ΤΗΝ ΙΟΝΙΑ ταυτότητα γενικά, αλλά και, την ταυτότητα του κάθε νησιού ξεχωριστά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΗΝ ΙΟΝΙΑ ταυτότητα γενικά, αλλά και, την ταυτότητα του κάθε νησιού ξεχωριστά"

Transcript

1 Η ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Η ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΙΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΊΤΗΣ ΤΗΝ ΙΟΝΙΑ ταυτότητα γενικά, αλλά και, την ταυτότητα του κάθε νησιού ξεχωριστά και, με διαφορετικές χρονιότητες, θα μπορούσαμε να τις ανιχνεύσουμε και, στα χρόνια της Βενετοκρατίας, οπωσδήποτε με αχνότερα γνωρίσματα. Η απόβαση των Δημοκρατικών Γάλλων στα Ιόνια Νησιά, στα μέσα του 1797, αλλάζει το βηματισμό της ιστορίας, καταλύοντας την τάξη των πραγμάτων που είχε επιβάλει και διατηρούσε, ακόμη και παρακμασμένη, η Βενετία. Ο ευρωσεισμός της Γαλλικής Επανάστασης του 1789 καλά κρατούσε και τα Ιόνια Νησιά θα ζούσαν τη νέα πραγματικότητα, καθώς για μια εικοσαετία θα ακολουθούσαν οι μετασεισμοί, που είναι γνωστοί με τα ονόματα: Δημοκρατικοί Γάλλοι, Ρωσοτούρκοι, Επτάνησος Πολιτεία, Αυτοκρατορικοί Γάλλοι, Άγγλοι, Αγγλική Προστασία. Τα κύρια χαρακτηριστικά της ιόνιας ταυτότητας, στον πυκνό χρόνο όλης αυτής της μεταβατικής περιόδου, είναι η έκφραση έντονων εθνοτικών στοιχείων με καταλύτη στο φανέρωμα τους τα συνθήματα της ελευθερίας, της ανεξαρτησίας και της αναγέννησης της αρχαίας δημοκρατικής κληρονομιάς, που έσπειραν ο προφορικός, ο γραπτός και ο τυπωμένος λόγος των γαλλικών προκηρύξεων και οι συμβολισμοί και οι παραστάσεις στο δημόσιο χώρο. Όλα αυτά ήταν σύλληψη του Βοναπάρτη για την τόσο αριστοτεχνικά σχεδιασμένη απόβαση των Γάλλων στην Κέρκυρα, με τη σημαία του Αγίου Μάρκου, για μια μετάβαση ανεπαισθήτως από τη βενετική στη γαλλική κυριαρχία. Ο Ναπολέων έδωσε τις σχετικές εντολές τον Μάιο του 1797 και οι συνεργάτες του σχεδίασαν την όλη εκστρατεία προνοώντας για τον τομέα της προπαγάνδας να γραφούν και να τυπωθούν στη Βενετία οι προκηρύξεις (γνωρίζουμε μόνο τη μονόφυλλη τρίστηλη, σε ιταλικά, γαλλικά και ελληνικά, του 1. Οι επιστολές του Βοναπάρτη στο στρατηγό Gentili, 26 Μαίου 1797, και. στο διοικητή των γαλλικών ναυτικών δυνάμεων στην Αδριατική, 13 Ιουνίου 1797, δημοσιεύονται από τον Emi. Lunzi, Storia delle Isole Ionie sotto il regimento dei Republicani Francesi, Βενετία 1860, σ , μαζί με την πληροφορία για τη συμμετοχή του λόγιου A.-V. Amault στο σχεδιασμό, με λόγο στη σύνταξη των προπαγανδιστικών κειμένων. Για όλα αυτά, βλ. Ν.Γ. Μοσχονάς, ((Η πολιτική ιδεολογία στα Ιόνια Νησιά κατά τη δημοκρατική περίοδο ( ), Κεφαλληνιακά Χρονικά 6 ( ), σ Π βλ. και του ίδιου, ((Η έννοια της εθνότητας και η εθνική ιδέα στα Επτάνησα)), Κεφαλληνιακά Χρονικά 8 (1999), σ

2 350 ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ αρχιστρατήγου Γεντιλί αεις τους κατοίκους των Κορυφών», που τοιχοκολλήθηκε, διαβάστηκε και, διαλαλήθηκε από τις 29 Ιουνίου 1797 και, μετέπειτα) και, τα φυλλάδια (γνωρίζουμε δύο στα ελληνικά και, ιταλικά, και επτά στα ιταλικά). Το περιε- 2. Ελενθερία,^ίλανθρωπία,ξΙσότης,^\ξΓεντίλής αρχίστράτηγος 5ίβίζίονάρίοςξΠροστάζωνξ την0ίβίζίόν&ου^εβάντε^ίς&ονς$<ατοίκονς&ων^ορνφών. Μονόφυλλο, 51 Χ 37 εκ. (Γ. Γ. Λαδάς - Α. Δ. Χατζηδήμος, ΕλλψικήξΒιβλιογραφίαξ , Αθήνα 1973, σ , αρ. 202, όπου σημειώνεται ότι στο πίσω μέρος του αντιτύπου του Α. Δ. Χατζηδήμου υπάρχουν γραμμένες οι βεβαιώσεις των διαλαλητών (ταμπούρων) Αγραφων και Περίθειας Κέρκυρας, με ημερομηνίες 24 Ιουνίου / 5 Ιουλίου 1797 και 2/13 Ιουλίου 1797, αντίστοιχα, ότι «εκήρυξα το παρόν αυθεντικόν προκλάμα εις όλα τα χωρία της αυτής πανδιέρας με τον κτύπον του ταμπούρλου" εις αγροίκησιν όλου του λαού)). Αλλο αντίτυπο στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, από το οποίο δημοσίευσε φωτοτυπία ο Δ. Α. Πετρακάκος, ΚοινοβουλευτικήξΙστορίαξνηςξΕλλάδος, Τ. Α', Αθήνα 1935, σ Ο Π. Χιώτης, Σειράς^στορίκώνξ^πομνημονενμάτων, Τ. Γ', Κέρκυρα 1862, σ. 573, παρουσιάζοντας την προκήρυξη, σημειώνει ότι περιέχει και τη φράση ((Ήδη μετ' ου πολύ θέλει διαλάμψωσιν αι αρεταί των Μιλτιαδών και των Θεμιστοκλέων, και αποκατασταθή η Ελλάς εις το αρχαίον μεγαλείον δόξης)), η οποία δεν υπάρχει στην προκήρυξη αλλά στα φυλλάδια που τυπώθηκαν την ίδια περίοδο (βλ. εδώ υποσημείωση 3, αρ. 2, 7, 8). Τον Π. Χιώτη ακολούθησαν ο Γεράσιμος Ε. Μαυρογιάννης, Ιστορία&ων$ονίων^ήσων$χρχομένη&ω&797$ίαί&ήγονσα&ωξ1815, Τ. Α', Αθήνα 1889, σ. 76, και ο Σπυρίδων Μ. Θεοτόκης, Αναμνηστικόν^ενχος^ης^Ίανίονίονξιναορομίκής^,κΰεσεως,^Ιερος^.ξ ΑημοκραΤίκοίξΓάλλοί, Κέρκυρα 1917, σ Lettera ^del ^cittadino v [Spiridione Palazzo]] Scordilli ^agli ^abbitanti ^delv^isole ^de ^Levante, Βενετία, Isidoro Borghi [1797]. [Στο τέλος του κειμένου, σ. 7:] Corfu 12{giugno 7797, S.N. (Φ. Η. Ηλιου, ΠροσθήκεςξστηνξΕλληνίκήξΒίβλίογραφία.ξΛξΓαφίβλίογραφίκά$<ατάλθίπα νον^.^ Legrand^(ufrovgI.TernotXl ), Αθήνα 1973, σ , αρ Θ. Ι. Παπαδόπουλος, ΕλληνίκήξΒίβλίογραφίαξ(1466ξοί-1800), τ. Α' Αλφαβητίκήξκαίξχρονολογίκήξανακατάταξίςξ[στο εξής: ΘΠ Α'] αρ Είδα αντίτυπο στη Μαρκιανή Βιβλιοθήκη: 183 C 95.16) [Αβιβλιογράφητο:] Είς^ολίτης^εφαλληνίαίος^ροςξνην^ντονξιτατρίδαξΚαίξόίλλαςξΝήσονςξνονξΛεβάντε. Un ν cittadino Vefaloniotto alla sua patria Ed altre Isole del Levante. Data in Venezia, li *8.$lessidor v (26.ÌGiugno^V.S.) Anno ^primo 'della ^Libertà Italiana, Registrato ^av Comitato ^d'istruzione v Publica ^per 7a ^sola ^salvezza ^della ^proprietà. Dalle ^stampe ^de ^Cittadino ^Michele ^Glichi. 8o, 15 σ. Το ελληνικό κείμενο έχει στοιχειοθετηθεί με τη γραμματοσειρά ((Φιλοσοφία Α')) και το λατινικό με ((Γαραμών μικρός Β')). Στη σ. 2: Ελενθερία,ξΟμοίότης.ξΙΓολίταί. Στη σ. 4: Libertà. ν Eguaglianza. ^Cittadini. Στη σ. 10: ΟμιλίαξμιαςξιτολίτίσσαςξΒενετήςξιτροςξΐαςξοίνμπολίτίσσάςξ της. Στη σ. 11: Discorso ^d'una ^cittadina ^Veneziana ^alle^sue^concittadine. Biblioteca Estense Modena (ανακοίνωση Αμαλίας Κολωνία) Istruzione al popolo Ui X^orfu, de citadino Antonio v Marnili, Βενετία, Francesco Andreola, [1797], 8o μικρό, 13 σ. Ο πρώτος λόγος: Corfu, 24 Juin^ 1797 n.s., ο δεύτερος: Discorso... aggionto^al^comitato^alla^polizia, letto^dalla^logia^della^ Municipalità al popolo ^di ^Corfù il ^di ^S^uglio v.s. ^giorno ϊ/ι tui s 'eresse Valbero ^della Libertà. (Emile Legrand - Hubert Pemot, Bibliographie^Ionienne, Τ. Ι, Παρίσι 1910, αρ ΘΠ A' 3784) [Αβιβλιογράφητο:] Lettera ^scritta ^dal ^cittadino ^Giovanni ^Sicuro ^davzante^a^suo^ fratello ϊ/ι Venezia Ίη^data ^5. Luglio ^1797.^Venezia Ί797.ξΑηηο ^primo ^della ^Libertà italiana. v Dalle ^stampe ^delli ^Cittadini ^Casali. 8o μικρό, Vili σ. Μαρκιανή Βιβλιοθήκη 183 C [Αυτοψία:] Il Spopolo ^libero ^di ^Corfù al ^cittadino ^Widman ^Proveditor ^General. Venezia ^1797.ξ Anno Ί, Uella Libertà italiana. Dalle ^Stampe Uelli 'Cittadini basali. Registratta al Comitato Ui v

3 Η ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Η ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΙΑ 351 χόμενο αυτών, ίσως και, άλλων, εντύπων αναπαράχθηκε στους προφορικούς ρητορικούς λόγους των αξιωματούχων και, στις χειρόγραφες εγκυκλίους της διοίκησης και, των νέων συμβουλίων και, αρχών και,, ακόμη, στους εορτασμούς και, στις τελετές που οργανώνονταν. Το εθνικό τυπογραφείο της Κέρκυρας θα λειτουργήσει, από την Publica Istruzione Ά sola salvezza Ideila Vroprietà. 80 μικρό, IV ν σ. (Αναφορά: Λ.Χ., Ε.Β , σ. 103, αρ. 84. ΘΠ Α 4917" είδα αντίτυπο στη Μαρκιανή Βιβλιοθήκη: 183 C92.19) [Αβιβλιογράφητο:] Lettera 'che vien 'da Milano, mandata 'dal frenerai Bonaparte Ter te Truppe ' Francesi 'partite 'da 'Venezia 'per 'Carfu, e 'la 'discrizion 'delv unione 'delv Isole 'del 'Zante, Ceffalonia, e S. Maura, e ία parlata 'che fece 11 Papà 'de' Greci al 'General 'Gentili. In Venezia, Dalle Stampe 'del Cittadino Cordella. Anno I. della Libertà Italiana. 80 μικρό, 4 σ. Στη σ. 4: Milano '4 Termidoro '(1 Agosto) Anno V Un nostro Citadino venuto 'da Palma \...]. Μαρκιανή Βιβλιοθήκη: 183 C " [Αβιβλιογράφητο:] Lettera venuta'dallzante, ossia Discorso fatto' in pubblico 'da un cittadino 'democratizzato 'di Ζ'acinto, Mostrando la vera felicità 'del 'Governo ' presente. In Venezia, Dalle Stampe del Cittadino Cordella. Anno I. 'della Libertà Italiana. 80 μικρό, 4 σ. Μαρκιανή Βιβλιοθήκη: 183 C Το φυλλάδιο φωτοανατύπωσε από αντίτυπο του ο Ντίνος Κονόμος, ((Ανέκδοτα και άγνωστα κείμενα της πρώτης γαλλικής κατοχής στη Ζάκυνθο (1797))), Επτανησιακά Φύλλα, ΙΑ' 2, 1982, σ και σχόλιο στη σ [Αυτοψία:] Memoria patriotica 'd'un cittadino 'del 'Zante alla sua patria, ed altre Isole 'del Levante, [σ. 4:] Ενθνμησισις πατριωτική Ενός πολίτου Ζακννθίον προς την Πατρίδα τον, Και άλλα Νησία της Ελλάδος, [σ. 5:] Memoria patriotica D'un Cittadino, del 'Zante 'alla 'sua Patria, ed 'altre 'Isole ' dellevante. 80 μικρό, σ. 3-15, αριστερά ελληνικό, δεξιά ιταλικό κείμενο. Χωρίς τοποχρονολογία αλλά Βενετία, Ιούνιος Μαρκιανή Βιβλιοθήκη: 183 " Το φυλλάδιο βιβλιογράφησαν οι Δ. Σ. Γκίνης και Β. Γ. Μέξας, Ελληνική Βιβλιογραφία , Τ. Γ', Αθήνα 1957, σ. 415 και αρ , και το χρονολόγησαν άστοχα: ((Εκ του περιεχομένου φαίνεται ότι εγράφη μετά την γαλλικήν κατοχήν, ίσως κατά τας αρχάς της Επαναστάσεως του 1821)), σημειώνοντας αντίτυπο της βιβλιοθήκης του Harvard v University v MG v Discorsi pronunciati 'dal 'cittadino ' Zorzi Ricchi li 16, 17 e 19pratile nella Società patriotica. Anno primo 'della Libertà Italiana. A ' spese 'delle Società 'di Publica Istruzione, 80, 30 σ. +2 λ. (Legrand-Pemot, B.I., Ι, αρ ΘΠ A' 5128). Οι ημερομηνίες αντιστοιχούν με 4, 5 και 7 Ιουνίου 1797 ν.η. Το φυλλάδιο εκδόθηκε στη Βενετία. Ο Κερκυραίος Γιώργος Ρίκκης ήταν από τους ιδρυτές της Società Patriotica στη Βενετία με τους Γεώργιο Καλογερά, Κερκυραίο, και Κωνσταντίνο Σίγουρο, Ζακύνθιο. Η Società di Publica ν Istruzione ν εξέδωσε και τα φυλλάδια 1, 2, 3, 5. Κατ' αναλογίαν, η Società Patriotica v di v Corcira v εξέδωσε το 1798 τους λόγους : Discorsi pronunciati nella Società Patriotica 'di Cor eira ' [...] Numero primo. Anno VI{Κέρκυρα 1798]. (Θ. Ι. Παπαδόπουλος, Ιονική Β ιβλιογραφία,ύ. Α', Αθήνα 1998, σ , αρ Στα γνωστά αντίτυπα ας προστεθεί και της EBE, BEI *319 G ). Ως προς την αποτελεσματικότητα των φυλλαδίων έχουμε τη θετική σύγχρονη μαρτυρία: Εφημερίς, αρ. 53, Βιέννη 3 Ιουλίου 1797, σ ((Εφάνησαν ακόμι εις διαφόρων χείρας μανιφέστα ρωμαϊκά προς τους Κορφιάτας, και τους εγκατοίκους άλλων νησιών, τους οποίους, ανακαλούντες εις μνήμην τους προγόνους των Έλληνας, οίτινες έλαμπον εις τον καιρόν τους ανάμεσα εις τα άλλα Έθνη, καθώς η Ήλιος ανάμεσα των αστέρων, παρακινούσιν ίνα εγνωρίσουσι την γλυκύτητα της ελευθερίας, και να εξυπνήσουσιν από τον λήθαργον, οπού τους επιφορτίζει τας κεφάλας οι δε Γάλλοι, οι υπερασπισταί της ελευθερίας θέλουν δώσει χείρα βοηθείας εις ανάστασιν των πεπτωκότων από τότε εδέχθησαν οι Κορφιάται τους ελευθεροδότας με ανοιχτάς τας αγκάλας.)) 4. Μας λείπουν οι καταγραφές και οι εκδόσεις των πράξεων των φορέων και θεσμών που

4 352 ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Άνοιξη του 1798, όταν ο κύκλος του έντονου προπαγανδισμού θα έχει, ολοκληρωθεί, ' γι' αυτό και, η'αντίστοιχη'γνωστή'παραγωγή'του είναι, μικρή. Παραθέτω κύρια' αποσπάσματα, από τα'δύο δίγλωσσα'φυλλάδια, αρχίζοντας' από το'είς πολίτης Κεφαλληνιαίος προς την αντον πατρίδα και άλλας Νήσους τον Λεβάντε:' αω Πατρίς! οπού τώρα'με τοιτούτον όνομα'δύναμαι τέλος'πάντων να'σε' ονομάσω* το τέλος'του ιη' αιώνος'σε έκαμεν Ελευθέραν θέλεις'είσαι' ευτυχής,' διατί' είναι' συντετριμμέναι' αι' αλύσεις' σου' [...]' Ημείς' δεν' πρέπει άλλο να'στοχασθώμεν, πάρεξ'να'παρακινήσωμεν εις'τα'φρονήματα' της' αρετής' τους' Συνάδελφους' μας,' διά' να' αποκαταστήσω μεν' ευτυχή τον Λαόν και ημάς'και [...] διά'να'στερεώσωμεν την Δημοκρατίαν' [...]' Ας' συστηθούν' λοιπόν' κοινά' Σχολεία,' Τυπογραφίαι,' Ακαδημίαι, Διδασκαλίαι κοιναί, διά'να'διδάσκεται ο λαός'τα'αληθή του συμφέροντα, καθώς'εσυστήθηκαν φρονίμως'εις'όλας'τας'ελευθέρους'πόλεις. Κάμετε ότι εις'αυτήν την κοινήν διδασκαλίαν να'έμβουν ακόμι και οι Ιερείς'δια'να'ιδή ο Ααός'ότι η'θρησκεία'συμφωνεί με την Δημοκρατίαν : [...] Ας'έμβουν προς'τούτοις'εις'την κοινήν διδασκαλίαν σας'αι γυναί κες, με την χρεωστικήν ευπρ έπε ι αν'αυτά ι'έχουν μίαν μεγάλην δύναμιν : εις'την ανθρώπινον καρδίαν και δύνανται να'συντρέξωσιν όχι ολίγον διά να'εγκαρδιώσωσι τους'άνδρας'διά'την φύλαξιν της'δημοκρατίας.'[...] Θέλετε ιδή τότε να'αναγεννηθούν εις'τα' Ιωνικά' Νησί α' μας' Δημοσθένεις, Πλάτωνες, Θεμιστοκλείς, Μιλτιάδεις, Αεονίδαι και τόσοι λαμπροί Πολίται Αθηναίοι, Σπαρτιάται και Ρωμάνοι [...].'Τι μας'ωφελεί να ήμεθα'εις'τούτον τον κόσμον σκλάβοι; Είναι καλλιώτερον να'αποθάνωμεν,'αλλά'να'αποθάνωμεν'ελεύθεροι.έγώ'επόθουν'να'μην'ακούσω'άλλο να'προφέρεται από το στόμα των αδελφών μου, πάρεξ'ή'δημοκρατία, ή : θάνατος*' ούτος^ είναι' ο' χαρακτήρ'του' παλαιού' Έλληνος,' ούτος^ είναι' ο χαρακτήρ του Γένους'και τούτο πρέπει να'ακολουθήσωμεν». Μια'ανάγνωση'της'ελληνικής'ιστορίας, με το σχήμα'του Διαφωτισμού, τυπώδημιούργησαν οι Γάλλοι στα'ιόνια'και των λόγων που εκφωνήθηκαν στις διάφορες περιστάσεις. Ο' Ν. Γ. Μοσχονάς, «Η πολιτική ιδεολογία...)) ό.π., παρουσίασε τμήμα του αντίστοιχου υλικού από' τα'αρχεία'νομού Κεφαλονιάς. Αναμένουμε τη' σχολιασμένη' έκδοση' των'processifverbalifdellaf MunicipatitàfdifCorfù, που ετοιμάζουν'ο Δημήτρης Αρβανιτάκης'και ο'νίκος Καραπιδάκης.' 5.' Γ. Δ. Μπώκος,' Τα πρώτα ελληνικά τυπογραφεία στο χώρο της «καθ' ημάς Ανατολής» ( ); ΕΑΙΑ,' Αθήνα' 1997,' σ.' ,' ' Για'τον' πλήρη' κατάλογο' των' μονόφυλλων' του τυπογραφείου της Κέρκυρας, βλ. τη' δακτυλόγραφη' μορφή της ομότιτλης διατριβής, Αθήνα' 1986,' σ.' ' και' ο' ίδιος,' Τα μονόφυλλα του κερκυραϊκού τυπογραφείου κατά την περίοδο της γαλλικής κυριαρχίας στα Επτάνησα ( , ), Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα ' 1998.' 6. 'Βλ. υποσημείωση 3, αρ. 2, σ. 2, 4, 6, 8. '

5 Η ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Η ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΙΑ 353 νεται γιαιπρώτηιφοράιελληνικά, στο (ρυλλόί8ιοιενθύμησίς πατριωτική Ζακυνθίου προς την Πατρίδα του και άλλα Νησία της Ελλάδοςιι ενός πολίτου (([...] η ιστορίαιτων Ελληνικών Δημοκρατιών έγινειτων Εθνών το σχολείον. Ευτυχής η Ελλάς, αν μεταξύ των Δημοκρατιών της δεν ήθελε λείψηι η συμφωνία και, η ειρήνη! [...] Οι Μακεδόνες είθελον συνάντηση εις τηνι Ελλάδαιτην ιδίαν τύχην των Περσών, και, ίσωςιηιυπερήφανοςιρώμηιδενι ήθελε τηςισηκώσηιτην Ελευθερίαν. Ιδού πού λαμβάνουν αρχήν ηιτρομεραίςιδυστυχίαιςιτης, ηισκλαβιάιτης. Το βασίλειον τηςικωνσταντινουπόλεωςι εσύντρεξει ναι τηνι αποτελέσηι δυστυχή,ι και, εκείνοι οι λαοί,ιοπούι πρότερον εβδελύττοντο μειαγριότηταιτουςιβασιλείς, έκλινον τον τράχηλονιειςιτουςισκληρούςι Τυράννους, ι Τέτοιαιεστάθηιέωςιεδώιηιδυστυχήςι μοίραιτηςι Ελλάδος:ι Δύοι τυραννικαίςι δυνάμειςι τηνι, εδιαίρεσανι τέλοςι πάντων, και εσείςιεγίνητειτο κυνήγι του αγρίου Ενετού Λέοντος». L Η ταυτότητα της ιόνιας κοινότητας, την οποία επαγγέλλονται στις διακηρύξειςι τουςιοι Γάλλοι, σφραγίζεται σειόληιτηι μεταβατική περίοδο των μεταπολιτεύσεωνι και των αλλαγών και εναλλαγών των κυριάρχων, από τιςιπροσπάθειεςιτων κοινωνικών τάξεων ναι διεκδικήσουν τηι βελτίωσηιτηςιθέσηςιτους: οι ανώτερεςιτάξεις,ι βρίσκονταςιτρόπουςιναιυπηρετήσουν το σύστημαιτων κυριάρχων και ναιπροσαρμοστούν με τις λιγότερες απώλειες στις πρωτόγνωρες ανατρεπτικές καταστάσεις πουι διαδραματίζονται* οι κατώτερεςιναικερδίσουν κάποιουςιαναβαθμούςιτην ώραιτωνι ανακατατάξεων, ι Ταισυνειδητοποιούμεναιπολιτισμικάιχαρακτηριστικάιτης ιόν ι ας ι ταυτότητας, ι που απαντούν στα ερωτήματα για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον κάθε νησιού,ι αλλάικαι όλων μαζί, προβάλλονται και επιβεβαιώνονται στον ιταλικό πολιτισμικοί γαλαξία, διεκδικώνταςιτην αναγνώρισήιτουςιαπό τιςιδομέςιτηςιπαιδείαςικαι τουι πολιτισμού, στων οποίων το συνεχές ι εξακολουθούν ναι είναι ενταγμένοι οι Ιόνιοι,ι αλλάικαι γιατί οι πολιτικέςιαλλαγές, που ανατρέπουν και ρυθμίζουν τηι ζωή τους,ι προκύπτουν από τιςισυνθήκεςιτων ευρωπαϊκών δυνάμεων.ι Οι διαδοχικοί κυρίαρχοι ίσωςιδεν θέλησαν και πάντωςιδεν πρόλαβαν ναιαμφισβητήσουν το ιταλικό πλαίσιο της ιόνιαςι πολιτισμικήςι παράδοσης, όσο και αν,ι πα ρ άλλη λα ι με ι τη ν προώθησηιτηςιδικήςιτουςι κουλτούρας, θαι διακηρύξουν την α- νάγκηι στήριξηςι τηςι ελληνικήςι παιδείαςι και γλώσσας,ι παραχωρώνταςι θεσμούς,ι χώρουςικαι μέσαιγιαιτηι βελτίωσήιτους.ι Η ιόνιαιελευθερίαιπου επαγγέλθηκαν οι Γάλλοι το 1797, παρ' όλεςιτιςιδιαψεύσεις, τιςισυρρικνώσειςικαι ταιπισωγυρίσματα, ποτέ δεν αναιρέθηκε, αλλάιοι κυρίαρχοι φρόντιζαν πάντα να τονίζουν το πλαίσιο λειτουργίας που επέβαλαν, το οποίοι δεν ήταν σταθερό, αφού ταισυντάγματα τηςιεπτανήσου Πολιτείας ή τηςιβρετανικήςι Προστασίας,ι τουςι άφηνανι όλαι ται περιθώριαι γιαι τιςι δικέςι τουςι επιλογές,ι πουι 7. LBX. υποσημείωση 8, αρ. 8, σ. 6, 8. ι

6 354 ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ εφάρμοζαν σεισυνεργασίαιμε τιςιανώτερεςιτάξεις, σεικεντρικό και τοπικό επίπεδο.ι Από ταιχρόνιαιτηςιεπτανήσου Πολιτείας [.οργανώνεται, και θαιδιατηρηθεί μει επεκτάσειςιαλλάικαι συρρικνώσεις, έναισχολικό δίκτυο, ποτέ πλήρες, στοιχειώδους,ι αργότεραικαι μέσηςιεκπαίδευσης, γιαιταιαγόρια, ενώιαπό το 1824 θα ιδρυθεί και ηι Ιόνιοςε.Ακαδημία. Από το σύστημαιαυτό θαι μένουν απέξω πολλοί από τουςιγόνουςι των ανώτερων τάξεων, καθώςιθαιπροτιμούν την οικοδιδασκαλία. Επίσης, θαιμένουνι απέξωι ται περισσότεραι αγόριαι τωνι λαϊκώνι τάξεωνι και τωνι αγροτών,ι γιαι τουςι γνωστούςιλόγους. Ναισημειώσω ότι ηιεκπαίδευσηιαυτή, μειτιςιμεγάλεςιελλείψειςι σειμέσαικαι δασκάλους!, και, τι ς ι ατέλειες!, του εκπαιδευτικού συστήματος ι δεν είναι συμπληρωματική ή ελληνότροπη,ι αλλάι ελληνικήι στον κορμό των μαθημάτων, ι με ι συμπληρωματικάιμαθήματαικατάιεποχή, ιταλικής, γαλλικήςιή αγγλικής.ι Ηικυρίαρχηιαναφοράιτηςιεπτανησιακήςιεκπαίδευσηςιδενιξεφεύγει από τουςι μέσουςι όρουςι τηςι νεοελληνικήςι προ επαναστατικής ι και μετεπαναστατικήςι εκπαίδευσης,ι παρόλοι πουι θεσμοθετείται σται χρόνιαι τηςι Επτανήσουι Πολιτείας,ι στιςι αρχέςιτου 19ου αιώνα. Αυτή ηιδιαπίστωσηιείναι απαραίτητηιγιαιτην κατανόησηι τηςικυρίαρχηςικαθαρεύουσαςιγλωσσικήςιτάσηςικαι σταιεπτάνησα, που δεν οφείλεται μόνο στην ακτινοβολίαιτων γλωσσικών επιλογών των λογίων του γένουςικαι αργότεραιτου εθνικού κέντρου, αλλάικαι στιςικοινέςιμήτρεςικαι στις ι επικό ινών ι ες ι πουι διαμόρφωνανι τηνι ενιαίαι εκπαιδευτικήι παράδοση.ι Ακριβώςι σται Επτάνησαι φαίνεται μεγαλύτερηιηιδύναμηιαυτήςιτηςιπαράδοσης, καθώςιάντεξε, στην, πάντωςι υπερτιμημένηι από τουςι μεταγενεστέρους, δύναμηι πίεσηςι των εκπροσώπων τηςι Επτανησιακής Σχολής, για μια γλώσσα δημοτική που θα ξεκινούσε από τη μητρικήι και θα πλουτιζόταν από την ελληνική των αιώνων, ι Αντίθετα, ηι καθαρεύουσα, όπωςιδιαμορφώθηκειαπό τουςιλογίουςιτου γένουςι και τηινομοθέτησειο ΑδαμάντιοςιΚοραής, ωςιμέσηιοδό, παραμερίζονταςιτιςιασθενικέςιφωνέςιτων δημοτικιστών λογίων και πραγματευτάδων του ελλαδικού κυρίωςι χώρου, κάποιων Επτανησίων και λίγων Φαναριωτών, θεσμοθετήθηκε ως γλώσσα ι του εθνικού κέντρου, ι ΓιαιταιΙόνιαιΝησιά, ηιεπί αιώνεςιβενετικήιπαρουσίαιείχειδημιουργήσει τουςι παιδευτικούςιόρους, ιδίωςισταιηγετικάιστρώματαιτηςικοινωνίας, ώστειναιχρησιμοποιείται ωςιπρώτηιγλώσσαιη ιταλική και πάντωςιπερισσότερο από τηι μητρικήι ελληνική, παρόλο που αυτήι αποδείχτηκε ικανήιστην ενσωμάτωσηιτων ξενόγλωσσων, κυρίως ιταλικών, όρων που ήταν απαραίτητοι στιςισχέσειςικαι στιςισυναλλαγέςιτηςιπολιτικής, κοινωνικήςικαι οικονομικήςιζωής.ι Ταιεθνοτικάιπροτάγματαιτων Γάλλων του 1797 δεν εγκαταλείφθηκαν ποτέ και οι Ιόνιοι, αλλάικαι οι κυρίαρχοι, προσπάθησαν ναιστηρίξουν την ελληνοφωνίαικαι την ελληνογραφία, χωρίςισπουδαίαιαποτελέσματα, μπροστάιστιςιευκολίεςιτης ιταλικήςικαι τιςιεκλεπτύνσεις, που τηςιεξασφάλιζειηικουλτούραιτης ιταλικήςιχερσονήσου μειτηι μεγάληιπνευματική παραγωγή.ι Αςιπαρακολουθήσουμε κάποιαιαπό ταιστοιχείαιστήριξηςικαι υπεράσπισηςιτηςι ελληνοφωνίαςιστηι διαχρονία.ι

7 Η ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Η ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΙΑ 355 Απ' όσο γνωρίζω, στα'χρόνια'των Δημοκρατικών Γάλλων, ούτε'στα'δικά'τους' κει μενα'ούτε'στα'κει μένα'των ελληνικών επιτροπών, που διόρισαν, υπάρχουν περισσότερες'της'μιας'αναφορές'στην ελληνική γλώσσα. Μία'και αυτή στα'ιταλικά' και κάπως'αόριστη, σε'κείμενο του προσωρινού Δημαρχείου Ζακύνθου, 5 Οκτωβρίου 1797: «[...] Οι πατέρες'μας, η'γλώσσα, τα'ονόματα, η'θρησκεία, τα'ήθη'μας,' όλα'μάς'κάνουν να'αναγνωρίζουμε, ότι δεν ανήκουμε'παρά'σε'μία'και μόνη'οικογένεια'και ότι σε'μία'και μόνη'οικογένεια'μάς'συμφέρει να'ενωθούμε'[...])). Το Σύνταγμα'του 1800 αγνοεί ακόμη'και την ύπαρξη'της'ελληνικής'γλώσσας.' Η προπαρασκευαστική επιτροπή του Συντάγματος'του 1803 της'επτανήσου Πολιτείας σημείωνε, ((έδει να ανακληθή ως επίσημος γλώσσα του κράτους η ευγενής, ' πλουσί α'και'αρμονική'ελληνική'διάλεκτος,'διωχθείσα'ένεκα'της'μακροχρονίου'κυριαρχίας'των Βενετών και να'γίνη'η'γλώσσα'της'κυβερνήσεως'και των δημοσίων' υπαλλήλων». Στο Σύνταγμα όμως του 1803 θεσπιζόταν η'αναβολή στην καθιέρωση' της'ελληνικής: ((Από το 1810, κανείς'δεν θα'μπορεί να'εκλεγεί για'πρώτη'φορά'σε' Δημόσιο Αξίωμα, εάν δεν γνωρίζει να'διαβάζει και να'γράφει την κοινή Ελληνική' γλώσσα του Έθνους. Από το 1820, αυτή η'γλώσσα θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά' σε' όλες' τις' δη μόσιες' πράξεις». Στη'Δημόσια'Σχολή Κέρκυρας, που λειτουργούσε'από το 1804 στη'μονή Τενέδου, ο παπα' Ανδρέας' Ιδρωμένος' και ο Χριστόφορος' Περραιβός' δίδασκαν την' ελληνική γλώσσα, ((το πρώτον και δυνατόν μέσον όπου δύναται να' διευθύνη' και' ενεργή ευστόχως'προς'μίμησιν των προγόνων, τα'των νέων φρονήματα, είναι η' γνώρισις'της'πατρικής'μας'γλώσσας». 8.' Ν.Τ.'Μοσχονάς,'((Η πολιτική'ιδεολογία...)),'ό.π.,'σ.'365.έγκύκλιος'δημαρχείου'ζακύνθου,' 5'Οκτωβρίου'1797,'προς'τις'ομόλογες'αρχές'των'Ιόνιων'Νησιών'και'των'ηπειρωτικών'7τόλεωνβενετικών κτήσεων. Το κείμενο στα'ιταλικά. Η μετάφραση είναι του Ν. Γ. Μοσχονά.' 9.' Κ. Ε. Σολδάτος, «Η εθνική γλώσσα'εις την Επτάνησον. Με μίαν ανέκδοτον έκθεσιν του' Λόρδου'Γκίλφορδ περί της'εισαγωγής της'ελληνικής γλώσσης'επιστήμης'εις το'ιόνιον'πανεπιστήμιον)),'77ρακτϊκά Β' Πανιονίου Συνεδρίου [1938],'Κερκυραϊκά Χρονικά 13'(1967)'88.'27υνταγματικά κείμενα των Ιονίων Νήσων,'επιμέλεια' Α.'Δ.'Νικηφόρου,' Ίδρυμα'της'Βουλής'των' Ελλήνων για'τον Κοινοβουλευτισμό και τη'δημοκρατία, Αθήνα'2008, σ Βλ. και Αλ. Σφοίνη,' ((Η διαμόρφωση'της επίσημης γλώσσας των Ιονίων»,'Πρακτικά Ζ' Πανιονίου Συνεδρίου, Λευκάδα Μαΐου 2002,'Τ.ΆνΕταιρείαΆευκαδικών'Μελετών,Άθήνα'2004,'σ.' ' 10.' Συνταγματικά κε/με^α...'ο.π.,'σ.'462'(άρθρο'211).' 11.' Εγκύκλιος των δύο λογίων από 1ης Μαίου 1804, που απευθύνεται από την Κέρκυρα'προς' τους'ιονίους'αλλά'και'τους'τουρκοκρατούμενους'έλληνες'νέους,'για'να'γραφούν'στο'σχολείο.'βλ.' Γερ. Χυτήρης, ((Ένα'άγνωστο κείμενο του Ιδρωμένου και του ΐίερραφού»,'Κερκυραϊκά Χρονικά 4' (1955) 58. Στην έντυπη'πρόσκληση'εγγραφής μαθητών (Επιστάτης Σχολής Τενέδου, 28 Δεκεμβρίου 1806) καθορίζεται ότι η'γλώσσα'διδάσκεται στα'πρώτα'από τα'τέσσερα'τμήματα: ((Πρώτο' Τμήμα. Ελληνική του Γένους διάλεκτος 'διαιρείται εις τάξεις δύο"'εις την πρώτην τάξιν διδάσκονται μόνον τα'στοιχεία'της γλώττης" εις την δευτέραν η'πρόοδος της αυτής γλώττης. (Διδάσκαλοι Χριστόφορος'Περραιβός. Αιδεσιμότατος Ανδρέας Ιδρωμένος)).'(Θωμάς Ι.'Παπαδόπουλος,' Ιονική Βιβλιογραφία,^:&;Αθήνα' 1998,'σ.' 149,'αρ.'928).'

8 356 ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Δεν φαίνεται, να είχε συνέχεια η πρόταση από τα πελάγη του κλασικισμού του Άγγλου ιερωμένου στην Κέρκυρα George Winnock για την καλλιέργεια της αρχαίας ελληνικής, που δεν συνδέεται με τους Έλληνες αρχαϊστές (Νεόφυτος Δούκας, Στέφανος Κομμητάς κ.ά.). Το φυλλάδιο κυκλοφόρησε αγγλικά και ελληνικά: Πρότασις προς τους νέους τους Ίωνας δίά να ανορθώσωσι την γλώσσαν της Παλαιάς Ελλάδος, Κέρκυρα Υπήρξε κάποια ανταπόκριση στο διαγωνισμό και τυπώθηκε το πρώτο βραβευμένο δοκίμιο. Στο Σύνταγμα του 1817 τρία άρθρα αναφέρονται στην καθιέρωση της ελληνικής γλώσσας αλλά αμη ούσης ευχερούς της αμέσου πραγματοποιήσεως του σχοπού τούτου, επειδή μέχρι τούδε τα κοινά πράγματα διεξήγοντο εν γένει ιταλιστί», θεσπίζονται υποσχέσεις για την εισαγωγή της ελληνικής στα κατώτερα δικαστήρια και προαναγγέλλεται ο νόμος του 1819 που αναγνωρίζει ατην ελληνικήν ως μόνην γλώσσαν του κράτους, ουδεμιάς τότε άλλης επιτρέπεται η εν αντιγράφοις ή άλλαις υποθέσεσι χρήσις, ειμή της γλώσσης της Προστάτιδος Δυνάμεως, τουτέστι της Αγγλικής». Ο νόμος άρχισε να ισχύει από την αρχή του Αλλά και η χρήση της ελληνικής στα Ειρηνοδικεία φανέρωσε το ελληνικό, αυτή τη φορά, πρόβλημα της διγλωσσίας: γράφουν στον Αρμοστή το 1819 οι κάτοικοι του χωριού Εγκλουβή Αευκάδας, ακαι οι μεθοδικές, [οι δίκες κατά τις τακτικές μεθόδους] διατί να μην κρίνονται εις την απλήν γλώσσαν την εδική μας αλλά ή ελληνικά ή φράγκικα». Το 1824, στην επίσημη εφημερίδα του Ιονίου Κράτους, την Gazzeta delle Isole Ionie, που τυπωνόταν από το 1810 ώς το 1831 μόνο ιταλικά, δημοσιεύεται ένα 12. Εμμ. Ν. Φραγκίσκος, ((Η "Πρότασης προς τους νέους τους Ίωνας" (1816))), Ο Ερανιστής 4 (1966) Συνταγματικά κείμενα... ό.π., σ. 521 (άρθρο 5). 14. Συνταγματικά κείμενα... ό.π., σ. 592 (άρθρο 6). Ο Ηλίας Ζερβός Ιακωβάτος, Π επί Αγγλικής Προστασίας Επτανήσιος Πολιτεία και τα κόμματα, επιμέλεια και προλεγόμενα Χρίστου Σωτ. Θεοδωράτου, Αθήνα 1969, που γράφηκε κατά την εξορία του συγγραφέα στα Αντικύθηρα ( ) αποτιμά την πορεία των αναβολών της χρήσης της ελληνικής, προβάλοντας την πολιτική διάσταση του ζητήματος (σ. 35): ((Αλλ' η εθνική γλώσσα δεν εισήχθη ως επίσημος, ειμή μετά 35 έτη, αντ' αυτής δε ήτο εν χρήσει πανταχού μία παρεφθαρμένη Ιταλική και η λαρυγγόφωνος Αγγλική. Ο δε λαός, ανεξαρτήτως της πολιτικής δουλοπαροικίας του, ήτο και ένεκα της γλώσσης διακεχωρισμένος και ξένος από την κυβέρνησιν, διότι όλαι αι δημόσιαι ταύτης πράξεις και όλοι οι νόμοι συνετάττοντο και εδημοσιεύοντο εις γλώσσαν άγνωστον εις αυτόν ήγετο και εφέρετο εις τας Αρχάς αυτομάτως αλλόγλωσσοι διεπραγματεύοντο και τα ελάχιστα των συμφερόντων του* εδικάζετο ή κατεδικάζετο, χωρίς να δύναται ούτε τους νόμους να εννοήση ούτε την υπέρ ή κατ' αυτού μεταχειριζομένην γλώσσαν ούτε την απόφασιν, ήτις αφήρει απ' αυτού την ελευθερίαν ή την ζωήν εσύρετο ως κτήνος άφωνον εις την σφαγήν)). 15. Τρ. Ε. Σκλαβενίτης, ((Η εξέγερση των χωρικών της Αευκάδας το 1819)), Εταιρεία Αευκαδικών Μελετών, Πρακτικά Η' Συμποσίου, Ιστορία: Αγροτικές εξεγέρσεις στη Αευκάδα, Πεζογραφία: Χριστόφορος Μηλιώνης, Μουσικολογία: Μάρκος Φ. Δραγούμης, Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αευκάδας. Γιορτές Αόγου και Τέχνης, Αευκάδα 31 Ιουλίου, 1-2 Αυγούστου 2003, Αθήνα 2004, σ. 56.

9 Η ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Η ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΙΑ 357 κείμενο, που νομίζω ότι απηχεί τις απόψεις του Γκίλφορντ, ιδρυτή της Ιονίου Ακαδημίας: ((Εκείνο που πρέπει, να γεμίση με αληθινήν χαράν κάθε ελληνικήν ψυχήν είναι, ότι, η νεοελληνική γλώσσα, ωραία και, γνησία θυγάτηρ ασυγκρίτου μητρός, είναι, το μόνον μέσον με το οποίον δίδονται, τα μαθήματα εις το Πανεπιστήμιον. Η γλώσσα αύτη τόσον εύπλαστος, τόσον γόνιμος, την οποίαν μερικοί από ανοησίαν εσυκοφάντησαν, αποβαίνει, τώρα, καθώς η μήτηρ, αφ' εαυτής η γλώσσα των μουσών που επανακάμπτουν εις την ελληνικήν γην και, συνενούσα την φυσικήν ποικιλίαν των δυνάμεων της με τας βοηθείας της μητρός της πλουτίζεται, με όλας εκείνας τας γνώσεις που μέχρι, της στιγμής ταύτης παρήχθησαν εκ των φώτων και, της φιλοσοφίας της πολιτισμένης Ευρώπης». Η αγγλική διοίκηση δεν ήθελε να γίνονται, τα μαθήματα στην ελληνική, προτιμούσε την ιταλική. Στην αρχή του 1827, ο Γκίλφορντ με ένα υπόμνημα του στα ιταλικά προς το γραμματέα της Γερουσίας, ανατέμνει το πρόβλημα της γλώσσας διδασκαλίας στην Ιόνιο Ακαδημία, με αντικειμενικότητα και πολύπλευρες προσεγγίσεις, ώστε η πολιτική απόφαση της διοίκησης να στηρίζεται σε ανάλυση των δεδομένων, καθώς εκδηλώθηκε κίνηση εναντίον της χρήσης της εθνικής γλώσσας, παρόλο που ((εξ όλων εκείνων αίτινες ομιλούνται εις την Ευρώπην αύτη είναι ίσως η γλώσσα η καλλίτερον διαμορφωμένη καθ' εαυτήν και η περισσότερον προσηρμοσμένη προς τας σημερινάς περιστάσεις των καθηγητών και των μαθητών, ίνα χρησιμεύση ως γλώσσα ακαδημαϊκή [...] Δεν αρνούμαι ότι η νεοελληνική γλώσσα έχει ολιγωτέραν αφθονίαν επιστημονικών βιβλίων ή εκείναι των καλλιεργημένων κρατών της Ευρώπης [...] Στοιχειώδη βιβλία, σχεδόν διά πάσαν επιστήμην υπάρχουσι μεταφρασμένα υπό των καλλιτέρων [...] τα οποία εξήλθαν από τα πιεστήρια εδώ και πεντήκοντα χρόνια [...])). Οι πρώτοι δεκαέξι καθηγητές που επέλεξε ο Γκίλφορντ (πολλοί από αυτούς είχαν σπουδάσει με υποτροφίες του) μπορούσαν να στηρίξουν τη διδασκαλία στα ελληνικά. Αλλά και η χρήση της ιταλικής δεν έλυνε το πρόβλημα, αφού αρκετοί καθηγητές γνώριζαν ως δεύτερη γλώσσα τη γερμανική ή τη γαλλική. Αλλωστε, υποστήριζε, ((Σκοπός του Πανεπιστημίου είναι αναμφιβόλως η μόρφωσις μάλλον των νέων ή η άνεσις των καθηγητών, αλλ' είναι ανάγκη να ο[λολογί]θτι ότι εάν οι καθηγηταί θα ήσαν ^ου^οί, οι σπουδασταί ελάχιστα θα ε- κέρδιζον εκ της μορφώσεως των». Το τελευταίο του επιχείρημα είναι πολιτικό και στηρίζεται σε στατιστικά στοιχεία: ((Είναι πολύ φυσικόν ότι πρόσωπα ηλικιωμένα και ανωτέρας σφαίρας, συνηθισμένα εις την περισσότερον καλλιεργημένην κοινωνίαν της Κερκύρας, δεν κατανοούσι την αλλαγήν την οποίαν τα διαρρεύσαντα τριάκοντα χρόνια από της πτώσεως της Βενετικής Πολιτείας θα έχουσιν εισαγάγει εις τας νήσους ταύτας εκτός της πρωτευούσης. Εκ των τριάκοντα τεσσάρων νέων Κεφαλλήνων, των ει- 16. Κ. Ε. Σολδάτος, «Η εθνική γλώσσα...)), ό.π., σ Κ. Ε. Σολδάτος, «Η εθνική γλώσσα...)), ό.π., σ Κ. Ε. Σολδάτος, «Η εθνική γλώσσα...)), ό.π., σ. 96.

