Βασικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής του ευρωπαϊκού φρένου χρέους

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βασικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής του ευρωπαϊκού φρένου χρέους"

Transcript

1 Μια κριτική προσέγγιση του «Φρένου Χρέους» Αν ήθελε κανείς να χαρακτηρίσει τη νέα κατάσταση που διαµορφώνεται στην Ευρώπη σχετικά µε τη δηµοσιονοµική διαχείριση, µια λέξη υπάρχει. Πειθαρχία. Περισσότερη πειθαρχία. Αυτή εκφράζεται µε την αποδοχή της γερµανικής πρότασης για την εισαγωγή διαδικασιών, ικανών να αποτρέπουν τη δηµιουργία νέων ελλειµµάτων, αλλά και να συµβάλλουν στη µείωση των συσσωρευµένων χρεών. Η διαπίστωση, ότι στο αποκορύφωµα της κρίσης 24 από τις 27 χώρες εντάχθηκαν στη διαδικασία υπερβολικού ελλείµµατος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ήταν ικανή για να οδηγήσει τις κυβερνήσεις στην αποδοχή αυστηρότερων κανόνων δηµοσιονοµικής διαχείρισης. Έτσι, υπό την πίεση των γεγονότων, σε µια στιγµή όπου είχε αρχίσει να αµφισβητείται ακόµη και η ίδια η ύπαρξη του Ευρώ, γεννήθηκε το Δηµοσιονοµικό Σύµφωνο. Βασική συνιστώσα του Συµφώνου είναι το «φρένο χρέους», µια ρήτρα η οποία είχε ήδη υιοθετηθεί από το γερµανικό κοινοβούλιο και έχει περάσει στο σύνταγµα της χώρας από το Κατά τους εµπνευστές της η νέα εφαρµογή έχει σχεδιασθεί ώστε να ενισχύσει περαιτέρω τις ρυθµίσεις, που προβλέπονται για το θέµα, στη Συνθήκη του Μάαστριχτ, αλλά και στο Σύµφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και οι οποίες κρίθηκε ότι δεν ήταν επαρκείς. Στη Σύνοδο Κορυφής της 8 και 9 Δεκεµβρίου του 2011, αποφασίσθηκε η θέσπιση µιας σειράς «κανόνων για έναν ισοσκελισµένο προϋπολογισµό σε κάθε κράτος - µέλος της Ευρωζώνης, οι οποίοι θα µεταφέρουν τις απαιτήσεις του Συµφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης στην εθνική νοµοθεσία, σε επίπεδο συντάγµατος ή σε άλλο ισότιµο νοµοθετικό επίπεδο». Στις 3 Μαρτίου 2012 υπεγράφη το σύµφωνο από όλες τις χώρες, εκτός της Μεγάλης Βρετανίας και της Τσεχίας, το οποίο τέθηκε σε εφαρµογή την Η απόφαση άφησε ανοιχτό το θέµα της υποχρεωτικής εισαγωγής του θεσµού στα εθνικά συντάγµατα, κάτι που έδωσε τη δυνατότητα στις επιµέρους χώρες να κάνουν τις δικές τους επιλογές. Η Ελλάδα επέλεξε να ενσωµατώσει τη σχετική οδηγία 2011/85/ΕΕ στο Νόµο 4270 της 28 Ιουνίου 2014, αποφεύγοντας προς το παρόν να δεσµευθεί για συνταγµατική κατοχύρωση, µε το αιτιολογικό ότι για τη χώρα µας το ευρωπαϊκό δίκαιο υπερισχύει του ελληνικού συντάγµατος. Έτσι, καλύπτεται η τυπική υποχρέωση µιας έστω οιονεί συνταγµατικής πρόβλεψης, ενώ το ερώτηµα για τη σκοπιµότητα κατοχύρωσης µιας τέτοιας ενέργειας από πλευράς ουσίας παραµένει. Σ αυτό το ερώτηµα θα γίνει προσπάθεια να δοθούν απαντήσεις µε µοναδικό κριτήριο τη συµβολή ή µη του φρένου χρέους στην επίλυση του προβλήµατος της υπερχρέωσης καθώς και στην αναπτυξιακή διαδικασία, που αποτελεί το βασικό στόχο της οικονοµικής πολιτικής, αποτέλεσµα της οποίας είναι η βελτίωση της ευηµερίας του κοινωνικού συνόλου. Βασικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής του ευρωπαϊκού φρένου χρέους 1

2 Πρώτον, οι προϋπολογισµοί των κρατών πρέπει να είναι ισοσκελισµένοι ή και να εµφανίζουν πλεόνασµα. Ο νέος δανεισµός δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το 0,5% του ΑΕΠ της χώρας. Ο περιορισµός αναφέρεται στο λεγόµενο διαρθρωτικό έλλειµµα, που προκύπτει αφού αφαιρεθούν οι δαπάνες που πραγµατοποιούνται για συγκυριακούς λόγους. Μόνο σε πολύ εξαιρετικές περιπτώσεις είναι δυνατή η υπέρβαση αυτού του ορίου. Δεύτερον, το συνολικό χρέος µιας χώρας δεν επιτρέπεται να ξεπεράσει το 60% του ΑΕΠ της, κάτι που προέβλεπε επίσης και η συνθήκη του Μάαστριχτ. Τι θα συµβεί όµως αν ένα κράτος παραβιάσει αυτούς τους κανόνες; Αν ο ετήσιος νέος δανεισµός για τη χρηµατοδότηση του διαρθρωτικού ελλείµµατος, υπερβεί το ανώτατο όριο του 0,5% του ΑΕΠ, τότε ενεργοποιείται αυτόµατα η διαδικασία υπερβολικού ελλείµµατος, κάτι που µόνο µε την ψήφο των 2/3 των υπουργών οικονοµικών µπορεί να αποτραπεί. Το έλλειµµα εγγράφεται στον λεγόµενο εξισωτικό λογαριασµό και ταυτόχρονα υποβάλλεται από τη χώρα σχέδιο µείωσής του µε συγκεκριµένα µέτρα. Έτσι, ανοίγει ο δρόµος για νοµιµοποίηση των περικοπών κυρίως στις κοινωνικές δαπάνες, που είναι και το πρώτο θύµα του µηχανισµού. Στην περίπτωση που το συνολικό χρέος της χώρας υπερβαίνει το 60% του ΑΕΠ, προβλέπεται δραστική µείωση του υπερβάλλοντος χρέους κατά 5% το χρόνο, ώστε να επανέλθει σε 20 χρόνια στο επίπεδο που απαιτεί η ρήτρα. Ας σηµειωθεί, ότι τα 2/3 των χωρών της Ένωσης εµφανίζουν συνολικό χρέος πάνω από το όριο, οι δε χώρες του Νότου θα δυσκολευτούν πολύ να παράγουν τα αναγκαία δηµοσιονοµικά πλεονάσµατα ώστε να ανταποκριθούν σε τόσο µεγάλες απαιτήσεις. Η Ελλάδα, η οποία προς το παρόν εξαιρείται επειδή βρίσκεται σε πρόγραµµα, µε τα σηµερινά δεδοµένα θα χρειαζόταν περί το 6% του ΑΕΠ της για να καλύψει τη ρήτρα. Ρήτρες όµως χωρίς κυρώσεις κατά τους εµπνευστές τους δεν θα είχαν νόηµα. Έτσι, προβλέπεται για την υπέρβαση του ελλείµµατος πρόστιµο ίσο µε το 0,1% του ΑΕΠ της παραβάτριας χώρας, το οποίο καταβάλλεται στο λογαριασµό του ESM. Για τις µεγάλες χώρες το ποσό αυτό µπορεί να ανέρχεται σε µερικά δις Ευρώ. Η µη συµµόρφωση εξάλλου µε τη ρήτρα του 60% για το συνολικό χρέος, αποκλείει τη συγκεκριµένη χώρα από την πρόσβαση για βοήθεια στον ESM σε περίπτωση που υπάρξει ανάγκη. Στόχος του νέου θεσµού Είναι σαφές, ότι η θεσµοθέτηση ενός αυτόµατου «χρεόφρενου» αποσκοπεί στον αποτελεσµατικό περιορισµό των πολιτικών επιλογών, οι οποίες ενίοτε οδηγούν στην αύξηση των ελλειµµάτων και τελικά του συνολικού χρέους. Αυτή είναι η µια όψη. Η άλλη παραπέµπει σε µια προσπάθεια παγίωσης και µάλιστα µε ισχύ συνταγµατικής πρόβλεψης, δηλαδή χωρίς χρονικό περιορισµό, µιας συντηρητικής νεοφιλελεύθερης οικονοµικής πολιτικής, η οποία όπως θα δούµε, ούτε αποτελεσµατική είναι αλλά ούτε και δίκαιη. Τελική επιδίωξη είναι, η µείωση των χρεών και η οικοδόµηση συνθηκών 2

3 σταθερής δηµοσιονοµικής πολιτικής. Για να εξασφαλισθεί αυτό θα πρέπει ο µηχανισµός να φροντίζει, ώστε σε περιόδους οικονοµικής έξαρσης να δηµιουργούνται δηµοσιονοµικά πλεονάσµατα, τα οποία θα χρησιµοποιούνται σε περιόδους οικονοµικής κάµψης για την κάλυψη συγκυριακών δηµοσιονοµικών ελλειµµάτων. Μακροπρόθεσµα περιορίζεται ή εξαφανίζεται ο καθαρός νέος δανεισµός, ενώ ο λόγος χρέους, σε περίπτωση που προκύψει αύξηση του ΑΕΠ, µειώνεται. Είναι όµως έτσι τα πράγµατα? Επιφυλάξεις για την αποτελεσµατικότητα του θεσµού Για να κρίνει κανείς αντικειµενικά και µε επιστηµονική ακρίβεια ένα θεσµό θα έπρεπε να έχει δοκιµασθεί στην πράξη, ώστε µέσα από τα αποτελέσµατα να διαφανεί η χρησιµότητά του ή όχι. Επειδή στην περίπτωση του φρένου χρέους πρόκειται για έναν νέο αδοκίµαστο µηχανισµό, ο µόνος τρόπος για να προσεγγίσει κανείς τις πιθανές επιπτώσεις από την εφαρµογή του, είναι η εκτίµηση µέσω προσοµοιώσεων. Στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχουν ήδη αρκετές µελέτες, οι οποίες καταπιάνονται µε το θέµα, κυρίως όµως σε ότι αφορά τις επιπτώσεις σε µεµονωµένες χώρες. Ανάµεσά τους ξεχωρίσαµε µια πολύ ενδιαφέρουσα µελέτη του Ινστιτούτου του Ιδρύµατος για την Επιστήµη και την Πολιτική του Βερολίνου (Καθηγητής Ognian N. Hishow), η οποία αναφέρεται στις επιπτώσεις από µια πιθανή εφαρµογή του µηχανισµού στο σύνολο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εξαιρουµένων µερικών που εµφάνιζαν ισοσκελισµένους προϋπολογισµούς χωρίς διαρθρωτικά ελλείµµατα. Για τις ανάγκες της µελέτης και τη διερεύνηση των πιθανών επιπτώσεων από την εφαρµογή του φρένου χρέους επελέγησαν τρεις χαρακτηριστικές οικονοµικές καταστάσεις. α) µια πολύ καλή το 2007, β) µια φυσιολογική από το 2002 έως και το 2006 και γ) µια πολύ κακή το Ως κριτήριο χρησιµοποιήθηκε το πιθανό αναπτυξιακό κενό που δηµιουργείται από µια ενδεχόµενη εφαρµογή της ρήτρας. Περίπτωση (α) : Όπως ήταν αναµενόµενο, το χρεόφρενο σε περιόδους οικονοµικής έξαρσης δεν εµποδίζει την ανάπτυξη, συνεπώς δεν προέκυψε κανένα αναπτυξιακό κενό. Το γεγονός ότι το 2007, παρά τις σηµαντικές αυξήσεις του ΑΕΠ, 18 από τα 27 κράτη-µέλη έκλεισαν τον προϋπολογισµό τους µε ελλείµµατα, δεν οφείλεται σε ανάγκες ενίσχυσης της οικονοµικής συγκυρίας, αλλά στην πολιτική δαπανών τους. Περίπτωση (β) : Δε συµβαίνει όµως το ίδιο σε περιόδους ύφεσης ή ασθενικής ανάπτυξης. Εδώ το χρεόφρενο έδειξε ότι λειτουργεί προκυκλικά. Τα αποτελέσµατα που προέκυψαν καταδεικνύουν ότι σ αυτήν την περίπτωση οι περισσότερες χώρες για να αντιµετωπίσουν το πρόβληµα αύξησαν τα διαρθρωτικά τους ελλείµµατα, πολύ πάνω από αυτό που θα επέτρεπε η ρήτρα. Ο Μηχανισµός όµως προβλέπει ότι διαρθρωτικά ελλείµµατα που υπερβαίνουν το 0,5 % ή το 1% του ΑΕΠ για χώρες που το χρέος τους είναι κάτω από το όριο του 60%, µεταφέρονται υποχρεωτικά σε έναν εξισωτικό λογαριασµό που θα φροντίσει στη συνέχεια για την εξάλειψή τους µέσω µειωµένου καθαρού δανεισµού. Η διαδικασία αυτή οδηγεί σε περιορισµό των δηµοσίων 3

4 δαπανών, ο οποίος βέβαια λειτουργεί προκυκλικά και συµβάλλει στην περαιτέρω επιδείνωση της οικονοµικής κατάστασης. Μια άλλη µελέτη του Ινστιτούτου Μακροοικονοµικής Συγκυρίας του Duesseldorf (Καθ. Gustav Horn) για την ίδια περίοδο και για την περίπτωση της Γερµανίας, έδειξε, ότι σε περίπτωση ισχύος του χρεόφρενου η χώρα θα είχε κατά 1,5% µικρότερη ανάπτυξη το χρόνο καθώς και εργαζόµενους λιγότερους. Περίπτωση (γ) : Σε περίοδο κρίσης οι αρνητικές επιδράσεις είναι ακόµη χειρότερες. Η εφαρµογή του χρεόφρενου επιτρέπει εδώ βέβαια τη δηµιουργία σηµαντικών ελλειµµάτων, όπως όµως δείχνουν τα στοιχεία για το 2009, σχεδόν σε όλες τις χώρες τα ελλείµµατα ήσαν πολύ µεγαλύτερα για να καλυφθεί το αναπτυξιακό κενό, από εκείνα που θα επέτρεπε το χρεόφρενο. Η εφαρµογή της ρήτρας σ αυτήν την περίπτωση θα καθιστούσε αναγκαία µια δραστική µείωση των διαρθρωτικών ελλειµµάτων, η οποία σε περιόδους σχετικής στασιµότητας και ανεργίας είναι οικονοµικά αδιέξοδη και πολιτικά ανεφάρµοστη. Μάλιστα, όπως διαπιστώνεται σε µελέτη των καθηγητών DeLong και Summers οι περικοπές δαπανών µπορούν να οδηγήσουν και σε µεγαλύτερο χρέος. Είναι σαφές ότι εδώ πρόκειται για ακαδηµαϊκά κατασκευάσµατα, που όµως δείχνουν ότι τα δηµοσιονοµικά µεγέθη δεν πρέπει να ορίζονται εξωγενώς µε βάση µια σταθερή ρήτρα, αλλά ως µέρος του συστήµατος, που διαµορφώνει προϋποθέσεις άσκησης αποτελεσµατικής πολιτικής. Άλλωστε, η εθνική δηµοσιονοµική πολιτική είναι το µόνο εργαλείο που απέµεινε για να χρησιµοποιήσει κανείς ώστε να αντιµετωπίσει τις επιπτώσεις µιας οικονοµικής συγκυρίας, που εµφανίζεται διαφορετική από χώρα σε χώρα. Για το σκοπό αυτό οι κυβερνήσεις χρειάζονται µεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων από εκείνα που επιτρέπει το φρένο χρέους. Οι σηµαντικότερες αδυναµίες Με βάση τα στοιχεία των διαθέσιµων µελετών αλλά και το σκεπτικό που αναπτύχθηκε παραπάνω οδηγούµαστε συνοπτικά στη διαπίστωση των εξής βασικών αδυναµιών του φρένου χρέους. 1. Βασίζεται σε έναν πολύπλοκο µαθηµατικό τύπο. Αρκούν µόνο µερικές στατιστικές ανακρίβειες για να παρουσιασθούν πολύ σηµαντικά υπολογιστικά λάθη. Το ότι οι τυχόν παρεκκλίσεις καταγράφονται και διορθώνονται µέσω του εξισωτικού λογαριασµού αυτό δεν επηρεάζει τις αρνητικές συνέπειες της εφαρµογής. Είναι προφανές βέβαια ότι, η ακαδηµαϊκή αµφισβήτηση πλήττει την εγκυρότητα του θεσµού. 2. Η άµεση υιοθέτηση του χρεόφρενου θα ήταν εφικτή µόνο σε χώρες που παρουσιάζουν πολύ µικρά διαρθρωτικά ελλείµµατα. Για όλες τις άλλες απαιτούνται µεγάλοι χρόνοι προσαρµογής. Είναι γνωστό ότι τα ελλείµµατα που δηµιούργησαν οι περισσότερες χώρες ήσαν διαρθρωτικά, ενώ η συγκυριακή συνιστώσα ήταν περιορισµένη. Το φρένο χρέους απαιτεί από µια χώρα που υπερβαίνει το διαρθρωτικό της έλλειµµα το 0,5% του ΑΕΠ της να πάρει πρόσθετα περιοριστικά µέτρα, τα οποία 4

5 είναι πολύ πιθανό να έχουν προκυκλικό χαρακτήρα. Ας σηµειωθεί ότι το από τις 27 χώρες παρουσίαζαν διαρθρωτικά ελλείµµατα πάνω από το 0,5%, άλλες µεγαλύτερα και άλλες µικρότερα. 3. Σε περιόδους οικονοµικής έξαρσης το µέτρο λειτουργεί χωρίς προβλήµατα, ενώ αντίθετα σε φάσεις ασθενούς ανάπτυξης απαιτεί διορθωτικά µέτρα. Μια τέτοια προσαρµογή είναι πιθανό να περιορίσει τη ζήτηση και να µειώσει τις αναπτυξιακές δυνατότητες. Αυτό θα είχε ως επακόλουθο τη λήψη περαιτέρω µέτρων. Μετά δε από την εµπειρία των αρνητικών πολλαπλασιαστών για κάθε ένα δις περικοπών προκαλείται πολύ µεγαλύτερη απώλεια στο ΑΕΠ αλλά και στα έσοδα του κράτους. Αντιλαµβάνεται κανείς ότι αυτή θα ήταν η αρχή ενός καθοδικού φαύλου κύκλου. 4. Εντελώς ακατάλληλο είναι επίσης το φρένο χρέους σε περιπτώσεις έκτακτων αναγκών για τη χρηµατοδότηση σηµαντικών τοµέων της οικονοµίας, όπως του τραπεζικού. Για την αντιµετώπιση µιας τέτοιας κατάστασης το δηµόσιο εµφανίζεται ως έσχατος δανειστής µε αποτέλεσµα να εκτοξεύεται το διαρθρωτικό έλλειµµα. Στην πρόσφατη χρηµατοπιστωτική κρίση τέτοιο πρόβληµα αντιµετώπισαν πολλές χώρες όπως η Ισπανία, η Ιρλανδία, η Γερµανία, η Γαλλία, το Βέλγιο και άλλες. Η εφαρµογή του χρεόφρενου το 2010 σε καµιά περίπτωση δεν θα µπορούσε να αποτρέψει την εκτόξευση των χρεών το Εναλλακτικές προτάσεις στο φρένο χρέους Στην ανάγκη για να αποκατασταθεί διαρκής νοµισµατική σταθερότητα στο Ευρωσύστηµα, αλλά και να τεθούν οι βάσεις µιας χρηστής δηµοσιονοµικής διαχείρισης, αναφέρονται αρκετοί µελετητές µε προτάσεις που απορρίπτουν ή διαφοροποιούνται σηµαντικά από το εµφανιζόµενο ως µονόδροµο φρένο χρέους. Σταχυολογώ µερικές από αυτές: Πρόταση 1 η : Ένα από τα ισχυρά επιχειρήµατα κατά τους υποστηρικτές του φρένου χρέους, είναι η αποκατάσταση της δικαιοσύνης µεταξύ των γενεών. Ακούγεται συχνά, ότι δεν είναι ηθικό οι επόµενες γενιές να πληρώνουν για τα χρέη των προηγούµενων. Κατά τους καθηγητές Bofinger και Horn αυτή είναι µια κοντόφθαλµη ερµηνεία της δικαιοσύνης των γενεών. Πρόκειται για µια παθητική φροντίδα για το µέλλον, αφού εστιάζει στην εξάλειψη των ελλειµµάτων, ενώ αυτό που είναι εξίσου αναγκαίο είναι η ενεργητική φροντίδα, η οποία παρέχει στις επόµενες γενιές καλές υποδοµές, µόρφωση, έρευνα, καθαρό περιβάλλον, τα οποία θα έπρεπε να χρηµατοδοτούνται µέσω δανεισµού. Αντί του φρένου χρέους προτείνεται η λύση ενός δεσµευτικού µεσοπρόθεσµου δηµοσιονοµικού προγράµµατος, το οποίο πρέπει να περιλαµβάνει τρεις βασικούς δείκτες: 5

6 1. Δηµόσιο χρέος/αεπ 2. Δαπάνες για δηµόσιες επενδύσεις/αεπ 3. Φόροι και ασφαλιστικές εισφορές/αεπ Την εποπτεία και τον έλεγχο για την τήρηση των στόχων θα πρέπει να έχει ένα Συµβούλιο Μέλλοντος. Έτσι θα διασφαλίζεται µια καλύτερη κατανοµή των βαρών µεταξύ των γενεών, αφού και κατά τον Musgrave οι επόµενες γενιές επωφελούνται από τα αποτελέσµατα των επενδύσεων που πραγµατοποιεί µε χρέη η προηγούµενη. Πρόταση 2 η : Σηµαντικά διαφοροποιηµένη, αλλά στην ίδια κατεύθυνση µε τη λογική του φρένου χρέους, κινείται και µια πρόταση του Dennis Snower του Ινστιτούτου για την Παγκόσµια Οικονοµία του Κιέλου. Θα πρέπει να θεσπισθεί µόνο µια ρήτρα χρέους, το γνωστό 60% επί του ΑΕΠ και στη συνέχεια κάθε χώρα θα καταθέτει πρόγραµµα για την εκπλήρωση αυτού του στόχου, µε ευχέρεια ρύθµισης συγκυριακών θεµάτων µέσω του κρατικού προϋπολογισµού, το οποίο θα εγκρίνεται και θα ελέγχεται από µια 15µελή Επιτροπή Χρέους, αποτελούµενη από οικονοµολόγους κύρους και η οποία θα λειτουργεί ως όργανο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Είναι φανερό, ότι και η πρόταση αυτή αναγορεύει ως βασικό στόχο της οικονοµικής πολιτικής την εξυπηρέτηση του χρέους, θέτοντας σε δεύτερη µοίρα την απασχόληση, την ανάπτυξη, τον πληθωρισµό, το ισοζύγιο πληρωµών καθώς και την κατανοµή του εισοδήµατος. 3 η Πρόταση: Στην ανάγκη για την απόκτηση ενός νέου θεσµικού υπόβαθρου, ώστε η δηµοσιονοµική διαχείριση να είναι διαρκής, συνεκτική και πιο δεσµευτική, αναφέρεται και ο καθηγητής Πάνος Καζάκος σε σχετική εισήγησή του στο ΕΛΙΑΜΕΠ το Νοέµβριο του Διαπιστώνει την ανάγκη σύστασης ανεξάρτητης αρχής, που θα ασχολείται µε οικονοµικές και δηµοσιονοµικές προγνώσεις, θα ετοιµάζει εκθέσεις έγκαιρης προειδοποίησης για πιθανούς µακροοικονοµικούς κινδύνους και θα λειτουργεί προληπτικά απέναντι σε αποφάσεις της πολιτικής ηγεσίας που θα µπορούσαν να οδηγήσουν σε εκτροχιασµό. Εδώ θα πρέπει να τονισθεί ιδιαίτερα η σηµασία της εγκυρότητας των διαθέσιµων στοιχείων, που εκδίδουν οι στατιστικές αρχές. Καµία επιτροπή και καµία µέθοδος δεν είναι σε θέση να αποτρέψει µια αρνητική εξέλιξη, όταν τα στοιχεία που χρησιµοποιούνται δεν είναι ειλικρινή. Πρόταση 4η: Άφησα τέλος την πολύ ενδιαφέρουσα πρόταση του πρώην υπουργού Αλέκου Παπαδόπουλου περί δηµιουργίας ενός θεσµού κύρους παρά τω Προέδρω της Δηµοκρατίας, συνταγµατικά κατοχυρωµένου. Πρόκειται για ένα συµβούλιο αποτελούµενο από 3-5 µέλη (υποθέτω στα πρότυπα του γερµανικού συµβουλίου σοφών), το οποίο δεν θα ασχολείται µόνο µε θέµατα δηµοσιονοµικής διαχείρισης, 6

7 αλλά και µε την αξιολόγηση των χρηµατοοικονοµικών κινδύνων καθώς και µε τον εντοπισµό δυνητικών µακροοικονοµικών ανισορροπιών. Η πρόταση αυτή κατάλληλα επεξεργασµένη θα µπορούσε να αποτελέσει αντικείµενο µελέτης για την επόµενη αναθεώρηση του συντάγµατος, επειδή πρόκειται για έναν θεσµό, ο οποίος αντιµετωπίζει τη λειτουργία της οικονοµίας και τα προβλήµατά της, ως ένα ενιαίο σύνολο και όχι αποσπασµατικά. Η ελληνική εµπειρία άλλωστε δείχνει, ότι θα πρέπει να κινηθούµε προς αυτήν την κατεύθυνση, αφού του εκτροχιασµού του χρέους το 2009 είχε προηγηθεί ο εκτροχιασµός στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών ήδη το Μια έγκαιρη και έγκυρη παρέµβαση ενός ανεξάρτητου σοβαρού οργάνου, όπως το προτεινόµενο, θα µπορούσε να αποτρέψει τον κίνδυνο χρεοκοπίας, κάτι που δυστυχώς δεν έκανε η Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία αρκέστηκε απλά στην ανακοίνωση των στοιχείων. Θεωρώ συνεπώς ότι θα ήταν χρήσιµο και ωφέλιµο για τη χώρα η ίδρυση και συνταγµατική κατοχύρωση ενός Εθνικού Συµβουλίου Οικονοµικής Πολιτικής, ενώ θα πρέπει να αποφύγουµε µια πρόβλεψη ενός δηµοσιονοµικού κανόνα, όπως το φρένο χρέους, στο σύνταγµα της χώρας. Ανεξάρτητα όµως από τις δικές µας επιλογές, σε πολλές χώρες της Ένωσης καταγράφονται ήδη αρνητικά αποτελέσµατα και µόνο στην προσπάθειά τους για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του νέου δηµοσιονοµικού κανόνα. Η περιοριστική πολιτική που τους έχει επιβληθεί, οδηγεί την Ευρώπη αναπόφευκτα σε µια παρατεταµένη στασιµότητα µε ορατό τον κίνδυνο του αποπληθωρισµού. Για να αποφευχθεί η περαιτέρω επιδείνωση είναι αναγκαία η χαλάρωση της δηµοσιονοµικής και της εισοδηµατικής πολιτικής, αφού παρά τις φιλότιµες προσπάθειες της ΕΚΤ, οι επιδράσεις της νοµισµατικής πολιτικής πέφτουν στο κενό, δείχνοντας ότι βρισκόµαστε ήδη στο αδιέξοδο της παγίδας ρευστότητας. Έτσι, παρά τα µηδενικά επιτόκια, παρά τη σηµαντική τόνωση από την χαµηλή τιµή του πετρελαίου, παρά τη µεγάλη πτώση του Ευρώ, φοβάµαι ότι η Ευρώπη οδεύει µε τραβηγµένο χειρόφρενο σε µια νέα βαθύτερη κρίση, µε ότι αυτό συνεπάγεται για το ρόλο της στο διεθνή καταµερισµό δυνάµεων. Δύο παρατηρήσεις ακόµη σχετικά µε τη συµπλήρωση του οπλοστασίου για ένα αποτελεσµατικότερο και δικαιότερο δηµοσιονοµικό σύστηµα. Πρώτον, θα πρέπει εκτός από τον τοµέα των δαπανών, που επικεντρώνεται το φρένο χρέους, να υπάρξουν παρεµβάσεις και στον τοµέα των εσόδων. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες παρατηρήθηκε ένας ανταγωνισµός στη µείωση των φορολογικών συντελεστών σε εισοδήµατα και κέρδη που οδήγησε σε µεγάλες τρύπες στους προϋπολογισµούς. Από την άλλη η πρόταση για επιβολή φόρου επί των χρηµατοπιστωτικών υπηρεσιών, ο γνωστός φόρος Tobin, καρκινοβατεί. Στη χώρα µας επίσης θα πρέπει να γίνουν προσπάθειες για να αυξήσουµε τα έσοδα µειώνοντας την απόκλιση από το µέσο όρο της Ένωσης που πριν από την κρίση βρισκόταν στο 6%, µε κάποια βελτίωση τα τελευταία χρόνια. Σε όρους 2009 αυτή η υστέρηση, η φοροδιαφυγή δηλαδή, κόστισε 7

8 στη χώρα τα τελευταία είκοσι χρόνια περί τα 280 δις Ευρώ, όσο είναι σχεδόν και το δηµόσιο χρέος. Δεύτερον, αφού στις περισσότερες χώρες το πρόβληµα της υπερχρέωσης δηµιουργήθηκε µέσα από την ανάγκη για τη σωτηρία των τραπεζών, θα πρέπει να γίνουν παρεµβάσεις στις αιτίες που προκάλεσαν την κρίση. Η σηµαντικότερη από αυτές θα ήταν ένας διαχωρισµός των τραπεζών σε επενδυτικές και εµπορικές, ώστε όταν µια επενδυτική τράπεζα, που διαχειρίζεται µεγαλύτερους κινδύνους, αντιµετωπίζει δυσκολίες, να αφήνεται να χρεοκοπήσει, χωρίς να θίγονται ούτε οι καταθέτες αλλά ούτε και οι φορολογούµενοι µε την αύξηση του δηµοσίου χρέους. Πολύ φοβούµαι, ότι και η νεοσυσταθείσα Τραπεζική Ένωση, µε το οπλοστάσιο που διαθέτει, δεν θα είναι σε θέση να αντιµετωπίσει µια νέα κρίση στο µέλλον, που το πιο πιθανό είναι να προέλθει από τις επενδυτικές δραστηριότητες των εµπορικών τραπεζών. 8

Προλογος TOY Διοικητη

Προλογος TOY Διοικητη Προλογος TOY Διοικητη Το 2001, όταν η Ελλάδα έγινε μέλος της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης και υιοθέτησε το ενιαίο νόμισμα, οι οιωνοί ήταν αίσιοι και οι προσδοκίες μεγάλες. Δημιουργήθηκε τότε η εντύπωση

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών. Η Ελληνική Οικονομία 4/12

Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών. Η Ελληνική Οικονομία 4/12 Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών Η Ελληνική Οικονομία 4/12 Τριμηνιαία Έκθεση Αρ. Τεύχους 70, Ιανουάριος 2013 Οι Συγγραφείς Η ανάλυση της πορείας της Ελληνικής Οικονομίας αποτελεί προϊόν συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών. Η Ελληνική Οικονομία 2/10

Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών. Η Ελληνική Οικονομία 2/10 Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών Η Ελληνική Οικονομία 2/10 Τριμηνιαία Έκθεση Αρ. Τεύχους 60, Ιούλιος 2010 Οι Συγγραφείς Η ανάλυση της πορείας της Ελληνικής Οικονομίας αποτελεί προϊόν συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΓΙΑ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Προτάσεις της CRPM µε την ευκαιρία της δεύτερης έκθεσης για την οικονοµική και κοινωνική συνοχή : «10 θέµατα για τη συζήτηση» Κείµενο που εγκρίθηκε από το Πολιτικό Γραφείο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η Κρίση της Ελληνικής Οικονομίας και η αντιμετώπιση της Η Ελληνική οικονομία ταλανίζεται από σειρά παραγόντων τόσο εσωτερικών όσο και διεθνών. Η διεθνής οικονομική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή EUR/006 Ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2014 Βρυξέλλες, 26 Φεβρουαρίου 2014 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα άμεσης δημιουργίας θέσεων εργασίας σε συνθήκες κρίσης στην Ελλάδα

Προγράμματα άμεσης δημιουργίας θέσεων εργασίας σε συνθήκες κρίσης στην Ελλάδα ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ KAI ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Μελέτες (Studies) / 15 Προγράμματα άμεσης δημιουργίας θέσεων εργασίας σε συνθήκες κρίσης στην Ελλάδα ΡΑΝΙΑ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

1 Επίτευξη υγιών δημοσίων οικονομικών... 6

1 Επίτευξη υγιών δημοσίων οικονομικών... 6 Περιεχόμενα 1 Επίτευξη υγιών δημοσίων οικονομικών... 6 2 Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις με δημοσιονομικό ενδιαφέρον... 8 2.1 Αποκρατικοποίηση για την ώθηση της αποτελεσματικότητας στην οικονομία και την μείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2007-2010 Δεκέμβριος 2007 Το Επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης υποβάλλεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 4 του Κανονισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΠΡΟΣΤΑ! ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΜΕΤΑ

Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΠΡΟΣΤΑ! ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΜΕΤΑ Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΠΡΟΣΤΑ! ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΜΕΤΑ Θέσεις της Ελληνικής Εταιρίας Διοικήσεως Επιχειρήσεων (ΕΕΔΕ) για την αντιμετώπιση της Οικονομικής Κρίσης και για την ανάπτυξη της Ελληνικής Οικονομίας. ΑΘΗΝΑ - ΜΑΡΤΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

60 ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH. Η Ελληνική Οικονομία 1/15

60 ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH. Η Ελληνική Οικονομία 1/15 60 ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Η Ελληνική Οικονομία 1/15 Τριμηνιαία Έκθεση Αρ. Τεύχους 79, Απρίλιος 2015 Οι Συγγραφείς Η ανάλυση της πορείας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΦΟΡΩΝ: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΦΟΡΩΝ: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Φωτεινή Νότη ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΦΟΡΩΝ: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Εισηγητής: Ανδρέας Αναστασάκης, Καθηγητής Εφαρµογών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Στρατηγική και Πολιτικές για Ταχεία Περιφερειακή Ανάπτυξη, Ισχυρές Επιχειρήσεις και Αποτελεσματικό Ανθρώπινο Δυναμικό ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ.. 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΈΤΗ, ΣΥΜΠΕΡΆΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ

ΜΕΛΈΤΗ, ΣΥΜΠΕΡΆΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ 0 ΜΕΛΈΤΗ, ΣΥΜΠΕΡΆΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΚΠΟΝΗΘΗΚΑΝ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΕ.Μ.Ε.-Ε.Β.Ε.Α. ΜΕ ΤΟΥΣ Κ.Κ. ΓΙΑΝΝΗ ΒΑΡΟΥΦΑΚΗ ΚΑΙ ΤΑΣΟ ΠΑΤΩΚΟ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ, ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακές και κοινωνικές επιπτώσεις των πολιτικών σταθερότητας του ΔΝΤ

Αναπτυξιακές και κοινωνικές επιπτώσεις των πολιτικών σταθερότητας του ΔΝΤ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ KAI ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Μελέτες (Studies) / 21 Αναπτυξιακές και κοινωνικές επιπτώσεις των πολιτικών σταθερότητας του ΔΝΤ ΣΤΕΛΛΑ ΜΙΧΟΠΟΥΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μια Ευρωπαϊκή Ένωση ικανή να ανταποκριθεί στην παγκόσµια εποχή

Μια Ευρωπαϊκή Ένωση ικανή να ανταποκριθεί στην παγκόσµια εποχή Κείµενο Πολιτικής PP 13 / Απρίλιος 2010 Μια Ευρωπαϊκή Ένωση ικανή να ανταποκριθεί στην παγκόσµια εποχή Μπορούµε να αντιµετωπίσουµε την πρόκληση; Λουκάς Τσούκαλης, Olaf Cramme και Roger Liddle Μάιος 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. ιπλωµατική Εργασία

ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. ιπλωµατική Εργασία ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ιπλωµατική Εργασία Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ π À ª π π À ª ƒπ À ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κείμενο πολιτικής ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ π À ª π π À ª ƒπ À ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η κατεύθυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής στην Ελλάδα Η ανεργία στην Ελλάδα

Η κατεύθυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής στην Ελλάδα Η ανεργία στην Ελλάδα ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τεύχος 201, Ιανουάριος 2013 Η κατεύθυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής στην Ελλάδα Η ανεργία στην Ελλάδα Δραστηριότητες ΙΝΕ Τεύχος 201, Ιανουάριος 2013 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΥΡΩΠΗ 2020. Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιµη και χωρίς αποκλεισµούς ανάπτυξη

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΥΡΩΠΗ 2020. Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιµη και χωρίς αποκλεισµούς ανάπτυξη EL EL EL ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 3.3.2010 COM(2010) 2020 τελικό ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΥΡΩΠΗ 2020 Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιµη και χωρίς αποκλεισµούς ανάπτυξη EL EL Πρόλογος Το 2010 πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία ανάπτυξης, τα εμπόδια και το μέλλον του κλάδου των Κατασκευών

Η σημασία ανάπτυξης, τα εμπόδια και το μέλλον του κλάδου των Κατασκευών ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

XV/7009/96 EL ΠΡΑΣΙΝΟ ΒΙΒΛΙΟ Ο ΡΟΛΟΣ, Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΣΤΛΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

XV/7009/96 EL ΠΡΑΣΙΝΟ ΒΙΒΛΙΟ Ο ΡΟΛΟΣ, Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΣΤΛΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ XV/7009/96 EL ΠΡΑΣΙΝΟ ΒΙΒΛΙΟ Ο ΡΟΛΟΣ, Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΣΤΛΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Παρ. 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1-1.5 2. ΟΙ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΠΕΡΙ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΣΕ ΕΠΙΠΕ Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Σχέδιο Δράσης (ACTION PLAN) για τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης και τη Στήριξη των ανέργων»

«Σχέδιο Δράσης (ACTION PLAN) για τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης και τη Στήριξη των ανέργων» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ «Σχέδιο Δράσης (ACTION PLAN) για τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης και τη Στήριξη των ανέργων» του Ε.Π.ΑΝ.Α.Δ. 2007-2013 (κωδ. ΟΠΣ 393311) Μάιος

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ : «Η σημασία ί ττου συμμ εεττο χχ ι κκού managemen tt σττι ι ςς Τράπ εε ζζ εε ςς γγ ια ι ττη νν αύ ξξηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Αινείας και Αγχίσης (αγγείο του 5 ου αιώνα π.χ.) Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ Σεπτέµβριος 2002 ΠΙΝΑΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΑ ΟΣΑ ΘΑ ΘΕΛΑΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ, ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΤΟΛΜΑΝΕ ΝΑ ΣΑΣ ΠΟΥΝ

ΟΛΑ ΟΣΑ ΘΑ ΘΕΛΑΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ, ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΤΟΛΜΑΝΕ ΝΑ ΣΑΣ ΠΟΥΝ Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ ΟΛΑ ΟΣΑ ΘΑ ΘΕΛΑΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ, ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΤΟΛΜΑΝΕ ΝΑ ΣΑΣ ΠΟΥΝ Δημοφιλείς πλάνες για την κρίση χρέους Δύο χρόνια ευρωκρίση: την άνοιξη του

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΥΜΦΩΝΟ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ» ΌΛΑ ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ...

«ΣΥΜΦΩΝΟ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ» ΌΛΑ ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ... «ΣΥΜΦΩΝΟ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ» ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Μπιτζένης Αριστείδης ΌΛΑ ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ... 21/3/1971 πειραματικά ΟΝΕ, 1η φάση 1971-74, κρατική παρέμβαση στη διακύμανση έναντι του δολαρίου Άμεσα νομισματική

Διαβάστε περισσότερα

Περιφέρεια Ιονίων Νήσων Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ιονίων Νήσων. Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης για την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων

Περιφέρεια Ιονίων Νήσων Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ιονίων Νήσων. Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης για την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων Περιφέρεια Ιονίων Νήσων Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ιονίων Νήσων Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης για την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων Περιεχόµενα 1 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΈΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ: ΣΥΝΟΨΗ Ι ΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ...

Διαβάστε περισσότερα

2. Μία ανάλυση της τραπεζικής απασχόλησης

2. Μία ανάλυση της τραπεζικής απασχόλησης 2. Μία ανάλυση της τραπεζικής απασχόλησης 2.1. Οι καθοριστικοί παράγοντες της απασχόλησης στον κλάδο των τραπεζών 2.1.1 Μεθοδολογία Οι παράγοντες που καθορίζουν την απασχόληση ενός κλάδου, εποµένως και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ, ΤΟΝ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΗΣ

ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ, ΤΟΝ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ, ΤΟΝ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΔΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα