Νίκος Καζαντζάκης: Το Έργο και η πρόσληψή του. Πεπραγμένα διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου, Ρέθυμνο, Απριλίου 2004, Ψυχογυιός, Κ. (επιμ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Νίκος Καζαντζάκης: Το Έργο και η πρόσληψή του. Πεπραγμένα διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου, Ρέθυμνο, 23-25 Απριλίου 2004, Ψυχογυιός, Κ. (επιμ."

Transcript

1

2 Νίκος Καζαντζάκης: Το Έργο και η πρόσληψή του. Πεπραγμένα διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου, Ρέθυμνο, Απριλίου 2004, Ψυχογυιός, Κ. (επιμ.), Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας (έκδ.), Ηράκλειο Κρήτης Σχήμα 17 Χ 24 εκ., σελίδες xxii + 314, σκληρό κάλυμμα. ISBN : Χορηγός: Περιφέρεια Κρήτης Κε.Κρη.Λο. ( )

3 Νίκος Καζαντζάκης: Το έργο και η πρόσληψή του

4

5 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ «ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ 2004» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ: ΤΟ ΕΡΓΟ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΤΟΥ (Πανεπιστημιούπολη Ρεθύμνου, Γάλλος, Απριλίου 2004) Επιμέλεια : Κ.Ε. ΨΥΧΟΓΥΙΟΣ Χορηγία : ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Έκδοση : ΚΕΝΤΡΟ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Ηράκλειο Κρήτης 2006

6 Στο εξώφυλλο του τόμου επεξεργασμένη φωτογραφία του Νίκου Καζαντζάκη στη Βίλα Μανωλίτα της Αντίμπ (1954) Copyright 2006 : Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας ( Centre for Cretan Literature ) Βαρβάροι, Δήμος Νίκου Καζαντζάκη Ηράκλειο Κρήτης, GR (Αρχάνες) Τηλ.: ISBN : Διακίνηση τόμου : Πρακτορείο ΑΠΟΛΛΩΝ Α.Ε. ( Υποκατάστημα Κρήτης : Αρτεμησίας 1, Νέα Αλικαρνασσός, Τ.Κ Ηράκλειο Κρήτης, τηλ , fax: )

7 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Πανεπιστήμιο Οξφόρδης, Αγγλία Οι μεταμορφώσεις του Ζορμπά Έλα, Ζορμπά, φώναξα, μάθε με να χορεύω! [...] Χορό, αφεντικό; έκαμε χορό; Έλα! Ομπρός, Ζορμπά, άλλαξε η ζωή μου, βίρα! Θα σε μάθω πρώτα πρώτα το ζεϊμπέκικο άγριος, παλικαρίσιος. [......] Ριχτήκαμε στο χορό ο Ζορμπάς με διόρθωνε, σοβαρός, υπομονετικός, με τρυφεράδα έπαιρνα κουράγιο, ένιωθα τα βαριά μου ποδάρια να φτερώνουν. Γεια σου, ξεφτέρι μου! φώναξε ο Ζορμπάς και χτυπούσε τα παλαμάκια, για να μου κρατάει το ρυθμό. Γεια σου, παλικαράκι μου! Στο διάολο τα χαρτιά και τα καλαμάρια! Στο διάολο τα καλά και συμφέροντα. Ε μωρέ! τώρα που χορεύεις και του λόγου σου και μαθαίνεις τη γλώσσα μου, τί έχουμε να πούμε! [...] Έβλεπα το Ζορμπά να χορεύει κι ένιωθα για πρώτη φορά τη δαιμονικιάν ανταρσία του ανθρώπου, να νικήσει το βάρος και την ύλη, την προγονική κατάρα. Καμάρωνα την αντοχή του, τη σβελτσέτα, την περηφάνια [...] (Καζαντζάκης : ) Υπάρχουν πολλοί τρόποι να δει κανείς τη σκηνή αυτή από το μυθιστόρημα Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, όπου το αφεντικό, έπειτα από την καταστροφή του συστήματος εναέριας μεταφοράς στο οποίο στηρίζονταν όλες οι προοπτικές του ορυχείου του, ζητά από το Ζορμπά να του μάθει να χορεύει. Ο Πήτερ Μπίεν για παράδειγμα, στο κλασικό άρθρο του «Ο Αλέξης Ζορμπάς, ο Νίτσε και η αιώνια ελληνική τάξη» είδε τον Ζορμπά ως διαλεκτική ένωση ανατολής και δύσης, διονυσιακού και απολλώνι- 91 Νικοσ Καζαντζακησ: Το εργο και η Προσληψη του 8

8 Δημήτρης Παπανικολάου ου στοιχείου, και σκηνές όπως την παραπάνω τις ερμήνευσε ως κορυφώσεις αυτής της ένωσης. Με τη συγγραφή του Βίου («το συναξάρι ετούτο του Ζορμπά») που ο αφηγητής αποφασίζει στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου, αυτή η ένωση πραγματώνει την ουσία της την «αιώνια ελληνική τάξη». Στο τέλος του μυθιστορήματος, ας θυμηθούμε, το Αφεντικό μένει κυριευμένο από «σφοδρή πεθυμιά όχι πεθυμιά, ανάγκη (...) να ανασυντάξω τη ζωή που ζήσαμε οι δυο μας στο κρητικό ακρογιάλι, να ζορίσω τη μνήμη μου να θυμηθεί, να μαζέψει όλες τις σκόρπιες κουβέντες, φωνές, χειρονομίες, τα γέλια, τα κλάματα, τους χορούς του Ζορμπά και να τα περισώσω» (313). Όπως σχολιάζει ο Μπίεν, «οι απολλώνιες δυνάμεις του, ώς τώρα παράλυτες ή λαθεμένες σε κατεύθυνση, μπορούν πια να στραφούν στην εξαγορά της διονυσιακής πραγματικότητας, γλιτώνοντας το Ζορμπά από τη διάλυση» (Μπίεν 1971: 80). Με άλλα λόγια: Το απολλώνιο στοιχείο μεσολαβεί και καταγράφει τη θέαση του διονυσιακού, και η ένωση μοιάζει να κολακεύει το άχρονο: δίνει θέση στον «ελληνικό κόσμο», την «αιώνια ελληνική τάξη». 1 Στην ανακοίνωσή μου αυτή θέλω να δείξω κάτι αντίστροφο: πώς, με τη μεσολάβηση της ταινίας Ζορμπάς ο Έλληνας του Μιχάλη Κακογιάννη και ιδίως της μουσικής του Μίκη Θεοδωράκη που συνόδευε την τελευταία σκηνή της, ο Ζορμπάς και ο χορός του εξέφρασαν πολύ συγκεκριμένες και χρονικά προσδιορισμένες εκδοχές ελληνικότητας, έγιναν η έκφραση μιας πολύ συγκεκριμένης και χρονοτοπικά πολύ προσδιορισμένης ελληνικής τάξης: της κοινωνικοπολιτισμικής διαμόρφωσης της Ελλάδας κατά τη δεκαετία του Ως πλαίσιο της ανάλυσής μου υιοθετώ την πολιτισμική κριτική και ξεκινώ σχολιάζοντας σημειωτικά κάποιες πλευρές των διαδοχικών μετα- 1 Ο ίδιος ο Καζαντζάκης βλέπει στο μουσικοχορευτικό ξέσπασμα του Ζομπά την επαφή με το άχρονο, μια στιγμή που υπερβαίνει, ή μάλλον διεμβολίζει κάθε έννοια ανθρώπινου πολιτισμού. «Το ανθρώπινο λαρύγγι ξαναγύριζε σε προανθρώπινα χρόνια, όπου η κραυγή ήταν μια αψηλή σύνθεση και συμπύκνωνε ό,τι σήμερα λέμε μουσική, ποίηση και πάθος! Αχ! βαχ! φώναζε από το σπλάχνο του ο Ζορμπάς, κι όλη η φτενή κρούστα που λέμε πολιτισμό ράγιζε, και πηδούσε από μέσα, αθάνατο θεριό, ο μαλλιαρός θεός, ο τρομερός Γορίλας» (Καζαντζάκης : 163). Είναι η μετουσίωση αυτής της φωνής σε «Βίο και πολιτεία» που δημιουργεί ξανά πολιτισμό συνενώνοντας τα στοιχεία που είχαν διασπαστεί απ την υπέρβαση. 2 Η ανακοίνωση αυτή ξεκίνησε ως μια προσπάθεια να συζητήσω διεξοδικά τις δύο πιο γνωστές «λαϊκές μελοποιήσεις» του Καζαντζάκη, το Ζορμπά του Θεοδωράκη και τον Καπετάν Μιχάλη του Μάνου Χατζιδάκι στην πορεία εξελίχθηκε αλλιώς και το τμήμα για τον Χατζιδάκι επιφυλάσσομαι να το δημοσιεύσω στο μέλλον. Ευχαριστώ την οργανωτική επιτροπή του συνεδρίου, και ιδιαίτερα την Αγγέλα Καστρινάκη και τον Σταμάτη Φιλιππίδη, για την πρόσκληση και την εμπιστοσύνη. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τον Αλέξη Πολίτη για την ουσιαστική του στήριξη και τη φιλία. Η μετάφραση όσων παραθεμάτων δεν ήταν στα Ελληνικά είναι δική μου. 92

9 Οι μεταμορφώσεις του Ζορμπά φορών του Ζορμπά σε κινηματογράφο, μουσική και μουσικό θέατρο. Αλλά απώτερος στόχος μου σε αυτή την ανακοίνωση είναι να δείξω διακριτές τάσεις ανάγνωσης που κατά τη γνώμη μου επαναπληροφορούν το καζαντζακικό έργο κυρίως από τη δεκαετία του 60 και εξής. Οι τάσεις αυτές έχουν να κάνουν με συγκεκριμένες κοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες που ορίζουν την Ελλάδα εκείνη την εποχή και δεν πρέπει να τις βλέπουμε ως παρανάγνωση του καζαντζακικού Ζορμπά, αλλά ως συγκεκριμένη του εκφορά που προκρίνει ως δεσπόζοντα κάποια στοιχεία που υπάρχουν ήδη στο καζαντζακικό κείμενο ακόμη κι αν δεχόμαστε ότι αυτά τα στοιχεία βρίσκονται ίσως σε δεύτερο πλάνο στο μυθιστόρημα. 3 Θέλω επίσης με την ανάγνωσή μου αυτή να υπονομεύσω την κριτική παραδοχή που θέλει τα έργα του Καζαντζάκη να χρωστούν τη φήμη τους εκτός Ελλάδας στα φολκλορικά τους στοιχεία, και εν τέλει στον παραγνωρισμό (πάντα στο εξωτερικό) του πολύ σημαντικότερου φιλοσοφικού στοχασμού τους. Συνηθίζουμε να βλέπουμε τα «φολκλορικά στοιχεία» ως την παρανάγνωση που επιβάλλει το τουριστικό βλέμμα στην ελληνική κουλτούρα, κι έτσι συχνά ξεχνάμε πόσο το ίδιο το ελληνικό πολιτισμικό μόρφωμα έχει επηρεάσει (αν όχι συνδημιουργήσει) αυτό το «φολκλορικό βλέμμα» που μας έρχεται από το εξωτερικό. Τέλος, δυο λόγια για το θεωρητικό οπλισμό κατ ανάγκην πολύ σύντομα, ελπίζω όμως σαφή: μια διακριτή τάση των πολιτισμικών σπουδών από την οποία σίγουρα μπορεί να μάθει πολλά η φιλολογική κριτική είναι αυτή που βλέπει το «πολιτισμικό κείμενο» (cultural text) ως το σύνολο της επικοινωνιακής διαδικασίας που προκύπτει από ένα αρχικό κείμενο (για παράδειγμα το κείμενο των ειδήσεων, ή ένα τραγούδι), μια αλυσίδα κωδικοποίησης και αποκωδικοποίησης η οποία σε κάθε στιγμή συγκροτεί και ανασυγκροτεί το αρχικό κείμενο. Είναι σαφές ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει και στην περίπτωση του λογοτεχνικού κειμένου, από τη στιγμή μάλιστα που το κοιτάζουμε ως «πολιτισμικό κείμενο», δηλαδή λαμβάνουμε υπόψιν όλο το πλέγμα της εκφοράς και της πρόσληψης ως μέρος του κειμένου και όχι ως εξωτερική του πλαισίωση. 4 3 Ως γνωστόν το Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, έχει αντικατασταθεί και σε ελληνικές εκδόσεις από τον τίτλο Αλέξης Ζορμπάς, ενώ στο εξωτερικό κυριαρχεί ο τίτλος Ζορμπάς ο Έλληνας (Zorba the Greek) που ήταν και τίτλος της ταινίας του Κακογιάννη. Εδώ χρησιμοποιώ κυρίως τον τίτλο Ζορμπάς, για να περιλάβω όλες τις εκδοχές, και προσδιορίζω όταν αναφέρομαι μόνο στο μυθιστόρημα. 4 Τις βασικές θεωρητικές μου ιδέες για να στηρίξω την εργασία αυτή τις παίρνω από το κλασικό κείμενο του Stuart Hall Encoding-Decoding (1980) και τη συζήτηση που το ακολουθεί (δες επίσης Hall 1982). Χρησιμοποιώ επίσης της έννοια της άρθρωσης (articulation), βασισμένος στη χρήση της από τον Hall (που με τη σειρά του βασίζεται στον Αλτουσέρ και τον Λακλάου). Χρησιμοποιώ την έννοια ελεύθερα και σχετικά 93

10 Δημήτρης Παπανικολάου Το κείμενο εκφέρεται και επανεκφέρεται, συντάσσεται και ανασυντάσσεται. Μια ποιητοκεντρική ανάλυση που στόχο έχει να αναδείξει την πρόθεση του συγγραφέα ουσιαστικά αναδεικνύει το πώς το κείμενο αρθρώνεται από τον συγγραφέα σε σχέση και με τα άλλα έργα του, την εποχή, τις ιδέες, τις κοινωνικοπολιτικές σχέσεις του κ.ο.κ.. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι το ίδιο το κείμενο δεν περιέχει άλλα στοιχεία που, ενδεχομένως, βρίσκονται σε δεύτερο πλάνο στη συγγραφική εκφορά, μπορούν εντούτοις να βγουν στην επιφάνεια από άλλες, μεταγενέστερες αρθρώσεις (articulations), που ανασυντάσσουν τα στοιχεία του και το συνδέουν με διαφορετικές ιδέες, κοινωνικοπολιτικές σχέσεις και αφηγήσεις. Μπορούμε βέβαια να μιλήσουμε για «ανάγνωση» ενός κειμένου από έναν κριτικό, έναν σκηνοθέτη, έναν μουσικό, μια κοινωνία κ.λπ.. Όμως η ανάγνωση είναι μόνο η αρχή του πολύπλοκου πλέγματος που δημιουργείται όταν το κείμενο μετατραπεί μέσα από τις αναγνώσεις και τις χρήσεις του σε λόγο, και ο λόγος αυτός αρθρωθεί μέσα σε ένα σύστημα λόγων και αφηγήσεων που ορίζουν την εποχή και τις προτεραιότητές της. Απλό παράδειγμα: με βάση την ιδέα της ανάγνωσης μπορεί κανείς να πει ότι η ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη Ζορμπάς ο Έλληνας «προδίδει το πνεύμα του Καζαντζάκη», καθώς τελειώνει στη σκηνή του χορού, κι έτσι βάζει στο περιθώριο ένα άλλο βασικό στοιχείο του μυθιστορήματος, το ότι το Αφεντικό μέσα από αυτή την εμπειρία ολοκληρώνεται και ως διανοούμενος, έτσι ώστε να γράψει το Βίο του Ζορμπά, απόφαση που παίρνει στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου που παραλείπονται στην ταινία. 5 Με βάση την ιδέα της άρθρωσης όμως μας ενδιαφέρει περισσότερο το γιατί από τα στοιχεία του μυθιστορήματος προκρίνεται ο χορός του Ζορμπά ως δεσπόζον, γιατί γίνεται αυτό τη συγκεκριμένη στιγμή στην Ελλάδα του 1964, με ποιά άλλα στοιχεία και ιδεολογίες συνδέεται, τί αντιδράσεις σηματοδοτεί, πώς τοποθετεί ολόκληρο το κείμενο σε ένα νέο πλαίσιο, πώς καταλήγει η εικόνα των δύο αντρών που χορεύουν στην παραλία να γίνει «στοιχείο τυπικό» ελληνικότητας, και πώς τελικά επαναπληροφορεί το έργο του Καζαντζάκη, ανανεώνοντας και μεγαλώνοντας το κοινό του, και μεταμορφώνοντας το Ζορμπά σε εθνικό μυθιστόρημα. Καθώς ο Ζορμπάς, με τις λαϊκές μεταφορές του σε κινηματογράφο και μουσική, γίνεται «πολιτισμικό κείμενο» (cultural text), αλλάζει συχνά όπως θα δείξω κέντρο βάρους, κωδικοποιείται και αποκωδικοποιείται, συντάσσεδημιουργικά, εξού και πέρα από τη βασική της μετάφραση ως άρθρωση, παίζω και με τις αλληλένδετες με αυτή έννοιες της εκφοράς, σύνδεσης, σύνταξης. Δες μεταξύ άλλων Hall 1986, Grossberg 1992 και Slack Αυτή είναι η κριτική που κάνει στην ταινία ο Πήτερ Μπίεν στο άρθρο του Nikos Kazantzakis Novels on Film (2000). 94

11 Οι μεταμορφώσεις του Ζορμπά ται και ανασυντάσσεται από τις διαδοχικές επαναναγνώσεις του, συνδέεται με συγκεκριμένες τάσεις της νεοελληνικής κοινωνίας και του πολιτιστικού της συστήματος και αποσυνδέεται από άλλες, και ως αφήγηση πια αρθρώνεται μαζί με σειρά άλλων αφηγήσεων της ελληνικότητας, της εθνικής λαϊκής κουλτούρας, της πολιτιστικής πολιτικής, της τουριστικής ανάπτυξης κ.ο.κ.. «Ένας νέος Ζορμπάς» Το πιθανότερο είναι ότι όταν ο Μιχάλης Κακογιάννης ζήτησε από τον Μίκη Θεοδωράκη (με τον οποίο είχε συνεργαστεί στη μουσική της προηγούμενης ταινίας του Ηλέκτρα, ) να γράψει τη μουσική της ταινίας Ζορμπάς ο Έλληνας το 1963, κανείς δεν περίμενε ότι το βασικό μουσικό θέμα θα κατέληγε να γίνει ουσιαστικά συνώνυμο του κεντρικού χαρακτήρα, ίσως πιο γνωστό και από το βιβλίο και από την ταινία. Όπως σημειώνει ο συνθέτης σε ένα ανέκδοτο σημείωμά του που βρίσκεται στο αρχείο του στη Μουσική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας, Όταν ο Ζορμπάς έγινε φιλμ καταξιώθηκε μέσα στην παγκόσμιο κοινή γνώμη σαν ένα ενιαίο πνευματικό έργο, όπου τα διάφορα στοιχεία που το αποτελούν συνενώθηκαν σε μια αξεδιάλυτη αισθητική, ποιητική και οργανική ενότητα. Εννοώ το μύθο και το έργο του Καζαντζάκη, τη σκηνοθεσία του Κακογιάννη (που ήταν συγχρόνως και μια ανασύνθεση), τη σκηνογραφία, την ηθοποιία και τέλος τη δική μου τη μουσική [ ] Το μεγάλο κοινό όταν ακούει Ζορμπάς σκέφτεται αυτόματα την μουσική μου [ ] Βέβαια τυπικά ο Ζορμπάς ανήκει στον κ. Καζαντζάκη. Όμως όπως είπα μετά το φιλμ δημιουργήθηκε ένας νέος Ζορμπάς που κατά τη γνώμη μου ανήκει πνευματικά σε <τέσσερα> τρία κυρίως πρόσωπα, τον Καζαντζάκη, τον Κακογιάννη, <τον Άντονυ Κουήν>, και στον συνθέτη της μουσικής (υπογράμμιση και εμβολισμοί στο πρωτότυπο). 6 Ποιανού είναι ο «νέος Ζορμπάς»; μοιάζει να αναρωτιέται ο συνθέτης, που θέτει ουσιαστικά το ζήτημα της σύνθεσης και της ανα-σύνθεσης του λογοτεχνικού έργου ως πολιτισμικού κειμένου. Ο Θεοδωράκης, που γράφει αυτό το σημείωμα διαμαρτυρόμενος για τον αποκλεισμό του από το ανέβασμα του Ζορμπά στο Μπρόντγουαίη το 1983, 7 από τη μια λέει ότι το πολιτι- 6 Από χειρόγραφο σε μικρό φύλλο χαρτιού γραμμένο με μαύρο μελάνι, κατατεθειμένο στο Αρχείο Θεοδωράκη, 286, 1983, φφ.47. Πιθανώς γραμμένο το Το μιούζικαλ Zorbá πρωτοανέβηκε στο Μπρόντγουαίη το Νοέμβριο του 1968, γραμμένο 95

12 Δημήτρης Παπανικολάου σμικό κείμενο δεν ανήκει πια μόνο στο λογοτεχνικό συγγραφέα του, από την άλλη θέλει να εξασφαλίσει τη δική του κατοχή πάνω του. Πού σταματάει η συγγραφική κυριότητα αυτής της «ανασύνθεσης» του Ζορμπά; Ο Θεοδωράκης μένει αναποφάσιστος στην αρχή σημειώνει και τον Άντονυ Κουήν, τον πρωταγωνιστή της ταινίας, έπειτα τον σβήνει, και μιλάει για «τρία κυρίως πρόσωπα». Η λαϊκή εκφορά του Ζορμπά ξεπηδάει από αυτό το σημείωμα όχι μόνο ως πολλαπλή, το κείμενο τώρα πια παιδί πολλών ανθρώπων, αλλά και ως ένα πεδίο μάχης για επιβολή, κατοχή και κυριότητα με την τελευταία εξορισμού να διαφεύγει. Παρά την υπερβολή πάντως, ο Θεοδωράκης έχει κάποιο δίκιο ως προς το δικό του ρόλο στη διαμόρφωση αυτού του «νέου Ζορμπά». Ας θυμηθούμε ότι πριν την ταινία καμία μουσική δεν είχε καταφέρει να γίνει τόσο αναπόσπαστο κομμάτι και να οριοθετήσει τόσο πολύ ένα έργο του Καζαντζάκη με την εξαίρεση ενδεχομένως του Πρωτομάστορα, της όπερας του Μανώλη Καλομοίρη, η πρόσληψη της οποίας όμως έμεινε σε πολύ συγκεκριμένα εθνικά (και χρονικά) όρια. Η όπερα του Μπόχουσλαβ Μάρτγινου, Το Ελληνικό Πάθος (βασισμένη στο Ο Χριστός ξανασταυρώνεται), για παράδειγμα, μολονότι ως ιδέα είχε την υποστήριξη του συγγραφέα, και ο ίδιος ο συνθέτης τη θεωρούσε έργο ζωής, είχε αποτύχει να κερδίσει την εύνοια παραγωγών και σήμερα βρίσκεται ακόμη στα ράφια του ρεπερτορίου. 8 Με το συρτάκι του Ζορμπά όμως, μια περίεργη όσμωση, σίγουρα καθόλου τυχαία, σηματοδότησε τη δεκαετία του 60 και έγινε συνώνυμο της τεράστιας διεθνούς απήχησης που είχε αρχίσει ήδη να λαμβάνει το έργο του Καζαντζάκη. Αν στη δεκαετία του 50 ένας «εθνικός» συνθέτης όπως ο Μάρτγινου δεν κατόρθωσε να κατακτήσει τη διεθνή φαντασία με το Ελληνικό Πάθος, στη δεκαετία του 60 ένα δίρρυθμο χασάπικο, εμπορικά ενορχηστρωμένο, κατέληξε να γίνει κάτι σαν εθνικός ύμνος και διεθνής φαντασίωση. Ποιανού φαντασίωση, έχει ενδιαφέρον. από το περίφημο δίδυμο Kander και Ebb (συνθέτη και στιχουργό, μεταξύ άλλων, του Καμπαρέ), και χωρίς καμία συμμετοχή ανθρώπων που είχαν σχετιστεί με την ταινία. Το 1983 ανέβηκε ξανά σε εντελώς καινούργια παραγωγή, με δυο καινούργια τραγούδια των Kander και Ebb, αλλά αυτή τη φορά με πολλά στοιχεία της ταινίας, με θεατρική σκηνοθεσία του Κακογιάννη και τον Άντονυ Κουήν με τη Λίλα Κέντροβα στους ρόλους που κρατούσαν και στην ταινία. Περισσότερα στοιχεία δες Hirsch Εξαίρεση αποτελεί η πρόσφατη παρουσίασή της από τη βρετανική Royal Opera του Λονδίνου. Ο Καλομοίρης έγραψε κι άλλη μια όπερα, τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, βασισμένη σε θεατρικό έργο του Καζαντζάκη. Ο Θεοδωράκης θα γράψει επίσης μουσική για δυο θεατρικά έργα του Καζαντζάκη, το Χριστόφορο Κολόμβο το 1975 και τον Καποδίστρια το Περισσότερα στοιχεία για το θέμα «Καζαντζάκης και μουσική» δες Papaioannou 1983 και Ανεμογιάννης

13 Οι μεταμορφώσεις του Ζορμπά Εντοπιότητα προς εξαγωγή Η νεοελληνίστρια Γκαίηλ Χολστ, σε ένα γνωστό κείμενό της για τη νεοελληνική μουσική και ταυτότητα σημειώνει: Η έκφραση της ελληνικής τοπικής ταυτότητας ήταν τόσο ελκυστική για τους έλληνες διανοούμενους όσο σχεδόν και για τους ξένους. Στο μυθιστόρημα του Καζαντζάκη Ζορμπάς ο Έλληνας, η εικόνα του σπουδασμένου στην Ευρώπη «αφεντικού» την ώρα που ο Αλέξης Ζορμπάς τον μαθαίνει να χορεύει στην κρητική παραλία αναδεικνύει απόλυτα αυτή την έλξη. Ο Ζορμπάς είναι ο αυθεντικός, σχεδόν ξεχασμένος Έλληνας (almost forgotten Greek self), ο άνδρας που μπορεί να πίνει, να βρίζει και να κοιμάται με γυναίκες ελαφρών ηθών, αλλά που όμως έχει ένα ζηλευτό χαρακτηριστικό που λείπει στον μορφωμένο Ευρωπαίο: τά χει καλά με τον εαυτό του (he is in tune with himself). [...] Για τους περισσότερους από εμάς που έφθασαν στην Ελλάδα πριν το 1970, είτε ως ταξιδιώτες, είτε ως συγγραφείς, αρχαιολόγοι, κλασικοί φιλόλογοι, πολιτικοί επιστήμονες, ή ιστορικοί, η Ελλάδα έμοιαζε ακόμα ικανή να προσφέρει αυτό το απροσδιόριστο κάτι που την έκανε μοναδική, αυτό το κάτι που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε «παράγων Ζορμπάς» (the Zorba factor ). (Holst 1997: 233) Φράσεις όπως αυτές της Χολστ κανείς μπορεί να βρει σε διαφορετικών ειδών κείμενα, κριτικές, ταξιδιωτικές αναμνήσεις από την Ελλάδα, κ.λπ.. Κοινό τους στοιχείο είναι το ότι ξαναδιαβάζουν το Βίο του Αλέξη Ζορμπά με τον ίδιο τον τρόπο (αν όχι διαμέσου) της ταινίας και κυρίως της τελευταίας σκηνής και της μουσικής της. Η Ελλάδα εκείνης της εποχής η οποία αναδύεται στο εξωτερικό εκ νέου ως ενδιαφέρουσα, εξωτική, νεομυθική (που σημαίνει ιδεαλιστική και ρεαλιστική μαζί) και κυρίως προσβάσιμη, χρειάζεται να προτυπωθεί σε μια τέτοια αφήγηση κατά την οποία ο «πραγματικός Έλληνας», «in tune with himself», θα διδάξει το μυστήριο της ζωής στον μορφωμένο δυτικό. Αυτή την ανάγνωση του κειμένου του Καζαντζάκη υπηρετεί και η ταινία, και μάλιστα τη μεγιστοποιεί. Το σενάριο αντικαθιστά το ελληνόφωνο Αφεντικό του Καζαντζάκη με τον αγγλόφωνο Άλαν Μπέιτς, 97

14 Δημήτρης Παπανικολάου που ενσαρκώνει ένα χαρακτήρα ο οποίος δεν είναι και απολύτως σαφές αν έχει καθόλου ελληνικές ρίζες. Η ιστορία του αφεντικού που γυρίζει σε μια μακρινή ιδιαίτερη πατρίδα, συγχωνεύεται ουσιαστικά με την ιδέα του ξένου, του δυτικού διανοουμένου, που μπαίνει σε μια τοπική κοινωνία γιατί θέλει να τα βρει με τον εαυτό του. Με ακόμη πιο δραματικό τρόπο η κίνηση αυτή εγκιβωτίζεται στην επιλογή του Άντονυ Κουήν ως Ζορμπά. Όταν η ταινία βγήκε στις αίθουσες το 1965 μία από τις διαφημιστικές φράσεις (σλόγκαν) για την προβολή της ήταν: «Ο Άντονυ Κουήν δεν υποδύεται απλώς τον Ζορμπά είναι ο Ζορμπάς». 9 Κάτι τέτοιο φαίνεται ότι υποστήριζε και ο ίδιος ο Κακογιάννης, που αναφέρει σε ένα κείμενό του εκείνης της εποχής ότι από την πρώτη στιγμή είχε στο νου για το ρόλο του Ζορμπά τον Κουήν, και ότι αν αυτός δεν δεχόταν ίσως να μην είχε κάνει ποτέ την ταινία. Με τον Κουήν να έχει έτσι συνδεθεί με τον ρόλο του απόλυτου Έλληνα, η αλλαγή κέντρου βάρους στην αφήγηση του Ζορμπά γίνεται σημειολογικά ακαταμάχητη. Ουσιαστικά η ταινία στηρίζει την ιδέα μιας ελληνικότητας τόσο τυποποιημένης ώστε να μπορεί να είναι εύκολα επισκέψιμη όσο και αντιγράψιμη, αναπαραγώγιμη εμπεριέχει μάλιστα το αποτέλεσμα αυτής της τυποποίησης στο κέντρο της εκφοράς της: ο μεξικανοαμερικανός Κουήν γίνεται ο «απόλυτος Έλλην», ακριβώς για να δείξει πόσο η κατασκευή του Ζορμπά που προτείνεται είναι δεκτική, επισκέψιμη, αντιγράψιμη. Εντοπιότητα προς εξαγωγή. Κάποιοι μπορεί εδώ να πουν ότι πρόκειται απλώς για ένα εφεύρημα της μηχανής του Χόλυγουντ, που το ενδιέφερε η μετατροπή της Ελλάδας σε προϊόν. Βρίσκω αυτή την άποψη μάλλον απλοϊκή. Το επίσημο ελληνικό κράτος από την πρώτη στιγμή υποστήριξε τη σχέση της ταινίας με την τουριστική προβολή. Ο Κακογιάννης παρασημοφορήθηκε από αξιωματούχους της Ελληνικής Κυβέρνησης στην παρισινή πρεμιέρα, κατά την οποία μάλιστα «αυθεντικοί Κρητικοί» με τοπικές ενδυμασίες συνόδευαν στην είσοδο τους επίσημους προσκεκλημένους. 10 Μόνη παραφωνία η άποψη του πρεσβευτή της Ελλάδας στο Παρίσι, που ενοχλήθηκε γιατί η ταινία «δείχνει την Ελλάδα συννεφιασμένη και βροχερή» (στο Κολώνιας 9 Δες για παράδειγμα τη διαφήμιση όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Aurore της 3 Μαρτίου 1965: «Non! Anthony Quinn n interprète pas Zorba il EST Zorba!». Και η κριτική στην Tribune de Génève της 24 Απριλίου 1965 γράφει: «Στο ρόλο του Αλέξη Ζορμπά λοιπόν, ο Άντονυ Κουήν. Νοιώθουμε την ανάγκη να γράψουμε ο Αλέξης Κουήν, ή μάλλον ο Άντονυ Ζορμπά». 10 Η φωτογραφία μάλιστα της Μαρίας Κάλλας με έναν κρητικό βρακοφόρο έκανε την επόμενη ημέρα τον κύκλο των γαλλικών εφημερίδων (με τίτλους όπως «Maria la Grecque à la première de Zorba le Grec» (η Μαρία η Ελληνίδα στην πρεμιέρα του Ζορμπά του Έλληνα). Όπως σημειώνει μάλιστα η Aurore της 5 ης Μαρτίου 1965, η Κάλλας αντάμειψε τον κρητικό συνοδό της με ένα εισιτήριο για την Τόσκα που τραγουδούσε εκείνη την εποχή στην όπερα του Παρισιού. 98

15 Οι μεταμορφώσεις του Ζορμπά 1995: 89). Η τουριστική απήχηση που ενδεχομένως θα είχε η ταινία έγινε άλλωστε και αντικείμενο ευρύτατης συζήτησης από τις «σοβαρές στήλες» των αθηναϊκών εφημερίδων μετά την πρεμιέρα της. Το ζητούμενο αυτής της συζήτησης δεν ήταν αν η ταινία παρουσιάζει την Ελλάδα τουριστικά ή όχι, αλλά μήπως έτσι όπως την παρουσιάζει ζημιωθεί ο τουρισμός. Το ότι μια ταινία με ελληνικό θέμα και διεθνή καριέρα έπρεπε να λειτουργεί και τουριστικά φαίνεται να θεωρείται εκ των ων ουκ άνευ. Αξίζει να κάνω μια μικρή παρέκβαση και να παραθέσω μερικά στοιχεία από αυτές τις πρώτες αντιδράσεις για την ταινία στην Ελλάδα του Η διαμάχη για τον Ζορμπά ξέσπασε στις εφημερίδες την τελευταία εβδομάδα του Μαρτίου του 1965 και ξεκίνησε από την αντίδραση στο πώς παρουσιάζεται στους ξένους η ζωή στην Κρήτη. Οι επικριτές επιμένουν στις σκηνές της δολοφονίας της Χήρας και της λεηλασίας του ξενοδοχείου της Ορτάνς, αλλά και σε λεπτομέρειες όπως το ότι «ενάντια στην εικόνα που διαφημίζει ο Τουρισμός, στην Ελλάδα φαίνεται να βρέχει κατακλυσμιαία και τα τοπία της είναι θλιβερά». Μάλιστα το πόσο πιστή ως κινηματογραφική μεταφορά είναι η ταινία μετριέται όχι με βάση το σενάριό της, αλλά σε σχέση με τον κακό αντίκτυπο που μπορεί να έχει στον τουρισμό. Κάποιοι θεωρούν την ταινία «ανθελληνική προδοσία του πνεύματος του Καζαντζάκη, δυσφημιστική για την Ελλάδα και την Κρήτη» (στο Κολώνιας 1995: 85), κι αυτό κυρίως γιατί «επέμεινε στις δύο σκηνές του λιθοβολισμού και της διαρπαγής» (86), οι οποίες, θυμίζω, υπάρχουν στο βιβλίο, και παίζουν κεντρικό ρόλο. Ο Δημήτρης Ψαθάς, μπλέκοντας τουρισμό και εξωτερική πολιτική, θα φτάσει μάλιστα να τιτλοφορήσει μια επιφυλλίδα του Ζορμπάς ο Τούρκος, καθώς «έμμεσα μόνο η Τουρκία διαφημίζεται μ αυτό το έργο [αφού μ αυτό] επιβεβαιώνεται η τουρκική προπαγάνδα που παρουσιάζει [τους Έλληνες] σαν άγριους, σφάχτες, βάρβαρους και κλέφτες» ( ). 11 Στις αρνητικές αντιδράσεις αναγκάζεται να απαντήσει η Ελένη Κα ζαν τζάκη με δήλωσή της από τη Γενεύη: «Εδώ στην Ελβετία (όπως και στο Παρίσι όπου ήμουνα πριν από μέρες), κανείς δεν σχημάτισε κακή ιδέα για την Ελλάδα και την Κρήτη, βλέποντας την ταινία. Αντίθετα. Σας λέω υπεύθυνα ότι αυτή η ταινία θα στείλει στην Ελλάδα χιλιάδες τουρίστες. Όσους ολόκληρος ο ελληνικός τουρισμός δεν μπορεί να φέρει» (87). Kαι ο Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος συγκεφαλαιώνει ειρωνευόμενος: «Το δυστύχημα είναι που ανάμεσα στις άλλες φοβίες μας αποκτήσαμε τώρα στερνά και την τουριστική φοβία. Πώς θα μας δουν οι ξένοι; Τί θα πουν οι ξένοι; Μήπως ανακοπεί η περιηγητική κίνηση;» (99). 11 Ζορμπάς ο Τούρκος θα είναι, για άλλους λόγους, ο τίτλος περισσοτέρων από μιας ελληνικών εφημερίδων περίπου σαράντα χρόνια μετά, όταν η Εθνική Λυρική Σκηνή θα παρουσιάσει το μπαλέτο Ζορμπάς στο φεστιβάλ της Αττάλειας, στην Τουρκία. 99

16 Δημήτρης Παπανικολάου Το συρτάκι κι ο Ζορμπάς Έτσι γεννήθηκε ο Ζορμπάς ως εξαγώγιμο προϊόν ελληνικότητας, εύκολα αναγνώσιμη και αναπαραγώγιμη μετωνυμία Ελλάδας. Και καθώς αποκρυσταλλωνόταν ως τέτοιος, τόσο το απαραίτητο μουσικοχορευτικό αξεσουάρ, ο καινούργιος χορός που άκουγε στο όνομα συρτάκι, γινόταν κάτι παραπάνω από το σήμα κατατεθέν του η μετουσίωσή του. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι πρώτες κριτικές της ταινίας, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, σπάνια αναφέρονται στη μουσική της ως το κεντρικό και ασυναγώνιστο στοιχείο της. Οι κριτικές στο γαλλόφωνο Τύπο είναι από αυτή την άποψη ενδιαφέρουσες. Οι εφημερίδες του 1965 αναφέρονται μεν στη μουσική, αλλά ως δευτερεύον στοιχείο της ταινίας. Όταν η ταινία παίζεται στη γαλλική τηλεόραση όμως το 1971 και το 1977, όλες οι παρουσιάσεις των εφημερίδων προβάλλουν τη μουσική και το χορό (το συρτάκι) ως βασικό της χαρακτηριστικό. Κάποιες μάλιστα και στον τίτλο. 12 Είναι σταδιακά λοιπόν, και αφού η ταινία αρχίζει τη μεγάλη της καριέρα στην Αμερική, που το συρτάκι εξελίσσεται τελικά στη μετωνυμία της ταινίας, του Ζορμπά ως (ελληνικού) συμβόλου, και, για κάποιους, του έργου του Καζαντζάκη γενικά. Από τους έλληνες κριτικούς αρχικά μόνο η Λιλή Ζωγράφου είχε διακρίνει τη δυναμική της τελευταίας σκηνής και της μουσικής της, γράφοντας μάλιστα ότι αυτό ήταν και το μοναδικό σημείο της ταινίας που έμεινε πιστό στο πνεύμα του Καζαντζάκη: «Ο μόνος Ζορμπάς [της ταινίας], η αγάπη δηλαδή της ζωής και η παραδοχή της, μέσα από έναν ολότελα απελευθερωμένο, ήταν ο Θοδωράκης στη μουσική του φινάλε» (στο Κολώνιας 1995: 91). Με άλλα λόγια: το συρτάκι είναι κάτι παραπάνω από ένα φινάλε μιας υπερπαραγωγής είναι η ανάγνωση του Ζορμπά που η εποχή επιβάλλει. Συνδέοντας τα πιο ευανάγνωστα 2/4 του χασάπικου με φιγούρες αλλά και ιδιαίτερα στο πρώτο αργό μέρος ένα στήσιμο που θυμίζει το ζεϊμπέκικο, κι ένα δεύτερο μέρος όπου τα βήματα επιταχύνονται όπως το χασαποσέρβικο, ο Θεοδωράκης ουσιαστικά τυποποιεί έναν καινούργιο χορό, ούτε ζεϊμπέκικο ούτε χασάπικο αλλά κάτι κάπου ανάμεσα. 13 Σε πολύ λίγο χρόνο 12 Με αφορμή την προβολή από την τηλεόραση η εφημερίδα Le Parisien (10 Μαρτίου 1977) δημοσιεύει ένα μικρό πορτραίτο του Άλαν Μπαίητς υπό τον τίτλο Il danse le syrtaki avec Zorba le Grec. 13 Το μυθιστόρημα αναφέρει το ζεϊμπέκικο, στο παράθεμα που αντέγραψα στην αρχή. Η αντικατάστασή του με το χασάπικο/συρτάκι έχει μάλλον να κάνει με το γεγονός ότι ο τελευταίος είναι χορός φτιαγμένος για να χορεύεται από δύο (ή και περισσότερους) 100

17 Οι μεταμορφώσεις του Ζορμπά ο «λαϊκός ελληνικός χορός» επανεισάγεται διδασκόμενος στους απανταχού Ελληνόπαιδες ως τμήμα της «εθνικής παράδοσής» τους, «απα ραίτητο χορευτικό συμπλήρωμα» στις ελληνικές ταβέρνες αλλά και τον λαϊκό ελληνικό κινηματογράφο. «Μια εικονική εκδοχή ελληνικότητας για τα εκατομμύρια των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο που δεν είχαν δει προηγουμένως ελληνικό χορό», τον ονομάζει ο πρώτος βιογράφος του Θεοδωράκη (Giannaris 1973: 141), ενώ στο αγγλόφωνο εγχειρίδιο ελληνικών χορών ο Ted Petrides σημειώνει ότι το «συρτάκι ή χορός του Ζορμπά είναι χωρίς συζήτηση ο χορός που κανείς συνδέει πιο έντονα με την Ελλάδα, κι έτσι το να μάθει κανείς να το χορεύει δεν είναι παρά το κερασάκι στην τούρτα μιας επίσκεψης στην Ελλάδα» (Petrides 1975: 13). Υπενθυμίζω εδώ ότι ήδη από το 1960 μια σκηνή ξεφαντώματος με μπουζούκια, όπου ο ξένος (Ζυλ Ντασσέν) μαθαίνει τι σημαίνει να είσαι «in tune with yourself», ήταν το κορύφωμα του Ποτέ την Κυριακή (δεν είναι τυχαίο: ένα άλλο χασάπικο που τελείωνε σε χασαποσέρβικο). Και ότι στο εσωτερικό μέτωπο, ο λαϊκός κινηματογράφος προσέφερε μανιωδώς εκείνη την εποχή την τυποποιημένη εκδοχή νεοελληνικής διασκέδασης, προωθώντας μάλιστα και συγκεκριμένη κινηματογραφική τυπολογία ανα πα ράστασης του ελληνικού λαϊκού γλεντιού. 14 Κινηματογραφικά, ούτε το συρτάκι ούτε η τελευταία σκηνή του Ζορμπά προκύπτουν από το κενό. Κι αυτό είναι κάτι που δεν περνά απαρατήρητο. Έτσι ξεκινά για παράδειγμα η κριτική για την ταινία στην Evening Star της 11 ης Φεβρουαρίου 1965: «Οι Έλληνες είναι ένας θαυμάσιος λαός που αγαπάει τη ζωή, κι αυτό είναι κάτι που το ξέρουν όλοι αφότου το Ποτέ την Κυριακή ενέπνευσε όλους αυτούς τους πολιτιστικούς θεσμούς που λέγονται μπουζουκομάγαζα. Αν δεν έχετε λάβει το σχετικό μήνυμα σίγουρα θα πεισθείτε από τον λάγνο και θυελλώδη Ζορμπά τον Έλληνα» (αναδημοσιευμένη στο Κολώνιας 1995: 154). Ως υπόνοια περνά στην παραπάνω φράση ένας ακόμα λόγος για τον οποίο η μουσική του Ζορμπά έγινε γρήγορα τόσο δημοφιλής. Εκτός από την παραγωγή μιας «αυθεντικής» και «επισκέψιμης» Ελλάδας, η μουσική απαντά και σε εσωτερικές ανάγκες εκείνης της εποχής: την ανάγκη για τη διαμόρφωση μιας υπερτοπικής εθνικολαϊκής κουλτούρας, και την τάση να παραχθεί αυτή από τη μεσολάβηση των διανοουμένων. Έτσι, ο «νέος Ζορμπάς» της δεκαετίας του 60, δεν εκφέρει μόνο τη χώρα που παίζει όλες της τις μετοχές στο τουριστικό χρηματιστήριο. Εκφέρει άντρες, με συγκεκριμένα βήματα και φιγούρες, σε αντίθεση με τον πλέον ατομικό ζεϊμπέκικο. Το χασάπικο βοηθούσε περισσότερο τη σκηνική αναπαράσταση των δύο ανδρών που χορεύουν στην ακρογιαλιά, αλλά ήταν επίσης ως χορογραφία και πολύ περισσότερο αντιγράψιμη. 14 Δες Αραμπατζής

18 Δημήτρης Παπανικολάου επίσης την ανάγκη της ίδιας της χώρας να αποκτήσει εσωτερικούς κοινούς παρανομαστές (είτε αυτά είναι «τα μπουζουκομάγαζα», είτε η «λεβεντιά» και η «αγάπη για τη ζωή» σε ρυθμό 2/4). Αν δηλαδή ο Ζορμπάς έγινε ξαφνικά το σήμα κατατεθέν της τουριστικής βιομηχανίας (εξωτερικού και εσωτερικού), αυτό δεν σημαίνει ότι η εκδοχή αυτή της αναπαραγώγιμης και υβριδικής ελληνικότητας δεν ήταν χρήσιμη στην ελληνική κοινωνία που, όπως πολύ χαρακτηριστικά γράφει ο Παναγιώτης Κονδύλης, «έμπαινε στη χοάνη μιας κινητικότητας πρωτόφαντης ίσαμε τότε ήτοι μιας κοινωνίας που αναζητούσε μεγάλους εξισωτικούς κοινούς παρανομαστές» (Κονδύλης 1991: 42). Υπ αυτήν την έννοια ο καζαντζακικός Ζορμπάς, διαβασμένος τώρα ως μια διαλεκτική σχέση που καταλήγει στην τυποποίηση, εξέφραζε πλέον και μια ανάγκη εσωτερική μιας ελληνικής κοινωνίας που γύρευε να υπερβεί το τοπικό και να επαναδιαπραγματευτεί το υπερτοπικό, το εθνικό, με όρους εκμοντερνισμού. Κι αν αυτή είναι μια διαδικασία που είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα, κορυφώνεται σίγουρα τη δεκαετία του 60. Εδώ κανείς πρέπει να αναφέρει το πλέον αμφιλεγόμενο στοιχείο της μουσικής παρέμβασης Θεοδωράκη: ο συνθέτης στηρίχθηκε για το συρτάκι σε ήδη υπάρχον υλικό από την τοπική παράδοση της Κρήτης. Ως πρότυπο εμφανίζεται ο Αρμενοχωριανός Συρτός του Γιώργη Κουτσουρέλη. Δεν εμπλέκομαι καθόλου στη συζήτηση του ποιος έχει τα πνευματικά δικαιώματα της μουσικής του Ζορμπά. 15 Αλλά υποσημειώνω την ουσία του δημιουργικού αυτού δανείου: Τα αδέρφια Κουτσουρέλη ήταν γνωστά στην Ελλάδα της εποχής καθώς σε όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 50 συμμετείχαν σε δύο εβδομαδιαίες εκπομπές του Ε.Ι.Ρ. με κρητική μουσική, το Κρητικό μεσημέρι και την Κρητική βραδιά (Δεικτάκης 1999). Όπως ο Βασίλης Τσιτσάνης και ο Απόστολος Καλδάρας για το ρεμπέτικο, οι αδερφοί Κουτσουρέλη συμμετείχαν σε αυτή τη μεγάλη τάση της μεταπολεμικής Ελλάδας για «ενοποίηση» και «εθνικοποίηση» των τοπικών και λαϊκών παραδόσεων. Οι εκπομπές τους στο ραδιόφωνο, όπως και τόσες άλλες αντίστοιχες, ενώ αρχίζουν ως «προσφορά» στη διασκέδαση των απανταχού Κρητών, γίνονται αναγκαστικά μετάφραση του τοπικού για ένα εθνικής εμβέλειας κοινό, και με όρους εθνικής κουλτούρας. Η «μετάφραση» από τον Θεοδωράκη της δικής τους «μετάφρασης», είναι η επανεκφορά του εθνικοποιημένου τοπικού, πλέον με στόχο ένα κοινό υπερεθνικής εμβέλειας. 15 Σε μια συζήτηση στο Διαδίκτυο, ο σκηνοθέτης Κώστας Φέρρης προσέφερε την ακόλουθη πληροφορία: «Tο ξέραμε όλοι από τότε [ότι η μουσική του Θεοδωράκη ήταν βασισμένη στον Αρμενοχωριανό Συρτό], γι αυτό άλλωστε και ο Σταύρος Τορνές, που δίδαξε τον χορό στον Άντονυ Κουήν, πότε του τό λεγε χασάπικο (ο αργός ρυθμός της αρχής) κι ο Κουήν το έλεγε χασαπάκι, και πότε στο γλήγορο του τό λεγε Συρτό κι ο Κουήν τό βγαλε...συρτάκι!» (στο Την πληροφορία μεταφέρω με κάθε επιφύλαξη. 102

19 Οι μεταμορφώσεις του Ζορμπά Ο Ζορμπάς και η αποκάλυψη του λαϊκού Ξαναγυρίζω στην πρώτη φράση της Γκαίηλ Χολστ από το παράθεμα που αντέγραψα παραπάνω: «Η έκφραση της ελληνικής τοπικής ταυτότητας ήταν τόσο ελκυστική για τους έλληνες διανοούμενους όσο σχεδόν και για τους ξένους». Γιατί ήταν ελκυστική η έκφραση ελληνικής τοπικής ταυτότητας στους έλληνες διανοουμένους, θα ρωτήσει κανείς, τη στιγμή μάλιστα που, όπως υποστηρίζω, η δεκαετία του 60 χαρακτηρίζεται από την τάση για αναγωγή στο υπερτοπικό; Η μαγική λέξη που μας λείπει εδώ είναι η «διαμεσολάβηση». Ο τοπικός λαϊκός πολιτισμός είναι ελκυστικός στους έλληνες διανοουμένους από τη στιγμή που μπορεί να διαμεσολαβηθεί από τους ίδιους και να επαναπροβληθεί με υπερτοπικούς/εθνικούς όρους. Είναι η αφήγηση της «αποτύπωσης της λαϊκής κουλτούρας με την επέμβαση του υπεύθυνου διανοούμενου» που εκτός των άλλων χαρακτηρίζει και την ποιητική και ιδεολογική διακήρυξη του Θεοδωράκη τη δεκαετία του 60. Έχω αναλύσει αλλού το ιδεολογικό υπόβαθρο αυτής της κίνησης, και έχω δείξει τη σχέση του με την πολιτιστική πολιτική του κύκλου της γενιάς του 30 (Papanikolaou 2002). Ας σημειώσω μόνο εδώ ότι σε επίπεδο λόγου, ο Θεοδωράκης απλώς προχωρά αυτό που έκανε, για παράδειγμα, τη δεκαετία του 50 το Ελληνικό Χορόδραμα που υπό τη Ραλλού Μάνου και το Μάνο Χατζιδάκι (αλλά και τη συμμετοχή ανθρώπων όπως ο Οδυσσέας Ελύτης, η Ελένη Βακαλό, η Ντόρα Τσάτσου, ο Τσαρούχης, ο Μόραλης και ο Χατζηκυριάκος-Γκίκας, και ο ίδιος ο Θεοδωράκης) προσπάθησε να δημιουργήσει αστικά θεάματα που να στηρίζονται σε λαϊκές φόρμες (σε όλα τα επίπεδα: θέμα, χορογραφία, μουσική, σκηνικά, κοστούμια, παντομίμα). Ή αλλιώς, «να δημιουργήση μια γνήσια ελληνική παράδοσι, περασμένη από το διυλιστήριο μιας εκλεπτυσμένης αισθητικής, για την οποίαν εγγυάται η ανώτερη μόρφωσις των ιδρυτών του» (από κριτική της Σοφίας Σπανούδη το 1951 στα Νέα, αναδημοσιευμένη στο Μάνου 1961: 88). Έτσι ανεβαίνει η Ελληνική Αποκριά, μπαλέτο με μουσική του Μίκη Θεοδωράκη (1954) από το οποίο θα δανειστεί αργότερα θέματα για τη μουσική του Ζορμπά, αλλά και οι Έξι Ελληνικές Ζωγραφιές (1951), ρεμπέτικα τραγούδια μεταγραμμένα για πιάνο από τον Μάνο Χατζιδάκι, στυλιζαρισμένα στη χορογραφία από τη Ραλού Μάνου και στα κοστούμια από τον Γιάννη Τσαρούχη. Όταν μια παρόμοια αισθητική μεταγράφεται στον κινηματογράφο νεορεαλιστικής απόχρωσης του Κακο γιάννη, δημιουργείται η Στέλλα (1955). Η ιστορία αυτή της τραγουδίστριας μιας ταβέρνας με μπουζούκια, έχει για κέντρο ένα τραγούδι του Μάνου Χατζιδάκι που μιμείται (ή τυποποιεί) ένα ρεμπέτικο τραγούδι ( Αγάπη πού γινες δίκοπο μαχαίρι ), και το οποίο αμέσως εισάγεται στο ρεπερτόριο των ρεμπετών (υπάρχει ηχογράφηση με τη Μαρίκα Νίνου της ίδιας εποχής). 103

20 Δημήτρης Παπανικολάου Ο Θεόφιλος του Σεφέρη, ο Καραγκιόζης της Ραλού Μάνου, η Στέλλα του Κακογιάννη, τα ρεμπέτικα του Χατζιδάκι, το συρτάκι και το «έντεχνο λαϊκό» του Θεοδωράκη Αυτό που συνδέει τη γραμμή αυτή είναι η έννοια της διαμεσολάβησης. Από τη μια ό,τι μπορούμε να ονομάσουμε χοντρικά «λαϊκή κουλτούρα», κι από την άλλη ο διανοούμενος, η διάθεσή του (σπανίως: της) να ανα-δημιουργήσει στη βάση του λαϊκού, και η τελική προσφορά ενός «κειμένου» βασισμένου μεν στο λαϊκό, αλλά που τελικά σχηματοποιεί και τυποποιεί την πηγή του με στόχο το εθνικό. Αντί για την «ανακάλυψη του δημοτικού», η καινούργια αυτή αφήγηση (η οποία συναρθρώνεται με νέες όψεις της εθνικής ταυτότητας) έχει το χαρακτήρια της «αποκάλυψης του λαϊκού», και δη του λαϊκού ως διαμεσολαβημένη κατηγορία. Εφόσον ο Ζορμπάς της δεκαετίας του 60 συναρθρώνεται και με αυτή την αφήγηση, είναι λογικό να ανασύρονται από το μυθιστόρημα και να τονίζονται τα στοιχεία εκείνα του μυθιστορήματος που είναι πιο πρόσφορα. Κι εκεί έχουμε έναν διανοούμενο που προσπαθεί να ενωθεί με τη ζωή του λαϊκού ήρωά του, και καταλήγει να τον περιγράφει, να τον σχηματοποιεί, να τον τυποποιεί. Η σχέση τους αυτή έχει το μίγμα θαυμασμού, αναδιαπραγμάτευσης της ταυτότητας, ερωτισμού και άγχους, που κανείς βρίσκει και στους υπόλοιπους κρίκους της γενεαλογίας που μόλις ιχνηλάτησα. Ξαναλέω: δεν με ενδιαφέρει αν η ανάγνωση αυτή είναι πιστή ή όχι «στο πνεύμα του Καζαντζάκη», αλλά να δείξω ότι δεν προκύπτει από το κενό. Ο Ζορμπάς παίρνει αυτή τη διάσταση που παίρνει και γίνεται το σύμβολο που γίνεται ακριβώς γιατί, από το μυθιστόρημα ακόμα, εμπεριέχει και εκείνα τα στοιχεία που μπορούν να το αρθρώσουν, εκτός των άλλων, και με την αφήγηση της «λαϊκής Ελλάδας» που ενδυναμώνεται τη δεκαετία του 60. Στις γνωστές, πολιτικές, συνεντεύξεις του με τον Ντενίζ Μπουρζουά (Οι Μνηστήρες της Πηνελόπης), ο Θεοδωράκης κάποια στιγμή παρουσιάζει τον ελληνικό λαό: «Ο ελληνικός λαός είναι σαν παιδί. Εύκολα μπορείς να τον κάνεις δικό σου με το χαμόγελο και την καλωσύνη, αλλά θα τον χάσεις εντελώς με την αγριάδα... Ο μέσος Έλληνας είναι καταφερτζής, που με κάθε θυσία θα προσπαθήσει να κερδίσει χρήματα, να προωθήσει τις δουλειές του. Είμαστε έμποροι. Έρχεται όμως η μέρα που αυτός ο λαός εμπόρων μεταβάλλεται σε στρατιά ηρώων» (1976: 43). [...] «Στον τόπο μας, όλα ή σχεδόν όλα περνούν από τραγούδια και χορούς. Αυτός είναι ο δικός μας τρόπος ζωής» (44). 16 Ο μέσος λαϊκός Έλληνας που έπρεπε πολι- 16 Μια παρόμοια συνέντευξη του Θεοδωράκη στο περιοδικό Télérama, 1 Ιουνίου 1974, όπου αναλύει τη σχέση των Ελλήνων με τη μουσική, έχει τίτλο Les Grecs oublient au son du bouzouki (Οι Έλληνες ξεχνούν στον ήχο του μπουζουκιού), και βασική φωτογραφία τον Άντονυ Κουίν να χορεύει. 104

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης. Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα

Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης. Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα ΜΑΙΟΣ, 2014 Εισαγωγή Αναφερόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΟΚΚΙΝΗ ΧΑΝΙ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2009

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΟΚΚΙΝΗ ΧΑΝΙ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2009 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΟΚΚΙΝΗ ΧΑΝΙ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2009 Τ.Θ.: 534, 715 00 ΚΟΚΚΙΝΗ ΧΑΝΙ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ.: 2810 763141 FAX: 2810 762701 www.ppkae.gr / e-mail: info@ppkae.gr Αγαπητοί φίλοι, Κρατάτε στα χέρια

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ενότητα: Χαιρετισμοί, συστάσεις, γνωριμία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ Μιχαέλα Δριμάκη Θάνος Λύκος Χρυσάνθη Μαντζιαβά Αναστάσης Τατάκης ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΑΝΑΔΡΟΜΉ Το 1906 Η ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου αρχίζει με την κινηματογράφηση μιας μικρού μήκους

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα της Μουσικής. Τάξη: Γ 3 Μαθήτριες: Τάιχ Βαρβάρα και Στίνη Αΐντα Θέμα: Έντεχνο Τραγούδι

Εργασία στο μάθημα της Μουσικής. Τάξη: Γ 3 Μαθήτριες: Τάιχ Βαρβάρα και Στίνη Αΐντα Θέμα: Έντεχνο Τραγούδι Εργασία στο μάθημα της Μουσικής Τάξη: Γ 3 Μαθήτριες: Τάιχ Βαρβάρα και Στίνη Αΐντα Θέμα: Έντεχνο Τραγούδι Έντεχνο Τραγούδι o Πότε εμφανίστηκε το έντεχνο τραγούδι; Το έντεχνο τραγούδι εμφανίστηκε προς στα

Διαβάστε περισσότερα

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που''

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Ο άνθρωπος δεν αρκείται πια στις μέχρι τώρα θεωρήσεις φιλοσοφικές και μη και νιώθει την ανάγκη δημιουργίας μιας δικής του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΗΤΙΚΕΣ ΕΚ ΗΛΩΣΕΙΣ

ΤΙΜΗΤΙΚΕΣ ΕΚ ΗΛΩΣΕΙΣ Π Α Ν Τ Ε Λ Η Σ Π Ρ Ε Β Ε Λ Α Κ Η Σ * ΤΙΜΗΤΙΚΕΣ ΕΚ ΗΛΩΣΕΙΣ ΕΙΚΟΣΙ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ Ο Ρ Γ Α Ν Ω Σ Η ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΟΜΕΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Ρόδος, µια Πόλη Τέχνης και Πολιτισµού Ο Πολιτισµός ήταν πάντα ένα αναπόσπαστο κοµµάτι της ζωή στην Ρόδο. Ο Δήµος Ροδίων οργανώνει καθ όλη την διάρκεια της χρονιάς, µε έµφαση στους

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΟΈντι, ένας συγγραφέας, βρίσκεται μετά από ατύχημα απομονωμένος

ΟΈντι, ένας συγγραφέας, βρίσκεται μετά από ατύχημα απομονωμένος Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΠΟΥ ΟΝΕΙΡΕΥΤΗΚΕΣ Σύγχρονη Λογοτεχνία Γιάννης Σκαραγκάς Επιμέλεια: Κατερίνα Σχινά ISBN: 978-960-218-942-9 Τιμή: 11.00 ευρώ Αριθμός σελίδων: 264 Διαστάσεις: 12,5x21 Γλώσσα: Ελληνικά Οκτωβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 07 ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΕΑ1ΔΑ 1. «Εφτά τραγούδια θα σου πω» Στίχου Μ. Κακογιάννης Μουσική: Μ. Χατζιδάκις Τραγούδι: Αναστασία Παιχνίδια - Διασκέδαση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΥΤΗΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ

ΠΡΕΣΒΕΥΤΗΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΗΛ Μήνυμα Μιχάλη Χατζημιχαήλ για τον εθελοντισμό Όταν ένας συνάνθρωπος μας ή μια ομάδα ανθρώπων γύρω μας χρειάζεται βοήθεια κι εμείς αρνηθούμε, τότε οι λέξεις αλληλεγγύη, ανιδιοτέλεια,

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Με την υποστήριξη του Δήμου Λυκόβρυσης - Πεύκης

Με την υποστήριξη του Δήμου Λυκόβρυσης - Πεύκης kin-lesxh-telikh:layout 1 13/10/2011 3:42 μμ Page 1 Πρόγραμμα Προβολών Περιόδου 2011-2012 Με την υποστήριξη του Δήμου Λυκόβρυσης - Πεύκης kin-lesxh-telikh:layout 1 13/10/2011 3:42 μμ Page 2 Ε υ χ α ρ ι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΤΑΜΑΧΗΤΟ ΔΙΚΤΥΑΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΑΚΑΤΑΜΑΧΗΤΟ ΔΙΚΤΥΑΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΑΚΑΤΑΜΑΧΗΤΟ ΔΙΚΤΥΑΚΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΛΑΝΟ ΔΡΑΣΗΣ ΧΩΡΙΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ Κάντε μεγάλα όνειρα, και αυτό που ονειρεύεστε, αυτό θα γίνετε. James Allen As A Man Thinketh Γιατί Το Κάνεις Αυτό;?... 5 Δουλέψτε Πιο Σκληρά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεόραση και διαφήμιση

Τηλεόραση και διαφήμιση Τηλεόραση και διαφήμιση Δείτε τι έγραψαν μερικά παιδιά για τις διαφημίσεις:... Σε κάθε σπίτι σήμερα έχει μπει η τηλεόραση και, όπως γνωρίζουμε, κάθε μέρα βομβαρδιζόμαστε από τις διάφορες διαφημίσεις που

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ-ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΡΟ ΟΥ-.Ο.Π.ΑΡ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚ ΗΛΩΣΕΩΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015

ΗΜΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ-ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΡΟ ΟΥ-.Ο.Π.ΑΡ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚ ΗΛΩΣΕΩΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΗΜΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ-ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΡΟ ΟΥ-.Ο.Π.ΑΡ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚ ΗΛΩΣΕΩΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΡΟ ΟΥ-ΕΚΘΕΣΗ ιάρκεια έκθεσης: 15 Νοεµβρίου 08:00-20:00 " Ρόδος, ένα νησί στις πύλες της

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. Βήματα για τη Ζωή ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Φύλλα Εργασίας από τη σύνδεση του Πολιτιστικού Προγράμματος "Σεργιάνι στην Παράδοση" και του Προγράμματος Υγείας "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Ζωγραφίζω το αγαπημένο μου ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου

Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου Η ΗΜΕΡΑ Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Απριλίου, την ημέρα που γεννήθηκε ο μεγάλος Δανός παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Την καθιέρωσε

Διαβάστε περισσότερα

O xαρταετός της Σμύρνης

O xαρταετός της Σμύρνης ...... O xαρταετός της Σμύρνης Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2009 MANOΣ KONTOΛEΩN & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη 271 & Γεωργίου Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2006 ΓΙΟΡΤΕΣ ΠΑΛΙΑΣ ΠΟΛΗΣ. Παρασκευή 25 Αυγούστου έως και Κυριακή 3 Σεπτεμβρίου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ

ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2006 ΓΙΟΡΤΕΣ ΠΑΛΙΑΣ ΠΟΛΗΣ. Παρασκευή 25 Αυγούστου έως και Κυριακή 3 Σεπτεμβρίου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2006 ΓΙΟΡΤΕΣ ΠΑΛΙΑΣ ΠΟΛΗΣ Παρασκευή 25 Αυγούστου έως και Κυριακή 3 Σεπτεμβρίου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ Είσοδος ελεύθερη Φίλες και φίλοι, η παλιά πόλη του Ηρακλείου αλλάζει

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

Ένας σπουδαίος ηθοποιός κατάγεται από την περιοχή μας και συγκεκριμένα από την Μεγάλη Κερασιά Καλαμπάκας, με τον οποίο μεγάλωσαν αρκετές γενιές.

Ένας σπουδαίος ηθοποιός κατάγεται από την περιοχή μας και συγκεκριμένα από την Μεγάλη Κερασιά Καλαμπάκας, με τον οποίο μεγάλωσαν αρκετές γενιές. Συνέντευξη - Ο ηθοποιός Λευτέρης Μελέτης από την Μεγάλη Κερασιά Καλαμπάκας μίλησε στο περ Ένας σπουδαίος ηθοποιός κατάγεται από την περιοχή μας και συγκεκριμένα από την Μεγάλη Κερασιά Καλαμπάκας, με τον

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Χειμώνας-Άνοιξη 2010. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. Χειμώνας-Άνοιξη 2010. Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ Χειμώνας-Άνοιξη 2010 Χώρος εκδηλώσεων: Αμφιθέατρο Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα Διοικητικό Συμβούλιο: Αλέξης Δημαράς Σάββας Κονταράτος Χρυσάνθη Μωραΐτη-Καρτάλη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής Ενότητα 8 Παρωδία Ι: Θεωρητική προσέγγιση Κατερίνα Κωστίου Τμήμα Φιλολογίας ενότητα 8 «Βατραχομυομαχία»: Σχέδιο του Γιώργου

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

«Μια πρώτη προσέγγιση για τον διαγωνισμό βίντεο/φωτοαφήγησης: Το κάδρο και τα είδη των κάδρων»

«Μια πρώτη προσέγγιση για τον διαγωνισμό βίντεο/φωτοαφήγησης: Το κάδρο και τα είδη των κάδρων» «Μια πρώτη προσέγγιση για τον διαγωνισμό βίντεο/φωτοαφήγησης: Το κάδρο και τα είδη των κάδρων» Μένης Θεοδωρίδης Μαρία Λεωνίδα (www.karposontheweb.org) Κάδρο αποκαλούμε το περίγραμμα (αλλά και το συνολικό

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαιρινές Πολιτιστικές Εκδηλώσεις 2011 Δήμου Λευκάδας Συνοπτικό Πρόγραμμα 49ο Διεθνές Φεστιβάλ Φολκλόρ Γιορτές Λόγου και Τέχνης (56η περίοδος)

Καλοκαιρινές Πολιτιστικές Εκδηλώσεις 2011 Δήμου Λευκάδας Συνοπτικό Πρόγραμμα 49ο Διεθνές Φεστιβάλ Φολκλόρ Γιορτές Λόγου και Τέχνης (56η περίοδος) Καλοκαιρινές Πολιτιστικές Εκδηλώσεις Δήμου Συνοπτικό Πρόγραμμα 49ο Διεθνές Φεστιβάλ Φολκλόρ Γιορτές Λόγου και Τέχνης (56η περίοδος) ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΛΕΥΚΑΔΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ Λόγος Μουσική Θέατρο

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Μένης Κουμανταρέας : Η φανέλα με το εννιά

Μένης Κουμανταρέας : Η φανέλα με το εννιά Μένης Κουμανταρέας : Η φανέλα με το εννιά Συγγραφέας : Ο Μένης Κουμανταρέας, από τους σημαντικότερους συγγραφείς της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς της ελληνικής πεζογραφίας, γεννήθηκε το 1931 στην Αθήνα.

Διαβάστε περισσότερα

Μια εξαιρετική τραγουδίστρια, ένα σπάνιο κορίτσι που πιστεύει στην σκληρή δουλειά και στις σωστές επιλογές, μιλάει αποκλειστικά στο NikosOnline.

Μια εξαιρετική τραγουδίστρια, ένα σπάνιο κορίτσι που πιστεύει στην σκληρή δουλειά και στις σωστές επιλογές, μιλάει αποκλειστικά στο NikosOnline. Από τον Κραουνάκη στον Ξαρχάκο 10 + 1 ερωτήσεις στην Ηρώ Σαϊα Μια εξαιρετική τραγουδίστρια, ένα σπάνιο κορίτσι που πιστεύει στην σκληρή δουλειά και στις σωστές επιλογές, μιλάει αποκλειστικά στο NikosOnline.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΡΩΜΕΝΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2013 ΘΕΑΤΡΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΤΑΦΡΟΥ

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΡΩΜΕΝΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2013 ΘΕΑΤΡΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΤΑΦΡΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΡΩΜΕΝΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2013 ΘΕΑΤΡΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΤΑΦΡΟΥ ευτέρα 1 Ιουλίου 2013, 21.00 Συναυλία Μάνος Μαλαξιανάκης ευτέρα 8 ως και Πέµπτη 11 Ιουλίου 2013, 21.30 Θεατρική Παράσταση «Υπάρχει και Φιλότιµο»

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Τους Μύθους αν ξυπνήσεις... θησαυρούς θα ανακαλύψεις

Τους Μύθους αν ξυπνήσεις... θησαυρούς θα ανακαλύψεις 2016 ΤΟ ΙΔΡΥΜΑ Ο Μιχάλης Κακογιάννης συνέστησε το κοινωφελές «Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης» στα τέλη του 2003, επιθυμώντας να δημιουργήσει έναν φορέα πολιτισμού που θα διαθέτει σύγχρονα μέσα, καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ»

9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» 9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» Πολλές φορές ο μόνος τρόπος για να αφηγηθείς τη δική σου ιστορία είναι μέσα από τις ιστορίες των άλλων. Ίσως ο μόνος τρόπος για να μιλήσεις για το

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Α1 Κατανόηση προφορικού λόγου Διάρκεια: 25 λεπτά (25 μονάδες) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο Δημήτρης και ο φίλος του ο Πέτρος αυτό το σαββατοκύριακο θα πάνε εκδρομή στο βουνό. Θα ακούσετε δύο (2) φορές το Δημήτρη

Διαβάστε περισσότερα

Στον κόσμο με την Thalya

Στον κόσμο με την Thalya Γρηγόρης Μπελαβίλας Στον κόσμο με την Thalya Συνέντευξη: Τσέκος Αθανάσιος Tι σάς κάνει να γράφετε μουσική? Ο βασικός λογος είναι ότι οι μουσικές που γράφω μού αρέσουν πολύ πιό πολύ από τίς μουσικές τών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ & ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΘΕΡΜΑΪΚΟΥ

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ & ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΘΕΡΜΑΪΚΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2014 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ & ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΘΕΡΜΑΪΚΟΥ ΙΟΥΝΙΟΣ - Κυριακή 1/6 - ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΡΙ ΔΗ.Π.Π.Α.Κ.Υ.Θ. Δήμου Θερμαϊκού ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ 2014 Τα παιδικά χορευτικά τμήματα

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5 Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας....5 Page 1Τ Το κυνήγι της φώκιας Λεξιλόγιο Καταλαβαίνεις τις λέξεις; 1. Ολοκληρώνομαι

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδές στο ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης, στο τμήμα Τεχνολογίας τροφίμων.

Σπουδές στο ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης, στο τμήμα Τεχνολογίας τροφίμων. A.K. 0176 Επώνυμο Κανλής Ονομα Οδυσσέας Ψευδώνυμο/καλλιτεχνικό όνομα Πάγκαρος Τόπος γεννήσεως Θεσσαλονίκη Ημερομηνία γεννήσεως 1993 Βιογραφικά στοιχεία Σπουδές στο ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης, στο τμήμα Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β4ΜΨΓ-9ΜΒ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΑΔΑ: Β4ΜΨΓ-9ΜΒ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Ταχ. Δ/νση : Θεμιστοκλέους 87 Αθήνα Ταχ.Κώδικας :

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΣΤΗΝ 3 η ΕΚΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΛΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» Βραβεύτηκε το ΠΠΚΑ για την επιλογή και παρουσίαση του θέματος

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΣΤΗΝ 3 η ΕΚΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΛΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» Βραβεύτηκε το ΠΠΚΑ για την επιλογή και παρουσίαση του θέματος ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΣΤΗΝ 3 η ΕΚΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΛΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» Βραβεύτηκε το ΠΠΚΑ για την επιλογή και παρουσίαση του θέματος Το Πνευματικό Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Αλεξάνδρειας συμμετείχε

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΟΛΓΑΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE «Europe and the Arab World: Strengthening political, business and investment ties» ΤΡΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα»

Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα» Ημερομηνία 20/01/2015 Μέσο Συντάκτης Link prosopakritis.gr Αμαλία Αγγελάκη http://goo.gl/a1tyfd Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα» H Άννα Γαλανού γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης»

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ 2013 «Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» Δημήτρης Γκόντας Περιβάλλον κρίσης! Τι σημαίνει κρίση; Μισθοί της πείνας. Οικονομικό αδιέξοδο. Ανεργία άνω του 25%, δεν βρίσκω

Διαβάστε περισσότερα