ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ / ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ 101. Σύρος και Ερμούπολη. Συμβολές στην ιστορία του νησιού, 15 ς-20 ζ αι.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ / ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ 101. Σύρος και Ερμούπολη. Συμβολές στην ιστορία του νησιού, 15 ς-20 ζ αι."

Transcript

1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ / ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ 101 Σύρος και Ερμούπολη Συμβολές στην ιστορία του νησιού, 15 ς-20 ζ αι. Επιμέλεια Χριστίνα Αγριαντώνη, Δημήτρης Δημητρόπουλος ΑΘΗΝΑ 2008

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη 9 Σημείωμα των επιμελητών 11 Α. Ο χώρος - Οι άνδρωποι ΓΙΏΡΓΟΣ ΤΟΛΙΑΣ, Γύρω από έναν στίχο του Βιργιλίου. Η Σύρος στα Νησολόγια, 15 Ç-17 Ç αιώνας 15 ΙΌΛΗ ΒΙΓΓΟΠΟΥΛΟΥ, Η Σύρος στους περιηγητές; Οι περιηγητές για τη Σύρο; Εξαιρέσεις και μικροϊστορίες 39 ΔΗΜΉΤΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, Ένα Συριανό Κτηματολόγιο του 19 ου αιώνα 55 ΑΓΓΕΛΙΚΉ ΦΕΝΕΡΛΗ, Νέα στοιχεία για την πρώτη εγκατάσταση των προσφύγων στην Ερμούπολη 77 ΘΩΜΆΣ ΔΡΙΚΟΣ, Πολιτικές έριδες στην Ερμούπολη της Σύρου επί Δημαρχίας Δημητρίου Βαφιαδάκη 87 ΧΡΉΣΤΟΣ ΛΟΥΚΟΣ, Μερικές επισημάνσεις για τους κατοίκους της Ερμούπολης τον 19 αιώνα: γεωγραφική προέλευση, εγκατάσταση στο χώρο, επαγγέλματα, κοινωνικές σχέσεις 105 Β. Οικονομικές λειτουργίες ΚΑΤΕΡΊΝΑ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, Επικοινωνία και ταχυδρομεία στη Σύρο τον 19 αιώνα 127 ΜΑΡΊΑ ΧΡΙΣΤΊΝΑ ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ, «Σύρος, το Λίβερπουλ της Ελλάδος». Συγκρότηση και ανάπτυξη δυο εμπορικών λιμανιών του 19 ου αιώνα 135

3 8 ΠΕΡΙΕΧΌΜΕΝΑ ΧΡΙΣΤΊΝΑ ΑΓΡΙΑΝΤΩΝΗ, Προσαρμογές του επιχειρηματικού κόσμου της Ερμούπολης στο δεύτερο μισό του 19 ου αιώνα 143 ΛΉΔΑ ΠΑΠΑΣΤΕΦΑΝΑΚΗ, ΤΟ «πατρικό ενδιαφέρον» των βιομηχάνων και η διαχείριση της εργασίας στην κλωστοϋφαντουργία Καρέλλα (Ερμούπολη, πρώτο μισό του 20 ου αιώνα) 155 ΜΑΡΊΑ ΜΑΥΡΟΕΙΔΗ, Εισαγόμενη και εγχώρια τεχνολογία στη βιομηχανία της Ερμούπολης την περίοδο του Μεσοπόλεμου..187 Γ. Λογοτέχνες του τόπου - Ο τόπος στη λογοτεχνία ΑΛΈΞΗΣ ΠΟΛΊΤΗΣ, Ποίηση στην Ερμούπολη, Από την ισχνή έξαρση στη σταδιακή εξαφάνιση 201 ΝΑΣΙΑ ΓΙΑΚΩΒΑΚΗ, Δημήτριος Βικέλας/Ενας Ερμουπολίτης; Σκέψεις για την πρώτη γενιά Ελλήνων πολιτών 251 ΟΥΡΑΝΊΑ ΠΟΛΥΚΑΝΔΡΙΩΤΗ, Όψεις της Ερμούπολης στην πεζογραφία. Ελληνικότητα ή κοσμοπολιτισμός; 263

4 ΧΡΙΣΤΊΝΑ ΑΓΡΙΑΝΤΩΝΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΈΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΎ ΚΌΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΡΜΟΎΠΟΛΗΣ ΣΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 19 ου ΑΙ. Το κείμενο αυτό επιχειρεί να συσχετίσει την ανάπτυξη της βιομηχανίας στην Ερμούπολη, τις τελευταίες δεκαετίες του 19 ου αι., με τη διεθνοποιημένη εμπορική ανάπτυξη της πόλης στην προηγούμενη περίοδο. Καθώς η βιομηχανία αναπτύχθηκε ακριβώς την εποχή που η Ερμούπολη είχε πλέον απωλέσει τον διεθνή εμπορικό της ρόλο, είναι εύλογη η τάση να θεωρείται η πρώτη υποκατάστατο του δεύτερου, μια δραστηριότητα-καταφύγιο για τα διαθέσιμα κεφάλαια και το εργατικό δυναμικό της πόλης. Νομίζω, αντίθετα, ότι υπάρχει περιθώριο να δούμε τις αλλαγές αυτές ως μια διαδικασία δυναμικής προσαρμογής στις μεταβολές του διεθνούς περιβάλλοντος και αξιοποίησης του διαθέσιμου πόρου, που ήταν ακριβώς οι διεθνείς διασυνδέσεις του επιχειρηματικού κόσμου της πόλης. Η Ερμούπολη ανήκει από τη γένεση της στο διεθνές περιβάλλον: η ίδια η δημιουργία της, όπως είναι γνωστό, υπήρξε αποτέλεσμα του συνδυασμού συγκυριακών τοπικών παραγόντων και μακροπρόθεσμων τάσεων της διεθνούς οικονομίας. Οι τάσεις αυτές συνοψίζονται στη δυναμική επέκταση των διεθνών εμπορικών δικτύων στη Μεσόγειο -με την αποφασιστική συμμετοχή των Ελλήνων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και της διασποράςενώ ο συγκυριακός παράγοντας ήταν, βέβαια, η Ελληνική Επανάσταση. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, και χάρη στη δράση μιας δυναμικής ομάδας επιχειρηματιών, δημιουργήθηκε στο νησί της Σύρου ένας διεθνής εμπορικός σταθμός και ένα σημαντικό ναυτιλιακό κέντρο, ήδη μέσα στα χρόνια του αγώνα της ανεξαρτησίας. Είναι επίσης γνωστό ότι ο τύπος αυτός της εντυπωσιακής, ομολογουμένως, ανάπτυξης που ακολούθησε η τοπική οικονομία, στηριγμένη στο διεθνές-διαμετακομιστικό εμπόριο και την ιστιοφόρο ναυτιλία και ναυπηγική, δεν λειτουργούσε πλέον μετά τη δεκαετία του Η ελληνική ιστοριογραφία έχει προτείνει ερμηνείες και έχει καταγράψει σχολαστικά τους παράγοντες που οδήγησαν στην έκπτωση αυτή της Ερμούπολης από τη θέση του διεθνούς εμπορικού σταθμού, η οποία βύθισε την τοπική οικονομία και κοινωνία σε μια παρατεταμένη κρίση. Η μετάβαση της ναυτιλίας «από του ιστίου εις τον ατμό» έχει έγκαιρα εντοπιστεί ως ένας από τους

5 144 ΧΡΙΣΤΊΝΑ ΑΓΡΙΑΝΤΩΝΗ θεμελιώδεις παράγοντες που ανέτρεψαν, τις τελευταίες δεκαετίες του 19 ου αιώνα, τα τεχνολογικά δεδομένα στα οποία βασίζονταν οι θαλάσσιες επικοινωνίες και η οργάνωση των σχετικών δρομολογίων και δικτύων, μια ανατροπή που άλλαξε τη γεωγραφία των δρομολογίων αυτών και αχρήστευσε τον ρόλο του σταθμού διαμετακόμισης. 1 Η παρακμή της ξυλοναυπηγικής, την οποία συμπαρέσυρε η ίδια τεχνολογική αλλαγή, αφαίρεσε με τη σειρά της έναν σημαντικό μοχλό-κινητήρα της τοπικής οικονομίας. Η άνοδος του Πειραιά, την ίδια εποχή, στη δέση του πρώτου λιμανιού του εξαγωγικού εμπορίου της χώρας υπήρξε επίσης «μοιραία» για την Ερμούπολη, καθώς οι λειτουργίες του κεντρικού κόμβου του Θαλάσσιου δικτύου επικοινωνιών μεταφέρθηκαν εκεί. Από την άλλη μεριά, οι αλλαγές της τοπικής κοινωνίας και οικονομίας στην κρίσιμη αυτή περίοδο, και συγκεκριμένα η άνοδος της βιομηχανίας, έχουν εξεταστεί κυρίως σε σχέση με τις ενδογενείς δυναμικές που υποστήριξαν αυτή τη μεταβολή -τα διαθέσιμα κεφάλαια, την τεχνογνωσία, το τοπικό εργατικό δυναμικό κ.λπ. 2 Στην προσέγγιση αυτή, η έκπτωση της Ερμούπολης από τον διεθνή ρόλο της και η παρακμή του διαμετακομιστικού εμπορίου θεωρούνται ως ένας εξωγενής, ως προς αυτές τις ενδογενείς δυναμικές, παράγοντας, ο οποίος επέσπευσε και εντέλει διευκόλυνε τη στροφή προς τη βιομηχανία. Όλες αυτές οι αναλύσεις και ερμηνείες αποδίδουν εύστοχα πλευρές της οικονομικής και κοινωνικής ιστορίας της Ερμούπολης τον 19 αιώνα, όλες μαζί όμως συνθέτουν έναν χαλαρό, ακόμη, καμβά: η ύφανση του επιδέχεται περαιτέρω πύκνωση. Στο επίπεδο της τοπικής οικονομίας, οι συνδετικοί κρίκοι ανάμεσα στις διάφορες συνιστώσες της έχουν ιδιαίτερη σημασία για την επιχειρηματική δράση. 3 Ο διεθνής ρόλος της πόλης, οι διεθνείς διασυνδέσεις και τα δίκτυα που τον συντηρούσαν, δεν ήταν, ίσως, ένα στοιχείο που απλώς παρήκμασε, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για τη στροφή του επιχειρηματικού δυναμικού σε άλλες δραστηριότητες. Αντίστροφα, θα μπορούσε κανείς να δει τις εξελίξεις στην ερμουπολίτικη οικονομία ως μια διαδικασία 1. Χρήστος Λούκος, «Μια ελληνική πόλη σε παρακμή. Η Ερμούπολη το δεύτερο μισό του 19ου αι.», Πρακτικά του Διεδνούς Συμποσίου Ιστορίας: Νεοελληνική πόλη. Οθωμανικές κληρονομιές και ελληνικό κράτος, τ. Β', Αδήνα 1985, σ Βασίλης Καρδάσης, Σύρος, σταυροδρόμι της ανατολικής Μεσογείου ( ), Αδήνα Χριστίνα Αγριαντωνη, «Οι μετασχηματισμοί της βιομηχανικής δομής της Ερμούπολης τον 19 αιώνα», Νεοελληνική Πόλη, σ Βλ. σχετικά R. Lloyd-Jones και C. Lewis, Manchester and the age of the factory: the business structure of Cottonopolis in the industrial revolution, Croom Helm, 1988.

6 ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΈΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΎ ΚΌΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΡΜΟΎΠΟΛΗΣ 145 προσαρμογής στις αλλαγές του διεδνούς περιβάλλοντος, ως ένα διάβημα διάσωσης των διεθνών διασυνδέσεων της, και να ανιχνεύσει επιβιώσεις του διεθνούς ρόλου της πόλης και αργότερα, στο τέλος, δηλαδή, του 19 ου αιώνα και στις αρχές του 20 ού. Μολονότι η εκβιομηχάνιση σήμανε μια ευρύτερη αλλαγή, όχι μόνο στην τοπική οικονομία, που ουσιαστικά ενσωματώθηκε στην εδνική οικονομία αυτή την περίοδο, αλλά και στην τοπική κοινωνία, με την αλλαγή φρουράς στα ηγετικά κλιμάκια, όπου τη δέση των χιωτών εμπόρων πήραν οι πελοποννήσιοι βιομήχανοι, ωστόσο η διαπλοκή, οι ωσμώσεις ανάμεσα στην παλαιότερη, διεθνή εμπορική δραστηριότητα και στη νεότερη βιομηχανική, την αποκλειστικά στραμμένη στην εγχώρια αγορά, είναι, ενδεχομένως, περισσότερο σημαντικές από όσο φαίνεται εκ πρώτης όψεως. Αυτές τις διαπλοκές επιχειρώ να ανιχνεύσω εδώ. Οι μεταβολές του διεθνούς περιβάλλοντος στις οποίες αναφέρομαι, πέρα από την αλλαγή της τεχνολογικής υποδομής των μεταφορών, περιλαμβάνουν κυρίως τις αλλαγές στους όρους με τους οποίους διεξαγόταν το διεθνές εμπόριο, τις τάσεις εξειδίκευσης των περιφερειακών και τοπικών οικονομιών, που ενισχύθηκαν αυτή την εποχή καθώς ολοκληρωνόταν η ενσωμάτωση τους στις διεθνείς αγορές, και την προϊούσα εθνικοποίηση των οικονομιών, με την έννοια της ολοκλήρωσης/παγίωσης των εθνικών αγορών, της μειωμένης διαπερατότητας των συνόρων και της αυξημένης παρεμβατικότητας του κράτους στην οικονομία. Πολλές ενδείξεις πείθουν ότι ο επιχειρηματικός κόσμος της Ερμούπολης αποπειράθηκε καταρχήν να προσαρμοστεί στις αλλαγές αυτές, προτού οι ίδιες οι δικές του κινήσεις, με τη συσσώρευση και την αλληλεπίδραση τους, οδηγήσουν σε συνολική αλλαγή του τύπου της τοπικής οικονομίας. Μια πρώτη τέτοια ένδειξη εντοπίζεται στην αλευροβιομηχανία, έναν πρώιμο βιομηχανικό κλάδο που αναπτύχθηκε στην Ερμούπολη από τη δεκαετία του 1860, με δυναμικό που μετρούσε 4 μεγάλους ατμόμυλους ήδη το 1867 για να φτάσει τους 7 στα Ο κλάδος πρακτικά θα καταρρεύσει στο δεύτερο μισό της επόμενης δεκαετίας, και στην Ερμούπολη θα απομείνει ένας μόνον αλευρόμυλος, στον έλεγχο της οικογένειας Βαφιαδάκη και αργότερα ιδιοκτησίας Ασημομύτη, ο οποίος θα εξυπηρετεί αποκλειστικά τις τοπικές ανάγκες. 4. Οι μύλοι Χρυσού (i860), Φιλόπουλου (1861), Βέλτσου (1862), Μπούμπουλη (1864, έπειτα Σεβαστόπουλου-Χειλά-Κεχαγιά), Δαμιανού (1868), Αποστόλου (1881), Καλημέρη (1883), χωρίς να λογαριάζουμε μικρότερες και βραχύβιες επιχειρήσεις. Όλες οι πληροφορίες για τη βιομηχανία στο: Χριστίνα Αγριαντώνη, Η βιομηχανία της Ερμούπολης , ΙΝΕ- ΕΙΕ (υπό έκδοση).

7 146 ΧΡΙΣΤΊΝΑ ΑΓΡΙΑΝΤΩΝΗ Η θεαματική άνοδος και η εξίσου θεαματική πτώση του κλάδου αυτού δεν φαίνεται να σχετίζονται με εσωτερικές διεργασίες της τοπικής ή έστω της εθνικής οικονομίας: ήταν μάλλον μια προσπάθεια (η οποία απέτυχε) των επιχειρηματικών κύκλων που σχετίζονταν με το διεθνές σιτεμπόριο να διασώσουν τη θέση της Ερμούπολης στο εμπόριο αυτό, μετατρέποντας την από σταθμό διαμετακόμισης των σιτηρών σε εξαγωγικό κέντρο αλεύρων. Προς την κατεύθυνση αυτή ωθούσαν οι αλλαγές που συντελούνταν στο σιτεμπόριο εκείνη ακριβώς την εποχή: οι τεχνολογικές καινοτομίες (τηλέγραφος, ατμόπλοια) και η απελευθέρωση των ανταλλαγών προκαλούσαν αναδιοργάνωση του εμπορίου σιτηρών από τη Μαύρη Θάλασσα προς την Ευρώπη, όπου οι απευθείας εξαγωγές από τους τόπους παραγωγής στους τόπους κατανάλωσης αντικαθιστούσαν το εμπόριο που διεξαγόταν μέσω των ενδιάμεσων σταθμών αποθήκευσης-διαμετακόμισης (deposit trade). 5 Το διαμετακομιστικό εμπόριο σιτηρών ήταν δευτερεύουσας σημασίας στην Ερμούπολη ως τον Κριμαϊκό πόλεμο -στο λιμάνι της εξαρχής εισαγόταν σιτάρι για την εγχώρια κατανάλωση. 6 Αλλά στη διάρκεια του Κριμαϊκού πολέμου, που προκάλεσε μεγάλη αναστάτωση στο εμπόριο της περιοχής, και ιδίως μετά την υπογραφή της ελληνο-οθωμανικής συνθήκης εμπορίου και ναυτιλίας του Μαΐου 1855, το διαμετακομιστικό εμπόριο του σιταριού στην Ερμούπολη πήρε τέτοιες διαστάσεις ώστε δεν επαρκούσαν οι αποθηκευτικοί χώροι του λιμανιού και οι έμποροι νοίκιαζαν αγγλικά καράβια στο λιμάνι για να αποθηκεύουν τα δημητριακά. 7 Ανάλογα, φυσικά, ήταν τα κέρδη, καθώς οι τιμές ήταν πολύ υψηλές, λόγω ακριβώς του πολέμου. 8 Όπως συμβαίνει συνήθως σε αυτές τις περιπτώσεις, το όλο σύστημα κατέρρευσε με την υπογραφή της ειρήνης το 1856, αλλά προφανώς η εμπλοκή αυτή είχε ενισχύσει τις γραμμές των σχετιζόμενων με το σιτεμπόριο επιχειρηματιών -εμπόρων και μυλωνάδων-και είχε αυξήσει τις διαθεσιμότητες και τις προσδοκίες τους. 5. Βλ. Ευρυδίκη Σιφναίου, «Οι αλλαγές στο ρωσικό σιτεμπόριο και η προσαρμοστικότητα των ελληνικών εμπορικών οίκων», Τα Ιστορικά, 40 (Ιούνιος 2004), Για το deposit trade, βλ. και Gelina Harlaftis, A History of Greek-Owned Shipping, Λονδίνο - Νέα Υόρκη 1996, σ Το μεγάλο λιμάνι του διαμετακομιστικού εμπορίου σιτηρών στη Μεσόγειο ήταν το Λιβόρνο, βλ. Δέσποινα Βλάμη, Το φιορίνι, το σιτάρι και η οδός του κήπου/ελληνες έμποροι στο Λιβόρνο , Αδήνα [2000]. 7. Βλ. σχετικά Καρδάσης, ό.π., α , που στηρίζεται στις μαρτυρίες του γάλλου προξένου. 8. Κατά την Patricia Herlihy, Odessa: A History, , Cambridge Man , σ , η τιμή του σιταριού στην Οδησσό το 1856 ήταν δυόμισι φορές ανώτερη σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1853.

8 ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΈΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΎ ΚΌΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΡΜΟΎΠΟΛΗΣ 147 Όμως ακριβώς την εποχή εκείνη, όταν έγινε και η πρώτη στροφή των Βορειοευρωπαίων προς τα σιτηρά της Αμερικής, λόγω του αποκλεισμού που επέβαλε η Ρωσία κατά τον Κριμαϊκό πόλεμο, άρχισε η αντίστροφη μέτρηση για τους σταθμούς διαμετακόμισης στη Μεσόγειο. Η επιλογή μερικών Ερμουπολιτών επιχειρηματιών να επενδύσουν στην αλευροβιομηχανία πρέπει να συνδέεται με τις ανακατατάξεις αυτές στο σιτεμπόριο. Έχει σημασία να διευκρινιστεί ότι η πρώτη απόπειρα σύστασης ατμόμυλου στην Ερμούπολη εντοπίζεται ήδη το 1858 (ο μύλος Δασκαλάκη και Σακορράφου, ο οποίος απέτυχε). Ανάμεσα στους επενδυτές των μύλων που ακολούθησαν βρίσκουμε μυλωνάδες και αρτοποιούς, όπως ο Στ. Χρυσός και ο Γ. Βέλτσος, και εμπόρους-εξαγωγείς όπως ο Θ. Τόμπρας και ο Περικλής Σεβαστόπουλος -ο τελευταίος μάλιστα ήταν μέλος εμπορικής οικογένειας με κλάδους στο Λιβόρνο και στην Οδησσό- 9 ενώ τις επιχειρήσεις τους στήριξαν με πιστώσεις και ορισμένοι χιώτες μεγαλέμποροι-τραπεζίτες της πόλης, όπως ο Δ. Βαφιαδάκης. Φαίνεται λοιπόν ότι η βιομηχανική παραγωγή αναλάμβανε εδώ ρόλο υποστήριξης του λιμανιού και της εξαγωγικής δραστηριότητας, μια στρατηγική τυπική των πόλεων-λιμανιών ήδη από τον 18 αιώνα, 10 σε μια εποχή μάλιστα που για την Ερμούπολη το διαμετακομιστικό εμπόριο δεν είχε μέλλον. Το συνολικό δυναμικό των αλευρομύλων που δημιουργήθηκαν δεν μπορεί να απευθυνόταν μόνο στην εγχώρια κατανάλωση αλεύρων: στόχος των συριανών μύλων ήταν, πιθανότατα, εξαρχής η ευρύτερη αγορά της Ανατολικής Μεσογείου. Δεν υπάρχουν επαρκείς μαρτυρίες για το ζήτημα αυτό, γνωρίζουμε όμως ότι ο μύλος Χρυσού, για παράδειγμα, είχε υποκατάστημα στην Κωνσταντινούπολη το Γνωρίζουμε επίσης ότι οι συριανοί μύλοι εξήγαν στα νησιά του Αιγαίου και στην Κρήτη. Η δε κατάρρευση τους μετά το 1885 πρέπει να συνδεθεί με τη δεύτερη ελληνοτουρκική κρίση και τη διακοπή των ανταλλαγών μεταξύ των δύο χωρών, αλλά και με τη διάδοση των μηχανικών αλευρόμυλων σχεδόν σε όλες τις πόλεις της περιοχής -ενώ συγχρόνως η αλευροβιομηχανία του Πειραιά κέρδιζε την ελληνική αγορά. 9. Για τους Σεβαστόπουλους της Οδησσού βλ. Ευρυδίκη Σιφναίου, «Εθνικός αυτοπροσδιορισμός σε ένα οικονομικά μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Η μαρτυρία ενός έλληνα εμποροϋπαλλήλου από το ρωσικό εμπόριο σιτηρών», Διασπορά-Δίκτυα-Διαφωτισμός, ΚΝΕ/ΕΙΕ, Επιμέλεια: Μαρία Α. Στασινόπουλου - Μαρία Χριστίνα Χατξηιωάννου, Τετράδια Εργασίας 28, Αδηνα 2005, σ Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Μασαλία, βλ. Χ. Daumalin, Ν. Girard, Ο. Raveux, Du savon a la puce: L'industrie marseillaise du XVIIe siècle à nos jours, Μασσαλία 2003.

9 148 ΧΡΙΣΤΊΝΑ ΑΓΡΙΑΝΤΩΝΗ Πρόσθετο κίνητρο για την επιχειρηματική εμπλοκή στην αλευροβιομηχανία αλλά και πρόσθετος παράγοντας στήριξης της ζωής του λιμανιού είναι το γεγονός ότι το σιτεμπόριο αποτελούσε την τελευταία γραμμή υποχώρησης του ιστιοφόρου, το οποίο, όπως γνωρίζουμε, ήταν θεμελιακό στοιχείο της φυσιογνωμίας του λιμανιού της Ερμούπολης, του παραγωγικού κόσμου της και της διαθέσιμης ναυτικής τεχνογνωσίας. Χάρη στο ρωσικό σιτεμπόριο, το ιστιοφόρο διατήρησε ενεργό παρουσία στη Μαύρη Θάλασσα αρκετά χρόνια μετά την οριστική επικράτηση του ατμόπλοιου στη Μεσόγειο. Το 1889 ακόμη, ο Γεώργιος Βέλτσος μεταφέρει για τον μύλο του σιτάρι από το Ταγανρόκ με σαντορινιό ιστιοφόρο. Ο συνδετικός αυτός κρίκος εξηγεί ενδεχομένως και την παρουσία Ψαριανών στη συριανή αλευροβιομηχανία (οικογένειες Χειλά, Καλημέρη), τους οποίους δεν απαντούμε σε άλλους βιομηχανικούς κλάδους. Ήταν, τελικά, η αλευροβιομηχανία της Ερμούπολης, μια έσχατη γραμμή αναδίπλωσης του παλαιότερου δικτύου του σιτεμπορίου, ή μια δυναμική απόπειρα προσαρμογής στις νέες διεθνείς συνδήκες; Όπως και να 'χει, ήταν απότοκος του διεθνούς ρόλου, των διεδνών διασυνδέσεων της Ερμούπολης, ένα εγχείρημα που εγγράφεται στη λογική και στη συνέχεια του διεθνοποιημένου τομέα της οικονομίας της και του εξωστρεφή χαρακτήρα του λιμανιού της, και όχι στη λογική μιας δυναμικής που 9α δημιουργούσαν κάποιες εσωτερικές εξελίξεις. Το εγχείρημα απέτυχε, και ως προς τη διεθνή του διάσταση, και ως προς την προσαρμογή στην εθνική αγορά, την οποία μονοπώλησε τελικά η πειραϊκή αλευροβιομηχανία. Αποτέλεσε ωστόσο την πρώτη μαζική μετακίνηση πόρων και δυναμικού στη βιομηχανία, εγκαινιάζοντας έτσι τις αλλαγές στην τοπική οικονομία, που θα ολοκληρώνονταν δυο δεκαετίες αργότερα. Το δεύτερο παράδειγμα για τη σημασία που εξακολουθούν να έχουν οι διεθνείς διασυνδέσεις της Ερμούπολης στον προχωρημένο 19 αιώνα, αλλά και για τις προσαρμογές στις νέες διεθνείς συνθήκες, αφορά τη βυρσοδεψία. Εδώ πρόκειται για έναν κλάδο συναρτημένο «εκ γενετής» με το διεθνές διαμετακομιστικό εμπόριο, καθώς η διακίνηση δερμάτων στο λιμάνι και οι χρόνοι της ανενεργού παραμονής τους στις αποθήκες της διαμετακόμισης, υπήρξαν μερικοί από τους σημαντικότερους παράγοντες της ανάπτυξης των ερμουπολίτικων βυρσοδεψείων, των οποίων τα σολοδέρματα κατέκτησαν τις αγορές της ανατολικής Μεσογείου και των Βαλκανίων. Επρόκειτο δηλαδή εξαρχής για μια βιομηχανία εξαγωγική, υποστηρικτική της εμπορικής δραστηριότητας του λιμανιού.

10 ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΈΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΎ ΚΌΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΡΜΟΎΠΟΛΗΣ 149 Στην περίπτωση αυτή, αντίδετα με την αλευροβιομηχανία, η ενσωμάτωση στην εδνική οικονομία και η στροφή στην εδνική αγορά υπήρξε επιτυχής: με τις δύο διαδοχικές πολιτικές κρίσεις της ανατολικής Μεσογείου στα και στα , που παρέλυσαν το εμπόριο της περιοχής, αλλά και χάρη στην άνοδο του προστατευτισμού στα νέα βαλκανικά κράτη, τα βυρσοδεψεία έχασαν τις εξωτερικές αγορές τους. Σύντομα όμως, έστω και με αρκετές απώλειες, ο κλάδος ανέκαμψε και διατήρησε τις δέσεις του στην εσωτερική αγορά. Επιβίωσε δε τουλάχιστον ως τον Μεσοπόλεμο, παρά τον ανταγωνισμό, στον 20ό αιώνα, της πειραϊκής-αδηναϊκής βυρσοδεψίας, αλλά και εκείνης της Σάμου. Εξαρχής τα βυρσοδεψεία της Ερμούπολης προμηδεύονταν δέρματα από τη νότια Αμερική μέσω Μασσαλίας και Αμβέρσας, με τη μεσολάβηση, συνήδως, ελληνικών εμπορικών οίκων. Με τις αλλαγές που συντελούνταν στο δεύτερο μισό του 19 ου αιώνα στο διεδνές εμπόριο, αλλαγές που σε γενικές γραμμές περιγράφονται ως το πέρασμα από το «σμιδιανό» (ρύδμιση της αγοράς από την πλευρά της ζήτησης) στο «σουμπετεριανό» μοντέλο (ρύδμιση της αγοράς από την πλευρά της προσφοράς), είχε ήδη επικρατήσει την εποχή εκείνη το λεγόμενο «ευρωπαϊκό σύστημα του εμπορεύεσδαι», 11 η λογική του οποίου διέφερε δραστικά από εκείνη που γνώριζαν οι παλαιότεροι έλληνες έμποροι. Κομβικό στοιχείο του νέου συστήματος, μαζί με την επιλογή των προσφορών και την ταυτόχρονη εξασφάλιση των πωλήσεων μέσω τηλεγράφου και βάσει δειγμάτων, ήταν η παρεμβολή των τραπεζών, στις οποίες οι έμποροι παρέδιδαν φορτωτικές, τιμολόγια και επιταγές μόλις ναύλωναν μέσο για την αποστολή του προϊόντος, για να σταλούν στον τελικό αγοραστή. Η πτώχευση ενός από τα μεγαλύτερα βυρσοδεψεία της Ερμούπολης, του βυρσοδεψείου Καλουτά, το 1893, έχει αφήσει κάποια ίχνη από τις συναλλαγές της επιχείρησης στα συμβολαιογραφικά αρχεία της πόλης. Εκεί λοιπόν φαίνεται, ότι το βυρσοδεψείο Καλουτά ήταν ενταγμένο σε ένα τέτοιο διεδνοποιημένο σύστημα: αγόραζε ακατέργαστα δέρματα Αμερικής μέσω Αμβέρσας και Χάβρης, με τη μεσολάβηση των εκεί εμπορικών οίκων «Αγέλαστος & Σία» και «Krenglinger & Cie» (εταιρεία που συνεργαζόταν με τον οίκο Νεγρεπόντη) -και από ό,τι φαίνεται, χωρίς τη μεσολάβηση άλλων εμπόρων από την Ερμούπολη τα δέρματα έφδαναν στην Ερμούπολη με 11. Σ. Δ. Κατακουξηνός, «Η ελληνική ναυτιλία και το ελληνικόν εμπόριον», Μηνιαίον Δελτίον του εν Κωνσταντινουπόλει Ελληνικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, 6 (Ιούνιος 1901), 8-17 και 7 (Ιούλιος 1901),

11 150 ΧΡΙΣΤΊΝΑ ΑΓΡΙΑΝΤΩΝΗ πλοία της Deutsche Levante Linie και άλλης (γαλλικής) εταιρείας και με φορτωτικές των τραπεζών Crédit Lyonnais και Comptoir d'escompte (υποκαταστήματα Βρυξελλών και Αμβέρσας αντίστοιχα). Το βυρσοδεψείο Καλουτά πτώχευσε, αρκετά άλλα όμως επέζησαν και αποτελούσαν ως τη δεκαετία του 1930 τον δεύτερο σημαντικό κλάδο της ερμουπολίτικης βιομηχανίας. Μαζί με την εντατικότερη αξιοποίηση των εγκαταστάσεων -εφόσον όλα τα βυρσοδεψεία ενίσχυσαν την εκμηχάνιση της παραγωγής από το τέλος του 19 ου αι. είναι πιθανό ότι οι διεθνείς διασυνδέσεις και η έγκαιρη προσαρμογή στις νέες μεθόδους «του εμπορεύεσθαι» εξασφάλισαν πλεονεκτήματα στη βυρσοδεψία της Ερμούπολης, τα οποία της επέτρεψαν να επιβιώσει, όταν έγινε, και αυτή, μια βιομηχανία προσανατολισμένη στην εγχώρια αγορά και μόνον, παρά το προφανές μειονέκτημα της νησιωτικότητας. Η τελευταία ένδειξη για τη σημασία της διεθνούς εμπορικής «κληρονομιάς» της πόλης αφορά την κλωστοϋφαντουργία, η οποία, από τα τελευταία χρόνια του 19 ου αιώνα, αναδείχθηκε στον σημαντικότερο οικονομικό πνεύμονα του νησιού ως τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και παραπέρα. Η άνοδος της κλωστοϋφαντουργίας μπορεί να θεωρηθεί ως το κατεξοχήν δείγμα της ενσωμάτωσης της ερμουπολίτικης οικονομίας στην εθνική οικονομία, εφόσον αυτή η βιομηχανία εξαρχής αναπτύχθηκε με στόχο την εγχώρια κατανάλωση. Ωστόσο, και η δική της ανάπτυξη σχετίζεται άμεσα με τον διεθνοποιημένο χαρακτήρα της πρότερης εμπορικής ανάπτυξης της πόλης. Αν την εποχή εκείνη η Ερμούπολη είχε απώλεσε ι πλέον τον ρόλο της στο διεθνές διαμετακομιστικό εμπόριο, ωστόσο παρέμεινε για αρκετές δεκαετίες ακόμη το κέντρο του εισαγωγικού χονδρεμπορίου υφασμάτων στην Ελλάδα: στην Ερμούπολη -και όχι στον Πειραιά- πήγαιναν για να προμηθευτούν υφάσματα έμποροι από ελληνικές επαρχιακές πόλεις, τουλάχιστον ως τις αρχές του 20 ου αιώνα, 12 και στο εμπορικό κέντρο της πόλης υπήρχαν, όπως γνωρίζουμε, πλήθος από υφασματαποθήκες. 13 Από τα πρώτα χρόνια εξάλλου, τα υφάσματα εισάγονταν στην Ερμούπολη όχι μόνο για επανεξαγωγή αλλά και για τις ανάγκες της τοπικής βιοτεχνίας καλεμκεριών, της τυποβαφικής. Τόσο το εισαγωγικό εμπόριο των υφασμάτων -και ιδιαίτερα οι επαφές με τις εμπορικές εταιρείες του Μάνστεστερ, μεταξύ των οποίων και 12. Στηρίζομαι στη μαρτυρία του Δημητρίου Λιανού, αλευροβιομήχανου του Πειραιά, από χειρόγραφο απομνημονευμάτων που είχε την καλοσύνη να μου δώσει ο Γεώργιος Δρίνης. 13. Βλ. Χριστίνα Αγριαντωνη -Αγγελική Φενερλή, Ερμούπολη-Σύρος. Ιστορικό οδοιπορικό, Ασήνα 2000.

12 ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΈΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΎ ΚΌΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΡΜΟΎΠΟΛΗΣ 151 ελληνικές (όπως, για παράδειγμα, ο οίκος Μπούκουρα)-όσο και το εξαγωγικό εμπόριο των καλεμκεριών σήμαιναν ανταλλαγές τεχνογνωσίας, κυκλοφορία ανδρώπων και κεφαλαίων, πράγματα δηλαδή που συνέβαλαν στις ετοιμότητες του επιχειρηματικού κόσμου της Ερμούπολης. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα οι σχέσεις με το Μάντσεστερ οδήγησαν και στην άμεση συμμετοχή επιχειρηματιών από τον εκεί ελληνισμό σε ερμουπολίτικες βιομηχανίες -είναι η περίπτωση του Γρηγόριου Ζλατάνου, που υπήρξε ένας από τους ιδρυτές του νηματουργείου «Φουστάνου, Καρέλα, Βελισσαρόπουλου & Σία», το Συνοψίζοντας, δα έλεγα ότι η «βιομηχανική στροφή» της Ερμούπολης, που πραγματοποιήδηκε στο τέλος του 19 ου αιώνα, άντλησε σε μεγάλο βαδμό από τα «κεκτημένα», τις εμπειρίες και τις επιρροές του διεδνούς περιβάλλοντος στο οποίο είχε ενταχδεί η πόλη στο πρώτο μισό του αιώνα, μέσω του διαμετακομιστικού εμπορίου. Είναι χρήσιμο, μιλώντας για τις προσαρμογές του επιχειρηματικού κόσμου της Ερμούπολης κατά το πέρασμα από το διαμετακομιστικό εμπόριο στη βιομηχανία, να παρουσιαστούν πολύ συνοπτικά και οι εξελίξεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα της τοπικής οικονομίας, καδώς και αυτές εγγράφονται, πιστεύω, στην ίδια λογική των προσαρμογών στο ευρύτερο περιβάλλον. Είναι γνωστό ότι στην Ερμούπολη είχε αναπτυχδεί ένα ισχυρό τοπικό πιστωτικό σύστημα από ιδιώτες μεγαλεμπόρους-τραπεζίτες, το οποίο μάλιστα έκανε αρχικά δύσκολη τη ζωή του πρώτου πιστωτικού ιδρύματος που προσπάδησε να διεισδύσει στην ερμουπολίτικη αγορά, της Εδνικής Τράπεζας. 14 Το τοπικό αυτό πιστωτικό σύστημα επιβίωσε, μάλιστα, αρκετές δεκαετίες μετά την παρακμή του διαμετακομιστικού εμπορίου, και στήριξε τα πρώτα βήματα της τοπικής βιομηχανίας. Τα επιχειρηματικά πεδία του διεδνούς εμπορίου και της τράπεζας, που συνήδως ταυτίζονταν στο ίδιο πρόσωπο, έτειναν να διαχωρίζονται και να εξειδικεύονται τον 19 αιώνα στην Ευρώπη. 15 Οι ερμουπολίτες τραπεζίτες φαίνεται πως είχαν αποκοπεί από τις εμπορικές καταβολές τους ήδη από τα μέσα του 19 ου αιώνα: από τους 38 τραπεζίτες και προεξοφλητές που κα- 14. Καρδάσης, ό.π., σ. 208 κ.εξ. 15. Αν και ο διαχωρισμός δεν ήταν πάντα πλήρης. Οι έλληνες έμποροι-τραπεξίτες-εφοπλιστές του Λονδίνου διαητρούσαν ακόμη συνδυασμένες δραστηριότητες το 1860, λίγο αργότερα ωστόσο εξειδικεύτηκαν στον εφοπλισμό, βλ. σχετικά Maria Christina Chatziioannou - Gelina Harlaftis, «From the Levant to the City of London: Mercantile credit in the Greek international commercial networks of the Eighteenth and nineteenth centuries», Centres

13 152 ΧΡΙΣΤΊΝΑ ΑΓΡΙΑΝΤΩΝΗ ταγράφονται στον Οδηγό του Μπούκα το 1875, μόνον οι 5 ήταν και έμποροι. 16 Ορισμένες ενδείξεις που διαθέτουμε σχετικά με τις κατοπινές εξελίξεις στον τομέα, υποδεικνύουν ότι αυτοί που επιβίωσαν και στην επόμενη φάση, τουλάχιστον ως τις αρχές του 20 ού αιώνα, προώθησαν ακόμη περισσότερο τη λογική της εξειδίκευσης, καλύπτοντας αρκετά ειδικούς και συγκεκριμένους δύλακες της τοπικής πιστωτικής αγοράς. Συγκεκριμένα, διαθέτουμε στοιχεία για τη δομή του ενεργητικού δύο σημαντικών τραπεζιτών της πόλης, του Ελπιδοφόρου Λαδόπουλου και του Γαβριήλ Αράγκη, τη στιγμή του δανάτου τους. Και οι δύο πέθαναν το 1891, και οι δύο είχαν δεσμεύσει σημαντικά κεφάλαια στην τοπική οικονομία, αλλά με εντελώς διαφορετικό τρόπο. Από την απογραφή της περιουσίας του Ελπιδοφόρου Λαδόπουλου, φαίνεται καδαρά ότι επρόκειτο για ένα προεξοφλητικό γραφείο, που εξυπηρετούσε τον κόσμο του υφασματεμπορίου και της κλωστοϋφαντουργίας. 17 Το σύνολο του ενεργητικού ανερχόταν σε 1,99 εκατομμύρια δρχ. Από αυτά, 59% (1,17 εκατομ.) ήταν τα προεξοφλημένα γραμμάτια, 30% (0,6 εκατομ.) τα χρεόγραφα δανείων και οι μετοχές, και 10% τα μετρητά. Το σύστημα των προεξοφλήσεων ήταν πυραμιδωτό, δηλαδή ο Λαδόπουλος προεξοφλούσε τα γραμμάτια μιας μικρής ομάδας ενδιαμέσων, που με τη σειρά τους προεξοφλούσαν γραμμάτια των δικών τους πελατών. Στην περίπτωση του Αράγκη, διαδέτουμε μόνον έναν κατάλογο συμβολαίων δανεισμού που βρέδηκε στα χαρτιά του δικηγόρου του Ιωάννη Χατξιδάκη, και συνεπώς δεν γνωρίζουμε την αντίστοιχη δομή του ενεργητικού της επιχείρησης του. 18 Ωστόσο η κατανομή των συμβολαίων, που καλύπτουν την περίοδο , είναι ενδεικτική. Πρόκειται για 67 συμβόλαια από τα οποία η συντριπτική πλειονότητα, τα 60, αφορούν ενυπόδηκα δάνεια, και μόνον τα 7, δάνεια με ενέχυρο. Τα ποσά των δανείων έχουν μεγάλο εύρος, κυμαίνονται από έως δρχ. -συνήδως είναι από έως δρχ.-και η διάρκεια τους, από 3 έως 10 χρόνια. Η ειδίκευση στην περίπτωση του Αράγκη ήταν, λοιπόν, η ενυπόδηκη κτηματική πίστη. Επειand Peripheries in Banking, Επιμέλεια: Philip Cottrell, Even Lange και Ulf Olsson, Aldershot: Ashgate, 2007, σ Μ. Μπούκας, Οδηγός εμπορικός, γεωγραφικός και ιστορικός των πλείστων κυριοτέρων πόλεων της Ελλάδος του έτους 1875, Αδήνα 1875, σ ΓΑΚ - Αρχεία Νομού Κυκλάδων, Αρχεία Συμβολαιογράφων, πράξη αρ / 22 Ιουνίου 1891 του συμβολαιογράφου Ι. Μπεκιαρέλη: «Έκδεσις απογραφής της εν γένει περιουσίας... Ελπιδοφόρου Λαδοπούλου». 18. Χριστίνα Αγριαντωνη, Η Βιομηχανία, ό.π.

14 ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΈΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΎ ΚΌΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΡΜΟΎΠΟΛΗΣ 153 δη δε στον κατάλογο περιλαμβάνονται και αρκετοί πλειστηριασμοί των υποθηκευμένων ακινήτων, ο Αράγκης στο τέλος είχε γίνει περισσότερο μια κτηματομεσιτική επιχείρηση. Η εξειδίκευση σε επιμέρους τομείς της πιστωτικής αγοράς επέτρεψε στους ερμουπολίτες τραπεζίτες να επιβιώσουν τουλάχιστον ως την πρώτη δεκαετία του 20 ού αιώνα, όταν οι νέες τράπεζες (Αδηνών, Εμπορική κ.λπ.) άρχισαν να τους εκτοπίζουν οριστικά. Την εποχή εκείνη, η βιομηχανία είχε πλήρως κυριαρχήσει στην τοπική οικονομία, το διεδνές εμπόριο ήταν παρελθόν και η Ερμούπολη είχε γίνει μια επαρχιακή πόλη της Ελλάδας. Το λιμάνι της 9α διατηρούσε για μερικές δεκαετίες ακόμη κάτι από το παλιό του άνοιγμα στους διεθνείς ορίζοντες, χάρη στα ατμόπλοια των κασιωτών εφοπλιστών, που παρέμειναν νηολογημένα στο νησί.

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ / ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ 101. Σύρος και Ερμούπολη. Συμβολές στην ιστορία του νησιού, 15 ς-20 ζ αι.

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ / ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ 101. Σύρος και Ερμούπολη. Συμβολές στην ιστορία του νησιού, 15 ς-20 ζ αι. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ / ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ 101 Σύρος και Ερμούπολη Συμβολές στην ιστορία του νησιού, 15 ς-20 ζ αι. Επιμέλεια Χριστίνα Αγριαντώνη, Δημήτρης Δημητρόπουλος ΑΘΗΝΑ 2008 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

158 Ο ΕΡΑΝΙΣΤΗΣ, 25 (2005)

158 Ο ΕΡΑΝΙΣΤΗΣ, 25 (2005) ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ Οι, ópot, της επικοινωνίας του ελληνικού εμπορίου με τη Ρωσία της Μαύρης Θάλασσας (τέλος 18ου - αρχές 19ου OLI.) Α ΥΤΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΛΛΟ από μια πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΟΜΑΔΑ Α

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΟΜΑΔΑ Α 1 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΘΕΜΑ Α1 : ΟΜΑΔΑ Α Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο του ακόλουθου όρου: α. Εθνικές γαίες Α.1.2 Να

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α. α)εθνικές. ελληνικού. μέσω της. ανερχόταν. β) Μεγάλη. Ιδέα. ύση. Το (ΜΟΝΑ ΕΣ 20) ΘΕΜΑ Β 1. α. 3. δ 4. σελ. 18. » 5. α. 7. α.

ΘΕΜΑ Α. α)εθνικές. ελληνικού. μέσω της. ανερχόταν. β) Μεγάλη. Ιδέα. ύση. Το (ΜΟΝΑ ΕΣ 20) ΘΕΜΑ Β 1. α. 3. δ 4. σελ. 18. » 5. α. 7. α. ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥΓ Υ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/09/2016 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α)εθνικές γαίες ή εθνικά κτήματα «Εθνικές γαίες» ήταν οι ακίνητες,

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α

Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόµµατα: Ραλλικό Κόµµα Λαϊκό Κόµµα (1910) Σοσιαλιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία]

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ειδικές μορφωτικές εκδηλώσεις 2014 2015 www.eie.gr Νέες προσεγγίσεις στην Ιστορία του Νότου της Ρωσικής Aυτοκρατορίας, 1784-1914 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!»

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!» 18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ «Σώστε με από τους φίλους μου!» Σο Ανατολικό ζήτημα, ορισμός Είναι το ζήτημα της διανομής των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία από τις αρχές του 18ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ TO ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ TO ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ TO ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ)

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Το βελγικό ΑΕΠ αντιπροσωπεύει το 2,9% του συνολικού ΑΕΠ της Ε.Ε., το 4% του ΑΕΠ της ευρωζώνης και το 0,97% του ΑΕΠ του ΟΟΣΑ (στοιχεία 2014). Το Βέλγιο είναι ένας σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

Οι βασικές αλλαγές που επιδρούν στο επιχειρηματικό περιβάλλον

Οι βασικές αλλαγές που επιδρούν στο επιχειρηματικό περιβάλλον Οι βασικές αλλαγές που επιδρούν στο επιχειρηματικό περιβάλλον Παγκοσμιοποίηση Οικονομία της πληροφορίας Μετασχηματισμός της επιχείρησης Εμφάνιση της ψηφιακής επιχείρησης Παγκοσμιοποίηση Διοίκηση και έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους 2010-2011 Φοιτητής : Λιούμπας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Χωρικού Σχεδιασμού. 4 ο Μάθημα Χωροθέτηση οικονομικών δραστηριοτήτων

Θεωρία Χωρικού Σχεδιασμού. 4 ο Μάθημα Χωροθέτηση οικονομικών δραστηριοτήτων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική ομάδα: Ελένη Ανδρικοπούλου, Γρηγόρης Καυκαλάς 4 ο Μάθημα Χωροθέτηση οικονομικών δραστηριοτήτων Εισήγηση: Γρηγόρης Καυκαλάς Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση Δυνατοτήτων Αντιμετώπισης Παραγωγικών Προβλημάτων του Νόμου Κοζάνης. Αξιοποίηση των Εγκαταστάσεων της Εταιρείας Α.Ε.Β.Α.Λ.

Διερεύνηση Δυνατοτήτων Αντιμετώπισης Παραγωγικών Προβλημάτων του Νόμου Κοζάνης. Αξιοποίηση των Εγκαταστάσεων της Εταιρείας Α.Ε.Β.Α.Λ. Διερεύνηση Δυνατοτήτων Αντιμετώπισης Παραγωγικών Προβλημάτων του Νόμου Κοζάνης Αξιοποίηση των Εγκαταστάσεων της Εταιρείας Α.Ε.Β.Α.Λ. εχνολογικά Πάρκα / Τεχνοπόλεις Οργανισμοί, με κύρια επιδίωξή την αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία: 15/02/15 Διάρκεια διαγωνίσματος: 180 Εξεταζόμενο μάθημα: Το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα, Ιστορία

Ημερομηνία: 15/02/15 Διάρκεια διαγωνίσματος: 180 Εξεταζόμενο μάθημα: Το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα, Ιστορία Ημερομηνία: 15/02/15 Διάρκεια διαγωνίσματος: 180 Εξεταζόμενο μάθημα: Το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα, Ιστορία Κατ. Υπεύθυνος καθηγητής: Χάλτσιος Άγγελος ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντική βελτίωση της λειτουργικής απόδοσης το 2010

Σημαντική βελτίωση της λειτουργικής απόδοσης το 2010 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ Σημαντική βελτίωση της λειτουργικής απόδοσης το Τα υψηλότερα ετήσια Λειτουργικά Κέρδη προ προβλέψεων των δύο τελευταίων χρόνων Η συνδυασμένη

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση. Ορισμός Είδη Ιστορική αναδρομή

Μετανάστευση. Ορισμός Είδη Ιστορική αναδρομή Μετανάστευση Ορισμός Είδη Ιστορική αναδρομή ΟΡΙΣΜΟΣ Μετανάστευση Μετακίνηση ανθρώπων μεμονωμένα ή κατά ομάδες Σε χώρους διαφορετικούς από την κατοικία τους Λόγοι οικονομικοί, κοινωνικοί, εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πειραιάς, 17 Ιουλίου 2013 (Πηγή: Icap) ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ελληνική οικονομία εξακολούθησε να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης και το 2012, η έκταση της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ΑΡΘΟΥΡΟΥ ΖΕΡΒΟΥ CHAIRMAN AND CEO, PUBLIC POWER CORPORATION, GREECE TO THE GREEK EU PRESIDENCY SUMMIT «THE SEA OF EUROPE: ROUTING THE MAP FOR ECONOMIC GROWTH» ΔΕΥΤΕΡΑ 17 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑ Α Α ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α 1 ΟΜΑ Α Α α. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν µε την ένδειξη Σωστό ή Λάθος. α) Το 1840 η χωρητικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 ο. Η ψηφιακή επιχείρηση: Ηλεκτρονικό εμπόριο και ηλεκτρονικό επιχειρείν

Κεφάλαιο 4 ο. Η ψηφιακή επιχείρηση: Ηλεκτρονικό εμπόριο και ηλεκτρονικό επιχειρείν Κεφάλαιο 4 ο Η ψηφιακή επιχείρηση: Ηλεκτρονικό εμπόριο και ηλεκτρονικό επιχειρείν Διδακτικοί στόχοι Να εξηγηθεί πώς το διαδίκτυο μετασχηματίζει τις επιχειρήσεις Να συγκριθούν οι κατηγορίες του ηλεκτρονικού

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η αλματώδης εξέλιξη της τεχνολογίας και η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας διαμορφώνουν νέα δεδομένα σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Η Ναυπηγική βιομηχανία στην Τουρκία

Η Ναυπηγική βιομηχανία στην Τουρκία ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Η Ναυπηγική βιομηχανία στην Τουρκία Σύμφωνα με στοιχεία της Δ/νσης Ναυτιλιακών Υποθέσεων της Τουρκίας, 70 ναυπηγεία είναι σήμερα ενεργά

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου Το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα Δ. Η αποζημίωση των Ανταλλάξιμων και η ελληνοτουρκική προσέγγιση (σελ. 160-162) 1. Η αποζημίωση των Ανταλλάξιμων Σύμβαση Ανταλλαγής προβλέπει την αποζημίωση των προσφύγων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΝΕΑΝΙΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή ανάπτυξη- Περιφερειακές ανισότητες. Εισαγωγικές έννοιες. Συσσώρευση Κεφαλαίου, Χωρικός Καταμερισμός Εργασίας

Περιφερειακή ανάπτυξη- Περιφερειακές ανισότητες. Εισαγωγικές έννοιες. Συσσώρευση Κεφαλαίου, Χωρικός Καταμερισμός Εργασίας Περιφερειακή ανάπτυξη- Περιφερειακές ανισότητες. Εισαγωγικές έννοιες. Συσσώρευση Κεφαλαίου, Χωρικός Καταμερισμός Εργασίας «Χωρικές, Οικονομικές, Κοινωνικές και Περιβαλλοντικές Διαστάσεις της Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015

ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας, Βιοτεχνολογίας & Υδατοκαλλιεργειών Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών ΗΜΕΡΙΔΑ Παρασκευή 20 Μαρτίου 2015 "Μέθοδοι και πλαίσια λήψης αποφάσεων για μια πολιτική με άξονα τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 29 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 30 ΜΕΡΟΣ 1ο 39 ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ - Ο ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΕΝΝΟΙΑ, Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Οικονομικές εξελίξεις στην Βουλγαρία (Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2010)

Ι. Οικονομικές εξελίξεις στην Βουλγαρία (Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2010) Ι. Οικονομικές εξελίξεις στην Βουλγαρία (Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2010) Η αύξηση κατά 0,7% του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης, κατά το τρίτο τρίμηνο του 2010 σε σχέση με το προηγούμενο, είχε σαν αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Outsourcing: Ένας μηχανισμός καινοτομίας για τις επιχειρήσεις

Outsourcing: Ένας μηχανισμός καινοτομίας για τις επιχειρήσεις Μέσο: ΚΕΡΔΟΣ Ημ. Δημοσίευσης: 23 Ιουλίου 2014 Outsourcing: Ένας μηχανισμός καινοτομίας για τις επιχειρήσεις Κωνσταντίνος Ε. Καρύδης* Ο Peter Bendor-Samuel, στο βιβλίο του Turning Lead into Gold: The Demystification

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

υπόδησης (-42,5%), την Κλωστοϋφαντουργία (-47,9%) και τα Τρόφιµα Ποτά Καπνός (-40,9%). Πτωτικά, αν και σε µικρότερη έκταση σε σχέση µε τους υπόλοιπους

υπόδησης (-42,5%), την Κλωστοϋφαντουργία (-47,9%) και τα Τρόφιµα Ποτά Καπνός (-40,9%). Πτωτικά, αν και σε µικρότερη έκταση σε σχέση µε τους υπόλοιπους Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Νικόλαου Καραμούζη Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου της Τράπεζας Eurobank EFG. στην εκδήλωση πελατών Corporate Banking.

Ομιλία κ. Νικόλαου Καραμούζη Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου της Τράπεζας Eurobank EFG. στην εκδήλωση πελατών Corporate Banking. Ομιλία κ. Νικόλαου Καραμούζη Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου της Τράπεζας Eurobank EFG στην εκδήλωση πελατών Corporate Banking με θέμα «Οι Νέες Πρωτοβουλίες της Eurobank EFG» Τετάρτη 1 Ιουλίου 2009 Grande

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ κ. ΦΟΥΤΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ &ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ

ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ κ. ΦΟΥΤΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ &ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ κ. ΦΟΥΤΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ &ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις σε Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ): Ανάλυση στοιχειών 10 σημαντικών κλάδων και

Επενδύσεις σε Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ): Ανάλυση στοιχειών 10 σημαντικών κλάδων και Επενδύσεις σε Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ): Ανάλυση στοιχειών 10 σημαντικών κλάδων και του κλάδου ΤΠΕ Μάιος 2013 ΚτΠ Α.Ε. - Παρατηρητήριο για τη Διοικητική Μεταρρύθμιση Επενδύσεις σε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες σε κίνηση, οι αυτοκρατορίες σε κρίση (δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα) Κεφάλαιο 2

Κεφάλαιο 1. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες σε κίνηση, οι αυτοκρατορίες σε κρίση (δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα) Κεφάλαιο 2 δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα Κεφάλαιο 1 Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες σε κίνηση, οι αυτοκρατορίες σε κρίση (δεύτερο μισό 18ου αρχές 19ου αιώνα) Κεφάλαιο 2 Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι

Διαβάστε περισσότερα

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης Οικονομική της Τεχνολογίας Διάλεξη 6 η: Οικονομική Θεωρία και το Ζήτημα της Τεχνολογικής Αλλαγής: & II 1 Ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ & ΛΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑΣ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, ανταποκρινόμενο στην ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερικές Οικονοµίες Κλίµακας και ο Διεθνής Καταµερισµός της Παραγωγής. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης

Εξωτερικές Οικονοµίες Κλίµακας και ο Διεθνής Καταµερισµός της Παραγωγής. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Εξωτερικές Οικονοµίες Κλίµακας και ο Διεθνής Καταµερισµός της Παραγωγής Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης 1 Οικονοµίες Κλίµακας Υπάρχουν οικονοµίες κλίµακας όταν η παραγωγή είναι πιο αποτελεσµατική όσο µεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Ν. Καραμούζη, Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου ομίλου Eurobank EFG. στo Forum στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας GO International

Ομιλία κ. Ν. Καραμούζη, Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου ομίλου Eurobank EFG. στo Forum στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας GO International Ομιλία κ. Ν. Καραμούζη, Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου ομίλου Eurobank EFG στo Forum στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας GO International Δευτέρα, 7 Φεβρουαρίου στην Κύπρο Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι Πρέσβεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΟ ΟΡΘΟ (ως προς σελ.5,σημείο5, 1 η παύλα, 2 η παράγραφος) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18 Δεκεμβρίου 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜ. ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ & Ε.Φ.Κ. Αρ.

Διαβάστε περισσότερα

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα»

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» «Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» του Andrea Campagna, τεχνικού & επιστημονικού συντονιστή του έργου FutureMed Project n 2S-MED11-29 Project co-funded by the European Regional Development Fund (ERDF)

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία ΟΜΑΔΑ Α. Κείμενο Α

Ιστορία ΟΜΑΔΑ Α. Κείμενο Α Ιστορία ΟΜΑΔΑ Α προσανατολισμού Α1. Τι γνωρίζετε για την κατάσταση της ελληνικής βιομηχανίας από το 1870 έως το 1913; Μονάδες 18 Α2. Τι όριζε το Σύνταγμα του 1864; Μονάδες 12 Α3. Να δώσετε τους ορισμούς:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Α. Προς ένα μητρώο της ελληνικής βιομηχανικής κληρονομιάς Πέμπτη, 26 Ιανουαρίου 2012

Α. Προς ένα μητρώο της ελληνικής βιομηχανικής κληρονομιάς Πέμπτη, 26 Ιανουαρίου 2012 Α. Προς ένα μητρώο της ελληνικής βιομηχανικής κληρονομιάς Πέμπτη, 26 Ιανουαρίου 2012 Νίκος Μπελαβίλας, επίκουρος καθηγητής Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, Καταγραφή και αποτύπωση. Το πρώτο βήμα στις τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης επιχειρησιακών ευκαιριών. Βαθμός πολιτικού κινδύνου. Βαθμός ανταγωνισμού

Δείκτης επιχειρησιακών ευκαιριών. Βαθμός πολιτικού κινδύνου. Βαθμός ανταγωνισμού Κριτήρια επιλογής αγορών του εξωτερικού Δείκτης επιχειρησιακών ευκαιριών Συσχέτιση ζήτησης με: 1) μέγεθος πληθυσμού 2) ρυθμό μεταβολής του πληθυσμού 3) πληθυσμιακή δομή 4) γεωγραφική κατανομή (αστική,

Διαβάστε περισσότερα

Η καινοτομία προτάσσεται ως κορυφαία προτεραιότητα και θεωρείται πλέον «μονόδρομος για την ανάπτυξη».

Η καινοτομία προτάσσεται ως κορυφαία προτεραιότητα και θεωρείται πλέον «μονόδρομος για την ανάπτυξη». Συνεργατικοί Σχηματισμοί και Επιχειρηματικότητα Καλές Πρακτικές για τους γουνοποιούς/ εκτροφείς Δρ. Ελπίδα Σαμαρά Ερευνήτρια Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Η καινοτομία προτάσσεται ως κορυφαία προτεραιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Οι ηλεκτρονικές αγορές αποτελούν χρήσιμο

Οι ηλεκτρονικές αγορές αποτελούν χρήσιμο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ(ELTRUN) Οι ηλεκτρονικές αγορές αποτελούν χρήσιμο ε εργαλείο διευκόλυνσης των εταιρικών συναλλαγών εξελίσσονται οι Σ ηλεκτρονικές αγορές (e-marketplaces), σύμφωνα με έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΜΟΡΓΟΥ 1877

ΕΚΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΜΟΡΓΟΥ 1877 ΕΚΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΜΟΡΓΟΥ 1877 Στα πλαίσια της επεξεργασίας και μεταφοράς δεδομένων του Ιστορικού Αρχείου Αμοργού σε μια ηλεκτρονική βάση, ψηφιοποιήθηκε και ο εκλογικός κατάλογος Αμοργού του 1877, δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Η Πληροφορική Επανάσταση Η Κοινωνία των πληροφοριών

Η Πληροφορική Επανάσταση Η Κοινωνία των πληροφοριών Η Πληροφορική Επανάσταση Η Κοινωνία των πληροφοριών Πολλοί υποστηρίζουν ότι διανύουμε την αρχή μίας εποχής που μπορεί να περιγραφεί ως η Πληροφορική Επανάσταση και η οποία θα αλλάξει ριζικά την όλη δομή

Διαβάστε περισσότερα

Τα logistics και οι επιχειρηματικές ευκαιρίες που προσφέρουν

Τα logistics και οι επιχειρηματικές ευκαιρίες που προσφέρουν Πανεπιστήμιο Πειραιά Τα logistics και οι επιχειρηματικές ευκαιρίες που προσφέρουν Κουκουράκης Δημήτρης MSc Logistics ΕΜΠ-Πανεπιστήμιο Πειραιά Μάϊος 2012 Logistics (business) Είναι το τμήμα της επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Με ιδιαίτερη χαρά ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΥΡΙΑΝΩΝ παρουσιάζει το ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

Με ιδιαίτερη χαρά ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΥΡΙΑΝΩΝ παρουσιάζει το ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ Ημερολόγιο 2017 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Με ιδιαίτερη χαρά ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΥΡΙΑΝΩΝ παρουσιάζει το ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ του, για το έτος 2017. Η φετινή έκδοση με τοπία, όλα επιλεγμένα από την ΠΡΩΤΟΠΟΡΟ ΕΡΜΟΥΠΟ- ΛΗ, δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα. Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα. Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 2014 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 278 Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Μάθημα: Υλη: Επιμέλεια διαγωνίσματος: Αξιολόγηση : ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

Ονοματεπώνυμο: Μάθημα: Υλη: Επιμέλεια διαγωνίσματος: Αξιολόγηση : ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Ονοματεπώνυμο: Μάθημα: Υλη: Επιμέλεια διαγωνίσματος: Αξιολόγηση : ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων: α) Φιλελεύθερα και Εθνικά κινήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2010-2015 Η διαχείριση των λογαριασμών βραχυχρόνιου ενεργητικού και παθητικού είναι ένα από τα βασικά σημεία επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ο. Διοίκηση και διαχείριση της ψηφιακής επιχείρησης

Κεφάλαιο 1 ο. Διοίκηση και διαχείριση της ψηφιακής επιχείρησης Κεφάλαιο 1 ο Διοίκηση και διαχείριση της ψηφιακής επιχείρησης Διδακτικοί στόχοι Να αναλυθεί ο ρόλος των πληροφοριακών συστημάτων στο επιχειρηματικό περιβάλλον Ναοριστείτοπληροφοριακόσύστημα, η ορολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ EULER HERMES ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΩΝ ΑΠΕ

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ EULER HERMES ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΩΝ ΑΠΕ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ EULER HERMES ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΩΝ ΑΠΕ Χριστίνα Σαραντίδου, LLM (NU, Chicago IL), Δικηγορικό Γραφείο «Μεταξάς & Συνεργάτες» Ημερίδα: «Η ελληνική ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Διάλεξη 1η: Ιστορικές περίοδοι Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης

Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Διάλεξη 1η: Ιστορικές περίοδοι Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Διάλεξη 1η: Ιστορικές περίοδοι Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα

Διαβάστε περισσότερα

Νέες προσεγγίσεις στη μελέτη των Ναυτιλιακών ικτύων. Η περίπτωση του Ιονίου Δικτύου

Νέες προσεγγίσεις στη μελέτη των Ναυτιλιακών ικτύων. Η περίπτωση του Ιονίου Δικτύου Νέες προσεγγίσεις στη μελέτη των Ναυτιλιακών ικτύων. Η περίπτωση του Ιονίου Δικτύου Δρ. Παναγιώτης Καπετανάκης Ναυτιλιακός Ιστορικός Σύμβουλος Ειδικών Θεμάτων ΝΑΥΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Η ανάπτυξη της ελληνικής ναυτιλίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 Αντικείµενο του βιβλίου αυτού είναι οι ιεθνείς Οικονοµικές Σχέσεις οι οποίες αναλύονται τόσο στο θεωρητικό επίπεδο, όσο και στο επίπεδο των συνθηκών του πραγµατικού κόσµου µε έµφαση στο σύγχρονο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο Σχέδιο Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η ελληνική οικονοµία κατά τον 19ο αιώνα 1. Το εµπόριο 2. Η εµπορική ναυτιλία ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 ΘΕΜΑ 1ο Να προσδιορίσετε τους

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πρόεδρος του Δ.Σ της εταιρίας ΥΙΟΙ Ε.ΧΑΤΖΗΚΡΑΝΙΩΤΟΥ-ΑΛΕΥΡΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΥΡΝΑΒΟΥ Α.Ε, γνωστοποιεί προς τους κυρίους μετόχους τα ακόλουθα:

Ο Πρόεδρος του Δ.Σ της εταιρίας ΥΙΟΙ Ε.ΧΑΤΖΗΚΡΑΝΙΩΤΟΥ-ΑΛΕΥΡΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΥΡΝΑΒΟΥ Α.Ε, γνωστοποιεί προς τους κυρίους μετόχους τα ακόλουθα: Ανακοίνωση-Πρόσκληση της ΥΙΟΙ Ε.ΧΑΤΖΗΚΡΑΝΙΩΤΟΥ-ΑΛΕΥΡΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΥΡΝΑΒΟΥ Α.Ε προς το επενδυτικό κοινό για την δημόσια προσφορά νέων κοινών ονομαστικών μετοχών, λόγω της αύξησης του Μετοχικού Κεφαλαίου,

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΑΡΙΘΜΟΔΕΙΚΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΧΡΗΣΗ 2015 ΧΡΗΣΗ ,97 72,00%.= ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ , ,48

Α. ΑΡΙΘΜΟΔΕΙΚΤΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΧΡΗΣΗ 2015 ΧΡΗΣΗ ,97 72,00%.= ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ , ,48 ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ «ΣΤΕΛΙΟΣ Κ. ΜΑΝΤΟΥΔΗΣ ΚΥΛΙΝΔΡΙΚΟΙ ΧΡΩΣΤΗΡΕΣ» ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΑΚΤΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ 20ης ΙΟΥΛΙΟΥ 2016. Κύριοι Μέτοχοι,

Διαβάστε περισσότερα

Πάτρα, Προς: Ως Πίνακας Αποδεκτών. Αξιότιμοι Κυρίες & Κύριοι,

Πάτρα, Προς: Ως Πίνακας Αποδεκτών. Αξιότιμοι Κυρίες & Κύριοι, 1 Πάτρα, 20 02 2017 Προς: Ως Πίνακας Αποδεκτών Αξιότιμοι Κυρίες & Κύριοι, Με την παρούσα επιστολή, θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε και να σας προσκαλέσουμε να συμμετάσχετε στην 4 η Έκθεση Μεταφοράς Τεχνογνωσίας

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικές Κρίσεις και Διεθνές Σύστημα Ενότητα 5: Ο Ρόλος του Διεθνούς Οικονομικού Συστήματος

Οικονομικές Κρίσεις και Διεθνές Σύστημα Ενότητα 5: Ο Ρόλος του Διεθνούς Οικονομικού Συστήματος Οικονομικές Κρίσεις και Διεθνές Σύστημα Ενότητα 5: Ο Ρόλος του Διεθνούς Οικονομικού Συστήματος Δημήτριος Κατσίκας Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Περιεχόμενα Η εταιρεία Γενικά... 3 Η πορεία της εταιρείας... 4 Προϊόντα... 4 Υπηρεσίες...

Διαβάστε περισσότερα

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς:

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: 1) Το πρώτο σύστημα είναι η καπιταλιστική οικονομία ή οικονομία της αγοράς:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Εργασίας ΣΤ 1. Εισαγωγές Παρατηρήσεις

Ομάδα Εργασίας ΣΤ 1. Εισαγωγές Παρατηρήσεις Ομάδα Εργασίας ΣΤ 1 Ανάλυση και Επίδραση του υπό διαμόρφωση Νέου Θεσμικού Πλαισίου στη Δικτυακή Οικονομία και στη διάθεση & προσφορά Νέων Υπηρεσιών- Εφαρμογών Εισαγωγές Παρατηρήσεις - Γενικές παρατηρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) 1 Σκοπός Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2009

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2009 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2009 Καθαρά κέρδη 81εκ. έναντι 5εκ. το προηγούμενο τρίμηνο Αύξηση χορηγήσεων κατά 12% και καταθέσεων κατά 17% σε ετήσια βάση Βελτίωση δείκτη χορηγήσεων προς καταθέσεις στο 114%

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Κύριοι Μέτοχοι, 1. Γενικά Πληροφοριακά Στοιχεία :

Κύριοι Μέτοχοι, 1. Γενικά Πληροφοριακά Στοιχεία : ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ «ΒΙΟΤΡΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Α.Β.Ε.Ε.»ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Διάλεξη 5 ΧΡΗΜΑΤΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 1 από 35 Το εξωτερικό περιβάλλον της επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Χρηματοοικονομική Λογιστική Ι

Μάθημα: Χρηματοοικονομική Λογιστική Ι TEI Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Μάθημα: Χρηματοοικονομική Λογιστική Ι 3 η Εισήγηση Διδάσκων: Αθανάσιος Μανδήλας Ερωτήσεις-Σύνδεση με την προηγούμενη εισήγηση Τι

Διαβάστε περισσότερα

Λιμάνι Πατρών: Ολοκληρωμένος πολυτροπικός διάδρομος στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών

Λιμάνι Πατρών: Ολοκληρωμένος πολυτροπικός διάδρομος στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών Λιμάνι Πατρών: Ολοκληρωμένος πολυτροπικός διάδρομος στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών Το λιμάνι της Πάτρας από τον 11 ο π.χ. αιώνα έχει συνδεθεί με την ιστορική ανάπτυξη της Πάτρας και της ευρύτερης περιφέρειας.

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμένες Μεταφορές Προϊόντων: Η Περίπτωση της Ελλάδας

Συνδυασμένες Μεταφορές Προϊόντων: Η Περίπτωση της Ελλάδας Συνδυασμένες Μεταφορές Προϊόντων: Η Περίπτωση της Ελλάδας Φοιτήτρια: Καγιαδάκη Νίκη Επιβλέπων καθηγητής: κ. Ξανθόπουλος Αναστάσιος ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΜΕ ΧΕΡΣΑΙΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ-

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικότερα, σημειώνουμε τις ακόλουθες παρατηρήσεις επί των σκέψεων για τις τροποποιήσεις του Α.Ν.:

Ειδικότερα, σημειώνουμε τις ακόλουθες παρατηρήσεις επί των σκέψεων για τις τροποποιήσεις του Α.Ν.: Αναπτυξιακός Νόμος (6/2002) Ο ΣΕΤΕ θέλοντας να συμβάλει θετικά στις αλλαγές του Αναπτυξιακού Νόμου υπέβαλε μια σειρά προτάσεων, εκφράζοντας τις θέσεις των επιχειρήσεων από ολόκληρο το τουριστικό φάσμα.

Διαβάστε περισσότερα

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ: Κυρίες και κύριοι χαίρετε. Στα επόμενα λεπτά της παρουσίασής μου πρόκειται να εστιάσω κυρίως στο εμπορικό κομμάτι, στην εμπορική διάσταση που έχουν οι εξελίξεις στην περιοχή μας όσον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Προς τη Βουλή των Ελλήνων

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Προς τη Βουλή των Ελλήνων ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Κατανόησης στον τοµέα της ναυτιλιακής συνεργασίας µεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δηµοκρατίας και της Κυβέρνησης της Δηµοκρατίας της Τουρκίας»

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ME MIA MATIA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ&ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ETHΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ME MIA MATIA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ&ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ETHΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 2016 ME MIA MATIA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ&ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ To οικονομικό και επιχειρηματικό περιβάλλον Οι αναπτυγμένες οικονομίες έχασαν το 2015

Διαβάστε περισσότερα

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Το βελγικό ΑΕΠ αντιπροσωπεύει το 2,85% του συνολικού ΑΕΠ της Ε.Ε., το 3,9% του ΑΕΠ της ευρωζώνης και το 0,99% του ΑΕΠ

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Το βελγικό ΑΕΠ αντιπροσωπεύει το 2,85% του συνολικού ΑΕΠ της Ε.Ε., το 3,9% του ΑΕΠ της ευρωζώνης και το 0,99% του ΑΕΠ Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Το βελγικό ΑΕΠ αντιπροσωπεύει το 2,85% του συνολικού ΑΕΠ της Ε.Ε., το 3,9% του ΑΕΠ της ευρωζώνης και το 0,99% του ΑΕΠ του ΟΟΣΑ (στοιχεία 2015). Το Βέλγιο είναι ένας σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

1. ΔΡΑΣΗ: «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΑΛΥΣΙΔΩΝ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Περιγραφή της Δράσης - Σύνδεση με τους στόχους και τις προτεραιότητες του ΕΠΑΝΕΚ

1. ΔΡΑΣΗ: «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΑΛΥΣΙΔΩΝ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Περιγραφή της Δράσης - Σύνδεση με τους στόχους και τις προτεραιότητες του ΕΠΑΝΕΚ 1. ΔΡΑΣΗ: «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΑΛΥΣΙΔΩΝ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Περιγραφή της Δράσης - Σύνδεση με τους στόχους και τις προτεραιότητες του ΕΠΑΝΕΚ2014-20 Η Δράση απευθύνεται σε υφιστάμενες μικρομεσαίες κυρίως επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 7: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης»

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 7: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 7: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική Η διεύρυνση της συμμετοχής του ανθρώπινου δυναμικού σε δράσεις δια βίου εκπαίδευσης για την

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΑΓΓΕΛΟΥΔΗ PRESIDENT & CEO, THESSALONIKI PORT AUTHORITY TO THE GREEK EU PRESIDENCY SUMMIT «THE SEA OF EUROPE: ROUTING THE MAP FOR ECONOMIC GROWTH» ΤΡΙΤΗ 18 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Αγαπητοί συμμαθητές, στο κείμενό του, ο Θ. Π. Λιανός μας πληροφορεί πως παρά την έρευνα που κάνει πάνω στο θέμα της παγκοσμιοποίησης, δεν

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα