µε τα λυσοσώµατα και µεταβολίζονται από τα ένζυµα των λυσοσωµάτων.

11 Υποδοχέας που διαθέτει ενζυµική δραστικότητα, η οποία ενεργοποιείται µε την πρόσδεση του µορίου-σήµατος στο διαµεµβρανικό τµήµα προς το εξωτερικό της µεµβράνης. Μια τέτοια περίπτωση είναι ο υποδοχέας για την ινσουλίνη και τους αυξητικούς παράγοντες που έχει ενζυµική δραστικότητα κινάσης τυροσίνης. Η σηµασία της διεργασίας µεταγωγής σήµατος µέσω του υποδοχέα αυτού του είδους, στην συµµετοχή του στον έλεγχο της αύξησης, έχει αποκτήσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον µετά από την ανακάλυψη ότι πολλά ογκογονίδια δρουν µέσα απόαυτήτηδιεργασία.

12 Η πρόσδεση του µορίου-σήµατος ενεργοποιεί τον υποδοχέα, µε αποτέλεσµα να φωσφορυλιώνει το υδροξύλιο συγκεκριµένης τυροσίνης πρωτεϊνικού µορίου που βρίσκεται στο κυτόπλασµα το πρωτεϊνικό µόριο συµµετέχει σε έναν καταρράκτη διεργασιών, µέσω του οποίου δίνεται στοεσωτερικότουκυττάρουκάποιοµήνυµα. Σε µερικές περιπτώσεις ο υποδοχέας φωσφορυλιώνει πρώτα τονεαυτότουκαιµετά το πρωτεϊνικό µόριο του κυτοπλάσµατος, που αποτελεί το υπόστρωµα του υποδοχέα.

13 Με τη φωσφορυλίωσή του, ο υποδοχέας παραµένει δραστικός για να φωσφορυλιώνει τα υποστρώµατά του στο κυτόπλασµα και µετά την αποµάκρυνση του µορίουεξωτερικού σήµατος από τον υποδοχέα. Παρά την ονοµασία του, το υπόστρωµα του υποδοχέα στο κυτόπλασµα φωσφορυλιώνεται πιο συχνά στο υδροξύλιο τηςσερίνηςή τηςθρεονίνης, αφούσεκάθε 2000 φωσφορυλιωµένα µόριαυποστρώµατος, µόνοσ έναέχει φωσφορυλιωθεί η τυροσίνη.

14 Υποδοχέαςπουµεταφέρειτοσήµαµετηβοήθειατης οικογένειας των G-πρωτεϊνών. Μετά τη σύνδεση του µορίου-εξωτερικού σήµατος στον υποδοχέα, µεταφέρεται το σήµα µέσω πολλών υδρόφιλων ενώσεων, στο εσωτερικό του κυττάρου µε τη βοήθεια µιας οικογένειας πρωτεϊνών, οι οποίες ονοµάζονται G-πρωτεΐνες και έχουν τη δυνατότητα να συνδέονται µε γουανινο-νουκλεοτίδια (απ όπου έλαβαν και τηνονοµασίατους).

15 Ηόληπορείαέχειωςεξής: Συνδέεται στον υποδοχέα το µόριο-εξωτερικό σήµα Μεταβάλλεται η διαµόρφωσή του υποδοχέα εσµεύει ο υποδοχέας την G-πρωτεΐνη. Η G-πρωτεΐνη αποτελείται από τις υποµονάδες (α,β,γ). Σε κατάσταση ηρεµίας του υποδοχέα η G-πρωτεΐνη έχει δεσµευµένο στην υπο- µονάδαατο GDP. Στον ενεργοποιηµένο υποδοχέα G-πρωτεΐνη ανταλλάσσειτο GDP µετο GTP και έτσι ενεργοποιείται και η G-πρωτεΐνη.

16 Η ενεργοποιηµένη G-πρωτεΐνη αποσπάται από τον υποδοχέα καιδιασπάταισεδύοµέρη, που το ένα περιλαµβάνει τις υποµονάδες β+γ και τοάλλο τηνυποµονάδαα. Στοδιάστηµαπουη G-πρωτεΐνη είναιενεργοποιηµένη, ανάλογαµετοντύποτης G-πρωτεΐνης µπαίνει σε λειτουργία ένας από τους παρακάτω µηχανισµούς δράσης, µέσω της ενεργοποίησης της µεµβρανικής πρωτεΐνης, καταλήγοντας σε ένα δεύτερο µήνυµα ή δεύτερο αγγελιοφόρο.

17 Στην υποµονάδαα, υδρολύεται το υπάρχον GTP προς GDP. Επανέρχεται η G-πρωτεΐνη στην αρχική κατάσταση ηρεµίας

18 Ηαυποµονάδα, ανάλογαµετοείδοςτηςοικογένειαςτων G- πρωτεϊνών, ενεργοποιεί (και σε µερικές περιπτώσεις απενεργοποιεί) ένα µεµβρανικό ένζυµο ή δίαυλο, όπως περιγράφεται στη συνέχεια: Αδενυλική κυκλάση, Ενεργοποιείται µε αποτέλεσµα να µεταβληθούν τα επίπεδατου camp, το οποίο απότελεί ένα δεύτερο µήνυµα για το κύτταρο.

19 Φωσφοδιεστεράση, ενεργοποιεί ται και µεταβάλλον ται τα επίπεδα του cgμp, που και αυτό αποτελεί ένα δεύτερο µήνυµα.

20 Πρωτεΐνηδίαυλοςιόντων, (Ca 2+ κ.λπ.) ενεργοποιείται µε αποτέλεσµα να επιτρέπεται η διέλευση των ιόντων και να προκύπτει έτσι και πάλι ένα δεύτερο µήνυµα.

21 Φωσφολιπάση C, ενεργοποιείται και διασπά το διφωσφοφωσφατιδυλοϊνοσίτη (ΡΙΡ 2 ) σεδύοµόριαπουαποτελούν δεύτερα µηνύµατα και είναι: Οτριφωσφοϊνοσίτ ης (ΙΡ3) που επιδρά στο ενδοπλασ µα-τικό δίκτυο και προκαλεί ελευθέρωσ η Ca 2+ από τα

22 Η διακυλογλυκερόλη (DG) πουπαραµένει στηµεµβράνηκαιµετη παρουσία µιας φωσφατιδυλοσερίνης (PS) ενεργοποιείµια µεµβρανική πρωτεϊνικήκινάση C, ηοποίαπαρουσία Ca 2+ φωσφορυλιώνει µόρια σερίνης και θρεονίνης σε διάφορες πρωτεΐνες, τροποποιεί έτσι τη λειτουργική τους κατάσταση και προκαλεί µια κυτταρική απάντηση.

23 Σύµφωνα µε τελευταίες απόψεις η φωσφατιδυλοχολίνη µπορεί επίσης να αποτελέσει υπόστρωµα, όπως και ο διφωσφο-φωσφατιδυλοϊνοσίτης, µε τη διαφορά ότι η διακυλογλυκερόλη που παράγεται, προκαλεί παρατεταµένη ενεργοποίηση της πρωτεϊνικής κινάσης C.

24 Φωσφολιπάση D, ενεργοποιείται και προκύπτει φωσφατιδικό οξύ (από τη δράση της φωσφολιπάσης σε έναγλυκερο-φωσφολιποειδές) τοοποίοµαζίµετολυσο-φωσφατιδικόοξύ αποτελούν δεύτερα µηνύµατα, ελάχιστα µελετηµένα κηραµίδια (από τη δράση της φωσφολιπάσης στη σφιγγοµυελίνη), ενώσεις που έχουν συνδεθεί µε πολύ ενδιαφέρουσες λειτουργίες του κυττάρου, όπως ο προγραµµατισµένος κυτταρικός θάνατος (απόπτωση).

25 Οιενώσεις camp, cgmp, διακυλογλυκερόλη, Ca 2+, τριφωσφο-ϊνοσίτης αποτελούν το δεύτερο µήνυµα ή τους δεύτερους αγγελιοφόρους και χαρακτηρίζονται από τις ακόλουθες δράσεις: Παράγονται µε αντιδράσεις «καταρράκτες». Τα επίπεδά τους καθορίζονται επακριβώς από διάφορα εξωτερικά σήµατα νευροδιαβιβαστές, ορµόνες, µεσολαβητές, αυξητικούςπαράγοντες, φως, οσµές κ.λπ.

26 Με το σχηµατισµό των ενώσεων αυτών ενισχύεται το εξωτερικόσήµα. Έτσι, γιαπαράδειγµα, έναµόριοορµόνηςκατάτηνσύνδεσήτουστον υποδοχέα, προκαλεί την ενεργοποίηση 10/πλάσιου αριθµού G- πρωτεϊνών, οιοποίεςµετησειράτουςπαράγουν 100/πλάσιοή 1000/πλάσιο αριθµό µορίων που αποτελούν το δεύτεροµήνυµα.

27 Υποδοχέας που αποτελεί δίαυλο ιόντων. ιάφορα µόρια-εξωτερικά σήµατα δεσµεύονται, στην περίπτωση αυτή, στον υποδοχέα και οδηγούν σε γρήγορο άνοιγµα τουδιαύλουγιαορισµέναιόντα. Για παράδειγµα οι νευροδιαβιβαστές και συγκεκριµένα η ακετυλοχολίνη δεσµεύεται σε νικοτινικό υποδοχέα οδηγώντας στη διέλευση ιόντων Na + και K +,ενώ το γ-αµινο-βουτυρικό δεσµεύεται σε έναν α-υποδοχέα και ο δίαυλοςανοίγειγιαιόντα Cl -.

28 Ηείσοδοςτωνδιαφόρωνσυγκεκριµένωνιόντων, σταδιάφορασυγκεκριµένακύτταρα, έχει σαν αποτέλεσµα µια καθορισµένη για κάθε περίπτωση απόκριση του κυττάρου.

29 (Λειτουργίες των µεµβρανών Οιµεµβράνεςδεναπoτελoύvµόνοπαθητικάπεριβλήµατα, τα οποία οριοθετούν προστατεύουν και µονώνουν τα κύτταρα και τα οργανίδιά τους συµµετέχουν στη διατήρηση του σχήµατος και στις διαδικασίες κίνησης, αλλά έχoυv εvεργό ρόλo σε πάρα πoλλέςλειτoυργίες. Μερικές από τις σπουδαιότερες αναφέρονται στο σχήµα :)

30 4) Συµµετοχή των µεµβρανών στη µεταφορά ουσιών µέσα στο κύτταρο ή στα διαµερίσµατα του κυττάρου, ώστε να διατηρείται στα κύτταρα η κατάλληλη για κάθε περίπτωση σύσταση. Σε µια µεµβράνη όταν υπάρχει µία ηλεκτροχηµική βαθµίδωση στις δύο πλευρές της, δηλαδή µια βαθµίδωση συγκέντρωσης ή/και φορτίου τότε συµβαίνει άλλες ενώσεις (όπως αέρια, µικρά µη πολικά µόρια, µικρά πολικά µη φορτισµένα µόρια) να παρουσιάζουν ελεύθερη διάχυση και να διαπερνούν τη µεµβράνη, ενώ άλλες ενώσεις (πολικές µη φορτισµένες ενώσεις πάνω από ένα ορισµένο µέγεθος, κάθε µεγέθους µόρια που φέρουν φορτίο και τα οποίαδενµπορούνναδιαπεράσουντηµεµβράνη), να διαπερνούν τη µεµβράνη µε παθητική ή ενεργητική µεταφορά.

31 Η παθητική µεταφορά, που σε κάθε περίπτωση γίνεται προςτηνκατεύθυνσητηςµικρότερηςσυγκέντρωσης, περιλαµβάνει Την αυθόρµητη παθητική µεταφορά, που αποτελεί έναν άλλο τρόπο χαρακτηρισµού της ελεύθερης διάχυσης, δηλαδή τη διέλευση του µορίου µε διάχυση

32 Η παθητική µεταφορά περιλαµβάνει: Τη διευκολυνόµενη παθητική µεταφορά (υποβοηθούµενη διάχυση) δηλαδή τη διέλευση τουµορίουµετη βοήθεια Πρωτεϊνικής φύσηςδίαυλου, ανταποκρινόµενου (gate channel) ή µη (pore) σε επίδραση εξωτερικού ερεθίσµατος.

33 Πρωτεϊνικής φύσης (µετα)φορέας (carrier). Ηµεταφορά, µετηβοήθειατωνπρωτεϊνικώνµορίων (περµεάσες) που συµµετέχουν στη διευκολυνόµενη παθητική µεταφορά, αλλά και στην ενεργητική µεταφορά η οποία θα αναφερθεί στη συνέχεια ακολουθείκινητικήκορεσµού. ηλαδήοιπρωτεΐνεςαυτέςέχουνδράσηανάλογηµετων ενζύµων και χαρακτηρίζονταιαπόορισµένηχηµικήσυγγένεια (K d αντίστοιχοτου K M ) γιαταµόριαπουµεταφέρουνκαι µέγιστη χωρητικότητα µεταφοράς (V αντίστοιχο του Vmax ).

34 Οιπρωτεΐνες-φορείς, τόσο στη διευκολυνόµενη παθητική µεταφορά όσο και στην ενεργητική µεταφορά ηοποίαθα αναφερθεί στη συνέχεια µπορεί να µεταφέρουν µεµονωµένα µόρια (uniport) ή να πραγµατοποιούν παράλληλη µεταφορά (co-transport) πουµπορείναέχειτη µορφή της συµµεταφοράς (symport), είτε της αντιµεταφοράς (antiport).

35 Ιονοφόρου. Είναι µια ειδική περίπτωση παθητικής µεταφοράς, που γίνεται µε ενώσεις (φυσικές ή συνθετικές) οι οποίες, αν και υδρόφοβες, περιέχουν στο εσωτερικό τους (ή σχηµατίζουν µε περισσότερα του ενός µόρια) µια περιοχή στην οποία µπορεί να συνδεθεί ένα µονοσθενές ή δισθενέςιόν, τοοποίοµεαυτό τον τρόπο έχει τη δυνατότητα να περάσει το υδρόφοβο εσωτερικό της µεµβράνης είτε λόγωσχηµατισµούπόρων, είτεµετηβοήθεια (µετα)φορέων.

36 Ηενεργητική µεταφορά, µπορεί να γίνεται και προς την κατεύθυνση της µεγαλύτερης συγκέντρωσης, οπότε στην περίπτωση αυτή καταναλώνεταιενέργεια. Ανάλογαµετην πηγήαπότηνοποία προέρχεται η ενέργεια,υπάρχει : ηπρωτογενής η δευτερογενής και ηµεταφοράµε σύγχρονη χηµική τροποποίηση

37 Πρωτογενής ενεργητική µεταφορά Μεταφορικές ATPάσες ΑΤΡάσεςτύπουΡ Na + / K + ATPάσης Σαρκοπλασµατική Ca 2+ ΑΤΡάση. ΑΤΡάσηπουµεταφέρειΗ + από τα επιθηλιακά κύτταρα στο εσωτερικό του στοµάχου. ΑΤΡάσηπουµεταφέρειΗ + έξωαπότακύτταρατων ανώτερων φυτών κ.α. ΑΤΡάσεςτύπου V ΑΤΡάσεςτύπου F ευτερογενής ενεργητική µεταφορά Μεταφορά µε σύγχρονη χηµική τροποποίηση

38 Πρωτογενής ενεργητική µεταφορά, όπου ηενέργεια προέρχεταιαπότοατρ, τοφως, τηροή ηλεκτρονίων κ.λπ. Στα συστήµατα ενεργητικής πρωτογενούς µεταφοράς ανήκουν οι µεταφορικές ATPάσες, που µεταφέρουν τα ιόντα H +, Na +, K + και Ca 2+ καιείναιτωνεξήςτύπων: ΑΤΡάσεςτύπουΡ(plasma membraneή phosphorylated). (Τα µέλη αυτής της κατηγορίας µεταφέρουν ιόντα µε τη βοήθεια αλλαγών στη διαµόρφωσή τους). Η αλλαγή προκαλείται µε φωσφορυλίωση και αποφωσφορυλίωσή τους στο ασπαραγινικό οξύ, γύρω από το οποίο εµφανίζουν µία οµόλογη περιοχή. Η αλλαγή στη διαµόρφωσή τους αναστέλλεται από την οµάδαβανάδιο ( VO 4 3- ), λόγωαναλογίαςαυτήςπροςτη φωσφορική οµάδα.

39 Μια κλασική περίπτωση πρωτογενούς ενεργητικής µεταφοράς από ΑΤΡάση τύπου Ρ, αποτελεί η περίπτωση της Na + / K + ATPάσηςπου βρίσκεται στην περικυτταρική µεµβράνη των ζωϊκών κυττάρων και είναιυπεύθυνηγιατη συσσώρευση K + στοεσωτερικότουκυττάρουκαι συσσώρευση Na + στονεξωκυτταρικό χώρο (αντιµεταφορά). Είναι ένα τετραµερές (α 2 β 2 ) καιαποτελείται δύο ίδιες µεγάλες υποµονάδες και δύοίδιεςµικρές υποµονάδες (γλυκοπρωτεΐνες).

40 Κατά τη διάρκεια του κύκλου της µεταφοράς συνδέεται µε το εσωκυτταρικό Na + φωσφορυλιώνεται η ATPάση και αλλάζει διαµόρφωση, οπότε ηνέαδιαµόρφωσηδενέχει µεγάλησυγγένειαµετο Na +,και το Na + εκλύεται, αλλά

41 ηνέαδιαµόρφωσηέχει συγγένειαµετο K +,τοοποίο δεσµευόµενο προκαλεί αποφωσφορυλίωση επάνοδο στην αρχική της µορφή της δοµής και έκλυσητου K + στοεσωτερικό του κυττάρου. Κάθεφοράµεταφέρει 3 Na + και 2 Κ +,µεκατανάλωση 1ΑΤΡ.

42 Η Na+ / K+ ATPάσης αναστέλλεται από καρδιοτονωτικά στεροειδή π.χ. δακτυλίτιδα, ουαµπαΐνη ή στροµφανθίνη.

43 Άλλες ΑΤΡάσες τύπου Ρ είναι Ησαρκοπλασµατική Ca 2+ ΑΤΡάση. ΗΑΤΡάσηπουµεταφέρειΗ + απόταεπιθηλιακάκύτταρα στοεσωτερικότουστοµάχου. ΗΑΤΡάσηπουµεταφέρειΗ + έξωαπότακύτταρατων ανώτερων φυτών κ.λπ.

44 ΑΤΡάσεςτύπου V (vacuole). ΜεταφέρουνΗ + σταυποκυτταρικάσωµατίδια λυσοσώµατα, ενδοσώµατα, χυµοτόπια. Κατά τη µεταφορά ηµεταφοράτουιόντοςκαι ηυδρόλυσητουατρ γίνονταιαπόδιαφορετικέςυποµονάδες, χωρίς να σχηµατίζονται φωσφορυλιωµένα ενδιάµεσα.

45 ΑΤΡάσεςτύπου F (energy-coupling factor). ΜεταφέρουνΗ + βρίσκονται στην εσωτερική µεµβράνη τωνµιτοχονδρίων, των θυλακοειδών µεµβρανών και της περικυτταρικής µεµβράνης των προκαρυωτικών παράγουν ATP, χωρίς να σχηµατίζονται φωσφορυλιωµέναενδιάµεσακατάτηµεταφοράτωνη +. ΟφυσιολογικόςτουςρόλοςείναιησύνθεσηΑΤΡ, αν και ο ρόλος της διαβαθµισµένης συγκέντρωσης Η +, δενείναινασχηµατίζειατρ, αλλά η διαβάθµιση να ελευθερώνει (µε κίνηση της υποµονάδαςγ) τοατραπότοενζυµικόσύστηµα. ΘαπεριγραφείησυνθάσητουΑΤΡ

46 Περιγραφή των συστατικών της συνθάσης του ΑΤΡ

47 (Περιγραφή των συστατικών της συνθάσης του ΑΤΡ) ΗF 1 σταθεροποιείταιµετην F 0 (δενπεριστρέφεταιωςπρος την F 0 )µετιςυποµονάδεςδκαι b 2. H F 0 σταθεροποιείται µε την υποµονάδαγ, µέσω της υποµονάδας ε. Περιστροφή της F 0 περιστρέφει την γ ανάµεσα στις υποµονάδες α καιβ, χωρίς να περιστρέφονται αυτές.

48 (Περιγραφή των συστατικών της συνθάσης του ΑΤΡ)

49 ΗδιαβαθµισµένησυγκέντρωσηΗ +, προκαλείτηνκίνησητου F 0 καιτηµεταφοράη + απότονενδιάµεσοχώροστηµήτρα.

50 (ΗδιαβαθµισµένησυγκέντρωσηΗ + προκαλείτηνκίνησητου F 0 καιτηµεταφοράη + απότονενδιάµεσοχώροστηµήτρα.) Στους ηµιδίαυλους πρωτονίωντης a, (λόγω της διαβάθµισης) είναι αυξηµένη η πιθανότητα να εισχωρήσει έναη + απότην πλευρά µε τη µεγάλη συγκέντρωση Η +

51 (ΗδιαβαθµισµένησυγκέντρωσηΗ + προκαλείτηνκίνησητου F 0 καιτηµεταφοράη + απότονενδιάµεσοχώροστηµήτρα.) Ηθέσητηςκαρβοξυλο- µάδας της ασπαραγίνης µε την αδιάστατη µορφή (σχετικάυδρόφοβη) ευνοείται να βρίσκεται στην υδρόφοβη περιοχή της µεµβράνης (την περιοχή των λιπαρών αλυσίδων). Ηθέσητηςκαρβοξυλο- µάδας της ασπαραγίνης µε την µορφή σε διάσταση (υδρόφοβη) ευνοείταινα βρίσκεται στην υδρόφοβη περιοχή της µεµβράνης την καλυµµένη από την a. Γι αυτόπεριστρέφεταιη F 0

52 (ΗδιαβαθµισµένησυγκέντρωσηΗ + προκαλείτηνκίνησητου F 0 καιτηµεταφοράη + απότονενδιάµεσοχώροστηµήτρα.) Μετάτην περιστροφή της F 0,στονδίαυλοΗ + της a (µε έξοδο προς την πλευρά µετηµικρήσυγκέντρωσηη + ) βρίσκεταιέναη +. Λόγωτης διαβάθµισης, είναι αυξηµένη η πιθανό-τητα να οδεύσειτοη + προς την πλευρά µετηµικρή συγκέντρωσηη +.

53 (ΗδιαβαθµισµένησυγκέντρωσηΗ + προκαλείτηνκίνησητου F 0 καιτηµεταφοράη + απότονενδιάµεσοχώροστηµήτρα.) ΈτσιολοκληρώθηκεέναςκύκλοςµεταφοράςενόςΗ + από τον ενδιάµεσο χώρο στη µήτρα, µε την µετακίνηση (ως προς την a) κατά µια θέση των υποµονάδων c. Το σύστηµα είναι έτοιµο για την επανάληψη νέου κύκλου.

54 Ηπεριστροφήτης F 0 συµπεριστρέφει και την υποµονάδα γ, αφούοιυποµονάδες c συνδέονται σταθερά µετηνγµέσω της υποµονάδας ε. Ηγπεριστρέφεται ανάµεσα στις υποµονάδεςβκαι τροποποιεί τιςδοµέςτωνβ τις ιδιότητές τωνβ.

55 Οι β µετατρέπονται στις ακόλουθες στερεοδιατάξεις µε τις αναφερόµενες ιδιότητες β(σεµορφήτ), µεσφικτήδοµή (Τight) µετατρέπει ADP+Pi σε ΑΤΡ δενελευθερώνειτοατρ β(σεµορφή L), µεχαλαρήδοµή (Loose) δεσµεύει ADP+Pi β(σεµορφήο) µεανοιχτήδοµή (Open) δεσµεύει ADP+Pi, αλλά και απελευθερώνει ΑΤΡ Εποµένως η περιστροφή της γ (αντίθετα απότουςδείκτεςτουωρολογίου) προκαλεί αλλαγές στις στερεοδιατάξεις των β αλλαγές στις ιδιότητες των β µε διαδοχική πρόσδεση ADP+Pi σύνθεσηατρκαιτέλος απελευθερωση του ΑΤΡ µε αποτέλεσµα τη σύνθεση ΑΤΡ όπως περιγράφεται στο επόµενο σχήµα.

56 Περιστροφήτηςγκατά (3x120 0 ) καισύνθεσηατρ

57 Πειραµατικά έχει αποδειχθεί ότι στο σύστηµα αυτό ενώ ηπεριστροφήτηςγ(αντίθετααπότουςδείκτεςτου ωρολογίου) προκαλεί σύνθεση ΑΤΡ ηυδρόλυσητουατρπροκαλείπεριστροφήτηςγ κατά τη φορά των δεικτών του ωρολογίου.

58 ευτερογενής ενεργητικήµεταφορά, κατά την οποία γίνεται σύζευξη : µιας µη αυθόρµητης µεταφοράς ιόντων (µεταφορά-1) µεµιααυθόρµητη µεταφορά (µεταφορά-2) που είναι πάντα συν-ήαντι-µεταφορά. Έτσι καταναλώνεται ενέργεια (από τη µεταφο ρά-1) ώστε να δηµιουργηθούν κλίσεις συγκέντρωσης ιόντων στις µεµβράνες.

59 Στησυνέχεια, τα ιόντα αυτά µεταφέρονται σύµφωνα µε την κλίση συγκέντρωσής τους και τότε παράλληλα µεταφέρονται και άλλαιόνταήµόρια, που είναι τα τελικά µόρια στα οποία αναφέρεται η δευτερογενής ενεργή µεταφορά.

60 Τα ζωϊκά κύτταρα για τις δευτερογενείς µεταφορέςχρησιµοποιούντιςκλίσεις Na +,ενώ ταπροκαρυωτικάτιςκλίσειςη +. Περίπτωση δευτερογενούς ενεργητικής µεταφοράςείναιηαντιµεταφορά Na + - Ca 2+ αντίστοιχη περµεάση στην περικυτταρική µεµβράνη των καρδιακών κυττάρων. µετην

61 Άλλη περίπτωση ενεργητικής µεταφοράς, είναι η µεταφορά µεσύγχρονηχηµικήτροποποίηση (group translocation). Η ενέργεια που απαιτείται δίνεται είτε µεάµεσοτρόπο, είτε έµµεσα. Επίσης το µεταφερόµενο µόριο υφίσταται συγχρόνως και χηµική τροποποίηση, την οποία καταλύει η πρωτεΐνη µεταφοράς.

62 Ένα παράδειγµα µεταφορά µε σύγχρονη χηµική τροποποίηση αποτελεί το σύστηµα της φωσφοτρανσφεράσης (phosphotransferase system, PTS) τωνσακχάρωντωνβακτηρίων. Τα σάκχαρα κατά τη µεταφορά τους φωσφορυλιώνονται µε δότη της φωσφορικής οµάδας το φωσφοενολοπυροσταφυλικό οξύµε αποτέλεσµα

63 (Ένα παράδειγµα µεταφορά µε σύγχρονη χηµική τροποποίηση αποτελεί το σύστηµα της φωσφοτρανσφεράσης (phosphotransferase system, PTS) τωνσακχάρωντωνβακτηρίων.) Τοσάκχαρονα παγιδεύεται στο εσωτερικό του κυττάρου (αφού δεν υπάρχει µεµβρανική πρωτεΐνη µεταφοράς φωσφοπαραγώγων) και ναγίνεται εκµετάλλευση από το κύτταρο των σακχάρων του περιβάλλοντος.

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Χηµική Μεταβίβαση Σήµατος Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Η Επικοινωνία στα Ζωϊκά Κύτταρα 1. Δίκτυα εξωκυτταρικών και ενδοκυτταρικών

Διαβάστε περισσότερα

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη (αδρεναλίνη) ευνοούν τη β-οξείδωση και την κινητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ Η επιβίωση των ζώντων οργανισµών οφείλεται εκτός των άλλων και στην ικανότητά τους να ρυθµίζουν την αποθήκευση και την κινητοποίηση της ενέργειας για το µεταβολισµότους.

Διαβάστε περισσότερα

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια)

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια) Λειτουργίες Πλασµατική µεµβράνη οριοθέτηση του κυττάρου εκλεκτική διαπερατότητα ή ηµιπερατότητα αναγνώριση και υποδοχή µηνυµάτων πρόσληψη και αποβολή ουσιών Πλασµατική µεµβράνη Ιδιότητες σταθερότητα ρευστότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΕΝΔΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΓΩΓΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ

ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΕΝΔΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΓΩΓΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΕΝΔΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΓΩΓΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ Το ένζυμο Αδενυλική κυκλάση, υπεύθυνο για τη βιοσύνθεση του camp. Το camp είναι ένα παράδειγμα μορίου «αγγελιοφόρου» καθοδικά των G πρωτεινών Αύξηση του camp

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Βιολογία ΙI Κυτταρική Επικοινωνία Διδάσκοντες: Σ. Γεωργάτος, Θ. Τζαβάρας, Π. Κούκλης, Χ. Αγγελίδης Υπεύθυνος μαθήματος: Σ. Γεωργάτος Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Η κυτταρική µετατόπιση των πρωτεϊνών

Η κυτταρική µετατόπιση των πρωτεϊνών 9-1 Κεφάλαιο 9 Η κυτταρική µετατόπιση των πρωτεϊνών Εισαγωγή Στο κύτταρο η έκφραση των πρωτεϊνών γίνεται από µόνο ένα τύπο ριβοσώµατος (εκτός των µιτοχονδριακών και των χλωροπλαστικών που µοιάζουν µε αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση κυτταρικής λειτουργίας. Μεταγωγή σήµατος

Ρύθµιση κυτταρικής λειτουργίας. Μεταγωγή σήµατος Ρύθµιση κυτταρικής λειτουργίας Μεταγωγή σήµατος 1 Εισαγωγή Η διαδικασία εξέλιξης των πολυκύτταρων οργανισµών (πρίν 2.5 δις χρόνια) άρχισε πολύ πιο αργά από την ύπαρξη των µονοκύτταρων οργανισµών (πρίν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ - ΟΡΜΟΝΕΣ - ΜΕΤΑΓΩΓΗ ΣΗΜΑΤΟΣ

ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ - ΟΡΜΟΝΕΣ - ΜΕΤΑΓΩΓΗ ΣΗΜΑΤΟΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ - ΟΡΜΟΝΕΣ - ΜΕΤΑΓΩΓΗ ΣΗΜΑΤΟΣ Σε ποιες κατηγορίες κατατάσσονται οι ορµόνες µε βάση τη χηµική τους φύση. Αναφέρετε από ένα παράδειγµα Περιγράψτε πως γίνεται η επικοινωνία των κυττάρων µε µηνυµατοφόρα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4 ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Η κυτταρική μεμβράνη ή πλασματική μεμβράνη είναι η εξωτερική μεμβράνη που περιβάλλει το κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ Η νευρομυϊκή σύναψη αποτελεί ιδιαίτερη μορφή σύναψης μεταξύ του κινητικού νευρώνα και της σκελετικής μυϊκής ίνας Είναι ορατή με το οπτικό μικροσκόπιο Στην

Διαβάστε περισσότερα

Ηδοµή των λιπαρών οξέων

Ηδοµή των λιπαρών οξέων Μεµβρανική Μεταφορά Ηδοµή των λιπαρών οξέων Λιπαρά οξέα-λιπίδια- µεµβράνες Κυτταρικές µεµβράνες: ρόλος διαχωριστικού τοίχους ιαφορετικές λειτουργίες της κυτταρικής µεµβράνης Ενδoκυτταρικές µεµβράνες

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτα μηνύματα: ορμόνες, νευροδιαβιβαστές, παρακρινείς/αυτοκρινείς παράγοντες που φθάνουν στηνκμαπότονεξωκυττάριοχώροκαιδεσμεύονται με ειδικούς

Πρώτα μηνύματα: ορμόνες, νευροδιαβιβαστές, παρακρινείς/αυτοκρινείς παράγοντες που φθάνουν στηνκμαπότονεξωκυττάριοχώροκαιδεσμεύονται με ειδικούς Πρώτα μηνύματα: ορμόνες, νευροδιαβιβαστές, παρακρινείς/αυτοκρινείς παράγοντες που φθάνουν στηνκμαπότονεξωκυττάριοχώροκαιδεσμεύονται με ειδικούς κυτταρικούς υποδοχείς Δεύτερα μηνύματα: μη-πρωτεϊνικές ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Μικροβιολογία. Ενότητα 5 η ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

Γενική Μικροβιολογία. Ενότητα 5 η ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Γενική Μικροβιολογία Ενότητα 5 η ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Όνομα καθηγητή: Δ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Όνομα καθηγητή: Γ. ΖΕΡΒΑΚΗΣ Όνομα καθηγητή: ΑΝ. ΤΑΜΠΑΚΑΚΗ Τμήμα: ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Ενότητα 3: Εφαρμογές Βιομηχανικής Βιοτεχνολογίας(1/3), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Διδάσκων: Δρ. Σεραφείμ Παπανικολαου Μαθησιακοί Στόχοι Βιοτεχνολογικά Προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Η ανόργανη θρέψη των φυτών

Η ανόργανη θρέψη των φυτών Η ανόργανη θρέψη των φυτών Οργανικά θρεπτικά στοιχεία σάκχαρα που προέρχονται από τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης με τις επακόλουθες μετατροπές Ανόργανα θρεπτικά στοιχεία προέρχονται από το έδαφος, με τη

Διαβάστε περισσότερα

Περιήγηση στο εσωτερικό του Κυττάρου. Φώτης Καρβέλης

Περιήγηση στο εσωτερικό του Κυττάρου. Φώτης Καρβέλης Περιήγηση στο εσωτερικό του Κυττάρου Φώτης Καρβέλης Όλα τα κύτταρα οριοθετούνται από την πλασματική μεμβράνη ή το κυτταρικό τοίχωμα που την περιβάλλει. Εσωτερικά της πλασματικής μεμβράνης υπάρχουν τα οργανίδια

Διαβάστε περισσότερα

BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ Ο μεταβολισμός (του υδατάνθρακα) γλυκογόνου (Gn) Gn μια ενδιάμεση και άμεσα κινητοποιούμενη πηγή ενέργειας Ποσότητα (ενέργειας) λίπη > γλυκογόνο > Γλυκόζη

Διαβάστε περισσότερα

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) Θάνος Α. Β1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

Περιοχές της συσκευής Golgi

Περιοχές της συσκευής Golgi Η συσκευή Golgi Η συσκευή Golgi αποτελείται από μια στιβάδα πεπλατυσμένων δεξαμενών και τα κυστίδια που συνδέονται με αυτές. Πρωτεΐνες και λιπίδια από το ER εισέρχονται στη cis όψη της συσκευής Golgi και

Διαβάστε περισσότερα

Kυτταρική Bιολογία ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013)

Kυτταρική Bιολογία ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013) Kυτταρική Bιολογία ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013) ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ Οι λιπιδικές διπλοστιβάδες ως φραγμοί Νερό Υδρόφιλες φωσφολιπιδικές κεφαλές Φωσφολιπιδική μεμβράνη

Διαβάστε περισσότερα

Oδοί και μηχανισμοί ευκαρυωτικής μεταγωγής σήματος

Oδοί και μηχανισμοί ευκαρυωτικής μεταγωγής σήματος MOPIAKH BIOΛOΓIA ΦAPMAKEYTIKHΣ ΔIAΛEΞΕΙΣ 10-12 Oδοί και μηχανισμοί ευκαρυωτικής μεταγωγής σήματος (Πως γίνονται αντιληπτά τα μηνύματα και πως δίδονται οι απαντήσεις) Δρ. Xρήστος Παναγιωτίδης, Tµήµα Φαρµακευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές µεταβίβασης του ορµονικού σήµατος ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΟΥΤΣΑΤΣΟΥ

Γενικές αρχές µεταβίβασης του ορµονικού σήµατος ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΟΥΤΣΑΤΣΟΥ 26 Γενικές αρχές µεταβίβασης του ορµονικού σήµατος ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΟΥΤΣΑΤΣΟΥ Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εργαστήριο Βιολογικής Χημείας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αλµατώδης ανάπτυξη στην διελεύκανση

Διαβάστε περισσότερα

Kυτταρική Bιολογία. Μιτοχόνδρια & Χλωροπλάστες - Τα Ενεργειακά Κέντρα των Ευκαρυωτικών Κυττάρων ΔIAΛEΞΕΙΣ 24 & 25 (27 /5/2016)

Kυτταρική Bιολογία. Μιτοχόνδρια & Χλωροπλάστες - Τα Ενεργειακά Κέντρα των Ευκαρυωτικών Κυττάρων ΔIAΛEΞΕΙΣ 24 & 25 (27 /5/2016) Kυτταρική Bιολογία ΔIAΛEΞΕΙΣ 24 & 25 (27 /5/2016) Μιτοχόνδρια & Χλωροπλάστες - Τα Ενεργειακά Κέντρα των Ευκαρυωτικών Κυττάρων Τα κύρια σημεία των διαλέξεων 24 & 25 Αποικοδόμηση & οξείδωση μακρομορίων,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ Όπως συμβαίνει με τη συναπτική διαβίβαση στη νευρομυϊκή σύναψη, σε πολλές μορφές επικοινωνίας μεταξύ νευρώνων στο κεντρικό νευρικό σύστημα παρεμβαίνουν άμεσα ελεγχόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

5 ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ

5 ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ ΘΕΩΡΙΑ 5 ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ Σύνοψη Στο κεφάλαιο 5 περιγράφεται η μεταφορά ιόντων, μορίων, ακόμα και ολόκληρων σωματιδίων μέσω των βιολογικών μεμβρανών. Η μεταφορά αυτή αφορά τόσο την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Περιγραφή της περίπτωσης Άνδρας 43 ετών εισάγεται σε κλινική λόγω επιγαστραλγίας. Μετά από έλεγχο ετέθη η διάγνωση του πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ιάλεξης ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. ιαχωρισµός Αµινοξέων

Θέµατα ιάλεξης ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. ιαχωρισµός Αµινοξέων MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ Θέµατα ιάλεξης οµή, αριθµός και διαχωρισµός των αµινοξέων Ένωση αµινοξέων µε τον πεπτιδικό δεσµό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί, εκτός από αυτούς από αυτούς που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν, εξασφαλίζουν ενέργεια διασπώντας τις θρεπτικές ουσιές που περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις Βιοφυσικής 1

Σημειώσεις Βιοφυσικής 1 Σημειώσεις Βιοφυσικής 1 Διαπερατότητα διπλοστιβάδας λιπιδίων Όλα τα ζωντανά κύτταρα θα πρέπει να είναι σε θέση να ανταλλάσσουν υλικά (θρεπτικές ουσίες και παραπροϊόντα) με το εξωτερικό τους περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

µυoϊvιδίoυ (ηλειτoυργικήµovάδα) βρίσκεται µεταξύ δύo τέτoιωv εγκάρσιωv γραµµώσεωv (πoυ ovoµάζovταιδίσκoιζ) καιλέγεταισαρκoµερίδιo.

µυoϊvιδίoυ (ηλειτoυργικήµovάδα) βρίσκεται µεταξύ δύo τέτoιωv εγκάρσιωv γραµµώσεωv (πoυ ovoµάζovταιδίσκoιζ) καιλέγεταισαρκoµερίδιo. ΜΥIΚΕΣ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ (Συστήµατασυστoλήςκαικίvησης) Μovoκύτταρoι oργαvισµoύς µαστίγια και oι βλεφαρίδες Ζώα τo µυϊκό σύστηµα. Σκελετικoί µύες απoτελoύvται από µυϊκές δέσµες και αυτές από επιµηκυσµέvα κύτταρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ 1. Να αναφερθούν οι μηχανισμοί αναφοράς μικρών μορίων από το εξωκυττάριο περιβάλλον στο εσωτερικό του κυττάρου. 2. Ποιος

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα Εργασία Βιολογίας Β. Γιώργος Εισαγωγή Η ενεργεια εχει πολυ μεγαλη σημασια για εναν οργανισμο, γιατι για να κανει οτιδηποτε ενας οργανισμος ειναι απαραιτητη. Ειναι απαραιτητη ακομη και οταν δεν κανουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔG o ' = πρότυπη μεταβολή ελέυθερης ενέργειας (ph 7, 1M αντιδρ.& προιόντων ); R = στ. αερίων; T = θερμοκρ. 2 ΔG o ' >0, ΔG<0

ΔG o ' = πρότυπη μεταβολή ελέυθερης ενέργειας (ph 7, 1M αντιδρ.& προιόντων ); R = στ. αερίων; T = θερμοκρ. 2 ΔG o ' >0, ΔG<0 Στοιχεία Βιοενεργητικής 1 Ελεύθερη ενέργεια αντίδρασης Μια αντίδραση είναι αυθόρμητη εάν η μεταβολή ελεύθερης ενέργειας [free energy change (ΔG)] είναι αρνητική, δηλ. εάν η ελεύθερη ενέργεια των προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΠΣ Π.Ε.Ζ. ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Κεφάλαιο 16 ALBERTS 2 Η έκδοση Α.ΠΑΠΑΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ 13/1/201 /1/2016 1. Πως επικοινωνούν τα κύτταρα μεταξύ τους; 2. Πως επιτυγχάνεται αυτή η επικοινωνία; 3. Μπορούν να επικοινωνούν

Διαβάστε περισσότερα

και χρειάζεται μέσα στο ρύθμιση εναρμόνιση των διαφόρων ενζυμικών δραστηριοτήτων. ενζύμων κύτταρο τρόπους

και χρειάζεται μέσα στο ρύθμιση εναρμόνιση των διαφόρων ενζυμικών δραστηριοτήτων. ενζύμων κύτταρο τρόπους Για να εξασφαλιστεί η σωστή και αρμονική έκφραση των ενζύμων μέσα στο κύτταρο χρειάζεται ρύθμιση εναρμόνιση των διαφόρων ενζυμικών δραστηριοτήτων. και Η εναρμόνιση αυτή επιτυγχάνεται με διάφορους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μετα μετ βολική ενεργο ενεργο ο π ίηση

Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μετα μετ βολική ενεργο ενεργο ο π ίηση Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μεταβολική ενεργοποίηση του αυγού ανακατατάξεις στα συστατικά του αυγού σχηματισμός του διπλοειδή πυρήνα του ζυγωτού

Διαβάστε περισσότερα

DNA δεοξυριβονουκλεινϊκό οξύ

DNA δεοξυριβονουκλεινϊκό οξύ DNA δεοξυριβονουκλεινϊκό οξύ ΜΟΝΟΝΟΥΚΛΕΟΤΙΔΙΟ ΝΟΥΚΛΕΟΣΙΔΙΟ ΝΟΥΚΛΕΟΥΤΙΔΙΑ ΑΜΡ: αδενοσινο-μονοφωσφορικό οξύ ADP: αδενοσινο-διφωσφορικό οξύ ΑΤΡ: αδενοσινο-τριφωσφορικό οξύ GMP: γουανοσινο-μονοφωσφορικό οξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr EΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΕΝΟΤΗΤΑ 8: Η ελευθέρωση της ενέργειας, σελ. 155-168 ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η κυτταρική αναπνοή είναι η διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ της Νικολέτας Ε. 3ο Κεφάλαιο Περιληπτική Απόδοση 3.1. Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός του γλυκογόνου

Μεταβολισμός του γλυκογόνου Μεταβολισμός του γλυκογόνου Μεταβολισμός του γλυκογόνου Ανασκόπηση μεταβολισμού υδατανθρακών ΗΠΑΡ Γλυκόζη ΤΡΟΦΗ Κυκλοφορία ΓΛΥΚΟΓΟΝΟ Γλυκόζη ΗΠΑΡ Κυτταρόπλασμα ΗΠΑΡ (Οξέωση) NADH CO 2 ΟΞΕΙΔ. ΦΩΣΦ. ATP

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοσύνθεση. κυτταρική αναπνοή άμυλο. άλλες οργανικές ουσίες

Φωτοσύνθεση. κυτταρική αναπνοή άμυλο. άλλες οργανικές ουσίες Φωτοσύνθεση Φωτοσύνθεση Φωτοσύνθεση κυτταρική αναπνοή άμυλο άλλες οργανικές ουσίες γίνεται δυνατή μια αντίδραση που κάτω από άλλες συνθήκες δεν θα μπορούσε να συμβεί. Τι είναι και γιατί χρειάζεται το NADPH

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr 1. Χημική σύσταση του κυττάρου. 2. Δομή και λειτουργία του κυττάρου. 3. Μεταβολισμός: βασικές αρχές,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ Διάχυση Η διάχυση είναι το κύριο φαινόμενο με το οποίο γίνεται η παθητική μεταφορά διαμέσου ενός διαχωριστικού φράγματος Γενικά στη διάχυση ένα αέριο ή

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τμήμα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τμήμα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Χημική Μεταβίβαση Σήματος Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τμήμα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1 Τρία στάδια της Μεταβίβασης σήματος 2 1. Λήψη Τα τρία στάδια 2. Μεταβίβαση

Διαβάστε περισσότερα

Ηδοµή των λιπαρών οξέων

Ηδοµή των λιπαρών οξέων Μεµβρανική Μεταφορά Ηδοµή των λιπαρών οξέων Λιπαρά οξέα-λιπίδια- µεµβράνες Κυτταρικές µεµβράνες: ρόλος διαχωριστικού τοίχους ιαφορετικές λειτουργίες της κυτταρικής µεµβράνης Ενδoκυτταρικές µεµβράνες

Διαβάστε περισσότερα

Μεμβρανικοί μεταφορείς, δίαυλοι και αντλίες

Μεμβρανικοί μεταφορείς, δίαυλοι και αντλίες Mεμβρανική μεταφορά Μεμβρανικοί μεταφορείς, δίαυλοι και αντλίες 1 Η λιπιδική διπλοστιβάδα των βιολογικών μεμβρανών είναι εγγενώς αδιαπέραστη από πολικά μόρια και ιόντα (Α). Ειδικές πρωτείνες (μεταφορείς,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310-999054 (προσωπικό) 2310-999185 (γραμματεία) anogian@auth.

ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310-999054 (προσωπικό) 2310-999185 (γραμματεία) anogian@auth. ΓΕΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Γιώργος Ανωγειανάκις Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας 2310-999054 (προσωπικό) 2310-999185 (γραμματεία) anogian@auth.gr Σύνοψη των όσων εξετάσαμε για τους ιοντικούς διαύλους: 1. Διαπερνούν

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1.1. Ορισμός του κυττάρου. Το κύτταρο είναι η δομική και λειτουργική μονάδα της ζωής (σχήμα 1). Το κύτταρο αποτελεί τη βάση της δομικής και λειτουργικής οργάνωσης ενός οργανισμού.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡIΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡIΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡIΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ 2015 2 ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ Λέξεις-κλειδιά Κυτταρική ή πλασματική μεμβράνη... Βασικές ιδιότητες της πλασματικής μεμβράνης... Βασικές λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1.Πώς οι κινητικές παράμετροι Κ m και K cat χρησιμεύουν για να συγκριθεί η ανακύκλωση διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

οµή και Λειτουργία της Κυτταρικής Μεµβράνης

οµή και Λειτουργία της Κυτταρικής Μεµβράνης οµή και Λειτουργία της Κυτταρικής Μεµβράνης Αποµόνωση του κυττάρου από το περιβάλλον 10.1-membrane_fluidity.mov Λειτουργίες της κυτταρικής µεµβράνης 1. Ρυθµίζει τη διεύλευση ουσιών 2. Αναγνωρίζει χηµικά

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρική Βιολογία. Ενότητα 08 : Βιολογικές μεμβράνες, μεμβρανικά διαμερίσματα, μεταφορά πρωτεϊνών Παναγιωτίδης Χρήστος Τμήμα Φαρμακευτικής ΑΠΘ

Κυτταρική Βιολογία. Ενότητα 08 : Βιολογικές μεμβράνες, μεμβρανικά διαμερίσματα, μεταφορά πρωτεϊνών Παναγιωτίδης Χρήστος Τμήμα Φαρμακευτικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Κυτταρική Βιολογία Ενότητα 08 : Βιολογικές μεμβράνες, μεμβρανικά διαμερίσματα, μεταφορά πρωτεϊνών Παναγιωτίδης Χρήστος Φαρμακευτικής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Τα ορμονικά μόρια και η διαχείριση τους μέσα στο φυτό

Τα ορμονικά μόρια και η διαχείριση τους μέσα στο φυτό Φυσιολογία Φυτών Διαχείριση ορμονικών μορίων Τα ορμονικά μόρια και η διαχείριση τους μέσα στο φυτό Φυσιολογία Φυτών 3 ου Εξαμήνου Δ. Μπουράνης, Σ. Χωριανοπούλου 1 Φυσιολογία Φυτών Διαχείριση ορμονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ I ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιμος Π. Βανδώρος ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ Οι βασικές δομές που εξετάζουμε στην ανατομία μπορούν ιεραρχικά να ταξινομηθούν ως εξής:

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

ακυλιώvεται σε φωσφατιδικό oξύ (αvτίδραση µη αvτιστρεπτή).

ακυλιώvεται σε φωσφατιδικό oξύ (αvτίδραση µη αvτιστρεπτή). ΒIΟΣΥΝΘΕΤIΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΚΑI ΜΕΤΑΒΟΛIΚΗ ΤΥΧΗ ΤΗΣ ΦΩΣΦΟ- IΥ ΡΟΞΥ-ΑΚΕΤΟΝΗΣ ΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛIΣΜΟ ΤΩΝ ΤΡIΓΛΥΚΕΡI IΩΝ Η φωσφo-διυδρoξυ-ακετόvη που προέρχεται από τη γλυκολυτική πορεία, µε τo έvζυµo αφυδρoγovάση του γλυκερo-φωσφoρικού

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Μεταβολισμός. Ενότητα 3.1: Ενέργεια και Οργανισμοί Ενότητα 3.2: Ένζυμα - Βιολογικοί Καταλύτες

KΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Μεταβολισμός. Ενότητα 3.1: Ενέργεια και Οργανισμοί Ενότητα 3.2: Ένζυμα - Βιολογικοί Καταλύτες KΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Μεταβολισμός Ενότητα 3.1: Ενέργεια και Οργανισμοί Ενότητα 3.2: Ένζυμα - Βιολογικοί Καταλύτες Να συμπληρώσετε με τους κατάλληλους όρους τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: 1. Ο καταβολισμός περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ 1)Πώς το φαινόμενο Bohr επηρεάζει την πρόσδεση οξυγόνου στην αιμοσφαιρίνη; Που συνδέονται τα ιόντα

Διαβάστε περισσότερα

Εξερευνώντας τα Βιομόρια Ένζυμα: Βασικές Αρχές και Κινητική

Εξερευνώντας τα Βιομόρια Ένζυμα: Βασικές Αρχές και Κινητική Εξερευνώντας τα Βιομόρια Ένζυμα: Βασικές Αρχές και Κινητική Βιοχημεία Βιομορίων Αθήνα 2015 Γενικές Ιδιότητες Ένζυμα : Βιολογικοί Καταλύτες Τα ένζυμα είναι πρωτεϊνικά μόρια Μικρή ομάδα καταλυτικών RNA H

Διαβάστε περισσότερα

BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ

BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ Μεταφορά μορίων δια μέσου μιας μεμβράνης Ενεργητική ή Παθητική μεταφορά Η μεμβρανική διαπερατότητας ενός μορίου εξαρτάται από Διαπερατότητα (διάχυση-

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΦΙΓΓΟΛΙΠΙΔΙΩΝ & ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΦΙΓΓΟΛΙΠΙΔΙΩΝ & ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΦΙΓΓΟΛΙΠΙΔΙΩΝ & ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια Λιπαρά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗ ΦΩΣΦΟΡΥΛΙΩΣΗ ΙΙ ΣΥΝΘΕΣΗ ATP ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ & ΡΥΘΜΙΣΗ

ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗ ΦΩΣΦΟΡΥΛΙΩΣΗ ΙΙ ΣΥΝΘΕΣΗ ATP ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ & ΡΥΘΜΙΣΗ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗ ΦΩΣΦΟΡΥΛΙΩΣΗ ΙΙ ΣΥΝΘΕΣΗ ATP ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ & ΡΥΘΜΙΣΗ Σύνοψη: Αναπνευστική αλυσίδα (μεταφοράς ηλεκτρονίων) Η σύνθεση ΑΤΡ ωθείται από μια βαθμίδωση συγκέντρωσης πρωτονίων Αποτέλεσμα της λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

Ηεξέλιξη της πολυκυτταρικότητας

Ηεξέλιξη της πολυκυτταρικότητας ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τα κύτταρα επικοινωνούν µεταξύ τους και µε το περιβάλλον προκειµένου να συντονίζουν τις λειτουργίες που απαιτούνται για την αύξηση, ανάπτυξη και λειτουργία ενός οργανισµού Η επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές μεμβράνες

Βιολογικές μεμβράνες Κυτταρική οργάνωση ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ 4.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (απλή αναφορά) 4.2 ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ (απλή αναφορά) 4.3 ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟ ΣΤΟ ΕΥΚΑΡΙΩΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (απλή αναφορά) 4.4 Η ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

regulatory mechanisms). stringency).

regulatory mechanisms). stringency). ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΡΥΘΜΙΣΗ Αποτελεί µια άλλη περίπτωση ρύθµισης των γονιδίωνκαιδιακρίνεται: 1) Στην αυτόνοµη καταστολή και 2) Στηναυτόνοµηεπαγωγή. ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΡΥΘΜΙΣΗ 1) Αυτόνοµη καταστολή: Η µεταβολική πορεία καταλήγει

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: Κυτταρική Σηματοδότηση. Σ. Ταραβήρας Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Ενότητα: Κυτταρική Σηματοδότηση. Σ. Ταραβήρας Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ενότητα: Κυτταρική Σηματοδότηση Σ. Ταραβήρας Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κυτταρική σηματοδότηση Στόχοι Αρχές φυσιολογικής ρύθμισης Μορφές επικοινωνίας και σηματοδότησης Μοριακή βάση κυτταρικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Ενότητα 3: Εφαρμογές Βιομηχανικής Βιοτεχνολογίας(1/3), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Διδάσκων: Δρ. Σεραφείμ Παπανικολαου Μαθησιακοί Στόχοι Βιοτεχνολογικά Προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Δομή πλασματικής μεμβράνης & διαπερατότητα ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚO ΚYΤΤΑΡΟ

Δομή πλασματικής μεμβράνης & διαπερατότητα ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚO ΚYΤΤΑΡΟ Δομή πλασματικής μεμβράνης & διαπερατότητα ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚO ΚYΤΤΑΡΟ ΚΥΤΤΑΡΟ Κύτταρο: Βασική μονάδα της ζωής με δυνατότητα αναπαραγωγής Μονοκύτταροι Πολλαπλασιασμός με απλή διχοτόμηση Πολυκύτταροι Πολλαπλασιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Στο 3 ο κεφάλαιο του βιβλίου η συγγραφική ομάδα πραγματεύεται την ενέργεια και την σχέση που έχει αυτή με τους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ Μεντζάλη Ευαγγελία Ένα ζωντανό κύτταρο είναι ένα αυτοαναπαραγόµενο σύστηµα µορίων, το οποίο συγκρατείται µέσα σε ένα περίβληµα. Το περίβληµα αυτό είναι η κυτταρική ή πλασµατική

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΜΑΘΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

2 Ο ΜΑΘΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 2 Ο ΜΑΘΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ 1. Ανατομικοί φραγμοί - Δέρμα - Βλεννώδεις μεμβράνες 2. Φυσιολογικοί φραγμοί

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός μικροοργανισμών

Μεταβολισμός μικροοργανισμών Μεταβολισμός μικροοργανισμών Ο μεταβολισμός είναι το σύνολο των βιοχημικών αντιδράσεων που πραγματοποιούνται στα κύτταρα των ζωντανών οργανισμών. Συνεπώς ο μεταβολισμός περιλαμβάνει όλες εκείνες τις βιοχημικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 1ο Ζωολογία Δ. Ματθόπουλος 1 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ Από έδρας Δ. Ματθόπουλος Ζωολογία Δ. Ματθόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι:

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Για να είναι μια αντίδραση αυθόρμητη, πρέπει η μεταβολή της ελεύθερης ενέργειας της αντίδρασης να είναι αρνητική. Η μεταβολή της

Διαβάστε περισσότερα

Στεροειδή σηματοδοτικά μόρια δεσμεύονται σε πυρηνικούς υποδοχείς

Στεροειδή σηματοδοτικά μόρια δεσμεύονται σε πυρηνικούς υποδοχείς 1 Στεροειδή σηματοδοτικά μόρια δεσμεύονται σε πυρηνικούς υποδοχείς στεροειδών (Οι πυρηνικοί υποδοχείς είναι μεταγραφικοί παράγοντες) Το στεροειδές προκαλεί δομικές αλλαγές στον πυρηνικό υποδοχέα, και μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡIΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡIΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡIΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ 2010 2 ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ Η κυτταρική ή πλασματική μεμβράνη αποτελεί το εξωτερικό όριο του κυττάρου από το περιβάλλον και περικλείει

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3

Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3 Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Η σημασία της ενέργειας στους οργανισμούς. Η ενέργεια είναι ένας παράγοντας σημαντικός για τους οργανισμούς γιατί όλες οι λειτουργίες τους απαιτούν

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθμιση του ενδοκυττάριου ph. Σπ. Μιχαήλ

Ρύθμιση του ενδοκυττάριου ph. Σπ. Μιχαήλ Ρύθμιση του ενδοκυττάριου ph Σπ. Μιχαήλ Επίδραση του ενδοκυττάριου ph στις κυτταρικές λειτουργίες Κυτταρικός μεταβολισμός Μυϊκή συστολή Κυτταροσκελετός Διακυτταρική σύνδεση Διαμεμβρανική αγωγιμότητα Ενδοκυττάρια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΤΡΙΤΟ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΤΡΙΤΟ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΤΡΙΤΟ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ 2016 2 ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Λέξεις-κλειδιά ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τρία βασικά σημεία της κυτταρικής θεωρίας... Κύτταρο... Σχέση επιφάνειας και όγκου του κυττάρου...

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΡΗΝΑ ΣΟΤ ΚΤΣΣΑΡΟΤ: ΔΟΜΗ, ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΑ, ΔΙΑΚΙΝΗΗ ΤΣΑΣΙΚΩΝ ΔΙΑΜΕΟΤ ΣΗ ΠΤΡΗΝΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ

ΠΤΡΗΝΑ ΣΟΤ ΚΤΣΣΑΡΟΤ: ΔΟΜΗ, ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΑ, ΔΙΑΚΙΝΗΗ ΤΣΑΣΙΚΩΝ ΔΙΑΜΕΟΤ ΣΗ ΠΤΡΗΝΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΠΤΡΗΝΑ ΣΟΤ ΚΤΣΣΑΡΟΤ: ΔΟΜΗ, ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΑ, ΔΙΑΚΙΝΗΗ ΤΣΑΣΙΚΩΝ ΔΙΑΜΕΟΤ ΣΗ ΠΤΡΗΝΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΓΤΜΝΑΙΟ ΚΕΡΑΣΕΑ ΦΟΛ. ΕΣΟ 2011-12 ΣΜΗΜΑ Γ3 ΟΡΥΑΝΙΔΗ ΓΙΩΡΓΟ ΙΔΕΡΗ ΒΑΓΓΕΛΗ Σο κύτταρο είναι η μικρότερη ζωντανή μονάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015 ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Μαντώ Κυριακού 2015 Ενεργειακό Στα βιολογικά συστήματα η διατήρηση της ενέργειας συμπεριλαμβάνει οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις παραγωγή ATP Οξείδωση: απομάκρυνση e από ένα υπόστρωμα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Ομότ. Καθηγητού κου Μαραγκουδάκη...v Πρόλογος της συγγραφέως...vii. Καμπύλες δόσης - ανταπόκρισης... 3. Μηχανισμοί δράσης των φαρμάκων 9

Πρόλογος Ομότ. Καθηγητού κου Μαραγκουδάκη...v Πρόλογος της συγγραφέως...vii. Καμπύλες δόσης - ανταπόκρισης... 3. Μηχανισμοί δράσης των φαρμάκων 9 Περιεχόμενα Πρόλογος Ομότ. Καθηγητού κου Μαραγκουδάκη...v Πρόλογος της συγγραφέως...vii Κεφάλαιο 1 2 3 4 Εισαγωγή 1 Καμπύλες δόσης - ανταπόκρισης.... 3 Μηχανισμοί δράσης των φαρμάκων 9 1 Δράση μέσω φυσικοχημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 29 Σύνθεση πρωτεϊνών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 29 Σύνθεση πρωτεϊνών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 29 Σύνθεση πρωτεϊνών Αφού είδαμε πως το DNA αντιγράφεται και μεταγράφεται, τώρα θα εξετάσουμε τη διαδικασία με την παράγονται οι πρωτεϊνες Στην ουσία θα πρέπει να συνδυαστεί ο κώδικας δύο βιβλιοθηκών,

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρικό τοίχωμα. Το φυτικό κύτταρο. Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο

Κυτταρικό τοίχωμα. Το φυτικό κύτταρο. Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο Κυτταρικό τοίχωμα Το φυτικό κύτταρο Χλωροπλάστης Χυμοτόπιο Κυτταρικό τοίχωμα Στέρεα και ελαστική στοιβάδα που περιβάλλει το φυτικό κύτταρο Καθορίζει και διατηρεί το σχήμα και το μέγεθος του κυττάρου Προστατευτική

Διαβάστε περισσότερα

υποδοχείς αισθητικoί νευρώνες ΚΝΣ

υποδοχείς αισθητικoί νευρώνες ΚΝΣ υποδοχείς αισθητικoί νευρώνες ΚΝΣ 1 Ειδικοί υποδοχείς (7ΤΜ και υποδοχείς-ιονικοί δίαυλοι) εκφράζονται σε εξειδικευμένους αισθητικούς νευρώνες οι οποίοι μεταβιβάζουν νευρικές ώσεις στο ΚΝΣ 7ΤΜ Δίαυλοι Ιόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις προτάσεις Α1 και Α2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και, δίπλα, το

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α Στις προτάσεις Α1 και Α2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και, δίπλα, το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Επειδή στο σχολικό βιβλίο Βιολογία Β Γενικού Λυκείου Γενικής παιδείας πρόσφατα προστέθηκαν ερωτήσεις και άλλαξε η αρίθμηση των προϋπαρχουσών ασκήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Τα ένζυµα και η ενέργεια ενεργοποίησης

Τα ένζυµα και η ενέργεια ενεργοποίησης Τα ένζυµα Τα ένζυµα και η ενέργεια ενεργοποίησης Ονοµατολογία των ενζύµων Το πρώτο συνθετικό περιγράφει το υπόστρωµα ή τον τύπο της αντίδρασης που καταλύει. Η κατάληξη άση δείχνει ότι πρόκειται για ένζυµο.

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα διάλεξης ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ. Τρόποι µετάδοσης των νευρικών σηµάτων. υναµικό Ηρεµίας. Νευρώνας

Θέµατα διάλεξης ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ. Τρόποι µετάδοσης των νευρικών σηµάτων. υναµικό Ηρεµίας. Νευρώνας Θέµατα διάλεξης MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ Τρόποι µετάδοσης νευρικών σηµάτων Ρόλος και λειτουργία των νευροδιαβιβαστών

Διαβάστε περισσότερα