10 358 ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ κοσ ι επτά! Ιθάκη σ ίων, των δεκατριών Ζακυνθίων, φιλολόγων [=φοιτητών] του Πανεπιστημίου, χωρίς!να!υπολογισθώσιν οι πολυπληθείς!έφηβοι, [=μαθητές! Προπαρασκευαστικής! Σχολής] εκ των νήσων εκείνων, ελάχιστοι είναι, όσοι, έχουσι περισσότερον από ελλιπή!τινά!γνώσιν της!ιταλικής.!έξω αυτών τούτων των πυλών της! Κερκύρας!η!ιταλική ελάχιστα!κατανοείται εις!το Μανδούκιον και εις!την Γαρίτσαν! και καθόλου εις!τον Ποταμόν». Στο εσωτερικό τηςϋονίου Ακαδημίας!οι μάχεςιδίνονταν σε μικρότερη κλίμακα.! Η κοινή νεοελληνική γλώσσα της!μέσης!οδού του Αδαμαντίου Κοραή υποστηριζόταν! αποτελεσματικά!από τους καθηγητές της!φιλολογίας, τον Κωνσταντίνο Ασώπιο, τον! Χριστόφορο Φιλητά!και τον Νεόφυτο Βάμβα, ακόμη!και τον Ανδρέα!Κάλβο. Υπήρχαν και εκείνοι που δίδασκαν στα!ιταλικά. Υπήρχαν και οι δημοτικιστές, λίγοι εναντίον όλων, που πρέσβευαν ότι η! φυσική γλώσσα!του Αθ. Χριστόπουλου, του Γ.! Βηλαρά, του Αθ. Ψαλίδα!και του Δ. Σολωμού, μπορούσε να!αντιταχθεί στην καθαρεύουσα!αλλά!και στην ιταλική και στη!διαιώνιση!της!ιταλοφωνίας. Ανάμεσά!τους! και ο ελληνόφωνος!ιταλός!gaetano Grassetti, που υπερθεμάτιζε: ((Σε!όλην την Ευρώπη! δεν βρίσκεις!ίσως χώρα, όπου από τη!μια ώς την άλλη άκρη να εκτείνεται η! ίδια διάλεκτος με τόσο εύρος». Το παιχνίδι θα το κερδίσει η ιταλική όταν πόλλοίί από τους!αρχικούς!δεκαέξι καθηγητές, που επέλεξε!ο Γκίλφορντ!για!ένα!ελληνικό! πανεπιστήμιο, θα!φύγουν, θα!παυθούν ή θα!πεθάνουν και θα!αντικατασταθούν.! Ανάχωμα! σε!αυτή την ακαδημαϊκή στρέβλωση! στάθηκε!ο Ανδρέας!Μουστοξύδης, με την έκθεση του ως νεοδιόριστού Αρχοντος της! Εκπαιδεύσεως, το 1834:! αθ! έρως! της! Πατρίδος! συνήθως! μεγαλύνει τας! οικιακάς! δόξας! και! ημείς! τας! εξευτελίζομεν. Πότε θέλομεν παύσει να!ήμεθα!ξένοι μεταξύ του λαού; Πότε θέλομεν! ξαναγίνει Έλληνες; Μας!το διατάσσει όχι μόνον το Σύνταγμα, μας!το διατάσσουν! συμφέροντα, αιδώς, θρησκεία, τιμή! Εάν η!φιλολογία!θέλει διδάσκεσθαι ιταλιστί,! τότε!θέλομεν κάμει βήματα!οπισθοδρομικά! [...])). Στο! Υπόμνημα του!(prome- 19.! Κ. Ε. Σολδάτος, «Η εθνική γλώσσα...)), ό.π., σ. 96. Ενδιαφέρουσα!για!το θέμαίμας είναι η! άποψη του Γκίλφορντ για ταίαίτια διατήρησης της ιταλικής: ((Είναι αληθές ότι εντός των τειχών η! επίδρασις των Δικαστηρίων και των Δημοσίων υπηρεσιών την συγκρατούσι και ότι η!εκ της Ιταλίας! μετανάστευσις πολυαρίθμου ομάδος ασήμαντων λογίων εκόμισεν εις την πόλιν ταύτην τηνίχρήσιν! της γλώσσης των με όλην την ποικιλίαν των διαλέκτων αυτής από του Βεργάμου (χέχρι της! Καλαβρίας. ΑλλάΙτούτο είναι περαστικόν και το αποτέλεσμα!αυτού δεν υπήρξεν ισχυρόν μέχρι! σημείου!καθ'ο!επιστεύθη)).!(σ.!96-97).! 20. Επ. Ι. Ασδραχάς, ((Η Δημοτική στην "Ιόνιο Ακαδημία". Τα [χαθήματα Φυσικής του! Σταματέλου!Πυλαρινού,!ΐ827)),!0 Ερανιστής 13!(1977)! 122.!Η!επιστολή!του!Grassetti στον!στ.! Πυλαρινό δημοσιεύτηκε! στην! Gazzetta degli Stati Uniti delle Isole Ionie (Gazzetta Straordinaria, αρ. 516, 5/17.XI.1827, 5) και αναδημοσιεύτηκείαπό τον Σπ. Ι. Ασδραχά: σ Νεότερη! μελέτη: Στ. Πριόβολου, ((Το πρόβλημα!της διαμάχης για!τη! γλώσσα! στην Ιόνιο Ακαδημία)),! Πρακτικά Η' Διεθνούς Πανιονίου Συνεδρίου, Κύθηρα Μαΐου 2006, Τ. IV Β',! Κύθηρα,! Εταιρεία!Κυθηραϊκών!Μελετών,!Αθήνα,!2009,!σ.! ! 21.! Αγ.ίΝικοκάβουρα,! Ο Ανδρέας Μουστοξύδης και η παιδεία,] Κέρκυρα! 1965,! σ.! 85.! Το!

11 Η ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Η ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΙΑ 359 moria) στην αγγλική κυβέρνηση το 1839 είναι, οξύτερος: ((0 λαός είναι, ελληνικός, η γλώσσα του είναι, η ελληνική, η γλώσσα των πατέρων του, η γλώσσα των αισθημάτων του [...] έτσι, για τριάντα ανθρώπους που ψελλίζουν τα ιταλικά, θυσιάζεται η εθνική δόξα και τα συμφέροντα σχεδόν διακοσίων χιλιάδων ανθρώπων». Τα στατιστικά στοιχεία που είχε στη διάθεση του δεν του επέτρεπαν να αμφιταλαντεύεται, έστω και αν ήταν από τους κύριους εκπροσώπους των Ιονίων στο ιταλικό πολιτισμικό συνεχές. Από τις των Ιονίων μόνο σε 100 υπολογίζονταν εκείνοι που ήξεραν τέλεια την ιταλική, που γνώριζαν καλά την ιταλική και που γνώριζαν πλημμελέστατα και τις δύο γλώσσες. Οι υπόλοιποι, πάνω από , γνώριζαν μόνο τη νεοελληνική. Παρόλο που γνώριζε ότι θα ενοχληθούν οι φίλοι του Ιταλοί και οι Έλληνες ιταλογράφοι, ήταν κατηγορηματικός: ((Εάν πράγματι θέλουμε να ελευθερώσουμε τα πνεύματα από τη δουλεία των καιρών και τις συνήθειες και να [τα] στρέψουμε στη χρήση της μητρικής γλώσσας, η μελέτη της ιταλικής είναι περισσή...)). Δέκα χρόνια αργότερα, ο Niccolò Tommaseo, εξόριστος από το 1849 στην Κέρκυρα, συνειδητοποιούσε, με πολλή πικρία και οδυνηρές προσωπικές εμπειρίες, ότι η μεταβατική εποχή μετά το 1797 αποκτούσε τώρα, χάρη στις αποφάσεις των νεότερων γενεών, στο πλαίσιο εθνικών εξάρσεων και θρησκευτικών ευαισθησιών, χαρακτηριστικά αποκοπής από τη βενετική κληρονομιά, που επεκτεινόταν και σε ολόκληρο τον ιταλικό κόσμο, με κορωνίδα την άρνηση της ιταλοφωνίας και, επομένως, το τέλος του πολιτισμικού ιταλικού συνεχούς. Η διαπίστωση, μάλιστα, ότι εγκατέλειπαν την ιταλική για την κοραϊκή καθαρεύουσα και όχι για τη δημοτική Έ / 24 αυςανε την πικρία του. κρατικής χορηγίας περιοδικό ΙόνωςόΑνθολογία, που εκδίδει ο Α. Μουστοξύδης το 1834, δημοσιεύει τα κείμενα και στις τρεις γλώσσες: ((Εις την Ιόνιον Ανθολογίαν, ως προηγγέλθη, καταχωρούνται πονήματα γεγραμμένα εις οιανδήποτε των τριών γλωσσών, τας οποίας ευκολώτερον εννοεί ο λαός των Νήσων τούτων. Ήγουν εις την νεοελληνικήν, διότι είναι πάτριος εις την Αγγλικήν ως γλώσσαν έθνους, με το οποίον είναι δια πολιτικών δεσμών σφιγκτά ηνωμένος εις την ιταλικήν τέλος, ως γλώσσαν εκ της μακράς χρήσεως κατασταθείσαν ήδη γενικώς συνήθη και αξιοσύστατον ενταυτώ διά την ανεξάντλητον ύλην και την μοναδικήν κομψότητα της φιλολογίας της)). (ΙόνίοςδΑνθολογία, Α', αρ. 1, Ιανουάριος 1834, σ. 3). 22. Α. Μουστοξύδης και Αιμ. Τυπάλδος, Αλληλογραφίαδ , επιμέλεια Δημήτρης Αρβανιτάκης, Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη - Κότινος, 2005, σ. 104 (Εισαγωγή Δ. Αρβανιτάκη). 23. Αγ. Νικοκάβουρα, Ο Ανδρέας Μουστοξύδης..., ο.π, σ Δημ. Αρβανιτάκης, ό.π., σ Niccolò Tommaseo, Il supplizio d'un Italiano in Corfu, Φλωρεντία 1855, σ Επανέκδοση: Introduzione e note di Fabio Danelon con uno studio di Tzorzis Ikonomou, Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti, Βενετία Οι μελέτες του Δημήτρη Αρβανιτάκη με βοήθησαν στην κατανόηση πτυχών των ιδεολογικών φαινομένων των Ιονίων κατά τη διαδοχή των κυριαρχιών: της επτανησιακότητας στο πλαίσιο του ιταλικού πολιτισμικού συνεχούς και των εσωτερικών τοπικοτήτων των νησιών: «Θεός, μνήμη, ιστορία: στοιχεία για τη μελέτη της βενετικής κυριαρχίας στο Ιόνιο)), Ταόίστορίκά, τ. 35 (Δεκ. 2001) σ και ((Γλώσσα και εθνική ταυτότητα στο Ιόνιο κατά τον δέκατο ένατο αιώνα)), Ταό^στορίκά, τ. 46 (Ιούν. 2006) σ

12 360 ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Ο ιδιωτικός λόγος για το θέμα της γλώσσας μοιάζει πιο γοητευτικός, τα διλήμματα όμως είναι διχαστικά και αδιέξοδα. Ο Εμμανουήλ Γεωργίου Θεοτόκης ( ) δημοσιεύει το 1826 τη μαρτυρία του στα γαλλικά: ((Εθνική γλώσσα είναι η ελληνική. Στην πόλη συνήθως μιλούν τη βενετική διάλεκτο. Πρόσφατα αρχίζουν να μιλούν τα γαλλικά και τα αγγλικά. Τα τρία τέταρτα των κατοίκων δεν καταλαβαίνουν και δεν μιλάνε παρά τα ελληνικά. Μια σοβαρή προκατάληψη είναι η ψεύτικη ντελικατέτσα που συναντά κανείς στους ευγενείς και τις κυρίες (εκτός από μερικές προσωπικές εξαιρέσεις), να παραχωρούν την ελληνική γλώσσα στο λαό και να προτιμούν μια εξεζητημένη γλώσσα, προερχόμενη από το τοπικό βενετικό γλωσσικό ιδίωμα, πεπεισμένοι ότι στα ελληνικά του τόπου πολλοί όροι και εικόνες αντιστοιχούν αποκλειστικά στα λαϊκά ήθη και καθόλου στους τρόπους και το χαρακτήρα της ανώτερης τάξης. Αυτό το λυπηρό λάθος είναι ολέθριο για τα βασικά συμφέροντα του τόπου. Διότι δεν μπορεί να υπάρξει πατρίδα χωρίς εθνική γλώσσα [...]. Οι Μποτσαραίοι και οι Κανάρηδες το ξέρουν αυτό καλά, και χρησιμοποιούν αυτή τη γλώσσα για να εμπνεύσουν τη νίκη σε άνδρες που, για να διεκδικήσουν τη γενέθλια γη τους, δεν μπορούσαν πλέον να δέχονται άλλες λαβωματιές παρά επάνω στις αιμορραγούσες ουλές απ' αυτές που είχαν προκληθεί για τον ίδιο λόγο. Δεν είναι αυτό αρκετό για να φιλοδοξούν να τη μιλούν κι οι συμπατριώτες τους οι Ιόνιοι, στις περιπτώσεις μάλιστα που δεν υπήρξε καθόλου στολισμένη με ξενόφερτους όρους;». Η μαρτυρία του Βαβαρού ακόλουθου του Όθωνα Λουδοβίκου Steub, περιηγητή στο άστυ της Κέρκυρας το 1836, προσθέτει ένα νέο στοιχείο: οι Επτανήσιοι προσβλέπουν στο εθνικό κέντρο και ετοιμάζουν τους τίτλους τους. ((Ενταύθα εύρηνται και αι κατοικίαι των Κερκυραίων κομητών, μαρκησίων και ιπποτών, οίτινες είναι μεν Έλληνες το γένος, αλλ' εξυμνούσιν εν κακή ιταλική γλώσση τους αποιχόμενους καλούς της Βενετοκρατίας χρόνους και αγωνίζονται ν' απομιμηθώσι τα λεπτά ήθη του παρελθόντος αιώνος. Αλλά πολλοί μετέβαλον ήδη τρόπον του σκέπτεσθαι, Από τη δική μου ερευνητική εμπειρία, η ανίχνευση της λευκαδικότητας στα δημοσιεύματα ( ) του ιταλογράφου Δημήτριου Πετριτσόπουλου, με αναφορά στα ακαδημαϊκά ιδρύματα της Ιταλίας και στους Επτανήσιους φιλίστορες, και στα ελληνόγλωσσα δημοσιεύματα ( ) του Ιωάννου Σταματέλου, που αναφέρεται περισσότερο στη λογιοσύνη του εθνικού κέντρου και λιγότερο στην επτανησιακή, μου έδωσε για αφετηρία το λευκαδίτικο παράδειγμα αναζήτησης και συγκρότησης τοπικής ταυτότητας, της λευκαδικότητας, κατά την πορεία στην ιόνια οδό, από την ιταλοφωνία στην ελληνοφωνία, από το ιταλικό πολιτισμικό συνεχές στην ιδεολογία του εθνικού κέντρου. Βλ. ((Ιωάννης Ν. Σταματέλος ( ). «Ο λόγιος και ο δάσκαλος. Τα δημοσιεύματα. Τα κατάλοιπα. Τα χειρόγραφα της βιβλιοθήκης του)). Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών, Πρακτικά ΙΑ' Συμποσίου, Ποίηση: Γιώργος Σεφέρης, Ιστορία - Φιλολογία: Ιωάννης Ν. Σταματέλος ( ), Νικόλαος Ι. Σταματέλος (1861-μετά 1901), Βασίλειος Ι. Σταματέλος ( ), Περιβάλλον και Οικονομία: Π ανάπτυξη της Λευκάδας, Πνευματικό Κέντρο Δήμου Λευκάδας. Γιορτές Λόγου και Τέχνης. Λευκάδα Αυγούστου 2006, Αθήνα 2007, σ Εμμ. Θεοτόκης, Π Κέρκυρα στις λεπτομέρειες της (αρχές 19ου αιώνα). «DétaiL 'sur ' Corfou, 'Corfou Ί826», μετάφραση και σχόλια Λουκιανού Ζαμίτ, Κέκυρα 2004, σ. 135, 137.

13 Η ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Η ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΙΑ 36ΐ επειδήχαθίσταται φανερόν, ότι το γεσυν έχον ούτ' επικερδήςσύτ' αξιοπρεπήςσίνε^σ μίμησιςσηςσ^λώσσηςχαι των ηθών [τηςσβενετίας, μιας] επαρχιακήςσωστριακήςσ πόλεως. Ούτοι δ' άρχονται, ήδησ^ητούντεςσαλλασυρότυπασ:αι επιδεικνύοντεςσ-ουςσ περί ελληνικήςσοαταγωγήςσίτλουςσωτών.)) Η ΣτυνταγματικήΣπ ιταγήσγι αση vsca6ι έρ ωσησ-ηςσλλη ν ικήςσττο^η μόσ ιοσβ ί οσ πήγαινεσοπό αναβολή σεσοναβολή, παρόλο που, από το 1831, r^azzeta Ionia θασ κυκλοφορεί με πρώτη^λώσσα την ελληνική. Το 1833 θα ακουστούν θερμά λόγια γιασ την ανάγκησιαθιέρωσηςσηςσεοελληνικής^λώσσαςσίπό τον Αρμοστή ( )Σ G.Xk23iugent στην ομιλία του στη Νομοθετική ΣυνέλευσηΧτις : ((Δεν είναισ βέβαια πλέον ασυμβίβαστον κατά ταςσρχάς του, πλέον άδικον εις τασποτελέσματάσ του [Συντάγματος] παρά το να καθυποβάλλεται ο λαόςσιςσγκληματικήν κατηγορίαν, γραμμένην ήσκφρασμένην με γλώσσαν, την οποίαν δεν καταλαμβάνει». Και ησ απάντησησττιςσ του Προέδρου Αγγέλου Κόνδαρη: (([...] ησ^λώσσασ-ωνσ προπατόρων μας, ησ^λώσσασμας, ευρέθησ:ξωρισμένησκπό τουςσίόμους, από τηνσ Κυβέρνησιν, και από κάθε κλάδον διοικήσεως. Τοιουτοτρόπως αυτή καθυβρίσθη5ίαισ μαζή^ιε αυτήν το όνομα μας, και ο εθνικός μας χαρακτήρ από τους ξένους δεσπόταςσ μας, αυτή όμως υπήρξε πάντοτε η γλώσσα μας, επειδή υπήρξαμεν πάντοτεσελληνεςσ καθώςχαι είμεθα^...]. Η θρησκεία^ιας, και η^λώσσα^ΐας, Μιλόρδ, εσχημάτισανσ το κέντρον της^νώσεώς^1αςσιςσαςστολιτικάς2υστυχίας^ιας. ΑυτάΣστάθησαν ησ σημαία2^αςσίαιστ]σστολήσμας)).σνΐεσγηνσε:πίκλησησ(απροσδοκήτων2δυσκολιών))σ αναβάλλεται ησισαγωγή τηςσλληνικήςϊτασιρηνοδικείασιαι στιςχατώτερεςσυοινικέςσποθέσειςσ/ιασο Το 1836 επεκτείνεται και στασνώτερα25ικαστήρια5ίαισ προκηρύσσεται βραβείο για τη^υγγραφή ιταλό ελληνικού λεξικού νομικών όρων καισ φράσεων (πρόκειται γιοίσϊοίάεξίκόν νομοτεχνικόν του ΑνδρέαΙΒλαντή και του ΙωάννηΣ)ικονομίδη, του 1840) και αρχίζει ησκαδικασίασγιασησμετάφρασησ-ου Ποινικού ΚώδικαΧαι τηςσιοινικής^ικονομίας. ΜετάΣην παραχώρησησηςσλευθεροτυπίας το 1849, προχώρησε και ησιαθιέρωση της ελληνικής στα δικαστήρια από τοσ τέλοςσ-ου 1851 και στην εκπαίδευσησοπό τον Οκτώβριο του 1849, μεχναστκληρόσ άρθρο σε απόφαση της Η' Γερουσίας: ((Πάσα δημοσία πράξις ιταλιστί γεγραμμένησ θέλει θεωρείσθαι άνομοςχαι μησχουσασσχύν από 31 Δεκεμβρίου 1851». Αντίστοιχα, γιασηιβουλή: ((ΌλαΣαΣυχόν εκφραζόμενασυαράσινων ιταλιστί να^ράφονταισ εις τα πρακτικά ελληνιστί». 2^ 26.2ΆουδοβίκοςΒΐβιώ,Σ[ΗΧέρκυρα5νΧτειΕ836)),2Εστ/α 19 (1885) 767. Απόσπασμα^ιεταφρασμένοΣατό τον **Λ, του zp^ovlbilder aus Griechenland, τ. Ι-ΙΙ, Άειψία 5Β41 Σαι Ή885.Σ 27.ΣΓο κείμενο του ΝούγζΊτιΊΕφημερίς Έκτακτος, Κόρφοι 7 Μαρτίου 1833 Ε.Ν. Ομιλία [...] Μεγάλου Αρμοστή [...].^β. Ι.ΣΊαπαδόπουλος,Σο^κ?? Βίβλίογραφία^.π.^ί.Έ^Ί-3^8,Έίρ.^106^).Έ ΤοΣκείμενο του Ά γγσκοί$(χ.ρί} ΣΕφημερίς Έκτακτος,ΊΚορφοί 18 Μαρτίου 1833 Ε.Ν. Ομιλία Εκφωνηθείσα τας 16 Μαρτίου 1833 Ε.Ν. από τον [...]ΣΛγγελον Κόνδαρην [...].Σ^ΣτοΣδιο,Σι.Σ , αρ. 2065). Για τις άλλες αναφορές: Ν. Ι. Πανταζόπουλος, ((Εθνικό φρόνημα, γλώσσασιαισ δίκαιο στοσόνιοσκράτος πριν την ενσωμάτωση)),σγο Ιόνιο Κράτος ,ΊΠρακτίκά του

14 362 ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Η έκκληση ενός πληρεξουσίου της'ζακύνθου στη Βουλή το 1849 να του επιτραπεί να'αγορεύει, ιταλικά, φωτίζει πολυδιάστατα'το καθυστερημένο μεγάλο βήμα, ((καίτοι ενθέρμως'επιθυμεί την καθολικήν επέκτασιν της'εθνικής'γλώσσης'ομολογεί' κατά'δυστυχίαν την ανικανότητα'του εις'το να'την λαλεί ελευθέρως, καθόσον δεν' έλαβεν αιτίας'να'γυμνασθεί)). Άλλος'πληρεξούσιος'είναι περισσότερο αισιόδοξος:' ((Κατά' τους' παρελθόντας' χρόνους' η' Ελληνική' γλώσσα' ενομίζετο' αλλότριος' και' αυτός'ο ίδιος, κατά'την πρώτην αγωγήν του, επεπλήττετο πικρά'εις'το σχολείον' όταν ετόλμα'να'μεταχειρισθή την πάτριον γλώσσαν, μολοντούτο συναισθανόμενος' ότι εις τας'φλέβας του καθενός ημών τρέχει αίμα Ελληνικόν ότι μια'μόνον επίμονος' θέλησις'εχρειάζετο εκ μέρους'μας'για'να'επαναφέρωμεν και να'επεκτείνω μεν την' χρήσιν της γλώσσης, απεφάσισε να έκφραση τας ιδέας του ελληνιστί, τας οποίας η ' διατριβή' του' εις' τας' Ακαδημίας' της' Ιταλίας, και' η' πολυχρόνιος' της' Ιταλικής' γλώσσης'σπουδή'και χρήσις, τον ηνάγκασε'να'τας'συλλαμβάνη'και να'τας'χρωματίζη'ιταλιστί, πράγμα'λυπηρόν εις'τον Έλληνα, αλλά'κατά'δυστυχίαν κοινώτατον εις' ημάς' και μάλιστα' εις' πολλούς' των Νεστόρων του βήματος' αλλά...' μετ' ολίγον χρόνον το λέγειν μας'θα'εξελληνισθή επί το κρείττον και θα'αποπλυθή το' / > r / 29 στίγμα του ξενισμού». Ο Αρμοστής'Ουάρδος, το 1853, δεν εκφωνεί το λόγο του στη'βουλή, τον κρατά' στα'χέρια'του αγγλικά'και ο γενικός'εισαγγελέας'διαβάζει μετάφραση' στα' ελληνικά \Εφημερίς Έκτακτος, Κέρκυρα, 5/ ). Από τον'ίδιο χρόνο δεν υπάρχει' η'ιταλική γλώσσα'στην'gazzeta Ionia, την'εφημερίδα Ιονική.' Η εφημερίδα "Πατρίς, όργανο των μεταρρυθμιστών στην Κέρκυρα, στο πρώτο' της'φύλλο στις'15 Ιανουαρίου 1849 δημοσίευσε'βίαιη'επίθεση'στην ιταλική γλώσσα' αως'δυσφύλακτον μίασμα, το οποίον μετέδωσαν οι Βενετοί εις'το εκλεκτόν μέρος' της'κοινωνίας'μας».' Η συμμετοχή των Ιονίων στο ιταλικό πολιτισμικό συνεχές'προϋπέθετε τη'συνέχιση' των' ουσιαστικών' ιταλικών' σπουδών' μέσω' της' οικοδιδασκαλίας' για' τη' Διεθνούς Συμποσίου Ιστορίας (Κέρκυρα, Μαΐου 1988), επιμέλεια'π.'μοσχονά, Αθήνα, Κέντρο'Μελετών'Ιονίου, 1997, σ.' ' 28.'Ν.'Πανταζόπουλος, ((Εθνικό'φρόνημα...)), ό.π., σ.' 'ο'πληρεξούσιος'ζακύνθου' ήταν' ο' Κωνσταντής' Βολτέρρας' Μαρτινέγγος' και' η' συνεδρίαση' της' Βουλής' διεξήχθη' στις' 2' Απριλίου'1849.' 29.' Ν. Πανταζόπουλος, ((Εθνικό φρόνημα...)), ό.π., σ Ο βουλευτής ήταν ο Αναστάσιος' Τυπάλδος'Ξυδιάς.'Στις' , η'επίθεση'από'την'εφημερίδαό φίλος του Λαού (φ.'568) της' Αθήνας ήταν ολομέτωπη: ((οι Ιόνιοι δεν είναι Έλληνες, διότι γλώσσαν δεν έχουσι, στερούνται δε και' θρησκείαν και ήθη)). Η απάντηση'ήλθε αμέσως, βλ. στο Μιχ. Σ. Ιδρωμένος, Η εθνική γλώσσα εις την Επτάνησον, Κέρκυρα'1849, σ.'7-8:'((οι'ααοί'όλοιτης'επανήσου, από'κερκύρας'μέχρι'κυθήρων' και της εξοχής και των πόλεων, μητρικήν γλώσσαν έχουσι μόνην την Ελληνικήν και αυτά'τα' παμπάλαια'του ενετισμού λείψανα, εάν κανέν έτι σώζεται, δεν αγνοούσι την γλώσσαν)).'

15 Η ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Η ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΙΑ 363 στοιχειώδη και μέση εκπαίδευση και τις σπουδές στα πανεπιστήμια της Ιταλίας, που εξασφάλιζαν τα υψηλά εισοδήματα των ανώτερων τάξεων, αλλά και, τα αγροτικά εισοδήματα, για να θυμηθούμε τη μαρτυρία της εποχής για τη σχέση της σταφίδας με τα επαγγέλματα και τους δοτόρους. Όλοι αυτοί οι ιταλοσπουδασμένοι που γύριζαν στα Επτάνησα, θα συνέχιζαν την ιταλοφωνία, την ιταλογραφία και τις σχέσεις με την Ιταλία. Η διατήρηση αυτής της στενής σχέσης των Επτανησίων με την ιταλική γλώσσα και παιδεία, φανερώνει ότι τα πολιτισμικά φαινόμενα έχουν αργότερους και γι' αυτό αποτελεσματικότερους για την επιβίωση τους ρυθμούς προσαρμογών και α ντέχουν στις πολιτικές μεταβολές, ακόμη και στις ιδεολογικές, και όταν εκλείψει το παλιό πολιτικό και ιδεολογικό χοσμοζί8ωλο ν όπως έγινε στην περίπτωση μας με την κατάλυση της βενετικής κυριαρχίας. Βέβαια, στην περίπτωση των Επτανήσων οι διάδοχες κυριαρχίες δεν αμφισβήτησαν την ιόνια ελευθερία ευθέως και δεν προσάρτησαν πολιτικά τα Επτάνησα, αλλά βρήκαν τρόπους να τους στερήσουν κάθε δυνατότητα διεκδίκησης ανεξαρτησίας και αυτοδιάθεσης, που θα τους επέτρεπε να συγκροτήσουν το δικό τους ιδεολογικό χάρτη. Οι Επτανήσιοι θα τοποθετούνται ατομικά και ταξικά απέναντι στα μεγάλα ιδεολογικά κινήματα, με κύριο αυτό της αρχής των εθνοτήτων, αλλά θα γνωρίζουν ότι η πολιτική τους τύχη εξαρτάται από τις θελήσεις των κυριάρχων και των δυνατών του κόσμου και, κυρίως, από τις εξελίξεις του ελληνικού ζητήματος και μάλιστα μετά τη βαθιά τομή της Επανάστασης του 1821, έστω και αν η έκβαση της δεν στάθηκε ικανή να επηρεάσει άμεσα τις δικές τους τύχες. Η μη δημιουργία νέου ιδεολογικού πλαισίου από τους Επτανησίους, που βρίσκονται σε κατάσταση αναζήτησης πολιτικών προσανατολισμών, είναι σε αντιστοι- 30. Ο λόγος του Αντώνιου Φατσέα ( ) είναι χαρακτηριστικός: «[...] εις τον ίδιον καιρό η τιμή της σταφίδας εξ αιτίας της επανάστασης άξινε, τα αντικείμενα του λούσου, μεγάλους δασμούς και δεν είχανε και δεν έχουνε, για να εμβαίνουνε περισσότερα, και έτσι, καθώς βλέπετε, το πρώτο χέρι εις τα λούσα το εδώκαν τα επαγγέλματα, και η σταφίδα το εβοήθησε. Μα τα επαγγέλματα εφέρανε και τους δοτόρους, και αυτοί εκεί οπού εφέρανε ταις κρισολογίαις, με την κακή πίστη και την επιορκία, ταις φιλαινάδαις τους, εκανονίσανε εις τον ίδιον καιρό και το λούσο και το άπλωσαν [...] Ο επαγγελματικός έστελνε το παιδί του να το κάμη δοτόρο, [...] με την ελπίδα γυρίζοντας να λάβη και τούτος επάγγελμα, και αν δεν είχε εδανειζότανε" τα δοτορίκια εβγήκανε ως τόσο μόδα στα ύστερα και κάθε μεγάλο σπήτι, καθώς ήτανε υποχρεωμένο να έχη και το γάιδαρο του έπρεπε να έχη και το δοτόρο του και από άλλο μέρος, για να πω την αλήθεια, δεν επερνούσε και τίποτα άλλο στον τόπο μας. Οι περισσότεροι έφευγαν αγράμματοι και επηγαίνανε και εις την Ιταλία για να κάμουνε γλιγωρότερα [...] και έτσι για όσο αποβλέπει τα γράμματα οι περισσότεροι εγυρίζανε χειρότεροι από ό,τι εφεύγανε" εις τα ταξίδια τους έχοντες όσα ηθέλανε ημπορούσανε να διασκεδάζουν και εκακομαθαίνανε και έτσι εγυρίζανε με τα μαθήματα οπού εμάθανε)). Ο Χωριάτης ο Κεφαλλωνίτης, Φυλλάδων Α. Προς τους πολιτικούς της Επτανήσου, Αθήνα 1850, σ ). Βλ. και Τρ. Ε. Σκλαβενίτης, ((Αντώνιος Φατσέας ( ): ένας επτανησιακός σύνδεσμος)), Πρακτικά Η' Διεθνούς Πανιονίου Συνεδρίου, Κύθηρα Μαΐου 2006, Τ. IV Β', Εταιρεία Κυθηραϊκών Μελετών, Αθήνα 2009, σ

16 364 ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ χία'με τις'αναζητήσεις'του ιταλικού έθνους'και αυτός'είναι ένας'επιπλέον λόγος'για' τη'διατήρηση'των Ιονίων στο ιταλικό πολιτισμικό συνεχές. Η ένταξη'αυτή δεν θα' απειληθεί έως'ότου το ελληνικό εθνικό κέντρο θα'συγκροτηθεί ιδεολογικά'και θα' αποτελέσει σημείο φερέγγυας'αναφοράς'των αλύτρωτων ομογενών και εκείνων της' διασποράς. Η μεγάλη'εθνική Επανάσταση'του 1821 και η'δημιουργία'σύγχρονου' κράτους, γεγονός'που κόβει την ελληνική'ι στο ρ ι α'στα'δύο, δεν είχε'στενό πολιτικό' αντίκρισμα'για'τους'επτανησίους, καθώς'δεν άλλαξε'η'πολιτική της'προστασίας' που τους'απαγόρευσε τη'συμμετοχή, θεσπίζοντας'εξοντωτικές'συνέπειες'για'όσους' περνούσαν' στις'τάξεις'των' αγωνιστών.' Εκτός' από' αυτούς'τους' αγωνιστές-συνδέσμους'με'την Επανάσταση, οι Επτανήσιοι υποδέχτηκαν τους κυνηγημένους και τους' πρόσφυγες'του Αγώνα. Αλλά'στους'ιδρυτές'του ελληνικού κράτους'δεν περιλαμβάνονται οι Επτανήσιοι, αφού η'συμμετοχή τους'στον Αγώνα'δεν ήταν ομαδική, όπως' ίσχυσε'και για'άλλους'όμαιμους'αδελφούς, που χαρακτηρίσθηκαν ετερόχθονες'και' επομένως' υπο-αντιπροσωπεύτηκαν' στους' νέους' πολιτικούς' σχηματισμούς,' ενώ' η' φριχτή'απόρριψη της'καποδιστριακής'πολιτικής'πρότασης, που είχε πλαισιωθεί και' από Επτανησίους, υποβάθμισε την, έτσι κι αλλιώς, αμφισβητούμενη'επτανησιακή' αξία'στο'εθνικό'χρηματιστήριο.' Η επτανησιακότητα'και οι επιμέρους'νησιωτικές'τοπικότητες'δοκιμάζονται' μπροστά'στο αίτημα'συμμετοχής'στο εθνικό κέντρο καθώς'αυτό οδεύει στην κρυστάλλωση'της'ιδεολογίας'του και απαιτεί προσχώρηση'σε'νέες'συνειδητοποιήσεις,' όπως'είναι η'ιστορική συνέχεια, η'κοινή γλώσσα'και ο κοινός'πολιτισμός, η'συμμετοχή στους'αγώνες'του έθνους. Η ιταλοφωνία'και η'ιταλογραφία'είναι από τα'πρώτα' που έπρεπε'να'θυσιαστούν, και αυτές'ήταν πρακτική'κυρίως'των ανώτερων τάξεων,' που αν δεν νοσταλγούσαν τη'βενετική'κυριαρχία, προσπαθούσαν και πετύχαιναν να' διατηρήσουν σε'μεγάλο βαθμό τα'προνόμια'της' βενετικής' εποχής. Από την πολιτισμική'άποψη, τα'εμπόδια'ήταν ουσιαστικότερα, καθώς'η'ιταλοφωνία'και η'ιταλογραφία, όπως'ση μειώθηκε, ήταν αναντικατάστατο όχημα'για τη'συμμετοχή στο' ιταλικό πολιτισμικό συνεχές, το μόνο ανοιχτό δυσμικό παράθυρο.' Η μικρή συμμετοχή στους'αγώνες του έθνους'διαχρονικά'δεν μπορούσε εύκολα' να'δικαιολογηθεί, αφού οι αγώνες'των ελλαδιτών κατά'των Τούρκων, υπερτερούσαν' σε'σύγκριση'με'τις'επτανησιακές'κινήσεις'κατά'των Φράγκων και των Βενετών' αλλά'και πρόσφατα'των Αγγλων.'Αλλά'και η'συμμετοχή των Επτανησίων στην' Επανάσταση'του 1821 δεν μπορούσε'να'παρουσιαστεί ως'μεγάλη, αφού και ανοργάνωτη'υπήρξε'και τα' απογραφικά'της' στοιχεία' δεν' είχαν' συγκεντρωθεί για'να'την' αναδείξουν. Ακόμη'και η'συ μ μετοχή'τω ν Ιονίων στην πνευματική'διαχρονική'παρουσία του γένους μπορούσε να αμφισβητηθεί, παρ' όλες τις φιλότιμες προσπάθειες' των Επτανήσιων χρονογράφων και γραμματολόγων να'περιλαμβάνουν και την ιταλόγραφη'παραγωγή των απαριθμημούμενων λογίων.' Όλα' αυτά,' καθώς' πλησιάζουμε' τα' μέσα' του' 19ου' αι.' και το' ριζοσπαστικό' κίνημα'στα'επτάνησα'θα'σαλπίσει το ενωτικό σύνθημα'και θα'επιβάλει και στους' αντιδρώντες' ή' αδιάφορους' Επτανησίους' την' ανοχή' ή' τη' συμμετοχή,' και' στην'

17 Η ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Η ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΙΑ 3^5 Προστασία, όχι χωρίς αγώνες και, αίμα, την τακτική της υποχώρησης, που θα καταλήξει, στην αποδοχή της Ένωσης. Η ετοιμασία των διαπιστευτηρίων για την ζίσοβο στον εθνικό νυμφώνα, με πρώτιστο κριτήριο τα εθνικά φρονήματα και τις πράξεις που αντιστοιχούσαν σε αυτά, είχε αρχίσει. Όσο το περιεχόμενο της θα γινόταν βαρύτερο, τόσο θα στηρίζονταν οι ελπίδες της ευπρεπούς παρουσίας και της διεκδίκησης ισοτιμίας στο νεωτερικό κράτος, που δεν αναγνώριζε μεσαιωνικούς τίτλους. Ο Ερμάννος Λούντζης είχε κατανοήσει (1856) πλήρως το αίτημα των καιρών: α[...] εν τοιαύτη εποχή, αρμόζει τό τε μνημόσυνον των τεθνεώτων και η καταγραφή της πολιτικής περιουσίας αυτών, ώστε, κατά την ειμαρμένην ώραν της συγκροτήσεως της μεγάλης ελληνικής οικογενείας, να μη παρασταθώσιν ως ακτήμονες οι κληρονόμοι αυτών». Υπήρχε όμως και η θετική και μαχητική προσέγγιση του διλήμματος των Επτανησίων, δηλαδή αν θα έμεναν στο πολιτικό πλαίσιο ενός έστω ολοένα μεταρρυθμιζόμενου προκτεκτοράτου ή θα επέλεγαν την ενσωμάτωση στο εθνικό κέντρο, καθώς και οι δύο λύσεις είχαν οπαδούς, αντιπάλους και αδιάφορους. Όσοι πρωτοστατούσαν για την επιλογή της κάθε λύσης, έπρεπε να εξασφαλίσουν συμμαχίες, να θυσιάσουν παλαιότερες επιλογές και βολές και να αρθρώσουν ιδεολογικό λόγο για να στηρίξουν την επιδιωκόμενη λύση. Οι υποστηρικτές της Ένωσης έπρεπε να γνωρίσουν το εθνικό κέντρο και να πείσουν την ηγεσία του ότι αξίζουν οι Ιόνιοι υποστήριξης και ισότιμης υποδοχής, παρά τη διαφορετική πορεία πολλών αιώνων, τη μη συμμετοχή στους αγώνες του έθνους που βρέθηκε κάτω από την οθωμανική κατοχή, οργανώθηκε, εξεγέρθηκε, νίκησε και δημιούργησε το αναγνωρισμένο κράτος που πορευόταν με διαφορετικές ιδεολογικές συντεταγμένες. Να δικαιολογήσουν 31. Ερμ. Λούντζης, Περί της πολιτικής καταστάσεως της Επτανήσου επί Ενετών, Αθήνα 1856, σ. ι'. Με τους ίδιους φόβους και έγνοιες κινήθηκε λίγο αργότερα ο Π. Χιώτης, Περί Δημοτικής εν Ελλάδι γλώσσης, Ζάκυνθος 1859, σ , 247, : ((Ακανθώδες μεν το έργον, ίσως και εκ πρώτης όψεως, τα εκφερόμενα πράγματα άπιστα εις τους αλλοδαπούς, οίτινες μηδέποτε επισκεφθέντες τον τόπον ημών, αλλ' ιδία ακοή τα περί διαλεκτικού ιδιώματος κρίνοντες, προδιατεθημένοι δε εκ προτέρας καταστάσεως πολιτικής και ηθικής, γνωμοδοτούσι, δυσφημούντες τους Επτανησίους ως φραγγοφώνους ή βαρβαροφώνους, και αφιλοκάλλους κατά την εθνικήν διάλεκτον. [...] Αι Ιόνιοι νήσοι πρώτη μερίς της Ελληνικής γης λαβούσα πολιτικήν ύπαρξιν μετά δουλείαν τοσούτων αιώνων, εγκαυχάται και πρώτη εις Ελληνικάς πατραγαθίας και προγονικάς εκμιμήσεις. Καίτοι δε η μεν Ιταλική γλώσσα λαλείται υπό των ανωτέρων κλάσεων, και μεταχειρίζεται ως κυβερνητική καθ' όλην την πολιτικήν και διοικητικήν διαχείρησιν, η δε Ελληνική θεσπίζεται ως επικρατούσα, και εισάγεται εις νόμους τινάς και έγγραφα δημόσια, οι εν τοις σχολείοις της Επτανήσου διδάσκαλοι, και μέλη της Ιονίου τότε ακαδημίας τον Έλληνα λόγον εν συγγραφή και διδασκαλία καλλιεργούσι και πλουτίζουσι. [...] αδικείται τα μείζω ο Επτανήσιος ποιητής και δημότης χλευαζόμενος ως μιξοβάρβαρος και διεφθαρμένος την Ελληνικήν φωνήν, ενώ ως συναισθάνεται και αυτός το Ελληνικόν αίμα κυκλοφορούν εις τας φλέβας της γενεάς του, και συμμετέχων εκ των αυτών παθημάτων και δόξης της Ελληνικής τύχης, επεφάνη διά των μεγαλοφυών ανδρών του όχι μικρός συνεργάτης εις το Ελληνικόν μεγαλείον, και ελάλησε και έγραψε την αυτήν γλώσσαν, καθ' όσας μεταβολάς έπαθεν αύτη εις το σύνολον των εθνικών περιπτώσεων)).

18 366 ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ την πειθαρχημένη συμμετοχή των ανώτερων τάξεων της Επτανήσου στη διαχείριση της βενετικής εξουσίας, κάποτε τον εξιταλισμό τους και, την αποκλειστική ιταλοφωνία τους: το προικοσύμφωνο έπρεπε να συνταχθεί και, το ένδυμα γάμου αφορούσε σε όλο τον ιόνιο πληθυσμό, αλλά οι, ηγετικές του τάξεις έπρεπε να απαντήσουν, με πρώτη, αυτή τη φορά, την πνευματική ελίτ, η οποία ανέλαβε να εισηγηθεί νέο ιδεολογικό σχήμα για τους Επτανησίους και χρειάστηκε κατά την επεξεργασία του να θυσιάσει τη συμμετοχή της στο ιταλικό πολιτισμικό συνεχές, να δημιουργήσει γέφυρες και να στείλει συνδέσμους στο εθνικό κέντρο και να αναγνώσει το ιόνιο παρελθόν με τα ερωτήματα της ιστορικής συνέχειας, της αναφομοίωτης εθνικής συνείδησης, της συμμετοχής στους αγώνες του έθνους, της καθαρότητας της γλώσσας, της διατήρησης των ηθών και εθίμων, του λαϊκού πολιτισμού και των μνημείων του λαϊκού λόγου και της προσωπικής δημιουργίας. Αν θέλαμε ένα παράδειγμα για το συσχετισμό στη διαχρονία της ιταλοφωνίας και της ελληνοφωνίας, το παράδειγμα της ιόνιας Ιστοριογραφίας μάς δίνει εικόνα / -, 32 ανάγλυφη. Μοναδικό έργο ιστορίας των Ιόνιων Νησιών, που καλύπτει τη μικρή δραματική περίοδο των μεγάλων αλλαγών , είναι το Memorie storiche sulla fondazione della Republica Ionica ossia delle Sette Isole Unite, τυπωμένο στο Μιλάνο το 1802, του Κυθήριου επαναστάτη και ήδη εξόριστου Giorgio Paulini. Είναι μια ιστορία του βιωμένου σύντομου χρόνου αυτών που έγιναν και εν πολλοίς δεν υπάρχουν πια. Το επόμενο έργο θα τυπωθεί στην Αθήνα το 1856, γραμμένο ελληνικά από ένα σχεδόν αποκλειστικά ιταλογράφο, το Ζακυνθινό σπουδαίο ιστορικό Ερμάννο Αούντζη, με τίτλο 77ερ/ τ^ς πολιτικής καταστάσεως της Επτανήσου επί Ενετών. Ο συγγραφέας προσαρμόστηκε στο αίτημα της ελληνογραφίας των καιρών και των φίλων του, έστω και αν οι δυνάμεις του στα ελληνικά ήταν περιορισμένες και γι' αυτό χρειάστηκε η συνδρομή έξι λογίων πρώτης γραμμής για να το φέρει σε πέρας. Αυτό το έργο θα επανεκδοθεί ιταλικά, δύο χρόνια μετά, αλλά και όλα του τα έργα ώς το 1863 θα δημοσιευθούν ιταλικά: ((Καλόν ήθελεν είσθαι αν το ήθελον γράψει εις την γλώσσαν μας... Αγαπώ και σέβομαι το Πανελλήνιον αλλά τι το θέλετε παιδιά μου γράφω ιταλικά και θεραπεύεται η ψυχή μου», γράφει στα παιδιά του από τη Ζάκυνθο το Θα ακολουθήσει το 1863 ο Παναγιώτης Χιώτης, ο κατ' εξοχήν 32. Βλ. την ανακοίνωση του Δημήτρη Αρβανίτάκη, που προηγείται και. παρουσιάζει, το θέμα. Επίσης τη θεματική ενότητα ((Επτανησιακή Ιστοριογραφία και Γραμματολογία 16ος-20ός αι.)) με τις μελέτες των Τρ. Ε. Σκλαβενίτη, Δημ. Αρβανίτάκη, Ζήσ. Χ. Συνοδινού, Γ. Κουμπουρλή, Ελ. Μπελιά, Κ. Αάππα και Γ. Ανδρειωμένου, Πρακτικά Ζ' Πανιονίου Συνεδρίου, απ., σ Για όσα υποστηρίζονται εδώ, αντιστοιχίες υπάρχουν στις σ Δημ. Αρβανιτάκης, ((Τάσεις στην ιστοριογραφία του ιόνιου χώρου (17ος-αρχές 19ου αι.))), Πρακτικά Ζ' Πανιονίου Συνεδρίου..., ό.π., σ Ζήσ. Χ. Συνοδινός, Αρχεία Οικογενείας Αούντζη. Ευρετήριο, Πρόλογος Νικίας Αούντζης, Περίπλους, Αθήνα 2004, σ. 210 [= Πρακτικά Ζ' Πανιονίου Συνεδρίου..., ό.π., σ. 139].

19 Η ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Η ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΙΑ 3^7 ιστορικόςήμέσαήστο πλαίσιο τηςήεθνικήςήιδεολογίαςήκαι ελληνογράφος, που δενή ((μολύνθηκε» από την ιταλογραφίαήρύτεψτιγμή.ή Οι επί μέρους νησιωτικές τοπικέςήστορίεςτ^είχνουν ταήτράγματα καθαρότερα.ή Ot. ιστορίες τηςτ^έρκυραςτ^πό το 1672 με τον Μάρμοραήί)ςήτο 1848 με τον Μουστοξύδηήγράφονται ιταλικά, ακόμηήκαι από τον Μουστοξύδη, επίσημο ιστοριογράφοή τηςτ^πτανήσου Πολιτείας. Η ελληνογραφία θαήκργήσει και θαηρλθει με ταψημαντικάήρργαήτου ΙωάννηηΡωμανούήζπό το 1870, συνοδευμένηρ^εημιαήψύχραιμηήχπολογία για τα ίχνη του φραγκισμού στην Κέρκυρα, τηήδιάδοση της βενετικής διαλέκτου, τιςήτροσπάθειεςτ^ιάσωσηςήτης'φλληνικήςή^λώσσας, την ελληνογραφίαήτωνή ευγενών έστω και ωςήεξαίρεση. Τρίαήτυπωμέναή^ταλικάή^ργαή,στορίαςήτηςή^ακύνθου έχουμεήχπό το 1756 ώςήτο Το επόμενο έργο σταήελληνικάήείναι τουή 1849, του ΠαναγιώτηΊ^ίιώτη. Δύο τυπωμένα^ργαήταλικάήστορίας τηςτ$ίεφαλονιάςή έχουμε το 1804 και το Το 1843 θαήωκλοφορήσει στητρενετίαφλληνικά το έργοή του Άνθιμου Μοίζοίρόίχτιφίογραφίαίξνων^νδόξων^νδρώνξνης^ήσον^εφαλληνίας.'η Από το 1814 ώςήτο 1825 δημοσιεύει σταήιταλικάήταήιστορικάήέργαήτου γιαήτηή Λευκάδαήρ ΔημήτριοςήΠετριτσόπουλος. Ο επόμενοςή,στορικόςήτης, Ιωάννης^ταματέλος, θαή^ημοσιεύει ελληνικάήτιςή^ελέτεςήτου από το 1851 και μετέπειτα.ή Η ιταλογραφίαήτης'φπτανησιακήςήστοριογραφίαςήρτάνει στο κύριο σώμαήτηςή ώςήτηήδεκαετίαήτου 1820, ενώήφ^ελληνογραφίαήχρχίζει από τηήδεκαετίαήτου 1840.ή ΜαςΊ^ίναι χρήσιμηήτ]ήπρόχειρη, φκτίμησηήρτι η^λληνική Επανάστασηή^αι ηψυγκρό- 35.ή((Εκ πασών των λοιπών ελληνικών χωρών εν Κερκύραήχναφαίνονται βαθύτεραήτου Φραγκισμού ταήχνη. Και ουδέν το παράδοξον εάν η Κέρκυρα επί εξ όλους αιώνας υπό ξένην κυριαρχίανή διατελέσασαψαι ολίγον απέχουσαήτηςήΐταλίας, μεθ' ηςήρίχεν αδιάκοπον κοινωνίαν και εξ ηςήρυκή ολίγοι εις Κέρκυραν μετώκιζον, υπέστηήδιαφερόντως την επίδρασιν του ξενισμού.ήπολλώ δεή παραδοξότερον νομίζομεν ότι κατώρθωσε ναήταλαίσητ^πι τοσούτον προς το ξένον στοιχείον, ώστεή και την θρησκείαν ναή^ιατηρήσηψαι αυτήν την γλώσσαν ναήχηήχπολέση, διαφυλαχθείσαν εν τοιςή αγροίςήκαθαρωτάτην.ήηήεξακρίβωσιςήτηςήβαθμιαίαςήεν ΚερκύραήδιαδόσεωςήτηςήΕνετικήςήδιαλέκτου και ηήρξέτασις των αγώνων, ους οι κάτοικοι κατέβαλον προς διάσωσιν της πατρίου αυτώνή γλώσσης, εστίν έργον ουχί ανάξιον της προσοχής του ιστορικού και ουχί πάντηήρ:μοιρον πρακτικήςή ωφελείας,ήδιότι εκ τηςήμελέτηςήταύτης ήθελε προκύψηήότι τηςήελληνικήςήηήχρήσιςήουδέποτ'ή επαύσατο εν Κέρκυρα, αν και ηήγλώσσαήχύτηήελαλείτο εν τηήπόλει κατάήταήτελευταίαήρτηήτηςή ενετικήςήωριαρχίαςήχπό κοινού μετάήτηςήταλικής, και ότι, εν ω μόνον περί ταήτέληήτου δεκάτουή εβδόμου αιώνος αναφαίνονται Κερκυραίοι ιταλιστί συγγράφοντες, ουδέποτε εξέλιπον εν τηήκδίκωςή κατηγορηθείσηήτων ευπατριδών τάξει, ειςήην και μόνην περιωρίζοντο τότε ταή^ράμματα, οι καιή ελληνιστί καλώςήfpάφovτες, και αισθήματαή-ρέφοντες-φλληνικώτεραήτολλών των νυν εχόντων τηνή πατρίδαήμάλλον διάήστόματος ή εν τηήκαρδία)). (Γραπανός $ώρζης ανθεντης της ξϊενκάδος. ξ Ιστορίκήξπραγματείαξνον&αθ. ΚαρόλονξΧοπφ^ίετενεχθείσα^ίεν^ΒκξνηςξΓερμανίκήςξϋπόξΙωάννονξ Α. ΡωμανονξπροτάξαντοςξίστορίκήνξμελετηνξπερίξτηςξενξΕλλάδίξΦραγκοκρατίαςξκαίξτωνξΙΤαλατίνωνξκομήτωνξΟνρσίνων...ήΚέρκυραή1870, σ. 29). Παρόμοιαήεπιχειρήματαήκατέθεσε και οή Αοωρ.ΊβροχίΊΊ]ς, φίογραφίκάξτχεδάρία...ί^ων^ν^οίςξ/ράμμασίν...δίαλαμψάντων^ερκνραίων...,ή τ. Α', Κέρκυραή1877, σ. 7. (Βλ. Κ. Λάππας, ((Επτανησιακάήβιογραφικάή"Σχεδάρια" στον 19οή αιώνα)),τ/ίρακτικάξζ' ξπανίονίονξσννεδρίον...,ήρ.π.,ή7.ή ).ή

20 368 ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ τηση του εθνικού κέντρου και, της ιδεολογίας του, μπορούν να συνδεθούν με την πολύχρονη περίοδο σιωπής, από τα τέλη της ιταλογραφίας ώς την αρχή της ελληνογραφίας έργων επτανησιακής ιστοριογραφίας. Τελειώνοντας, λίγες λέξεις ακόμη για την Αγγλική Προστασία: προσπάθησε στις μεγάλες γραμμές της πενηντάχρονης πολιτικής της να αποφύγει τη συνταγματική επιταγή για την ελληνοφωνία, καθώς σωστά εκτιμούσε ότι ήταν κεφαλή γωνίας της ελληνικής εθνικής οικοδομής. Κρυπτόμενη πίσω από τα πρακτικά προβλήματα που θα δημιουργούσε η κατάργηση της ιταλικής, δικαιολογούσε τις αναβολές, υπερθεματίζοντας με ρητορικές προσεγγίσεις την ελληνοφωνία. Σε δυσκολότερες ώρες, όπως το 1842, ο λόγος των εκπροσώπων της γινόταν προκλητικός και αυθάδης: ((Πρόκειται να ίδωμεν αν ούτος ο λαός είναι ελληνικός. Κατά τον συνταγματικόν χάρτη τούτο είναι Κράτος Ιόνιον. Και ποία άλλη είναι η νόμιμος γλώσσα σας ή η Ιταλική;)). Το ενωτικό κίνημα, για να επιτύχει το σκοπό του, που δεν βρίσκω συντομότερη διατύπωση γι' αυτόν από εκείνη του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη το 1862, αέχομεν ανάγκην εθνότητος, έχομεν ανάγκην μέλλοντος)), οδήγησε όλες τις παραμέτρους του προβλήματος σε έναν τελεσφόρο συμβιβασμό. Για το πρόβλημα της γλώσσας που εξετάσαμε, οι χαμένοι ήταν οι ιταλόφωνοι και ιταλογράφοι, καθώς είχαν μείνει για πενήντα χρόνια χωρίς πολιτικό και ιδεολογικό κέντρο, με μόνο στήριγμα το ιταλικό πολιτισμικό συνεχές, για το οποίο θρήνησαν λιγότερο από όσο άξιζε οι Επτανήσιοι και περισσότερο οι Ιταλοί με επικεφαλής τον Τομμαζέο, που το θεώρησε κάτι σαν πατροκτονία. Για τους Αγγλους, που έχαναν, χρόνο το χρόνο, την πολιτική νομιμοποίηση στα Επτάνησα, η στήριξη της ιταλοφωνίας ως ανάχωμα στην ελληνοφωνία ήταν πλέον δευτερεύον. Οι Επτανήσιοι, που χάρηκαν για την κατάκτηση της ελληνοφωνίας, δεν συνειδητοποιούσαν, πλην εξαιρέσεων, ότι η χαμένη μάχη για τη δημοτική γλώσσα κατά τις δεκαετίες του 1820 και του 1830, με το φαινόμενο της διγλωσσίας να είναι και επτανησιακό, τους έβαζε σύμφωνους στον κύκλο του οξύτερου εθνικού γλωσσικού ζητήματος. Αλλά αυτό ήταν δευτερεύον εκείνα τα 36. Σ. Κ. Παπαγεωργίου, ((Θεόδωρος Καρούσος ( ))), Παρνασσός 1 (1877) 243. Αναφορά Θ. Καρονσον. Προς τον εντιμον Υπονργόν των Οικονομικών. [Στο τέλος:] Εν Αργοστολίω Κεφαλληνίας τη 26η Οκτωβρίου Τνπογραφείον Ο Ποσειδών 1871, 9 σ. εκθέτει τη θητεία του ως δασκάλου στην Κεφαλονιά από το 1832 και. τους αγώνες του για την επικράτηση της ελληνικής γλώσσας και ζητά σύνταξη γήρατος. 37. ((Έχομεν ανάγκην εθνότητος, έχομεν ανάγκην μέλλοντος, και ουχί ελεημοσύνης. Θέλομεν ν' αφήσωμεν εις τα τέκνα μας κληροδότημα αντάξιον της καταγωγής και των δικαιωμάτων μας. Θέλομεν να εργασθώμεν και ημείς προς ανέγερσιν του νέου κοινωνικού οικοδομήματος)). (Αρ. Βαλαωρίτης, ((Αγόρευσις κατά την Συνεδρίασιν της 13/25 Μαρτίου 1862 της Α' Συνόδου της ΙΒ' Ιονίου Βουλής κατά την συζήτησιν επί της απαντήσεως εις το εναρκτήριον της Συνόδου διάγγελμα του Αρμοστού, συζήτησιν καθ' ην προέκυψεν η μεταβολή των περί Ενώσεως ιδεών του προέδρου της Βουλής Η. Ζερβού)), Α. Βίος, Επιστολές και Πολιτικά Κείμενα, Φιλολογική επιμέλεια Γ. Π. Σαββίδης - Νίκη Αυκούργου, Ίκαρος, Αθήνα 1980, σ. 363.

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ 21 η ΜΑΪΟΥ 1864 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 152 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΟΡΜΟ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 [1] Σεβασμιώτατε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ Ε Κ Δ Ο Σ Ε Ω Ν

ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ Ε Κ Δ Ο Σ Ε Ω Ν ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΕΥΚΑΔΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ Ε Κ Δ Ο Σ Ε Ω Ν 1971-2013 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΕΥΚΑΔΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Σταδίου 48, 5ος όροφος, γραφ. 17, 105 64 Αθήνα, τηλ. 210.32.15.100 Α.Φ.Μ.: 090045002, Δ.Ο.Υ.: Α Αθήνας Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΤΑ ΝΗΣΙΑ ΔΩΡΟ ΣΤΟΝ ΒΑΣΙΛΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟ Α!

ΕΠΤΑ ΝΗΣΙΑ ΔΩΡΟ ΣΤΟΝ ΒΑΣΙΛΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟ Α! ΕΠΤΑ ΝΗΣΙΑ ΔΩΡΟ ΣΤΟΝ ΒΑΣΙΛΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟ Α! -Παιδιά, ξεφύλλιζα χθες το παλιό μας σχολικό βιβλίο, τις Ιστοριοδρομίες 2. Διάβαζα για τη νεότερη ιστορία των Επτανήσων. Ξέρετε ότι δόθηκαν «προίκα» στον νέο Βασιλιά

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΒΟΥΛΟΣ ΜΑΝΕΣΗΣ ( )

ΑΡΙΣΤΟΒΟΥΛΟΣ ΜΑΝΕΣΗΣ ( ) ΝΕΚΡΟΛΟΓΙΕΣ ΑΡΙΣΤΟΒΟΥΛΟΣ ΜΑΝΕΣΗΣ (1922-2000) Tò Διοικητικό Συμβούλιο καί οί συνεργάτες του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών μέ μεγάλη θλίψη πληροφορήθηκαν στις 4 Αύγούστου 2000 τήν άπώλεια του Αριστόβουλου

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας E ομάδας

Φύλλο εργασίας E ομάδας Φύλλο εργασίας E ομάδας «δημοκρατικὸν μὲν εἶναι τὸ κληρωτὰς εἶναι τὰς ἀρχάς, τὸ δ αἰρετὰς ὀλιγαρχικόν» (Η ανάδειξη στα αξιώματα με κλήρωση θεωρείται δημοκρατική, ενώ με εκλογή ολιγαρχική ) Αριστοτέλους,

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 3. Η παραγωγή του Συντάγματος και των συνταγματικών κανόνων

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 3. Η παραγωγή του Συντάγματος και των συνταγματικών κανόνων Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 7/12/2015

Διαβάστε περισσότερα

Ἰσοκράτους Ἀρεοπαγιτικός

Ἰσοκράτους Ἀρεοπαγιτικός Ἰσοκράτους Ἀρεοπαγιτικός 124 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ο Ἀρεοπαγιτικός λόγος του Ισοκράτη είναι το τελευταίο από τα ρητορικά κείµενα που διδάσκεται σύµφωνα µε το Πρόγραµµα Σπουδών στη Θεωρητική Κατεύθυνση της

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις»

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Β. Να αντιστοιχίσετε τα γράµµατα της στήλης Α µε αυτά της στήλης 1.Επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος 2015-2016 ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΒΑΦΗ Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 21357 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 1817 21 Αυγούστου 2015 Αριθμ. 130085/Δ2 Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Μουσικού Γυμνασίου και

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία ΞΕΝΙΑ ΑΡΤΑΜΟΝΟΒΑ Κυριακάτικο Σχολείο της Ελληνικής Κοινότητας του Χαρκόβου (Ουκρανία) Οι κοινωνικές αναταραχές του 20 ου αιώνα επηρέασαν και τις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ 4 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 13 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΤΜΗΜΑ : Α4 ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΑΖΑΚΗ, ΜΑΡΙΑ ΜΕΡΑΜΒΕΛΙΩΤΑΚΗ, ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ : ΕΥ. ΣΕΡ ΑΚΗ 1 Ο ρόλος του οίκου

Διαβάστε περισσότερα

18475/11 ΔΠ/νκ 1 DG H 2A

18475/11 ΔΠ/νκ 1 DG H 2A ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 12 Δεκεμβρίου 2011 (13.12) (OR. en) 18475/11 Διοργανικός φάκελος : 2009/0157 (COD) JUSTCIV 356 CODEC 2397 ΣΗΜΕΙΩΜΑ της : Προεδρίας προς : το Συμβούλιο αριθ. προηγ.

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Ελληνικός πολιτισμός - το ενιαίο και διαχρονικό φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Κας. ΜΑΡΙΕΤΤΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ

Κας. ΜΑΡΙΕΤΤΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Κας. ΜΑΡΙΕΤΤΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ Στην Έναρξη του Εθνικού Διαλόγου Παιδείας ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2005 Κύριε Πρωθυπουργέ,

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας

Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Γενικά Αρχεία του Κράτους Αρχεία Νομού Λευκάδας Ελένη Δ. Γράψα Προϊσταμένη Γ.Α.Κ. Αρχείων Ν. Λευκάδας e-mail: mail@gak. lef.sch. g Ιστορικά στοιχεία Τον Ιούλιο του 1684 ο Βενετός αρχιστράτηγος Φραγκίσκος

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Στέλλα Πριόβολου. Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών

Στέλλα Πριόβολου. Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών 001-012:Layout 3 11/17/14 3:24 PM Page 1 Στέλλα Πριόβολου Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

ενισχύοντας την αυτοπεποίθηση και τις ικανότητες τους για δημιουργία και καινοτομία.

ενισχύοντας την αυτοπεποίθηση και τις ικανότητες τους για δημιουργία και καινοτομία. Χαιρετισμός Πρύτανη, Καθηγητή Κωνσταντίνου Χριστοφίδη 2 η ετήσια διάλεξη Alpha Bank στο πλαίσιο της Γιορτής των Γραμμάτων με ομιλητή τον Καθηγητή Δημήτρη Παντερμαλή, Πρόεδρο Μουσείου Ακρόπολης. Τετάρτη,

Διαβάστε περισσότερα

Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης στις Ηγεμονίες. 7ο Γυμνάσιο Καβάλας Θεοδωράκογλου Χαριτωμένη

Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης στις Ηγεμονίες. 7ο Γυμνάσιο Καβάλας Θεοδωράκογλου Χαριτωμένη Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης στις Ηγεμονίες Η Φιλική Εταιρεία Ήταν μυστική οργάνωση. Ιδρύθηκε στην Οδησσό της Ρωσίας, το 1814. Σκοπός της ήταν η ανεξαρτησία των Ελλήνων. Πρωτεργάτες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 Επιτροπή Αναφορών 2009 19.12.2007 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0672/2004, της Ευφροσύνης Γεωργουλέα, ελληνικής ιθαγένειας, σχετικά με τη μη αναγνώριση στην Ελλάδα προσόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 194 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

Το τετραήμερο από 15 έως 18 Μαΐου 2015 οργανώθηκαν και συντονίστηκαν για

Το τετραήμερο από 15 έως 18 Μαΐου 2015 οργανώθηκαν και συντονίστηκαν για ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Κέρκυρα 4 Ιουνίου 2015 Ένας απολογισμός: Διεθνής Ημέρα Μουσείων 2015 στην Κέρκυρα. Από τον Σταύρο Βλίζο, Λέκτορα Μουσειολογίας Αρχαιολογίας του Ιονίου Πανεπιστημίου Το τετραήμερο από 15 έως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Φακ Φαξ: , Tηλ: , Νοεμβρίου 2014

Αρ. Φακ Φαξ: , Tηλ: , Νοεμβρίου 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Αρ. Φακ. 7.7.01.24.6 Φαξ: 22 480505, Tηλ: 22 402300, 22402374 e-mail: info@cyearn.pi.ac.cy ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ 24 Νοεμβρίου 2014 Διευθυντές/ντριες Δημόσιων και Ιδιωτικών

Διαβάστε περισσότερα

ανθρωπιστικών επιστημών Ηρώ Φραντζή

ανθρωπιστικών επιστημών Ηρώ Φραντζή Πληροφόρηση και επικοινωνία στο χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών έρευνα χρηστών στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ Ηρώ Φραντζή Ανθρωπιστικές επιστήμες Litterae humaniores Humanities Geisteswissenschaften-Kulturwissenschaten

Διαβάστε περισσότερα

Ξένιος Ξενόπουλος, Πρόεδρος Επιτροπής Βραβείου 17 Ιουνίου 2013 ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΒΡΑΒΕΥΣΗΣ

Ξένιος Ξενόπουλος, Πρόεδρος Επιτροπής Βραβείου 17 Ιουνίου 2013 ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΒΡΑΒΕΥΣΗΣ ΤΕΛΕΤΗ ΒΡΑΒΕΥΣΗΣ ΒΡΑΒΕΙΟ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ «ΓΙΑΝΝΟΣ ΚΡΑΝΙΔΙΩΤΗΣ» στον Πρέσβη Ανδρέα Μαυρογιάννη, Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εξωτερικών, τέως Υφυπουργό Προεδρίας για Ευρωπαϊκά Θέματα Ξένιος

Διαβάστε περισσότερα

Ένα μουσείο για τον μαθητή και το σχολείο

Ένα μουσείο για τον μαθητή και το σχολείο ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Ένα μουσείο για τον μαθητή και το σχολείο «Ένα λιθαράκι για το σχολείο του μουσείου μας» Το Μουσείο Ελληνικής Παιδείας ανήκει σε όλους τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς της

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών Ενότητα: Φοιτητές και φοιτήτριες Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

ηµοσθένης Ὑπὲρ τῆς Ῥοδίων Ἐλευθερίας

ηµοσθένης Ὑπὲρ τῆς Ῥοδίων Ἐλευθερίας ηµοσθένης Ὑπὲρ τῆς Ῥοδίων Ἐλευθερίας 75 76 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ο λόγος του ηµοσθένη «Ὑπὲρ τῆς Ῥοδίων ἐλευθερίας» είναι ένας έπαινος προς το δηµοκρατικό πολίτευµα και αντίστοιχα ένα «κατηγορώ» κατά του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΚΘΓΣΗΣ Β ΛΥΚΓΙΟΥ ΣΑ ΠΡΟΟΝΣΑ ΠΟΤ ΖΗΣΟΤΝ ΟΙ ΠΟΛΤΕΘΝΙΚΕ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΚΘΓΣΗΣ Β ΛΥΚΓΙΟΥ ΣΑ ΠΡΟΟΝΣΑ ΠΟΤ ΖΗΣΟΤΝ ΟΙ ΠΟΛΤΕΘΝΙΚΕ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΚΘΓΣΗΣ Β ΛΥΚΓΙΟΥ ΣΑ ΠΡΟΟΝΣΑ ΠΟΤ ΖΗΣΟΤΝ ΟΙ ΠΟΛΤΕΘΝΙΚΕ Θέσεις για νέους εργαζομένους δεν υπάρχουν μόνο στις ελληνικές εταιρείες, αλλά και σε πολλές πολυεθνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) Μπορεί η αρετή να γίνει αντικείμενο διδασκαλίας; Ο Πρωταγόρας εξηγεί στον Σωκράτη τι διδάσκει στους νέους που παρακολουθούν τα μαθήματά του. Οι αντιρρήσεις του Σωκράτη. «Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 195 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2016

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία»

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Η πρώτη Ελληνίδα συγγραφέας γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1801 Είχε ιδιαίτερη έφεση στα γράµµατα και κατάφερε να µορφωθεί σχεδόν µόνη της Ξεχωρίζει από τους δασκάλους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΥΡΙΝΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΑΞΗ Β

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΥΡΙΝΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΑΞΗ Β ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΥΡΙΝΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΑΞΗ Β ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ:2013-2014 A TETΡΑΜΗΝΟ ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΕΛΩΝ: 1)ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΗΣ 2)ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΟΣ 3)ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΠΟΥΡΔΟΣ 4)ΝΙΚΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ:ΠΕΡΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ.. ΤΜΗΜΑ. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΒΑΘΜΟΣ

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ.. ΤΜΗΜΑ. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΒΑΘΜΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ.. ΤΜΗΜΑ. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΒΑΘΜΟΣ 2 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ «ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΠΑΙΔΕΙΑΣ» 1. Ότι οι πολίτες που θα μορφώνονται στη σχολική μας εκπαίδευση είναι, έκτος απροόπτου προορισμένοι να ζήσουν σε μιαν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Μελίνα Δασκαλάκη, Δικηγόρος, Δημοτική σύμβουλος στο Δήμο Αθηναίων. Καλημέρα σας, Καλοσωρίζω όλους και

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή 1ης σελίδας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

Αρχή 1ης σελίδας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Αρχή 1ης σελίδας ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ 11 -- ΠΕΙΡΑΙΑΣ -- 18532 -- ΤΗΛ. 210-4224752, 4223687 Ονοματ/μο: Ημερομηνία: ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο : " ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ " του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο :  ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ  του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου Ημερομηνία 13/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://vivliopareas.blogspot.gr/ Μαρία Κλεάνθους Κουζάπα http://vivliopareas.blogspot.gr/2015/07/maria-kleanthous-kouzapa_40.html Δευτέρα, 13 Ιουλίου 2015 Κριτικη

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας 26 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το πρόγραµµα της Β Ενιαίου Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία, όπως αυτό ορίστηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος 5. Πρόλογος

Πρόλογος 5. Πρόλογος Πρόλογος 5 Πρόλογος Το βιβλίο αυτό, μαζί με το ϖρώτο βιβλίο με τίτλο «Ανθολόγιο αρχαϊκής λυρικής ϖοίησης», χαιρετίζει την εϖιστροφή της αρχαίας λυρικής ϖοίησης στη Μέση Εκϖαίδευση. Γνωρίζουμε ότι το είδος

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ Κυρίες και Κύριοι, Είναι μοιραίο, όταν ακολουθείς ως ομιλητής τους συγκεκριμένους σπουδαίους προλαλήσαντες να πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28 Άννα Φραγκουδάκη Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος (Και το απαραίτητο μεσογειακό περιεχόμενό της) Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ

ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ 28 ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΣΤΑΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΚΥΘΗΡΩΝ 1 ΚΥΘΗΡΑ, 28 η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015 Σεβασμιώτατε Κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Ένα αφιέρωμα για την έκθεση γελοιογραφίας του Σπ.Μουρατίδη που διοργάνωσε η ΕΑΠΣ με τίτλο «Την εποχή των μνημονίων»

Ένα αφιέρωμα για την έκθεση γελοιογραφίας του Σπ.Μουρατίδη που διοργάνωσε η ΕΑΠΣ με τίτλο «Την εποχή των μνημονίων» Το καλωσόρισμα της νέας χρονιάς με χιούμορ και καυστική ματιά. Ιανουάριος 2014 ο ΕΝΩΣΗ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Λάρνακος 18 Περιστέρι 12135 Τηλέφωνο 210 5790267 FAX: 2105790268 http://www.eaps.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφική Σχολή: από το παρόν στο παρελθόν και το μέλλον. Εκδήλωση για τα 90+ χρόνια της Σχολής

Φιλοσοφική Σχολή: από το παρόν στο παρελθόν και το μέλλον. Εκδήλωση για τα 90+ χρόνια της Σχολής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Φιλοσοφική Σχολή: από το παρόν στο παρελθόν και το μέλλον Εκδήλωση για τα 90+ χρόνια της Σχολής Αίθουσα τελετών Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ. Δευτέρα, 27 Ιουνίου 2016

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Λόγος και χρόνος στη νεοελληνική γραμματεία (18 ος -19 ος αι.)

Λόγος και χρόνος στη νεοελληνική γραμματεία (18 ος -19 ος αι.) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ t ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΣ ΤΙΜΗΝ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ ΠΟΛΙΤΗ Λόγος και χρόνος στη νεοελληνική γραμματεία (18 ος -19 ος αι.) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ρέθυμνο, 12-14 Απριλίου 2013 Φοιτητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟΣ ΛΟΓΟΣ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ - IONIO ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Τόμος χαριστήριος στον Δημήτρη Ζ. Σοφιανό ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ - ΤΟΜΟΣ Α'

ΙΟΝΙΟΣ ΛΟΓΟΣ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ - IONIO ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Τόμος χαριστήριος στον Δημήτρη Ζ. Σοφιανό ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ - ΤΟΜΟΣ Α' ΙΟΝΙΟΣ ΛΟΓΟΣ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ - IONIO ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ - ΤΟΜΟΣ Α' Τόμος χαριστήριος στον Δημήτρη Ζ. Σοφιανό ΚΕΡΚΥΡΑ 2007 ΙΟΝΙΟΣ ΛΟΓΟΣ L ΙΟΝΙΟΣ ΛΟΓΟΣ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ - ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» 1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΒΡΑΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΙ ΣΧΟΛΕΣ «ΓΚΑΤΕΝΙΟ» ΚΑΙ «ΤΑΛΜΟΥΝΤ ΤΟΡΑ ΧΑΓΚΑΔΟΛ» ΩΣ ΧΩΡΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ Λεωφόρος Δημητρίου Βικέλα 52 152 33 Χαλάνδρι Τηλ: 210 6878952, Fax: 210 6878840 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Ερυθρού Σταυρού 28 & Καρυωτάκη 22 100 ΤΡΙΠΟΛΗ Τηλ : 2710-230000,Fax:

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Η τρίτη κίνηση της Γης

Η τρίτη κίνηση της Γης Η τρίτη κίνηση της Γης Copyright 2006, Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Σύνθεση συγγραφέα. Oι δύο μητέρες, Πηγή: Αρχείο του ίδιου. Photo: Jean Dieuzaide,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι Πολιτισμός;

Τι είναι Πολιτισμός; Τι είναι Πολιτισμός; Πόλις Αγριότητα Η μετάβαση Το Βουνό h2p://www.youtube.com/watch?v=- w2m- TeLi6I ELUVEITIE - The Call Of The Mountains Πολιτισμός και ταυτότητα πολιτισμός = ταυτότητα = εμείς αγριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΑΘΗΝΑ : ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΑΓΑΠΩ

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΑΘΗΝΑ : ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΑΓΑΠΩ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013 2014 ΑΘΗΝΑ : ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΑΓΑΠΩ Κατά το τρέχον σχολικό έτος, οι μαθητές των Δ1 και ΣΤ τάξεων του σχολείου μας, στα πλαίσια της υλοποίησης προγραμμάτων σχολικών δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

83(Ι)/2012 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΞΕΝΑΓΩΝ ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

83(Ι)/2012 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΞΕΝΑΓΩΝ ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4342, 29.6.2012 Ν. 83(Ι)/2012 83(Ι)/2012 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΞΕΝΑΓΩΝ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος.

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987.

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987. Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (14501830), τ. 1, Αθήνα 1987. Παναγιώτης Λ. Βοκοτόπουλος, Εικόνες της Κέρκυρας, Αθήνα 1990. Κερκυραίοι ζωγράφοι: 19ος20ος αι., επιμ. Αθ. Χρήστου, Κέρκυρα

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Πανάρετος.: Καλησπέρα κυρία Γουδέλη, καλησπέρα κύριε Ρουμπάνη.

Ι. Πανάρετος.: Καλησπέρα κυρία Γουδέλη, καλησπέρα κύριε Ρουμπάνη. (Συνέντευξη του Ι. Πανάρετου στην Νίνα Γουδέλη και τον Γρηγόρη Ρουμπάνη για τα θέματα της Παιδείας (Μήπως ζούμε σ άλλη χώρα;, ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84) Ν. Γουδέλη: Καλησπέρα κύριε Πανάρετε. Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας» Δράμα 29-10-2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η Νίκη της Δράμας» Πραγματοποιήθηκαν στις 28 Οκτώβρη 2013 τα αποκαλυπτήρια του μνημείου - σύμβολο για την επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση του τόπου μας, που γιορτάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής

Κεφάλαιο 8. Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής 1 Κεφάλαιο 8 Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής Ανάµεσα στους δασκάλους του Γένους ξεχωρίζουν για τη δράση τους ο λόγιος επαναστάτης Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής, ένας Έλληνας φιλόλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ Τι είναι το έπος; Αρχικά η λέξη έπος σήμαινε «λόγος». Από τον 5ο αι. π.χ. όμως χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει το μεγάλο αφηγηματικό ποίημα σε δακτυλικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητές: Αμαλία Μακρή -Φώτης Τσίπης Περιφερειακοί Σύμβουλοι ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Εισηγητές: Αμαλία Μακρή -Φώτης Τσίπης Περιφερειακοί Σύμβουλοι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ 2014: ΕΤΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ 150 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΤΑΝΗΣΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 15-21 ΗΣ ΜΑΙΟΥ ΩΣ ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ -ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΣΤΑΘΕΡΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ Εισηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου ΙΣΧΥΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΕΣ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 2011 1. Θρησκευτικά 2 Θρησκευτικά: 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα