ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΣΜΗΜΑ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΣΜΗΜΑ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ"

Transcript

1 Δ ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΣΜΗΜΑ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Θέκα: «ΛΔΙΣΟΤΡΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ ΣΧΝ ΦΟΡΔΧΝ ΑΚΗΗ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΣΗΝ ΔΛΛΑΓΑ» Δπηβιέπσλ: ΠΑΝΑΓΙΧΣΗ ΚΑΡΚΑΣΟΤΛΗ πνπδάζηξηα: ΔΛΔΤΘΔΡΙΑ ΦΙΛΗ ΑΘΗΝΑ

2 ηνλ Κσλζηαληίλν What is not yet done, is only what we haven t attempted to do Alexis de Tocqueville 2

3 ΠΔΡΙΛΗΦΗ: Ο ηνπξηζκφο απνηειεί γηα ηελ ειιεληθή νηθνλνκία έλαλ απφ ηνπο ζεκαληηθφηεξνπο ππιψλεο αλάπηπμεο θαη εηζξνήο εζφδσλ, ε ζπκβνιή ηνπ νπνίνπ ζηελ αληηκεηψπηζε ηνπ ζπλαιιαγκαηηθνχ πξνβιήκαηνο ηεο εζληθήο καο νηθνλνκίαο δελ κπνξεί λα ακθηζβεηεζεί. Σελ ηειεπηαία δεθαεηία, φπσο απνθαιχπηνπλ νη δηεζλείο κειέηεο θαη ηα ζηαηηζηηθά δεδνκέλα, ν ειιεληθφο ηνπξηζκφο έρεη κπεη ζε ηξνρηά χθεζεο κε ηελ ζπγθπξία ηεο δηεζλνχο θξίζεο λ αλαδεηθλχεη ηηο ρξνλίδνπζεο ειιεληθέο παζνγέλεηεο θαη λα κεγεζχλεη ηηο ζπλέπεηέο ηνπο. Δθεμήο θαη γηα ηα έηε πνπ έξρνληαη έλα δεδνκέλν ππάξρεη: ε ειιεληθή νηθνλνκία ζα πνξεπηεί εληφο ελφο πεξηβάιινληνο ζηελφηεηαο πφξσλ. Ζ λέα επεκεξία πξνβιέπεηαη φηη ζα πξνθχςεη, ίζσο κφλν απφ ηελ εμσζηξέθεηα θαη ηελ αληαγσληζηηθφηεηα, απφ ηηο απνηειεζκαηηθέο αγνξέο θαη απφ επελδχζεηο ζε παξαγσγηθέο δξαζηεξηφηεηεο, φπσο είλαη ν ηνπξηζκφο. Δίλαη επνκέλσο αλαπφθεπθην ην λέν αλαπηπμηαθφ κνληέιν γηα ηνλ ηνπξηζκφ λα απαηηεί νξγαλσηηθνχο θαη ζεζκηθνχο κεηαζρεκαηηζκνχο. Ζ παξνχζα εξγαζία έρεη ζα ζηφρν ηε ιεηηνπξγηθή αμηνιφγεζε ησλ θνξέσλ πνπ αζθνχλ ζήκεξα ηελ ηνπξηζηηθή πνιηηηθή, ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ θαη ηνπ Διιεληθνχ Οξγαληζκνχ Σνπξηζκνχ, κέζσ ηνπ εληνπηζκνχ θαη ηεο αλάιπζεο ησλ βαζχηεξσλ ρξνληδφλησλ δηαξζξσηηθψλ ειιεηκκάησλ ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο. Πξφζθνξν έδαθνο ζ απηή ηελ απνηίκεζε πξνζέθεξαλ ηα ζηνηρεία απφ ην Τπν-έξγν «Καηαγξαθή θαη Αλάιπζε ηεο Τθηζηάκελεο Καηάζηαζεο» ηεο Πξάμεο «Αλακφξθσζε ηνπ Κξάηνπο: Πξνο Έλα Δπηηειηθφ Κξάηνο» ηνπ Δ.Π. «Γηνηθεηηθή Μεηαξξχζκηζε ». Λέμεηο θιεηδηά: Σνπξηζκόο, ηνπξηζηηθή πνιηηηθή, ιεηηνπξγηθή αμηνιόγεζε, δηαξζξσηηθή επζπγξάκκηζε, ζύζηεκα, δνκέο, ιεηηνπξγίεο. 3

4 ABSTRACT: Tourism, in Greece, is one of the major pillars of growth and influx of revenue, whose contribution to address the currency problem of our national economy, cannot be questioned. Over the last decade, as revealed by some international studies and statistics, tourism in Greece has come into a downturn track with the juncture of global crisis highlighting the lingering administrative pathologies while magnifying their effects. From now on and the years to come, there is one certain fact: the Greek economy will have to march within a tight resource environment. Only openness and competitiveness of efficient markets and investments in productive activities such as tourism, might contribute to prosperity. However, the new development model for tourism requires organizational and structural reforms. The present essay aims to conduct a functional assessment of the two entities currently engaged in the tourism policy; the General Secretariat of Tourism and the Greek National Organization by identifying and analyzing the chronic underlying structural deficit of tourism policy. Fertile ground for this assessment were the data provided by the subproject Mapping and Analysis of the present situation, part of the ACT: Reforming the State: towards a strategic state of the EU Operational Program Administration Reform Keywords: Tourism, tourism policy, functional review, structural alignment, system structures, functions. 4

5 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ... 5 Πξφινγνο... 6 ΤΝΣΟΜΟΓΡΑΦΗΔ... 8 Δηζαγσγή... 9 Ζ ΤΜΒΟΛΖ ΣΖ ΘΔΧΡΗΑ Λίγα ιφγηα γηα ηνλ ηνπξηζκφ Κεθάιαην YΠΟΘΔΖ ΔΡΓΑΗΑ Κεθάιαην Αμηνιφγεζε ηεο πθηζηάκελεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο Κεθάιαην Λεηηνπξγηθή Αμηνιφγεζε ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ & ηνπ Δ.Ο.Σ Κεθάιαην Πξνηάζεηο Δπίινγνο ΠΖΓΔ ΠΑΡΑΡΣΖΜΑ

6 Πξόινγνο Σ ν θαινθαίξη ηνπ 2011, κεζνχζεο ηεο θξίζεο ζηε ρψξαο καο θαη ελ κέζσ πνιιψλ ζθέςεσλ γηα ηελ επηινγή ζέκαηνο γηα ηελ ηειηθή εξγαζία θνίηεζεο ζηελ Δ..Γ.Γ., πιεξνθνξήζεθα γηα ηελ «Καηαγξαθή θαη Αλάιπζε ηεο Τθηζηάκελεο Καηάζηαζεο», ππνέξγν ηεο Πξάμεο «Αλακφξθσζε ηνπ Κξάηνπο: Πξνο Έλα Δπηηειηθφ Κξάηνο» ηνπ Δ.Π. «Γηνηθεηηθή Μεηαξξχζκηζε ». Σν έξγν απηφ απνηειεί κηα ιεπηνκεξή ραξηνγξάθεζε, ηελ νπνία πξαγκαηνπνίεζαλ ζηειέρε ηνπ Γεκνζίνπ πνπ είραλ νξηζηεί ζε 16 επηηξνπέο, ηηο νπνίεο είρε ζπζηήζεη ην πξψελ ππνπξγείν Δζσηεξηθψλ. Ζ έξεπλα πξαγκαηνπνηήζεθε κε ηελ ππνζηήξημε ηεο Γξακκαηείαο ηνπ Ο.Ο..Α., ηελ πεξίνδν κεηαμχ Φεβξνπαξίνπ θαη Ηνπλίνπ 2011 ελψ αμηνπνηήζεθαλ θαη ζηνηρεία απφ κηα ζεηξά εξεπλψλ πνπ δηεμήγαγε ε Γξακκαηεία ηνπ ΟΟΑ ζηελ Διιάδα κεηαμχ 2008 θαη Ο ζηξαηεγηθφο ζηφρνο ηνπ ππνέξγνπ είλαη ε πξφηαζε αιιαγψλ θαη κεηαξξπζκίζεσλ ζε θξίζηκεο ιεηηνπξγίεο ησλ δεκνζίσλ νξγαλψζεσλ (ζηξαηεγηθφο ζρεδηαζκφο θαη πξνγξακκαηηζκφο, δνκέο/ππνδνκέο, αλζξψπηλν δπλακηθφ, νηθνλνκηθή ιεηηνπξγία, ξπζκηζηηθή παξαγσγή) πνπ παξνπζηάδνπλ πξνβιήκαηα θαη ηηο νδεγνχλ ζε πεξηνξηζκέλε απνδνηηθφηεηα θαη απνηειεζκαηηθφηεηα θαη ηειηθά κέζσ ησλ κεηαξξπζκίζεσλ ε δεκηνπξγία ελφο ζηξαηεγηθνχ θξάηνπο πνπ λα είλαη ζε ζέζε λα θαζνξίζεη, λα θαηεπζχλεη θαη λα παξαθνινπζεί ηελ εθαξκνγή ησλ πνιηηηθψλ ζηφρσλ. Σν πεδίν εθαξκνγήο ηεο έξεπλαο ηνπ Διιεληθνχ Γεκνζίνπ πεξηνξίζηεθε ζηηο θεληξηθέο ππεξεζίεο θαη θάπνηα ΝΠΓΓ, κεηαμχ απηψλ θαη ν Δ.Ο.Σ. Ήηαλ επράξηζηε ζπγθπξία φηαλ ν Παλαγηψηεο Καξθαηζνχιεο κνπ πξφηεηλε ην ζέκα θαη κε εκπηζηεχηεθε λα επεμεξγαζηψ ηα ζηνηρεία ηεο θαηαγξαθήο, ηα νπνία αθνξνχζαλ ηνπο δπν θνξείο πνπ αζθνχλ ζήκεξα ηνπξηζηηθή πνιηηηθή ζηελ Διιάδα, ηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ θαη ηνλ Διιεληθφ Οξγαληζκφ Σνπξηζκνχ. (Δ.Ο.Σ.). Σν ελδηαθέξνλ κνπ γηα ην ζέκα, πξνέθππηε φρη κφλν απφ ηελ πξσηφηππε ζεκαηηθή ηεο ιεηηνπξγηθήο αμηνιφγεζεο, φζν θπξίσο απφ ηελ επίθαηξε ζεκαζία πνπ έρεη απηή γηα ηε ρψξα ζηελ δχζθνιε πεξίνδν πνπ δηαλχνπκε. Σνλ επραξηζηψ πνιχ γηα ηελ εκπηζηνζχλε ηνπ θαη γηα ηε ραξά ηεο ζπλεξγαζίαο πνπ είρακε, ην ζχληνκν απηφ δηάζηεκα. 6

7 Σν ίδην επράξηζηε κε ηελ επηινγή ηνπ ζέκαηνο ήηαλ θαη επαθφινπζε ζπρλή απαζρφιεζε πνπ κπφξεζα λα έρσ ζηα Γξαθεία ηεο ΔΤΔΠ ην δηάζηεκα ηνπ Ηνπιίνπ- επηεκβξίνπ γηα ηελ επεμεξγαζία ησλ δεδνκέλσλ, θαζψο είρα ηε κνλαδηθή επθαηξία λα δήζσ απφ θνληά ζηνλ πξαγκαηηθφ ρσξν-ρξφλν ηελ έληαζε ηεο πξνζπάζεηαο ησλ νκάδσλ εξγαζίαο. Σνπο επραξηζηψ φινπο ηδηαηηέξσο γηα ηε δηάζεζε πνπ είραλ λα κε βνεζήζνπλ κε φ,ηη ρξεηαδφκνπλ θάζε θνξά. Ηδηαίηεξεο επραξηζηίεο ζα ήζεια λα εθθξάζσ μερσξηζηά ζηελ Έθε ηεθνπνχινπ, γηαηί κνηξάζηεθα ην ρψξν ηνπ γξαθείνπ ηεο αιιά θαη γηαηί απφ ηελ πξψηε ζηηγκή κε βνήζεζε λα κπσ ζην θιίκα ηνπ έξγνπ πνπ κφιηο είρε νινθιεξσζεί. Σελ επραξηζηψ πνιχ γηα φιν ην πιηθφ πνπ κνπ παξείρε θαη γηα ηηο πνιχηηκεο ζπκβνπιέο ηεο. Γελ ζα κπνξνχζα λα παξαιείςσ λα επραξηζηήζσ ηε Βαζηιηθή Μνπζηαθάηνπ, Γηεπζχληξηα ηεο ΔΤΔΠ, ε νπνία ελέθξηλε ηελ απφ κέξνπο κνπ επεμεξγαζία φισλ ησλ δεδνκέλσλ, ηελ Διεπζεξία Μπαθάιε γηα ηηο πνιχηηκεο ζπκβνπιέο ηεο πεξί πξνυπνινγηζκψλ, θαζψο θαη ηνπο Αληηγφλε Μαθξπγηάλλε θαη Κψζηα Μπαιηψηε γηα ηε βνήζεηα ηνπο. Θα επηζπκνχζα επίζεο λα επραξηζηήζσ θαη ηνπο δπν θαζεγεηέο κνπ απφ ηελ ΔΓΓ, ηνλ Κψζηα Γαθλή, ηελ Πνιπμέλε Μνίξα θαη ηνλ Γεκήηξε Κνχηνπια, γηα ηελ άκεζε αληαπφθξηζή ηνπο ζηε βνήζεηα πνπ ηνπο δεηήζεθε. Άθεζα γηα ην ηέινο λα επραξηζηήζσ ηνλ Κσλζηαληίλν Μπνχα, γηαηί ράξε ζε απηφλ ζηξάθεθα φρη κφλν πξνο ην ζπγθεθξηκέλν ζέκα αιιά θπξίσο γηαηί κε έθαλε λα ζηξαθψ πξνο ηελ Δζληθή ρνιή Γεκφζηαο Γηνίθεζεο, 2 ρξφληα πξηλ. Σνλ επραξηζηψ ηδηαηηέξσο απφ ηα βάζε ηεο θαξδηάο κνπ θαη γηα ην ιφγν απηφ δε ζα κπνξνχζα λα κελ ηνπ αθηεξψζσ ηελ εξγαζία κνπ απηή. Κεθηζηά, 24 επηεκβξίνπ

8 ΤΝΣΟΜΟΓΡΑΦΙΔ ΑΚ Γ.Γ.Σ. ΓΔ ΓΛΣ ΔΔ ΔΛ.ΣΑΣ Δ.Π. Δ.Ο.Σ. Δ.Τ...Δ.Π. Δ..Π.Α Η.Σ.Δ.Π. ΗΓΑΥ ΚΔΓ ΜΚΓ ΝΠΓΓ ΝΠΗΓ Ξ.Δ.Δ. ΟΟΑ ΟΣΑ ΟΣΔΚ ΠΓ ΠΔ.Δ.Σ.Δ. TE ΣΠΔ ΤΠΠΟΣ ΦΔΚ ΦΠΑ UNWTO WTTC WEF Άλεπ Καηεγνξίαο Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ Γεπηεξνβάζκηαο Δθπαίδεπζεο Γνξπθφξνο Λνγαξηαζκφο Σνπξηζκνχ Δπξσπατθή Έλσζε Διιεληθή ηαηηζηηθή Αξρή Δπηρεηξεζηαθφ Πξφγξακκα Διιεληθφο Οξγαληζκφο Σνπξηζκνχ Δηδηθή Τπεξεζία ηξαηεγηθνχ ρεδηαζκνχ, πληνληζκνχ θαη Δθαξκνγήο Πξνγξακκάησλ Δζληθφ ηξαηεγηθφ Πιαίζην Αλαθνξάο Ηλζηηηνχην Σνπξηζηηθψλ Δξεπλψλ & Πξνβιέςεσλ Ηδησηηθνχ Γηθαίνπ Ανξίζηνπ Υξφλνπ Κέληξν Δπξσπατθνχ πληαγκαηηθνχ Γηθαίνπ Μέζε Καηά Κεθαιήλ Γαπάλε Ννκηθφ Πξφζσπν Γεκνζίνπ Γηθαίνπ Ννκηθφ Πξφζσπν Ηδησηηθνχ Γηθαίνπ Ξελνδνρεηαθφ Δπηκειεηήξην Διιάδνο Οξγαληζκφο Οηθνλνκηθήο πλεξγαζίαο & Αλάπηπμεο Οξγαληζκνί Σνπηθήο Απηνδηνίθεζεο Οξγαληζκφο Σνπξηζηηθήο Δθπαίδεπζεο & Καηάξηηζεο Πξνεδξηθφ Γηάηαγκα Παλεπηζηεκηαθήο Δθπαίδεπζεο χλδεζκνο Διιεληθψλ Σνπξηζηηθψλ Δπηρεηξήζεσλ Σερλνινγηθήο Δθπαίδεπζεο Σερλνινγίεο Πιεξνθνξίαο & Δπηθνηλσληψλ Τπνπξγείν Πνιηηηζκνχ θαη Σνπξηζκνχ Φχιιν Δθεκεξίδαο ηεο Κπβέξλεζεο Φφξνο Πξνζηηζέκελεο Αμίαο United Nations World Tourism Organization World Travel and Tourism Council World Economic Forum 8

9 Δηζαγσγή Ζ ιεηηνπξγηθή αμηνιφγεζε δηαδξακαηίδεη έλα θξίζηκν ξφιν γηα ηε κέηξεζε ηεο απνηειεζκαηηθφηεηαο θαη ηεο απνδνηηθφηεηαο κηαο πνιηηηθήο. Ζ θαηαλφεζε ηνπ «ηη δνπιεχεη θαη πψο» απνηειεί βαζηθφ ζηνηρείν νπνηαζδήπνηε πνιηηηθήο ή πξνγξάκκαηνο, ηδηαίηεξα ζε πεξηφδνπο δεκνζηνλνκηθψλ πεξηνξηζκψλ θαη παγθφζκησλ νηθνλνκηθψλ πξνθιήζεσλ, παξφκνηεο κε απηή πνπ δηαλχνπκε ζήκεξα. Αλ θαη ιηγφηεξν εθαξκνζκέλε ζηνλ ηνκέα ηνπ ηνπξηζκνχ, ε πξνζπάζεηα απηή είλαη ην ίδην ζεκαληηθή γηα ηνλ ηνκέα φζν θαη ζε νπνηνλδήπνηε άιιν ηνκέα ηεο νηθνλνκίαο. Ζ νηθνλνκηθή θξίζε ηφζν ζε δηεζλέο φζν θαη ζε εζσηεξηθφ επίπεδν, απνηειεί επίθαηξν θαη θιέγνλ ζέκα ζπδήηεζεο, κε ην νπνίν αζρνινχληαη εθπξφζσπνη φισλ ησλ παξαγσγηθψλ ηάμεσλ. ηελ ζπδήηεζε απηή έρνπλ αλαδεηρζεί νη ηδηαίηεξεο επηπηψζεηο ηεο νηθνλνκηθήο θξίζεο ζηνλ ηνπξηζηηθφ θιάδν ελψ ν ηνπξηζκφο παξνπζηάδεηαη σο «ζαλίδα ζσηεξίαο» πνπ ζα βγάιεη ηελ ρψξα απφ ηε δίλε ηεο θξίζεο. Έηζη ηα θψηα ηεο δεκνζηφηεηαο ζηξάθεθαλ πξνο απηφλ θαη μάθλνπ ηα δηαθαηλφκελα πξνβιήκαηά ηνπ άξρηζαλ λ απνηεινχλ πξνζθηιέο αληηθείκελν αλάιπζεο απφ εηδηθνχο θαη κε. Αξθεηνί παξνπζηάδνπλ ηελ θξίζε ζηνλ ηνπξηζκφ σο επαθφινπζν ηεο παγθφζκηαο νηθνλνκηθήο θξίζεο. Σίζεηαη φκσο έλα θαίξην εξψηεκα: ηα πξνβιήκαηα απηά αλέθπςαλ πξάγκαηη μαθληθά θαη πξνέθπςαλ απφ ηελ παγθφζκηα (θαη εζράησο θαη εζληθή) νηθνλνκηθή θξίζε; Ο ηνπξηζηηθφο θιάδνο ζηελ Διιάδα έρεη εηζέιζεη ζε έλαλ θχθιν παξαηεηακέλεο θξίζεο κε ραξαθηεξηζηηθά αξγήο κελ, ζηαζεξήο δε παξαθκήο, πνπ μεθίλεζε πξηλ ηελ θξίζε ηνπ Ηδηαίηεξα κεηά ηνπο Οιπκπηαθνχο Αγψλεο ηεο Αζήλαο έγηλε εκθαλήο ε αδπλακία αμηνπνίεζεο ηεο θιεξνλνκηάο ησλ Αγψλσλ ηα ρξφληα πνπ επαθνινχζεζαλ. Ζ παξαηεηακέλε θαη ζε κφληκε πιένλ βάζε θξίζε ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζκνχ επεξεάδεηαη θπζηθά θαη απφ ηελ γεληθφηεξε αξλεηηθή εηθφλα πνπ εκθαλίδεη ε Διιάδα ζπρλά ππθλά ζην εμσηεξηθφ. Σα πξαγκαηηθά θαη βαζχηεξα φκσο αίηηα ηεο θξίζεο δελ είλαη ζπγθπξηαθά αιιά ζρεηίδνληαη άκεζα κε ηα ρξνλίδνληα δηαξζξσηηθά ειιείκκαηα ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο ζηελ Διιάδα. Σα ηειεπηαία 30 ρξφληα πνιινί ηζρπξίδνληαη φηη ν ηνπξηζκφο απνηειεί ηελ 9

10 «αηκνκεραλή» ηεο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο ηεο Διιάδαο, σζηφζν δελ αιιάδεη ην γεγνλφο φηη ζε κεγάιν βαζκφ απηφο αλαπηχρζεθε άλαξρα θαη ρσξίο ζπληνληζκφ (φπσο θαη πνιινί άιινη θιάδνη ζηελ ρψξα καο). Χο πξψην ραξαθηεξηζηηθφ ηεο ειιεληθήο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο δηαθαίλεηαη ην έιιεηκκα καθξνρξφληνπ ζρεδηαζκνχ θαη ζπληνληζκνχ. Οη ζπρλέο κεηαβνιέο ησλ ηζπλφλησλ ηνπ ηνπξηζκνχ, πνπ ζπλεπάγνληαη νινθιεξσηηθέο αλαηξνπέο ησλ πξνεγνχκελσλ ζρεδίσλ πνπ είραλ θαηαξηηζηεί, νη κεηαβνιέο ζηηο δνκέο ηνπ ηνπξηζκνχ (αθφκα θαη θαηά ηελ δηαθπβέξλεζε ηεο ίδηαο θπβέξλεζεο) δεκηνχξγεζαλ έλα αζηαζέο πεξηβάιινλ αζπλέρεηαο απξφζθνξν γηα ηελ απφθηεζε ζηαζεξήο βάζεο ηνπ ηνκέα απηνχ σο βαζηθνχ ππιψλα ηεο ειιεληθήο νηθνλνκίαο. Σν έιιεηκκα βέβαηα ηνπ ζρεδηαζκνχ θαη ζπληνληζκνχ απφ ηελ πιεπξά ηεο πνιηηείαο βνήζεζε ζην λα δηακνξθσζεί κηα θαηαζηξνθηθή αληίιεςε θαη αληηκεηψπηζε ηνπ ηνπξηζκνχ απφ ηελ πιεπξά ησλ πνιηηψλ- επηρεηξεκαηηψλ σο πξνζνδνθφξνπ θιάδνπ, πνπ κπνξεί λα ζηεξίδεηαη ζε βάζε "adhoc" ρσξίο θαλέλα ζρεδηαζκφ θαη πξνγξακκαηηζκφ. Σν έιιεηκκα καθξνρξφληνπ ζρεδηαζκνχ ζπκπιεξψλεη ην έιιεηκκα αληαγσληζηηθφηεηαο. Σα δηαξζξσηηθά πξνβιήκαηα ηεο ειιεληθήο δεκφζηαο δηνίθεζεο, φπσο ε γξαθεηνθξαηία, ην αλαρξνληζηηθφ θαη πνιχπινθν ξπζκηζηηθφ πιαίζην, ν λνκηθηζκφο αιιά θαη ε ζπρλή κεηαβνιή ηνπ θνξνινγηθνχ πιαηζίνπ, απνηεινχλ νπζηαζηηθά ηηο βαζηθέο αηηίεο αδπλακίαο πξνζέιθπζεο μέλσλ θεθαιαίσλ, ηα νπνία ζα είραλ νπζηαζηηθφ πνιιαπιαζηαζηηθφ θαη φρη απιά αλαδηαλεκεηηθφ νηθνλνκηθφ απνηέιεζκα. Δμεηάδνληαο θαλείο ηελ πνιηηηθή πξνβνιήο θαη επηθνηλσλίαο πνπ αζθεί ην θξάηνο ππφ ην πξίζκα ηεο παξνρήο ππεξεζηψλ πξνο ηηο θάζε ινγήο ηνπξηζηηθέο επηρεηξήζεηο αιιά θαη ζε κεγάιν κέξνο ηεο νηθνλνκίαο, δχζθνια κπνξεί λα ζεσξήζεη φηη απηή ε ππεξεζία είλαη επαξθήο, απνδνηηθή θαη απνηειεζκαηηθή ψζηε λα πξνζδψζεη κνλαδηθφηεηα θαη πξνζηηζέκελε αμία ζην ειιεληθφ ηνπξηζηηθφ πξντφλ. Οη δξαζηεξηφηεηεο πξνβνιήο θαη επηθνηλσλίαο κέρξη ζήκεξα δελ έρνπλ απνδψζεη ηνπο επηζπκεηνχο θαξπνχο, ιφγσ αζπλέρεηαο θαη αλππαξμίαο ζαθνχο πξνζδηνξηζκέλεο ειιεληθήο ηαπηφηεηαο. Αλεπαξθήο ζην ίδην αθξηβψο πιαίζην έρεη ππάξμεη θαη ε πνιηηηθή δηαρείξηζεο θξίζεσλ, αθήλνληαο ηνλ ηνπξηζκφ επαλεηιεκκέλα εθηεζεηκέλν κέζσ ησλ Μ.Μ.Δ., Διιεληθψλ θαη μέλσλ, ζηα κάηηα εθαηνκκπξίσλ ππνςήθησλ ηνπξηζηψλ. 10

11 ε φια ηα παξαπάλσ πξέπεη λα πξνζηεζεί θαη ην ζνβαξφ έιιεηκκα ζηειέρσζεο ησλ θνξέσλ πνπ αζθνχλ ηελ ηνπξηζηηθή πνιηηηθή ζηελ Διιάδα, απφ έκπεηξνπο θαη κε ηα θαηάιιεια πξνζφληα δηνηθεηηθνχο ππαιιήινπο. Σν πξφβιεκα απηφ αλαδεηθλχεηαη ζε θάπνην βαζκφ θαη απφ ηελ θαηαγξαθή ηεο πθηζηάκελεο θαηάζηαζεο ηεο δεκφζηαο δηνίθεζεο θαζφηη φπσο πξνθχπηεη, ζε ζεκαληηθφ βαζκφ νη ππεξεζίεο ηνπ ηνπξηζκνχ δελ ζηειερψλνληαη απφ ππαιιήινπο κε ηελ εθπαίδεπζε πνπ απαηηεί ε θάζε ζέζε. Σα ηέζζεξα πην πάλσ ειιείκκαηα αλαιχνληαη ζην δεύηεξν θεθάιαην ηεο παξνχζαο εξγαζίαο, κε ζθνπφ λα απνδεηρζεί φηη ε πξνζπάζεηα δηαζχλδεζεο ηεο θξίζεο ηνπ ηνπξηζκνχ κε ηελ γεληθφηεξε νηθνλνκηθή θξίζε είλαη άζηνρε θαη απνπξνζαλαηνιηζηηθή ζε ζρέζε κε ηηο βαζχηεξεο θαη ρξνλίδνπζεο παζνγέλεηεο ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο. Ο βαζχηεξνο ζηφρνο βέβαηα ηεο παξνχζαο εξγαζίαο είλαη ε αμηνιφγεζε ηεο πθηζηάκελεο θαηάζηαζεο ηεο ειιεληθήο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο, ν εληνπηζκφο ησλ βαζηθφηεξσλ ειιεηκκάησλ ηεο, κέζσ θπξίσο ηεο ιεηηνπξγηθήο αμηνιφγεζεο ησλ θνξέσλ ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο ζήκεξα, ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ θαη ηνπ Διιεληθνχ Οξγαληζκνχ Σνπξηζκνχ θαη ηειηθά ε δηαηχπσζε πξνηάζεσλ γηα ηηο δνκέο, ηηο αξκνδηφηεηεο, ην αλζξψπηλν δπλακηθφ θαη ηελ νηθνλνκηθή ιεηηνπξγία απηψλ πξνο κηα πην νξζνινγηθή θαη βηψζηκε θαηεχζπλζε ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο. ην πξώην θεθάιαην επηιέρζεθε λα παξνπζηαζηεί ε θαζνδηθή πνξεία ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζκνχ ηελ ηειεπηαία δεθαεηία κέζα απφ ζηαηηζηηθά δεδνκέλα πνπ ζπγθεληξψζεθαλ απφ ηελ ΔΛΣΑΣ, ηελ Σξάπεδα ηεο Διιάδνο, ηνλ ΔΣΔ, ην ΗΣΔΠ, ην Ξ.Δ.Δ., ηνλ Παγθφζκην Οξγαληζκφ Σνπξηζκνχ (UNWTO), ην Παγθφζκην πκβνχιην Σαμηδίσλ θαη Σνπξηζκνχ (WTTC) θαη ην Παγθφζκην Οηθνλνκηθφ Forum (WEF). ην ηξίην θεθάιαην παξνπζηάδνληαη ηα ζηνηρεία πνπ ζπιιέρζεθαλ απφ ην ππνέξγν «Καηαγξαθή θαη Αλάιπζε ηεο Τθηζηάκελεο Καηάζηαζεο» ηεο Πξάμεο «Αλακφξθσζε ηνπ Κξάηνπο: Πξνο Έλα Δπηηειηθφ Κξάηνο» ηνπ Δ.Π. Γηνηθεηηθή Μεηαξξχζκηζε ». Απφ ηα ζηνηρεία απηά πνπ αθνξνχζαλ ην ζχλνιν ηεο Γεκφζηαο Γηνίθεζεο, αμηνπνηήζεθαλ ηα ζηνηρεία πνπ αθνξνχζαλ ηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ θαη ηνλ Διιεληθφ Οξγαληζκφ Σνπξηζκνχ, κε ζηφρν, εη δπλαηφλ, λα εμαρζνχλ ζπκπεξάζκαηα θαη δηαπηζηψζεηο γηα ηελ ηνπξηζηηθή πνιηηηθή πνπ αζθείηαη ζήκεξα ζηε ρψξα καο. ην ηέηαξην θαη ηειεπηαίν θεθάιαην θαηαγξάθνληαη θάπνηεο πξνηάζεηο νη νπνίεο πξνθχπηνπλ άκεζα απφ ην ζπλδπαζκφ ησλ 11

12 πθηζηάκελσλ ειιεηκκάησλ ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο, κε ηελ ιεηηνπξγηθή αμηνιφγεζε ησλ δχν θνξέσλ άζθεζεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο ζηελ Διιάδα. Πξηλ ην πξψην θεθάιαην, θξίζεθε απαξαίηεηε ε αλαθνξά ζηε κεζνδνινγία πνπ ρξεζηκνπνηήζεθε γηα ηελ εθπφλεζε ηεο παξνχζαο εξγαζίαο, ε νπνία βαζίζηεθε ζηελ φιε ζεσξία πεξί ζπζηεκάησλ, ζπζηεκηθήο αλάιπζεο θαη ιεηηνπξγηθήο αμηνιφγεζεο. 12

13 Η ΤΜΒΟΛΗ ΣΗ ΘΔΧΡΙΑ Η θευπία ηυν ζςζηημάηυν Απφ ηα κέζα ηνπ 20νπ αηψλα, άξρηζαλ λα εγείξνληαη ακθηζβεηήζεηο φζνλ αθνξά ζηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ησλ παξαδνζηαθψλ επηζηεκνινγηθψλ ζεσξηψλ λα εμεγήζνπλ ηελ πνιππινθφηεηα ηεο ιεηηνπξγίαο ησλ θπζηθψλ θαη ησλ θνηλσληθψλ θαηλνκέλσλ. Γηα πνιιά ρξφληα νη επηζηήκνλεο πξνζπαζνχζαλ λα εμεγήζνπλ πνιχπινθα θαηλφκελα μεθηλψληαο απφ ηα βαζηθά ηνπο ζπζηαηηθά ζηνηρεία πνπ ήηαλ φκσο πνιχ απιά ζηε θχζε ηνπο γηα λα δψζνπλ κηα νινθιεξσκέλε εξκελεία ηνπ φινπ. Όπσο ραξαθηεξηζηηθά επηζεκαίλεη θαη ν Μαθξπδεκήηξεο, ε γελίθεπζε ηεο ζπζηεκηθήο κεζφδνπ σο επηζηεκνινγηθνχ παξαδείγκαηνο ζηηο θνηλσληθέο επηζηήκεο θαη ζηε ζεσξία ησλ θνηλσληθψλ ζπζηεκάησλ ηδηαίηεξα θαηά ην δεχηεξν ήκηζπ ηνπ 20 νπ αηψλα, νθείιεηαη κεηαμχ άιισλ ζηελ έιιεηςε ηθαλνπνίεζεο απφ ηελ ηειενινγηθή-εξγαιεηαθή ζθέςε θαη ζηε δηαπίζησζε ησλ επηζηεκνινγηθψλ πιενλεθηεκάησλ ηεο ζπζηεκηθήο έλαληη ηεο παξαδνζηαθήο αλαιπηηθήο θαη αηηηνθξαηηθήο κεζφδνπ (Μαθξπδεκήηξεο, 2002: 249). Πην ζπγθεθξηκέλα ε αλαιπηηθή-αηηηνθξαηηθή ζθέςε επηδηψθεη λα αλαιχζεη ην αληηθείκελν ηεο έξεπλαο ζηα επηκέξνπο ζηνηρεία ή κέξε πνπ ην ζπλζέηνπλ, λα πεξηγξάςεη θαη ελ ηέιεη λα εμεγήζεη ηελ νπζία νξηζκέλσλ θαηαζηάζεσλ θαη ζπκπεξηθνξψλ, νη νπνίεο ζπλδένληαη κεηαμχ ηνπο κε αηηηψδεηο ή λνκνηειεηαθέο ζρέζεηο. Ζ κέζνδνο σζηφζν απηή αδπλαηεί λα πεξηγξάςεη θαη λα αλαιχζεη ηε δπλακηθή πνιχπινθσλ ζρέζεσλ θαη ζπκπεξηθνξψλ ή λα αλαιχζεη ηηο πνιχπινθεο θνηλσλίεο ηεο ζχγρξνλεο επνρήο. Δπνκέλσο ε ζπζηεκηθή αλάιπζε αλαδχεηαη σο έλα ηδηαηηέξσο ζεκαληηθφ εξγαιείν γηα ηελ αλάιπζε ησλ ζχγρξνλσλ θνηλσληψλ, ησλ νπνίσλ νη ηδηφηεηεο θαη ηα ραξαθηεξηζηηθά δελ κπνξνχλ λα αλαρζνχλ ζηα ζπζηαηηθά ηνπο κέξε θαη ηηο νξγαλσηηθέο ζρέζεηο κεηαμχ ησλ ζπληζηακέλσλ ζηνηρείσλ ή κεξψλ ηνπο ιφγσ ηεο πνιππινθφηεηάο ηνπο. Ζ ειθπζηηθφηεηα πνπ άζθεζε ε ζπζηεκηθή ζεσξία θαη ε εθαξκνγή ηεο, ε νπνία απέθεξε ζεκαληηθά απνηειέζκαηα ζε πνιιέο επηζηήκεο θαη επηζηεκνληθνχο θιάδνπο (φπσο θνηλσληνινγία, κνξηαθή βηνινγία, ηερλεηή λνεκνζχλε, ξνκπνηηθή θαη δηνηθεηηθή επηζηήκε), ππήξμε ηέηνηα ψζηε έθαλε πνιινχο λα κηινχλ γηα κηα «γεληθή ζεσξία», κηα «ζεσξία πιαίζην», κηα 13

14 κεηα-ζεσξία ή έλα λέν ζεσξεηηθφ «παξάδεηγκα» πνπ αγθάιηαζε φιεο ηηο επηζηήκεο (Μαθξπδεκήηξεο, 2002: 249). Σα ζεκέιηα ηεο ζπζηεκηθήο ζεσξίαο ηέζεθαλ απφ ηε ζθνπηά δηαθφξσλ επηζηεκνληθψλ πεδίσλ. Δλδεηθηηθά αλαθέξεηαη ε γεληθή δνκνιεηηνπξγηθή ζεσξία 1 ηνπ Talcott Parsons 2 (1951), ε ζπζηεκηθή πνιηηηθή αλάιπζε ηνπ David Easton (1953) θαη ε ζπζηεκηθή ζεσξία ηνπ Niklas Luhmann, νη νπνίνη απνηέιεζαλ βαζηθφ ζεσξεηηθφ ππφβαζξφ ηεο παξνχζαο εξγαζίαο. ηε ζεσξία ηνπ Parsons, νη έλλνηεο ηεο δνκήο (structure) θαη ηνπ ζπζηήκαηνο (system) είλαη πνιχ βαζηθέο. Χο ζχζηεκα νξίδεηαη ην ζχλνιν ησλ δηαθνξνπνηεκέλσλ δξαζηεξηνηήησλ (ησλ ζπζηαηηθψλ ζηνηρείσλ ή κεξψλ),νη νπνίεο παξνπζηάδνπλ νξηζκέλε ζηαζεξφηεηα, αιιειεμάξηεζε θαη ζπλνρή, ψζηε λα δηακνξθψλεηαη έλα μερσξηζηφ θαη αλαγλσξίζηκν πεδίν ή είδνο ζπκπεξηθνξάο. Όια ηα θνηλσληθά ζπζηήκαηα ζπγθξνηνχληαη απφ ηηο αιιειεπηδξάζεηο κεηαμχ πξνζψπσλ, νκάδσλ, ζεζκψλ, νη νπνίεο θαη απνηεινχλ ηα βαζηθά ζηνηρεία ησλ ζπζηεκάησλ. Ο βαζκφο, επνκέλσο, θαη ην είδνο ηεο νξγάλσζεο ησλ ζρέζεσλ κεηαμχ ησλ ζπζηαηηθψλ κεξψλ ελφο ζπζηήκαηνο απνηειεί ηελ θεληξηθή έλλνηα ηεο ζεσξεηηθήο πξνζέγγηζεο ησλ ζπζηεκάησλ (Μαθξπδεκήηξεο, 2002: 251). Απφ ηε ζεσξία ηνπ Parsons μερσξηζηή γηα ηελ παξνχζα εξγαζία απνηειεί θαη ε έλλνηα ηνπ ξόινπ, ε νπνία είλαη κηα απφ ηηο πιένλ θιαζηθέο έλλνηεο ηεο θνηλσληνινγίαο. ε θάζε ζχζηεκα, θαηά ηνλ Parsons, νη δξψληεο αζθνχλ ξφινπο. Πξέπεη λα δηεπθξηληζηεί φηη ε έλλνηα ηνπ ξφινπ θαη ησλ πξνζδνθηψλ πνπ ζπλδένληαη κε απηφλ δελ είλαη απιφ, ςπρνινγηθφ ζηνηρείν 1 Ζ ζεσξία ηνπ δνκνιεηηνπξγηζκνύ θπξηάξρεζε ζηελ ακεξηθαληθή θνηλσληνινγία κεηά ην ηέινο ηνπ Β Παγθνζκίνπ Πνιέκνπ θαη δηαηήξεζε ηελ εγεκνληθή ηεο ζέζε ηηο δεθαεηίεο ηνπ 50 θαη ηνπ 60. Δληάζζεηαη ζηηο καθξν-θνηλσληνινγηθέο πξνζεγγίζεηο, νη νπνίεο δίλνπλ ηνλ θπξίαξρν ξφιν ζηηο θνηλσληθέο δνκέο πνπ ελ ηέιεη ξπζκίδνπλ ηε δξάζε ησλ αηφκσλ. Με άιια ιφγηα, ν δνκνιεηηνπξγηζκφο πξεζβεχεη φηη νη άλζξσπνη ππφθεηληαη ζηε ιεηηνπξγία νκάδσλ, ζεζκψλ θαη δνκψλ κέζα ζε κηα θνηλσλία πνπ απνηειεί κηα εληαία νληφηεηα, ηεο νπνίαο ηα επηκέξνπο κέιε θαη νη επηκέξνπο ζεζκνί ιεηηνπξγνχλ ζε αξκνλία, αλάινγε κε εθείλε ελφο δσληαλνχ νξγαληζκνχ. Τπάξρεη έλα είδνο ιεηηνπξγηθήο αιιειεμάξηεζεο κεηαμχ ησλ δνκψλ ηεο θνηλσλίαο, ψζηε λα εμαζθαιίδεηαη ζπλέρεηα θαη πξννπηηθή γηα ηα κέιε ηεο. Κχξηνη εθπξφζσπνη ηνπ δνκνιεηηνπξγηζκνχ είλαη νη Comte, Spencer, Durkheim, Parsons, Merton, Davis, Moore, Malinowski, Turner, Radclife-Brown, Smelser, Boudon, Touraine». Βι. Λακπίξε-Γεκάθε, (1990:57). 2 «Η ζεσξία ηνπ Parsons είλαη ζαλ έλα ζχλνιν απφ θηλέδηθα θνπηηά: φηαλ αλνίγνπκε ην έλα, εκθαλίδεηαη θάπνην κηθξφηεξν, πνπ πεξηέρεη έλα κηθξφηεξν θαη νχησ θαζεμήο» (Graib, 1998, ζ. 78). Σν έξγν ηνπ, φπσο καξηπξνχλ θαη ηα ιφγηα ηνπ Άγγινπ θνηλσληνιφγνπ θαη ςπρνζεξαπεπηή Ian Graib θεκίδεηαη γηα ηελ πνιππινθφηεηα θαη δπζθνιία ζηελ θαηαλφεζε. Χζηφζν, θπξηάξρεζε γηα δχν ηνπιάρηζηνλ δεθαεηίεο ( ) σο ζεσξεηηθφο ηεο θνηλσληνινγίαο (Πεηκεδίδνπ, 2000, ζ. 4). 14

15 ηεο ηδηνζπγθξαζίαο ησλ αηφκσλ, αιιά απνηειεί ζπζηεκηθφ ζηνηρείν πνπ ζπλδέεηαη κε ηελ επηβίσζε θαη δηαηήξεζε ηνπ ζπζηήκαηνο: «Γηα ηνπο πεξηζζφηεξνπο ζθνπνχο, ν ξφινο είλαη ε ελλνηνινγηθή κνλάδα ηνπ θνηλσληθνχ ζπζηήκαηνο. Ο ξφινο είλαη έλα ηκήκα ηνπ ζπλνιηθνχ ζπζηήκαηνο δξάζεο ηεο πξνζσπηθφηεηαο ηνπ δξψληνο. Δίλαη ην ζεκείν επαθήο κεηαμχ ηνπ ζπζηήκαηνο δξάζεο ηνπ δξψληνο θαη ηνπ θνηλσληθνχ ζπζηήκαηνο» (Parsons, 1951, ξ. 190). Άηνκν θαη θνηλσληθή δνκή ζπλδένληαη κέζσ ηνπ ξφινπ. ε απηή ηε ζρέζε, κάιηζηα, ν ξφινο βξίζθεηαη πην πάλσ απφ ηα πξφζσπα: «Γηα ηνπο πεξηζζφηεξνπο αλαιπηηθνχο ζθνπνχο, ε πην ζεκαληηθή κνλάδα ησλ θνηλσληθψλ δνκψλ δελ είλαη ην πξφζσπν αιιά ν ξφινο» (Parsons, 1951, ξ. 23). Δμάιινπ φπσο ζεκεηψλεη θαη ν Fritz (2010:40) δηαθνξεηηθά πξφζσπα σο θνξείο ηνπ ίδηνπ ξφινπ είλαη αληηκέησπα κε ηηο ίδηεο πξνζδνθίεο ζπκπεξηθνξάο. Με ηε ζηαζεξφηεηα ησλ ξφισλ ηα πξφηππα ζπκπεξηθνξάο κπνξνχλ λα αλαπαξάγνληαη ζηελ πνξεία ηνπ ρξφλνπ, ελψ νη δνκέο παξακέλνπλ εδξαίεο αθφκα θαη αλ νη θαζνξηζκέλνη θνξείο δξάζεηο (πξφζσπα) αιιάδνπλ. Ο φξνο ζύζηεκα: είλαη ε ζπγθξνηεκέλε ελφηεηα απφ ην ειιεληθφ ζπλ θαη «ίζηεκη» πνπ ζεκαίλεη «ζηήλσ» «ζέησ». Σν ζχζηεκα σο νξγαλσκέλν ζχλνιν ελεξγεηψλ πθίζηαηαη εθφζνλ ζπλππάξρνπλ νξηζκέλεο βαζηθέο «νξγαλσηηθέο ζηαζεξέο», νη νπνίεο αλαθέξνληαη ηφζν ζηε δνκή θαη ηε ιεηηνπξγία, φζν θαη ζην πεξηβάιινλ θαη ζηελ εμέιημε ηνπ ζπζηήκαηνο ζην ρψξν θαη ην ρξφλν: -Οξγαλσκέλε νιόηεηα: δίθηπν ζπλδέζεσλ, ζρέζεσλ θαη αιιειεμαξηήζεσλ κεηαμχ ησλ ζπζηαηηθψλ κεξψλ ηνπ ζπζηήκαηνο, ψζηε λα δεκηνπξγείηαη κηα νξγαλσκέλε νιφηεηα, δίρσο αζξνηζηηθέο αιιά ζπζηαηηθέο ηδηφηεηεο. Ζ ζπζηεκηθή πξνζέγγηζε εζηηάδεη ηελ πξνζνρή ηεο ζηε δηάηαμε θαη ζηηο ζρέζεηο κεηαμχ ησλ κεξψλ, νη νπνίεο ζπλζέηνπλ θαη ζπγθξνηνχλ κηα δηαθξηηή νιφηεηα. Η νιφηεηα δελ θαζνξίδεηαη κφλν απφ ηα ζπζηαηηθά ηεο κέξε, αιιά θπξίσο απφ ηηο ζρέζεηο κεηαμχ ηνπο, θαζψο θαη απφ ηηο ζρέζεηο ηνπ φινπ πξνο ηα κέξε (Μαθξπδεκήηξεο, 2002: 252). πλεπψο ζηε ζπζηεκηθή πξνζέγγηζε, δελ εμεηάδνληαη ηφζν ηα θαζεαπηά ζηνηρεία ηεο δνκήο, φζν νη κεηαμχ ηνπο ζρέζεηο, δηαζπλδέζεηο θαη αιιειεπηδξάζεηο, ν ηξφπνο δειαδή πνπ απηά νξγαλψλνληαη θαη αιιειεπηδξνχλ. Ζ ιεηηνπξγία θαη ε ζπκπεξηθνξά ελφο ζπζηήκαηνο ελ πξνθεηκέλσ κηαο νξγάλσζεο δελ είλαη απιά ην άζξνηζκα ηεο αλεμάξηεηεο δξάζεο ησλ κεξψλ ηνπ αιιά ην ζχλζεην απνηέιεζκα ηεο κεηαμχ ηνπο δηαζχλδεζεο κε νξηζκέλν ηξφπν, ηεο ζπκπιεξσκαηηθήο θαη ελαξκνληζκέλεο δξάζεο ηνπο. 15

16 -Απηνλνκία & αλεμαξηεζία ζηε δξάζε ησλ κεξψλ πεξηνξίδεηαη ζην κέηξν πνπ ηίπνηα δελ κπνξεί λα ζπκβεί ζε θαλέλα απφ απηά ηα κέξε ή ππνζπζηήκαηα ρσξίο λα επεξεάδεη άιια κέξε ή ππνζπζηήκαηα κε ηα νπνία ζπλδέεηαη θαη αιιειεμαξηάηαη. Οξγάλσζε ελφο ζπζηήκαηνο ζεκαίλεη ηάμε θαη ξπζκφο ζηελ ζπκπεξηθνξά ησλ κεξψλ. Ζ αιιειεμάξηεζε σζηφζν δελ είλαη αλαγθαζηηθά ζε απφιπην βαζκφ, γηαηί ζε απηή ηελ πεξίπησζε, ζα ζηεξνχζε ζην ζχζηεκα εζσηεξηθή δηαθνξνπνίεζε θαη πνηθηιία. Τπάξρεη αιιειεμάξηεζε, αιιά έρεη βαζκνχο, δειαδή θιηκαθψλεηαη θαη δηαβαζκίδεηαη αλαιφγσο ησλ ζπλζεθψλ. -Ζ ζεσξία ησλ ζπζηεκάησλ πηνζεηεί κηα νιηζηηθή θαη ζρεζηαθή αληίιεςε ηνπ θόζκνπ. Παξαηεξεί ην ζχζηεκα σο έλα ζχκπιεγκα αιιεινεπεξεαδφκελσλ θαη αιιεινεμαξηψκελσλ κεηαμχ ηνπο ζηνηρείσλ. Κάζε αιιαγή ζε θάπνην ζηνηρείν ηνπ ζπζηήκαηνο επηθέξεη αιιαγέο ζε νιφθιεξν ζχζηεκα. Σν ζχζηεκα δελ είλαη απιά ην άζξνηζκα ησλ κεξψλ ηνπ, αιιά κηα νξγαληθή ελφηεηα πνπ δηαθέξεη πνηνηηθά απφ ηα επηκέξνπο θνκκάηηα πνπ ηελ απαξηίδνπλ. -θάζε ζχζηεκα απνηειεί κέξνο ή ππνζχζηεκα θάπνηνπ άιινπ ππεξθείκελνπ ζπζηήκαηνο (ππεξζχζηεκα). Σαπηφρξνλα θάζε ζχζηεκα απνηειεί ην ίδην ππεξζύζηεκα γηα άιια κηθξφηεξα ζπζηήκαηα. ηα δηάθνξα ζπζηήκαηα δηαθξίλεηαη ηεξαξρηθή δηάηαμε απφ ηα απινχζηεξα σο ηα ζπλζεηφηεξα ζηε ινγηθή κηα θιηκάθσζεο ηεο πνιππινθφηεηαο. Κάζε ζχζηεκα είλαη ππνζύζηεκα ησλ πην πεξηεθηηθψλ απφ απηφ ζπζηεκάησλ θαη ππεξζχζηεκα ησλ ζπζηεκάησλ πνπ απηφ πεξηθιείεη. Άξα ην αλψηεξν θάζε θνξά επίπεδν ζε έλα ζχζηεκα νξηνζεηεί θαη πεξηνξίδεη σο έλα βαζκφ ηελ ειεπζεξία ησλ θαηψηεξσλ επηπέδσλ απφ ηα νπνία απηφ απαξηίδεηαη θαη ζπγθξνηείηαη. Π.ρ. ειιεληθή έλλνκε ηάμε: ην χληαγκα νξηνζεηεί ην πεδίν δξάζεο ησλ λφκσλ, νη λφκνη ησλ δηαηαγκάησλ, απηά ηνλ θαλνληζηηθψλ απνθάζεσλ ηεο δηνίθεζεο θ.ν.θ. -Παξά ηηο αιιειεπηδξάζεηο θαη αιιεινπρίεο κεηαμχ ησλ ζπζηεκάησλ, δελ ράλεηαη ε απηνλνκία θαη ηαπηφηεηα ησλ ζπζηεκάησλ. Αληηζέησο, φπσο ππνζηήξηδε ν Luhmann έλα ζχζηεκα δελ είλαη παξά ε δηαθνξά ηνπ απφ ην πεξηβάιινλ ηνπ, δειαδή απφ ηα άιια ζπζηήκαηα. Έηζη έλα ζχζηεκα γελλάηαη φηαλ δηαθξίλεηαη θαη δηαθνξνπνηείηαη ιεηηνπξγηθά ή νξγαληθά απφ θάπνην 16

17 άιιν. Γηαηί είλαη ε δηαθνξά (δηαθνξνπνίεζε), ε νπνία παξάγεη ηαπηφηεηα φζν θαη ε ηαπηφηεηα δηαθνξά. -Ζ γέλλεζε ησλ ζπζηεκάησλ ζηε βάζε ηεο δηαθνξνπνίεζεο ζπλεπάγεηαη αθελφο κελ ηε δηάθξηζε κεηαμχ νηθνλνκηψλ, πνιηηηθψλ ηδενινγηθψλ, πνιηηηζκηθψλ θ.ι.π., ζπζηεκάησλ αθεηέξνπ δε ηελ αλάινγε εζσηεξηθή ηνπο ζεκαηνπνίεζε. -Όζνλ αθνξά ην πεξηβάιινλ θάζε ζπζηήκαηνο, εδψ ζπλαληψληαη νη παξάγνληεο, νη ζπλζήθεο θαη κεηαβιεηέο νη νπνίεο επεξεάδνπλ ην ζχζηεκα θαη επεξεάδνληαη απφ απηφ, ρσξίο λα ππάγνληαη φκσο ζηνλ έιεγρν απηνχ, κε ηελ ίδηα ακεζφηεηα φπσο ηα ζηνηρεία/κέξε ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ ζπζηήκαηνο. Άξα, πεξηβάιινλ ελφο ζπζηήκαηνο απνηεινχλ ηα ζηνηρεία εθείλα θαη νη δπλάκεηο πνπ είλαη ηθαλέο λα ην επεξεάζνπλ ρσξίο λα αλήθνπλ ζε απηφ. -Ζ ζπγθεθξηκέλε κνξθνινγία ησλ πεξηβαιινληηθψλ ζπλζεθψλ έρεη άκεζεο ή έκκεζεο ζπλέπεηεο ζηε δνκή, ζηε ιεηηνπξγία, θαη ηε ζπκπεξηθνξά ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ θάζε θνξά ζπζηήκαηνο αλαθνξάο. πλεπψο, δηαθνξεηηθή νξγαλσηηθή ζηξαηεγηθή πξνζηδηάδεη θαη απαηηείηαη ζε κεηαβαιιφκελεο ή ηαξαρψδεηο πεξηβαιινληηθέο ζπλζήθεο θαη δηαθνξεηηθή ζε ζηαζεξέο θαη ακεηάβιεηεο. -Οη επηδξάζεηο ηνπ ζπζηήκαηνο πξνο θαη απφ ην πεξηβάιινλ ηνπ θαη ε πξνζαξκνζηηθή ηνπ ηθαλφηεηα, πξνυπνζέηνπλ ηε ιεηηνπξγία ειεγθηηθώλ ή ξπζκηζηηθώλ κεραληζκώλ, πνπ εμαζθαιίδνπλ ηελ νκαιή ξνή εηζεξρνκέλσλ θαη εμεξρνκέλσλ δεδνκέλσλ, πνπ ζπληεινχλ ζηε ζπληήξεζε θαη επηβίσζε ηνπ ζπζηήκαηνο ζην ρψξν θαη ζην ρξφλν. Μεραληζκφο έιεγρνο κπνξεί λα είλαη ε ιεηηνπξγία ηεο επαλάδξαζεο (feedback) δειαδή ε ηθαλφηεηα ελφο ζπζηήκαηνο γηα ιήςε, κέζσ ηνπ δηαχινπ επαλεηζαγσγήο θαη αμηνπνίεζεο, πιεξνθνξηψλ ζρεηηθά κε ηα πξαγκαηηθά απνηειέζκαηα-ζπλέπεηεο-επηπηψζεηο ηεο ζπκπεξηθνξάο ηνπ θαζψο θαη ηηο επηθξαηνχζεο ζπλζήθεο ηνπ πεξηβάιινληνο. 17

18 -Σέινο, ζχκθσλα κε κηα ελλνηνινγηθά ζπλεπή ζπζηεκηθή νξνινγία «εθξνέο» ( output ) ελφο ζπζηήκαηνο είλαη νη επηδξάζεηο πνπ απηφ αζθεί θαη νη κεηαβνιέο πνπ επηθέξεη ζην πεξηβάιινλ ηνπ δειαδή ζηα παξαθείκελα ζπζηήκαηα κε ηα νπνία ζρεηίδεηαη ελψ «εηζξνέο» ( input ) είλαη νη επηδξάζεηο πνπ ην πεξηβάιινλ αζθεί επί ηνπ ζπζηήκαηνο αλαθνξάο. Οη εθξνέο θαη εηζξνέο ελφο ζπζηήκαηνο ραξαθηεξίδνληαη απφ ηζνδπλακία σζηφζν ελδηαθέξνλ παξνπζηάδνπλ νη εζσηεξηθέο δηεξγαζίεο (throughput) ηνπ ζπζηήκαηνο ζηελ εζσηεξηθή νξγάλσζε, πνπ θαζηζηνχλ απηή ηελ ηζνδπλακία δπλαηή. Γηάγξακκα 1. Απνηύπσζε ελόο ζπζηήκαηνο πλνςίδνληαο, ε ζπζηεκηθή αλάιπζε ήηαλ γηα ηελ παξνχζα έξεπλά ην ζεσξεηηθφ πιαίζην απφ ην νπνίν αληιήζακε γηα ηελ έξεπλά καο ηηο απαξαίηεηεο έλλνηεο. Δλδεηθηηθά, αλαθέξνπκε θάπνηεο απφ απηέο: δξψλ, δνκή, ιεηηνπξγία, ξφινο, πξνζδνθίεο πνπ απνξξένπλ απφ ην ξφιν, πεξηβάιινλ, δξάζε, αλάδξαζε, αμίεο, εθξνέο, εηζξνέο. Θευπία ηυν Οπγανώζευν Ο φξνο νξγάλσζε είλαη ζχγρξνλνο παξφιν φηη έρεη ξίδεο αξραίεο («φξγαλνλ»: ζθεχνο, εξγαιείν, φξγαλν). Ο φξνο φξγαλν ζεκαίλεη ην κέζνλ παξαγσγήο νξηζκέλνπ έξγνπ. Δμάιινπ νη δπν ιέμεηο έρνπλ θνηλή ξίδα «εξγ-, νξγ» ησλ φξσλ. Ζ ρξήζε ηνπ φξνπ νξγάλσζε πνιηηνγξαθήζεθε κφιηο ην 19 ν αηψλα γηα λα πεξηγξάςεη έλα εηδηθφ ηχπν θνηλσληθνχ 18

19 κνξθψκαηνο. Ζ πξνζνρή δφζεθε ζην «νξγαληθφ» ζρήκα ηεο ζρέζεο κεηαμχ ηνπ ζπλφινπ θαη ησλ επηκέξνπο «ζηνηρείσλ» ηνπ. Όηαλ ιέκε νη νξγαλψζεηο πνπ δξνπλ νπζηαζηηθά αλαθεξφκαζηε ζε άηνκα πνπ δξνπλ. Ζ έλλνηα θαη ε πξαθηηθή ηεο νξγάλσζεο ζπληζηνχλ έλα πνιχπινθν θαηλφκελν, ζην νπνίν δηαπιέθνληαη ακνηβαία άλζξσπνη, δνκέο, ζπζηήκαηα, θαλφλεο, πξνγξάκκαηα θ.ά. Ζ θαηαλφεζε ησλ νξγαλψζεσλ ζην ζεκεξηλφ άλζξσπν θξίλεηαη απνιχησο απαξαίηεηε θαζψο γηα λα επηβηψζεη εκπιέθεηαη ζε νξγαλψζεηο απφ ηελ έλαξμε ηεο δσήο ηνπ σο θαη ην ηέινο. Δμάιινπ ε εκπινθή καο κε ηηο νξγαλψζεηο θαη κε ηε ζπκπεξηθνξά καο ζε απηέο απνηειεί ην ζεκέιην ιίζν γηα ζρεδφλ θάζε επαγγεικαηηθή ζηαδηνδξνκία (Fritz, 2010: 2). Ο Luhmann θαη ε ζχγρξνλε θνηλσληνινγηθή ζπζηεκηθή ζεσξία δηακφξθσζαλ έλα ελλνηνινγηθφ πιαίζην, ην νπνίν πξνζδέλεη ηελ νξγαλσζηαθή ζεσξία ζε κηα ζεσξία ηεο θνηλσλίαο θαη ηεο δηαθνξνπνίεζήο ηεο. Έηζη ε ινγηθή ηεο αλάπηπμεο ησλ νξγαλψζεσλ γίλεηαη θαηαλνεηή ζην πιαίζην ηεο θνηλσληθήο εμέιημεο (Fritz, 2010: 4). Οη νξγαλψζεηο σο απηφλνκεο θνηλσληθέο κνλάδεο ζπλεξγαζίαο κπνξνχλ λα πθίζηαληαη αλεμάξηεηα απφ ηα κέιε ηνπο. Οη νξγαλψζεηο δελ ζπληζηνχλ αληηθεηκεληθέο νληφηεηεο αιιά δηαδηθαζίεο, νη νπνίεο επηβηψλνπλ θαη δηαξθνχλ ζην ρξφλν, φζν πξνζαλαηνιίδνληαη ζηελ επίηεπμε ηνπ θαηλνχξηνπ, δειαδή φζν εμειίζζνληαη. Ζ ζηαηηθφηαηα φζν θαη ε αιιαγή ηνπο είλαη ελδερφκελεο, ακθφηεξεο φκσο ρξήδνπλ πεξαηηέξσ εξκελείαο. Ζ δηαρξνληθή ζηαζεξόηεηα ησλ νξγαλώζεσλ ζεκαίλεη φηη «Οη νξγαλψζεηο επηβηψλνπλ πεξηζζφηεξν απφ ηνπο ηδξπηέο ηνπο ( ). Οη άλζξσπνη πξνζρσξνχλ ζε ηέηνηα κνξθψκαηα θαη θάπνηα ζηηγκή απνρσξνχλ. ηηο εθξνέο παξαηεξεί θαλείο κηα ζεκαληηθή ζηαζεξφηεηα ( ). Σν γεγνλφο φηη ηα κνξθψκαηα ππέξθεηληαη ησλ αηφκσλ ζεκαίλεη φηη είλαη ινγηθφ λα ππνζηεξίμεη θαλείο πσο νη νξγαλψζεηο φλησο δξνπλ, θαη ηνχην δηφηη απνηεινχλ έλα ζηαζεξφ θαη δηαξθέο κφξθσκα, ην νπνίν ζπληνλίδεη ηηο πξάμεηο ηνπ κεηαβαιιφκελνπ πξνζσπηθνχ θαη παξάγεη ζπγθεθξηκέλα απνηειέζκαηα» (Fritz, 2010: 13). Ο Luhmann νξίδεη σο ζεκειηψδεο ζηνηρείν φισλ ησλ θνηλσληθψλ ζπζηεκάησλ, ηελ κεκνλσκέλε επηθνηλσλία. Με απηφλ ηνλ ηξφπν θαηαζθεπάδεη κηα ελφηεηα, ηα φξηα ηεο νπνίαο δηαθέξνπλ απφ 19

20 απηά ηεο δξάζεο, θαζψο ε δξάζε κπνξεί λα απνδνζεί ζε έλα ζπγθεθξηκέλν θνξέα δξάζεο, ελψ ε επηθνηλσλία ζπλδέεη 2 ή πεξηζζφηεξνπο θνξείο δξάζεο κεηαμχ ηνπο ή ηηο πξάμεηο ηνπο. Ζ Θεσξία ζπζηεκάησλ είλαη έλα δηεπηζηεκνληθφ γλσζηηθφ πεδίν ην νπνίν παξέρεη έλα ελνπνηεηηθφ, θηινζνθηθφ πιαίζην ελλνηψλ γηα ηε κειέηε νινθιεξσκέλσλ ζπζηεκάησλ, αλεμαξηήησο απφ ηε δηάζπαζε ηνπο ζε πην ζεκειηψδεηο δνκηθνχο ιίζνπο θαη ιακβάλνληαο ππ' φςηλ ηηο αιιειεπηδξάζεηο απηψλ ησλ ζεκέιησλ ιίζσλ. Ο ελ ιφγσ ηξφπνο ζθέςεο νλνκάδεηαη νιηζκόο θαη απνηειεί ην αληίζεην ηεο πξνζέγγηζεο ηεο κειέηεο ελφο ζπζηήκαηνο απνθιεηζηηθά κε αλαγσγή ηνπ ζηα δνκηθά ηνπ κέξε, πνπ θαιείηαη αλαγσγηζκφο. Ζ ζεσξία ζπζηεκάησλ αλαπηχρζεθε σο αληίδξαζε ζηνλ αλαγσγηζκφ θαη ζηνπο πεξηνξηζκνχο ηνπ. Κάζε οπγανιζμόρ-ζύζηημα ππάξρεη θαη λειηοςπγεί κέζα ζε έλα πεξηβάιινλ ην γεληθφ θνηλσληθφ ζχζηεκα (ςπεπζύζηημα) θαη πεξηέρεη ην ςποζύζηημα ηηρ διοίκηζηρ θαη οπγάνυζηρ πνπ πεξηιακβάλνπλ έλα αξηζκφ ζηνηρείσλ θαη δξαζηεξηνηήησλ πνπ βξίζθνληαη ζε ακνηβαία εμάξηεζε θαη ζςνέπγεια (ζπλέξγεηα (α, β) > α+β). Γηάγξακκα 2. Απνηύπσζε κηαο νξγάλσζεο 20

21 Λίγα ιόγηα γηα ηνλ ηνπξηζκό Δίλαη γεγνλφο αδηακθηζβήηεην φηη ε ίδηα ε θχζε θαη νη δηαζηάζεηο ησλ νηθνλνκηθψλ θαη θνηλσληθψλ δξσκέλσλ είλαη απηή πνπ θαζνξίδεη κε ηε ζεηξά ηεο ηε θχζε θαη ηε κνξθή ηεο πνιηηηθήο αληηκεηψπηζήο ηνπο. Όηαλ κάιηζηα ν ιφγνο γχξσ απφ ηε θχζε ελφο θαηλνκέλνπ ηφζν ζεκαληηθνχ γηα ηελ ειιεληθή νηθνλνκία, φζν ν ηνπξηζκφο, βξίζθεηαη αθφκα θαη ζήκεξα ζε ζχγρπζε, ε ζχληνκε απηή εηζαγσγή θξίλεηαη απαξαίηεηε. ε δηεζλέο επίπεδν, ε βηβιηνγξαθία επηθεληξσκέλε ζρεδφλ απνθιεηζηηθά ζηελ πεξηγξαθή ησλ κέηξσλ θαη ησλ δξάζεσλ πνπ ελεξγνπνηνχλ νη δηάθνξνη Οξγαληζκνί Σνπξηζκνχ ζηηο ρψξεο ππνδνρήο, ειάρηζηα έρεη αζρνιεζεί κε ηελ πξνζέγγηζε θαη εξκελεία ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο, ζεσξψληαο απηαπφδεηθην ή απηνλφεην ην γεγνλφο ηεο χπαξμήο ηεο (Εαραξάηνο, 2010:5). Ζ αλππαξμία γηα πνιιά ρξφληα ζεσξεηηθήο αληίιεςεο γηα ηηο δηαδηθαζίεο ηεο ηνπξηζηηθήο αλάπηπμεο σο ζρέζεο κεηαμχ νηθνλνκηψλ απνζηνιήο θαη ππνδνρήο, είρε σο απνηέιεζκα αθελφο κελ ηελ πιεκκειή ρξήζε ηεο νηθνλνκηθήο ζεσξίαο γηα ηελ αλάιπζε ηνπ θαηλνκέλνπ «ηνπξηζκφο», αθεηέξνπ δε ηε ιαλζαζκέλε ρξήζε δηαθφξσλ φξσλ θαη νξηζκψλ. πρλά ινηπφλ απαληάηαη θαη ζε επίζεκεο αλαθνξέο ζηνλ ηνπξηζκφ (θείκελα, ζηαηηζηηθά ζηνηρεία, αλαιχζεηο) ν φξνο ηνπξηζηηθή βηνκεραλία ή ε βηνκεραλία ηνπ ηνπξηζκνχ, εζηηάδνληαο ζηελ θιαζηθή αληίιεςε ηεο βηνκεραλίαο (απφ ηελ πιεπξά ηεο πξνζθνξάο) θπξίσο ησλ κεηαθνξψλ θαη ηεο μελνδνρείαο θαη εμεηάδνληαο ηελ άκεζε ζπλεηζθνξά ζην πξντφλ θαη ηελ απαζρφιεζε. Καηά ηε δηάξθεηα ηεο εθπφλεζεο ηεο παξνχζαο εξγαζίαο, δηαπηζηψζεθε επίζεο ε ζπρλή σζηφζν ιαλζαζκέλε ππαγσγή ηνπ ηνπξηζκνχ ζηνλ ηνκέα ησλ ππεξεζηψλ. Όπσο ζεκεηψλεη ν Εαραξάηνο, νη απφςεηο πεξί ηνπ ηνπξηζκνχ σο «ηνκέα ππεξεζηψλ» δελ ήηαλ θαη δελ είλαη ζε ζέζε λα πξνζθέξνπλ αμηφπηζην ππφβαζξν θιαδηθήο πξνέιεπζεο ηνπ εηήζηνπ απνηειέζκαηνο ηνπ εηζεξρφκελνπ ηνπξηζκνχ, ζχκθσλα κε ηα ηζρχνληα ζπζηήκαηα ηαμηλφκεζεο ησλ θιάδσλ παξαγσγήο. Με άιια ιφγηα, ε άπνςε πνπ θαηαηάζζεη ηνλ ηνπξηζκφ σο ππεξεζία αδπλαηεί λα αηηηνινγήζεη κε αμηφπηζην ηξφπν ην ηνπξηζηηθφ ζπλάιιαγκα σο απνηέιεζκα εκπξάγκαηεο αγνξάο, άξα θαη σο απνηέιεζκα παξαγσγήο θαη δηάζεζεο ζπγθεθξηκέλσλ πξντφλησλ ηνπ σο θιάδνπ. 21

22 Απφ ηε δεθαεηία ηνπ 80 άξρηζε λα ππνγξακκίδεηαη ε νηθνλνκηθή θχζε ηνπ ηνπξηζκνχ θαη λα ζεκειηψλεηαη ε άπνςε φηη ν ηνπξηζκφο δελ ζπληζηά «θιάδν ππεξεζηψλ» ζε κηα ρψξα ππνδνρήο κε βάζε ηελ ηζρχνπζα εζληθνινγηζηηθή ζεσξία θαη ηαμηλνκηθή πξαθηηθή πξνζέγγηζεο ησλ καθξννηθνλνκηθψλ θαηεγνξηψλ θαη θιάδσλ παξαγσγήο. ήκεξα ν ηνπξηζκφο νξίδεηαη πιένλ δηεζλψο σο κηα πεγή δήηεζεο εγρσξίσλ θαη δηεζλψλ ηνπξηζηψλ- θαηαλαισηψλ γηα αγαζά θαη ππεξεζίεο. πγθεθξηκέλα, ν εηζεξρφκελνο ηνπξηζκφο απνηειεί κηα δηαρξνληθά ηδηαίηεξα δηακνξθνχκελε ηδησηηθή θαηαλάισζε ζηελ νηθνλνκία ππνδνρήο (Εαραξάηνο, 2010:21). Ζ ζπιινγηζηηθή είλαη απιή: ν ηνπξίζηαο, κε ηελ άθημε ηνπ ζηε ρψξα πξννξηζκνχ, είλαη ππνρξεσκέλνο λα ηθαλνπνηήζεη νξηζκέλεο ιεηηνπξγίεο-δξαζηεξηφηεηεο σο βαζηθή πξνυπφζεζε ηεο θνηλσληθήο ηνπ δηαβίσζεο φπσο: ζηέγαζε, δηαηξνθή, έλδπζε, κεηαθνξά, ςπραγσγία, πνιηηηζκηθά αγαζά θιπ. Άξα, γηα λα ηηο ηθαλνπνηήζεη νπζηαζηηθά θαηαλαιψλεη. Έηζη, αλαδεηθλχεηαη ε πξαγκαηηθή νηθνλνκηθή θχζε ηνπ ηνπξηζκνχ, δειαδή ε θαηαλαισηηθή, ε νπνία νξίδεηαη σο ε αλαγθαία θαη ηθαλή βάζε αμηνιφγεζεο ηεο ζεκαζίαο, ηνπ ξφινπ θαη ηεο ζπκβνιήο ηνπ ηνπξηζκνχ ζηελ αληαγσληζηηθφηεηα ηνπ ζπλφινπ ηεο ειιεληθήο νηθνλνκίαο θαη αλάπηπμεο. Χο εθ ηνχηνπ, ζε κηα νηθνλνκία 10 εθαη., φπσο ε Διιεληθή ζηελ νπνία πξνζηίζεληαη ζε εηήζηα βάζε αθίμεηο πεξί ηα 14 εθαη., ε ζπλνιηθή εηήζηα Δγρψξηα Ηδησηηθή Καηαλάισζε δηακνξθψλεηαη ηφζν απφ ηελ Δζληθή φζν θαη απφ ηελ επηπξφζζεηε Σνπξηζηηθή Καηαλάισζε. ΔΓΥΧΡΙΑ ΙΓΙΧΣΙΚΗ ΚΑΣΑΝΑΛΧΗ ΔΘΝΙΚΗ ΙΓΙΧΣΙΚΗ ΚΑΣΑΝΑΛΧΗ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΚΑΣΑΝΑΛΧΗ Γηάγξακκα 3. Απνηύπσζε ηεο εγρώξηαο ηδησηηθήο θαηαλάισζεο. Πξνζεγγίδνληαο θαη ππνινγίδνληαο πνηνηηθά θαη πνζνηηθά ηε δηάξζξσζε ηεο ηνπξηζηηθήο θαηαλάισζεο κε θιαδηθά θξηηήξηα παξαγσγήο, ν ηνπξηζκφο, απνηειεί, φπσο νξίζηεθε απφ ηα πξναλαθεξζέληα, ζπγθεθξηκέλε θαη δηαθξηηή θαηεγνξία ηεο ηειηθήο δήηεζεο θαη κάιηζηα ηεο 22

23 ηδησηηθήο θαηαλάισζεο ζηνπο Πίλαθεο Δηζξνψλ-Δθξνψλ ηεο νηθνλνκίαο ππνδνρήο. Άξα, ε αλάιπζε Δηζξνψλ-Δθξνψλ ζα κπνξεί λα απνηειεί αμηόπηζην εξγαιείν γηα ηελ έξεπλα ηεο ζπλνιηθήο ιεηηνπξγίαο ηνπ ηνπξηζκνχ ζηελ αλαπαξαγσγή ηεο εζληθήο νηθνλνκίαο. πλεπψο, ε αληίιεςε θαη απνδνρή ηεο πξαγκαηηθήο νηθνλνκηθήο θχζεο θαη ηνπ ξφινπ ηνπ ηνπξηζκνχ ζηελ ειιεληθή νηθνλνκία θαη θνηλσλία, θαζψο θαη ε πηνζέηεζε ηεο επξχηεξεο απηήο ζπζηεµηθήο πξνζέγγηζεο, πνπ αλαιχζεθε ζηηο πξνεγνχκελεο ζειίδεο, πξέπεη λα ιακβάλνληαη ππφςε γηα ηνλ θαζνξηζκφ, ηε ράξαμε θαη ηελ εθαξκνγή ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο, σο κέξνπο ηεο επξχηεξεο πνιηηηθήο γηα ηελ αληαγσληζηηθφηεηα, ηελ αλάπηπμε θαη ηελ πξαγκαηηθή νηθνλνκηθή θαη θνηλσληθή ζχγθιηζε. 23

24 Κεθάιαην 1 YΠΟΘΔΗ ΔΡΓΑΙΑ Παξά ηε γεληθά ηθαλνπνηεηηθή ζηαηηζηηθή εηθφλα πνπ παξνπζηάδνπλ ηα ζηνηρεία απφ ηηο δηεζλείο ηνπξηζηηθέο αθίμεηο θαη δηαλπθηεξεύζεηο, ζηελ πξαγκαηηθφηεηα, ν ειιεληθφο ηνπξηζκφο εκθαλίδεη ζνβαξά ζπκπηψκαηα χθεζεο θαη ζηαζηκφηεηαο, ζεκάδηα θηλδχλνπ γηα ηελ πνηφηεηα θαη ην κέιινλ ελφο ηνκέα πνπ απνηειεί, θαηά γεληθή νκνινγία κία απφ ηηο ειάρηζηεο δηεμφδνπο γηα αλάθακςε ηεο ειιεληθήο νηθνλνκίαο. Πξάγκαηη, νη ηνπξηζηηθέο αθίμεηο ηελ ηειεπηαία δεθαεηία ζεκεηψλνπλ αλνδηθή πνξεία, μεθηλψληαο θαηά πξνζέγγηζε απφ ηηο 12 εθαη. αθίμεηο ην 2000 θαη αγγίδνληαο ηα 15 εθαη. ην 2010, σζηφζν παξαηεξνχκε κείσζε ηνπ ξπζκνχ αχμεζεο ησλ αθίμεσλ, κεγαιχηεξε κείσζε ηνπ ξπζκνχ αχμεζεο ησλ εζφδσλ θαη κεηψζεηο ζηε κέζε θαηά θεθαιή δαπάλε ησλ ηνπξηζηψλ. Αθφκα, ην κεξίδην ησλ 5 βαζηθψλ αγνξψλ ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζκνχ (Μεγάιε Βξεηαλία, Γεξκαλία, Γαιιία, Ηηαιία, Οιιαλδία) απφ ην 2000 έσο ην 2006, έρεη κεησζεί πεξίπνπ 6%, ελψ ε δηείζδπζή καο ζε λέεο αγνξέο είλαη κελ ππαξθηή, ζίγνπξα φκσο φρη ζην πνζνηηθφ θαη, θπξίσο, ζην πνηνηηθφ επίπεδν πνπ είλαη επηζπκεηφ. 18,0 16,0 14,0 12,0 ΓΗΔΘΝΔΗ ΑΦΗΞΔΗ (εθ.) 10,0 8,0 6,0 4,0 2,0 0,0 Γηάγξακκα 1.1. ΓΙΔΘΝΔΙ ΑΦΙΞΔΙ ΣΗΝ ΔΛΛΑΓΑ ( ) 24

25 Απφ ηα δεδνκέλα γηα ηελ πνξεία ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζκνχ ηελ ηειεπηαία δεθαεηία, πνπ κπνξνχκε λα ζπιιεγνχλ απφ ην ΔΣΔ, ηελ Σξάπεδα ηεο Διιάδνο θαη ηελ ΔΛΣΑΣ, πξνθχπηεη αθελφο κελ πησηηθή ηάζε ζηηο εηζπξάμεηο, αθεηέξνπ δε ξαγδαία κείσζε ηεο κέζεο θαηά θεθαιήλ δαπάλεο. Πην ζπγθεθξηκέλα, κειεηψληαο ηνλ Πίλαθα 1.2. πνπ απνηππψλεη ηηο δηεζλείο εηζπξάμεηο θαη ηε κέζε θαηά θεθαιήλ δαπάλε ηνπ αθηθλνχκελνπ ηνπξίζηα ζηελ Διιάδα, γίλεηαη αληηιεπηφ φηη ζε δηάζηεκα 5 εηψλ ε ΜΚΓ κεηψζεθε πεξηζζφηεξν απφ 20%. Καη κνινλφηη, ν αξηζκφο ησλ αθίμεσλ ησλ ηνπξηζηψλ ζηα ζχλνξα θαηφξζσζε λα δηαηεξεζεί ζηα ήδε ηζρλά επίπεδα ηνπ 2009, νη εηζπξάμεηο αληηζηνίρσο ζπλέρηζαλ λα εκθαλίδνπλ ζε φιε ηε δηάξθεηα ηνπ 2010 κείσζε (-7,56%) έλαληη ηνπ Όπσο ζεκεηψλεηαη θαη ζηελ έθζεζε ηνπ Γηνηθεηηθή ηεο Σξάπεδαο ηεο Διιάδνο γηα ην 2010, ε κείσζε ησλ εηζπξάμεσλ απφ ηαμηδησηηθέο ππεξεζίεο γηα ην έηνο 2010, αληαλαθιά ζε ζεκαληηθφ βαζκφ ηε κείσζε ηεο κέζεο εκεξήζηαο δαπάλεο θαη δεπηεξεπφλησο ηεο κέζεο δηάξθεηαο παξακνλήο ησλ ηνπξηζηψλ ζηελ Διιάδα. «Σν 2010 ήηαλ κηα δχζθνιε ρξνληά γηα ηνλ ειιεληθφ ηνπξηζκφ, κε ζεκαληηθέο απψιεηεο εζφδσλ. Η κηθξή αχμεζε ησλ αθίμεσλ ππεξαληηζηαζκίζηεθε απφ ηε κείσζε ηεο κέζεο δηάξθεηαο παξακνλήο θαη θπξίσο ηεο κέζεο εκεξήζηαο θαηά θεθαιήλ δαπάλεο εμειίμεηο πνπ ελ κέξεη αληαλαθινχζαλ ηελ ππνρψξεζε ηεο ζπλνιηθήο αληαγσληζηηθφηεηαο ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζηηθνχ πξντφληνο», επηζεκαίλεη ε Έθζεζε 3 ηνπ Γηνηθεηή. ηνλ Πίλαθα 1.2 παξαηεξνχκε επηπξνζζέησο φηη ζην ρξνληθφ δηάζηεκα νη ηνπξηζηηθέο εηζπξάμεηο απμάλνληαη δηαρξνληθά κε κηθξφ ξπζκφ θαη φηη σο πνζνζηφ ηνπ ΑΔΠ αλέξρνληαη ζε 4,72% πεξίπνπ. Αλ ιάβνπκε ππφςε ηα ζηνηρεία ηνπ WTTC, ε ζπκκεηνρή ηεο ηνπξηζηηθήο Οηθνλνκίαο ζην ΑΔΠ (άκεζεο θαη έκκεζεο επηδξάζεηο) θηλείηαη πςειά ζην 15-17,5%. Έτος Διεθνείς Σουριστικές Μέση κατά % υμμετοχή τουριστικές Εισπράξεις κεφαλήν στο ΑΕΠ αφίξεις δαπάνη , , ,40% , , ,90% , , ,50% , , ,90% 3 Σξάπεδα ηεο Διιάδνο, Έθζεζε ηνπ Γηνηθεηή γηα ην έηνο 2010, Απξίιηνο 2010, ζει

26 , , ,40% , , ,30% , , ,50% , , ,30% , , ,50% , , ,20% , , ,30% Πίλαθαο 1.2. ΑΠΟΣΤΠΧΗ ΣΧΝ ΓΙΔΘΝΧΝ ΣΟΤΡΙΣΙΚΧΝ ΑΦΙΞΔΧΝ, ΔΙΠΡΑΞΔΧΝ, ΣΗ ΜΔΗ ΚΑΣΑ ΚΔΦΑΛΗΝ ΓΑΠΑΝΗ ΚΑΙ ΣΗ ΤΜΜΔΣΟΥΗ ΣΟΤ ΣΟΤΡΙΜΟΤ ΣΟ ΑΔΠ ( ) ΠΗΓΗ: ΔΣΔ, ΣηΔ, WTTC Μέζε θαηά θεθαιήλ δαπάλε Μέζε θαηά θεθαιήλ δαπάλε Γιάγπαμμα 1.2. Η ΜΔΗ ΚΑΣΑ ΚΔΦΑΛΗΝ ΓΑΠΑΝΗ ΣΟΤ ΔΙΔΡΥΟΜΔΝΟΤ ΣΟΤΡΙΜΟΤ ΣΗΝ ΔΛΛΑΓΑ ΣΗΝ ΣΔΛΔΤΣΑΙΑ ΓΔΚΑΔΣΙΑ( ). ( ΠΗΓΗ:ΔΣΔ) Ζ ππνρψξεζε ηεο ζπλνιηθήο αληαγσληζηηθφηεηαο ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζηηθνχ πξντφληνο απνηειεί ξαγδαία εμέιημε ησλ ηειεπηαίσλ εηψλ θαη αληαλαθιάηαη ζηα ζηνηρεία πνπ πξνέξρνληαη απφ πεγέο εθηφο Διιάδαο (World Tourist Organization, World Economic Forum, World Travel & Tourism Council). Όπσο πξνθχπηεη απφ ηνλ πίλαθα θαηάηαμεο ηνπ Παγθφζκηνπ Οξγαληζκνχ Σνπξηζκνχ (UNWTO), ε Διιάδα ζηελ παγθφζκηα θαηάηαμε βάζεη αθίμεσλ (ζε εθαη.), θαηέρεη ην 2000 ηε 12 ε ζέζε θαη ππνρσξεί ζε κηα δεθαεηία ζηε 16 ε. Αληηζηνίρσο, ζηελ παγθφζκηα θαηάηαμε βάζεη ησλ ηνπξηζηηθψλ εηζπξάμεσλ (ζε δηο US $), ην 2000 βξίζθεηαη ζηελ 11 ε ζέζε ππνρσξψληαο ην 2009 ζηε 15 ε. 26

27 ΕΣΟ ΕΙΡΑ ΚΑΣΑΣΑΞΗ ΠΑΓΚΟΜΙΩ ΕΙΡΑ ΚΑΣΑΣΑΞΗ ΕΤΡΩΠΗ Πίνακαρ 1.4. Η ΑΝΣΑΓΧΝΙΣΙΚΟΣΗΣΑ ΔΛΛΗΝΙΚΟΤ ΣΟΤΡΙΜΟΤ ΣΗΝ ΣΔΛΔΤΣΑΙΑ ΓΔΚΑΔΣΙΑ. (ΠΗΓΗ: UNWTO) Παξφκνηα ππνβαζκηζκέλε εκθαλίδεηαη θαη ζηελ θαηάηαμε ηνπ World Economic Forum κε βάζε ην Γείθηε Σαμηδησηηθήο & Σνπξηζηηθήο Αληαγσληζηηθφηεηαο 2011, ππνρσξψληαο πέληε ζέζεηο θαη θαηαιακβάλνληαο ηελ 29 ε ζηε ζπλνιηθή παγθφζκηα θαηάηαμε θαη 18 ε ζηελ Δπξψπε. Γηεμνδηθή αλάιπζε ηνπ πίλαθα εηδηθψλ δεηθηψλ πνπ ζηαρπνινγεί ζηνηρεία απφ ηηο ηέζζεξηο εθζέζεηο «The Travel & Tourism Competitiveness Report» ηνπ World Economic Forum (2007, 2008, 2009 & 2011) φρη κφλν ζθηαγξαθεί ηελ αξλεηηθή πνξεία ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζκνχ ηα ηειεπηαία ρξφληα, γεγνλφο πνπ πξνθχπηεη απφ ηελ πηψζε ζην γεληθφ δείθηε, αιιά θπξίσο αλαδεηθλχεη κε απαξάκηιιν ηξφπν ηα ρξφληα δηαξζξσηηθά πξνβιήκαηα ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο. χκθσλα κε ηηο εθζέζεηο, ηα αληαγσληζηηθά πιενλεθηήκαηα ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζκνχ, φπσο ε πινχζηα πνιηηηζηηθή θιεξνλνκηά, ε παξνπζία κεγάισλ εηαηξεηψλ ελνηθίαζεο απηνθηλήησλ, ε ππθλφηεηα ζε γηαηξνχο, ε επάξθεηα ζε μελνδνρεηαθέο θιίλεο θαη ε ζηνηρεηψδεο εθπαίδεπζε ηνπ αλζξψπηλνπ δπλακηθνχ, δελ αξθνχλ γηα λα θαηαζηεί αληαγσληζηηθφο. Δλδεηθηηθφ ζηνηρείν ηεο πξνβιεκαηηθήο θαηάζηαζεο είλαη ην γεγνλφο φηη θαηαγξάθεη ηε ρεηξφηεξε ηνπ επίδνζε ζηνλ θξίζηκν δείθηε ηεο αληαγσληζηηθόηεηαο ησλ ηηκώλ ζηνλ ηνπξηζκό εθθξάδνληαο κηα γεληθή δηαπίζησζε φηη νη παξερφκελεο ηνπξηζηηθέο ππεξεζίεο ηεο ρψξαο δελ αληαπνθξίλνληαη ζηελ πξνζδνθψκελε πνηφηεηά ηνπο (θαηαηάζζεηαη ζηελ 129 ε ζε ζχλνιν

28 ρσξψλ, πέθηνληαο ρακειφηεξα απφ ηελ επίδνζή ηνπ, ηνπ έηνπο Δηδηθφηεξα ζηνπο δείθηεο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηνπο θφξνπο εηζηηεξίσλ θαη ηέιε αεξνδξνκίσλ, ηα επίπεδα ηηκψλ θαπζίκσλ θαη ην δείθηε ηηκψλ μελνδνρείσλ, ε Διιάδα θαηαιακβάλεη ρακειέο ζέζεηο. Υαξαθηεξηζηηθφ δε είλαη πφζν ρακειά βξίζθεηαη ε Διιάδα σο πξνο ην δείθηε πνπ κεηξά ηελ έθηαζε θαη ηηο επηπηψζεηο πνπ αζθεί ε θνξνινγία ζηελ αληαγσληζηηθφηεηα (99 ε ζέζε ). Πησηηθή ηάζε ζεκεηψλεηαη θαη σο πξνο ηε κείδνλα ελφηεηα ησλ αλζξψπηλσλ, πνιηηηζηηθψλ θαη θπζηθψλ πφξσλ, νθεηιφκελε θαηά θχξην ιφγν ζηελ πηψζε φζνλ αθνξά ζηνπο πνιηηηζηηθνχο πφξνπο θαη δεπηεξεπφλησο ζηνπο θπζηθνχο πφξνπο. ηνπο εηδηθφηεξνπο δείθηεο κε ρακειή επίδνζε ΕΙΡΑ ΚΑΣΑΣΑΞΗ 4 ΒΑΘΜΟ (1-7) ΓΕΝΙΚΟ ΔΕΙΚΣΗ ,0 4,9 4,9 4,8 ΚΑΝΟΝΙΣΙΚΟ ΠΛΑΙΙΟ ,8 5,5 5,5 5,1 ΚΑΝΟΝΕ & ΡΤΘΜΙΕΙ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ,4 4,4 4,6 4,3 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΑΕΙΥΟΡΙΑ ,5 4,9 4,8 4,5 ΠΡΟΣΑΙΑ & ΑΥΑΛΕΙΑ ,5 5,7 5,6 4,7 ΤΓΕΙΑ & ΤΓΙΕΙΝΗ ,9 6,4 6,4 6,4 ΠΡΟΣΕΡΑΙΟΣΗΣΑ ΣΟΤ ΣΟΤΡΙΜΟΤ ,4 6,0 6,1 5,6 ΕΠΙΦΕΙΡΗΜΑΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΠΟΔΟΜΕ ,7 4,6 4,7 4,8 ΤΠΟΔΟΜΕ ΑΕΡΟΜΕΣΑΥΟΡΨΝ ,4 4,6 4,7 4,8 ΤΠΟΔΟΜΕ ΕΠΙΓΕΙΨΝ ΜΕΣΑΥΟΡΨΝ ,0 4,4 4,1 4,0 ΣΟΤΡΙΣΙΚΕ ΤΠΟΔΟΜΕ ,7 6,7 6,7 6,9 ΤΠΟΔΟΜΕ ΣΕΦΝΟΛΟΓΙΨΝ ΠΛΗΡΟΥΟΡΙΚΗ & ΣΗΛΕΠΙΚΟΙΝΨΝΙΨΝ ΑΝΣΑΓΨΝΙΣΙΚΟΣΗΣΑ ΣΙΜΨΝ ΣΗΝ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΒΙΟΜΗΦΑΝΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΙ, ΠΟΛΙΣΙΣΙΚΟΙ & ΥΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ,0 3,6 3,8 4, ,4 3,8 3,9 3, ,2 4,7 4,6 4,5 ΑΝΘΡΨΠΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ ,0 5,1 5,3 5,0 ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ & ΚΑΣΑΡΣΙΗ ,8 4,9 4,9 4,8 ΔΙΑΘΕΙΜΟΣΗΣΑ ΕΙΔΙΚΕΤΜΕΝΗ ,8 5,3 5,6 5,1 ΕΡΓΑΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΣΙΛΗΧΗ ΓΙΑ ΣΟΝ ,7 5,1 5,1 4,8 ΣΟΤΡΙΜΟ ΥΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ,3 3,0 3,0 3,4 ΠΟΛΙΣΙΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ,4 5,0 4,7 Πίνακαρ 1.3. ΓΔΙΚΣΗ ΑΝΣΑΓΧΝΙΣΙΚΟΣΗΣΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ & ΣΑΞΙΓΙΧΝ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΛΛΑΓΑ (Πεγή: WEF) 4 ηελ έθζεζε ηνπ 2007 θαηαηάζζνληαη 124 ρψξεο, ηνπ ρψξεο, ηνπ ρψξεο θαη ηνπ 2011, ε θαηάηαμε γίλεηαη κεηαμχ 139 ρσξψλ. 28

29 πεξηιακβάλνληαη: ε πνηφηεηα ηνπ εθπαηδεπηηθνχ ζπζηήκαηνο, νη πξαθηηθέο πξφζιεςεο θαη απνιχζεσλ θαη ε έθηαζε ηεο ρξήζεο ηνπ δηαδηθηχνπ απφ ηηο επηρεηξήζεηο. Σα ζηνηρεία πνπ πξνθχπηνπλ απφ ηνλ Ππιψλα Καλφλεο & Ρπζκίζεηο Πνιηηηθήο (Policy Rules & Regulations) 5, φπνπ ε Διιάδα θαηαιακβάλεη ηελ 82 ε ζέζε (έλαληη 57 εο ην 2009!), είλαη άθξσο απνθαιππηηθά ηεο αλαπνηειεζκαηηθφηεηαο θαη ηεο κε επειημίαο ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο. Ο ρξφλνο θαη ην θφζηνο έλαξμεο επηρεηξεκαηηθήο δξαζηεξηφηεηαο είλαη εμαηξεηηθά πςειφ (73 ε & 97 ε ζεηξά αληηζρηνίρσο) ελψ ε λνκνζεζία δελ ελζαξξχλεη ηηο Άκεζεο Ξέλεο Δπελδχζεηο δεκηνπξγψληαο γξαθεηνθξαηία θαη εκπφδηα (122 ε ζέζε). Αμησζεκείσηε είλαη ην δίρσο άιιν ε πηψζε πνπ παξνπζηάδεη ε Διιάδα ζην δείθηε «Πξνηεξαηφηεηα γηα ηνλ ηνπξηζκφ» φπνπ θαηαθξεκλίδεηαη απφ ηελ 3 ε ζέζε ζηε 17 ε! Πεξαηηέξσ αλάιπζε ησλ δεηθηψλ ηνπ ελ ιφγσ ππιψλα θαλεξψλεη φηη ε ηνπξηζηηθή πνιηηηθή πζηεξεί θπξίσο σο πξνο ηνλ επηκέξνπο δείθηε ηεο απνηειεζκαηηθφηεηαο ηνπ marketing & branding (ππνρσξψληαο ζηελ 65 ε ζέζε απφ ηελ 39 ε ηεο έθζεζεο ηνπ 2009) θαζψο θαη ζην ζρεηηθφ δείθηε δηαζεζηκφηεηαο ζηαηηζηηθψλ δεδνκέλσλ γηα Γηάγξακκα 1.3. ΑΠΟΣΤΠΧΗ ΣΗ ΠΑΓΚΟΜΙΑ ΚΑΣΑΣΑΞΗ ΒΑΔΙ ΣΧΝ ΣΟΤΡΙΣΙΚΧΝ ΔΙΠΡΑΞΔΧΝ (Δ ΓΙ, US$) ΣΟ 2000 & ΣΟ (ΠΗΓΗ:ΔΣΔ, Πξφηαζε γηα ην λέν αλαπηπμηαθφ κνληέιν, Διιεληθφο Σνπξηζκφο 2020 ζει.21) 5 Αλαιχεηαη ν βαζκφο πνπ ην πνιηηηθφ πεξηβάιινλ είλαη επλνηθφ γηα ηελ αλάπηπμε ηνπ ηνπξηζκνχ. 29

30 ηνλ ηνπξηζκφ. 6 Γιάγπαμμα 1.4. ΑΠΟΣΤΠΧΗ ΣΗ ΜΔΣΑΒΟΛΗ ΑΦΙΞΔΧΝ, ΔΟΓΧΝ ΚΑΙ ΜΚΓ % ΣΗΝ ΔΛΛΑΓΑ ΚΑΙ ΣΙ ΑΝΣΑΓΧΝΙΣΡΙΔ ΥΧΡΔ ( ). (ΠΗΓΗ:ΔΣΔ, Πξφηαζε γηα ην λέν αλαπηπμηαθφ κνληέιν, Διιεληθφο Σνπξηζκφο 2020 ζει.20) 6 Υακειή επίδνζε θαηαγξάθεηαη σο πξνο ηελ ηθαλφηεηα ηεο εζληθήο δηνίθεζεο λα έρεη εηήζηα ζηαηηζηηθά δεδνκέλα σο πξνο 17 δηαθνξεηηθέο έλλνηεο πνπ νξίδεη ην Compendium of Tourism Statistics (Δπηηνκή ηεο ηαηηζηηθήο γηα ηνλ Σνπξηζκφ) ηνπ Παγθφζκηνπ Οξγαληζκνχ Σνπξηζκνχ,UNWTO, αιιά θαη σο πξνο ηνπο δχν βαζηθνχο δείθηεο ηνπ ηνπξηζκνχ (δηεζλείο αθίμεηο θαη εηζπξάμεηο) ζε κεληαία ή ηξηκεληαία βάζε. 30

31 ΚΑΝΟΝΔ & ΡΤΘΜΙΔΙ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΣΟΤΡΙΣΙΚΔ ΤΠΟΓΟΜΔ Δπίθξάηεζε μέλεο ηδηνθηεζίαο 79 Γσκάηηα μελνδνρείσλ 1 Πξνζηαζία δηθαησκάησλ ηδηνθηεζίαο 53 Παξνπζία κεγάισλ εηαηξηψλ ελνηθίαζεο 1 απηνθηλήησλ Δπηπηψζεηο λνκνζεζίαο ζηηο ΑΞΔ 122 ATM s πνπ δέρνληαη VISA 20 Απαηηήζεηο ζεσξήζεσλ (VISA) 42 ΤΠΟΓΟΜΔ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΧΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΗΛΔΠΙΚΟΙΝΧΝΙΧΝ Γηκεξείο ζπκθσλίεο ζηηο αεξνκεηαθνξέο 52 Έθηαζε ρξήζεο δηαδηθηχνπ ζηηο επηρεηξήζεηο 100 Γεζκεχζεηο GATS 62 Υξήζηεο δηαδηθηχνπ 50 Υξφλνο ζχζηαζεο κηαο επηρείξεζεο 73 Σειεθσληθέο γξακκέο 16 Κφζηνο ζχζηαζεο κηαο επηρείξεζεο 97 πλδξνκεηέο Broadband Γηαδηθηχνπ 36 Γηαθάλεηα ηνπξζηηθήο πνιηηηθήο 89 πλδξνκεηέο θηλεηήο ηειεθσλίαο 39 ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΙΚΗ ΑΔΙΦΟΡΙΑ ΑΝΣΑΓΧΝΙΣΙΚΟΣΗΣΑ ΣΙΜΧΝ ΣΗΝ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΒΙΟΜΗΥΑΝΙΑ Απζηεξφηεηα Πεξηβαιινληηθψλ ξπζκίζεσλ 83 Φφξνη εηζηηεξίσλ & ηέιε αεξνδξνκίνπ 108 Δθαξκνγή Πεξηβαιινληηθήο λνκνζεζίαο 99 Ηζφηεηα ζηελ αγνξαζηηθή δχλακε 116 Αεηθνξηθή αλάπηπμε ηνπ ηνπξηζκνχ 90 Έθηαζε & επηπηψζεηο ηεο θνξνινγίαο 99 Δθπνκπέο Γηνμεηδίφπ ηνπ άλζξαθα 105 Δπίπεδα ηηκψλ θαπζίκσλ 86 πγθέληξσζε ζσκαηηδίσλ χιεο 69 Γείθηεο ηηκψλ μελνδνρείσλ 93 Κχξσζε Πεξηβαιινληηθψλ πλζεθψλ 1 ΑΝΘΡΧΠΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ Δίδε ππφ απεηιή 85 Πξσηνβάζκηα εθπαίδεπζε 12 ΠΡΟΣΑΙΑ & ΑΦΑΛΔΙΑ Γεπηεξνβάζκηα εθπαίδεπζε 20 Κφζηνο ηεο ηξνκνθξαηείαο ζηηο επηρεηξήζεηο 94 Πνηφηεηα εθπαηδεπηηθνχ ζπζηήκαηνο 118 Αμηνπηζηία ησλ αζηπλνκηθψλ αξρψλ 92 Καηά ηφπνπο δηαζεζηκφηεηα εξεπλεηηθνχ & 88 εθπαηδεπηηθνχ πξνζσπηθνχ Σξνραία αηπρήκαηα 62 Βαζκίδα Δθπαίδεπζεο πξνζσπηθνχ 105 Κφζηνο εγθιεκαηηθφηεηαο & βίαο ζηηο επηρεηξήζεηο 79 Πξαθηηθέο πξφζιεςεο & απφιπζεο 126 ΤΓΔΙΑ & ΤΓΙΔΙΝΗ Δπθνιία πξφζιεςεο μέλνπ πξνζσπηθνχ 70 Ππθλφηεηα ζε γηαηξνχο 1 Δμάπισζε ηνχ HIV 20 Πξφζβαζε ζε εγθαηαζηάζεηο πγηεηλήο 39 Δπηπηψζεηο HIV ζηηο επηρεηξήζεηο 19 Πξφζβαζε ζε πφζηκν λεξφ 1 Πξνζδφθηκν δσήο 15 Δπάξθεηα ζε λνζνθνκεηαθέο θιίλεο 37 ΑΝΣΙΛΗΦΗ ΓΙΑ ΣΟΝ ΣΟΤΡΙΜΟ ΠΡΟΣΔΡΑΙΟΣΗΣΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ Σνπξηζηηθέο δαπάλεο & έζνδα σο πνζνζζηφ ΑΔΠ 60 Πξνηεξαηφηεηα ηεο θπβέξλεζεο 28 ηάζε ηνπ εληφπηνπ πιπζεζκνχ ζηνπο ηνπξίζηεο 26 Γεκφζηεο Γαπάλεο γηα ηνλ ηνπξηζκφ 14 Δπέθηαζε επηρεηξεκαηηθψλ ηαμηδίσλ 53 Απνηειεζκαηηθφηεηα ηνπ Marketing & ηνπ branding 65 ΦΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Πιεξφηεηα ησλ εηήζησλ δεδνκέλσλ ηνπξηζκνχ 58 Αξηζκφο θπζηθψλ πεξηνρψλ Παγθφζκηαο 24 θιεξνλνκηάο Έγθαηξε κεληαία/ ηεηξάκελε παξνρή δεδνκέλσλ 46 Πξνζηαηεπφκελεο πεξηνρέο 73 ηνπξηζκνπ ΤΠΟΓΟΜΔ ΑΔΡΟΜΔΣΑΦΟΡΧΝ Πνηφηεηα θπζηθνχ πεξηβάιινληνο 41 Πνηφηεηα ππνδνκψλ ζηηο αεξνκεηαθνξέο 45 χλνιν γλσζηψλ εηδψλ 76 Γηαζεζηκφηεηα ζέζεσλ/ ρηιηφκεηξα εγρσξηα 35 ΠΟΛΙΣΙΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Γηαζεζηκφηεηα ζέζεσλ/ρηιηφκεηξα δηεζλψο 33 Αξηζκφο ρψξσλ Παγθφζκηαο πνιηηηζηηθήο 12 θιεξνλνκηάο Αλαρσξήζεηο / 1,000 θαηνίθνπο 32 ηάδηα αζιεηηζκνχ 36 Ππθλφηεηα αεξνδξνκίσλ 15 Αξηζκφο Γηεζλψλ Δθζέζεσλ & Καιιηηερληθψλ 19 εθζέζεσλ Γίθηπν Γηεζλψλ αεξνπνξηθψλ κεηαθνξψλ 53 Δμαγσγέο θαιιηηερληθψλ δεκηνπξγηψλ 42 Αεξνπνξηθέο εηαηξείεο ζε ιεηηνπξγία 15 ΤΠΟΓΟΜΔ ΔΠΙΓΔΙΧΝ ΜΔΣΑΦΟΡΧΝ Πνηφηεηα νδηθνχ δηθηχνπ 57 Πνηφηεηα ζηδεξνδξνκηθψλ ππνδνκψλ 64 Πνηφηεηα ππνδνκψλ ιηκέλσλ 74 Πνηφηεηα δηθηχνπ ρεξζαίσλ κεηαθνξψλ 48 Ππθλφηεηα νδηθνχ δηθηχνπ 39 Πίνακαρ 1.5. ΓΔΙΚΣΔ ΑΝΣΑΓΧΝΙΣΙΚΟΣΗΣΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ & ΣΑΞΙΓΙΧΝ 2011 ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΛΛΑΓΑ, ( Πεγή: WEF) 31

32 Χο ζπκπέξαζκα ησλ φζσλ αλαθεξζήθαλ πξνεγνχκελα, κπνξνχκε λα ζπλαγάγνπκε φηη πιένλ δελ κπνξνχκε λα εθεζπράδνπκε θαη επαλαπαπφκαζηε ζηε ζρεηηθά θαιή ζεηξά πνπ δηαηεξνχζακε κέρξη πξφζθαηα ζηελ παγθφζκηα θαηάηαμε σο πξνο ην γεληθφ αξηζκφ αθίμεσλ ηνπξηζηψλ ζηα ζχλνξα ηεο ρψξαο. Δίλαη γεγνλφο φηη κε βάζε ηα ζηνηρεία πνπ ιακβάλνληαη απφ ηνπο εζληθνχο θαη δηεζλείο θνξείο ηνπ θιάδνπ, ηφζν ν ειιεληθφο, φζν θαη ν παγθφζκηνο ηνπξηζκφο, βηψζαλ ηα δπν πξνεγνχκελα έηε ηελ πην δχζθνιε πεξίνδν ηεο ζχγρξνλήο ηνπ ηζηνξίαο. Υαξαθηεξηζηηθά είλαη ηα φζα γξάθνληαη ζηελ εηζαγσγή ηεο Έθζεζεο ηνπ Παγθφζκηνπ Οηθνλνκηθνχ Φφξνπκ The Travel & Tourism Competitiveness Report 2011:«κεηά απφ κηα πεξίνδν δπν εηψλ θαηά ηελ νπνία ν ηνκέαο ησλ Σαμηδηψλ θαη ηνπ Σνπξηζκνχ αληηκεηψπηζε κπξηάδεο εκπφδηα, αλαδχεηαη ηψξα απφ ηελ πην δχζθνιε πεξίνδν ηεο ζχγρξνλήο ηνπ ηζηνξίαο. Η βηνκεραλία είρε λα αληηκεησπίζεη φρη κφλν ηελ παγθφζκηα νηθνλνκηθή θξίζε θαη ηηο αζηαζείο ηηκέο ηνπ πεηξειαίνπ, αιιά θαη ηηο θιηκαηηθέο αιιαγέο, πνιιαπιά πεξηζηαηηθά αζθαιείαο, παλδεκίεο, θαη απεξγίεο ηνπ πξνζσπηθνχ ηεο βηνκεραλίαο. Μεηά απφ φια απηά ηα ζνθ, ν ηνκέαο βηψλεη πιένλ κηα ζηαδηαθή αλάθακςε, κε ηηο αλαδπφκελεο αγνξέο λα αλνίγνπλ ην δξφκν. Πξάγκαηη, κεηά απφ κηα ζεκαληηθή ζπξξίθλσζε ην 200,9 νη δηεζλείο ηνπξηζηηθέο αθίμεηο απμήζεθαλ θαη πάιη ην 2010 θαη έρνπλ επηζηξέςεη ζην πξν θξίζεο επίπεδν 7». H παξνχζα νηθνλνκηθή ζπγθπξία ζεσξνχκε φηη πξέπεη λα απνηειέζεη ηελ αθνξκή γηα πξνβιεκαηηζκφ ζρεηηθά κε ηελ πθηζηάκελε θαηάζηαζε θαζψο θαη έλα ηεζη αληνρήο θαη απνηειεζκαηηθφηεηαο ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο θαη ησλ απνθάζεσλ πνπ αθνξνχλ ζηελ βηψζηκε αλάπηπμε ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζκνχ. Απνηειεί αλακθίβνια πξφθιεζε θαη εθαιηήξην γηα ξηδνζπαζηηθή αληηκεηψπηζε ρξνληδφλησλ πξνβιεκάησλ ηεο πνιηηηθήο ηνπ ηνπξηζκνχ κε γλψκνλα ηε βειηίσζε ηεο ειιεληθήο ηνπξηζηηθήο αληαγσληζηηθφηεηαο ζην κέζν-καθξνπξφζεζκν κέιινλ. Πνιχ πξηλ αθφκα μεζπάζεη ε παγθφζκηα νηθνλνκηθή θξίζε, ν ειιεληθφο ηνπξηζκφο είρε ήδε έληνλα ζεκάδηα παζνγέλεηαο, κε ζνβαξά δηαξζξσηηθά πξνβιήκαηα, ηα νπνία ζηαδηαθά ηνλ νδήγεζαλ ζε απψιεηα ηνπ αληαγσληζηηθνχ ηνπ πιενλεθηήκαηνο απφ άπνςε ζρέζεο αμίαο-ηηκήο (value for money). Ζ ππνβάζκηζε ηνπ πξνζθεξφκελνπ ηνπξηζηηθνχ πξντφληνο κέζα ζ έλα έληνλα αληαγσληζηηθφ δηεζλέο πεξηβάιινλ νδήγεζε ζηε δηακφξθσζε ρακειψλ ηηκψλ θαη ζην ραξαθηεξηζκφ ηεο Διιάδαο σο ρψξα θηελνχ ηνπξηζηηθνχ πξντφληνο, αθνχ πξνζειθχεη κεγάιν 7 The World Economic Forum (WEF), The Travel & Tourism Competitiveness Report 201.Beyond the Downturn, πξφινγνο ζει. xi 32

33 αξηζκφ ηνπξηζηψλ ρακεινχ θαη κεζαίνπ εηζνδεκαηηθνχ επηπέδνπ (Σζάξηαο & Λαγφο, 2001: 6). Μέζα ζην απεηιεηηθφ θάζκα κηαο ζεηξάο απφ αληαγσληζηηθνχο παξαδνζηαθνχο θαη αλαδπφκελνπο πξννξηζκνχο ζηελ πεξηνρή ηεο Αλαηνιηθήο Μεζνγείνπ, νη νπνίνη δηεθδηθνχλ λα απνζπάζνπλ κεγαιχηεξα κεξίδηα απφ ηε δηεζλή ηνπξηζηηθή αγνξά, ε Διιάδα πξνζθέξεη ηνπξηζηηθέο ππεξεζίεο θαηψηεξεο πνηφηεηαο. ε θάζε πεξίπησζε, ζα ήηαλ ιαλζαζκέλε, φπσο πξνθχπηεη απφ ηα παξαπάλσ, ε ππφζεζε ηεο ζπζρέηηζεο ηεο ζεκεξηλήο εηθφλαο ηνπ ηνπξηζκνχ κε ηελ παγθφζκηα νηθνλνκηθή ζπγθπξία. Έζησ θαη αλ δερηνχκε, φηη έλα πνζνζηφ ηεο κείσζεο ησλ αθίμεσλ θαζψο θαη ηεο κέζεο θαηά θεθαιήλ δαπάλεο, νθείιεηαη ζηε γεληθφηεξε θάκςε ηνπ δηεζλνχο ηνπξηζκνχ, ε απψιεηα ηνπ ζπγθξηηηθνχ πιενλεθηήκαηνο ηεο Διιάδαο, νθείιεηαη ζηελ αλαπνηειεζκαηηθφηεηα θαη αλεπάξθεηα ηεο πνιηηηθήο ηνπξηζκνχ. Σε δεδνκέλε ρξνληθή ζπγθπξία ινηπφλ δπν είλαη ηα δεδνκέλα πνπ πξέπεη λα έρνπκε θαηά λνπ επηζπκψληαο λα ζρεδηάζνπκε θαη λα εθαξκφζνπλε λέα πνιηηηθή γηα ηνλ ηνπξηζκφ. Σν πξψην αθνξά ζηελ παξαηεηακέλε θαη δπζρεξέζηαηε γηα ηελ ειιεληθή νηθνλνκία πεξίνδν πνπ δηαλχνπκε, ζε ζπλδπαζκφ κε ην θαζεζηψο ηεο επηηήξεζεο θαη φ,ηη απηφ ζπλεπάγεηαη. Σν δεχηεξν είλαη απηφ ηεο μερσξηζηήο ζεκαζίαο ηνπ ηνπξηζκνχ γηα ηελ νηθνλνκία ηεο ρψξαο θαη ηελ ηθαλφηεηά ηνπ λα απνηειέζεη ηελ αλαπηπμηαθή δηέμνδν ηεο Διιάδαο απφ ηελ θξίζε. Χο πξνο ην πξψην δεδνκέλν, απαηηείηαη λα παξζνχλ άκεζα θαη γξήγνξα πξσηνβνπιίεο κε ζπλαηλεηηθέο πξνζεγγίζεηο θαη επξχηεξεο πνιηηηθέο, θνηλσληθέο θαη νηθνλνκηθέο ζπλεξγαζίεο. Υξεηάδεηαη έλα λέν δπλακηθφ αλαπηπμηαθφ πξφηππν, δηαθνξνπνηεκέλν απφ ην πξνεγνχκελν, πνπ ζα πξνζθέξεη ζηελ ειιεληθή νηθνλνκία, ηζρπξά αληαγσληζηηθά πιενλεθηήκαηα θαη δηαηεξήζηκε αλαπηπμηαθή πξννπηηθή. Χο πξνο ην δεχηεξν, ν Σνπξηζηηθφο Κιάδνο θαιείηαη λα αλαιάβεη έλαλ πνιχ ζεκαληηθφ ξφιν ζηελ αλαπηπμηαθή αλνηθνδφκεζε ηεο ρψξαο ηελ πεξίνδν δεδνκέλνπ φηη ζήκεξα απαζρνιεί ην 18% ηεο ζπλνιηθήο εγρψξηαο απαζρφιεζεο, ζπκκεηέρεη ζην εγρψξην ΑΔΠ κε πεξίπνπ 15% ελψ θαηαλαιψλεη πξντφληα άιισλ παξαγσγηθψλ θιάδσλ ηεο ρψξαο ζε πνζνζηφ 14% επί ηνπ ΑΔΠ. Μηα αχμεζε 4,5% ζηα αθαζάξηζηα έζνδα ηνπ ηνπξηζκνχ ζπλεπάγεηαη κηα αχμεζε 1% ζην Αθαζάξηζην Δζληθφ Πξντφλ ηεο ρψξαο. Σέινο εθηηκνχκε φηη ε ειιεληθή θνηλσλία ζην ζχλνιφ ηεο έρεη αλαγλσξίζεη ηε ζεκαζία ηνπ ηνπξηζκνχ θαη θάζε 33

34 πξσηνβνπιία πξνο ηε ζηήξημε θαη πεξαηηέξσ αλάπηπμε ηνπ ηνκέα ζα ηχρεη ζεηηθήο αληαπφθξηζεο. ΠΔΡΙΛΗΦΗ ΚΔΦΑΛΑΙΟΤ: ήκεξα, ε δηαρξνληθή εμέιημε ηεο θαηά θεθαιήλ δαπάλεο, ζε ζχγθξηζε κε ηα δηεζλή δεδνκέλα, απνθαιχπηεη φηη ν ειιεληθφο ηνπξηζκφο εκθαλίδεη ζπκπηψκαηα θφπσζεο. Ζ Διιάδα ζεσξείηαη ρψξα θηινμελίαο αιινδαπψλ ηνπξηζηψλ ρακειήο θαη κεζαίαο εηζνδεκαηηθήο ζηάζκεο. Σν ηνπξηζηηθφ ηεο πξντφλ είλαη κέηξηαο πνηφηεηαο θαη έρεη πςειφ ζπγθξηηηθφ θφζηνο. Ζ ηηκή ηνπ ηνπξηζηηθνχ πξντφληνο, πνπ απνηειεί ην θπξηφηεξν ζηνηρείν πξνζέιθπζεο αιινδαπψλ ηνπξηζηψλ, αδπλαηεί λα πξνζαξκνζηεί ζηα πιαίζηα πνπ ζέηεη ν δηεζλήο ηνπξηζηηθφο αληαγσληζκφο. Ζ εθπαίδεπζε θαη ε θαηάξηηζε δελ αληαπνθξίλνληαη ζηηο λέεο απαηηήζεηο ηεο ηνπξηζηηθήο αγνξάο. Ήδε απφ ηε δεθαεηία ηνπ 90, ν ειιεληθφο ηνπξηζκφο άξρηζε λα εηζπξάηηεη ην ηίκεκα ησλ κεγάισλ ιαζψλ πνπ δηαπξάρζεθαλ απφ ηα κέζα ηεο δεθαεηίαο ηνπ 70 θαη κεηά θαη πνπ θαηά έλα κεγάιν κέξνο νθείινληαη ζηελ αδπλακία ησλ εθάζηνηε θπβεξλήζεσλ λα ραξάμνπλ θαη λα εθαξκφζνπλ κηα ξεαιηζηηθή ηνπξηζηηθή πνιηηηθή, πνπ ζα νδεγνχζε ζηελ νξζνινγηθή θαη βηψζηκε αλάπηπμε ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζκνχ. 34

35 Κεθάιαην 2 Αμηνιόγεζε ηεο πθηζηάκελεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο Διζαγυγή ή εννοιολογικό πεπιεσόμενο ηηρ ηοςπιζηικήρ πολιηικήρ Ζ αλάπηπμε ηνπ ηνπξηζκνχ ζηα πξψηα ζηάδηα ηεο, ππήξμε πξφρεηξε, αλνξγάλσηε θαη κνλνδηάζηαηε, θαηεπζπλφκελε απφ ηε δχλακε ηεο δήηεζεο θαη ηεο δπλακηθήο ηνπ ηνπξηζηηθνχ θαηλνκέλνπ, γεγνλφο ην νπνίν απνηππψζεθε ζηηο επηρεηξεκαηηθέο πξσηνβνπιίεο ησλ αλζξψπσλ πνπ αληηιήθζεθαλ ηελ ηάζε απηή. Οη πξσηνβνπιίεο απηέο δελ ζπλδπάζηεθαλ ηηο πεξηζζφηεξεο ησλ πεξηπηψζεσλ κε ηηο απαξαίηεηεο γλψζεηο θαη δεμηφηεηεο, άιιεο δε, πξαγκαηνπνηήζεθαλ κε κνλαδηθφ γλψκνλα ην εχθνιν θέξδνο, αγλνψληαο ηηο γεληθφηεξεο νηθνλνκηθέο, θνηλσληθέο, πνιηηηζηηθέο θαη πεξηβαιινληηθέο πξνεθηάζεηο ηνπ ηνπξηζκνχ. Ζ θαθή απηή ρξήζε ησλ δπλαηνηήησλ ηνπ ηνπξηζκνχ, παξάιιεια κε ηηο εκθαλείο πξννπηηθέο ηεο πεξαηηέξσ ηνπξηζηηθήο αλάπηπμεο, θαηέζηεζαλ επηηαθηηθή ηελ αλάγθε ηεο ελεξγνχο παξέκβαζεο εθ κέξνπο ησλ εγεζηψλ ησλ θξαηψλ, κέζσ ηεο ράξαμεο πνιηηηθψλ γηα ηελ πξνζηαζία, ηελ ελίζρπζε θαη ηελ πξνψζεζε ηνπ ηνπξηζκνχ. Με άιια ιφγηα, ε ηνπξηζηηθή πνιηηηθή, δειαδή ε αλάγθε παξέκβαζεο ηνπ θξάηνπο ζηελ ηνπξηζηηθή νηθνλνκία, γελλήζεθε απφ ηελ επηζπκία ηνπ πξψηνπ λα επεξεάζεη ηε δξαζηεξηφηεηα ηεο ηειεπηαίαο πξνο κηα επηζπκεηή θαηεχζπλζε ή λα απνηξέςεη θάπνηα αλεπηζχκεηε εμέιημε ζε απηή. Πνιινί είλαη νη νξηζκνί πνπ κπνξεί λα ζπλαληήζεη θαλείο γηα ηελ ηνπξηζηηθή πνιηηηθή 8. Μηα πην νηθνλνκηθή θαη επξεία αλάιπζε ηεο έλλνηαο ζχκθσλα κε ηηο ζχγρξνλεο αληηιήςεηο ζα 8 Ο γεληθφηεξνο φξνο πνιηηηθή ππνδειψλεη ηε δξάζε ή ηελ ελέξγεηα πνπ εθδειψλεηαη ζπζηεκαηηθά θαη εζθεκκέλα απφ ηελ πιεπξά ελφο θξάηνπο, ζην πιαίζην ηεο χπαξμεο ελαιιαθηηθψλ δπλαηνηήησλ δξάζεο θαη ελεξγεηψλ, δειαδή επηινγψλ. Υσξίο ηελ χπαξμε ησλ επηινγψλ, θάζε άιιν παξά ιφγνο γηα πνιηηηθή κπνξεί λα γίλεηαη θαη απηφ ζπκβαίλεη γηαηί ε πξαγκαηηθή έλλνηα ηεο πνιηηηθήο είλαη ζηελά ζπλπθαζκέλε κε απηέο. Καηά ζπλέπεηα αλ δελ 35

36 ππνζηήξηδε φηη ε ηνπξηζηηθή πνιηηηθή απνηειεί έλα εληαίν ζύζηεκα αξρψλ, θαλφλσλ θαη κεζφδσλ εζθεκκέλεο επέκβαζεο ή απνρήο ηνπ θξάηνπο ζηελ ηνπξηζηηθή νηθνλνκία, πξνο ηελ επίηεπμε νξηζκέλσλ ζηφρσλ ή ζπκκφξθσζεο πξνο νξηζκέλα πξφηππα νηθνλνκηθήο ζπκπεξηθνξάο. ην πιαίζην ελφο ζχγρξνλνπ θξάηνπο, ε ηνπξηζηηθή πνιηηηθή αζθείηαη απφ ηελ πνιηηηθή εγεζία θαη πινπνηείηαη δηακέζνπ αξκφδησλ θνξέσλ ηνπ θξαηηθνχ κεραληζκνχ. Οη θνξείο ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο (βι. Γηάγξακκα 2.1.), απνηεινχλ αλακθηζβήηεηα ην ζεκαληηθφηεξν ζπζηαηηθφ ζηνηρείν ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο θαζψο ζπκκεηέρνπλ, ιηγφηεξν ή πεξηζζφηεξν, ζηε δηακφξθσζε ηεο. ΤΠΔΡΔΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΜΟΙ ΚΤΒΕΡΝΗΗ ΕΙΔΙΚΟΙ ΤΜΒΟΤΛΟΙ ΚΕΝΣΡΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΗ ΟΡΓΑΝΨΜΕΝΕ ΟΜΑΔΕ ΤΜΥΕΡΟΝΣΨΝ ΣΟΠΙΚΗ ΑΤΣΟΔΙΟΙΚΗΗ ΠΟΛΙΣΙΚΑ ΚΟΜΜΑΣΑ ΔΙΚΑΣΗΡΙΑ ΚΟΙΝΟΒΟΤΛΙΟ Γιάγπαμμα 2.1. ΟΙ ΚΤΡΙΟΙ ΦΟΡΔΙ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ Οη ζθνπνί ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο εμεηδηθεχνληαη ζε ζπγθεθξηκέλνπο ζηόρνπο, ε επίηεπμε ησλ νπνίσλ επηρεηξείηαη κε δηάθνξα κέζα ή φξγαλα, ηα νπνία βξίζθνληαη ζηε δηάζεζε ηεο πνιηηηθήο εμνπζίαο. Οη ελέξγεηεο ηεο πνιηηηθήο εμνπζίαο κπνξεί λα επηθεληξψλνληαη είηε ζε πνζνηηθέο κεηαβνιέο (κεηαβνιέο ησλ δεκφζησλ ηνπξηζηηθψλ δαπαλψλ) είηε ζε πνηνηηθέο κεηαβνιέο (κεηαβνιέο ζεζκηθνχ πιαηζίνπ). Έηζη ε πνιηηηθή εμνπζία κπνξεί λα αλαπηχζζεη ππάξρεη δπλαηφηεηα δξάζεο θαη ελέξγεηαο, ππάξρεη δειαδή κφλν κηα επηινγή, ηφηε δελ κπνξεί λα γίλεη ιφγνο γηα άζθεζε πνιηηηθήο, δειαδή γηα θξαηηθφ παξεκβαηηζκφ (Ζγνπκελάθεο, 1999:86). 36

37 δξάζε πνπ αλαθέξεηαη ή ζε νξηζκέλα πνζνηηθά κεγέζε ηεο ηνπξηζηηθήο νηθνλνκίαο, είηε ζε νξηζκέλεο πνηνηηθέο κεηαβνιέο ζηε δηαξζξσηηθή ηεο δνκή. Ζ ζπζηεκαηηθή δηεξεχλεζε ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο, είλαη απαξαίηεην λα βαζίδεηαη ζηελ αλάιπζε ησλ νηθνλνκηθψλ ζρέζεσλ πνπ δεκηνπξγνχληαη θαη αλαπηχζζνληαη κεηαμχ ησλ κε ειεγρφκελσλ θαη ειεγρφκελσλ κεηαβιεηψλ ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο, δειαδή κεηαμχ ζηφρσλ θαη κέηξσλ θαζψο θαη ησλ ηξφπσλ κε ηνπο νπνίνπο νη κεηαβιεηέο απηέο ζπκβάιινπλ ζηελ κεγηζηνπνίεζε ηνπ γεληθνχ θαινχ φισλ φζσλ αζθνχλ ηηο δηάθνξεο νηθνλνκηθέο ιεηηνπξγίεο ηεο ηνπξηζηηθήο νηθνλνκίαο. ΔΚΦΡΑΕΟΤΝ ΣΟΤ ΣΟΥΟΤ ΣΟΤΡΗΣΗΚΖ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΑΥΔΣΔ ΜΔΣΑΒΛΖΣΔ ΔΚΦΡΑΕΟΤΝ ΣΑ ΜΔΣΡΑ ΣΟΤΡΗΣΗΚΖ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΜΖ ΔΛΔΓΥΟΜΔΝΔ ΜΔΣΑΒΛΖΣΔ ΜΟΝΣΔΛΟ ΣΟΤΡΗΣΗΚΖ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΔΛΔΓΥΟΜΔΝΔ ΜΔΣΑΒΛΖΣΔ ΔΞΧΣΔΡΗΚΔ ΜΔΣΑΒΛΖΣΔ Γιάγπαμμα 2.2. ΜΔΣΑΒΛΗΣΔ ΠΟΤ ΤΠΔΙΔΡΥΟΝΣΑΙ Δ ΔΝΑ ΜΟΝΣΔΛΟ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ (ΠΗΓΗ: Ηγνπκελάθεο,1999:86) Χο κέηξα νξίδνληαη νη κεηαβιεηέο εθείλεο πνπ ε πνιηηηθή εμνπζία κπνξεί λα κεηαβάιεη γηα λα επηηχρεη έλαλ επηζπκεηφ ζηφρν ηεο. π.ρ. ε αχμεζε θνξνινγηθψλ απαιιαγψλ ησλ ηνπξηζηηθψλ επηρεηξήζεσλ, ε δεκηνπξγία ηζρπξψλ ηνπξηζηηθψλ θηλήηξσλ γηα ηνπξηζηηθέο επελδχζεηο θιπ. Σέινο, ην πξόγξακκα ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο πεξηέρεη κηα ιεπηνκεξεηαθή, αλαιπηηθή θαη ζαθή δηαηχπσζε ησλ ηειηθψλ θαη ελδηάκεζσλ ζηφρσλ ηεο, φπσο απηνί θαζνξίδνληαη απφ ηελ εθάζηνηε θπβέξλεζε θαζψο επίζεο ηνλ αθξηβή ρξνληθφ νξίδνληα, εληφο ηνπ νπνίνπ ζα επηρεηξεζεί εθ κέξνπο ηεο ε επίηεπμε ηνπο, κε ηελ εθαξκνγή θαηάιιεισλ κέηξσλ. 37

38 Απφ ηα παξαπάλσ πξνθχπηεη ζαθψο φηη ν πξνγξακκαηηζκόο ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο απνηειεί κηα απνηειεζκαηηθή κέζνδν ιήςεο νξζνινγηθψλ απνθάζεσλ απφ ηελ πνιηηηθή εγεζία, πξνθεηκέλνπ λα επηηεπρζνχλ επηζπκεηνί ζηφρνη ή λα αληηκεησπηζηνχλ αλεπηζχκεηεο εμειίμεηο ζηνλ θιάδν ηεο ηνπξηζηηθήο νηθνλνκίαο. ην πξφγξακκα ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο πξέπεη λα θαζνξίδνληαη νη καθξνπξφζεζκνη ζηφρνη ηεο (ηειηθνί ζηφρνη) κε ρξνληθφ νξίδνληα ηα έηε. Παξάιιεια φκσο, πξέπεη λα θαζνξίδνληαη κε ζαθήλεηα νη κεζνπξφζεζκνη (4-9 έηε) θαη νη βξαρππξφζεζκνη ζηφρνη (1-3 έηε), κε ηνπο νπνίνπο ζα επηρεηξεζεί ε επίηεπμε ησλ καθξνπξφζεζκσλ ζηφρσλ ηνπ πξνγξάκκαηνο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο. ΚΑΘΟΡΗΜΟ ΣΧΝ ΣΔΛΗΚΧΝ & ΔΝΓΗΑΜΔΧΝ ΣΟΥΧΝ ΣΟΤΡΗΣΗΚΖ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΔΠΗΛΟΓΖ ΣΧΝ ΜΔΣΡΧΝ ΣΟΤΡΗΣΗΚΖ ΠΟΛΗΣΗΚΉ ΠΡΟΓΗΟΡΗΜΟ ΥΡΟΝΗΚΟΤ ΟΡΗΕΟΝΣΑ ΚΑΘΟΡΗΜΟ ΠΡΟΣΔΡΑΗΟΣΖΣΧΝ ΣΟΤΡΗΣΗΚΖ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΔΠΗΛΟΓΖ ΣΡΑΣΖΓΗΚΖ ΣΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ ΣΟΤΡΗΣΗΚΖ ΠΟΛΗΣΗΚΖ Γιάγπαμμα 2.3 ΣΟΙΥΔΙΑ ΠΟΤ ΠΡΔΠΔΙ ΝΑ ΠΔΡΙΔΥΔΙ ΣΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ Ζ ζηξαηεγηθή ηνπ πξνγξάκκαηνο ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζεί είλαη νπζηαζηηθά ε επηινγή ηνπ ζπλδπαζκνχ εμεηδηθεπκέλσλ ζηφρσλ θαη κέηξσλ, κε ηνλ νπνίν ζα επηρεηξεζεί απφ ηελ πνιηηηθή εγεζία ε επηηπρία ησλ παξαπάλσ ζηφρσλ. 38

39 ΓΗΑΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΑ (Interregional) ΔΘΝΗΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΑ (National) ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΑ (Regional) ΣΟΠΗΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΑ (Local) Γιάγπαμμα 2.4. ΓΔΧΓΡΑΦΙΚΑ ΔΠΙΠΔΓΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΙΜΟΤ ΣΗ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ. Απφ ηελ παξαπάλσ αλάιπζε ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο ζπκπεξαίλεη θαλείο φηη ε δηνηθεηηθή νξγάλσζε ηνπ θξαηηθνχ θνξέα ηνπ ηνπξηζκνχ είλαη ζεκαληηθή γηα ηελ απνηειεζκαηηθφηεηά ηνπ. Σν κέγεζνο ηνπ θνξέα, ε ζσξάθηζή ηνπ κε ην απαξαίηεην ζεζκηθφ πιαίζην, ε θαηάιιειε ζηειέρσζε, ε ζπλερήο εθπαίδεπζε ηνπ πξνζσπηθνχ, ε ηαρχηεηα ιήςεο απνθάζεσλ, είλαη απαξαίηεηα ζηνηρεία πνπ ζπκβάιινπλ ζεκαληηθά ζηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ηεο δξάζεο ηνπ θνξέα θαη ηεο πνιηηηθήο πνπ ζρεδηάδεη. Δπίζεο ζεκαληηθή γηα ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ηεο δξάζεο ηνπ θξαηηθνχ θνξέα ηνπξηζκνχ είλαη ε δεκηνπξγία απνθεληξσηηθήο δνκήο ηνπ ζπζηήκαηφο ηνπ (Εαραξάηνο, 1999:40). Ζ απνθέληξσζε απηή κπνξεί λα ιάβεη δηάθνξεο κνξθέο αλάινγα κε ην πνζνζηφ κεηαβίβαζεο αξκνδηνηήησλ ζε ηνπηθέο ππεξεζίεο φπσο είλαη ηα παξαξηήκαηα, νη πεξηθεξεηαθέο ππεξεζίεο, θ.ιπ. Βέβαηα ν βαζκφο θαη ν ηξφπνο παξέκβαζεο ηνπ δεκφζηνπ θνξέα δηαρξνληθά κεηαβάιιεηαη αλάινγα κε ηηο πνιηηηθέο θαη θνηλσληθννηθνλνκηθέο ζπλζήθεο ηεο θάζε ρψξαο. 39

40 2.1. Έλλειμμα μακποππόθεζμος ζσεδιαζμού & πποζαναηολιζμού ηηρ ηοςπιζηικήρ πολιηική. Ζ ξαγδαία ηνπξηζηηθή αλάπηπμε πνπ ζεκεηψζεθε θαηά ηε κεηαπνιεκηθή πεξίνδν, επέβαιε ζηα θξάηε κηα ζεηξά ζεζκηθψλ παξεκβάζεσλ απφ ηελ πιεπξά ηνπο ζε κηα ζεηξά απφ ηνκείο νη νπνίνη επεξέαδαλ ηελ πνξεία ηνπ ηνπξηζηηθνχ ηνκέα. Ζ Διιάδα ζηα πιαίζηα απηά επηρείξεζε ζηαδηαθά λα απνθηήζεη ζεζκνχο θαη ππνδνκέο, νη νπνίεο ζα ππνζηήξηδαλ ηελ ηνπξηζηηθή αλάπηπμή ηεο πνπ ζα ηελ αλαδείθλπαλ ζε ηνπξηζηηθφ πξννξηζκφ ζηνλ παγθφζκην ράξηε. 1200,0 1000,0 800,0 600,0 400,0 Σουριστικές συναλλαγματικές εισπράξεις (δισ.$) Αφίξεις διεθνών τουριστών (εκατ.) 200,0 0, Γιάγπαμμα2.5. Η ΔΞΔΛΙΞΗ ΣΟΤ ΓΙΔΘΝΟΤ ΣΟΤΡΙΜΟΤ ΣΟΝ ΚΟΜΟ, (Πεγή: Βαξβαξέζζνο (2000:36) Ζ ρψξα καο σζηφζν, ζπγθξηηηθά κε ηελ ππφινηπε Δπξψπε ζεκείσζε ζεκαληηθή ρξνληθή πζηέξεζε ζηε ζπγθξφηεζε κηαο ζηαζεξήο θαη εληαίαο πνιηηηθήο γηα ηνλ ηνπξηζκφ ζ νιφθιεξε ηε κεηαπνιεκηθή πεξίνδν θαη ε πνιηηηθή γηα ηνλ ηνπξηζκφ δελ απνηέιεζε ζηελ νπζία πνηέ αληηθείκελν ελφο κέζν-καθξνπξφζεζκνπ ζρεδηαζκνχ. Οη εθάζηνηε πνιηηηθέο εμαγγειίεο ππνγξάκκηδαλ ζπλήζσο ηε ζπκβνιή ηνπ ηνπξηζκνχ ζηελ νηθνλνκία, ρσξίο λα ζπλνδεχνληαη απφ κηα νινθιεξσκέλε ηνπξηζηηθή πνιηηηθή κε καθξνρξφληα πξννπηηθή θαη ζε ζηαζεξφ πιαίζην, ψζηε λα είλαη αξκνληθά ζπλδεδεκέλε κε ηνπο άιινπο ηνκείο ηεο νηθνλνκηθήο δξαζηεξηφηεηαο ζε 40

41 εζληθφ θαη πεξηθεξεηαθφ επίπεδν. Γηα δεθαεηίεο νιφθιεξεο, ηνπξηζηηθή πνιηηηθή άηππα ζήκαηλε ηε δεκηνπξγία ηνπξηζηηθήο πξνζθνξάο, κε ηελ θαηαζθεπή φιν θαη πεξηζζφηεξσλ ηνπξηζηηθψλ θαηαιπκάησλ. Η εμήγεζε είλαη απιή θαη απνδίδεηαη ζην γεγνλφο φηη ε ηνπξηζηηθή πνιηηηθή θηλείηαη κέζα ζε έλα πιαίζην βεβαηφηεηαο γηα κηα δηαξθψο απμαλφκελε ηνπξηζηηθή δήηεζε πνπ επηβεβαηψλεηαη ζηελ πξάμε. Έηζη, κεηψλεηαη ε αλάγθε γηα κηα ζπγθξνηεκέλε ηνπξηζηηθή ζηξαηεγηθή θαη πνιηηηθή θαη πξνζαλαηνιίδεη ηνπο αξκφδηνπο θπβεξλεηηθνχο θνξείο λα αζρνινχληαη κε ηα βξαρππξφζεζκα πξνβιήκαηα πνπ θαιχπηνπλ αλάγθεο ηεο ηνπξηζηηθήο ζπγθπξίαο (Σζάξηαο & Λαγφο, 2009: 390). Αλαηξέρνληαο θαλείο ζηηο ζειίδεο ηεο ηζηνξίαο πνπ έρνπλ γξαθηεί γηα ηελ εμέιημε ησλ ζεζκψλ ηνπ ηνπξηζκνχ ζηελ Διιάδα, εχθνια ζα δηαπηζηψζεη φηη έλα απφ ηα κείδνλα πξφβιεκα ηεο ηνπξηζηηθή πνιηηηθήο είλαη ν ξπζκφο κεηαβνιήο ησλ δνκψλ πνπ ηελ αζθνχλ. Σελ επαχξην ηνπ Γεπηέξνπ Παγθνζκίνπ Πνιέκνπ, ην Αλψηαην πκβνχιην Σνπξηζκνχ 9 απνθάζηζε ηε ζχζηαζε νκάδαο εξγαζίαο γηα ηελ αληηκεηψπηζε ηεο αλάπηπμεο ηνπ ηνπξηζκνχ ζηελ κεηαπνιεκηθή Διιάδα. Ζ ελ ιφγσ νκάδα εξγαζίαο, ζπλέηαμε κηα κειέηε κε ζέκα «Μειέηε ησλ αλαγθψλ ηεο ηνπξηζηηθήο νηθνλνκίαο γηα ηελ ηεηξαεηία », φπνπ κεηαμχ ησλ άιισλ απνζθνπνχζε ζην λα νξίζεη ηελ πιένλ ελδεηθλπφκελε ζεζκηθή κνξθή θαη δηνηθεηηθή δνκή ηνπ θνξέα άζθεζεο ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο ζηελ Διιάδα. ήκεξα, 60 ρξφληα κεηά, δελ πθίζηαηαη νχηε ζηαζεξφ πιαίζην, νχηε ζηαζεξνί θαλφλεο άζθεζεο ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο, σο ζχλζεζεο ησλ επηκέξνπο πνιηηηθψλ ηνπ θξάηνπο. Γηα δεθαεηίεο, ε ηνπξηζηηθή πνιηηηθή αζθείηαη ηαπηφρξνλα απφ δηάθνξνπο θνξείο κε θαηαζηξνθηθά απνηειέζκαηα ζηελ ράξαμε θαη εθαξκνγή ηεο. Απφ ηε δεθαεηία ηνπ 50 θαη ηελ επαλίδξπζή ηνπ 10, ν Διιεληθφο Οξγαληζκφο Σνπξηζκνχ (ΔΟΣ) απνηέιεζε ηνλ θχξην θνξέα εθπξνζψπεζεο ηνπ Διιεληθνχ Σνπξηζκνχ θαη ζεκαληηθφο πφινο άζθεζεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο ηεο ρψξαο. ηηο δεθαεηίεο πνπ αθνινχζεζαλ, ε επνπηεία 9 Σν Αλψηαην πκβνχιην Σνπξηζκνχ ππήξμε έλαο ζεζκφο πνπ είρε ζεζπηζηεί πξηλ ηνλ πφιεκν. Βι. Παξάξηεκα, Υξνλνιφγην, ζην ηέινο ηεο εξγαζίαο. 10 Ο Διιεληθφο Οξγαληζκφο Σνπξηζκνχ ηδξχζεθε ην έηνο 1929 κε ην Ν. 4377/1929 (ΦΔΚ 285/Α) «Πεξί θπξψζεσο ηνπ απφ 23 Μαξηίνπ 1929 ΝΓ πεξί Διιεληθνχ Οξγαληζκνχ Σνπξηζκνχ». χκθσλα κε ην άξζξν 1 ζπζηήζεθε εηδηθφο νξγαληζκφο κε ηελ επσλπκία «Διιεληθφο Οξγαληζκφο Σνπξηζκνχ». Ο ΔΟΣ απνηειεί απηνηειέο λνκηθφ πξφζσπν δεκνζίνπ δηθαίνπ πνπ ππάγεηαη ζηελ επνπηεία ηνπ Τπνπξγείνπ Δζληθήο Οηθνλνκίαο ε νπνία αζθείηαη απφ ηε Γηεχζπλζε Ξέλσλ θαη Δθζέζεσλ. 41

42 ηνπ ΔΟΣ, σο ΝΠΓΓ, αζθήζεθε απφ δηάθνξα Τπνπξγεία 11 ελψ απφ ηε δεθαεηία ηνπ 80 ζεκεηψζεθαλ επαλεηιεκκέλεο πξνζπάζεηεο αιιαγψλ ζην πιαίζην ιεηηνπξγίαο ηνπ ΔΟΣ, πνπ εθθξάζηεθαλ είηε κε ηελ ίδξπζε ηνπ Τπνπξγείνπ Σνπξηζκνχ, είηε κε ηνλ πεξηνξηζκφ θαη ηελ θαηάξγεζε ησλ αξκνδηνηήησλ ηνπ ΔΟΣ, κε παξάιιειε ελίζρπζε άιισλ θνξέσλ, φπσο ηνπ ίδηνπ ηνπ Τπνπξγείνπ ή ηνπ Δζληθνχ πκβνπιίνπ Σνπξηζκνχ. ηα ηέιε ηεο δεθαεηίαο ηνπ 80, κε ην Ν.1835/1989 ζπζηάζεθε ην Τπνπξγείν Σνπξηζκνχ σο βαζηθφο θνξέαο ζρεδηαζκνχ θαη άζθεζεο πνιηηηθήο ζηνλ ηνκέα ηνπ ηνπξηζκνχ θαη ησλ αεξνκεηαθνξψλ. Παξάιιεια αζθνχζε ηελ επνπηεία θάζε δξαζηεξηφηεηαο πνπ αθνξά ζηνπο παξαπάλσ ηνκείο θαη ηελ ελαξκφληζε ηεο πνιηηηθήο ησλ αεξνκεηαθνξψλ κε ηελ πνιηηηθή ηεο ηνπξηζηηθήο αλάπηπμεο, θαζψο θαη ηελ επνπηεία ηνπ Δ.Ο.Σ. (άξζξν 2) 12. Καη νπζίαλ φκσο, ην Τπνπξγείν Σνπξηζκνχ ιεηηνχξγεζε κφλν ζηα ραξηηά δηφηη απαξηηδφηαλ γηα κεγάιν ρξνληθφ δηάζηεκα κφλν απφ ηνπο ζπκβνχινπο ηνπ Τπνπξγνχ θαη ηνπο γξακκαηείο (Εαραξάηνο, 2010:79). Γελ δεκηνπξγήζεθαλ δηεπζχλζεηο ζηειερσκέλεο κε ην θαηάιιειν πξνζσπηθφ γηα ην ρεηξηζκφ ησλ δηαθφξσλ ζεκάησλ. πλ ηνηο άιινηο, νη αξκνδηφηεηεο πνπ αζθνχζε ην Τπνπξγείν αλήθαλ ζηε Γηεχζπλζε Έξεπλαο θαη Αλάπηπμεο ηνπ Δ.Ο.Σ., κε απνηέιεζκα λα πξνθαινχληαη ζπγθξνχζεηο αξκνδηνηήησλ θαη ιεηηνπξγηψλ, θαζψο ν ΔΟΣ είρε δηαθνξεηηθή δηαδηθαζία ζηε ξχζκηζε ησλ ζεκάησλ απ φηη ην Τπνπξγείν Σνπξηζκνχ. Απφ ηελ άιιε πιεπξά, ην Τπνπξγείν Σνπξηζκνχ αλαθνίλσλε ξπζκίζεηο γηα ηελ ηνπξηζηηθή πνιηηηθή ρσξίο λα έρεη ιάβεη γλψζε ν Δ.Ο.Σ., γεγνλφο πνπ θαηαδεηθλχεη φηη κεηαμχ ησλ δπν θνξέσλ δελ ππήξρε ν απαηηνχκελνο βαζκφο ζπλεξγαζίαο. Χο εθ ηνχηνπ, ην Τπνπξγείν Σνπξηζκνχ κε ηνλ ηξφπν πνπ ιεηηνπξγνχζε, ζηεξείην ιφγνπ χπαξμεο, αθνχ δελ είρε ηε δηνηθεηηθή θαη επηζηεκνληθή δπλαηφηεηα αιιά θαη ηθαλφηεηα λα αζθεί ηνλ επηηειηθφ ξφιν πνπ θαζφξηδε ην ζεζκηθφ ηνπ πιαίζην. Αληηζέησο ζα έπξεπε λα είρε ζηειερσζεί θαηάιιεια ψζηε λα αζθεί ηηο επηηειηθέο αξκνδηφηεηεο ελψ ν ΔΟΣ ηηο εθηειεζηηθέο. Καη ελψ ε αξρηθή ζθέςε ίδξπζεο ππνπξγείνπ ηνπξηζκνχ, δεδνκέλεο ηεο ζεκαζίαο ηνπ γηα ηελ ειιεληθή νηθνλνκία, ήηαλ νξζή, ζηελ πξάμε δελ βξέζεθε έλα θαηάιιειν modus ζπλεξγαζίαο κε 11 Δλδεηθηηθά αλαθέξνληαη ην Τπνπξγείν πληνληζκνχ (1968), ην Τπνπξγείν Πξνεδξίαο ηεο Κπβέξλεζεο (1974),ην Τπνπξγείν Δζληθήο Οηθνλνκίαο (1985), ην Τπνπξγείν Σνπξηζκνχ (1989), ην Τπνπξγείν Αλάπηπμεο (1996), ην ΤΠΠΟΣ (2009). 12 ην Τπνπξγείν δφζεθε ε αξκνδηφηεηα λα επνπηεχεη, ζπληνλίδεη θαη ππνζηεξίδεη ηνπο αθφινπζνπο θνξείο θαη νξγαληζκνχο: ΔΟΣ, ρνιή Σνπξηζηηθψλ Δπαγγεικάησλ, ΞΔΔ, θαζψο θαη ηηο εηαηξίεο φπνπ ν ΔΟΣ είλαη απνθιεηζηηθφο ή θχξηνο κέηνρνο. 42

43 ηνπο ππφινηπνπο ηνπξηζηηθνχο θνξείο, νχηε δφζεθε ηδηαίηεξε ψζεζε ζην λέν Τπνπξγείν. Σν γεγνλφο απηφ απνθάιππηε ην κεγάιν κεηνλέθηεκα ηεο δεκφζηαο δηνίθεζεο πνπ δελ είλαη άιιν απφ ηελ έιιεηςε πξνγξακκαηηζκνχ θαη δεκηνπξγία ζεζκψλ ρσξίο ζπλεηδεηνπνίεζε ηνπ ιφγνπ πνπ πξαγκαηνπνηνχληαη. ηε ζπλέρεηα, φιε ε δεθαεηία ηνπ 90 ζεκαδεχηεθε απφ ζπλερείο θαηαξγήζεηο θαη αλαζπζηάζεηο ηνπ Τπνπξγείνπ Σνπξηζκνχ είηε απηφλνκν, σο Τπνπξγείν ή κε ηε δεκηνπξγία Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ ζηνπο θφιπνπο άιισλ Τπνπξγείσλ. Απνηέιεζκα ησλ φζσλ αλαθέξζεθαλ είλαη, αλακθηζβήηεηα, ε χπαξμε πνιπλνκίαο θαη αζαθνχο λνκνζεηηθνχ πιαηζίνπ, κε παξάιιειε ζχγρπζε αξκνδηνηήησλ κεηαμχ ησλ θνξέσλ ηνπ ηνπξηζκνχ θαη αιιεινεπηθαιχςεηο. Άιιεο αξλεηηθέο ζπλέπεηεο ππήξμαλ ε έιιεηςε ζπληνληζκνχ κεηαμχ ησλ θνξέσλ πνπ αζθνχλ ζπλαξκφδηεο πνιηηηθέο, ε πξνζπάζεηα ηνπ ελφο λα επηβιεζεί έλαληη ηνπ άιινπ, ε ρακειή απνδνηηθφηεηα ησλ ππεξεζηψλ θαη ε θαζπζηέξεζε ζηελ έθβαζε ησλ ζεκάησλ σο ζπλέπεηα ηεο έιιεηςεο ζπληνληζκνχ θαη ηέινο ην κεγαιχηεξν δεκνζηνλνκηθφ θφζηνο. Σν έιιεηκκα καθξνπξφζεζκνπ ζρεδηαζκνχ θαη πξνζαλαηνιηζκνχ ηεο δεθαεηίαο ηνπ 90 δπζηπρψο ζπλερίζηεθε θαη ηελ επφκελε δεθαεηία. Κνξπθαία ζηηγκή, ε επαλίδξπζε ηνπ Τπνπξγείνπ Σνπξηζκνχ ην 2004 ελφςεη θπζηθά θαη ηεο δηνξγάλσζεο ησλ Οιπκπηαθψλ Αγψλσλ ηεο Αζήλαο. Σν Τπνπξγείν, ηελ επφκελε ρξνληά, κεηνλνκάζηεθε ζε Τπνπξγείν Σνπξηζηηθήο Αλάπηπμεο, ζε κηα πξνζπάζεηα λα εκθαληζηεί σο βαζηθφ επηηειηθφ θαη ζπληνληζηηθφ φξγαλν ράξαμεο εζληθήο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο. Ο Δ.Ο.Σ. ζπλέρηζε λα ιεηηνπξγεί σο ν εθηειεζηηθφο ηνπ βξαρίνλαο. Απηή ε ζεζκηθή ξχζκηζε ζα κπνξνχζε λα εθιεθζεί σο αχμεζε ηνπ θπβεξλεηηθνχ ελδηαθέξνληνο γηα ηελ απνηειεζκαηηθή ζπκβνιή ζηελ ηνπξηζηηθή αλάπηπμε ηεο ρψξαο, εάλ σζηφζν δελ ζπλέβαηλαλ γεγνλφηα θαζνξηζηηθήο ζεκαζίαο πνπ ήηαλ αληίζεηα ζε κηα ηέηνηα εμέιημε. Ζ ίδξπζε ηνπ ππνπξγείνπ γηα ηνλ ηνπξηζκφ πξαγκαηνπνηήζεθε ζε κηα πεξίνδν θαηά ηελ νπνία ην δεκφζην ρξεκαηνδνηηθφ πιαίζην ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο κεηψζεθε αθφκε πεξηζζφηεξν (Εαραξάηνο, 2010:112). Δπηπιένλ, ππήξρε ε εθθξεκφηεηα ηνπ θαζεζηψηνο ηνπ Δ.Ο.Σ., ν νπνίνο παξέκεηλε ζηειερηαθά θαη ιεηηνπξγηθά ηζρπξφο, παξά ηε δνκηθή ζπξξίθλσζή ηνπ, ελψ ε ζπγθξφηεζε ηνπ Τπνπξγείνπ Σνπξηζηηθήο Αλάπηπμεο, ηφζν κε ζηειερηαθφ δπλακηθφ, φζν θαη κε ζεκαληηθέο αξκνδηφηεηεο, παξέκεηλε ππνηππψδεο θαη αζζελήο. 43

44 Υαξαθηεξηζηηθφ παξάδεηγκα ηνπ βξαρππξφζεζκνπ ζρεδηαζκνχ ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο, είλαη ε πεξίπησζε ηεο Γηεχζπλζεο Τπεξεζηψλ Δμσηεξηθνχ πνπ ζπζηάζεθε 13 κε ηνλ Οξγαληζκφ ηνπ Τπνπξγείνπ Σνπξηζηηθήο Αλάπηπμεο. Ζ ιεηηνπξγία ηεο αλαζηέιιεηαη κε λένπο λφκνπο 14 θαη Τ.Α., πνπ εθδίδνληαη απφ ην 2004 κέρξη θαη ζήκεξα θαη νη νπνίνη παξαηείλνπλ νπζηαζηηθά ηε ιεηηνπξγία ηεο Γηεχζπλζεο Τπεξεζηψλ Δμσηεξηθνχ ζηνλ ΔΟΣ. Ζ Γεκφζηα Γηνίθεζε αδξαλεί, κέλνληαο αλαπνθάζηζηε γηα ην ζέκα ηεο κεηαβίβαζεο ησλ επηηειηθψλ αξκνδηνηήησλ απφ ηνλ Δ.Ο.Σ. ζην Τπνπξγείν Σνπξηζκνχ (λπλ Γεληθή Γξακκαηεία), παξαηείλνληαο κηα θαηάζηαζε πξνβιεκαηηθή ζε θφζηνο θαη απνηειεζκαηηθφηεηα. Ζ ζχγθξνπζε ησλ αξκνδηνηήησλ ησλ δχν θνξέσλ θαζψο θαη ησλ θσιπκάησλ ησλ δηνηθεηηθψλ δηαδηθαζηψλ ιφγσ ηεο δπζρεξνχο αλάγλσζεο ηεο λνκνζεζίαο σο πξνο ηα θαζήθνληα θαη ηηο αξκνδηφηεηεο απηψλ, πξνθαιεί κεηαμχ ησλ ππαιιήισλ ηνπ ελφο θαη ηνπ άιινπ θνξέα έλα θιίκα δηφινπ ζπλαδειθηθφ, κε ζπρλή δηάζεζε κεησηηθψλ ζρνιίσλ γηα ηελ εξγαζία πνπ επηηειεί ην πξνζσπηθφ ηνπ θαζελφο αληίζηνηρα. Έηζη ζπρλά δελ ππάξρεη θακία δηάζεζε ζπλεξγαζίαο κεηαμχ ηνπο θαη εξγαζίεο, νη νπνίεο απαηηνχλ ηε ζπλεξγαζία θαη ησλ δπν, λα κέλνπλ ζην ζπξηάξη. Αλακθίβνια θαλεξψλεηαη φηη ε ζρέζε ίδξπζε-θαηάξγεζε-επαλίδξπζε Τπνπξγείνπ Σνπξηζκνχ επαλαιακβάλεηαη ζηελ ηζηνξία ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζκνχ ρσξίο ηελ αλαγθαία ηεθκεξίσζε, πξάγκα πνπ επηηξέπεη λα ζεσξήζεη θαλείο φηη νη ιφγνη είλαη πεξηζζφηεξν ελδνθπβεξλεηηθνχ ραξαθηήξα παξά αλαγθαηφηεηαο γηα απνηειεζκαηηθφηεξε ηνπξηζηηθή πνιηηηθή. Καη κάιηζηα, νη κεηαβνιέο ζπληεινχληαη ρσξίο πξνεγνχκελε επεμεξγαζία θαη αμηνιφγεζε ησλ ήδε πθηζηάκελσλ δνκψλ. Σν γεγνλφο απηφ γίλεηαη εχθνια αληηιεπηφ αλ παξαηεξήζεη θαλείο ηελ δηαρξνληθή αχμεζε ησλ δνκψλ θαη ησλ δπν ζεζκψλ ηνπ ηνπξηζκνχ ζηελ Διιάδα, απνηέιεζκα ηεο απνπζίαο εμνξζνινγηζκνχ ησλ πθηζηάκελσλ δνκψλ. ην δηάγξακκα πνπ αθνινπζεί, θαλεξψλεηαη ε δηαρξνληθή αχμεζε ησλ δνκψλ ηνπ Τπνπξγείν Σνπξηζκνχ ηηο δχν ηειεπηαίεο δεθαεηίεο. 13 Π.Γ. 149/2005 «Οξγαληζκφο ηνπ Τπνπξγείνπ Σνπξηζηηθήο Αλάπηπμεο (ΦΔΚ211Α). 14 Ν.3734/2009 (ΦΔΚ.8 Α/2009) άξζξν 40, Ν.3839/2010 (ΦΔΚ. 51 Α/2010) άξζξν 6, ζχκθσλα κε ην νπνίν: Η ηζρχο ηεο δηάηαμεο ηεο παξαγξάθνπ 1 ηνπ άξζξνπ 40 ηνπ λ. 3734/2009 (ΦΔΚ 8 Α`), παξαηείλεηαη κεηά ηε ιήμε ηεο ηελ , κέρξη ηελ Μέρξη ηελ ίδηα εκεξνκελία εθαξκφδεηαη ε δηάηαμε ηνπ δεχηεξνπ εδαθίνπ ηεο παξ. 1 ηνπ άξζξνπ 35 ηνπ λ. 3419/2005. Με απφθαζε ηνπ Τπνπξγνχ Πνιηηηζκνχ θαη Σνπξηζκνχ κπνξεί λα παξαηαζεί ε ηζρχο ηεο παξαπάλσ δηάηαμεο ηεο παξ. 1 ηνπ άξζξνπ 40 ηνπ λ. 3734/2009 γηα έλα (1) επηπιένλ έηνο απφ ηεο ιήμεσο ηνπ ρξφλνπ πνπ νξίδεηαη ζην πξψην εδάθην ηεο δηάηαμεο απηήο. 44

45 Γιάγπαμμα 2.6. Η ΔΞΔΛΙΞΗ ΣΧΝ ΓΟΜΧΝ ΣΟΤ ΤΠΟΤΡΓΔΙΟΤ ΣΟΤΡΙΜΟΤ (ΓΔΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΔΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ) ΣΙ ΣΔΛΔΤΣΑΙΔ ΓΔΚΑΔΣΙΔ Έλλειμμα ανηαγυνιζηικόηηηαρ Ζ βειηίσζε ηεο αληαγσληζηηθφηεηαο ησλ εζληθψλ νηθνλνκηψλ απνηειεί έλα πνιπζρηδή ζηφρν, πνπ απαηηεί έλα εχξνο θξαηηθψλ παξεκβάζεσλ γηα λα επηηεπρζεί. Ηδηαίηεξα ηα ηειεπηαία ρξφληα, ν ζηφρνο ηεο βειηίσζεο ηεο αληαγσληζηθφηεηαο ησλ εζληθψλ νηθνλνκηψλ ζπλαξηάηαη ζε κεγάιν βαζκφ κε ηελ αλαβάζκηζε ηνπ επηρεηξεκαηηθνχ πεξηβάιινληνο κέζα απφ δξάζεηο θαη πνιηηηθέο, νη νπνίεο επηδηψθνπλ λα δηεπθνιχλνπλ ηηο επηρεηξήζεηο ζηε ιεηηνπξγία ηνπο αιιά θαη λα δεκηνπξγήζνπλ έλα επλντθφ πεξηβάιινλ γηα ηελ αχμεζε ηεο παξαγσγηθφηεηαο, ηελ αλάπηπμε ηεο θαηλνηνκίαο θαη ηειηθά ηελ απνηειεζκαηηθή πξνζαξκνγή ηνπο ζηε ζχγρξνλε παγθνζκηνπνηεκέλε νηθνλνκία. Δπηπιένλ ηέηνηεο πνιηηηθέο ελζσκαηψλνπλ δξάζεηο γηα ηε βειηίσζε ηεο δηνηθεηηθήο ηθαλφηεηαο ησλ δεκφζησλ θνξέσλ, ηδηαίηεξα ζε φηη αθνξά ηελ πνηφηεηα ησλ ξπζκίζεσλ ηνπ θξάηνπο ζε ζρέζε κε ηελ αγνξά. πλεπάγεηαη ινηπφλ φηη ε λνκηκνπνίεζε ησλ θαλνληζηηθψλ ξπζκίζεσλ ηνπ θξάηνπο δελ βαζίδεηαη πιένλ ακηγψο ζε δηθαητθά θξηηήξηα αιιά θαη ζε θξηηήξηα φπσο ε απνηειεζκαηηθφηεηα θαη ε απνδνηηθφηεηα, θξηηήξηα βέβαηα ηα νπνία κε ηε ζεηξά ηνπο ζρεηίδνληαη άκεζα κε ηελ πνιπλνκία θαη ηηο ζηξεβιψζεηο ζηελ πιεξνθφξεζε ηνπ πνιίηε πνπ απμάλνπλ ην ζπλαιιαθηηθφ θφζηνο δηνίθεζεοαγνξάο, πξνθαιψληαο θαηλφκελα δηαθζνξάο. Ζ Διιάδα ζηνλ ηνκέα ηεο αληαγσληζηηθφηεηαο πζηεξεί ηφζν ζπλνιηθά φζν θαη εηδηθφηεξα ζηελ αληαγσληζηηθφηεηα ζηνλ ηνπξηζκφ. Παξνπζηάδεη έληνλα ζεκάδηα χθεζεο θαη πξνβιήκαηα πξνζαξκνγήο θαη εθζπγρξνληζκνχ ζηηο πξναλαθεξζείζεο κεηαβαιιφκελεο αλάγθεο 45

46 θαη εμειίμεηο ηεο παγθφζκηαο αγνξάο. Ήδε ζην πξψην θεθάιαην, έγηλε αλαθνξά ζηε δπζκελή ζέζε πνπ θαηαηάζζεηαη ε ρψξα καο σο πξνο ην δείθηε ηεο αληαγσληζηηθφηεηαο ζηελ έθζεζε ηνπ WEF ηνπ Δμεηάδνληαο αλαιπηηθφηεξα ηνπο δείθηεο, πξνθχπηνπλ ηδηαίηεξα πξνβιεκαηηθνί γηα ηελ Διιάδα απηνί πνπ ζρεηίδνληαη κε θφξνπο εηζηηεξίσλ θαη ηέιε αεξνδξνκίσλ, κε ηα επίπεδα ηηκψλ θαπζίκσλ θαη ην δείθηε ηηκψλ μελνδνρείσλ. Υαξαθηεξηζηηθφ δε είλαη πφζν ρακειά βξίζθεηαη σο πξνο ην δείθηε κέηξεζεο ηεο έθηαζεο θαη ησλ επηπηψζεσλ πνπ αζθεί ε θνξνινγία ζηελ αληαγσληζηηθφηεηα (99 ε ζέζε). Δμίζνπ απνθαιππηηθά ηεο αλαπνηειεζκαηηθφηεηαο θαη ηεο κε επειημίαο ηεο πνιηηηθήο ηνπ ηνπξηζκνχ είλαη ηα ζηνηρεία πνπ ζπιιέγεη θαλείο απφ ηνπο ζρεηηθνχο δείθηεο ζηνλ Ππιφλα Καλφλεο & Ρπζκίζεηο Πνιηηηθήο. 15 Ζ Διιάδα θαηαιακβάλεη ηελ 82 ε ζέζε, παξνπζηάδνληαο ζνβαξά πξνβιήκαηα αληαγσληζηηθφηεηαο ζηνλ ηνκέα ηεο επηρεηξεκαηηθήο δξαζηεξηφεηαο, κε ρξφλν θαη θφζηνο έλαξμεο επηρεηξεκαηηθήο δξαζηεξηφηεηαο λα είλαη εμαηξεηηθά πςειφ (73 ε & 97 ε ζεηξά αληηζρηνίρσο) θαη κε λνκνζεζία πνπ δελ ελζαξξχλεη ηηο Άκεζεο Ξέλεο Δπελδχζεηο δεκηνπξγψληαο γξαθεηνθξαηία θαη εκπφδηα (122 ε ζέζε). Δμεηάδνληαο ηνλ ηνκέα ηεο αληαγσληζηηθφηεηαο ηνπ ηνπξηζκνχ κπνξνχκε λα δηαθξίλνπκε 2 βαζηθά πξνβιήκαηα πνπ νθείινληαη ζηε δεκφζηα πνιηηηθή. Σν έλα ζρεηίδεηαη κε ηε θνξνινγηθή επηβάξπλζε ηνπ ηνπξηζηηθνχ πξντφληνο θαη ην άιιν κε ηα δηνηθεηηθά βάξε πνπ απνξξένπλ απφ ην λνκνζεηηθφ πιαίζην πνπ δηέπεη ηνλ ηνπξηζκφ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ήκεξα ε δηεζλήο εκπεηξία θαη πξαθηηθή δείρλεη φηη, ηφζν ζηνπο ηνπξίζηεο, φζν θαη ζηελ ηνπξηζηηθή επηρεηξεκαηηθφηεηα, επηβάιιεηαη κηα πνηθηιία θφξσλ. Ζ θνξνινγία ηνπ ηνπξηζκνχ είλαη κηα λέα ζρεηηθά κνξθή θνξνινγίαο, δεδνκέλνπ φηη πξηλ ζαξάληα πεξίπνπ ρξφληα ν δηεζλήο ηνπξηζκφο ήηαλ απαιιαγκέλνο απφ απηή. Σε γξήγνξε φκσο αλάπηπμε ηνπ δηεζλνχο ηνπξηζκνχ αθνινχζεζε, κε ηνλ ίδην ξπζκφ, θαη ε θνξνινγία απηήο ηφζν ζε αξηζκφ θφξσλ φζν θαη ζε θνξνινγηθφ βάξνο. Χο εθ ηνχηνπ, ε θνξνινγία ζήκεξα θαηέρεη έλα πςειφ κεξίδην ζην ζπλνιηθφ 15 Αλαιχεηαη ν βαζκφο πνπ ην πνιηηηθφ πεξηβάιινλ είλαη επλνηθφ γηα ηελ αλάπηπμε ηνπ ηνπξηζκνχ. 46

47 θφζηνο ελφο ηαμηδηνχ. Πξάγκαηη, ζχκθσλα κε ην WTTC, ηε δεθαεηία ηνπ 80 νη θφξνη πνπ επηβάιινληαη ζην ηνπξηζηηθφ πξντφλ, απνηέιεζαλ έλαλ απφ ηνπο πεξηζζφηεξν απμαλφκελνπο παξάγνληεο ησλ ιεηηνπξγηθψλ δαπαλψλ ηνπ ηνπξηζκνχ κε ηε θνξνινγία ζήκεξα λα έρεη έλα πςειφ κεξίδην ζην ζπλνιηθφ θφζηνο ηνπ ηαμηδηνχ. Οη ιφγνη πνπ νδήγεζαλ ηηο θπβεξλήζεηο λα αλαδεηήζνπλ λέεο πεγέο εζφδσλ ήηαλ ηα πςειά ειιείκκαηα πνπ ζεκείσλαλ νη θξαηηθνί πξνυπνινγηζκνί ηνπο, ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ ζρεηηθά εχθνιε θαη ρσξίο πνιηηηθφ θφζηνο πεγή εζφδσλ. Κάλνληαο ιφγν γηα επηβαξχλζεηο πνπ επηβάιινληαη ζην ηνπξηζηηθφ πξντφλ θαη ζηνλ ηνπξηζκφ γεληθφηεξα, ελλννχληαη δχν κεγάιεο θαηεγνξίεο: η θφξνη θαη ηα ηέιε. ηελ πξψηε θαηεγνξία, πεξηιακβάλνληαη νη θφξνη πνπ πιεξψλνπλ νη ηνπξίζηεο, ή νη θφξνη επί ησλ θεξδψλ, πνπ επηβάιινληαη ζηηο ηνπξηζηηθέο επηρεηξήζεηο, ελψ ζηε δεχηεξε πεξηιακβάλνληαη ηα ηέιε πνπ πιεξψλνπλ νη αεξνπνξηθέο εηαηξείεο γηα ηελ ρξήζε ησλ αεξνδξνκίσλ θαη ηηο ππεξεζίεο πνπ ηνπο πξνζθέξνληαη ζε απηά, ελψ νη ηνπξίζηεο πιεξψλνπλ ηέιε εηζφδνπ ζε κηα ρψξα γηα ηηο δηεπθνιχλζεηο πνπ ηνπο παξέρνληαη ζε απηή. ΞΔΝΟΓΟΥΔΗΑΚΑ ΚΑΣΑΛΤΜΑΣΑ ΣΟΤΡΗΣΗΚΔ ΤΠΖΡΔΗΔ ΜΔΣΑΦΟΡΔ ΦΟΡΟΛΟΓΗΑ ΣΟΤΡΗΜΟΤ ΘΔΧΡΖΖ ΓΗΑΒΑΣΖΡΗΟΤ (VISA) Γιάγπαμμα 2.7.ΑΠΟΣΤΠΧΗ ΣΟΤ ΦΑΜΑΣΟ ΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΣΟΤ ΣΟΤΡΙΜΟΤ χκθσλα κε κειέηε ηνπ Παγθφζκηνπ Οξγαληζκνχ Σνπξηζκνχ (1998), νη θφξνη πνπ επηβάιινληαη ζηνλ ηνπξηζκφ, εθηηκάηαη φηη αλέξρνληαη πεξίπνπ ζε 40 δηαθνξεηηθνχο ηχπνπο, εθ ησλ νπνίσλ νη 28 πιεξψλνληαη απεπζείαο απφ ηνλ ηνπξίζηα θαη νη 12 επηβάιινληαη ζηηο 47

48 ηνπξηζηηθέο επηρεηξήζεηο (βι. Παξάξηεκα - Πίλαθαο θπξηφηεξσλ θφξσλ ζηνλ ηνπξηζκφ ζει ). Ο Γηεζλήο σζηφζν ραξαθηήξαο ηνπ ηνπξηζηηθνχ πξντφληνο έρεη, ζαλ απνηέιεζκα ηελ εκπινθή ηνπιάρηζην δχν ρσξψλ ζηε θνξνιφγεζή ηνπ. ε απηή ηελ πεξίπησζε, πξνθεηκέλνπ λα κεησζνχλ νη ζηξεβιψζεηο πνπ κπνξεί λα δεκηνπξγεζνχλ ζε δηεζλέο επίπεδν, ηφζν απφ πιεπξάο θαηαλνκήο ησλ παξαγσγηθψλ πφξσλ, φζν θαη απφ πιεπξάο θνηλσληθήο δηθαηνζχλεο ζε επίπεδν ρσξψλ, είλαη απαξαίηεηνο ν ζπληνληζκφο απηψλ ησλ θφξσλ. Με άιια ιφγηα, ρξεηάδεηαη νξηδφληηα ελαξκφληζε ηεο θνξνινγίαο πνπ επηβάιιεηαη ζην ηνπξηζηηθφ πξντφλ. Ζ εκπεηξία έρεη δείμεη φηη νη θφξνη, ηφζν ζε εζληθφ φζν θαη ζε δηεζλέο επίπεδν δελ ζπληνλίδνληαη ζην βαζκφ πνπ επηβάιιεη ε ηδηαηηεξφηεηα ηνπ ηνπξηζηηθνχ πξντφληνο. Ζ πιεηνςεθία ησλ θπβεξλήζεσλ ζηελ Δπξσπατθή Έλσζε αλαγλσξίδεη φηη ε επλντθή θνξνινγηθή κεηαρείξηζε ησλ μελνδνρεηαθψλ επηρεηξήζεσλ έρεη ζεηηθέο επηδξάζεηο ζηνλ ηνπξηζηηθφ ηνκέα, αθνχ νδεγεί ζε πεξηζζφηεξα έζνδα θαη ζηε δεκηνπξγία πεξηζζφηεξσλ ζέζεσλ εξγαζίαο. Δπεηδή φκσο ηε ζέζε απηή δελ ηε ζπκκεξίδνληαη φιεο νη θπβεξλήζεηο, ππάξρεη ζεκαληηθή απφθιηζε ζηνπο ζπληειεζηέο ΦΠΑ πνπ επηβάιιεηαη ζηα μελνδνρεία, ε νπνία θπκαίλεηαη απφ 3% ζην Λνπμεκβνχξγν κέρξη 25% ζηε Γαλία. Ζ απφθιηζε απηή δεκηνπξγεί ζνβαξή ζηξέβισζε ζηελ ηνπξηζηηθή αγνξά ελψ ηα ηειεπηαία ρξφληα, νη ρψξεο πνπ έρνπλ ηνπο πςειφηεξνπο ζπληειεζηέο ΦΠΑ ππνθέξνπλ απφ ζεκαληηθή κείσζε ηνπ κεξηδίνπ ηνπο ζε απηήλ. ΥΧΡΑ ΤΝΣΔΛΔΣΗ ΦΠΑ ΜΔΙΧΜΔΝΟ ΤΝΣΔΛΔΣΗ ΦΠΑ ΚΟΙΝΟ ΔΛΛΑΓΑ 6,5 23 ΙΣΑΛΙΑ ΓΑΛΛΙΑ 5,5 19,6 ΙΠΑΝΙΑ 8 18 ΠΟΡΣΟΓΑΛΙΑ Ηνπλ ΚΤΠΡΟ 5-Απγ 15 ΜΑΛΣΑ 5-Ηνπι 18 ΣΟΤΡΚΙΑ 1-Απγ 20 Πίνακαρ 2.1. ΤΝΣΔΛΔΣΗ ΦΠΑ ΣΟΝ ΣΟΤΡΙΜΟ ΣΗΝ ΔΛΛΑΓΑ & ΣΙ ΑΝΣΑΓΧΝΙΣΡΙΔ ΥΧΡΔ. (ΠΗΓΗ: ΙΣΔΠ) 48

49 χκθσλα κε ην θνξνινγηθφ βαξφκεηξν 16 ηνπ WTTC, ζηφρνο ηνπ νπνίνπ είλαη ε επηζήκαλζε ησλ αιιαγψλ πνπ γίλνληαη ζηε θνξνινγία θαη επεξεάδνπλ ηνπο ηαμηδηψηεο θαη ηηο επηρεηξήζεηο ηνπ ηνπξηζκνχ θαη ηαμηδίσλ, ε Αζήλα βξίζθεηαη, απφ πιεπξάο αληαγσληζηηθφηεηαο, ζηελ 41 ε ζέζε ζε ζχλνιν πελήληα δχν πφιεσλ. Βξίζθεηαη ζηε ρεηξφηεξε ζέζε ζε ζρέζε κε άιιεο πφιεηο ηεο Μεζνγείνπ, κε ηηο νπνίεο αληαγσλίδεηαη ζηελ πξνζέιθπζε ηνπξηζηψλ φπσο είλαη ε Βαξθειψλε (6 ε ), ε Μαδξίηε (7 ε ), ε Κσλζηαληηλνχπνιε (34 ε ), ε Ρψκε (36 ε ). ηε ρψξα καο, ηφζν νη ηνπξίζηεο, φζν θαη νη ηνπξηζηηθέο επηρεηξήζεηο, επηβαξχλνληαη κε κηα πνηθηιία θφξσλ θαη ηειψλ. Οη επηρεηξήζεηο θνξνινγνχληαη ηφζν γηα ην εηζφδεκα ην νπνίν απνθηνχλ, φζν θαη κε κηα ζεηξά έκκεζσλ θφξσλ θαη ηειψλ. 17 Οη ηνπξίζηεο επηβαξχλνληαη άκεζα, κε ηνπο θφξνπο θαη ηα ηέιε πνπ θαίλνληαη ζηα ηηκνιφγηα πνπ ιακβάλνπλ θαη έκκεζα, κε φζεο επηβαξχλζεηο κεηαθπιίνληαη ζε απηνχο απφ ηηο ηνπξηζηηθέο επηρεηξήζεηο. Ζ έκκεζε θνξνινγία ηνπ ηνπξηζηηθνχ πξντφληνο ζηε ρψξα καο πεξηιακβάλεη ηνλ Φ.Π.Α. πνπ επηβάιιεηαη ζε νξηζκέλα ζηάδηα απηνχ, ην εηδηθφ θαζεζηψο Φ.Π.Α. πνπ επηβάιιεηαη ζηα ηνπξηζηηθά γξαθεία θαζψο θαη κηα ζεηξά άιισλ εηδηθψλ θφξσλ θαη ηειψλ πνπ επηβάιινληαη απφ ηνπο δήκνπο ηεο ρψξαο. Σν εξψηεκα ην νπνίν ηίζεηαη είλαη πψο θαη ζε πνηά έθηαζε ζα πξέπεη λα θνξνινγείηαη ην ηνπξηζηηθφ πξντφλ ιακβάλνληαο ππφςε ηηο ηδηαηηεξφηεηεο πνπ παξνπζηάδεη αιιά θαη ηε ζεκαζία πνπ έρεη γηα ηε ρψξα, σο εμαγφκελν πξντφλ. Δίλαη πιένλ μεθάζαξε θαη κε βάζε ηε δηεζλή εκπεηξία, ε αξλεηηθή επίδξαζε πνπ έρεη ζηελ αληαγσληζηηθφηεηα ησλ δηαθφξσλ πξννξηζκψλ ε απμεηηθή ηάζε ηνπ θνξνινγηθνχ βάξνπο ζε εζληθφ επίπεδν θαη ζηε δεκηνπξγία ζηξεβιψζεσλ ζε δηεζλέο, ηφζν ζηελ θαηαλνκή ηνπ ηνπξηζηηθνχ πξντφληνο, φζν θαη ζηελ θαηαλνκή ηνπ θνξνινγηθνχ βάξνπο κεηαμχ ησλ ηνπξηζηψλ. 16 Σν θνξνινγηθφ βαξφκεηξν ηνπ WTTC ζρεδηάζηεθε απφ ην Κέληξν Φνξνινγηθήο Πνιηηηθήο ηνπ WTTC ζην θξαηηθφ Παλεπηζηήκην ηνπ Michigan, ην Αληηπξνζσπεχεη έλαλ δείθηε ησλ θφξσλ πνπ πιεξψλεη έλαο ππνζεηηθφο ηαμηδηψηεο ηνπ WTTC ζε θάζε πξννξηζκφ. Σν 1994 είλαη ην έηνο βάζεο γηα ηνπο θνξνινγηθνχο ζπληειεζηέο, ηηο ηηκέο θαη ηηο ζπλαιιαγκαηηθέο ηζνηηκίεο. 17 ηα μελνδνρεία, εθηφο απφ ηνλ ΦΠΑ πνπ επηβάιιεηαη ζηελ ηηκή ηνπ δσκαηίνπ θαη ζην επηζηηηζηηθφ ηκήκα επηβάιινληαη ν Γεκνηηθφο θφξνο, ηα ηέιε ρξήζεο Αηγηαινχ, δπλεηηθά ηέιε θαη ηέιε θαζαξηφηεηαο θαη θνηλφρξεζηνπ θσηηζκνχ πφιεσο. 49

50 Ζ δηαρξνληθή πζηέξεζε ηεο ειιεληθήο δεκφζηαο δηνίθεζεο (θαη εηδηθφηεξα ησλ θνξέσλ ηνπ ηνπξηζκνχ κέζσ δηαβνπιεχζεσλ θαη πξνηάζεσλ πξνο ηα αξκφδηα ππνπξγεία) λα εμαζθαιίζεη έλα νκαιφ αληαγσληζηηθφ θαη επηρεηξεκαηηθφ πεξηβάιινλ ρσξίο ρξεψζεηο πνπ επηβαξχλνπλ ππέξκεηξα ηελ ηνπξηζηηθή νηθνλνκία θαη ηνπο θαηαλαισηέο, απνηειεί αλακθηζβήηεηα ηελ κηα πηπρή ηνπ πξνβιήκαηνο. Σν ίδην αξλεηηθή σζηφζν είλαη θαη ε ζπρλή αιιαγή ησλ θνξνινγηθψλ ζπληειεζηψλ ζην ηνπξηζηηθφ πξντφλ, ε νπνία δεκηνπξγεί ζπγρχζεηο θαη αλαζθάιεηα ηφζν ζε ππνςήθηνπο επελδπηέο ζηνλ ηνπξηζκφ, φζν θαη ζηνπο tour operators, θαηά ηε δηαδηθαζία επηινγήο ησλ ρσξψλ, κε ηηο νπνίεο ζα ζπλάςνπλ ζπκθσλίεο Γιοικηηικά Βάπη Ο δεχηεξνο βαζηθφο αλαζηαιηηθφο παξάγνληαο ηνπ ηνπξηζηηθνχ επηρεηξείλ θαη ηεο πξνζέιθπζεο λέσλ θαη μέλσλ επελδχζεσλ έρεη λα θάλεη κε ηα δηνηθεηηθά βάξε, πνπ απνξξένπλ απφ ην λνκνζεηηθφ πιαίζην πνπ δηέπεη ηνλ ηνπξηζκφ. Σα δηνηθεηηθά βάξε απνηεινχλ έλα ηδηαίηεξν θφζηνο γηα ηνλ επηρεηξεκαηία. Δίλαη θφζηνο, ην νπνίν αθνξά ζηε ζπκκφξθσζε θάζε επηρείξεζεο κε ππνρξεψζεηο παξνρήο πιεξνθφξεζεο πξνο ην Γεκφζην ή πξνο ηξίηνπο ή ελαιιαθηηθά απνζήθεπζεο πιεξνθφξεζεο ψζηε απηή λα είλαη πξνζβάζηκε ζε πεξίπησζε ειέγρνπ ή επηζεψξεζεο απφ αξκφδην θνξέα. ήκεξα, νη δηαδηθαζίεο αδεηνδφηεζεο θαη έθδνζεο εηδηθψλ ζεκάησλ ζηνλ ηνκέα ηνπ ηνπξηζκνχ είλαη ηδηαηηέξσο ρξνλνβφξεο θαη επηβαξπληηθέο, ηφζν γηα ηνλ ελδηαθεξφκελν επηρεηξεκαηία, φζν θαη γηα ηε δεκφζηα δηνίθεζε θαη ηηο αξκφδηεο ππεξεζίεο. εκαληηθφ κέξνο ησλ δηαξζξσηηθψλ απηψλ πξνβιεκάησλ πξνθχπηεη απφ ην πνιχπινθν θαη ζπρλά αλαρξνληζηηθφ ξπζκηζηηθφ πιαίζην ηνπ ηνκέα αιιά θαη ηελ αδπλακία ηεο δεκφζηαο δηνίθεζεο λα πξνσζήζεη θαηλνηφκεο δηνηθεηηθέο δηαδηθαζίεο. Γηα λα θαηαλνεζεί ην θφζηνο ησλ δηνηθεηηθψλ βαξψλ ζην ηνπξηζηηθφ επηρεηξείλ παξνπζηάδεηαη ζηε ζπλέρεηα ε κέηξεζε δηνηθεηηθψλ βαξψλ πνπ έρεη πξαγκαηνπνηεζεί ζηε δηαδηθαζία ρνξήγεζεο εηδηθνχ ζήκαηνο ιεηηνπξγίαο ζε θχξηα μελνδνρεηαθά θαηαιχκαηα. Ζ αλάιπζε ηεο ελ ιφγσ δηαδηθαζίαο θαλεξψλεη ην εμαηξεηηθά γξαθεηνθξαηηθφ πιαίζην ησλ δηαδηθαζηψλ, ηφζν γεληθά ζηνλ ηνκέα ηνπ ηνπξηζκνχ, φζν θαη εηδηθφηεξα, αλαθνξηθά κε ηε 50

51 ζπγθεθξηκέλε δηαδηθαζία. Οη θαζπζηεξήζεηο ιφγσ ηεο ππνρξέσζεο παξνρήο πιεξνθφξεζεο πξνο ην Γεκφζην είλαη ζεκαληηθέο, εηδηθά ζηηο πεξηπηψζεηο ζπλαξκνδηφηεηαο, κε ηνλ επηρεηξεκαηία πνπ ρξεηάδεηαη λα πεξηκέλεη αξθεηνχο κήλεο γηα ηελ έθδνζε ή επηθχξσζε θάπνηνπ πηζηνπνηεηηθνχ ή δηθαηνινγεηηθνχ, πνπ απαηηείηαη λα ππνβάιεη ζηνλ αξκφδην γηα ηελ έθδνζε ηνπ εηδηθνχ ζήκαηνο θνξέα, δειαδή ηνλ Δ.Ο.Σ. Να ζεκεησζεί φηη ε δηαδηθαζία ρνξήγεζεο εηδηθνχ ζήκαηνο ιεηηνπξγίαο ζε θχξηα μελνδνρεηαθά θαηαιχκαηα, ζπγθεληξψλεη ζεκαληηθνχο πιεζπζκνχο, αλ ιάβεη θαλείο ππφςε ηνπ φηη κφλν ην έηνο 2008, εθηηκάηαη φηη ρνξεγήζεθαλ πεξίπνπ 486 εηδηθά ζήκαηα ζηελ ελ ιφγσ θαηεγνξία 18. χκθσλα κε ηελ ηζρχνπζα λνκνζεζία (Ν.2160/93 (ΦΔΚ 118 Α') «Ρπζκίζεηο γηα ηνλ Σνπξηζκφ θαη άιιεο δηαηάμεηο», ε αξκνδηφηεηα γηα ηε ρνξήγεζε εηδηθνχ ζήκαηνο ιεηηνπξγίαο ησλ θχξησλ μελνδνρεηαθψλ θαηαιπκάησλ, αλήθεη ζηηο Πεξηθεξεηαθέο Τπεξεζίεο Σνπξηζκνχ (Π.Τ.Σ) ησλ Πεξηθεξεηψλ ηεο ρψξαο (αδεηνδνηνχζα αξρή) ή ζε ζπγθεθξηκέλεο πεξηπηψζεηο ζηελ Κεληξηθή Τπεξεζία ηνπ Δ.Ο.Σ. (Γηεχζπλζε Σνπξηζηηθψλ Δγθαηαζηάζεσλ, Σκήκα ρεδηαζκνχ). Ζ πιεξνθφξεζε γηα ηηο πξνυπνζέζεηο θαη ηε δηαδηθαζία ίδξπζεο θαη ιεηηνπξγίαο (ρνξήγεζε εηδηθνχ ζήκαηνο ιεηηνπξγίαο) Κχξησλ Ξελνδνρεηαθψλ θαηαιπκάησλ παξέρεηαη απφ ηελ αδεηνδνηνχζα αξρή κε απηνπξφζσπε παξνπζία ηνπ ελδηαθεξφκελνπ ή ηνπ εθπξνζψπνπ ηνπ. Απφ ηελ θαηαγξαθή ηνπ ζεζκηθνχ πιαηζίνπ πξνθχπηεη φηη πιήζνο δηαηάμεσλ δηέπεη ηα Κχξηα Ξελνδνρεηαθά Καηαιχκαηα. Απφ ηελ κειέηε πνπ έρεη εθπνλήζεη ην ΚΔΓ γηα ηε κέηξεζε ηνπ Γηνηθεηηθνχ Βάξνπο θαηά ηε δηαδηθαζία ρνξήγεζεο εηδηθνχ ζήκαηνο ιεηηνπξγίαο ζε θχξηα μελνδνρεηαθά θαηαιχκαηα, ε νπνία δηελεξγήζεθε κε έηνο βάζε ην 2008, ην ζπλνιηθφ δηνηθεηηθφ βάξνο, κε βάζε ηελ ΣΑΔ φπσο πξνέθπςε απφ ηε κέηξεζε, εθηηκήζεθε ζε ,50. ηε ζπλέρεηα θαηαγξάθνληαη ηα βήκαηα γηα ηε δηαδηθαζία ρνξήγεζεο εηδηθνχ ζήκαηνο θαζψο θαη κέξνο ησλ εγγξάθσλπηζηνπνηεηηθψλ ηα νπνία απαηηνχληαη ζε δπν απφ ηα νθηψ βήκαηα πνπ αλαθέξνληαη ζηνλ Γηάγξακκα ΚΔΓ, Μειέηε & Δθαξκνγή Αλαζρεδηαζκνχ Γηαδηθαζηψλ γηα ηε κείσζε ησλ Γηνηθεηηθψλ Δπηβαξχλζεσλ & ηνπ Γηνηθεηηθνχ Κφζηνπο, ζει.12 51

52 1. ΠΛΖΡΟΦΟΡΖΖ ΓΗΑ ΣΖΝ ΗΓΡΤΖ & ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ ΚΤΡΗΧΝ ΞΔΝΟΓΟΥΔΗΑΚΧΝ ΚΑΣΑΛΤΜΑΣΧΝ 2. ΑΗΣΖΖ ΓΗΑ ΔΚΓΟΖ ΠΡΟΚΑΣΑΡΚΣΗΚΖ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΖ ΔΚΣΗΜΖΖ & ΑΞΗΟΛΟΓΖΖ 3. ΑΗΣΖΖ ΓΗΑ ΔΚΓΟΖ ΑΓΔΗΑ ΚΑΣΑΛΛΖΛΟΣΖΣΑ ΟΗΚΟΠΔΓΟΤ 6. ΑΗΣΖΖ ΓΗΑ ΔΚΓΟΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΑΓΔΗΑ 5. ΑΗΣΖΖ ΓΗΑ ΔΚΓΟΖ ΑΡΥΗΣΔΚΣΟΝΗΚΖ ΜΔΛΔΣΖ 4. ΑΗΣΖΖ ΓΗΑ ΔΚΓΟΖ ΑΓΔΗΑ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΧΝ ΟΡΧΝ 7. ΑΗΣΖΖ ΓΗΑ ΔΚΓΟΖ ΠΗΣΟΠΟΗΖΣΗΚΟΤ ΠΤΡΑΦΑΛΔΗΑ 8. ΑΗΣΖΖ ΓΗΑ ΔΚΓΟΖ ΔΗΓΗΚΟΤ ΖΜΑΣΟ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ Γηάγξακκα 2.8. ΑΠΔΙΚΟΝΙΗ ΣΧΝ ΒΗΜΑΣΧΝ ΠΟΤ ΑΠΑΙΣΟΤΝΣΑΙ ΚΑΣΑ ΣΗ ΓΙΑΓΙΚΑΙΑ ΥΟΡΗΓΗΗ ΔΙΓΙΚΟΤ ΗΜΑΣΟ ΛΔΙΣΟΤΡΓΙΑ ΚΤΡΙΧΝ ΞΔΝΟΓΟΥΔΙΑΚΧΝ ΚΑΣΑΛΤΜΑΣΧΝ. ΔΓΓΡΑΦΑ ΠΟΤ ΑΠΑΙΣΟΤΝΣΑΙ ΣΟ ΒΗΜΑ 5 Ο -ΑΙΣΗΗ ΔΚΓΟΗ ΑΓΔΙΑ ΟΙΚΟΠΔΓΟΤ (ΜΔ * ΈΓΓΡΑΦΑ ΚΑΣΆ ΠΔΡΊΠΣΧΗ) 1. ΑΗΣΖΖ 2. ΚΑΣΑΣΑΣΗΚΟ Ζ ΦΔΚ ΔΣΑΗΡΔΗΧΝ 3. ΤΠΔΤΘΤΝΖ ΓΖΛΧΖ Ν. 1599/85 ΓΗΑ ΣΖΝ ΚΤΡΗΟΣΖΣΑ ΟΗΚΟΠΔΓΟΤ 4. ΣΟΠΟΓΡΑΦΗΚΑ ΓΗΑΓΡΑΜΜΑΣΑ (ΟΗΚΟΠΔΓΟΤ & ΠΔΡΗΟΥΖ) 5. ΦΧΣΟΓΡΑΦΗΔ ΟΗΚΟΠΔΓΟΤ 6. ΠΡΟΚΑΣΑΡΚΣΗΚΖ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΖ ΔΚΣΗΜΖΖ 7. ΠΑΡΑΒΟΛΟ 8. ΣΔΥΝΗΚΟΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΔΚΘΔΖ 9. ΒΔΒΑΗΧΖ ΓΗΑ ΣΟ ΓΡΟΜΟ ΠΡΟΠΔΛΑΖ ΑΠΟ ΑΡΜΟΓΗΟ ΓΖΜΟ 10. ΒΔΒΑΗΧΔΗ ΓΔΚΟ 11. ΒΔΒΑΗΧΖ ΤΠΠΟΣ * 12. ΒΔΒΑΗΧΖ ΓΑΑΡΥΔΗΟΤ* 13. ΒΔΒΑΗΧΖ ΠΟΛΔΟΓΟΜΗΑ* 14. ΠΤΡΟΒΔΣΗΚΖ ΤΠΖΡΔΗΑ- ΠΤΡΟΠΡΟΣΑΗΑ* 15. ΔΓΚΡΗΖ ΤΠΑΡΞΖ / ΚΑΣΑΚΔΤΖ ΚΤΚΛΟΦΟΡΗΑΚΟΤ ΚΟΜΒΟΤ* 16. ΔΛΔΓΥΟ ΟΥΛΟΤΧΝ ΔΓΚΑΣΑΣΑΔΧΝ * 52

53 17. ΜΔΣΑΦΟΡΑ ΤΝΣΔΛΔΣΖ ΓΟΜΖΖ* Πίλαθαο ΈΓΓΡΑΦΑ ΠΟΤ ΑΠΑΙΣΟΤΝΣΑΙ ΣΟ 5 Ο ΒΗΜΑ ΚΑΣΑ ΣΗ ΓΙΑΓΙΚΑΙΑ ΥΟΡΗΓΗΗ ΔΙΓΙΚΟΤ ΗΜΑΣΟ ΛΔΙΣΟΤΡΓΙΑ ΣΧΝ ΚΤΡΙΧΝ ΞΔΝΟΓΟΥΔΙΑΚΧΝ ΚΑΣΑΛΤΜΑΣΧΝ. ΔΓΓΡΑΦΑ ΠΟΤ ΑΠΑΗΣΟΤΝΣΑΗ ΣΟ ΒΖΜΑ 8/ -ΑΗΣΖΖ ΓΗΑ ΔΚΓΟΖ ΔΗΓΗΚΟΤ ΖΜΑΣΟ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ (ΜΔ * ΈΓΓΡΑΦΑ ΚΑΣΆ ΠΔΡΊΠΣΧΗ) 1. ΑΗΣΖΖ ΥΟΡΖΓΖΖ ΔΗΓΗΚΟΤ ΖΜΑΣΟ 2. ΤΠΔΤΘΤΝΖ ΓΖΛΧΖ Ν. 2160/ ΤΜΒΟΛΑΗΟ ΗΓΗΟΚΣΖΗΑ/ ΤΜΦΧΝΖΣΗΚΟ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΗΚΖ ΜΗΘΧΖ 4. ΦΑΚΔΛΟ ΑΡΥΗΣΔΚΣΟΝΗΚΧΝ ΥΔΓΗΧΝ 5. ΒΔΒΑΗΧΖ & ΣΔΚΜΖΡΗΧΖ ΜΔ ΣΔΥΝΗΚΑ ΣΟΗΥΔΗΑ ΣΖ ΔΠΑΡΚΔΗΑ ΣΟΤ ΚΣΖΡΗΟΤ ΑΠΟ ΠΛΔΤΡΑ ΣΑΣΗΚΖ, ΑΝΣΗΔΗΜΗΚΖ & ΓΟΜΗΚΖ ΑΠΟ 2 ΓΗΠΛΧΜΑΣΟΤΥΟΤ ΜΖΥΑΝΗΚΟΤ ΠΟΛΤΣΔΥΝΗΟΤ 6. ΟΗΚΟΓΟΜΗΚΖ ΑΓΔΗΑ ΚΣΖΡΗΟΤ 7. ΒΔΒΑΗΧΖ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΟΤ- ΜΖΥΑΝΟΛΟΓΟΤ 8. ΠΗΣΟΠΟΗΖΣΗΚΟ ΠΤΡΑΦΑΛΔΗΑ 9. ΒΔΒΑΗΧΖ & ΣΔΚΜΖΡΗΧΖ ΜΔ ΣΔΥΝΗΚΑ ΣΟΗΥΔΗΑ ΣΖ ΔΠΑΡΚΔΗΑ ΣΧΝ ΤΦΗΣΑΜΔΝΧΝ ΔΓΚΑΣΑΣΑΔΧΝ ΓΗΑΘΔΖ ΤΓΡΧΝ ΑΠΟΒΛΖΣΧΝ & ΒΔΒΑΗΧΖ ΚΑΛΖ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ ΑΠΟΥΔΣΔΤΣΗΚΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ ΑΠΟ ΑΡΜΟΓΗΟ ΦΟΡΔΑ 10. ΔΓΚΡΗΖ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΧΝ ΟΡΧΝ 11. ΒΔΒΑΗΧΖ ΠΟΗΜΟΤ ΝΔΡΟΤ 12. ΠΗΣΟΠΟΗΖΣΗΚΟ ΤΓΔΗΑ ΔΠΗΥΔΗΡΖΜΑΣΗΑ/ΤΠΔΤΘΤΝΟΤ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ 13. ΑΝΣΗΓΡΑΦΟ ΠΟΗΝΗΚΟΤ ΜΖΣΡΧΟΤ 14. ΑΠΟΓΔΗΚΣΗΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΗΚΖ ΔΝΖΜΔΡΧΣΖΣΑ ΔΠΗΥΔΗΡΖΜΑΣΗΑ 15. ΒΔΒΑΗΧΖ ΑΡΜΟΓΗΑ ΤΠΖΡΔΗΑ Δ.Ο.Σ. & ΑΡΜΟΓΗΑ Γ.Ο.Τ. ΟΣΗ ΓΔΝ ΤΦΗΣΑΣΑΗ ΟΦΔΗΛΖ ΑΠΟ ΣΑ Δ ΒΑΡΟ ΣΟΤ ΑΗΣΟΤΝΣΟ ΒΔΒΑΗΧΘΔΝΣΑ ΟΡΗΣΗΚΑ ΠΟΑ. 16. ΒΔΒΑΗΧΖ Ξ.Δ.Δ. 17. ΑΠΟΓΔΗΞΖ ΔΗΠΡΑΞΖ ΣΟΤ ΠΟΟΤ ΠΟΤ ΑΝΑΛΟΓΔΗ ΤΠΔΡ Ξ.Δ.Δ. 18. ΑΠΟΓΔΗΞΖ ΔΗΠΡΑΞΖ ΠΑΡΑΒΟΛΟΤ ΤΠΔΡ ΓΖΜΟΗΟΤ & ΣΔΑΠΠΔΡΣΣ 19. ΠΡΟΒΛΔΠΟΜΔΝΑ ΓΗΚΑΗΟΛΟΓΖΣΗΚΑ ΓΗΑ ΔΓΚΡΗΖ ΓΗΟΡΗΜΟΤ ΤΠΔΤΘΤΝΟΤ ΓΗΔΤΘΤΝΣΟΤ 20. ΑΗΣΖΖ ΤΠΟΒΟΛΖ ΣΗΣΛΟΤ ΣΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΖ 21. ΚΑΣΑΘΔΖ ΠΑΡΑΒΟΛΟΤ ΓΗΑ ΘΔΧΡΖΖ ΣΗΜΧΝ ΤΠΔΡ ΓΖΜΟΗΟΤ 22. ΓΗΚΑΗΟΛΟΓΖΣΗΚΟ ΚΑΣΑΘΔΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΧΝ ΔΠΗΒΑΡΤΝΔΧΝ* 53

54 23. ΑΓΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΖ ΛΗΜΔΝΗΚΟΤ ΔΡΓΟΤ & ΥΡΖΖ ΑΗΓΗΑΛΟΤ & ΠΑΡΑΛΗΑ* Πίνακαρ 2.3:ΈΓΓΡΑΦΑ-ΠΙΣΟΠΟΙΗΣΙΚΑ ΠΟΤ ΑΠΑΙΣΟΤΝΣΑΙ ΚΑΣΑ ΣΗ ΓΙΑΓΙΚΑΙΑ ΥΟΡΗΓΗΗ ΔΙΓΙΚΟΤ ΗΜΑΣΟ ΛΔΙΣΟΤΡΓΙΑ ΚΤΡΙΧΝ ΞΔΝΟΓΟΥΔΙΑΚΧΝ ΚΑΣΑΛΤΜΑΣΧΝ. Απφ ηα παξαπάλσ θαλεξψλεηαη ε δαηδαιψδεο δηαδηθαζία πνπ απαηηείηαη θαηά ηε δηαδηθαζία ρνξήγεζεο εηδηθνχ ζήκαηνο ιεηηνπξγίαο θχξησλ μελνδνρεηαθψλ θαηαιπκάησλ. ηε δηαδηθαζία απηή, εκπιέθνληαη, πνιινί θαη δηαθνξεηηθνί θνξείο θαη ππεξεζίεο ηνπ δεκνζίνπ ελψ παξάιιεια απνπζηάδεη ν ζπληνληζκφο θαη επηθνηλσλία κεηαμχ ησλ θνξέσλ αιιά θαη εληφο ηνπ θάζε θνξέα. Απηφ ζπλεπάγεηαη πνιιέο θαζπζηεξήζεηο, νη νπνίεο ζπκπαξαζχξνπλ φια ηα βήκαηα πεξαίσζεο ηεο δηαδηθαζίαο. Απηφ νθείιεηαη θαη ζην γεγνλφο φηη ε απηεπάγγειηε αλαδήηεζε δηθαηνινγεηηθψλ πνπ εθδίδνληαη απφ ππεξεζίεο ηνπ επξχηεξνπ δεκφζηνπ ηνκέα ιεηηνπξγεί, ζηελ πξάμε, ζρεηηθψο πεξηνξηζκέλα. Χο εθ ηνχηνπ, δεκηνπξγείηαη βάξνο αθελφο γηα ηνλ πνιίηε, ν νπνίνο απαηηείηαη λα ζπγθεληξψλεη πιήζνο δηθαηνινγεηηθψλ, αθεηέξνπ δε γηα ηε δεκφζηα δηνίθεζε, ε νπνία επηβαξχλεηαη απφ ηνλ έιεγρφ ηνπο. Δμάιινπ, ηδηαίηεξεο θαζπζηεξήζεηο ζα πξέπεη λα θαηαινγηζηνχλ ζηελ έιιεηςε κεραλνγξάθεζεο θαη ειεθηξνληθήο παξαθνινχζεζεο ηεο εμέιημεο ησλ δηαδηθαζηψλ. Αλάινγν κεξίδην επζχλεο θαηαινγίδεηαη θαη ζηηο θαζπζηεξήζεηο ησλ πξνβιεπφκελσλ ειέγρσλ απφ ηε λνκνζεζία σο επί ην πιείζηνλ ιφγσ εηδηθψλ ππεξεζηαθψλ πξνβιεκάησλ ή θφξηνπ εξγαζίαο. ηελ πξάμε, νη πξνζεζκίεο πνπ αλαθέξνληαη ξεηψο ζην λνκνζεηηθφ θαη θαλνληζηηθφ πιαίζην, δελ ηεξνχληαη ή δηαθφπηνληαη ιφγσ ειιείςεσλ ζην θάθειν ή ζηελ αίηεζε ηνπ ελδηαθεξφκελνπ. Δμάιινπ ζε αξθεηέο πεξηπηψζεηο ην αζαθέο θαη δαηδαιψδεο λνκνζεηηθφ θαη θαλνληζηηθφ πιαίζην δπζρεξαίλεη ηηο δηαδηθαζίεο θαη ηελ πιεξνθφξεζε ηνπ επηρεηξεκαηία. Ζ απινχζηεπζε ησλ δηαδηθαζηψλ, πξνθεηκέλνπ λα εμαιεηθζεί, θαηά ην δπλαηφλ ε γξαθεηνθξαηία θαη ζπλεπψο λα κεησζνχλ ηα δηνηθεηηθά βάξε, είλαη θαη αλαγθαία θαη επηηαθηηθή ιφγσ θαη ηεο δπζκελνχο νηθνλνκηθήο ζπγθπξίαο πνπ βξίζθεηαη ε ρψξα καο. Μεηαμχ άιισλ απαηηνχληαη λα γίλνπλ αιιαγέο ζε ζεζκνζεηεκέλνπο φξνπο θαη πξνυπνζέζεηο, λα επηηεπρζεί ελνπνίεζε ή θαη θαηάξγεζε βεκάησλ ησλ δηαδηθαζηψλ, λα ππάξρεη δπλαηφηεηα πιεξέζηαηεο θαη απνιχησο ζαθνχο δηαδηθηπαθήο πιεξνθφξεζεο ηνπ ελδηαθεξφκελνπ επηρεηξεκαηία θαζψο θαη πιεξνθφξεζεο απφ έλα ζεκείν, γηα ην ζχλνιν ησλ δξαζηεξηνηήησλ πνπ θαιείηαη λα 54

55 δηελεξγήζεη, φπσο θαη γηα ην ζχλνιν ησλ δηθαηνινγεηηθψλ, πνπ νθείιεη λα ζπγθεληξψζεη, γηα ηελ πεξαίσζε ηεο δηαδηθαζίαο, ζηελ νπνία πξνηίζεηαη λα εκπιαθεί. Πην ζπγθεθξηκέλα, φπσο πξνθχπηεη απφ ηελ αλάιπζε θαη κέηξεζε ηνπ δηνηθεηηθνχ βάξνπο, είλαη αλαγθαία ε δεκηνπξγία πξφηππσλ θαη ηππνπνηεκέλσλ εγγξάθσλ, θνηλψλ αλά ηελ επηθξάηεηα θαη δηαζέζηκσλ κέζσ ηνπ δηαδηθηχνπ. Δπίζεο είλαη αλαγθαία ε δπλαηφηεηα απηεπάγγειηεο θαη ελδνυπεξεζηαθήο αλαδήηεζεο ηνπ ζπλφινπ ησλ εγγξάθσλ πνπ εθδίδνληαη απφ ππεξεζίεο ηνπ επξχηεξνπ δεκφζηνπ ηνκέα, γεγνλφο ην νπνίν ζα επηηξέςεη ζε κεγάιν βαζκφ ζηε δεκφζηα δηνίθεζε λα ηεξήζεη απζηεξά ηηο πξνβιεπφκελεο, απφ ην λνκνζεηηθφ πιαίζην, πξνζεζκίεο. Εεηνχκελν επηπιένλ είλαη ε πεξαίσζε ηεο δηαδηθαζίαο απφ κία ππεξεζία (π.ρ. ΚΔΠ/ΔΚΔ) ή απφ Τπεξεζία κηαο ζηάζεο (One stop shop), ζηελ νπνία ζα απεπζχλεηαη ν πνιίηεο/επηρεηξεκαηίαο γηα λα θαηαζέηεη ηηο απαηηνχκελεο αηηήζεηο, νη νπνίεο ζα πξνσζνχληαη ζηηο αξκφδηεο θαη ζπλαξκφδηεο ππεξεζίεο. Απαξαίηεηε πξνυπφζεζε φισλ ησλ παξαπάλσ αζθαιψο, είλαη ε απνηειεζκαηηθή ζπλεξγαζία φισλ ησλ ζπλαξκφδησλ θνξέσλ, ε άξηηα θαη επαξθήο εθπαίδεπζε ησλ ζηειερψλ θαη ππαιιήισλ ηνπ δεκνζίνπ ηνκέα, πνπ ζα εκπιαθνχλ ζηνλ αλαζρεδηαζκφ ησλ δηαδηθαζηψλ, ζηε θάζε κεηάβαζεο ζηηο απινπζηεπκέλεο δηαδηθαζίεο θαη ζηελ εθαξκνγή ηνπο. Σέινο ε ζπκβνιή ηεο ρξήζεο ειεθηξνληθψλ θαη ηερλνινγηθψλ ζπζηεκάησλ πνπ έρεη ζηε δηάζεζή ηνπ ήδε ν δεκφζηνο ηνκέαο, θξίλεηαη κείδνλνο ζεκαζίαο κε ηελ παξάιιειε δηελέξγεηα νπζηαζηηθψλ ειέγρσλ απφ ηνπο αξκφδηνπο θνξείο ηεο δηνίθεζεο. Απφ ην 2007, έηνο εθθίλεζεο ηεο ζπκκεηνρήο ηεο ρψξαο καο ζην Δπξσπατθφ Πξφγξακκα Μείσζεο Γηνηθεηηθψλ Βαξψλ ηεο Δπξσπατθήο Δπηηξνπήο, ε Διιάδα έζεζε ζαλ ζηφρν κείσζε θαηά 25% ησλ δηνηθεηηθψλ βαξψλ 19 πνπ απνξξένπλ απφ ηε εζληθή λνκνζεζία, κέρξη ην O ζηφρνο απηφο εμεηδηθεχηεθε κάιηζηα πξφζθαηα, ζην λφκν «Μέηξα γηα ηελ εθαξκνγή ηνπ κεραληζκνχ ζηήξημεο ηεο ειιεληθήο νηθνλνκίαο απφ ηα θξάηε κέιε ηεο δψλεο ηνπ Δπξψ θαη ην Γηεζλέο Ννκηζκαηηθφ Σακείν. 20 ηνλ λεπξαιγηθφ ηνκέα ηνπ ηνπξηζκνχ, νη φπνηεο ελέξγεηεο γίλνληαη πξνο ηελ θαηεχζπλζε ηεο βειηίσζεο ησλ ζπλζεθψλ πνπ ηζρχνπλ ζήκεξα, κπνξνχλ λα επεξεάζνπλ ζεηηθά ην ζχλνιν ησλ πνιηηψλ ησλ πεξηνρψλ φπνπ γίλνληαη ηνπξηζηηθέο επελδχζεηο, 19 Σα δηνηθεηηθά βάξε έρεη ππνινγηζηεί πσο απνηεινχλ ζήκεξα πεξίπνπ ην 6,8% ηνπ εζληθνχ Α.Δ.Π. 20 Πξνβιέπεηαη φηη κέρξη ην 3ν ηξίκελν ηνπ 2011 «Η Κπβέξλεζε ζα δηαζθαιίζεη ηελ πιήξε εθαξκνγή ηεο αηδέληαο γηα ηελ Καιχηεξε Ννκνζέηεζε ζρεηηθά κε ηε κείσζε ησλ δηνηθεηηθψλ βαξψλ θαηά 20% ζε ζχγθξηζε κε ην 2008 θαη ζα θαηαζέζεη έθζεζε ζηελ Δπξσπατθή Δπηηξνπή». βι. Παξάξηεκα IV «Διιάδα: Μλεκφλην πλελλφεζεο ζηηο ζπγθεθξηκέλεο πξνυπνζέζεηο νηθνλνκηθήο πνιηηηθήο», εκείν 6, πεξίπησζε ii 55

56 ελψ νη ηνπξηζηηθέο ππεξεζίεο πνπ παξέρνληαη κπνξνχλ λα γίλνπλ πςειήο πνηφηεηαο. Απηφ κπνξεί λα ζπκβάιεη ζηε γεληθφηεξε αλάπηπμε θαη άιισλ θιάδσλ ηεο ηνπηθήο νηθνλνκίαο, κε ηελ πξνζέιθπζε ηνπξηζηψλ θαη δε «πνηνηηθψλ» ηνπξηζηψλ θαη λα αλαβαζκίζεη ζπλνιηθά ην επίπεδν δηαβίσζεο ησλ πνιηηψλ ηεο πεξηνρήο. Θεηηθέο ζπλέπεηεο ζα πξνθχςνπλ θαη γηα ηε Γεκφζηα Γηνίθεζε, ε νπνία ζα κπνξέζεη λα «απεγθισβηζηεί» απφ ην γξαθεηνθξαηηθφ ραξαθηήξα ηνπ ξφινπ ηεο, πνπ ηεο επηβάιινπλ ηα «δηεθπεξαησηηθά» θαζήθνληα ησλ θαηακεηξήζεσλ, ειέγρσλ, αμηνινγήζεσλ πιήζνπο δηθαηνινγεηηθψλ θαη εγγξαθψλ θαη ζπρλά επαλεμεηάζεσλ ηνπο, ιφγσ ηνπ ζπρλνχ θαηλνκέλνπ ππνβνιήο θαη επαλππνβνιήο. Δμάιινπ ε κείσζε ησλ ελεξγεηψλ «πξνιεπηηθήο θχζεσο», ζα επηηξέςεη λα δίλεηαη κεγαιχηεξν βάξνο ζε ζέκαηα πνπ αθνξνχλ ηελ νπζηαζηηθή ηήξεζε ησλ λνκνζεηηθψλ επηηαγψλ θαη λα εληζρχεηαη ε απνηειεζκαηηθφηεηα ησλ πξνβιεπφκελσλ ειέγρσλ. Ζ επηθξαηνχζα δπζρεξήο νηθνλνκηθή θαηάζηαζε επηηάζζεη λα θηλεζεί ε δεκφζηα δηνίθεζε πξνο ηελ θαηεχζπλζε ηεο άκεζεο θαη ρσξίο άιιεο θαζπζηεξήζεηο πηνζέηεζεο ηεο απινχζηεπζεο ησλ ξπζκίζεσλ θαη ησλ δηαδηθαζηψλ, κε ζηφρν ηελ ελίζρπζε ηεο αληαγσληζηηθφηεηαο ζηνλ ηνκέα ηνπ ηνπξηζκνχ. Ζ θσδηθνπνίεζε ηεο ηνπξηζηηθήο λνκνζεζίαο ζα επηθέξεη ην δίρσο άιιν, ηνλ πεξηνξηζκφ ηεο πνιπλνκίαο θαη ηελ επηθαηξνπνίεζε ηεο λνκνζεζίαο, έηζη ψζηε νη θαλφλεο λα είλαη ιεηηνπξγηθνί, εχιεπηνη θαη πξνζηηνί ζηνπο κειινληηθνχο επελδπηέο ηνπ ηνκέα, Έιιελεο θαη μέλνπο. ΓΗΔΤΘΤΝΖ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΟΤ ΥΔΓΗΑΜΟΤ -ΤΠΔΚΑ ΓΔΚΟ ΤΠΠΟΣ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑΚΖ ΤΠΖΡΔΗΑ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΟ ΓΖΜΟΣΗΚΖ ΤΠΖΡΔΗΑ ΓΑΑΡΥΔΗΟ ΓΗΔΤΘΤΝΖ ΥΧΡΟΣΑΞΗΑ ΝΟΜΑΡΥΗΑ Γ.Ο.Τ. ΓΗΔΤΘΤΝΖ ΠΟΛΔΟΓΟΜΗΑ (ΓΖΜΟΤ/ ΝΟΜΑΡΥΗΑ) ΟΡΓΑΝΗΜΟ ΑΘΖΝΑ ΓΗΔΤΘΤΝΖ ΣΟΤΡΗΣΗΚΧΝ ΔΓΚΑΣΑΣΑΔΧΝ (Δ.Ο.Σ.) ΠΤΡΟΒΔΣΗΚΟ ΧΜΑ Ξ.Δ.Δ. ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑΚΔ ΤΠΖΡΔΗΔ ΥΧΡΟΣΑΞΗΑ ΠΤΣ ΝΟΜΑΡΥΗΑ- ΣΜΖΜΑ ΤΓΗΔΗΝΖ ΠΡΧΣΟΓΗΚΔΗΟ Γιάγπαμμα 2.9. ΤΝΟΛΟ ΔΜΠΛΔΚΟΜΔΝΧΝ ΦΟΡΔΧΝ ΣΗ ΓΙΑΓΙΚΑΙΑ ΥΟΡΗΓΗΗ ΔΙΓΙΚΟΤ ΗΜΑΣΟ ΛΔΙΣΟΤΡΓΙΑ ΣΧΝ ΚΤΡΙΧΝ ΞΔΝΟΓΟΥΔΙΑΚΧΝ ΚΑΣΑΛΤΜΑΣΧΝ (ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΔΣΙΚΟ ΥΡΩΜΑ ΗΜΑΣΟΓΟΣΔΙ ΣΙ ΑΝΣΙΣΟΙΥΔ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΔ ΤΠΗΡΔΙΔ) 56

57 2.3.Η σαμηλήρ ποιόηηηαρ παποσή ςπηπεζιών Γηαρξνληθά, ζην πιαίζην ηνπ παξνρηθνχ θξάηνπο, ε πξνβνιή, νη δεκφζηεο ζρέζεηο θαη ε επηθνηλσλία αλήθαλ ζηελ απνθιεηζηηθή αξκνδηφηεηα απηνχ. Σελ ηειεπηαία δεθαεηία, έρεη δεκηνπξγεζεί ε ηάζε κεηαθνξάο απηψλ ησλ δξαζηεξηνηήησλ εθηφο ηεο επζχλεο ηνπ θξάηνπο θαη ε αλάζεζή ηνπο ζηνλ ηδησηηθφ ηνκέα, ν νπνίνο θαηά θαλφλα δηαθξίλεηαη γηα ηελ επειημία θαη απνηειεζκαηηθφηεηά ηνπ. Υαξαθηεξηζηηθέο είλαη νη πεξηπηψζεηο κεηαθνξάο απηψλ ησλ δξαζηεξηνηήησλ ζηηο θαλδηλαβηθέο ρψξεο. 21 ηελ Διιάδα, πνπ ε Γηνηθεηηθή καο θνπιηνχξα επηηάζζεη ην θξάηνο λα ηα θάλεη φια, κνινλφηη νη παξαπάλσ δξαζηεξηφηεηεο είλαη θνζηνβφξεο ρσξίο λα θέξλνπλ ηα επηζπκεηά απνηειέζκαηα, δηαηεξείηαη επιαβηθά ην ίδην απνηπρεκέλν κνληέιν. Δμάιινπ ζην πιαίζην ηεο επηθνηλσλίαο πξέπεη λα ηνληζηεί ε αλππαξμία ζπζηήκαηνο δηαρείξηζεο θξίζεσλ θαη παξεκβαηηθήο πνιηηηθήο, πνπ ζα ρξεζηκεχεη σο αζπίδα πξνζηαζίαο ηνπ ηνπξηζκνχ γηα ηελ εμνκάιπλζε ηεο ηνπξηζηηθήο ιεηηνπξγίαο ηεο ρψξαο, κεηά απφ δπζκελή γεγνλφηα. ηε ζπλέρεηα επηρεηξείηαη ε αλάιπζε ησλ πξναλαθεξνκέλσλ Έλλειμμα ζηην ηοςπιζηική πποβολή Οη θπβεξλήζεηο, φπσο πξναλαθέξζεθε, δηαδξακάηηδαλ αλέθαζελ ζεκαληηθφ ξφιν ζηελ πξνψζεζε ησλ ρσξψλ ηνπο, σο ηνπξηζηηθψλ πξννξηζκψλ (Μπισλφπνπινο, Μέληεο & Μνίξα, 2003: ), κέζσ ηεο επηθνηλσληαθήο πνιηηηθήο. Ζ επηθνηλσληαθή πνιηηηθή πεξηιακβάλεη δηάθνξα ζηνηρεία φπσο δεκφζηεο ζρέζεηο, δηαθήκηζε, δεκνζηφηεηα, branding θαζψο θαη ηα κέζα κε ηα νπνία αζθνχληαη φια ηα παξαπάλσ. ηελ Διιάδα, ν ξφινο ηνπ θξάηνπο ζηε δεκηνπξγία, εμέιημε θαη δηακφξθσζε κηαο ζηαζεξήο επηθνηλσληαθήο πνιηηηθήο γηα ηελ πξνψζεζε ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζηηθνχ πξντφληνο, ππήξμε δηαρξνληθά απνζπαζκαηηθφο, αζπληφληζηνο, θηλνχκελνο ρσξίο ηδηαίηεξν ζηφρν σο πξνο ην επηδησθφκελν απνηέιεζκα. Σν θαηλφκελν απηφ εκθαλίδεηαη ζε φιν ην πεδίν ηεο πνιηηηθήο ηεο πξνβνιήο ηεο ρψξαο, ηδηαίηεξα ζηηο δεκφζηεο ζρέζεηο θαη ζην branding. 21 Βι. Μπισλφπνπινο & Κνληνπδάθε, «Ζ ζπλεξγαζία δεκφζηνπ θαη ηδησηηθνχ ηνκέα ζηελ ηνπξηζηηθή πξνβνιή: Σν θαλδηλαβηθφ Παξάδεηγκα» e -Journal of Science & Technology, Ηαλνπάξηνο 2011, ζει

58 Οη δεκφζηεο ζρέζεηο, ζηνλ ηνκέα ηνπ ηνπξηζκνχ δηαδξακαηίδνπλ έλα πνιχ ζπνπδαίν ξφιν ζηελ πξνβνιή κηαο ρψξαο θαη απαηηνχλ θάπνηεο εμεηδηθεπκέλεο ελέξγεηεο, νη νπνίεο αθνξνχλ ζηελ νινθιεξσκέλε επαγγεικαηηθή πξνβνιή ελφο ηνπξηζηηθνχ πξννξηζκνχ δηεζλψο. Μηα απφ ηηο απνηειεζκαηηθφηεξεο ελέξγεηεο δεκνζίσλ ζρέζεσλ είλαη ε ζπκκεηνρή ελφο πξννξηζκνχ ζηηο δηεζλείο εθζέζεηο ηνπξηζκνχ. Οη εθζέζεηο απηέο απνηεινχλ ζπλήζσο κεγάια εκπνξηθά θαη θνηλσληθά γεγνλφηα γηα ηελ πφιε θαη ηε ρψξα πνπ ηηο θηινμελεί αιιά θαη γηα ηνπο ίδηνπο ηνπο πξννξηζκνχο γηα ηελ πξνψζεζε ηνπ «πξντφληνο» ηνπο. Έηζη νη ηνπξηζηηθνί πξννξηζκνί, αλάινγα κε ηνπο ζηφρνπο ηνπο (ηνπξηζηηθέο αγνξέο) θαη ην επίπεδν πξνβνιήο πνπ επηζπκνχλ λα έρνπλ, επηιέγνπλ κηα ζεηξά ηνπξηζηηθψλ εθζέζεσλ θάζε ρξφλν, γηα λα έξζνπλ ζε επαθή κε ην θνηλφ πνπ ηνπο ελδηαθέξεη. Ζ ζπκκεηνρή ζε ηνπξηζηηθέο εθζέζεηο ζεσξείηαη επίζεο απνηειεζκαηηθφ κέζν αμηνιφγεζεο ησλ ελεξγεηψλ ησλ δεκνζίσλ ζρέζεσλ, δηφηη ην ελδηαθέξνλ θαη νη εκπνξηθέο ζπκθσλίεο κπνξνχλ εχθνια λα θαηαγξαθνχλ. ηελ Διιάδα δηαηεξείηαη ε παξάδνζε ηεο θαηαζπαηάιεζεο ζεκαληηθψλ θνλδπιίσλ γηα ηελ ηνπξηζηηθή πξνβνιή αιιά δπζηπρψο κε αλαπνηειεζκαηηθφ ηξφπν. Δπί ζεηξά εηψλ, ε ρψξα καο κέζσ ηνπ Δ.Ο.Σ. ζπκκεηέρεη κελ ζε Γηεζλείο Δθζέζεηο Σνπξηζκνχ αιιά φπσο επηζεκαίλνπλ νη εηδηθνί ηνπ ρψξνπ, απνπζηάδεη ν ζρεδηαζκφο θαη ε ζπληνληζκέλε νξγάλσζε ΔΟΣ θαη ινηπψλ θνξέσλ ηνπ ρψξνπ. Γελ πξαγκαηνπνηείηαη αλάιπζε ηνπ ζηφρνπ, ζηνλ νπνίν απεπζπλφκαζηε, νχηε γίλνληαη νη απαξαίηεηεο επαθέο κε ηνπο ηνπξηζηηθνχο πξάθηνξεο κε θιείλνληαο εγθαίξσο ηα απαξαίηεηα ξαληεβνχ. Ζ ζπκκεηνρή εμαληιείηαη ζην κνίξαζκα θπιιαδίσλ, κπξνζηά ζε έλα πνιχ αθξηβφ πεξίπηεξν ρσξίο θακία άιιε ζηξαηεγηθή πξνψζεζεο θαη δεκνζίσλ ζρέζεσλ. Θα πξέπεη λα γίλεη θαηαλνεηφ φηη ε ζπκκεηνρή ζηηο εθζέζεηο απηέο δελ απνηειεί απηνζθνπφ θαζψο ε εθζεζηαθή παξνπζία ελφο ηνπξηζηηθνχ πξννξηζκνχ ζε κηα ηνπξηζηηθή αγνξά απνηειεί βαζηθφ βήκα γηα ηε γλσξηκία ηνπ κε απηήλ φκσο ην ζεκαληηθφηεξν είλαη ε επαθή ηνπ κε ηα ηνπηθά κέζα καδηθήο ελεκέξσζεο, πνπ επηηπγράλεηαη κέζσ νξγαλσκέλεο ζπλέληεπμεο ηχπνπ ζε εηδηθφ ρψξν εληφο ή εθηφο ηεο έθζεζεο. Ζ ιαλζαζκέλε αληίιεςε πνπ έρεη ζρεκαηηζηεί γηα ηε ζπκκεηνρή ζηηο εθζέζεηο απηέο, έρεη άκεζε ζρέζε κε ηελ έιιεηςε επαγγεικαηηζκνχ ζηε ζρεδίαζε ηεο ηνπξηζηηθήο πξνβνιήο. Ζ εηθφλα ηεο Διιάδαο ζηηο δηεζλείο εθζέζεηο ηνπ εμσηεξηθνχ είλαη πξνβιεκαηηθή θαζψο ζηεξείηαη ζπληνληζκνχ δηάζεζεο ζπλεξγαζίαο. Υαξαθηεξηζηηθφ παξάδεηγκα είλαη ε ζπκκεηνρή ηεο 58

59 Διιάδαο ζηελ ITB ζην Βεξνιίλν. Ζ έθζεζε απηή, ε νπνία ζεσξείηαη ε κεγαιχηεξε θαη ζεκαληηθφηεξε έθζεζε ηνπξηζκνχ δηεζλψο, ζπγθεληξψλνληαο ην ζχλνιν ζρεδφλ ηνπ ηνπξηζηηθνχ θφζκνπ (εθζέηεο, εκπνξηθνχο επηζθέπηεο, θαηαλαισηέο, θαη απινχο επηζθέπηεο) απνηειεί εηήζην ζεκείν ζπλάληεζεο ηνπ ηνπξηζηηθνχ θπθιψκαηνο. Ζ Διιάδα ζπκκεηέρεη κε ηνλ εμήο παξάδνμν αλαπνηειεζκαηηθφ θαη ζπάηαιν ηξφπν. Ο Δ.Ο.Σ. θαηαζθεπάδεη έλα θεληξηθφ πεξίπηεξν σο εζληθφο νξγαληζκφο ηνπξηζκνχ σζηφζν νη πεξηθέξεηεο θαη ζε νξηζκέλεο πεξηπηψζεηο θαη δήκνη εθπξνζσπνχληαη θαη πξνβάιινληαη ζε δηθφ ηνπο πεξίπηεξν, δεκηνπξγψληαο φρη κφλν ζχγρπζε ζηνλ ελδερφκελν ηνπξίζηα σο πξνο ηνλ πξννξηζκφ «Διιάδα» ζπλνιηθά αιιά επηβαξχλεη δηπιά ηνλ πξνυπνινγηζκφ ηνπ Δ.Ο.Σ. θαζψο ηα θνλδχιηα ηα νπνία ιακβάλνπλ νη Πεξηθέξεηεο γηα ζπκκεηνρή ζε δηεζλείο εθζέζεηο πξνέξρνληαη απφ απηφλ. Πξάγκαηη, ηα ηειεπηαία ρξφληα ζεκαληηθά θνλδχιηα έρνπλ δηαηεζεί ζε επίπεδν Πεξηθεξεηψλ, Ννκαξρηψλ θαη Γήκσλ κε αλαπνηειεζκαηηθφ ηξφπν ελψ ζεκαληηθή κεξίδα ηνπηθψλ αξρφλησλ αληηιακβάλεηαη ηελ ηνπξηζηηθή πξνβνιή ηνπ ηφπνπ ηνπο σο ζπκκεηνρή ζε ηνπξηζηηθέο εθζέζεηο. 22 Δπίζεο ε ζπκκεηνρή ζε εθζέζεηο, φπσο επηζεκαίλνπλ αξθεηνί εηδηθνί ηνπ ρψξνπ, είλαη πιένλ μεπεξαζκέλν κέζν πξνψζεζεο. εκαληηθά «εξγαιεία» γηα ηελ πξνζέιθπζε ηνπξηζηψλ ζεσξνχληαη πιένλ ε δηαθήκηζε θαη ε πξνβνιή θάζε πεξηνρήο κέζσ ησλ ΜΜΔ, ηνπ δηαδηθηχνπ αιιά θαη ε ελίζρπζε ησλ επαθψλ κε εηαηξείεο πνπ εθηεινχλ πηήζεηο ηζάξηεξ θαη εηαηξείεο πνπ νξγαλψλνπλ θξνπαδηέξεο. Ζ ζπκκεηνρή ηεο Διιάδαο ηα ηειεπηαία ρξφληα ζηηο Γηεζλείο εθζέζεηο δελ ππήξμε απιά έλα αλαπνηειεζκαηηθφ κέζν πξνβνιήο θαη πξνψζεζεο ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζηηθνχ πξντφληνο αιιά ζήκαηλε θαη ηελ θαηαζπαηάιεζε ππέξνγθσλ πνζψλ. Σν 2003 ν Οξγαληζκφο ζπκκεηείρε ζε 89 εθζέζεηο ηνπ εμσηεξηθνχ κε ζπλνιηθφ θφζηνο 3,5 εθαη. επξψ. Σν 2008 πήξε κέξνο ζε 118 εθζέζεηο θαη ην θφζηνο ζπκκεηνρήο ηνπ εθηηλάρζεθε ζηα 15 εθαη. επξψ. Καη ελψ πάλσ απφ ην 60% ησλ ρξεκάησλ γηα ηνπξηζηηθή πξνβνιή δίδεηαη ζε εθζέζεηο θαη εθηχπσζε θπιιαδίσλ, ην πνζνζηφ ησλ επηζθεπηψλ πνπ ζα παξαθηλεζεί απφ έλα θπιιάδην γηα λα επηζθεθηεί έλα πξννξηζκφ είλαη εμαηξεηηθά ακθίβνινο, δεδνκέλεο θαη ηεο ζεκαζίαο πνπ έρνπλ απνθηήζεη ην δηαδίθηπν θαη εηδηθφηεξα ηα θνηλσληθά δίθηπα (social media) ζηνλ ηνκέα ηεο παξαθίλεζεο ηνπξηζηψλ. 22 Κνχηνπιαο Γ., «Πεηακέλα ρξήκαηα ε ζπκκεηνρή ζε ηνπξηζηηθέο εθζέζεηο, Η Ρνδηαθή, 28/08/2011, 59

60 Πίλαθαο 2.4. ΟΙ ΓΑΠΑΝΔ ΣΟΤ Δ.Ο.Σ ΓΙΑ ΣΑ ΔΣΗ (ΠΗΓΗ, ΔΟΣ, ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΜΟΙ ΣΧΝ ΔΣΧΝ ) πκπεξαζκαηηθά, πξνβάιεη επηηαθηηθά αλαγθαίνο ν εμνξζνινγηζκφο ηεο επηινγή ησλ εθζέζεσλ ζηηο νπνίεο ζα ζπκκεηέρεη ε ρψξα καο, κε γλψκνλα ηε ζηφρεπζε θαη ηελ πξνζέιθπζε ηνπξηζηψλ θαη φρη λα απνηειεί δεηνχκελν απιά ε ζπκκεηνρή ηεο ρψξαο αλεμαξηήησο ηειηθνχ απνηειέζκαηνο. Δπίζεο ε ζπκκεηνρή ζα πξέπεη λα γίλεηαη θπξίσο ζε εθζέζεηο ησλ επαγγεικαηηψλ ηνπ ηνπξηζκνχ γηα ηε ζχλαςε ζπκθσληψλ. Βέβαηα ηνπ ζηαδίνπ ζπκκεηνρήο απαηηείηαη λα πξνεγείηαη ην ζηάδην ζσζηήο πξνεηνηκαζίαο π.ρ. θιείζηκν ξαληεβνχ κε ηνπο ηαμηδησηηθνχο πξάθηνξεο αξθεηφ δηάζηεκα πξηλ ηελ έθζεζε ψζηε λα επηηεπρζνχλ φζν ην δπλαηφ ηα κέγηζηα δπλαηά απνηειέζκαηα ζε φξνπο ζπκθσληψλ κε ηνπο tour operators Έλλειτη πολιηικήρ διασείπιζηρ κπίζευν Σν έιιεηκκα ηεο ηνπξηζηηθήο επηθνηλσληαθήο πνιηηηθήο αθνξά βεβαίσο θαη ζην ρεηξηζκφ αξλεηηθψλ θαηαζηάζεσλ ή αιιηψο δηαρείξηζε θξίζεσλ. Γηεζλψο, γηα πνιινχο επαγγεικαηίεο ηνπ ηνπξηζηηθνχ ρψξνπ ε ρξεζηκφηεηα ελφο πξνγξάκκαηνο δεκνζίσλ ζρέζεσλ ελφο ηνπξηζηηθνχ πξννξηζκνχ, είλαη ν ρεηξηζκφο ησλ αξλεηηθψλ θαηαζηάζεσλ πνπ κπνξνχλ λα δεκηνπξγεζνχλ θπξίσο θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηνπξηζηηθήο πεξηφδνπ, απνηέιεζκα θπζηθψλ θαηαζηξνθψλ, εκπφιεκσλ θαηαζηάζεσλ ζηελ επξχηεξε γεσγξαθηθή πεξηνρή, ηξνκνθξαηηθψλ ελεξγεηψλ, ξχπαλζεο ηνπ πεξηβάιινληνο ηεο πεξηνρήο, κεηαδνηηθήο αζζέλεηαο-επηδεκίαο, απεξγηψλ θ.α. 60

61 Ζ δηαρείξηζε ηεο θξίζεο κπνξεί λα πεξηιακβάλεη ηελ θπζηθή αληηκεηψπηζε, ζίγνπξα φκσο έρεη λα αληηκεησπίζεη ηηο επηθνηλσληαθέο ζπλέπεηεο νη νπνίεο ζπρλά είλαη πνιχ πην δξακαηηθέο απφ ηελ άπνςε ηεο βιάβεο πνπ κπνξνχλ λα επηθέξνπλ ζηελ εηθφλα ηνπ πξννξηζκνχ. Με ηελ εθδήισζε ηεο θξίζεο ηα εζληθά θαη ηα δηεζλή κέζα αξρίδνπλ έλαλ αγψλα δξφκνπ λα ζπγθεληξψζνπλ πιηθφ γηα λα θαιχςνπλ ην γεγνλφο, πξνζπαζψληαο κάιηζηα λα δξακαηνπνηήζνπλ ηα γεγνλφηα γηα λα εληππσζηάζνπλ ην θνηλφ ηνπο. Απηή είλαη ε θξηζηκόηεξε θάζε ηεο δηαρείξηζεο ηεο θξίζεο. Σα media ζα «θνπζθψζνπλ» ην γεγνλφο θαη ηελ άιιε κέξα ζα ην μεράζνπλ ηξέρνληαο πίζσ απφ λέα γεγνλφηα. Ζ δεκηά φκσο ζα έρεη γίλεη θαη είλαη πνιχ δχζθνιν λα αληηζηξαθεί ε εηθφλα πνπ δεκηνπξγήζεθε. Ο Διιεληθφο ηνπξηζκφο, παξά ην γεγνλφο φηη έρεη αληηκεησπίζεη πνιιέο θνξέο ηελ κήλε ησλ μέλσλ εηδεζενγξαθηθψλ πξαθηνξείσλ, ζηεξείηαη πνιιά έηε ελφο ηέηνηνπ κεραληζκνχ πνπ λα κπνξεί λα ηνλ ζσξαθίζεη θαη λα ηνλ πξνζηαηέςεη απφ ηέηνηα θαηλφκελα. Υαξαθηεξηζηηθή είλαη ε πεξίπησζε ηνπ άιινηε αλζεξνχ ηνπξηζκνχ ηεο Αζήλαο. Μηα ζεηξά ηξνκνθξαηηθψλ ελεξγεηψλ πξνθάιεζε ην 1985 ηε ξαγδαία κείσζε ησλ αθίμεσλ, εμέιημε πνπ επηδεηλψζεθε πεξαηηέξσ κε ηνλ πφιεκν ηνπ Πεξζηθνχ Κφιπνπ ην Παξαηεξείηαη ινηπφλ φηη, ελψ ην 1980 πξαγκαηνπνηήζεθαλ ζηα μελνδνρεία ηεο Αζήλαο 8,3 εθαηνκκχξηα δηαλπθηεξεχζεηο, ην 2001 κφιηο 5,1 εθαηνκκχξηα δηαλπθηεξεχζεηο. Καηά ην ίδην δηάζηεκα, νη δηαλπθηεξεχζεηο ζην ζχλνιν ησλ μελνδνρείσλ ηεο ρψξαο απμήζεθαλ απφ ηα 36,1 εθαηνκκχξηα ην 1980 ζηα 61,6 εθαηνκκχξηα ην 2001, κε απνηέιεζκα ην κεξίδην ηεο Αζήλαο ζηνλ ειιεληθφ ηνπξηζκφ λα πέζεη απφ ην 23% ζην 8% 23. Τπάξρνπλ πνιιά αθφκε παξαδείγκαηα θξίζεσλ πνπ επέδξαζαλ αξλεηηθά ζηνλ ειιεληθφ ηνπξηζκφ, φπσο ι.ρ. ην λαπάγην ηνπ «άκηλα», ε βχζηζε θξνπαδηεξφπινηνπ ζηε αληνξίλε, ν ζάλαηνο παηδηψλ ζε μελνδνρείν ζηελ Κέξθπξα, νη ππξθαγηέο ηεο άκνπ θαη ηεο Ζιείαο, ν πεξίθεκνο ηφο πνπ πξνθάιεζε ρηιηάδεο αθπξψζεηο ην 2003, ηα γεγνλφηα ηνπ Γεθεκβξίνπ 2008, ν θαηαηγηζκφο αξλεηηθήο δεκνζηφηεηαο θέηνο ην θαινθαίξη κε ηηο απεξγηαθέο θηλεηνπνηήζεηο ησλ νδεγψλ ηαμί θ.α. Κνηλφ ζηνηρείν ζε απηέο ηηο πεξηπηψζεηο ήηαλ ε αδπλακία ηεο ειιεληθήο πιεπξάο λα ζπλεξγαζηεί κε ηα μέλα MME ζην ζσζηφ ρξφλν θαη κε ηνλ ελδεδεηγκέλν ηξφπν γηα 23 Κνχηνπιαο Γ., Γηαρείξηζε Κξίζεσλ: Αλαγθαία Παξάκεηξνο ηεο Σνπξηζηηθήο Πνιηηηθήο, Travel Daily News, 10/01/2005, 61

62 λα δηαρεηξηζηεί κε επαγγεικαηηζκφ ηα αίηηα θαη ηηο ζπλέπεηεο ησλ θξίζεσλ, ψζηε λα κεησζνχλ νη αξλεηηθέο ζπλέπεηεο γηα ηνλ ηνπξηζκφ. Καζψο ε αλάγθε γηα εηδηθή επηθνηλσληαθή δηαρείξηζε εκθαλίδεηαη ηαθηηθά ηα ηειεπηαία ρξφληα, ε ζχζηαζε κεραληζκψλ πξφιεςεο θαη επηθνηλσληαθήο εηνηκφηεηαο γηα ηελ ειαρηζηνπνίεζε ησλ δεκηψλ ζα πξέπεη λα ζπγθαηαιέγεηαη ζηηο ζηξαηεγηθέο πξνηεξαηφηεηεο. Λφγσ ηεο ζεκαζίαο πνπ έρεη ε δηαρείξηζε ησλ θξίζεσλ ζηελ ηνπξηζηηθή πνιηηηθή πξνηείλεηαη ε ζχζηαζε κηαο νκάδαο δηαρείξηζεο θξίζεο ζηειερσκέλε απφ έκπεηξα θαη θαηάιιεια ζηειέρε ηνπ δεκνζίνπ (βι. ιεπηνκεξψο θεθ.4) Ζ βηβιηνγξαθία βξίζεη θαιψλ πξαθηηθψλ απφ ην εμσηεξηθφ. Δδψ επηιέρζεθε ην παξάδεηγκα ηεο Αηγχπηνπ, φηαλ ην Ννέκβξην 1997 δέρηεθε ηξνκνθξαηηθή επίζεζε θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο έλαξμεο ηεο ιεηηνπξγίαο ηεο δηεζλνχο έθζεζεο ηνπξηζκνχ ζην Λνλδίλν. Καηά ηελ επίζεζε έραζαλ ηε δσή ηνπο Βξεηαλνί θαη Γεξκαλνί ηνπξίζηεο. Οη ελέξγεηεο πνπ έγηλαλ γηα ηελ αληηκεηψπηζε ηνπ πεξηζηαηηθνχ ήηαλ νη εμήο: α. απαζρφιεζε εμεηδηθεπκέλεο εηαηξείαο δεκνζίσλ ζρέζεσλ κε εκπεηξία ζην crisis management. Β. δεκνζίεπζε δειηίσλ ηχπνπ πνπ πεξηφξηδαλ ηελ έθηαζε ηνπ γεγνλφηνο, ρσξίο λα δηαζηξεβιψλνπλ ηελ αιήζεηα. Γ. πξνζπάζεηα γηα δηαθξηηηθφ πεξηνξηζκφ ησλ αξλεηηθψλ εηθφλσλ απφ ηνλ ηφπν ηνπ ζπκβάληνο. Γ. πξνβνιή εηθφλσλ απφ ηνλ ηφπν ηεο επίζεζεο πνπ έδεηρλαλ ηελ επαλαθνξά ηεο ιεηηνπξγίαο ηνπ ρψξνπ ζηα θπζηνινγηθά επίπεδα ε. δηνξγάλσζε ζπλέληεπμεο ηχπνπ ζηα ΜΜΔ ηφζν ζην Λνλδίλν (ηνπ ππνπξγνχ Σνπξηζκνχ), φζν θαη ζηελ Αίγππην (αλψηαηνπ θξαηηθνχ αμησκαηνχρνπ), γηα ηελ άκβιπλζε ησλ αξλεηηθψλ εληππψζεσλ πνπ είραλ δεκηνπξγεζεί ζην θνηλφ. Ε. ζην ρψξν ηνπ εθζεζηαθνχ πεξηπηέξνπ ηεο Αηγχπηνπ έγηλε πξνζπάζεηα ζπζπείξσζεο φισλ ησλ ππνινίπσλ ζπλεθζεηψλ ηεο Αηγχπηνπ θαη εθείλσλ πνπ εμππεξεηνχζαλ ηα αηγππηηαθά ζπκθέξνληα. Σν απνηέιεζκα ηνπ πιάλνπ δεκνζίσλ ζρέζεσλ πνπ πινπνηήζεθε έδσζε άκεζα απνηειέζκαηα. Απφ ηελ επφκελε κέξα ηεο επίζεζεο θαη ελψ φινη πίζηεπαλ φηη ην πεξίπηεξν ηεο Αηγχπηνπ ζα ήηαλ άδεην, ζε απηφ ππήξρε θπζηνινγηθή θίλεζε. Δπίζεο ζηα πιαίζηα ησλ δηεζλψλ ζρέζεσλ, Βξεηαλνί αμησκαηνχρνη επηζθέθζεθαλ επίζεκα ην εθζεζηαθφ πεξίπηεξν ηεο Αηγχπηνπ θαη έδσζαλ αθφκε θαη θνηλή ζπλέληεπμε ηχπνπ κε ηνλ Τπνπξγφ Σνπξηζκνχ. Σέινο, χζηεξα απφ δχν κήλεο (δει. αξρέο ηνπ επφκελνπ έηνπο) θαη αξρή ηεο ηνπξηζηηθήο πεξηφδνπ είραλ πιένλ ππνρσξήζεη αθφκε πεξηζζφηεξν νη αξλεηηθέο επηδξάζεηο. Οη θξαηήζεηο άξρηζαλ λα παξνπζηάδνπλ απμεηηθέο ηάζεηο, ίζσο επεηδή ζπλνδεχνληαλ θαη απφ πξνζθνξέο. 62

63 πκπεξαζκαηηθά, ζηελ Διιάδα νπδέπνηε ππήξμε πξφλνηα θαη ζνβαξφ εγρείξεκα δεκηνπξγίαο δνκήο νχηε ζηνλ Δ.Ο.Σ. νχηε ζηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ (ελίνηε Τπνπξγείν) γηα ηε νξζνινγηθή δηαρείξηζε ησλ αξλεηηθψλ θαηαζηάζεσλ θαη αξλεηηθψλ δεκνζηεπκάησλ κέζσ ησλ δεκνζίσλ ζρέζεσλ. Οη δπν ζεζκνί ηνπ ηνπξηζκνχ ζηεξνχληαη Γξαθείνπ ηχπνπ νξγαλσκέλν βάζεη ζχγρξνλσλ πξνδηαγξαθψλ, ην νπνίν λα ζπλεξγάδεηαη κε ηα δηεζλή MME κε ζπζηεκαηηθφ θαη επαγγεικαηηθφ ηξφπν, πνπ λα επηηξέπεη ηελ απνθπγή αξλεηηθήο δεκνζηφηεηαο Αποςζία ζηαθεπήρ ζηπαηηγικήρ marketing Όζν ζπρλή ήηαλ ε αιιαγή ζηηο δνκέο θαη ζηα πξφζσπα πνπ άζθεζαλ ηελ ηνπξηζηηθή πνιηηηθή ηεο ρψξαο, αθφκα ζπρλφηεξε ήηαλ θαη ε αιιαγή ηεο εζληθήο ζηξαηεγηθήο marketing ζρεδφλ ζε εηήζηα βάζε θαη κάιηζηα θαηά ηε ζεηεία ηεο ίδηαο θπβέξλεζεο, ζπλνδεπφκελε απφ ζπαηάιε ζεκαληηθψλ πνζψλ, ρσξίο λα απνθνκίδεη φθεινο. Ζ πξνψζεζε ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζκνχ, ραξαθηεξίδεηαη γεληθά απφ αλεπαξθείο πξνζπάζεηεο κε πεξηνξηζκέλα απνηειέζκαηα. Ο πην ζεκαληηθφο ιφγνο γη απηφ είλαη ε ηζηνξηθή έιιεηςε ελφο ζπγθεθξηκέλνπ θαη ζπλεπνχο πιάλνπ κάξθεηηλγθ. Σν εθάζηνηε πιάλν φπνηε ππήξρε θάπνην δελ εθαξκφζζεθε ε εθαξκφζζεθε ρσξίο ζπλέπεηα θαη ζσζηή θαηεχζπλζε. Πξάγκαηη, φπσο αληηθαηνπηξίδεη κε εχιεπην ηξφπν ην Γηάγξακκα 2.10 ε Διιάδα ζηεξείηαη ελφο ζηαζεξνχ branding έρνληαο πηνζεηήζεη απφ ην 1991 κέρξη ζήκεξα 7 δηαθνξεηηθά brands θαη 12 ζιφγθαλ, πξνθαιψληαο ζχγρπζε γχξσ απφ ηελ ηαπηφηεηα ηεο ηφζν ζηνπο επηρεηξεκαηίεο ηνπ ηνπξηζκνχ εληφο ηεο ρψξαο, φζν θαη ζην ζχλνιν ησλ εθπξνζψπσλ θαη πξεζβεπηψλ ηεο ζην εμσηεξηθφ. Σν εζληθφ ινγφηππν (brand), ηα ρξψκαηα, ην ζιφγθαλ (logo-tag lines), ηα επηθνηλσληαθά κελχκαηα, κεηαβάιινληαη, αθφκα δε θαη ε νλνκαζία ηεο ρψξαο (Greece Hellas). Καηαζηξνθηθή σζηφζν είλαη θπξίσο ε ζπρλή αιιαγή ηνπ brand κηαο ρψξαο ζην εμσηεξηθφ θαζψο ζηεξείηαη ζηαζεξήο ηαπηφηεηαο. Ζ αζπλέπεηα ζην ινγφηππν θαη ζην ζιφγθαλ ηεο ρψξαο, είλαη εληειψο αληίζεηε κε ηελ επηζηήκε ηνπ Μάξθεηηλγθ θαη ηηο αξρέο ηεο έλλνηαο δηαρείξηζεο εκπνξηθήο ηαπηφηεηαο. Σα δηαθνξεηηθά ζπλζήκαηα θαη ινγφηππα, κεηαδίδνπλ θαη δηαθνξεηηθά κελχκαηα ππνζρέζεηο, εηθφλεο. Υαξαθηεξηζηηθά λα αλαθεξζεί φηη ην ινγφηππν ηεο Ηζπαλίαο δηαηεξείηαη ην ίδην 20 ρξφληα θαη ηεο Γαιιίαο 15. ηελ πεξίπησζε 63

64 ηεο Διιάδαο νη αιιαγέο απηέο θαλεξψλνπλ ηελ αζάθεηα, ηελ έιιεηςε ζπγθεθξηκέλσλ ζηφρσλ θαη ηελ άγλνηα πνξείαο ηεο ειιεληθήο ηνπξηζηηθήο πξνβνιήο. Γηάγξακκα ΑΠΟΣΤΠΧΗ ΣΗ ΤΥΝΗ ΑΛΛΑΓΗ ΣΟΤ BRANDING ΣΗ ΔΛΛΑΓΑ ( ). πλνιηθά θαηά δηάξθεηα ησλ εηψλ, δελ έρεη αλαπηπρζεί κηα ζηξαηεγηθή κάξθεηηλγθ θαη ζχζηεκα ηαπηφηεηαο κε νξγαλσκέλν, ζπλεπή θαη επαγγεικαηηθφ ηξφπν. Ζ δηαθεκηζηηθή θακπάληα έλα ζεκαληηθφ κέζν γηα ηελ πξνψζεζε κηαο εκπνξηθήο ηαπηφηεηαο δελ ήηαλ πνηέ ζηαζεξή θαη άιιαδε θπξηνιεθηηθά θάζε ρξφλν, κε απνηέιεζκα λα κελ κεηαδίδεηαη έλα ζπγθεθξηκέλα θαη ζαθέο κήλπκα. Τπφ κηα έλλνηα, ε θιεξνλνκηά ησλ Οιπκπηαθψλ Αγψλσλ βνήζεζε ηελ πνιηηεία λα αληηιεθζεί θαιχηεξα ηελ έλλνηα θαη ηε ζεκαζία ηεο δηαρείξηζεο ηαπηφηεηαο, γεγνλφο ην νπνίν αληηθαηνπηξίδεηαη απφ ηηο θακπάληεο κεηά ην Απνπζίαδε σζηφζν αθφκα έλα βαζηθφ ζηνηρείν, φηη δελ ήηαλ ζσζηά ζρεδηαζκέλεο κε βάζε ηηο ζχγρξνλεο ηνπξηζηηθέο ηάζεηο πνπ επηηάζζνπλ ηε κεηάδνζε ηνπ δηαθνξνπνηεκέλνπ ζχγρξνλνπ πξννξηζκνχ, ηθαλνχ λα πξνζθέξεη πνηθηιία απζεληηθψλ εκπεηξηψλ ζηνλ ζχγρξνλν ηαμηδηψηε. Δμαίξεζε θαίλεηαη λα απνηειεί ε ηειεπηαία θακπάληα ηνπ Δ.Ο.Σ. κε ην YOUINGREECE θαη ηνπο 9 64

65 θχθινπο πνπ αληηπξνζσπεχνπλ ηνπο ελλέα άμνλεο ηνπ ηνπξηζηηθνχ πξντφληνο: Ήιηνο Θάιαζζα, Θαιάζζηνη Γξφκνη, Πνιηηηζκφο, Φχζε, Πεξηεγήζεηο, Σνπξηζκφο Πνιπηειείαο, πλέδξηα & Κίλεηξα, Τγεία & Δπεμία, City Breaks (ηνπξηζκφο πφιεσλ). ηφρνο ηνπ nation branding είλαη ε ηνπνζέηεζε ηεο ρψξαο κε ηνλ θαιχηεξν δπλαηφ ηξφπν ζην παγθφζκην ζχζηεκα κε δεδνκέλα ηα ηζρπξά θαη αδχλαηα ζεκεία ηεο. «Καη ην branding δελ πξνθχπηεη απιψο κε έλα ραξηησκέλν ινγφηππν(brand) θαη κηα θξάζε (tag line). Έρεη έλα πνιχ βαζχηεξν ζηφρν: λα ηνπνζεηήζεη έλα έζλνο, έηζη ψζηε λα κπνξεί λα επηηχρεη ηε κέγηζηε επηηπρία ζην παγθφζκην ζχζηεκα, ζπγθεληξψλνληαο ζην κέγηζην αλαγλψξηζε ζε δηεζλέο επίπεδν θαη θχξνο, ηζρπξέο επηρεηξεκαηηθέο ζρέζεηο δηεζλψο θαη κηα πγηή ηνπξηζηηθή βηνκεραλία 24» (Cromwell Thomas, 2005). Ζ έιιεηςε ζπλέρεηαο είλαη ην άιιν βαζηθφ πξφβιεκα ηεο ηνπξηζηηθήο πξνβνιήο. Πξνβνιή φπσο ζεκαίλεη επηθνηλσλία. Υαξαθηεξηζηηθφ ηεο επηθνηλσλίαο σζηφζν είλαη φηη δε ιεηηνπξγεί εθ ηνπ κεδελφο, αιιά πξέπεη λα ιακβάλεη ππφςε είηε ελ εμειίμεη είηε παξειζνχζεο επηθνηλσληαθέο απφπεηξεο. Ο ιφγνο είλαη φηη έλα κέξνο ησλ νκάδσλ πειαηείαο-ζηφρνπ έρνπλ ήδε εθηεζεί ζε απηέο θαη ηα αληίζηνηρα κελχκαηά ηνπο. Οη ζηξαηεγηθέο πνπ δεκηνπξγήζεθαλ θαηά θαηξνχο δελ πηνζέηεζαλ αξκνληθά ηα ζεηηθά ζεκεία ησλ πξνεγνχκελσλ αιιά μεθίλεζαλ απφ ην κεδέλ, πξνθαιψληαο ζχγρπζε, αδπλακία απνξξφθεζεο ησλ κελπκάησλ κε ζνβαξφ θίλδπλν λα κεησζεί ε απνηειεζκαηηθφηεηα ηνπ λένπ κελχκαηνο. ρεηηθφ κε ηα παξαπάλσ είλαη θαη ην ζπρλφ θαηλφκελν, ην εηήζην πξφγξακκα ηνπξηζηηθήο πξνβνιήο λα ζπληάζζεηαη ρσξίο λα έρεη κεηξεζεί ε απνηειεζκαηηθφηεηα ησλ επηκέξνπο ελεξγεηψλ θαηά ηελ πξνεγνχκελε πεξίνδν, ψζηε λα απνθεχγεηαη ε άζηνρε επαλάιεςε ηνπο. Βαζηθφ φκσο πξφβιεκα ηεο ηνπξηζηηθήο πξνβνιήο ήηαλ θαη ε κε μεθάζαξε ζηξαηεγηθή, δνκεκέλε κε ζηφρνπο θαη κέζα. Πξνθεηκέλνπ λα εθαξκνζζεί ε ζχιιεςε ηνπ nation brand management θαη λα πξνζαξκνζζεί επηηπρψο ζηα πιαίζηα κηαο εζληθήο θακπάληαο γηα ηνλ

66 ηνπξηζκφ, είλαη απαξαίηεην λα πινπνηεζνχλ θάπνηεο ζπγθεθξηκέλεο ηερληθέο κάξθεηηλγθ 25, δειαδή λα πξνζδηνξηζηνχλ: ε αγνξά-ζηφρνο ηη είλαη ζεκαληηθφ γηα ηελ ζπγθεθξηκέλε αγνξά ε αληίιεςε ηεο ζηνρεπκέλεο αγνξάο γηα ηνλ πξννξηζκφ ην πψο αληηιακβάλεηαη ε αγνξά ηνλ αληαγσληζκφ. Ζ θαιή γλψζε σζηφζν ηεο αγνξάο πξνυπνζέηεη θαη ηε γλψζε ηνπ ηη αληηπξνζσπεχεη ε ρψξα απηή ζε αθίμεηο ζηελ Διιάδα. Ζ δηαθεκηζηηθή πξνβνιή γηα παξάδεηγκα ζε κηα αγνξά, πνπ δελ έρεη ζνβαξή παξνπζία εηεζίσο ζηε ρψξα είλαη κάιινλ άθαηξε. Έηζη παξαηεξήζεθε ην θαηλφκελα λα έρεη θιείζεη ν ΔΟΣ ζην CNN δηαθήκηζε, αιιά ε θακπάληα «παηδφηαλ» απφ ην δίθηπν ηεο Αζίαο, φηαλ ην πξψην εμάκελν ηνπ 2009 νη ηνπξίζηεο πνπ ήξζαλ ζηελ Διιάδα απφ ηελ Αζία ήηαλ κφιηο άηνκα. Γειαδή ε «ζηφρεπζε» ήηαλ ηδηαίηεξα κηθξή. Σέινο, βαζηθφ πξφβιεκα ηεο επηθνηλσληαθή πνιηηηθήο ήηαλ ην έιιεηκκα ζσζηνχ ζπληνληζκνχ κεηαμχ θπβέξλεζεο, δεκφζηνπ θαη ηδησηηθνχ ηνκέα θαζψο θαη θνηλσλίαο. Όπσο αλαθέξνπλ ηα θείκελα εξγαζίαο ησλ κειεηψλ ηνπ Παγθφζκηνπ Οξγαληζκνχ Σνπξηζκνχ, αιιά θαη νη αλαιχζεηο ησλ εηδηθψλ ηνπ nation branding, κηα επηηπρεκέλε θακπάληα, ε εληαία εζληθή ζηξαηεγηθή, ε νπνία πεξηιακβάλεη ηελ πξνψζεζε ηεο ηαπηφηεηαο ηεο ρψξαο δηεζλψο, κε θπξίαξρα ζηνηρεία ηεο ηνλ ηνπξηζκφ, ην εκπφξην, ηηο επελδχζεηο θαη ηνλ πνιηηηζκφ δελ αθνξά κφλν ην Τπνπξγείν Σνπξηζκνχ ή ηελ Έλσζε Ξελνδνρεηαθψλ Δπηρεηξήζεσλ θαη ηνπο δηαθεκηζηέο. Δίλαη κηα ζπγθεθξηκέλε ζηξαηεγηθή πνπ νινθιεξψλεηαη κέζσ κηαο αιπζίδαο εληαίσλ πνιηηηθψλ ζε φια ηα επίπεδα δηαθπβέξλεζεο κε ηελ αλάκεημε θαη ζπλεξγαζία δεκόζησλ θαη ηδησηηθώλ θνξέσλ, φπνπ ηα δηδάγκαηα ηνπ κάξθεηηλγθ, ηνπ κάλαηδκελη θαη ηεο επηθνηλσλίαο ηξνθνδνηνχλ ηνπο ππεχζπλνπο δηαρείξηζεο θαη εθηέιεζεο ηεο ζηξαηεγηθήο. 25 Tim Bartlett, How to create a Tourism Image for a Country?, WTO-ETC Promotion of the Tourist Image of European Destinations on Competitive International Markets, Dubrovnik, Croatia, 9-10/05/02, WTO Publications, ζει

67 Χο ζπκπέξαζκα πξνθχπηεη ε αλάγθε άκεζεο ζηξνθήο φζνλ αθνξά ηα ζέκαηα πξνβνιήο θαη επηθνηλσλίαο ζε εηδηθνχο ηνπ ρψξνπ, κέζσ ζεκαληηθψλ ζπκπξάμεσλ πνπ κπνξνχλ λα επηηχρνπλ ιακπξά απνηειέζκαηα. Έλα ηέηνην παξάδεηγκα απνηέιεζε θαη ε πξφζθαηε ζχκπξαμε ηνπ δεκνζίνπ κε ηνλ ηδησηηθφ ηνκέα, γηα ηελ επηθνηλσληαθή θακπάληα «Διιάδα, θνκκάηη ηεο ςπρήο καο 26», πνπ είρε ζαλ ζηφρν ηεο, ηελ ελίζρπζε ηνπ εζσηεξηθνχ ηνπξηζκνχ, κε πνιχ ζεκαληηθνχο θαη ειπηδνθφξνπο θαξπνχο. 2.4.Έλλειμμα ζηελέσυζηρ Ζ Γεκφζηα Γηνίθεζε επί ζεηξά εηψλ, αληηκεηψπηδε ζνβαξφ πξφβιεκα ζηειέρσζεο ησλ δηαθφξσλ ππεξεζηψλ ιφγσ ηεο απνπζίαο θξηηεξίσλ δηαδηθαζηψλ επηινγήο ηνπ θαηάιιεινπ, αθέξαηνπ, εμεηδηθεπκέλνπ θαη απνηειεζκαηηθνχ πξνζσπηθνχ. Πξάγκαηη, κέρξη ηνπιάρηζηνλ ηα κέζα ηεο δεθαεηίαο ηνπ 90, νη θαλφλεο πνπ ξχζκηδαλ ηελ ειιεληθή δεκφζηα δηνίθεζε ήηαλ πειαηεηαθέο, αδηαθαλείο θαη απζαίξεηεο. Σα ζρεηηθά πςειά επίπεδα αλεξγίαο ηα πξνεγνχκελα έηε, είραλ νδεγήζεη ην πνιηηηθφ ζχζηεκα ζηελ επηινγή ηεο ζπλερνχο αχμεζεο ηνπ αξηζκνχ ησλ δεκνζίσλ ππαιιήισλ, δίλνληαο ειάρηζηε πξνζνρή ζηελ αληηζηνίρεζε ηνπ πξνθίι ησλ λενδηνξηδφκελσλ θαη ησλ αλαγθψλ ηεο δηνίθεζεο. Παξάιιεια, φηαλ ρξεηάζηεθε ε ελδπλάκσζε ηνπ ζπζηήκαηνο απνθέληξσζεο κε ηε κεηαθίλεζε ππαιιήισλ ζην εζσηεξηθφ ηνπ δεκφζηνπ ηνκέα, δελ δφζεθαλ ηα θαηάιιεια θίλεηξα γηα κεηαθηλήζεηο ζην εζσηεξηθφ ηνπ δεκφζηνπ ηνκέα, κε απνηέιεζκα ε δεκφζηα δηνίθεζε λα θαηαζηεί ππεξάξηζκή ζε πξνζσπηθφ θαη αλαπνηειεζκαηηθή. (ΟΟΑ:2002). Σν 1994, κε ην Ν. 2190/1994 θαη ηε ζχζηαζε ηνπ Αλψηαηνπ πκβνπιίνπ Δπηινγήο Πξνζσπηθνχ (ΑΔΠ) σο Αλεμάξηεηε Αξρή, έγηλε αλακθηζβήηεηα, έλα βήκα πξνο ηε ζσζηή θαηεχζπλζε ηνπ πεξηνξηζκνχ ησλ πειαηεηαθψλ ζρέζεσλ θαη ηνπ εθζπγρξνληζκνχ ηνπ αλνξζνινγηθνχ κέρξη ηφηε ζπζηήκαηνο πξφζιεςεο, κε ηε ζέζπηζε θξηηεξίσλ επηινγήο κε βάζε 26 Δπηθνηλσληαθή θακπάληα πνπ πινπνίεζαλ νη ζεζκηθνί θνξείο ηνπ επξχηεξνπ θιάδνπ ηεο επηθνηλσλίαο, νη νπνίνη ζπλεξγάζηεθαλ θαη ηε δεκηνχξγεζαλ κε ζηφρν ηελ ελίζρπζε ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζκνχ ζην εζσηεξηθφ ηεο ρψξαο απφ ην 2009 κέρξη ζήκεξα 67

68 ηηο δεμηφηεηεο θαη ηα πξνζφληα ησλ αηηνχλησλ γηα πξφζιεςε ζην δεκφζην ηνκέα. Σελ ίδηα πεξίνδν, νη δπλαηφηεηεο ζχλαςεο ζπκβάζεσλ πξφζιεςεο κε ην δεκφζην δηεπξχλζεθαλ. Ζ κεηαξξχζκηζε απηή ηνπ ζπζηήκαηνο πξφζιεςεο, παξά ηηο ηξνπνπνηήζεηο πνπ εηζήγαγαλ θάπνηεο εμαηξέζεηο ζην λφκν, ζεσξείηαη επηηπρεκέλε θαη κάιηζηα κε ην Ν. 3812/2009 δηεπξχλζεθε θαη ζηηο ζπκβάζεηο κε ην δεκφζην. Παξάιιεια, έγηλαλ θαη νξηζκέλεο άιιεο πξνζπάζεηεο γηα λα βειηησζεί ε θαηάξηηζε ησλ δεκνζίσλ ππαιιήισλ, θπξίσο κέζσ ηνπ Δζληθνχ Κέληξνπ Γεκφζηαο Γηνίθεζεο, ην νπνίν ιεηηνπξγεί απφ ην Μηα απφ ηηο κνλάδεο ηεο, ε Δζληθή ρνιή Γεκφζηαο Γηνίθεζεο είλαη ππεχζπλε γηα ηελ εθπαίδεπζε θαη θαηάξηηζε ησλ πςειφβαζκσλ ζηειερψλ ηνπ δεκνζίνπ. Δηδηθφηεξα γηα ηνλ ηνκέα ηνπ ηνπξηζκνχ, ζεηηθφ βήκα ππήξμε ε κε ηνλ Ν.3200/2003 ζχζηαζε ηνπ ηκήκαηνο Σνπξηζηηθήο Οηθνλνκίαο θαη Αλάπηπμεο φπσο Δζληθήο ρνιήο Γεκφζηαο Γηνίθεζεο, κε ζθνπφ ηελ δεκηνπξγία ζηειερψλ, εμεηδηθεπκέλσλ ζε ζέκαηα ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο. Σν ηκήκα απηφ εμεηδίθεπζεο, ιεηηνχξγεζε γηα πξψηε θνξά θαηά ην αθαδεκατθφ έηνο ζηελ ΗΖ εθπαηδεπηηθή ζεηξά. Οη απφθνηηνη ηνπ ηκήκαηνο πξννξίδνληαη λα ζηειερψζνπλ ηηο ππεξεζηαθέο κνλάδεο ηνπ λενζχζηαηνπ Τπνπξγείνπ Σνπξηζηηθήο Αλάπηπμεο, ηνπ Διιεληθνχ Οξγαληζκνχ Σνπξηζκνχ (Δ.Ο.Σ.) θαη ηνπ Οξγαληζκνχ Σνπξηζηηθήο Δθπαίδεπζεο θαη Καηάξηηζεο (Ο.Σ.Δ.Κ.). Ζ ζεκαζία θαη ε αλαγθαηφηεηα ιεηηνπξγίαο ηνπ Σκήκαηνο βαζίζηεθε θπξίσο ζην γεγνλφο φηη νη θνξείο πνπ ραξάδνπλ ζήκεξα θαη πινπνηνχλ ηελ ηνπξηζηηθή πνιηηηθή ηεο ρψξαο, έρνπλ αλάγθε απφ εμεηδηθεπκέλα ζηειέρε, ηθαλά λα αληαπνθξηζνχλ ζηηο λέεο απαηηήζεηο ηνπ δηεζλνχο ηνπξηζηηθνχ πεξηβάιινληνο. Βέβαηα, κέρξη ζήκεξα ε γεληθφηεξε δηαρείξηζε ησλ αλζξψπηλσλ πφξσλ ζην επξχ θάζκα ηνπ δεκνζίνπ ηνκέα παξνπζηάδεη έιιεηκκα ζηξαηεγηθνχ νξάκαηνο θαη πξνγξακκαηηζκνχ, κε βξαρππξφζεζκε εζηίαζε ζε ad hoc κεηαξξπζκίζεηο θαζψο θαη ηελ απνπζία δεζκψλ θαη νξηδφληησλ δνκψλ ζπληνληζκνχ θαη επηθνηλσλίαο κε ηνπο ηνκείο ηεο Γεκφζηαο Γηνίθεζεο. ηνλ ίδην βαζκφ πξνβιεκαηηθή θαίλεηαη λα είλαη θαη ε δηαρείξηζε ησλ αλζξψπηλσλ πφξσλ ησλ δπν θνξέσλ πνπ αζθνχλ ηνπξηζηηθή πνιηηηθή ζηελ Διιάδα, απφ ηελ εμέηαζε ησλ εθξνψλ ηνπο. Σν έιιεηκκα ζηειέρσζεο ζηεξεί ηνπο δπν θνξείο απφ έκπεηξνπο θαη κε ηα θαηάιιεια πξνζφληα δηνηθεηηθνχο ππαιιήινπο, πνπ λα κπνξνχλ λα δηαρεηξηζηνχλ ηα ζχλζεηα 68

69 πξνβιήκαηα ηνπ ηνπξηζκνχ. Σν πξφβιεκα απηφ αλαδεηθλχεηαη ζε θάπνην βαζκφ θαη απφ ηελ θαηαγξαθή ηεο πθηζηάκελεο θαηάζηαζεο ηεο δεκφζηαο δηνίθεζεο θαζφηη φπσο πξνθχπηεη, ζε ζεκαληηθφ βαζκφ, νη ππεξεζίεο ηνπ ηνπξηζκνχ δελ ζηειερψλνληαη απφ ππαιιήινπο κε ηελ εθπαίδεπζε πνπ απαηηεί ε θάζε ζέζε. Παξάιιεια, παξαηεξείηαη έιιεηςε ζπλεξγαζίαο κεηαμχ ησλ ηκεκάησλ, πνπ είλαη αλεπίηξεπηε γηα θνξείο κε θνηλνχο ζηφρνπο, ελψ αληηζέησο ππάξρεη ε ηάζε «αξπαγήο» αξκνδηνηήησλ κεηαμχ ηνπο. Οη γεληθέο δηαπηζηψζεηο γηα ην έιιεηκκα ζηειέρσζεο ζα αλαιπζνχλ πεξαηηέξσ κε ηε ιεηηνπξγηθή αμηνιφγεζε πνπ αθνινπζεί ζην ηξίην θεθάιαην. 69

70 Κεθάιαην 3 Λεηηνπξγηθή Αμηνιόγεζε ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνύ & ηνπ Δ.Ο.Σ Γομέρ & Απμοδιόηηηερ Απφ ηελ θαηαγξαθή ηεο πθηζηάκελεο θαηάζηαζεο θαηακεηξήζεθε ην ζχλνιν ησλ δνκψλ (νληνηήησλ) ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ θαη ηνπ Διιεληθνχ Οξγαληζκνχ Σνπξηζκνχ. Χο δνκέο ησλ δπν νξγαληζκψλ κεηξήζεθαλ νη Γεληθέο Γηεπζχλζεηο, νη Γηεπζχλζεηο, ηα Σκήκαηα θαζψο θαη ηα Γξαθεία. ηνλ πίλαθα 3.1. απνηππψλνληαη ρσξηζηά θαη ζπλνιηθά νη δνκέο ησλ δπν θνξέσλ: Η θαηαλνκή ησλ δνκώλ ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνύ ζε δηνηθεηηθά επίπεδα παξνπζηάδεηαη σο εμήο : χλνιν Γεληθψλ Γηεπζχλζεσλ: 2 χλνιν Γηεπζχλζεσλ: 10 χλνιν ηκεκάησλ: 30 χλνιν Γξαθείσλ: 5 Γεληθφ ζχλνιν δνκψλ: 47 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ Γ. Δ/ΝΕΙ ΓΡΑΥΕΙΑ Δ/ΝΕΙ σύνολο Δ/ΝΕΙ ΚΤ Δ/ΝΕΙ ΠΤΣ ΣΜΗΜΑΣΑ σύνολο ΣΜΗΜΑΣΑ ΚΤ ΤΝΟΛΟ ΔΟΜΨΝ ΚΤ ΤΝΟΛΟ ΔΟΜΨΝ ΠΤΣ ΓΕΝΙΚΟ ΤΝΟΛΟ ΔΟΜΨΝ ΕΟΣ Γ. Δ/ΝΕΙ 2 ΓΡΑΥΕΙΑ Δ/ΝΕΙ σύνολο Δ/ΝΕΙ ΚΤ Δ/ΝΕΙ ΠΤΣ ΣΜΗΜΑΣΑ σύνολο ΣΜΗΜΑΣΑ ΚΤ ΤΝΟΛΟ ΔΟΜΨΝ ΚΤ ΤΝΟΛΟ ΔΟΜΨΝ ΠΤΣ ΓΕΝΙΚΟ ΤΝΟΛΟ ΔΟΜΨΝ ΤΝΟΛΟ Γ. Δ/ΝΕΙ ΓΡΑΥΕΙΑ Δ/ΝΕΙ σύνολο Δ/ΝΕΙ ΚΤ Δ/ΝΕΙ ΠΤΣ ΣΜΗΜΑΣΑ σύνολο ΣΜΗΜΑΣΑ ΚΤ ΤΝΟΛΟ ΔΟΜΨΝ ΚΤ ΤΝΟΛΟ ΔΟΜΨΝ ΠΤΣ ΓΕΝΙΚΟ ΤΝΟΛΟ ΔΟΜΨΝ Πίνακαρ 3.1. ΟΙ ΓΟΜΔ ΣΗ ΓΔΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΔΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ & ΣΟΤ Δ.Ο.Σ. 70

71 πγθξίλνληαο θαλείο κε ηηο δνκέο ηνπ παξειζφληνο, ν απφιπηνο αξηζκφο ησλ δνκψλ 27 ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ θαη ηνπ Διιεληθνχ Οξγαληζκνχ Σνπξηζκνχ παξνπζηάδεη απμεηηθή ηάζε. Απηφ πνπ παξαηεξείηαη επίζεο είλαη ν κεγάινο απφιπηνο αξηζκφο ησλ Σκεκάησλ πνπ πηζαλφηαηα ππνθξχπηεη πςειφ βαζκφ θαηάηκεζεο ηνπ δηνηθεηηθνχ έξγνπ ζε πιεζψξα αξκνδηνηήησλ θαη παξάιιεια πςειφ βαζκφ δηαζπνξάο ησλ αξκνδηνηήησλ θαη ελδννξγαλσζηαθά θαη δηνξγαλσζηαθά. Η θαηαλνκή ησλ δνκώλ ηνπ Διιεληθνύ Οξγαληζκνύ Σνπξηζκνύ ζε δηνηθεηηθά επίπεδα παξνπζηάδεηαη σο εμήο: χλνιν Γεληθψλ Γηεπζχλζεσλ: 2 χλνιν Γηεπζχλζεσλ: 33 χλνιν ηκεκάησλ: 26 χλνιν Γξαθείσλ: 3 Γεληθφ ζχλνιν δνκψλ: 52 Ζ θαηαγξαθή απηή θαλεξψλεη θαη ηνλ κεγάιν αξηζκφ ησλ ζέζεσλ επζχλεο θαη ζην επίπεδν ηνπ θάζε νξγαληζκνχ μερσξηζηά θαη ζπλνιηθά (4 Γεληθνί Γηεπζπληέο, 33 Γηεπζπληέο, εθ ησλ νπνίσλ κφλν νη 14 είλαη ζηηο Π.Τ.Σ. δειαδή ζηηο δπν θεληξηθέο ππεξεζίεο αξηζκνχλ 19 Γηεπζπληέο θαη 53 ηκεκαηάξρεο! Γηα λα ζηεξηρζεί θαιχηεξα ην επηρείξεκά ηεο χπαξμεο κεγάινπ αξηζκνχ δνκψλ ζην επίπεδν ησλ Γηεπζχλζεσλ θαη ηκεκάησλ, ζα ρξεζηκνπνηεζεί ην πξνηεηλφκελν απφ ηε βηβιηνγξαθία 28 Δχξνο Δπνπηείαο. Θεσξνχκελν πξνβιεκαηηθφ εχξνο επνπηείαο είλαη φηαλ ν ιφγνο Γεληθήο Γηεχζπλζεο πξνο Γηεχζπλζε είλαη ιηγφηεξνο ηνπ 5, ν ιφγνο Γηεχζπλζεο πξνο Σκήκα είλαη ιηγφηεξνο ηνπ 5 θαη ν ιφγνο ππαιιήισλ πξνο ηκήκα είλαη κηθξφηεξνο ηνπ 7. Ιδαληθό Δύξνο Δπνπηείαο: Γεληθή Γηεχζπλζε/Γηεχζπλζε : 5 Γηεχζπλζε/Σκήκαηα: 5 Τπάιιεινη/ Σκήκα: 7 27 Ζ Τπεξεζία ηαηηζηηθήο παξακέλεη αλελεξγή κέρξη ζήκεξα 28 Βι. άξζξν Αλη. Μαθξπδεµήηξε «Ση πξέπεη λα πξνζέρεη θαλείο φηαλ δηνηθεί;» Οηθνλνκηθφο Σαρπδξφκνο 8/5/2003., κέξνο ηεο ζεηξάο «χγρξνλεο Σάζεηο ζην Μάλαηδκελη». 71

72 Ηδεαηά ινηπφλ, φηαλ δεκηνπξγνχληαη νη δνκέο ηεο δηνίθεζεο ζα πξέπεη γηα θάζε ηκήκα λα πξνβιέπεηαη ε ζηειέρσζή ηεο κε ηνπιάρηζηνλ 7 ππαιιήινπο, γηα θάζε Γηεχζπλζε 5 ηκήκαηα θαη γηα θάζε Γεληθή Γηεχζπλζε 5 Γηεπζχλζεηο. Ηδεαηά κε ηα ζεκεξηλά δεδνκέλα δνκψλ πξέπεη λα ππάξρνπλ 350 ππαιιήινπο, 5 ηκήκαηα, 10 Γηεπζχλζεηο θαη 2 γεληθέο Γηεπζχλζεηο. Δύξνο δηνηθεηηθήο επνπηείαο ζην ζύλνιν ησλ δηνηθεηηθώλ δνκώλ όπσο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνύ: Γηεπζχλζεηο / Γεληθή Γηεχζπλζε= 5 Σκήκαηα/Γηεχζπλζε = 3 Δύξνο δηνηθεηηθήο επνπηείαο ζην ζύλνιν ησλ δηνηθεηηθώλ δνκώλ ηνπ Διιεληθνύ Οξγαληζκνύ Σνπξηζκνύ: Γηεπζχλζεηο / Γεληθή Γηεχζπλζε= 4,5 (ζηελ θεληξηθή ππεξεζία) ή 16,5 (καδί κε Π.Τ.Σ) Σκήκαηα/Γηεχζπλζε = 2,5 Απφ ηα παξαπάλσ ζηνηρεία δηαπηζηψλεηαη θαηαξράο κηθξφ εχξνο επνπηείαο πνπ αλαθέξεηαη θπξίσο ζηε ζρέζε επνπηείαο Γηεπζχλζεσλ πξνο Σκήκαηα θαη ζηνπο δχν θνξείο. Όπσο θαίλεηαη ε πςειή θαηάηκεζε ηνπ εχξνπο επνπηείαο δελ αληαπνθξίλεηαη ζε επηινγέο θαζαξά νξγαλσηηθνχ θαη ιεηηνπξγηθνχ ραξαθηήξα. Καηά βάζε, νθείιεηαη ζηηο πνιχ ζπρλέο ηξνπνπνηήζεηο ησλ θεηκέλσλ ησλ Οξγαληζκψλ, ζηελ παξαηεξνχκελε ζπρλή κεηαβνιή ηνπ αξηζκνχ ησλ Σκεκάησλ θαη ησλ Γηεπζχλζεσλ, θαζψο θαη ζηελ ζπρλή κεηαθνξά ή απφζπαζε αξκνδηνηήησλ πνπ έρεη γίλεη ηδηαίηεξα ηελ ηειεπηαία δεθαεηία κεηαμχ ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ (Τπνπξγείν Σνπξηζκνχ) θαη Διιεληθνχ Οξγαληζκνχ Σνπξηζκνχ, ρσξίο ηνλ αλαγθαίν εμνξζνινγηζκφ ησλ δνκψλ. Σν ηειεπηαίν ζηνηρείν αθνξά ζην ζχλνιν ηεο Κεληξηθήο Γηνίθεζεο, φπνπ έρεη παξαηεξεζεί φηη ε ζχζηαζε Γεληθψλ θαη Δηδηθψλ Γξακκαηεηψλ βάζεη θπβεξλεηηθνχ ζρεδηαζκνχ, δελ ζπλνδεχεηαη απφ αληίζηνηρε νξγαλσζηαθή επειημία θαηά ηελ ππνρξεσηηθή κεηαθνξά δηνηθεηηθψλ δνκψλ ζε ππεξδνκέο ππνδνρήο (Τπνπξγεία), κε ζπλέπεηα ηελ επηβάξπλζε ησλ ηειεπηαίσλ. 72

73 Απφ ηε ζχληαμε ησλ νξγαλνγξακκάησλ καδί κε ηα ζηνηρεία γηα ηε ζηειέρσζε ησλ δπν θνξέσλ, πξνθχπηεη φηη πνιινί ππάιιεινη ζηειερψλνπλ Γηεπζχλζεηο ππνζηεξηθηηθέο θαη πνιχ ιηγφηεξνη ηηο επηηειηθέο. Αξθεί λα αλαθεξζεί φηη ζηνλ Δ.Ο.Σ. ην 52,71% ηνπ ζπλφινπ ησλ εξγαδνκέλσλ ζηε Γεληθή Γηεχζπλζε Πξνβνιήο είλαη ηνπνζεηεκέλνη ζηηο δπν ακηγψο ππνζηεξηθηηθέο Γηεπζχλζεηο (Γηεχζπλζε Γηνηθεηηθνχ θαη Γηεχζπλζε Οηθνλνκηθψλ Τπεξεζηψλ). Αληίζηνηρα θαη ζηε Γεληθή Γηεχζπλζε Αλάπηπμεο, απφ ηα 46 άηνκα πνπ ππεξεηνχλ ζε απηή, ην 49,31% είλαη ηνπνζεηεκέλα ζηε Γηεχζπλζε ηνπξηζηηθψλ εγθαηαζηάζεσλ. Αληίζηνηρε παξέθθιηζε απφ ηελ νξζφδνμε θαηαλνκή ηνπ πξνζσπηθνχ παξαηεξείηαη θαη ζηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ. Υαξαθηεξηζηηθφ είλαη ην κεγάιν πνζνζηφ (39,13%) ηνπ πξνζσπηθνχ ηεο Γεληθήο Γηεχζπλζεο Πνιηηηθήο θαη Οξγάλσζεο εξγάδεηαη ζηε Γηεχζπλζε Γηνηθεηηθνχ. Απφ ηελ άιιε πιεπξά, ζηε Γεληθή Γηεχζπλζε Δπελδχζεσλ θαη Αλάπηπμεο, κηα Γηεχζπλζε κε ακηγψο επηηειηθέο αξκνδηφηεηεο, ε θαηαλνκή ηνπ πξνζσπηθνχ θξίλεηαη αλνξζφδνμε θαζψο ζηε ΚΑΣΑΝΟΜΗ ΠΡΟΨΠΙΚΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ 5% 11% 29% 4% 0% 12% 10% 20% 9% ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΣΟΤΡΙΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ & ΤΝΣΟΝΙΜΟΤ ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΙΚΟΤ ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΤ ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΦΕΕΩΝ ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΤΠΗΡΕΙΩΝ ΕΞΩΣΕΡΙΚΟΤ ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΣΟΤΡΙΣΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΤΕΩΝ ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΣΟΤΡΙΣΙΚΩΝ ΛΙΜΕΝΩΝ ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΦΩΡΟΣΑΞΙΚΟΤ ΦΕΔΙΑΜΟΤ ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΕΠΟΠΣΕΙΑ ΚΑΖΙΝΩΝ Γιάγπαμμα 3.1 ΚΑΣΑΝΟΜΗ ΣΟΤ ΠΡΟΧΠΙΚΟΤ ΣΗ ΓΔΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΔΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ Δ ΓΙΔΤΘΤΝΔΙ. Γηεχζπλζε Καδίλν ππεξεηεί ην 60,37% ησλ ππαιιήισλ ηεο Γεληθήο Γηεχζπλζεο θαζφηη πνιχ ειθπζηηθή γηα επλφεηνπο ιφγνπο (π.ρ. επίδνκα θαδίλν & έιεγρνη) γηα κεγάιν αξηζκφ ππαιιήισλ, πνπ επηδεηνχλ κεηαθηλήζεηο ζε απηή ηε Γηεχζπλζε. 73

74 πκπεξαζκαηηθά, ζε πξψηε θάζε ρξήδεη αλαζρεδηαζκφο ησλ δνκψλ θαη άκεζνο επαλαπξνζδηνξηζκφο ηνπ αξηζκνχ ησλ ζέζεσλ επζχλεο. Οη ζέζεηο Σκεκαηαξρψλ, Γηεπζπληψλ θαη Γεληθψλ Γηεπζπληψλ κπνξνχλ λα κεησζνχλ πεξίπνπ ζε πνζνζηφ 50%. Έπεηηα θαίλεηαη λα είλαη επηηαθηηθήο αλάγθεο ε κεηαθίλεζε ησλ ππαιιήισλ απφ ηηο Γηεπζχλζεηο κε πιεζψξα ππαιιήισλ ζηηο ππνζηειερσκέλεο, κε θξηηήξηα νξζνινγηθά θαη ιεηηνπξγηθά. Ζ αλαθαηαλνκή ηνπ πξνζσπηθνχ ζα πξέπεη βεβαίσο λα γίλεη θαη κε θξηηήξηα γλψζεσλ, ηθαλνηήησλ θαη θαηεγνξίαο εθπαίδεπζεο ηνπ πξνζσπηθνχ, φπσο ζα εμεηαζηεί θαη ζην θεθάιαην πνπ αθνξά ζηε ηειέρσζε ησλ δπν θνξέσλ ηνπ ηνπξηζκνχ. Δλ θαηαθιείδη, πξνηείλεηαη άκεζα ε ελδπλάκσζε ηεο νξγάλσζεο θαη δηνηθεηηθήο ηθαλφηεηαο ηνπ Κέληξνπ Γηαθπβέξλεζεο. ε δεχηεξν ρξφλν, ε επίιπζε ησλ δνκηθψλ πξνβιεκάησλ ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ θαη ηνπ Δ.Ο.Σ. κέζα απφ ηελ δεκηνπξγία λένπ εληαίνπ θνξέα ζε επίπεδν Τπνπξγείνπ Σνπξηζκνχ κε γλψκνλα ηελ άξζε ησλ επηθαιχςεσλ, ηε δεκηνπξγία ηζρπξψλ ζπληνληζηηθψλ κεραληζκψλ, ηε δεκηνπξγία πην επηηειηθψλ δνκψλ θαη ηελ αλαδηάξζξσζε ηνπ πξνζσπηθνχ ζην λέν θνξέα, πνπ ζα επηηξέςεη ζηε ρακειφηεξε δηνηθεηηθή δνκή- ην ηκήκα λα είλαη ζηειερσκέλν επαξθψο θαη ζε φξνπο αξηζκεηηθνχο θαη πνηνηηθνχο. (βι. Κεθάιαην 4) Α. Λειηοςπγικόρ σαπακηηπιζμόρ απμοδιοηήηυν Ζ θαηαγξαθή ησλ αξκνδηνηήησλ απφ ηελ νκάδα θαηαγξαθήο ηεο πθηζηάκελεο θαηάζηαζεο πξαγκαηνπνηήζεθε αλά νξγαληθή κνλάδα κε βάζε ηα θαλνληζηηθά θαη λνκνζεηηθά θείκελα πνπ ηηο απνδίδνπλ. Οη αξκνδηφηεηεο εληάζζνληαη ζε θάζε κία απφ ηηο αθφινπζεο θαηεγνξίεο: 1. ΔΠΗΣΔΛΗΚΔ 2. ΤΠΟΣΖΡΗΚΣΗΚΔ 3. ΠΑΡΟΥΖ ΤΠΖΡΔΗΧΝ 4. ΔΛΔΓΚΣΗΚΔ Χο πξνο ηελ θαηαλνκή ησλ αξκνδηνηήησλ αλά ιεηηνπξγηθφ ραξαθηήξα, ηζρχνπλ νη αθφινπζεο παξαδνρέο 74

75 Ο ξφινο ηεο θεληξηθήο δηνίθεζεο θαηά ηνλ ζρεδηαζκφ θαη ηελ πινπνίεζε ησλ δεκφζησλ πνιηηηθψλ ζα πξέπεη λα είλαη επηηειηθφο. πλεπψο φζν κεγαιχηεξν είλαη ην πνζνζηφ ησλ επηηειηθψλ αξκνδηνηήησλ ζε ζρέζε κε ην ζχλνιν αλά Τπνπξγείν, ηφζν πεξηζζφηεξν ζεσξείηαη φηη ην ππνπξγείν απηφ έρεη πξάγκαηη επηηειηθφ ραξαθηήξα. Χζηφζν, γίλεηαη απνδεθηφ φηη πξνθεηκέλνπ λα αζθήζεη νξζνινγηθά ηηο επηηειηθέο ηνπ αξκνδηφηεηεο θάζε Τπνπξγείν, ζα πξέπεη λα έρεη έλα νξηζκέλν αξηζκφ ειεγθηηθψλ θαη ππνζηεξηθηηθψλ αξκνδηνηήησλ, δειαδή δελ ζεσξείηαη ξεαιηζηηθφ λα ππνηεζεί φηη ην απφιπην ζχλνιν ησλ αξκνδηνηήησλ κπνξεί λα είλαη επηηειηθέο. Αληίζεηα, ζεσξείηαη αξλεηηθφ λα πθίζηαληαη αξκνδηφηεηεο παξνρήο ππεξεζηψλ νη νπνίεο έρνπλ αλαηεζεί θαη αζθνχληαη απφ ηελ θεληξηθή δηνίθεζε. Γίλεηαη ε παξαδνρή φηη νπνηαδήπνηε αξκνδηφηεηα παξνρήο ππεξεζηψλ, κπνξεί λα αλαηεζεί θαη λα εθηειεζηεί απφ ηα θαηψηεξα επίπεδα δηνίθεζεο ή φπσο θνξείο, ζπλεπψο ε αλάζεζε θαη εθηέιεζή φπσο απφ ηα Τπνπξγεία, ζηεξεί πφξνπο (πιηθνχο θαη αλζξψπηλνπο) απφ ηελ άζθεζε ησλ Α/Α ΛΔΙΣΟΤΡΓΙΚΟ ΥΑΡΑΚΣΗΡΑ ΑΡΜΟΓΙΟΣΗΣΑ ΠΟΟΣΟ ΔΠΗ ΣΟΤ ΤΝΟΛΟΤ 1 ΔΠΗΣΔΛΗΚΖ >70% 2 ΔΛΔΓΚΣΗΚΖ 1%-15% 3 ΤΠΟΣΖΡΗΚΣΗΚΖ 1%-15% 4 ΠΑΡΟΥΗ ΤΠΗΡΔΙΧΝ 0% Πίνακαρ3.2. ΑΠΟΣΤΠΧΗ ΣΟΤ ΠΡΟΣΤΠΟΤ ΚΑΣΑΝΟΜΗ ΣΧΝ ΑΡΜΟΓΙΟΣΗΣΧΝ ΚΑΘΔ ΦΟΡΔΑ. επηηειηθψλ αξκνδηνηήησλ, απμάλνληαο ην θφζηνο επθαηξίαο θαη κεηψλνληαο ηελ απνδνηηθφηεηα. Βάζεη ησλ παξαπάλσ ππνζέζεσλ ηίζεηαη ε αθφινπζε θαηαλνκή αξκνδηνηήησλ σο πξφηππν θαη βάζεη φπσο ζα γίλεη ε αμηνιφγεζε ησλ απνηειεζκάησλ φπσο θαηαγξαθήο γηα ηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ θαη Σνλ Δ.Ο.Σ.: Γενική Γπαμμαηεία Σοςπιζμού «Απνζηνιή ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ είλαη ν πξνγξακκαηηζκφο θαη ε ράξαμε ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο θαζψο θαη ν ζρεδηαζκφο ηεο ηνπξηζηηθήο αλάπηπμεο ηεο ρψξαο». 75

76 Ζ Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ ζχκθσλα κε ηα ζηνηρεία ηεο απνγξαθήο έρεη 270 αξκνδηόηεηεο. Πάλσ απφ ηηο κηζέο αξκνδηφηεηεο (57%) έρνπλ επηηειηθφ ραξαθηήξα, γεγνλφο ινγηθφ, εθφζνλ ν ξφινο ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο πξέπεη λα είλαη επηηειηθφο ζηα ζέκαηα Σνπξηζκνχ θαη ν Δ.Ο.Σ λα αλαιακβάλεη ηηο εθηειεζηηθέο, σζηφζν θάηη ηέηνην φπσο θαλεξψλεηαη θαη απφ ηελ θαηαλνκή ησλ αξκνδηνηήησλ ηνπ Δ.Ο.Σ. δελ ηζρχεη ζηελ πξάμε. Ζ χπαξμε πνιιψλ ππνζηεξηθηηθψλ αξκνδηνηήησλ (31%), κπνξεί λα ηδσζεί ζε δπν επίπεδα. Σν έλα έρεη λα θάλεη κε ηε ζπλερή δεκηνπξγία επηπξφζζεησλ δνκψλ θαηά ηηο ζπλερείο αιιαγέο ησλ θνξέσλ ηνπ ηνπξηζκνχ θαη ηηο κεηαβάζεηο απφ Τπνπξγείν ζε Γεληθή Γξακκαηεία θαη πάιη Τπνπξγείν θ.ν.θ. (ζπγθνιιήζεηο ησλ Τπνπξγείσλ πνπ εκθαλίδνληαη ζήκεξα σο Γεληθέο Γξακκαηείεο) φπνπ δηαηεξνχληαη νη πξνεγνχκελεο δνκέο ππνζηήξημεο εθφζνλ δελ πξαγκαηνπνηείηαη ν αλαγθαίνο εμνξζνινγηζκφο απηψλ. Γεπηεξεπφλησο βέβαηα ε χπαξμε πνιιψλ ππνζηεξηθηηθψλ αξκνδηνηήησλ έξρεηαη λα επηβεβαηψζεη ηελ απνπζία νξηδφληησλ κεραληζκψλ ζπληνληζκνχ κέζα ζηνλ ίδην ηνλ νξγαληζκφ είηε ζηελ επξχηεξε Γεκφζηα Γηνίθεζε. ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΑ ΕΙΔΗ ΑΡΜΟΔΙΟΣΗΣΨΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ ΠΑΡΟΦΗ ΤΠΗΡΕΙΨΝ 7% ΕΛΕΓΚΣΙΚΕ 5% ΤΠΟΣΗΡΙΚΣΙΚΕ 31% ΕΠΙΣΕΛΙΚΕ 57% Γηάγξακκα 3.2. ρεηηθά κε ηηο ειεγθηηθέο αξκνδηφηεηεο θαη απηέο φπσο παξνρήο ππεξεζηψλ απνηεινχλ κηθξφ πνζνζηφ (12%) ζην ζχλνιν ησλ αξκνδηνηήησλ ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ. Σν γεγνλφο απηφ είλαη ζεκηηφ ζην πιαίζην ελφο επηηειηθνχ ζεζκνχ, φπσο πξέπεη λα είλαη ε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ, αθήλνληαο ηηο ειεγθηηθέο αξκνδηφηεηεο ζηνλ Δ.Ο.Σ. Οη ειεγθηηθέο αξκνδηφηεηεο (5%) ζρεηίδνληαη σο επί ην πιείζηνλ κε ηηο αξκνδηφηεηεο ηεο Γηεχζπλζεο θαδίλν ελψ νη αξκνδηφηεηεο παξνρήο ππεξεζηψλ (7%) απφ ηε κηα αληαλαθιά κηα πξνγελέζηεξε 76

77 δηνηθεηηθή αξρηηεθηνληθή κε πεξηνξηζκέλεο απνθεληξσκέλεο δηνηθεηηθέο δνκέο, απφ ηε άιιε ηελ απνπζία κηαο νινθιεξσκέλεο πξνζέγγηζεο γηα ηελ πνιηηηθή παξνρηθήο δηνίθεζεο. ηε ζπλέρεηα, επηρεηξήζεθε βαζχηεξε θαηεγνξηνπνίεζε ησλ αξκνδηνηήησλ. Έηζη, θάζε αξκνδηφηεηα αλαιχζεθε ζε ππνθαηεγνξίεο, αλάινγα κε ηνλ ιεηηνπξγηθφ ραξαθηεξηζκφ πνπ ηεο έρεη απνδνζεί, σο εμήο: 1. ΔΠΙΣΔΛΙΚΗ ΑΡΜΟΓΙΟΣΗΣΑ: 1.1 ΣΡΑΣΖΓΗΚΟ ΥΔΓΗΑΜΟ 1.2 ΑΠΛΟΤΣΔΤΖ ΓΗΑΓΗΚΑΗΧΝ 1.3 ΑΞΗΟΛΟΓΖΖ ΔΠΗΠΣΧΔΧΝ 1.4 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΗΜΟ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ 1.5 ΤΝΣΟΝΗΜΟ 1.6 ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ/ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΓΝΧΖ 1.7 ΔΛΔΓΥΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΤΘΖΖ ΑΠΟΣΔΛΔΜΑΣΧΝ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΑΠΕΙΚΟΝΙΗ ΕΠΙΣΕΛΙΚΨΝ ΑΡΜΟΔΙΟΣΗΣΨΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ ΣΡΑΣΖΓΗΚΟ ΥΔΓΗΑΜΟ 2% 1% 1% 1% 9% 12% ΑΠΛΟΤΣΔΤΖ ΓΗΑΓΗΚΑΗΧΝ ΑΞΗΟΛΟΓΖΖ ΔΠΗΠΣΧΔΧΝ 74% ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΗΜΟ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ ΤΝΣΟΝΗΜΟ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ/ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΓΝΧΖ ΔΛΔΓΥΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΤΘΖΖ ΑΠΟΣΔΛΔΜΑΣΧΝ ΠΟΛΗΣΗΚΖ Γηάγξακκα 3.3. Θα πξέπεη λα δηεπθξηληζηεί ζε απηφ ην ζεκείν φηη επηηειηθή, ραξαθηεξίδεηαη ε αξκνδηφηεηα, ε νπνία αθνξά ζε έλα ζηάδην ηνπ θχθινπ παξαγσγήο κηαο δεκφζηαο πνιηηηθήο, πιελ ηνπ θαζαξά εθαξκνζηηθνχ ζηαδίνπ. Γειαδή ε επηηειηθή αξκνδηφηεηα κπνξεί λα αθνξά 77

78 ζηνλ ζηξαηεγηθφ ζρεδηαζκφ, ηνλ θαηακεξηζκφ, ηνλ πξνγξακκαηηζκφ, ηε ζηήξημε ηνπ λνκνζεηηθνχ έξγνπ, ηνλ ζπληνληζκφ, ηελ αμηνιφγεζε θαη ηνλ έιεγρν ησλ απνηειεζκάησλ δξάζεο ησλ εθηειεζηηθψλ ππεξεζηψλ/δνκψλ. Αληηζέησο, ε εθαξκνγή ησλ δεκνζίσλ πνιηηηθψλ έρεη ζαθψο εθηειεζηηθφ ραξαθηήξα εθφζνλ ζπλδέεηαη κε ηελ εθηέιεζε έξγσλ θαη πξνγξακκάησλ θαη ηελ έθδνζε αηνκηθψλ δηνηθεηηθψλ πξάμεσλ (αδεηνδνηήζεηο, δηαπηζησηηθέο πξάμεηο). Όζνλ αθνξά ζηελ παξαθνινχζεζε θαη ηνλ έιεγρν ηεο εθαξκνγήο ησλ δεκνζίσλ πνιηηηθψλ κπνξεί λα ζεσξεζεί φηη έρνπλ ηφζν επηηειηθφ φζν θαη εθηειεζηηθφ ραξαθηήξα, αλαιφγσο κε ηνλ βαζκφ θεληξηθήο επνπηείαο θαη αλαηξνθνδφηεζεο γηα ηε δηακφξθσζε ησλ δεκνζίσλ πνιηηηθψλ. Απφ ηελ θαηαλνκή ησλ επηηειηθψλ αξκνδηνηήησλ ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ, φπσο αλαπαξίζηαηαη ζην Γηάγξακκα 3.3, πξνθχπηεη ζαθήο πξνζαλαηνιηζκφο πξνο ην ζηξαηεγηθφ ζρεδηαζκφ (74 % ηνπ ζπλφινπ ησλ επηηειηθψλ) Σν πνζνζηφ απηφ, ζπληζηά κία ζεηηθή βάζε ζηελ θαηεχζπλζε ηεο ζηαδηαθήο αλαδηνξγάλσζεο ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ κε ζηφρν ηελ αλάδεημή ηεο απνθιεηζηηθά ζε επηηειηθφ θέληξν. Χζηφζν, ε Γεληθή Γξακκαηεία εκθαλίδεηαη λα παξνπζηάδεη έιιεηκκα ζηε άζθεζε λεπξαιγηθψλ επηηειηθψλ αξκνδηνηήησλ, φπσο ν ζπληνληζκφο (9% ηνπ ζπλφινπ ησλ επηηειηθψλ) θαη ν έιεγρνο παξαθνινχζεζεο απνηειεζκάησλ πνιηηηθήο (12% ηνπ ζπλφινπ ησλ επηηειηθψλ). Δμαηξεηηθά ρακειά πνζνζηά εκθαλίδνπλ αξκνδηφηεηεο ζρεηηθέο κε ηελ αμηνιφγεζε ησλ επηπηψζεσλ, ηνλ πξνγξακκαηηζκφ ηεο νηθνλνκηθήο ιεηηνπξγίαο θαη ηελ απινχζηεπζε ησλ δηαδηθαζηψλ πνπ είλαη μέλεο αθφκα απ φηη θαίλεηαη γηα ηελ Γεκφζηα Γηνίθεζε ζηελ Διιάδα. πλάγεηαη απφ ηα παξαπάλσ, φηη δε δίλεηαη ε βαξχηεηα πνπ πξέπεη ζηελ αμηνιφγεζε ησλ απνηειεζκάησλ. Ζ παξαθνινχζεζε θαη ε αμηνιφγεζε ζα πξέπεη λα έρνπλ αλ φρη ηελ ίδηα ζεκαζία κε ηνλ ζρεδηαζκφ, ηνπιάρηζηνλ απμεκέλε ζε ζρέζε κε απηή πνπ ππάξρεη ζήκεξα. Δπνκέλσο απαηηείηαη ελίζρπζε ησλ αξκνδηνηήησλ αμηνιφγεζεο θαη παξαθνινχζεζεο. Απφ ηελ άιιε ζα πξέπεη λα εμεηαζηεί ην ελδερφκελν ν ειιηπήο ζπληνληζκφο λα ζπλδέεηαη κε ηνλ αξηζκφ ησλ αληίζηνηρσλ αξκνδηνηήησλ. Απηφ ζεκαίλεη είηε φηη νη ζρεηηθέο αξκνδηφηεηεο δελ επαξθνχλ γηα λα αζθεζεί νπζηαζηηθφο ζπληνληζκφο, είηε φηη είλαη πνιιέο ψζηε λα δεκηνπξγνχλ επηθαιχςεηο θαη ζχγρπζε, εκπνδίδνληαο ηειηθά ηηο δπλαηφηεηεο ζπληνληζκνχ. 78

79 2. ΤΠΟΣΗΡΙΚΣΙΚΗ ΑΡΜΟΓΙΟΣΗΣΑ 2.1 ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ ΚΑΗ ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΠΟΡΧΝ ΟΠΧ ΤΠΖΡΔΗΑ 2.2ΟΡΓΑΝΧΣΗΚΖ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ ΟΠΧ ΤΠΖΡΔΗΑ/ ΓΗΟΗΚΖΖ ΑΝΘΡΧΠΗΝΟΤ ΓΤΝΑΜΗΚΟΤ 2.3 ΣΔΥΝΗΚΖ ΚΑΗ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑΚΖ ΤΠΟΣΖΡΗΞΖ 2.4 ΔΚΣΔΛΔΖ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΧΝ ΑΠΕΙΚΟΝΙΗ ΤΠΟΣΗΡΙΚΣΙΚΨΝ ΑΡΜΟΔΙΟΣΗΣΨΝ ΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ 65% 1% 5% 29% ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΕΙΡΙΗ ΠΟΡΩΝ ΣΗ ΤΠΗΡΕΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΚΗ ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΑ ΣΗ ΤΠΗΡΕΙΑ/ΔΙΟΙΚΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ ΣΕΦΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΥΟΡΙΑΚΗ ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ ΕΚΣΕΛΕΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΩΝ Γηάγξακκα 3.4. Χο πξνο ηελ παξαπάλσ θαηεγνξηνπνίεζε ησλ ππνζηεξηθηηθψλ αξκνδηνηήησλ, παξαηεξείηαη φηη ην κεγαιχηεξν κέξνο αθνξά ζηελ νξγαλσηηθή ιεηηνπξγία ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ (65%) θαη ζηελ Οηθνλνκηθή ιεηηνπξγία θαη δηαρείξηζε ησλ πφξσλ ηεο (29%). Σν πιήζνο απηψλ ησλ αξκνδηνηήησλ πηζαλφηαηα λα νθείιεηαη ζηνλ πςειφ ξπζκφ νξγαλσζηαθψλ κεηαβνιψλ, νη νπνίεο δελ ζπλνδεχνληαη απφ παξάιιειν εμνξζνινγηζκφ ησλ δνκψλ (θαηάξγεζε αιιεινεπηθαιχςεσλ αξκνδηνηήησλ). Δμαηξεηηθά ρακειφ είλαη ην πνζνζηφ ησλ αξκνδηνηήησλ ηερληθήο θαη πιεξνθνξηαθήο ππνζηήξημεο γεγνλφο ην νπνίν καξηπξά ην ρακειφ βαζκφ ρξήζεο ΣΠΔ θαη ηελ απνπζία ΟΠ ζηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ. Σέινο, θαηαγξάθεηαη κηα κφλν αξκνδηφηεηα 29 ηνπ ηκήκαηνο επηρεηξεζηαθψλ πξνγξακκάησλ πνπ λα ζρεηίδεηαη κε εθηέιεζε πξνγξακκάησλ! 29 «Η δηελέξγεηα φισλ ησλ πξάμεσλ πνπ αθνξνχλ ηνλ πξνγξακκαηηζκφ θαη ηελ εθαξκνγή ησλ Κνηλνηηθψλ Πιαηζίσλ ηήξημεο (Κ.Π..) θαη ηε δηνίθεζε θαη δηαρείξηζε ησλ επηρεηξεζηαθψλ πξνγξακκάησλ ηνπ Τπνπξγείνπ Σνπξηζηηθήο Αλάπηπμεο σο Γηαρεηξηζηηθήο Αξρήο θαη ηδίσο ηελ έληαμε ησλ πξάμεσλ ζηα κέηξα ησλ νηθείσλ επηρεηξεζηαθψλ πξνγξακκάησλ, ε παξαθνινχζεζε ηεο πνξείαο εθαξκνγήο ηνπο, ε ζχληαμε ησλ πξνηάζεσλ πξνζαξκνγήο ηνπ ζπκπιεξψκαηνο πξνγξακκαηηζκνχ θαζψο θαη θάζε ζρεηηθφ ζέκα». 79

80 3. ΑΡΜΟΓΙΟΣΗΣΑ ΠΑΡΟΥΗ ΤΠΗΡΔΙΧΝ 3.1 ΑΓΔΗΟΓΟΣΖΔΗ ΟΠΧ ΠΟΛΗΣΔ 3.2 ΔΓΓΡΗΔΗ ΟΠΧ ΠΟΛΗΣΔ 3.3 ΔΓΓΡΗΔΗ ΟΠΧ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΗ 3.4 ΔΝΖΜΔΡΧΖ-ΠΛΖΡΟΦΟΡΖΖ 3.5 ΤΠΟΣΖΡΗΞΖ ΠΟΛΗΣΧΝ & ΔΠΗΥΔΗΡΉΔΧΝ ΑΠΕΙΚΟΝΙΗ ΑΡΜΟΔΙΟΣΗΣΨΝ ΠΑΡΟΦΗ ΤΠΗΡΕΙΨΝ ΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ 17% 22% ΑΔΕΙΟΔΟΣΗΕΙ ΠΡΟ ΠΟΛΙΣΕ ΕΓΓΡΙΕΙ ΠΡΟ ΠΟΛΙΣΕ ΕΓΓΡΙΕΙ ΠΡΟ ΕΠΙΦΕΙΡΗΕΙ 61% ΕΝΗΜΕΡΩΗ ΠΛΗΡΟΥΟΡΗΗ ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ ΠΟΛΙΣΩΝ & ΕΠΙΦΕΙΡΗΕΩΝ Γηάγξακκα 3.5. Οη αξκνδηφηεηεο παξνρήο ππεξεζηψλ ζε πνζνζηφ 61% έρνπλ λα θάλνπλ κε αξκνδηφηεηεο ελεκέξσζεο θαη πιεξνθφξεζεο. Σν πςειφ πνζνζηφ απηήο ηεο θαηεγνξίαο, αθνξά ζηελ απνπζία κεραληζκψλ εμ απνζηάζεσο πιεξνθφξεζεο (κέζσ δηαδηθηχνπ), αιιά θαη ηελ απνπζία ζεκείσλ πιεξνθφξεζεο εθηφο ηεο δηνηθεηηθήο δνκήο ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο. Ζ κείσζε ησλ παξνρηθψλ αξκνδηνηήησλ ζην πιαίζην ηεο θεληξηθήο Γηνίθεζεο είλαη ζεκηηή, εθφζνλ ζπληειεί ζηελ βειηίσζε ηεο επηηειηθήο ιεηηνπξγίαο, γη απηφ θαη ζα πξέπεη λα αλαδεηεζνχλ άιια επίπεδα δηνίθεζεο θαη θνξείο πνπ ζα πινπνηήζνπλ ηηο αξκνδηφηεηεο απηέο. Ζ θαηεγνξία ησλ αξκνδηνηήησλ γηα αδεηνδνηήζεηο πξνο πνιίηεο (22%), ζρεηίδεηαη κε αξκνδηφηεηεο αδεηνδφηεζεο πνπ έρνπλ απνδνζεί ζην Σκήκα Υσξνζέηεζεο Σνπξηζηηθψλ Ληκέλσλ, ελψ νη αξκνδηφηεηεο ππνζηήξημεο πνιηηψλ θαη επηρεηξήζεσλ αθνξά ζε αξκνδηφηεηεο ηνπ Γξαθείνπ Γηεπθφιπλζεο Πξνζβαζηκφηεηαο Αηφκσλ κε Δηδηθέο Αλαπεξίεο. 4.ΔΛΔΓΚΣΙΚΗ ΑΡΜΟΓΙΟΣΗΣΑ 4.1 ΓΗΟΗΚΖΣΗΚΟΗ & ΔΠΗΣΟΠΗΟΗ ΔΛΔΓΥΟΗ/ ΔΠΗΘΔΧΡΖΔΗ 4.2.ΔΧΣΔΡΗΚΟ ΔΛΔΓΥΟ 80

81 ΑΠΕΙΚΟΝΙΗ ΕΛΕΓΚΣΙΚΨΝ ΑΡΜΟΔΙΟΣΗΣΨΝ ΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ 31% 69% ΔΙΟΙΚΗΣΙΚΟΙ & ΕΠΙΣΟΠΙΟΙ ΕΛΕΓΦΟΙ/ ΕΠΙΘΕΩΡΗΕΙ ΕΩΣΕΡΙΚΟ ΕΛΕΓΦΟ Γηάγξακκα 3.6 Ζ ηειεπηαία θαηεγνξηνπνίεζε ησλ επηηειηθψλ αξκνδηνηήησλ πεξηιακβάλεη ηηο ειεγθηηθέο αξκνδηφηεηεο ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ. Σν 69% απηψλ, φπσο δείρλεη ην Γηάγξακκα 3.6. πεξηιακβάλεη ηνπο δηνηθεηηθνχο θαη επηηφπηνπο ειέγρνπο ελψ νη ππφινηπεο (31%) αθνξνχλ ζε εζσηεξηθνχο ειέγρνπο ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο. Οη εζσηεξηθνί έιεγρνη αληαλαθινχλ ηνλ ρακειφ βαζκφ εκπηζηνζχλεο ζην εζσηεξηθφ ηεο νξγάλσζεο. Απφ ηελ θαηαγξαθή πξνθχπηεη φηη απνηεινχλ θπξίσο αξκνδηφηεηεο ειέγρνπ πνπ αζθεί ε θεληξηθή νξγάλσζε ζηα Γξαθεία ηνπ Δμσηεξηθνχ. Δλληνικόρ Οπγανιζμόρ Σοςπιζμού «Ο Δ.Ο.Σ. έρεη σο αξκνδηφηεηα ηελ πξνψζεζε ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο ηεο Κπβέξλεζεο. Πξνο ην ζθνπφ απηφ ν Δ.Ο.Σ., ηδίσο: "α) Τπνβάιιεη πξνηάζεηο ζην Τπνπξγείν Σνπξηζηηθήο Αλάπηπμεο γηα ηε ράξαμε ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο ζηα ζέκαηα αξκνδηφηεηάο ηνπ θαη ηελ εθαξκφδεη κέζα ζην πιαίζην ησλ αξκνδηνηήησλ ηνπ. Γηα ην ζθνπφ απηφλ ν Δ.Ο.Σ. εξεπλά ηελ ηνπξηζηηθή αγνξά, κειεηά ηελ αληαγσληζηηθφηεηα ηνπ ηνπξηζκνχ, ζπληάζζεη κειέηεο γηα ζέκαηα ηεο αξκνδηφηεηάο ηνπ θαη θαηαξηίδεη ηα πξνγξάκκαηα δηαθήκηζεο, δεκνζίσλ ζρέζεσλ θαη ηνπξηζηηθψλ εθδειψζεσλ, θαζψο θαη πξνγξάκκαηα ζπκπαξαγσγήο θαη ζπλδηαθήκηζεο, δηαθήκηζεο ζηελ αιινδαπή θαη εκεδαπή απφ θνηλνχ κε νξγαληζκνχο, επηκειεηήξηα θαη άιια θπζηθά ή λνκηθά πξφζσπα ηεο αιινδαπήο ή εκεδαπήο ζην εμσηεξηθφ θαη ην εζσηεξηθφ". 81

82 Ο Διιεληθφο Οξγαληζκφο Σνπξηζκνχ κε βάζεη ηα ζηνηρεία ηεο θαηαγξαθήο αξηζκεί 260 αξκνδηφηεηεο. Οη κηζέο πεξίπνπ εμ απηψλ (51%) έρνπλ επηηειηθφ ραξαθηήξα. Χο πξνο ηηο ππνζηεξηθηηθέο αξκνδηόηεηεο πνπ αζθεί, θαη αληηζηνηρία ησλ αξκνδηνηήησλ ζην επξχηεξν ζχλνιν ηεο Γεκφζηαο Γηνίθεζεο, ην πνζνζηφ είλαη κεγάιν (25%), θξίλνληαο απφ ην δεηνχκελν ελφο επηηειηθνχ θξάηνπο. Σν πνζνζηφ απηφ αθνξά θαηά βάζε ηηο νξηδφληηεο αξκνδηφηεηεο, απηέο δειαδή πνπ αθνξνχλ ζηελ νξγάλσζε θαη δηνίθεζε. Σν γεγνλφο απηφ νθείιεηαη ζηε γεληθφηεξε αλππαξμία ζην δεκφζην ηνκέα δηππνπξγηθψλ δνκψλ πνπ λα αζθνχλ ηηο ππνζηεξηθηηθέο αξκνδηφηεηεο ζπλνιηθά. ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΑ ΕΙΔΗ ΑΡΜΟΔΙΟΣΗΣΨΝ Ε.Ο.Σ. ΠΑΡΟΦΗ ΤΠΗΡΕΙΨΝ 11% ΕΛΕΓΚΣΙΚΕ 13% ΤΠΟΣΗΡΙΚΣ ΙΚΕ 25% ΕΠΙΣΕΛΙΚΕ 51% Γηάγξακκα 3.7. ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΑ ΕΙΔΗ ΑΡΜΟΔΙΟΣΗΣΨΝ Π.Τ.Σ. Επιτελικές Τποστηρικτικές Παροχής Τπηρεσιών Ελεγκτικές 46% 6% 48% 28% 20% Γηάγξακκα

83 ΚΑΣΑΝΟΜΗ ΣΨΝ ΑΡΜΟΔΙΟΣΗΣΨΝ ΜΕΣΑΞΤ Ε.Ο.Σ. & Π.Τ.Σ Π.Τ.Σ. 29% Ε.Ο.Σ. 71% Γιάγπαμμα 3.9. ρεηηθά κε ηηο ειεγθηηθέο αξκνδηόηεηεο θαη απηέο ηεο παξνρήο ππεξεζηώλ απνηεινχλ κηθξφ πνζνζηφ (23%) ζην ζχλνιν ησλ αξκνδηνηήησλ. ην ζεκείν απηφ ζα πξέπεη λα γίλεη αλαθνξά ζην δήηεκα ηεο κεηαθνξάο ησλ αξκνδηνηήησλ ζηελ Πεξηθέξεηα. Ζ πξψηε κεηαθνξά πξνβιέθζεθε ζην Π.Γ. 313/2001 (ΦΔΚ 211/Α) ελψ κε ην Ν.3270/2004 (ΦΔΚ.187/Α/ ) ζπζηήζεθαλ ζε θάζε Πεξηθέξεηα, νη Πεξηθεξεηαθέο Τπεξεζίεο Σνπξηζκνχ (ΠΤΣ). 30 Απφ ην ζχλνιν ησλ αξκνδηνηήησλ πνπ αζθεί ν Δ.Ο.Σ., έρεη κεηαβηβαζηεί ζηηο Π.Τ.Σ. πεξίπνπ ην 29%. Απφ ηηο αξκνδηφηεηεο απηέο, φπσο αλαπαξηζηά θαη ην Γηάγξακκα 3. ην 46% είλαη επηηειηθέο ελψ ην 48% είλαη ειεγθηηθέο θαη παξνρήο ππεξεζηψλ, κε ην πνιχ κηθξφ πνζνζηφ ππνζηεξηθηηθψλ (6%) ζην ηέινο. Αλ ζειήζνπκε λα ζπγθξίλνπκε ηηο αξκνδηφηεηεο πνπ αζθεί ν Δ.Ο.Σ θαη απηέο πνπ αζθνχληαη ζε πεξηθεξεηαθφ επίπεδν, δηαπηζηψλνπκε, φπσο είλαη ινγηθφ κηα ππεξίζρπζε ηνπ πνζνζηνχ ησλ επηηειηθψλ αξκνδηνηήησλ πνπ αζθεί ν Δ.Ο.Σ. ζε ζρέζε κε ηηο αξκνδηφηεηεο πνπ έρνπλ κεηαθεξζεί ζηελ Πεξηθέξεηα. Απφ ηελ άιιε πιεπξά, πξέπεη λα ζεκεησζεί ην πνιχ ζεηηθφ βήκα ηεο κεηαβίβαζεο κεγάινπ κέξνπο ησλ επηηειηθψλ θαη παξνρήο ππεξεζηψλ ζηηο Πεξηθέξεηεο. Χζηφζν, πξέπεη λα γίλνπλ αθφκα πνιιά βήκαηα πξνο ηελ θαηεχζπλζε απηή, θπξίσο σο πξνο ηηο ειεγθηηθέο αξκνδηφηεηεο, νη νπνίεο ζην ζχλνιφ ηνπο πξέπεη άκεζα λα κεηαθεξζνχλ εθηφο επηπέδνπ ηεο θεληξηθήο Γηνίθεζεο. 30 Με ην Π.Γ. 313/2001 (ΦΔΚ 211/Α) ζην άξζξν 15, είρε γίλεη «Μεηαβίβαζε Αξκνδηνηήησλ απφ ηνλ Δ.Ο.Σ. ζηηο Πεξηθέξεηεο. χζηαζε Τπεξεζηψλ & Θέζεσλ ζηηο Πεξηθέξεηεο. 83

84 ΚΑΣΑΝΟΜΗ ΑΡΜΟΔΙΟΣΗΣΨΝ ΑΝΑ ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΑ ΜΕΣΑΞΤ Ε.Ο.Σ. & Π.Τ.Σ Δπηηειηθέο Τπνζηεξηθηηθέ Παξνρήο Διεγθηηθέο Δ.Ο.Σ ο Τπεξεζηψλ 8 18 Π.Τ.Σ Γηάγξακκα ΔΠΙΣΔΛΙΚΗ ΑΡΜΟΓΙΟΣΗΣΑ: 1.1 ΣΡΑΣΖΓΗΚΟ ΥΔΓΗΑΜΟ 1.2 ΑΠΛΟΤΣΔΤΖ ΓΗΑΓΗΚΑΗΧΝ 1.3 ΑΞΗΟΛΟΓΖΖ ΔΠΗΠΣΧΔΧΝ 1.4 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΗΜΟ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ 1.5 ΤΝΣΟΝΗΜΟ 1.6 ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ/ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΓΝΧΖ 1.7 ΔΛΔΓΥΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΤΘΖΖ ΑΠΟΣΔΛΔΜΑΣΧΝ ΠΟΛΗΣΗΚΖ 84

85 ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΕΛΙΚΩΝ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ Ε.Ο.Τ. ΣΡΑΣΗΓΙΚΟ ΦΕΔΙΑΜΟ 4% 12% 9% 20% 2% ΑΠΛΟΤΣΕΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ ΕΠΙΠΣΩΕΩΝ 34% 19% ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΙΜΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΑ ΤΝΣΟΝΙΜΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ/ΔΙΑΦΕΙΡΙΗ ΓΝΩΗ ΕΛΕΓΦΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΤΘΗΗ ΑΠΟΣΕΛΕΜΑΣΩΝ ΠΟΛΙΣΙΚΗ Γηάγξακκα Απφ ην ζχλνιν ησλ επηηειηθψλ αξκνδηνηήησλ ηνπ Δ.Ο.Σ., ην 34% αθνξά ζε αξκνδηφηεηεο πξνγξακκαηηζκνχ ηεο νηθνλνκηθήο ιεηηνπξγίαο θαη ην 20% ζε απηέο πνπ ραξαθηεξίδνληαη σο ζηξαηεγηθνχ ζρεδηαζκνχ. αθέζηαηα, απαηηείηαη άκεζε ελδπλάκσζε ησλ ήδε ππαξρνπζψλ επηηειηθψλ αξκνδηνηήησλ θαζψο θαη ε ππνζηήξημε θξίζηκσλ επηηειηθψλ ιεηηνπξγηψλ, ηδίσο ζηνπο ηνκείο ηεο απινχζηεπζεο δηαδηθαζηψλ θαη ηνπ ειέγρνπ απνηειεζκάησλ πνιηηηθήο. Σν γεγνλφο βέβαηα ηεο χπαξμεο κεγάινπ πνζνζηνχ επηηειηθψλ αξκνδηνηήησλ ηνπ Δ.Ο.Σ. ζρεηηθψλ κε ηνλ πξνγξακκαηηζκφ ηεο νηθνλνκηθήο ιεηηνπξγίαο (π.ρ. αξκνδηφηεηα «Τπνβνιήο πξνηάζεσλ γηα ηνλ πεξηνξηζκφ ή ηελ αχμεζε θαηά πεξίπησζε ησλ δαπαλψλ ιεηηνπξγίαο ησλ Π.Τ.Σ ζηηο πεξηπηψζεηο πνπ απηφ θξίλεηαη αλαγθαίν» θξίλεηαη ηδηαηηέξσο ζεκαληηθφ εηδηθά, φηαλ ζηελ επξχηεξε Γεκφζηα Γηνίθεζε ηα πνζνζηά απηά είλαη πνιχ ρακειά. Παξαηεξείηαη ραξαθηεξηζηηθά φηη, νη αξκνδηφηεηεο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ απινχζηεπζε ησλ δηαδηθαζηψλ, ηνλ έιεγρν παξαθνινχζεζεο ησλ απνηειεζκάησλ πνιηηηθήο ρξεηάδνληαη ελίζρπζε. Σα ρακειά πνζνζηά ησλ αξκνδηνηήησλ ζπληνληζκνχ καξηπξνχλ θαη ην ρακειφ πνζνζηφ αξκνδηνηήησλ επηθνηλσλίαο θαη δηαρείξηζεο γλψζεο (πρ. [αξκνδηφηεηα] «ζπγθέληξσζε θαη αμηνπνίεζε ησλ ζηνηρείσλ πνπ δηαβηβάδνληαη απφ ηηο ΠΤΣ ζρεηηθά κε ηηο δξαζηεξηφηεηέο ηνπο»). 85

86 2. ΤΠΟΣΗΡΙΚΣΙΚΗ ΑΡΜΟΓΙΟΣΗΣΑ 2.1 ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ ΚΑΗ ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΠΟΡΧΝ ΟΠΧ ΤΠΖΡΔΗΑ 2.2ΟΡΓΑΝΧΣΗΚΖ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΑ ΟΠΧ ΤΠΖΡΔΗΑ/ ΓΗΟΗΚΖΖ ΑΝΘΡΧΠΗΝΟΤ ΓΤΝΑΜΗΚΟΤ 2.3 ΣΔΥΝΗΚΖ ΚΑΗ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑΚΖ ΤΠΟΣΖΡΗΞΖ 2.4 ΔΚΣΔΛΔΖ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΧΝ ΚΑΣΑΝΟΜΗ ΣΨΝ ΤΠΟΣΗΡΙΚΣΙΚΨΝ ΑΡΜΟΔΙΟΣΗΣΨΝ ΣΟΤ Ε.Ο.Σ. 52% 14% 34% ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΕΙΡΙΗ ΠΟΡΩΝ ΣΗ ΤΠΗΡΕΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΚΗ ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΑ ΣΗ ΤΠΗΡΕΙΑ/ΔΙΟΙΚΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ ΣΕΦΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΥΟΡΙΑΚΗ ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ Γηάγξακκα Πεξλψληαο ζηελ αλάιπζε ησλ ππνζηεξηθηηθψλ αξκνδηνηήησλ, γίλεηαη αληηιεπηή ε ππεξνρή ησλ αξκνδηνηήησλ ηερληθήο θαη πιεξνθνξηαθήο ππνζηήξημεο (52%), γεγνλφο ην νπνίν καξηπξά ίζσο ζεκαληηθφ βαζκφ ρξήζεο ΣΠΔ ζηνλ Δ.Ο.Σ.. Οη ππφινηπεο κηζέο αξκνδηφηεηεο ζρεηίδνληαη κε ηελ νξγαλσηηθή (34%) θαη νηθνλνκηθή ιεηηνπξγία ηνπ Δ.Ο.Σ (14%), ελψ δελ θαηαγξάθνληαη θαζφινπ αξκνδηφηεηεο εθηέιεζεο πξνγξακκάησλ. 3. ΑΡΜΟΓΙΟΣΗΣΑ ΠΑΡΟΥΗ ΤΠΗΡΔΙΧΝ 3.1 ΑΓΔΗΟΓΟΣΖΔΗ ΟΠΧ ΠΟΛΗΣΔ 3.2 ΔΓΓΡΗΔΗ ΟΠΧ ΠΟΛΗΣΔ 3.3 ΔΓΓΡΗΔΗ ΟΠΧ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΗ 3.4 ΔΝΖΜΔΡΧΖ-ΠΛΖΡΟΦΟΡΖΖ 3.5 ΤΠΟΣΖΡΗΞΖ ΠΟΛΗΣΧΝ & ΔΠΗΥΔΗΡΉΔΧΝ 86

87 ΚΑΣΑΝΟΜΗ ΑΡΜΟΔΙΟΣΗΣΨΝ ΠΑΡΟΦΗ ΤΠΗΡΕΙΨΝ ΣΟΤ Ε.Ο.Σ. ΑΔΕΙΟΔΟΣΗΕΙ ΠΡΟ ΠΟΛΙΣΕ 5% 2% 1% ΕΓΚΡΙΕΙ ΠΡΟ ΕΠΙΦΕΙΡΗΕΙ ΠΙΣΟΠΟΙΗΕΙ ΒΕΒΑΙΩΕΙ 92% ΕΓΚΡΙΕΙ ΠΡΟ ΠΟΛΙΣΕ ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ ΠΟΛΙΣΩΝ & ΕΠΙΦΕΙΡΗΕΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΗ - ΠΛΗΡΟΥΟΡΗΗ Γηάγξακκα ΔΛΔΓΚΣΙΚΗ ΑΡΜΟΓΙΟΣΗΣΑ 4.1 ΓΗΟΗΚΖΣΗΚΟΗ & ΔΠΗΣΟΠΗΟΗ ΔΛΔΓΥΟΗ/ ΔΠΗΘΔΧΡΖΔΗ 4.2.ΔΧΣΔΡΗΚΟ ΔΛΔΓΥΟ ΚΑΣΑΝΟΜΗ ΕΛΕΓΚΣΙΚΨΝ ΑΡΜΟΔΙΟΣΗΣΨΝ ΣΟΤ Ε.Ο.Σ. 15% ΔΙΟΙΚΗΣΙΚΟΙ & ΕΠΙΣΟΠΙΟΙ ΕΛΕΓΦΟΙ/ ΕΠΙΘΕΩΡΗΕΙ 85% ΕΩΣΕΡΙΚΟ ΕΛΕΓΦΟ Γηάγξακκα Ζ ηειεπηαία θαηεγνξηνπνίεζε ησλ επηηειηθψλ αξκνδηνηήησλ πεξηιακβάλεη ηηο ειεγθηηθέο αξκνδηφηεηεο. Σν 85% απηψλ, φπσο δείρλεη ην Γηάγξακκα πεξηιακβάλεη ηνπο 87

88 δηνηθεηηθνχο θαη επηηφπηνπο ειέγρνπο ελψ πνιχ κηθξφ πνζνζηφ (15%) αθνξά ζε αξκνδηφηεηεο εζσηεξηθνχ ειέγρνπ ηνπ νξγαληζκνχ. Αλ εμεηαζηεί ην ζχλνιν ησλ αξκνδηνηήησλ ζηνλ ηνκέα ηνπ ηνπξηζκνχ κ έλαλ νιηζηηθφ ηξφπν, ίζσο εμαρζνχλ θαιχηεξα ζπκπεξάζκαηα. Απφ ηηο αξκνδηφηεηεο πνπ αζθνχλ ζήκεξα ε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ θαη ν Δ.Ο.Σ. ην 54% αθνξά ζε επηηειηθέο αξκνδηφηεηεο. Σν πνζνζηφ απηφ ζπληζηά κελ κία ζεηηθή βάζε ζηελ θαηεχζπλζε ηεο επηηειηθήο δηνίθεζεο. Χζηφζν κε βάζε ην πξφηππν ηεο θαηαγξαθήο πνπ απαηηεί αξκνδηφηεηεο επηηειηθέο άλσ ηνπ 70%, ρξεηάδνληαη αξθεηά βήκαηα αθφκα λα γίλνπλ. ΚΑΣΑΝΟΜΗ ΑΡΜΟΔΙΟΣΗΣΨΝ ΔΤΟ ΥΟΡΕΨΝ ΣΟΤΡΙΜΟΤ ΑΝΑ ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΑ 9% 9% 28% 54% ΕΠΙΣΕΛΙΚΕ ΤΠΟΣΗΡΙΚΣΙΚΕ ΠΑΡΟΦΗ ΤΠΗΡΕΙΩΝ ΕΛΕΓΚΣΙΚΕ Γηάγξακκα Χο πξνο ηηο ππνζηεξηθηηθέο αξκνδηφηεηεο, απηέο αγγίδνπλ ην 28% ηνπ ζπλφινπ ησλ αξκνδηνηήησλ ην νπνίν είλαη απνηέιεζκα ηεο χπαξμεο κέζα ζηνπο δπν θνξείο φκνησλ δνκψλ γηα ηελ ππνζηήξημε θνηλψλ εξγαζηψλ, δηνηθεηηθήο θαη νηθνλνκηθήο θχζεο, ιφγσ ηεο απνπζίαο νξηδφληησλ κεραληζκψλ ζπληνληζκνχ. Οη αξκνδηφηεηεο παξνρήο ππεξεζηψλ (9%) αληαλαθιά ηελ απνπζία κηαο νινθιεξσκέλεο πξνζέγγηζεο γηα ηελ πνιηηηθή παξνρηθήο δηνίθεζεο. Πξνηείλεηαη ε κεηαθνξά ηνπ ζπλφινπ ησλ αξκνδηνηήησλ ζηηο ΠΤΣ. Σέινο, ην πνζνζηφ ησλ ειεγθηηθψλ αξκνδηνηήησλ θξίλεηαη ηθαλνπνηεηηθφ. 88

89 Β. Δκποέρ πλνιηθά, ε εηθφλα ησλ δπν θνξέσλ, νη νπνίνη βάζεη αξκνδηνηήησλ έρνπλ θαηά ην ήκηζπ επηηειηθφ ξφιν δελ θαίλεηαη λα ζπλάδεη κε ηελ εηθφλα πνπ πξνθχπηεη απφ ηελ αλάιπζε ησλ εθξνψλ ηνπο. Όπσο θαίλεηαη απφ ην Γηαγξάκκαηα 3.16., ην κεγαιχηεξν πνζνζηφ ησλ εθξνψλ ηεο Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ αθνξά ζε κειεηεηηθέο θαη ζρεδηαζηηθέο εθξνέο (57%), ελψ κφλν έλα πνιχ κηθξφ πνζνζηφ είλαη επηρεηξεζηαθέο εθξνέο (6%). Δπηπιένλ νη θαλνληζηηθέο εθξνέο αγγίδνπλ ην 37% ΕΚΡΟΕ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ ΜΔΛΔΣΖΣΗΚΔ- ΥΔΓΗΑΣΗΚΔ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΔ ΔΠΗΥΔΗΡΖΗΑΚΔ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΔ ΚΑΝΟΝΗΣΗΚΔ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΔ Γηάγξακκα Αθφκα ρακειφηεξν ηεο ηάμεσο ηνπ 3% θαίλεηαη λα είλαη ην πνζνζηφ επηρεηξεζηαθψλ εθξνψλ ηνπ Δ.Ο.Σ. Σν 54% αθνξά ζε θαλνληζηηθέο εθξνέο θαη ην 43% ζε κειεηεηηθέοζρεδηαζηηθέο. Δξκελεχνληαο θαλείο ηα πνζνζηά, θαηαιήγεη ζην ζπκπέξαζκα φηη ππάξρεη ζεκαληηθή δπζθνιία ζηελ εμεηδίθεπζε ησλ επηηειηθψλ ζηφρσλ ησλ δπν θνξέσλ ζε επηρεηξεζηαθέο δξάζεηο θαη νπζηαζηηθά νη επηηειηθέο ιεηηνπξγίεο πινπνηνχληαη κέζα απφ θαλνληζηηθέο παξεκβάζεηο, ηδηαίηεξα ζηελ πεξίπησζε ηνπ Διιεληθνχ Οξγαληζκνχ Σνπξηζκνχ. 89

90 ΜΔΛΔΣΖΣΗΚΔ- ΥΔΓΗΑΣΗΚΔ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΔ ΕΚΡΟΕ Ε.Ο.Σ. ΔΠΗΥΔΗΡΖΗΑΚΔ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΔ ΚΑΝΟΝΗΣΗΚΔ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΔ Γηάγξακκα Γ. Γιοικηηικόρ σαπακηηπιζμόρ απμοδιοηήηυν Απφ ηηο αξκνδηφηεηεο πνπ θαηαγξάθεθαλ ζε θάζε θνξέα, ζηε ζπλέρεηα ραξαθηεξίζηεθαλ ζε απνθιεηζηηθέο θαη ζπληξέρνπζεο θαη έπεηηα ζε γλσκνδνηηθέο θαη απνθαζηζηηθέο. ΑΡΜΟΓΙΟΣΗΣΔ Δ.Ο.Σ. 4% ΑΡΜΟΓΙΟΣΗΣΔ Γ.Γ.ΣΟΤΡΙΜΟΤ 18% 96% 82% ΑΠΟΥΑΙΣΙΚΕ ΓΝΩΜΟΔΟΣΙΚΕ 8% 49% 51% ΑΠΟΚΛΕΙΣΙΚΕ 92% ΤΝΣΡΕΦΟΤΕ Γηάγξακκα

91 ηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ ζην ζχλνιν ησλ 270 αξκνδηνηήησλ, νη 131 είλαη ζπληξέρνπζεο αξκνδηφηεηεο, δειαδή ην 51% εμ απηψλ. ηνλ Δ.Ο.Σ. απφ ηηο 260 αξκνδηφηεηεο, κφλν νη 21 είλαη ζπληξέρνπζεο, δειαδή ζε πνζνζηφ 8%. Γ. Ρςθμιζηική πποέλεςζη ηυν απμοδιοηήηυν διασπονικά ΓΔΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΔΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ Δ.Ο.Σ. 0% 5% 19% 5% 95% 76% ΝΟΜΟΙ Π.Δ. Τ.Α. ΝΟΜΟΙ Π.Δ. Τ.Α. Γηάγξακκα Χο πξνο ηελ θαηαλνκή ησλ αξκνδηνηήησλ αλά λνκνζεηηθέο θαη θαλνληζηηθέο πξάμεηο γίλνληαη νη αθφινπζεο παξαδνρέο: ε ζρέζε κε ηνλ πξαγκαηηθφ αξηζκφ ησλ λνκνζεηηθψλ θαη θαλνληζηηθψλ πξάμεσλ κε ηηο νπνίεο θαηαλέκνληαη νη αξκνδηφηεηεο, ζεσξείηαη φηη φζν κηθξφηεξνο είλαη ηφζν απμάλεηαη ε πξνζβαζηκφηεηα θαη ε απνηειεζκαηηθφηεηα ηεο δηνίθεζεο θαη ηφζν κεηψλεηαη ην ιεηηνπξγηθφ θαη ζπλαιιαθηηθφ θφζηνο (ζπληνληζκφο). ε ζρέζε κε ηελ θαηεγνξία ηεο λνκνζεηηθήο θαη θαλνληζηηθήο πξάμεο, ζεσξείηαη φηη φζν πεξηζζφηεξν νη αξκνδηφηεηεο θαηαλέκνληαη κέζσ Πξνεδξηθψλ Γηαηαγκάησλ ηφζν απμάλεηαη ε δηαθάλεηα, ν έιεγρνο θαη ε ινγνδνζία ηεο δηνίθεζεο θαη ηφζν κεηψλεηαη ε πηζαλφηεηα επηθαιχςεσλ θαη ζπγθξνχζεσλ κεηαμχ ησλ αξκνδηνηήησλ. Ο θαζνξηζκφο 91

92 αξκνδηνηήησλ κέζσ λφκσλ, εμαζθαιίδεη κελ ηε δηαθάλεηα, σζηφζν δελ εγγπάηαη ζηνλ ίδην βαζκφ ηελ εθαξκνγή ηνπ ζπλφινπ ησλ αξρψλ ηεο θαιήο λνκνζέηεζεο. Σέινο ε θαηαλνκή αξκνδηνηήησλ κέζσ Τπνπξγηθψλ Απνθάζεσλ ζεσξείηαη αξλεηηθή θαζψο δελ δηαζθαιίδεη θαλέλα απφ ηα παξαπάλσ θξηηήξηα. Απφ ηνλ ζπλδπαζκφ ησλ παξαπάλσ παξαδνρψλ, πξνθχπηεη φηη ν θαζνξηζκφο αξκνδηνηήησλ αξηζηνπνηείηαη φηαλ γίλεηαη κε ηνλ ειάρηζην δπλαηφ αξηζκφ Πξνεδξηθψλ Γηαηαγκάησλ. πλεπψο, σο άξηζην κέγεζνο, γηα ηελ αμηνιφγεζε πνπ αθνινπζεί ηίζεηαη ε θαηαλνκή αξκνδηνηήησλ αλά Τπνπξγείν κε έλα θαη κφλν Πξνεδξηθφ Γηάηαγκα. ην Γηάγξακκα 3. απνηππψλεηαη ε θαηαλνκή ησλ αξκνδηνηήησλ ζην ζχλνιν ησλ δπν θνξέσλ φπσο έρνπλ νξηζηεί κε βάζε ηηο λνκνζεηηθέο θαη θαλνληζηηθέο πξάμεηο. Κξίζεθε πην ζθφπηκε ε εμαγσγή ζπκπεξαζκάησλ, απφ ηελ εμέηαζε ηνπ ζπλφινπ ησλ αξκνδηνηήησλ ησλ δπν θνξέσλ, θαζψο κεγάιν πνζνζηφ ησλ αξκνδηνηήησλ έρεη πεξάζεη απφ ηνλ έλα θνξέα ζηνλ άιιν. 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 ΤΝΟΛΟ ΚΑΝΟΝΙΣΙΚΧΝ & ΝΟΜΟΘΔΣΙΚΧΝ ΠΡΑΞΔΧΝ ΚΑΘΟΡΙΜΟΤ ΣΧΝ ΑΡΜΟΓΙΟΣΗΣΧΝ ΝΟΜΟΗ Π.Γ. Τ.Α. Γ.Γ.Σ Δ.Ο.Σ Γηάγξακκα Απφ ηελ ζπλνιηθή εηθφλα πξνθχπηεη φηη ην κεγαιχηεξν πνζνζηφ ησλ αξκνδηνηήησλ (86%) έρεη ζεζπηζηεί κε Πξνεδξηθά Γηαηάγκαηα. Ζ δηαπίζησζε απηή επηβεβαηψλεη ην γεγνλφο φηη ην θξάηνο δηθαίνπ παξακέλεη ηζρπξφ, δεδνκέλνπ φηη ηα Πξνεδξηθά Γηαηάγκαηα ππφθεηληαη ζε έιεγρν λνκηκφηεηαο απφ ην πκβνχιην ηεο Δπηθξαηείαο. Μηθξφ πνζνζηφ ησλ αξκνδηνηήησλ έρεη ζεζκνζεηεζεί κε λφκνπο ελψ ην 9% ησλ αξκνδηνηήησλ κε Τπνπξγηθέο Απνθάζεηο, πνπ αθνξνχλ φκσο κφλν αξκνδηφηεηεο ηνπ Δ.Ο.Σ. Πξέπεη λα ζεκεησζεί φηη κε λφκν είλαη εθηθηή ε 92

93 ηξνπνπνίεζε θαη ε θαηάξγεζε πξνεγνχκελσλ δνκψλ θαη ζπλαθψλ αξκνδηνηήησλ, θάηη πνπ δελ κπνξεί λα επηηεπρζεί κέζσ Π.Γ. Καηαλνκή αξκνδηνηήησλ Γ.Γ.Σ. & Δ.Ο.Σ. αλά λνκνζεηηθέο & θαλνληζηηθέο πξάμεηο 9% 5% 86% ΝΟΜΟΙ Π.Δ. Τ.Α. Γηάγξακκα Όπσο πξνθχπηεη απφ ην Γηάγξακκα ε θαηαλνκή ησλ αξκνδηνηήησλ ζηνπο δπν θνξείο ηνπ ηνπξηζκνχ, έρεη γίλεη κε δηαθνξεηηθέο θαλνληζηηθέο θαη ξπζκηζηηθέο πξάμεηο, 5 ζηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ θαη 7 ζηνλ Δ.Ο.Σ. Ο αξηζκφο θξίλεηαη πςειφο, ζε ζρέζε κε ηνλ επηζπκεηφ ζηφρν. Ζ κεγάιε απηή δηαζπνξά ζηελ ξπζκηζηηθή πεγή πξνέιεπζεο ησλ αξκνδηνηήησλ, επηδξά αξλεηηθά ζηνλ ζρεδηαζκφ θαη ηνλ ζπληνληζκφ ησλ δξάζεσλ θαη ζπληζηά πηζαλή αηηία επηθαιχςεσλ θαη ζπγθξνχζεσλ αξκνδηνηήησλ. Δίλαη επηπιένλ ραξαθηεξηζηηθφ ηεο κεζφδνπ κεηαβίβαζεο αξκνδηνηήησλ θαη δνκψλ αλάκεζα ζηνπο δπν θνξείο ηνπ ηνπξηζκνχ, ε νπνία γίλεηαη ζπλερψο πξνζζεηηθά δηνγθψλνληαο ηηο θαλνληζηηθέο εθξνέο. 93

94 ΓΔΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΔΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ Δ.Ο.Σ. ΜΔΛΔΣΗΣΙΚΔ ΥΔΓΙΑΣΙΚΔ ΔΚΡΟΔ ΜΔΛΔΣΔ ΠΡΟ ΑΝΑΘΔΖ 3920 ΜΔΛΔΣΔ/ΔΗΖΓΖΔΗ ΤΠΖΡΔΗΑ 1000 ΔΝΖΜΔΡΧΣΗΚΑ/ ΤΠΖΡΔΗΑΚΑ ΖΜΔΗΧΜΑΣΑ ΚΑΝΟΝΙΣΙΚΔ ΔΚΡΟΔ ΔΓΚΤΚΛΗΟΗ 5217 ΥΔΓΗΑ ΑΠΟΦΑΖ/ΚΤΑ/ ΠΓ/ ΝΟΜΟΗ ΟΓΖΓΟΗ/ ΜΖΣΡΧΑ/ ΤΛΛΟΓΗΚΟΗ ΣΟΜΟΗ

95 ΔΠΙΥΔΙΡΗΙΑΚΔ ΔΚΡΟΔ ΟΜΑΓΔ ΔΡΓΑΗΑ 224 EX ANTE ΑΞΗΟΛΟΓΖΔΗ ΓΔΗΚΣΔ ΑΠΟΓΟΣΗΚΟΣΖΣΑ 58 ΔΚΘΔΔΗ ΑΞΗΟΛΟΓΖΖ ΑΠΟΣΔΛΔΜΑΣΧΝ 47 ΔΠΗΥΔΗΡΖΗΑΚΑ ΥΔΓΗΑ ΓΡΑΖ/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΑ ΔΝΔΡΓΔΗΧΝ/ ΟΓΗΚΟΗ ΥΑΡΣΔ Γιάγπαμμα Δ. Γομέρ και απμοδιόηηηερ ε ζχλνιν 99 νληνηήησλ/ δνκψλ ζην ζχλνιν ησλ δπν θνξέσλ πνπ θαηαγξάθεθαλ (47 δνκέο ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ θαη 52 ηνπ Δ.Ο.Σ.), ε θαηαλνκή ησλ δνκψλ κε βάζε ηηο αξκνδηφηεηεο πνπ αζθνχλ δηακνξθψλεηαη ζηνλ πίλαθα 3.4. σο εμήο: ΕΠΙΣΕΛΙΚΕ ΤΠΟΣΗΡΙΚΣΙΚΕ ΠΑΡΟΧΗ ΤΠΗΡΕΙΩΝ ΕΛΕΓΚΣΙΚΕ Γ.Γ.Σ. 5,53 4,2 2,25 1,85 Ε.Ο.Σ. 2,95 1,96 1,52 1,32 Πίλαθαο 3.3. ΛΟΓΟ ΑΡΜΟΓΙΟΣΗΣΧΝ ΠΡΟ ΓΟΜΔ ΓΙΑ ΣΗ ΓΔΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΔΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ ΚΑΙ ΣΟΝ Δ.Ο.Σ. 95

96 Επιτελικζσ Τποςτηρικτικζσ Παροχήσ Ελεγκτικζσ ΤΝΟΛΟ υπηρεςιών ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΟΥΡΣΙΜΟΥ Αρμοδιότητεσ Αρμοδιότητεσ % 57% 31% 7% 5% 100% Δομζσ Δομζσ % 44% 32% 13% 11% 100% Ε.Ο.Τ. Αρμοδιότητεσ Αρμοδιότητεσ % 51% 25% 13% 11% 100% Δομζσ Δομζσ% 37% 28% 15% 20% 100% φνολο αρμοδιοτήτων Ε.Ο.Σ. & Γ.Γ.Σ. φνολο Δομών Ε.Ο.Σ. & Γ.Γ.Σ. Πίλαθαο Πξνθχπηνπλ ηα εμήο ζπκπεξάζκαηα: αλ εμεηαζηνχλ νη δνκέο ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ θαη ηνπ Δ.Ο.Σ. ζπλνιηθά, πξνθχπηεη φηη είλαη πνιιέο ζε ζρέζε κε ηηο αξκνδηφηεηεο πνπ έρνπλ λα αζθήζνπλ ζπλνιηθά νη δπν θνξείο. Ο ίδηνο ζπιινγηζκφο επηβεβαηψλεηαη θαη ζηελ 96

97 εμέηαζε ησλ δπν δνκψλ ρσξηζηά. Τπνζέηνπκε φηη νη παξαπάλσ αξηζκνί αληηθαηνπηξίδνπλ ην ζπρλφ θαηλφκελν ηεο κεηαθνξάο αξκνδηνηήησλ απφ ηνλ έλα θνξέα ζηνλ άιιν κε ηε δεκηνπξγία επηπιένλ ησλ απαηηνχκελσλ δνκψλ θαζψο ν θνξέαο πνπ ηηο αζθνχζε δελ θαηαξγεί ηηο ήδε ππάξρνπζεο δνκέο φηαλ απηέο κεηαθέξνληαη ζηνλ άιιν θνξέα. Απηφ βέβαηα έρεη ζαλ θπζηθφ απνηέιεζκα ηε δεκηνπξγία αιιεινεπηθαιχςεσλ, ζπγθξνχζεσλ θαη θελψλ. Υαξαθηεξηζηηθφ παξάδεηγκα ησλ παξαπάλσ, απνηειεί ε χπαξμε ηεο δνκήο ηεο Γηεχζπλζεο Τπεξεζηψλ εμσηεξηθνχ ζηνλ Δ.Ο.Σ., ε νπνία ζπλερίδεη λα αζθεί ηηο αξκνδηφηεηεο ηεο παξά ηελ ππαγσγή ησλ Γξαθείσλ Δμσηεξηθνχ ζην Τπνπξγείν Πνιηηηζκνχ θαη Σνπξηζκνχ (ηφηε Τπνπξγείν Σνπξηζκνχ). Δλψ ηε δεκηνπξγία αληίζηνηρεο δνκήο ηεο Γηεχζπλζεο Τπεξεζηψλ Δμσηεξηθνχ ζηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ, πξνέβιεπε ν Ν. 3270/2004, κέρξη ζήκεξα δίδνληαη παξαηάζεηο κε ηελ έθδνζε Τ.Α 31 κε απνηέιεζκα λα δηαηεξνχληαη δπν δνκέο ζηνπο θνξείο κε ηηο ίδηεο αθξηβψο αξκνδηφηεηεο. ΚΑΣΑΝΟΜΗ ΔΟΜΨΝ Ε.Ο.Σ. ΒΑΕΙ ΑΡΜΟΔΙΟΣΗΣΨΝ ΔΛΔΓΚΣΗΚΔ ΓΟΜΔ ΤΠΟΣΖΡΗΚΣΗΚΔ ΓΟΜΔ ΓΟΜΔ ΠΑΡΟΥΖ ΤΠΖΡΔΗΧΝ ΔΠΗΣΔΛΗΚΔ ΓΟΜΔ Γηάγξακκα Ζ ηειεπηαία παξάηαζε έρεη δνζεί κε ηελ Τ.Α /2010 (ΦΔΚ 2184Β/2010) κέρξη ηελ 31 Γεθεκβξίνπ

98 ΚΑΣΑΝΟΜΗ ΔΟΜΨΝ Γ.Γ.Σ. ΒΑΕΙ ΑΡΜΟΔΙΟΣΗΣΨΝ ΔΛΔΓΚΣΗΚΔ ΓΟΜΔ ΤΠΟΣΖΡΗΚΣΗΚΔ ΓΟΜΔ ΓΟΜΔ ΠΑΡΟΥΖ ΤΠΖΡΔΗΧΝ ΔΠΗΣΔΛΗΚΔ ΓΟΜΔ Γηάγξακκα Ανθπώπινο δςναμικό Απφ ηελ θαηαγξαθή γηα ην αλζξψπηλν δπλακηθφ πξνθχπηνπλ ηα εμήο : Αξηζκόο νξγαληθώλ ζέζεσλ ηεο εμεηαδόκελεο ππεξεζίαο. Καηεγξάθεζαλ νη νξγαληθέο ζέζεηο πνπ πξνβιέπνληαη ζηνλ νξγαληζκφ ησλ θνξέσλ ζήκεξα φπσο απηφο έρεη ηξνπνπνηεζεί θαη ηζρχεη. Οη ππάιιεινη ηεο εμεηαδόκελεο Τπεξεζίαο πνπ είλαη απνζπαζκέλνη ζε άιιεο Τπεξεζίεο: θαηεγξάθε ην ζχλνιν ησλ απνζπαζκέλσλ απφ ηελ εμεηαδφκελε ππεξεζία. ύλνιν ππεξεηνύλησλ ζηελ εμεηαδόκελε ππεξεζία ππαιιήισλ: Αλαγξάθεηαη ν ζπλνιηθφο αξηζκφο ησλ ππεξεηνχλησλ ζηελ ππεξεζία θαηά ηελ 31 ε Ηαλνπαξίνπ Οπγανικέρ θέζειρ & ςπηπεηούν πποζυπικό Γενική Γπαμμαηεία Σοςπιζμού χκθσλα κε ηα δεδνκέλα ηεο θαηαγξαθήο, ην ππεξεηνχλ πξνζσπηθφ ζηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ είλαη 252 θαη νη πξνβιεπφκελεο νξγαληθέο ζέζεηο είλαη

99 ΣΕΛΕΦΨΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΕ ΟΡΓΑΝΙΚΕ ΤΠΗΡΕΣΟΤΝ ΠΡΟΨΠΙΚΟ ΠΕ ΣΕ ΔΕ ΤΕ Α.Κ. ΤΝ ΠΕ ΣΕ ΔΕ ΤΕ Α.Κ. ΤΝ Πίλαθαο 3.5. ΠΡΟΒΛΔΠΟΜΔΝΔ ΟΡΓΑΝΙΚΔ ΘΔΔΙ ΚΑΙ ΤΠΗΡΔΣΟΤΝ ΠΡΟΧΠΙΚΟ ΣΗ ΓΔΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΔΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ Οη θελέο νξγαληθέο ζέζεηο πνπ ππάξρνπλ ζήκεξα ζηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ, φπσο εκθαλίδεηαη ζην Γηάγξακκα, είλαη ζε κεγάιν πνζνζηφ ζηελ θαηεγνξία ΠΔ (42%) ελψ πεξίπνπ ηα ίδηα πνζνζηά (17% & 20%) εκθαλίδνπλ νη θαηεγνξίεο ΣΔ, ΓΔ θαη ΤΔ, ελψ ζε κηα άιιε αλάγλσζε ηα θελά ζηηο θαηεγνξίεο ΤΔ θαη ΓΔ αληηζηνηρνχλ ζην πνζνζηφ ησλ ΠΔ ζπλνιηθά. Θεηηθφ βήκα ζα ήηαλ θπξίσο ε ζπλνιηθή ή κεξηθή θαηάξγεζε ησλ θελψλ νξγαληθψλ ζέζεσλ ΤΔ θαη ΓΔ. Καη απηφλ ηνλ ηξφπν θαηαξγείηαη ην 40% ησλ θελψλ νξγαληθψλ ζέζεσλ θαη ηαπηφρξνλα εληζρχεηαη ε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ κε ζηειέρε Παλεπηζηεκηαθήο θαη Σερλνινγηθήο Δθπαίδεπζεο. ΚΔΝΔ ΟΡΓΑΝΙΚΔ ΘΔΔΙ Α.Κ. 1% ΤΔ 20% ΠΔ 42% ΓΔ 20% ΣΔ 17% Γιάγπαμμα ΑΠΟΣΤΠΧΗ ΣΧΝ ΚΔΝΧΝ ΟΡΓΑΝΙΚΧΝ ΘΔΔΧΝ ΣΗ ΓΔΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΔΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ Δλληνικόρ Οπγανιζμόρ Σοςπιζμού (Δ.Ο.Σ) Σν ππεξεηνχλ πξνζσπηθφ ζηνλ Διιεληθφ Οξγαληζκφ Σνπξηζκνχ αξηζκεί 714 άηνκα κε ηηο πξνβιεπφκελεο νξγαληθέο λα αξηζκνχλ Απφ απηνχο ηα 270 ππεξεηνχλ ζηηο Π.Τ.Σ. 99

100 ΣΕΛΕΦΨΗ ΕΟΣ ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΕ ΟΡΓΑΝΙΚΕ ΤΠΗΡΕΣΟΤΝ ΠΡΟΨΠΙΚΟ ΠΕ ΣΕ ΔΕ ΤΕ Α.Κ. ΤΝ ΠΕ ΣΕ ΔΕ ΤΕ Α.Κ. ΤΝ Πίλαθαο 3.6. ΠΡΟΒΛΔΠΟΜΔΝΔ ΟΡΓΑΝΙΚΔ ΘΔΔΙ ΚΑΙ ΤΠΗΡΔΣΟΤΝ ΠΡΟΧΠΙΚΟ ΣΟΝ Δ.Ο.Σ. ΚΔΝΔ ΟΡΓΑΝΙΚΔ ΘΔΔΙ ΣΟΝ Δ.Ο.Σ. ΤΕ 17% Α.Κ. 3% ΠΕ 18% ΔΕ 26% ΣΕ 36% Γιάγπαμμα ΑΠΟΣΤΠΧΗ ΣΧΝ ΚΔΝΧΝ ΟΡΓΑΝΙΚΧΝ ΘΔΔΧΝ ΣΟΝ Δ.Ο.Σ. ΠΕ ΣΕ ΔΕ ΤΕ Α.Κ. ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ 45% 16% 36% 2% 1% Ε.Ο.Σ. 38% 20% 38% 3% 1% Πίνακαρ 3.7. ΠΟΟΣΑ ΚΑΛΤΜΜΔΝΧΝ ΘΔΔΧΝ Δ ΚΑΘΔ ΚΑΣΗΓΟΡΙΑ ΣΟΤ ΓΤΟ ΦΟΡΔΙ. ΤΠΗΡΕΣΟΤΝ ΠΡΟΨΠΙΚΟ ΣΟΝ Ε.Ο.Σ. & ΣΙ Π.Τ.Σ. Δ.Ο.Σ. (ΚΔΝΣΡΗΚΖ ΤΠΖΡΔΗΑ) Π.Τ.Σ. 38% 62% Γηάγξακκα

101 ΤΠΗΡΕΣΟΤΝ ΠΡΟΨΠΙΚΟ ΣΨΝ Π.Τ.Σ ΠΤΣ ΒΟΡΕΙΟΤ ΑΙΓΑΙΟΤ ΠΤΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΟΤ ΠΤΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΟΤ ΠΤΣ ΚΤΚΛΑΔΩΝ ΠΤΣ ΚΡΗΣΗ ΠΤΣ ΑΣΣΙΚΗ ΠΤΣ ΣΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ ΠΤΣ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΠΤΣ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΩΝ ΠΤΣ ΘΕΑΛΙΑ ΠΤΣ ΗΠΕΙΡΟΤ ΠΤΣ ΔΤΣΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΠΤΣ ΚΕΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΠΤΣ ΑΝΑΣΟΛΙΚΗ Γηάγξακκα Απφ ηα ζηνηρεία πνπ αθνινπζνχλ, πξνθχπηεη φηη ηα πνζνζηά ησλ ΗΓΑΥ ζε ζρέζε κε ην ζπλνιηθφ αξηζκφ ησλ ππεξεηνχλησλ παξνπζηάδεη δηαθπκάλζεηο κε απνηέιεζκα ελψ ν αξηζκφο ησλ ΗΓΑΥ ζηνλ Δ.Ο.Σ. απνηειεί ην 27% ηνπ ζπλφινπ ησλ ππαιιήισλ, ην πνζνζηφ απηφ δηακνξθψλεηαη ζηηο κελ Π.Τ.Σ ζην 20% ελψ ζηελ Κεληξηθή Τπεξεζία θηάλεη ην 32%. ηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ, ην πνζνζηφ αγγίδεη ην 35% κε ηα θιηκάθηα θαδίλσλ λα παξνπζηάδνπλ ην κεγαιχηεξν πνζνζηφ ησλ ΗΓΑΥ (60%). ΔΟΣ ΤΠΗΡΕΣΟΤΝ ΠΡΟΨΠΙΚΟ Ε.Ο.Σ. ΣΗΝ ΚΕΝΣΡΙΚΗ ΤΠΗΡΕΙΑ ΤΠΗΡΕΣΟΤΝ ΠΡΟΨΠΙΚΟ ΣΙ Π.Τ.Σ. ΜΟΝΙΜΟΙ ΙΔΑΦ ΜΟΝΙΜΟΙ ΙΔΑΦ 32% 20% 68% 80% 101

102 ΤΠΗΡΕΣΟΤΝ ΠΡΟΨΠΙΚΟ ΣΟΝ Ε.Ο.Σ. ΜΟΝΙΜΟΙ ΙΔΑΦ 27% 73% ΓΔΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΔΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ ΤΠΗΡΕΣΟΤΝ ΠΡΟΨΠΙΚΟ ΣΗ Γ.Γ.Σ. ΜΟΝΙΜΟΙ ΙΔΑΦ 35% 65% Γηάγξακκα

103 Κλάδοι ΠΕ ΣΕ ΔΕ ΤΕ ΑΚ ΤΝΟΛΟ Προβλεπόμενοι Κλάδοι Κλάδοι υπηρετούντων Πίλαθαο 3.8. ΚΛΑΓΟΙ ΑΝΑ ΚΑΣΗΓΟΡΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΣΗ ΓΔΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΔΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ ηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ, είλαη θαιπκκέλεο ζπλνιηθά 252 νξγαληθέο ζέζεηο, νη νπνίεο είλαη θαηαλεκεκέλεο ζε 17 θιάδνπο, θάπνηνη απφ ηνπο νπνίνπο είλαη απαξραησκέλνη θαη ζα πξέπεη ζηαδηαθά λα θαηαξγεζνχλ. Απφ ηα δεδνκέλα ηεο θαηαγξαθήο εκθαλίδεηαη έλαο αξηζκφο ππαιιήισλ, πνπ είλαη απνζπαζκέλνη απφ άιιεο ππεξεζίεο θαη νη νπνίνη αλήθνπλ ζε θιάδν, πνπ δελ πξνβιέπεηαη απφ ηνλ νξγαληζκφ. Γεληθφηεξα, ζα πξέπεη λα επαλεμεηαζζνχλ νη θιάδνη πνπ δελ αληαπνθξίλνληαη πιένλ ζηηο απαηηήζεηο ηεο ζχγρξνλεο δηνίθεζεο θαη λα ζπγρσλεπζνχλ ζηε ινγηθή ηεο δεκηνπξγίαο καθξνπξφζεζκα νξηδφληησλ δηππνπξγηθψλ θιάδσλ. ΠΕ ΣΕ ΔΕ ΤΕ ΑΚ ΤΝΟΛΟ Προβλεπόμενοι Κλάδοι Κλάδοι υπηρετούντων Πίλαθαο 3.9. ΚΛΑΓΟΙ ΑΝΑ ΚΑΣΗΓΟΡΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΣΟΝ Δ.Ο.Σ. ηνλ Δ.Ο.Σ., είλαη θαιπκκέλεο ζπλνιηθά θαη ζηελ θεληξηθή ππεξεζία θαη ζε απηέο ηεο Πεξηθέξεηαο νξγαληθέο ζέζεηο 714, νη νπνίεο είλαη θαηαλεκεκέλεο ζε 25 θιάδνπο. Αξθεηνί απφ ηνπο θιάδνπο ζα πξέπεη ζηαδηαθά λα θαηαξγεζνχλ θαζψο είλαη απαξραησκέλνη ελψ παξνπζηάδεηαη ζεκαληηθά ππνβαζκηζκέλνο ν θιάδνο ησλ ηνπξηζηηθψλ επαγγεικάησλ ζηελ θαηεγνξία ΣΔ. 103

104 Φύλο ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ Ε.Ο.Σ. ΑΝΔΡΕ 104 ΓΤΝΑΙΚΕ 148 ΤΝΟΛΟ 252 ΑΝΔΡΕ 325 ΓΤΝΑΙΚΕ 389 ΤΝΟΛΟ 714 Πίνακαρ Καηανομή ανδπών και γςναικών πος ςπηπεηούν ζε κάθε θοπέα. Άντρες ,41% Γυναίκες ,59% Πίλαθαο Άλδξεο & Γπλαίθεο πνπ ππεξεηνύλ ζηνπο δπν θνξείο. ΚΑΣΑΝΟΜΗ Ψ ΠΡΟ ΣΟ ΥΤΛΟ Ε.Ο.Σ. ΚΑΣΑΝΟΜΗ Ψ ΠΡΟ ΣΟ ΥΤΛΟ Γ.Γ.Σ. ΓΤΝΑΙΚ Ε 54% ΑΝΔΡΕ 46% ΓΤΝΑΙΚ Ε 59% ΑΝΔΡΕ 41% Πίνακαρ Καηανομή υρ ππορ ηο θύλο ηος ςπηπεηούνηορ πποζυπικού ζηη Γενική Γπαμμαηεία Σοςπιζμού & ζηον Δ.Ο.Σ 104

105 Καη νη δπν θνξείο, ζχκθσλα κε ηα ζηνηρεία ηεο θαηαγξαθήο ζήκεξα γπλαηθνθξαηνχληαη κε ηα πνζνζηά λα δηακνξθψλνληαη ζε 54% νη γπλαίθεο θαη 46% νη άλδξεο ζηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ θαη 59% θαη 41% αληίζηνηρα ζηνλ Δ.Ο.Σ. ΚΑΣΑΝΟΜΗ Χ ΠΡΟ ΣΟ ΦΤΛΟ Γπλαίθεο 56% Άληξεο 44% Γηάγξακκα Καηαλνκή πνζνζηώλ αλά θύιν Ηλικία ΗΛΙΚΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ ΠΟΟΣΟ Ε.Ο.Σ. ΠΟΟΣΟ ΤΝΟΛΟ ΠΟΟΣΟ ετών 10 3,98% 19 2,66% 29 3% ετών ,61% ,08% % ετών 59 23,41% ,26% % ΤΝΟΛΟ Πίνακαρ Ηλικιακή καηανομή ηυν ςπαλλήλυν ηηρ Γενικήρ Γπαμμαηείαρ Σοςπιζμού & ηος Δ.Ο.Σ. Απφ ηα ζηνηρεία ηνπ Πίλαθα ην πξνζσπηθφ ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ είλαη λεφηεξν ζπγθξηηηθά κε ην πξνζσπηθφ ηνπ Δ.Ο.Σ. θαζψο ην 76,59% αλήθεη ζηελ ειηθηαθή νκάδα εηψλ ελψ ην αληίζηνηρν πνζνζηφ ζηνλ Δ.Ο.Σ. θηάλεη ην 56%. πλδπάδνληαο φια ηα δεδνκέλα ηεο θαηαγξαθήο, παξαηεξείηαη φηη πεξηζζφηεξν απφ ην κηζφ πξνζσπηθφ ηνπ Δ.Ο.Σ. αλήθεη ζηελ ειηθηαθή νκάδα εηψλ κε έλα σζηφζν πνιχ κηθξφ πνζνζηφ λα είλαη πξνο ζπληαμηνδφηεζε θαη πνπ αλήθεη ζηελ θαηεγνξία «άλεπ θαηεγνξίαο»! 105

106 Ηλικιακή κατανομή στη Γενική Γραμματεία Τουρισμού & στον Ε.Ο.Τ. 23% 4% 73% ετών ετών ετών 3% 51% 46% ετών ετών ετών Γιάγπαμμα Ηλικιακή καηανομή ηυν ςπαλλήλυν ηηρ Γενικήρ Γπαμμαηείαρ Σοςπιζμού & ηος Δ.Ο.Σ. ΠΡΟΤΠΗΡΕΙΑ ΤΠΗΡΕΣΟΤΝΣΟ ΠΡΟΨΠΙΚΟΤ ΣΟΤ ΔΤΟ ΥΟΡΕΙ ΕΣΗ ΠΡΟΤΠΗΡΕΙΑ <10 ΕΣΗ ΕΣΗ >20 ΤΝΟΛΟ ΕΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ ΤΝΟΛΟ ΠΟΟΣΑ % 41% 8% 51% Πίλαθαο Καηανομή ηος ςπηπεηούνηορ πποζυπικού ηηρ Γενικήρ Γπαμμαηείαρ Σοςπιζμού & ηος Δ.Ο.Σ υρ ππορ ηα έηη πποϋπηπεζίαρ. 106

107 Χο πξνο ηα έηε πξνυπεξεζίαο ηνπ ππεξεηνχληνο πξνζσπηθνχ, παξαηεξείηαη φηη ζηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ ην 64% έρεη πξνυπεξεζία απφ 10 έηε θαη πάλσ ελψ ζηνλ Δ.Ο.Σ ην πνζνζηφ απηφ αλέξρεηαη ζην 57%. Αζθαιή ζπκπεξάζκαηα γηα ην θαηά πφζν ην ππεξεηνχλ πξνζσπηθφ είλαη έκπεηξν ζε ζέκαηα πνπ άπηνληαη ηνπ ηνπξηζκνχ δελ κπνξνχλ λα εμαρζνχλ θαζψο σο έηε πξνυπεξεζίαο ινγίδνληαη ζπλνιηθά ηα έηε πξνυπεξεζίαο ζην Γεκφζην θαη φρη ζηελ ελ ιφγσ ππεξεζία. πλνιηθά ην πνζνζηφ ησλ ππαιιήισλ πνπ εξγάδνληαη ζηνπο δπν θνξείο πάλσ απφ 20 ρξφληα, άξα έρνπλ δηνηθεηηθή εκπεηξία θαιχπηεη ην 51% ηνπ πξνζσπηθνχ ελψ ην 41% ησλ ππαιιήισλ κε πξνυπεξεζία θάησ ησλ 10 εηψλ είλαη ζρεηηθά λεφηεξνη θαη πηζαλφηαηα πην επέιηθηνη ζε κεηαξξπζκίζεηο θαη αιιαγέο ζηηο δνκέο. ΚΑΣΑΝΟΜΗ Ψ ΠΡΟ ΣΑ ΕΣΗ ΠΡΟΤΠΗΡΕΙΑ >20 51% <10 ΕΣΗ 41% ΕΣΗ 8% Γηάγξακκα Καηανομή ςπηπεηούνηορ πποζυπικού υρ ππορ ηα έηη πποϋπηπεζίαρ ζςνολικά ζηοςρ δςο θοπείρ. ΠΡΟΨΠΙΚΟ ΠΡΟ ΤΝΣΑΞΙΟΔΟΣΗΗ (>60 ετών & >30 έτη υπηρεσίας) ΣΟΤ ΔΤΟ ΥΟΡΕΙ ΑΝΑ ΚΑΣΗΓΟΡΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ ΚΑΣΗΓΟΡΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ ΠΕ ΣΕ ΔΕ ΤΕ ΑΚ ΤΝΟΛΟ ΕΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ 2 2 ΤΝΟΛΟ Πίνακαρ Καηανομή ηος ςπηπεηούνηορ πποζυπικού ηηρ Γενικήρ Γπαμμαηείαρ Σοςπιζμού & ηος Δ.Ο.Σ ππορ ζςνηαξιοδόηηζη. 107

108 πλνιηθά, ην πνζνζηφ ησλ ππαιιήισλ πνπ είλαη πξνο ζπληαμηνδφηεζε είλαη πνιχ κηθξφ θαη ζηνπο ηνπο δπν θνξείο, φπσο πξνθχπηεη απφ ηνλ Πίλαθα ΚΑΣΑΝΟΜΗ ΠΡΟΨΠΙΚΟΤ Ψ ΠΡΟ ΣΑ ΕΣΗ ΠΡΟΤΠΗΡΕΙΑ Δ.Ο.Σ. >20 54% <10 ΔΣΖ 43% ΔΣΖ 3% ΚΑΣΑΝΟΜΗ ΠΡΟΨΠΙΚΟΤ Ψ ΠΡΟ ΣΑ ΕΣΗ ΠΡΟΤΠΗΡΕΙΑ ΓΔΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΔΙΑ ΣΟΤΡΙΜΟΤ >20 42% <10 ΔΣΖ 36% ΔΣΖ 22% Γιάγπαμμα Καηανομή ςπηπεηούνηορ πποζυπικού υρ ππορ ηα έηη πποϋπηπεζίαρ ζηη Γ.Γ.Σ. & ζηον Δ.Ο.Σ. Χο γεληθφηεξν ζρφιην φισλ ησλ παξαπάλσ, κπνξεί λα ιερζεί φηη ην πξνζσπηθφ πνπ εξγάδεηαη ζηνπο δπν θνξείο ηνπ ηνπξηζκνχ «αληέρεη» κελ γεξλάεη δε! Θεσξείηαη φηη είλαη θαηά ηε βαζηθή ηνπ ζχζηαζε, ηθαλφ λα αληαπνθξηζεί ζηηο αλάγθεο θαη πξνθιήζεηο, εθφζνλ ζην κηζφ ηνπ πξνζσπηθνχ, πνπ είλαη απφθνηηνη ΑΔΗ θαη κέξνο ηνπο επηπιένλ δηαζέηεη κεηαπηπρηαθνχο ηίηινπο θαη θαηάξηηζε, ελππάξρνπλ κεγάιεο δπλαηφηεηεο πνπ παξακέλνπλ, σζηφζν, ειάρηζηα αμηνπνηεκέλεο. Αξλεηηθφ γεγνλφο ζεσξείηαη ην πςειφ πνζνζηφ ηνπ πξνζσπηθνχ θαηεγνξίαο ΓΔ, ην νπνίν είλαη ζρεδφλ ίδην κε ην πνζνζηφ ησλ ΠΔ ελψ παξαηεξείηαη ηδηαηηέξσο πςειφ ζηνλ Δ.Ο.Σ. πνπ αγγίδεη ην 37,95. Κξίλεηαη εμάιινπ ηδηαηηέξσο κεγάιν ην πνζνζηφ ησλ ζέζεσλ θαηεγνξίαο ΓΔ πνπ πξνβιέπεη ν ίδηνο νξγαληζκφο (348 ζέζεηο, δειαδή ην 34,50% ησλ ζπλνιηθψλ νξγαληθψλ ζέζεσλ). Δπηπξνζζέησο, πνιχ ρακειφ είλαη θαη ην πνζνζηφ ησλ ΣΔ ηνπ θιάδνπ ηνπξηζηηθψλ επηρεηξήζεσλ (απφθνηηνη ηνπξηζηηθψλ ζρνιψλ) θαη ζηνπο δπν θνξείο, ελψ θιάδνη, φπσο Γηνηθεηηθψλ Γξακκαηέσλ (ΓΔ) θαηαθιχδνπλ ηνλ θνξκφ ηνπο. Γεληθφηεξα, φπσο 108

109 αλαθέξζεθε ήδε παξαηεξείηαη ζπλνιηθά ε χπαξμε απαξραησκέλσλ θιάδσλ εηδηθφηεξα ζηηο θαηεγνξίεο ΓΔ θαη ΤΔ πνπ ρξήδνπλ αλαλέσζεο ή θαηάξγεζεο. 109

110 3.3. Οικονομική λειηοςπγία Σα δεδνκέλα πνπ ρξεζηκνπνηήζακε απφ ηελ θαηαγξαθή ηεο πθηζηάκελεο θαηάζηαζεο ζρεηηθά κε ηελ νηθνλνκηθή ιεηηνπξγία, αθνξνχλ ζηελ θαηαγξαθή ηνπ πνζνχ ησλ Λεηηνπξγηθψλ δαπαλψλ ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ θαη ηνπ Δ.Ο.Σ. (ΝΠΓΓ) κε βάζε ζηοισεία πποϋπολογιζμών για ηη σπονική πεπίοδο αλά 2 βαζηθέο θαηεγνξίεο ιεηηνπξγηθψλ δαπαλψλ: Α) ΑΜΟΙΒΔ /ΜΙΘΟΙ Πξνθχπηνπλ σο ην άζξνηζκα ησλ εμήο θαηεγνξηψλ ΚΑΔ : 0200: Ακνηβέο πνιηηηθψλ ππαιιήισλ (ηαθηηθνί & Ι.Γ.Α.Υ.) 0300: Ακνηβέο ππαιιήισλ κε ζρέζε εξγαζίαο Ι.Γ. νξηζκέλνπ ρξφλνπ θαη εηδηθψλ θαηεγνξηψλ 0500: Πξφζζεηεο θαη παξεπφκελεο παξνρέο Β) ΛΟΙΠΔ ΛΔΙΣΟΤΡΓΙΚΔ ΓΑΠΑΝΔ (π.σ. πληπυμέρ για ςπηπεζίερ, μεηακινήζειρ, ππομήθειερ): Πξνθχπηνπλ σο ην άζξνηζκα ησλ εμήο θαηεγνξηψλ ΚΑΔ : 0700: Πιεξσκέο γηα κεηαθηλήζεηο 0800: Πιεξσκέο γηα ινηπέο ππεξεζίεο 1000: Πξνκήζεηεο Αγαζψλ θαη θεθαιαηνπρηθνχ εμνπιηζκνχ 5000: Γαπάλεο πνπ δελ εληάζζνληαη ζε άιιεο θαηεγνξίεο Ζ θαηαγξαθή ηεο νηθνλνκηθήο ιεηηνπξγίαο είλαη ζηε ινγηθή ηεο απνηίκεζεο ηνπ θφζηνπο ιεηηνπξγίαο ησλ δπν θνξέσλ Σνπξηζκνχ. Δπνκέλσο δελ ζπκπεξηιήθζεθαλ άιιεο θαηεγνξίεο δαπαλψλ φπσο ζπληάμεηο, Μεηαβηβαζηηθέο Πιεξσκέο, Πιεξσκέο Δμππεξέηεζεο Γεκφζηνπ Υξένπο, Δπελδπηηθέο δαπάλεο θιπ. Χζηφζν έγηλε θαηαγξαθή ησλ κεηαβηβαζηηθψλ δαπαλψλ ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ, κε δεδνκέλα φηη ζε απηέο πεξηιακβάλεηαη θαη ε εηήζηα επηρνξήγεζε ηνπ Δ.Ο.Σ. 110

111 Με βάζε ηα δεδνκέλα, έγηλε αμηνιφγεζε ησλ κεγεζψλ θαη ηεο πνζνζηηαίαο αλαινγίαο ησλ εμήο θαηεγνξηψλ - ππνθαηεγνξηψλ ιεηηνπξγηθψλ δαπαλψλ ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ θαη ηνπ Διιεληθνχ Οξγαληζκνχ Σνπξηζκνχ γηα ηνπο πξνυπνινγηζκνχο ησλ εηψλ πγθεθξηκέλα ππνινγίζηεθαλ νη ακνηβέο, σο αμία θαη πνζνζηφ επί ηνπ ζπλφινπ ησλ ιεηηνπξγηθψλ δαπαλψλ, νη πξφζζεηεο θαη παξεπφκελεο ακνηβέο (κε ΚΑΔ 0500) σο αμία ησλ ακνηβψλ θαη νη ινηπέο ιεηηνπξγηθέο δαπάλεο σο αμία θαη πνζνζηφ επί ηνπ ζπλφινπ ησλ ιεηηνπξγηθψλ ακνηβψλ θαη ηέινο νη δαπάλεο γηα κηζζψκαηα θηεξίσλ σο αμία ησλ ιεηηνπξγηθψλ. Σέινο θαηαγξάθεηαη ν εηήζηνο πξνυπνινγηζκφο ηνπ θάζε θνξέα. Γενική Γπαμμαηεία Σοςπιζμού ΕΣΟ ΜΙΘΟΙ ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΑΠΑΝΕ ΠΡΟΘΕΣΕ ΑΜΟΙΒΕ ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΑ ΜΙΘΨΜΑΣΑ ΚΣΗΡΙΨΝ ΤΝΟΛΟ ΤΝΟΛΟ ΠΡΟΤΠΟΛΟΓΙΜΟΤ % 44% % 36% % 37% % 31% % 28% Πίνακαρ Δξέλιξη ηυν λειηοςπγικών δαπανών - ζηοισεία πποϋπολογιζμών Τποςπγείος Σοςπιζηικήρ Ανάπηςξηρ ( ) & Γενικήρ Γπαμμαηείαρ Σοςπιζμού ( ). Απφ ηα ζηνηρεία ηνπ πίλαθα πξνθχπηεη φηη νη δαπάλεο γηα ηνπο κηζζνχο ππεξείραλ πάληνηε ησλ ιεηηνπξγηθψλ δαπαλψλ. Βέβαηα, απφ ην 2010, νη ιεηηνπξγηθέο δαπάλεο βαίλνπλ κεηνχκελεο κε απνθνξχθσκα ην 2011, πνπ παξαηεξείηαη κεγάιε ζπκπίεζε ησλ ιεηηνπξγηθψλ δαπαλψλ νπφηε θαη ε αλαινγία αιιάδεη (72% -28%) ιφγσ αδπλακίαο κείσζεο ηεο κηζζνινγηθήο δαπάλεο. Πην ζπγθεθξηκέλα, νη δαπάλεο γηα κηζζνχο έρνπλ κεησζεί ηα δπν ηειεπηαία έηε θαηά 19,28% ελψ νη ιεηηνπξγηθέο δαπάλεο θαηά πνζνζηφ 45,76%. Δηδηθά γηα ηηο πξφζζεηεο ακνηβέο (ΚΑΔ 0500) θαίλεηαη φηη βαίλνπλ κεηνχκελεο. Γεληθφηεξα, ν ζπλνιηθφο πξνυπνινγηζκφο βαίλεη θαη απηφο κεηνχκελνο θαη εηδηθφηεξα απφ ηε ρξνληά ηεο ζπγρψλεπζε ηνπ ππνπξγείνπ Πνιηηηζκνχ θαη Σνπξηζκνχ θαη ηε ζχζηαζε ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ. Δηδηθφηεξα, φζνλ αθνξά ζηηο ιεηηνπξγηθέο δαπάλεο, κεηψλνληαη ζπλνιηθά, σζηφζν, νη δαπάλεο γηα ηηο κηζζψζεηο θηεξίσλ 111

112 εκθαλίδεη απφ ην 2009 δξακαηηθή αχμεζε απφ (2008) ζε (2009). Σν γεγνλφο απηφ ππνζέηνπκε φηη νθείιεηαη ζηελ κίζζσζε λένπ θηεξίνπ. ΔΙΑΥΟΡΕ ΑΠΟΖΗΜΙΩΕΙ 1% ΤΝΟΛΟ ΕΠΙΔΟΜΑΣΩΝ 9% ΑΠΟΖΗΜΙΩΗ ΤΛΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ 2% ΠΕΡΑΝ ΠΕΝΘΗΜΕΡΟΤ 5% ΕΙΥΟΡΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΥΑΛΙΗ 12% ΚΑΣΑΝΟΜΗ ΜΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΑΠΑΝΗ ΒΑΙΚΟ ΜΙΘΟ 65% ΤΠΕΡΩΡΙΕ 6% Γιάγπαμμα Καηανομή μιζθολογικήρ δαπάνηρ με βάζη ηα ζηοισεία ηος πποϋπολογιζμού ηηρ Γενικήρ Γπαμμαηείαρ Σοςπιζμού για ηο έηορ ΔΙΑΥΟΡΕ ΑΠΟΖΗΜΙΩΕΙ ΤΝΟΛΟ 1% ΕΠΙΔΟΜΑΣΩΝ 9% ΑΠΟΖΗΜΙΩΗ ΤΛΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ 2% ΠΕΡΑΝ ΠΕΝΘΗΜΕΡΟΤ 6% ΚΑΣΑΝΟΜΗ ΜΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΑΠΑΝΗ ΕΙΥΟΡΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΥΑΛΙΗ 14% ΤΠΕΡΩΡΙΕ 11% ΒΑΙΚΟ ΜΙΘΟ 57% Γιάγπαμμα Καηανομή μιζθολογικήρ δαπάνηρ με βάζη ηα ζηοισεία από ηον απολογιζμό ηηρ Γενικήρ Γπαμμαηείαρ ηοςπιζμού για ηο έηορ 2009 (πληπυμέρ). 112

113 Απφ ηα Γηαγξάκκαηα θαη παξαηεξείηαη φηη ν βαζηθφο κηζζφο θαιχπηεη ην 65% ηεο κηζζνινγηθήο δαπάλεο (57% κε βάζε ηνλ απνινγηζκφ ηνπ 2009), νη ππεξσξίεο 9% (11% κε βάζε ηνλ απνινγηζκφ ηνπ 2009), 12% είλαη ην πνζνζηφ ησλ εηζθνξψλ θνηλσληθήο αζθάιηζεο (14% βάζεη ηνπ απνινγηζκνχ 2009) 6% απνδεκίσζε γηα απαζρφιεζε πέξαλ ηνπ πελζεκέξνπ θαη 9% ην ζχλνιν ππνινίπσλ επηδνκάησλ. Απφ ηα ζηνηρεία κε ΚΑΔ (2000) ησλ πξνυπνινγηζκψλ ( ) πνπ αθνξά ζηηο κεηαβηβαζηηθέο πιεξσκέο, δηαπηζηψλεηαη φηη ζεκαληηθφ πνζνζηφ απηψλ απνηειεί επηρνξήγεζε ηνπ Δ.Ο.Σ. (ΚΑΔ 2263). Ο Πίλαθαο πνπ αθνινπζεί πεξηιακβάλεη ην ζχλνιν ησλ κεηαβηβαζηηθψλ θαη ηελ επηρνξήγεζε ζηνλ Δ.Ο.Σ ( ). ΕΣΟ ΠΡΟΤΠΟΛΟΓΙΜΟ Γ.Γ.Σ. ΚΑΕ 2000 ΚΑΕ ΠΡΟΤΠΟΛΟΓΙΜΟ Ε.Ο.Σ Δ.Ο.Σ. Πίνακαρ Μεηαβιβαζηικέρ Γαπάνερ Γ.Γ.Σ. (επισοπήγηζη Δ.Ο.Σ.) & Πποϋπολογιζμόρ Δ.Ο.Σ. ΕΣΟ Ποσοστό επιχορήγησης Ε.Ο.Σ. Ποσοστό επιχορήγησης στον προϋπολογισμό Ε.Ο.Σ % 80% % 80% % 73% % 70% Πίνακαρ Αποηύπυζη ποζοζηού επισοπήγηζηρ ηος Δ.Ο.Σ. & ποζοζηό επί ηος Πποϋπολογιζμού ηος. 32 Γηα ην έηνο 2011 δελ έρνπλ δεκνζηεπηεί αθφκα αλαιπηηθά νη κεηαβηβαζηηθέο πιεξσκέο γηα λα κπνξνχκε λα ππνινγίζνπκε ηελ επηρνξήγεζε ηνπ ΔΟΣ. 113

114 Απφ ηα ζηνηρεία ησλ παξαπάλσ πηλάθσλ, θαίλεηαη φηη ν πξνυπνινγηζκφο ηνπ Δ.Ο.Σ. θαιχπηεηαη ζε κεγάιν πνζνζηφ απφ ηελ επηρνξήγεζε ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ πνπ θηάλεη κέρξη θαη ην 80%. Αληίζηνηρα, ην 40% πεξίπνπ ηνπ Πξνυπνινγηζκνχ ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ απνηειεί κεηαβηβαζηηθή δαπάλε πνπ πξννξίδεηαη γηα ηνλ Δ.Ο.Σ. ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΑΠΑΝΕ ΜΙΘΨΜΑΣΑ ΤΝΟΛΟ ΕΣΟ ΜΙΘΟΙ ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΑ ΚΣΗΡΙΨΝ ΤΝΟΛΟ ΠΡΟΤΠΟΛΟΓΙΜΟΤ % 39% % 42% % 37% % 32% % 36% Πίνακαρ Δξέλιξη ηυν λειηοςπγικών δαπανών - ζηοισεία πποϋπολογιζμών Δ.Ο.Σ. ( ) Αληίζηνηρα κε ηνπο κηζζνχο ζηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ, έηζη θαη ζηνλ Δ.Ο.Σ. απνηεινχλ ην κεγαιχηεξν πνζνζηφ ησλ ιεηηνπξγηθψλ δαπαλψλ, πνζνζηφ ην νπνίν θπκαίλεηαη απφ 58%-68% απφ ηα ζηνηρεία πνπ ζπιιέγνληαη απφ ηνπο πξνυπνινγηζκνχο ηνπ Ζ εμέιημε ησλ κηζζψλ βέβαηα δελ έρεη κηα ζηαζεξή πησηηθή ή αλνδηθή ηάζε, φπσο απηή παξαηεξείηαη ζηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ. Με κηθξέο δηαθπκάλζεηο θαη ηάζε πησηηθή ηα δπν ηειεπηαία ρξφληα θαίλεηαη λα παξνπζηάδνπλ ηα κηζζψκαηα θηεξίσλ, γεγνλφο ην νπνίν λα κπνξνχζε λα εμεγεζεί απφ ηηο πξνζπάζεηεο πνπ έγηλαλ αλαπξνζαξκνγψλ ησλ κηζζσκάησλ ιφγσ ηεο νηθνλνκηθήο θαηάζηαζεο. 114

115 Αλνδηθή ηάζε παξαηεξείηαη σζηφζν ζην ζχλνιν ηνπ πξνυπνινγηζκνχ ηνπ Δ.Ο.Σ., ε νπνία εηδηθφηεξα γηα ην δχζθνιν έηνο πνπ δηαλχεη ε ρψξα, δελ κπνξεί λα εμεγεζεί ελ κέζσ πεξηφδνπ νηθνλνκηθήο ιηηφηεηαο. Παξαηεξείηαη ηέινο, φηη ελψ ην έηνο 2010 ζε φινπο ηνπο ΚΑΔ ππάξρεη αηζζεηή κείσζε, ε νπνία είλαη εμεγήζηκε, δελ κπνξεί λα γίλεη ε ίδηα αλάγλσζε θαη ζηα ζηνηρεία ηνπ πξνυπνινγηζκνχ ηνπ

116 3.4. Τποδομέρ Κηηπιακή ςποδομή Ζ Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ ζηεγάδεηαη ζην θηήξην ηεο νδνχ Ακαιίαο 12. Πξφθεηηαη γηα κηζζσκέλν θηήξην, ην νπνίν αλήθεη ζην ίδξπκα Μπνδνζάθε. Απφ ηελ θαηαγξαθή ηεο πθηζηάκελεο θαηάζηαζεο πξνθχπηεη φηη ην εηήζην κίζζσκα αλέξρεηαη ζην πνζφ ησλ ,00, σζηφζν ζηνλ πξνυπνινγηζκφ ηνπ έηνπο 2009 απφ ηνλ ΚΑΔ 0813 κηζζψκαηα θηεξίσλ πξνθχπηεη δαπάλε γηα κηζζψκαηα θηεξίσλ κε αληίζηνηρε πιεξσκή ,06! Δίλαη πνιχ πηζαλφ ινηπφλ λα έρνπλ πξνθχςεη ιάζε θαηά ηελ θαηαγξαθή ηεο πθηζηάκελεο θαηάζηαζεο ζρεηηθά κε ηα κηζζψκαηα θαη αληί ηνπ εηήζηνπ λα έρεη γξαθηεί ην κεληαίν πνζφ ηνπ κηζζψκαηνο. Ο Διιεληθφο Οξγαληζκφο Σνπξηζκνχ παξνπζηάδεη κηα ηειείσο δηαθνξεηηθή θηεξηαθή εηθφλα, ε νπνία απνδίδεηαη ζην γεγνλφο ηεο χπαξμεο Πεξηθεξεηαθψλ Τπεξεζηψλ Σνπξηζκνχ. Ζ θηεξηαθή ηνπ ππνδνκή αλέξρεηαη ζε 17 θηήξηα ζχκθσλα κε ηα δεδνκέλα ηεο θαηαγξαθήο ηεο πθηζηάκελεο θαηάζηαζεο ηεο δεκφζηαο δηνίθεζεο. Δίλαη πνιχ πηζαλφ φκσο λα κελ έρεη ππνινγηζηεί ην ζχλνιν ησλ θηεξίσλ ηνπ Δ.Ο.Σ. ζηελ πεξηθέξεηα θαζψο δελ εκθαλίδνληαη θαηαγεγξακκέλα θηήξηα φισλ ησλ Π.Τ.Σ. Δλδέρεηαη ινηπφλ ηα ζηνηρεία λα είλαη ειιηπή. Ζ θεληξηθή ππεξεζία ηνπ Δ.Ο.Σ. ζηεγάδεηαη ζε δπν θηήξηα πνπ βξίζθνληαη ζηελ νδφ Σζφρα. Καη ηα δπν θηήξηα είλαη κηζζσκέλα, θαη επειέγεζαλ ιφγσ γεηηλίαζεο. Γαπαλά γηα ην ζχλνιν ηεο θηεξηαθήο ππνδνκήο: ,44, ζηελ νπνία πεξηιακβάλνληαη 14 κηζζσκέλα, εθ ησλ νπνίσλ, κηα απνζήθε (γηα ηελ αλάγθε απνζήθεπζεο ηνπ δηαθεκηζηηθνχ πιηθνχ) θαη 3 παξαρσξεκέλα. Θεηηθή ππήξμε ε κεηαζηέγαζε ηνπ Γξαθείν Πιεξνθνξηψλ ηνπ ΔΟΣ απφ κηζζσκέλν θηήξην ηεο νδνχ Ακαιίαο ζε παξαρσξεκέλν θηήξην ηεο Γηνλπζίνπ Αξενπαγίηνπ θαη απφ άπνςε εμνηθνλφκεζεο δαπάλεο αιιά θαη ιφγν θαιχηεξεο ζέζεο απφ άπνςε ηνπξηζηηθήο πξνβνιήο. Απφ ηηο Πεξηθεξεηαθέο Τπεξεζίεο Σνπξηζκνχ 2 θηινμελνχληαη ζε θηήξην άιιεο δεκφζηαο ππεξεζίαο. Ζ ζπλνιηθή δαπάλε γηα ηε ζηέγαζε ησλ δπν δνκψλ ηνπ ηνπξηζκνχ είλαη ε εμήο: 116

117 ΤΝΟΛΟ ΓΑΠΑΝΧΝ ΔΟΣ ,44 ΤΝΟΛΟ ΓΑΠΑΝΧΝ ΓΓΣ ΓΔΝΙΚΟ ΤΝΟΛΟ ΦΟΡΔΧΝ ,44 Σα πνζά πνπ θαίλεηαη λα δαπαλφληαη απφ ηελ θαηαγξαθή ηεο πθηζηάκελεο θαηάζηαζεο ηεο δεκφζηαο δηνίθεζεο δελ είλαη πνιιά, δεδνκέλεο θαη ηεο θχζεο ηνπ ηνκέα πνπ απαηηεί Πεξηθεξεηαθέο Τπεξεζίεο θαη Γξαθεία ππνζηήξημεο θαη πιεξνθνξηψλ. Γεδνκέλεο ηεο νηθνλνκηθήο ζπγθπξίαο θαη ζην πιαίζην ηνπ νηθνλνκηθνχ νξζνινγηζκνχ, πξνηείλεηαη ε γεληθφηεξε απνδέζκεπζε απφ ηηο κηζζψζεηο κε πξνζαλαηνιηζκφ θηήξηα πνπ αλήθνπλ ζην δεκφζην. Δλαιιαθηηθά, αλ θάπνηνη ιφγνη γεηηλίαζεο επηβάιινπλ ηε κίζζσζε, ζα ήηαλ πξνηηκφηεξνο έλαο δηαθαλνληζκφο-αληαιιαγή δεκφζηνπ κε ηδησηηθφ θηήξην, παξά κίζζσζε. Μηα πηζαλή ζπλέλσζε ζηε βάζε νξζνινγηθψλ θαη ιεηηνπξγηθψλ θξηηεξίσλ ησλ δνκψλ ηνπ Δ.Ο.Σ θαη ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ ζα ήηαλ ζθφπηκν λα νδεγήζεη ζε εγθαηάιεηςε ηνπ ελφο κηζζίνπ εθ ησλ δπν ηνπ Δ.Ο.Σ. ηεο νδνχ Σζφρα θαη νχηζνπ, ην νπνίν είλαη παιηφ θαη κε ιεηηνπξγηθφ θηήξην Σεσνολογίερ ηηρ Πληποθοπίαρ & Δπικοινυνίαρ (ΣΠΔ) Απφ ηελ θαηαγξαθή ηεο πθηζηάκελεο θαηάζηαζεο φζνλ αθνξά ζε ΣΠΔ παξνπζηάδνληαη ηα εμήο δεδνκέλα γηα ηνπο δπν θνξείο ηνπ Σνπξηζκνχ: Γ.Γ. Σουρισμού Αριθμός εξυπηρετητών (servers) 33 Αριθμός εξυπηρετητών για ιστοσελίδες (web servers) 34 Αριθμός εξυπηρετητών για εφαρμογές (application servers) Αριθμός εξυπηρετητών για βάσεις δεδομένων (database servers) Αριθμός εξυπηρετητών για αρχεία (file servers) Ε.Ο.Σ ηνπο 24 servers ζπκπεξηιακβάλνληαη : 1 development server, 2 ηαηηζηηθήο επεμεξγαζίαο, 1 backup server, 1 LDAP server, 2 servers πνπ εμππεξεηνχλ ηηο νηθνλνκηθέο ππεξεζίεο (Μηζζνδνζία θαη πιεξσκέο), 1 Mail server πνπ είλαη θαη DHCP server θαη Active directory, 1 server γηα ηνλ έιεγρν παξνπζίαο (θάξηεο) θαη ηελ βάζε δεδνκέλσλ ηνπ έξγνπ Αζηέξηα θαη θιεηδηά, 4 πνπ είλαη εθηφο ιεηηνπξγίαο, ιφγσ βιάβεο ή παιαηφηεηαο. 34 Ο ελ ιφγσ εμνπιηζκφο βξίζθεηαη εγθαηεζηεκέλνο ζην computer room ηεο Κνηλσλίαο ηεο Πιεξνθνξίαο. Πξφθεηηαη γηα 2 database servers, 2 application servers, 2 web servers, 1 development server & 2 servers ζηαηηζηηθήο επεμεξγαζίαο. 117

118 Υιλοξενία server/ιστοσελίδας/ σε εξωτερικό προμηθευτή; Κόστος Υιλοξενίας / 12 μήνες Ιδιόκτητη Ιστοσελίδα ή Παρουσία σε γονική ιστοσελίδα Γ.Γ. Σουρισμού όχι _ Καμία Ε.Ο.Σ. Ναι 0 Ιδιόκτητη Αριθμός σταθερών τερματικών (terminals) Αριθμός κινητών τερματικών (laptops/netbooks) Ηλικία τερματικών (terminals) Γ.Γ. Σουρισμού χρόνια Ε.Ο.Σ χρόνια Αριθμός βάσεων δεδομένων που υπάρχουν & ενημερώνονται & δεν αποτελούν τμήμα ΟΠ Αριθμός ΟΠ Γενική Γραμματεία Σουρισμού _ 4 Ε.Ο.Σ. 4 Σαχύτητα Εσωτερικού Δικτύου (LAN) (10/100/10 00/1000+) ύνδεση στο ύζευξις ύνδεση σε άλλα εξωτερικά δίκτυα (WAN) ύνδεση σε Σηλεφωνικό Κέντρο Αριθμός υπαλλήλων με προσωπικό υπηρεσιακό Αριθμός υπαλλήλων με υπηρεσιακό σταθερό τηλέφωνο Αριθμός υπαλλήλων με υπηρεσιακό κινητό τηλέφωνο Γ.Γ. Σουρισμού 1000 Ναι όχι Ναι Ε.Ο.Σ. 100 Ναι όχι _ 504 Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνύ πγθξίλνληαο ηνλ αξηζκφ ησλ ζηαζεξψλ ηεξκαηηθψλ (terminals) κε ηνλ αξηζκφ ησλ ππεξεηνχλησλ ππαιιήισλ ζηε Γεληθή Γξακκαηεία, δηαπηζηψλεηαη φηη ην ζχλνιν ησλ ππαιιήισλ δηαζέηεη πξνζσπηθφ ππνινγηζηή. Ζ χπαξμε 27 θηλεηψλ ηεξκαηηθψλ θξίλεηαη επίζεο ζεηηθή δεδνκέλσλ ησλ έθηαθησλ αλαγθψλ πνπ κπνξεί λα πξνθχςνπλ ζε θάπνηα παξνπζίαζε, ζχζθεςε, αθφκα θαη γηα ρξήζε απφ άηνκα πνπ εθπαηδεχνληαη ή θάλνπλ ηελ πξαθηηθή ηνπο άζθεζε. 118

119 Δπίζεο ν αξηζκφο ησλ ππεξεζηαθψλ ηείλεη λα πιεζηάζεη ην ζχλνιν ησλ ππαιιήισλ, θαζψο δηαζέηεη ππεξεζηαθφ ην 86,11%. Σν ίδην αθξηβψο πνζνζηφ δηαζέηεη ππεξεζηαθφ πξνζσπηθφ ηειέθσλν, ελψ θαλέλαο ππάιιεινο δελ δηαζέηεη ππεξεζηαθφ θηλεηφ. Αξλεηηθή θξίλεηαη ε απνπζία ηζηνζειίδαο ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο, είηε σο ηδηφθηεηεο είηε σο κέξνο ηνπ Τπνπξγείνπ Σνπξηζκνχ (γνληθήο). Ζ δεκηνπξγία ηζηφηνπνπ ζα πξέπεη λα ζπκπεξηιάβεη πιεξνθνξίεο ρξήζηκεο γηα ηνπο πνιίηεο θαη επηρεηξεκαηίεο, κεηψλνληαο έηζη ην θφζηνο πιεξνθφξεζεο. Σέινο, δηαθαίλεηαη φηη ε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ ππνζηεξίδεηαη απφ κηθξφ αξηζκφ Βάζεσλ Γεδνκέλσλ / ΟΠ/Δθαξκνγψλ. ρεηηθά κε ηα ΟΠ, αθνξνχλ ηα εμήο έξγα: 1. Γνξπθφξνο Λνγαξηαζκφο Σνπξηζκνχ 2. Tour on net (ειεθηξνληθή ππνβνιή αηηήζεσλ πξνο ηηο ππεξεζίεο ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο. 3. Πνιηηεία: ινγηζκηθφ θαη εμνπιηζκφο γηα ηελ παξαθνινχζεζε ηεο πνξείαο ησλ Αηηήζεσλ αδεηνδφηεζεο Σνπξηζηηθψλ επηρεηξήζεσλ ηφζν απφ ηνλ ελδηαθεξφκελν φζν θαη απφ ηελ θεληξηθή ππεξεζία. 4. Portal: ινγηζκηθφ θαη εμνπιηζκφο γηα ηελ παξνρή ελεκέξσζεο ζηνπο δπλεηηθνχο επελδπηέο ησλ δηαηάμεσλ πνπ ηζρχνπλ θαζψο θαη ησλ επθαηξηψλ πνπ ππάξρνπλ θαη δεκηνπξγνχληαη ζηνλ ηνκέα ηνπ ηνπξηζκνχ. Υσξίο λα γλσξίδνπκε ηελ αηηία, θαη παξά ηελ πξνζηηζέκελε αμία πνπ έρνπλ ηα παξαπάλσ ΟΠ, δελ γίλεηαη ρξήζε θαλελφο ζηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ. Διιεληθόο Οξγαληζκόο Σνπξηζκνύ Ο αξηζκφο ησλ ζηαζεξψλ ηεξκαηηθψλ (terminals) είλαη εμαηξεηηθά κηθξφηεξνο ζπγθξηηηθά κε ηνλ αξηζκφ ησλ ππεξεηνχλησλ ππαιιήισλ, θαζψο απφ ηα ζηνηρεία πξνθχπηεη φηη κφιηο ην 49,5% έρεη πξνζσπηθφ ππνινγηζηή. Πξνμελεί ελδηαθέξνλ βέβαηα ην γεγνλφο φηη ην 70,58% δηαζέηεη πξνζσπηθφ ππεξεζηαθφ ! Ο Διιεληθφο Οξγαληζκφο Σνπξηζκνχ δηαζέηεη ηα ηειεπηαία 2-3 ρξφληα portal (www.visitgreece.gr). Ζ εμέιημε απηή είλαη πνιχ ζεκαληηθή, σζηφζν ην portal απηφ δελ δηαζέηεη ιεηηνπξγηθή ζρεδίαζε κε απνηέιεζκα λα απεπζχλεηαη ηαπηφρξνλα ζε ηνπξίζηεο θαη πνιίηεο- 119

120 επηρεηξεκαηίεο ηνπ ηνκέα ρσξίο ηελ αλαγθαία δηάθξηζε. Δπηπιένλ δελ δίλεη ηε δπλαηφηεηα ειεθηξνληθήο ζπλαιιαγήο π.ρ. δπλαηφηεηα ειεθηξνληθήο ππνβνιήο εγγξάθσλ- αηηήζεσλ ελψ ε δπλαηφηεηα πιεξνθφξεζεο θξίλεηαη πεληρξή. Δίλαη εμαηξεηηθά αξλεηηθφ ην γεγνλφο ηεο έιιεηςεο δπλαηφηεηαο πιεξνθφξεζεο ησλ κειινληηθψλ επελδπηψλ, π.ρ. απνπζία πιεξνθνξηψλ ζρεηηθά κε ηα δηθαηνινγεηηθά πνπ απαηηνχληαη γηα ηελ αδεηνδφηεζε ελφο θαηαιχκαηνο θα. Χο πξνο ηηο βάζεηο δεδνκέλσλ ηνπ Δ.Ο.Σ. αθνξνχλ ζε ζέκαηα Μηζζνδνζίαο θαη Πξνζσπηθνχ (Eotp3: Oracle 8), ινγηζηηθήο παξαθνινχζεζεο (Eotp4: Oracle 9i), ζπζηεκάησλ φπσο Πξφγξακκα «Κνηλσληθφο Σνπξηζκφο», ΜΖΣΔ (Μεηξψν ηνπξηζηηθψλ επηρεηξήζεσλ), Πξφγξακκα «Διιεληθή Κνπδίλα» (Eotap_mhte01: Oracle 10g) θαζψο θαη φια ηα δπλακηθά ζηνηρεία ηνπ portal ηνπ EOT (Pandora & Hestia: Oracle 10g). Χο ζπκπέξαζκα, νη ΣΠΔ είλαη αθφκα ζε ζηάδην πξψηκν θαη ζηνπο δπν θνξείο. Αξρηθά είλαη απαξαίηεην λα γίλεη ρξήζε ησλ ήδε ππαξρνπζψλ (βι. ΟΠ πνπ βξίζθνληαη ζην ζπξηάξη) πνπ δελ είλαη ζε ρξήζε θαη ζε δεχηεξε θάζε λα γίλεη εθηεηακέλε ρξήζε λέσλ ΣΠΔ, ρηίδνληαο ηελ απαξαίηεηε ειεθηξνληθή επηθνηλσλία πνπ είλαη επηηαθηηθή αλάγθε, ηφζν ελδννξγαλσζηαθά φζν θαη κε ην εμσηεξηθφ πεξηβάιινλ (πνιίηεο-επηρεηξεκαηίεο). 120

121 Κεθάιαην 4 Πξνηάζεηο Μεηά ηελ εμέηαζε ηνπ θξηζηαθνχ πεξηβάιινληνο ηνπ ηνπξηζκνχ ηελ ηειεπηαία δεθαεηία (θεθάιαην 1) θαη ηελ παξνπζίαζε ηνπ ειιείκκαηνο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο (θεθάιαην 2), ζπλδπάδνληαο ηηο ζέζεηο πνπ αλαπηχρζεθαλ αλσηέξσ κε ηα δεδνκέλα πνπ πξνέθπςαλ απφ ηελ θαηαγξαθή ηεο ππάξρνπζαο θαηάζηαζεο ηεο Γεκφζηαο Γηνίθεζεο, ζα επηρεηξεζεί ε θαηαγξαθή θάπνησλ πξνηάζεσλ-αμφλσλ πνπ ζα κπνξνχζαλ λα επηθνπξήζνπλ δπλεηηθά κηα επεξρφκελε δηνηθεηηθή κεηαξξχζκηζε ζηνλ ηνκέα ηνπ ηνπξηζκνχ. Δμάιινπ, ε ζπλερήο δηαηήξεζε θαη ελίζρπζε ηεο αληαγσληζηηθφηεηάο ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζηηθνχ πξντφληνο, δειαδή ηεο παξαγσγήο θαη δηάζεζεο ελφο κεγάινπ κέξνπο ηεο εηήζηαο παξαγσγήο ηεο ρψξαο επηβάιιεη, φρη κφλνλ λένπο θαλφλεο θαη κνξθέο δηαρείξηζεο θαη δηνίθεζεο, αιιά θαη λέα εξγαιεία έξεπλαο θαη πιεξνθφξεζεο ηεο νηθνλνκηθήο θαη ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο. Οηαδήπνηε ζνβαξή πξφηαζε ζηνλ ηνκέα ηνπ ηνπξηζκνχ ζα πξέπεη λα ζρεδηαζηεί θαη ζηε ζπλέρεηα λα δνκεζεί ζηε βάζε ηεο ηδηαίηεξεο θχζεο ηνπ πξντφληνο ηνπ ηνπξηζκνχ. Σν ηνπξηζηηθφ πξντφλ, σο γλσζηφ είλαη απφ ηελ θχζε ηνπ έλα ζχλζεην πξντφλ, ζηελ παξαγσγή θαη πξνζθνξά ηνπ νπνίνπ, εκπιέθνληαη πνιινί θαη δηαθνξεηηθνί κεηαμχ ηνπο θιάδνη ηεο νηθνλνκίαο θαη ηνκείο πνιηηηθήο. Δπνκέλσο, ν ηνπξηζκφο εμαξηάηαη απφ ηελ απνηειεζκαηηθφηεηά ελφο αξηζκνχ άιισλ ηνκέσλ, νη νπνίνη ηνπ πξνζθέξνπλ εηζξνέο γηα ηελ παξαγσγηθή δηαδηθαζία. Δπηπιένλ, ν ζρεδηαζκφο πνιηηηθήο γηα ηνλ ηνπξηζκφ θαη ηελ ελίζρπζε ηεο αληαγσληζηηθφηεηαο ηνπ, απαηηεί εκπεδσκέλε γλψζε ηνπ εηδηθνχ βάξνπο ηεο ηνπξηζηηθήο δξαζηεξηφηεηαο γηα ηελ ειιεληθή νηθνλνκία. Απαξαίηεηε πξνυπφζεζε απηήο ηεο γλψζεο είλαη ε εζληθνινγηζηηθή αληηκεηώπηζε ηνπ ηνπξηζκνύ σο ζπγθεθξηκέλεο πιένλ αλαιπηηθήο θαηεγνξίαο ηεο ειιεληθήο νηθνλνκίαο, θαηά ηα δηεζλή θαη επξσπατθά ινγηζηηθά πξόηππα κε ηηο ηερληθέο ζπγθξόηεζεο ησλ Γνξπθόξσλ Λνγαξηαζκώλ. Οη Γνξπθφξνη Λνγαξηαζκνί Σνπξηζκνχ, κε εθηθηφ γηα ηελ ειιεληθή νηθνλνκία κεζνδνινγηθφ θαη ζεζκηθφ πιαίζην εθαξκνγήο είλαη ε κφλε δηαδηθαζία γηα ηε ζσζηή πιεξνθφξεζε ηεο ηνπξηζηηθήο θαη νηθνλνκηθήο πνιηηηθήο ζε φηη αθνξά ηνλ πξαγκαηηθφ νηθνλνκηθφ θαη θνηλσληθφ ξφιν ηνπ 121

122 ηνπξηζκνχ θαη θπξίσο ηελ ζπκβνιή ηνπ ζηελ πεξαηηέξσ βηνκεραληθή αλάπηπμε ηεο ρψξαο θαη ζηελ αληαγσληζηηθφηεηα ηεο ειιεληθήο νηθνλνκίαο ζε εζληθφ, πεξηθεξεηαθφ αιιά θαη ηνπηθφ επίπεδν. Δπηπιένλ, ζε ζπλδπαζκφ κε έλα κεραληζκφ δεηθηψλ παξαθνινχζεζεο ηεο βηψζηκεο αλάπηπμεο κπνξνχλ λα παξέρνπλ έγθπξα ζηνηρεία ζηνπο δηεζλείο νξγαληζκνχο κε ηνπο νπνίνπο ζπλεξγάδεηαη ε ρψξα. Έρνληαο πξνβεί ζηηο παξαπάλσ δηεπθξηλήζεηο αθνινπζεί ε κεηάβαζε ζηελ παξνπζίαζε ησλ πξνηάζεσλ, νη νπνίεο δνκνχληαη ζε ηξία δηαθξηηά επίπεδα: δνκηθφ-ιεηηνπξγηθφ, ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο θαη γεληθφηεξεο πξνηάζεηο. 4.1 Γομική αναδιάπθπυζη ηυν κενηπικών δομών ηηρ ηοςπιζηικήρ πολιηικήρ Ο ηνπξηζκφο, σο ηνκέαο πνιηηηθήο απαηηεί ηε δεκηνπξγία κηαο ζαθνχο νξγαλσηηθήο δνκήο, ε νπνία δε ζα κεηαβάιιεηαη θάζε ηφζν νχηε ζε επίπεδν δνκψλ νχηε ζε επίπεδν πξνζψπσλ. Έηζη πξνηείλεηαη ε ζχζηαζε «Τπνπξγείνπ Σνπξηζηηθήο Οηθνλνκίαο & Αλάπηπμεο», ιακβάλνληαο ππφςε ηελ ηδηαίηεξε ζεκαζία ηνπ ηνπξηζκνχ ζην Α.Δ.Π (18%), παξάιιεια κε ηελ νηθνλνκηθή ηνπ θχζε θαη κάιηζηα δηεπξπκέλσλ δπλαηνηήησλ έηζη ψζηε λα απαιιαγνχλ νη ζπλαξκφδηνη ππνπξγνί απφ πιήζνο αξκνδηνηήησλ ηνπξηζηηθνχ πεξηερνκέλνπ κηθξήο ή πεξηζσξηαθήο ζεκαζίαο θαη λα επηηαρπλζνχλ ζεκαληηθά ηα έξγα, νη επελδπηηθέο θαη ιεηηνπξγηθέο δηαδηθαζίεο ηνπ ηνκέα. Παξάιιεια, θξίλεηαη απαξαίηεηε ε ζεζκνζέηεζε εμσθνηλνβνπιεπηηθνχ Γεληθνχ Γξακκαηέα Σνπξηζκνχ 5εηνχο ζεηείαο κε απμεκέλεο αξκνδηφηεηεο γηα ηελ ζπλεπή εθαξκνγή ηνπ καθξνπξφζεζκνπ πξνγξάκκαηνο πνπ πξέπεη λα εθπνλεζεί Γομή Ζ λέα δνκή ζα πξνθχςεη απφ ηε ζπλέλσζε ησλ δπν ππαξρνπζψλ δνκψλ, ηεο Γεληθήο Γξακκαηείαο Σνπξηζκνχ θαη ηνπ Δ.Ο.Σ. ζε κηα εληαία πνπ ζα κπνξέζεη λα πξνζδψζεη ζηνλ 122

123 ειιεληθφ ηνπξηζκφ φ,ηη ζηέξεζε γηα δεθαεηίεο νιφθιεξεο ε παξάμελε θαη αλνξζφδνμε δηαξρία πνπ θπξηάξρεζε ζηνλ ηνκέα ηνπ ηνπξηζκνχ. Οη λέεο δνκέο ηνπ Τπνπξγείνπ θαζψο θαη νη αξκνδηφηεηεο ζα πξέπεη λα θαζνξηζηνχλ εθ λένπ απφ έλα Π.Γ. ην νπνίν ζα αλαθέξεη ξεηά ηελ θαηάξγεζε φισλ ησλ πξνεγνχκελσλ δηαηάμεσλ, ψζηε λα κελ ππάξρεη δηάρπζε ηεο ησλ ζρεηηθψλ θαλφλσλ δηθαίνπ θαη πεξηζψξηα ζχγρπζεο, φπσο ελ γέλεη ζήκεξα ζπκβαίλεη ζηε Γεκφζηα Γηνίθεζε. Γηα ηε νξζή ιεηηνπξγία ηεο λέαο δνκήο, ζα απαηηεζεί ζην ίδην θείκελν λα γίλεη απνζαθήληζε ηνπ ξφινπ ησλ ππνινίπσλ ειεγρφκελσλ απφ ηελ Πνιηηεία θνξέσλ ηνπ Σνπξηζκνχ (πρ Δ.Ο.Σ) κε ηξφπν πνπ δελ ζα δεκηνπξγνχληαη ζπγρχζεηο θαη επηθαιχςεηο αξκνδηνηήησλ. Ηδηαίηεξε πξνζνρή ζηελ απνζαθήληζε ζα πξέπεη λα δνζεί ζηηο ζπληξέρνπζεο αξκνδηφηεηεο ζε επίπεδν ζπλεξγαζηψλ, είηε κεηαμχ ηνπ Τπνπξγείνπ θαη ησλ Πεξηθεξεηψλ θαη δήκσλ, είηε κεηαμχ Τπνπξγείνπ θαη Δ.Ο.Σ. Ζ ζπγρψλεπζε ησλ δπν δνκψλ πξνυπνζέηεη εμνξζνινγηζκφ ησλ δνκψλ κε θαηάξγεζε φζσλ αζθνχλ φκνηα εξγαζία. Έηζη θαηαξγνχληαη νη Γηεπζχλζεηο Γηνηθεηηθνχ, Οηθνλνκηθνχ, Δπελδχζεσλ θαη Τπεξεζηψλ Δμσηεξηθνχ. Ζ χπαξμε 2 Γεληθψλ Γηεπζχλζεσλ ζεσξείηαη ην θαηάιιειν ζρήκα γηα κηα επέιηθηε θαη επηηειηθή δνκή, φπσο πξέπεη λα είλαη ην Τπνπξγείν Σνπξηζκνχ. Δλδεηθηηθά αλαθέξνληαη νη δηεπζχλζεηο πνπ κπνξνχλ λα απνηειέζνπλ ην λέν κφξθσκα: 1. Γηεχζπλζε Σνπξηζηηθήο Πνιηηηθήο 2. Γηεχζπλζε Γηεζλψλ ρέζεσλ 3. Γηεχζπλζε Τπεξεζηψλ Δμσηεξηθνχ 4. Γηεχζπλζε πληνληζκνχ Πεξηθεξεηαθψλ Τπεξεζηψλ Σνπξηζκνχ 5.Γηεχζπλζε Υσξνηαμηθνχ ρεδηαζκνχ, Σνπξηζηηθψλ Ληκέλσλ θαη ηνπξηζηηθψλ εγθαηαζηάζεσλ (ζπγρψλεπζε ζε κηα Γηεχζπλζε) 6. Γηεχζπλζε Σνπξηζηηθψλ Δπελδχζεσλ 7. Γηεχζπλζε Γηνηθεηηθήο θαη νηθνλνκηθήο ππνζηήξημεο 8. Γηεχζπλζε επηζεψξεζεο θαη επνπηείαο Καδίλσλ ( ζπγρψλεπζε ζε κηα) 9. Γηεχζπλζε Γνξπθφξσλ Λνγαξηαζκψλ Σνπξηζκνχ θαη ηαηηζηηθήο Απαξαίηεηε θξίλεηαη ε δεκηνπξγία κηαο ηζρπξήο επηζηεκνληθήο δηεύζπλζεο ζηνπο θφιπνπο ηεο νπνίαο ζα ιεηηνπξγήζεη ην ηκήκα Γνξπθόξνπ Λνγαξηαζκνύ Σνπξηζκνύ κε ζηφρν ηελ παξαθνινχζεζε θαη θαηαγξαθή βάζεη επηζηεκνληθψλ κεζφδσλ ησλ κεγεζψλ πνπ αθνξνχλ ηελ ηνπξηζηηθή δξαζηεξηφηεηα θαζψο θαη Σκήκα ηαηηζηηθήο, ππεχζπλν γηα ηε ζπγθέληξσζε, επεμεξγαζία ησλ ζηαηηζηηθψλ ζηνηρείσλ πνπ αθνξνχλ ηνλ ηνπξηζκφ, δηαλνκή φισλ ησλ 123

124 αλσηέξσ ζηνηρείσλ θαη πιεξνθνξηψλ ζηηο Γ/λζεηο πνπ απαηηείηαη, ε θαηάξηηζε κειεηψλ θαη πξνβιέςεσλ κε ηε ρξεζηκνπνίεζε ησλ ζηαηηζηηθψλ ζηνηρείσλ θαζψο θαη ζπλεξγαζία κε ηελ ΔΛ.ΣΑΣ, Eurostat θαη Γηεζλείο Οξγαληζκνχο, φπσο ν ΠΟΣΖΔ, ην Παγθφζκην Οηθνλνκηθφ Φφξνπκ, ν ΟΟΑ θ.α. Σα δπν απηά ηκήκαηα ζεσξνχληαη πνιχ ζεκαληηθά θαζψο ν ηνπξηζκφο ρξήδεη απνηειεζκαηηθψλ κεηξήζεσλ γηα λα γίλεη αληηιεπηφο ν ζπλνιηθφο αληίθηππνο ηνπ ζε φιεο ηηο πηπρέο ηεο νηθνλνκίαο. ήκεξα, νη ΓΛΣ απνηεινχλ πξφηππν ππνινγηζκνχ ηνπ νηθνλνκηθνχ αληίθηππνπ ηνπ Σνπξηζκνχ, ην νπνίν ρξεζηκνπνηνχλ ηα Ζλσκέλα Έζλε θαη κπνξεί λα παξάζρεη ηζρπξέο, αμηφπηζηεο θαη επαγγεικαηηθέο πιεξνθνξίεο πνπ κπνξνχλ λα βνεζήζνπλ ηφζν ην δεκφζην φζν θαη ηνλ ηδησηηθφ ηνκέα ζηε ιήςε απνθάζεσλ. Ζ ελεξγνπνίεζε ησλ ΓΛΣ ζα απνδεηρηνχλ γηα ηελ Διιάδα έλα πςίζηεο ζεκαζίαο εξγαιείν γηα ην ζρεδηαζκφ θαη ηελ αλάπηπμε φρη κφλν ηεο πνιηηηθήο ηνπξηζκνχ αιιά θαη ησλ πνιηηηθψλ πνπ είλαη ζε ζπλάξηεζε κε απηφλ, γη απηφ θαη ε ελεξγνπνίεζή ηνπο πξέπεη λα είλαη άκεζε θαη ρσξίο άιιεο θαζπζηεξήζεηο. Οη Γηεπζχλζεηο πνπ ζα δεκηνπξγεζνχλ ζα δηακνηξαζηνχλ ηζνκεξψο ζηηο 2 Γεληθέο Γηεπζχλζεηο (5 Γηεπζχλζεηο ε θάζε κηα πεξίπνπ) Σα Γξαθεία Δμσηεξηθνύ, φπσο θαη νη εζληθέο δηπισκαηηθέο απνζηνιέο, ζα πξέπεη λα ιεηηνπξγνχλ ζχκθσλα κε εηήζην θαη ηξηεηέο επηρεηξεζηαθφ ζρέδην γηα ηελ πξνψζεζε ηνπ Διιεληθνχ Σνπξηζκνχ, ην νπνίν ζα εμεηδηθεχεηαη ζε ζπγθεθξηκέλεο δξάζεηο πξνβνιήο θαη πξνψζεζεο, θαζψο θαη δξάζεηο αλάπηπμεο ζπλεξγαζηψλ θαη πξνψζεζεο ησλ Διιεληθψλ πξντφλησλ. Σν θάζε γξαθείν εμσηεξηθνχ ζα πξέπεη λα είλαη ην αξκφδην φξγαλν πνπ ζα εμεηδηθεχεη ην γεληθφ πξφγξακκα πξνβνιήο ηεο ρψξαο, ην νπνίν ζα έρεη θαζνξίζεη ν Δ.Ο.Σ ζηηο αλάγθεο θαη απαηηήζεηο ηεο αγνξά- ζηφρνπ, φπνπ εδξεχεη. Σελ ηειεπηαία δεθαεηία ππάξρνπλ νινέλα θαη πεξηζζφηεξεο ελδείμεηο απεκπινθήο ησλ θξαηηθψλ αξρψλ απφ ηνλ ηνπξηζκφ, ηδίσο ζηνπο ηνκείο ηνπ κάξθεηηλγθ θαη δηαθήκηζεο. Σν θαηλφκελν απηφ έρεη πξνθαιέζεη ηελ θαηάξγεζε δξαζηεξηνηήησλ ηνπ θξάηνπο ζηνλ ηνκέα ηνπ ηνπξηζκνχ, πξνο ράξε θπξίσο ηνπ ηδησηηθνχ ηνκέα. Έηζη, ν δεκφζηνο θαη ν ηδησηηθφο ηνκέαο κνηξάδνληαη ηελ επζχλε κέζα ζε πιαίζην ζπλεξγαζίαο γηα ηελ αλάπηπμε ηνπ ηνπξηζκνχ κε έλα ηξφπν πνπ είλαη νηθνλνκηθά, θνηλσληθά, πνιηηηζκηθά θαη πεξηβαιινληηθά βηψζηκνο. Μειέηε ηνπ Παγθφζκηνπ Οξγαληζκνχ Σνπξηζκνχ απέδεημε φηη ε ηάζε απηή θαηέιεμε ζε έλα απμαλφκελν δηαρσξηζκφ ηνπ κάξθεηηλγθ θαη ηεο δηαθήκηζεο απφ ηηο ππφινηπεο ιεηηνπξγίεο θαη 124

125 δξαζηεξηφηεηεο ησλ εζληθψλ δηνηθήζεσλ ηνπξηζκνχ. ε πνιιέο ρψξεο έρνπλ δεκηνπξγεζεί εκηδεκφζηνη εζληθνί νξγαληζκνί ηνπξηζκνχ ή αλαγλσξίδνληαη απφ ηελ πνιηηεία σο απηφλνκα ζψκαηα κε εκβέιεηα ζε εζληθφ επίπεδν θαη απνζηνιή ηελ πξνψζεζε ηνπ εηζεξρφκελνπ δηεζλνχο ηνπξηζκνχ. ηε ζπλεξγαζία απηή εκπιέθνληαη θαη πεξηθεξεηαθνί θαη ηνπηθνί θνξείο (UNWTO, 2001). Με βάζε ηα παξαπάλσ πξνηείλεηαη ε δεκηνπξγία ελφο Δ.Ο.Σ. κε κνλαδηθή αξκνδηφηεηα ηελ πξνβνιή ηεο ρψξαο ζην εμσηεξηθφ ζηα πξφηππα πνιιψλ εζληθψλ νξγαληζκψλ ηνπξηζκνχ ηνπ εμσηεξηθνχ, φπσο ην επηηπρεκέλν κνληέιν ηνπ Maison de la France θαη ηνπ Visit Britain κε κνλαδηθφ αληηθείκελν ην marketing, ηελ πξνβνιή θαη εθπξνζψπεζε ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζκνχ ζηηο μέλεο αγνξέο. Ζ ζπκκεηνρή εθπξνζψπσλ ησλ θνξέσλ ηνπ Σνπξηζκνχ θαη ε άζθεζε ηνπ management απφ επαγγεικαηίεο εγλσζκέλεο αμίαο κε δηεζλή εκπεηξία θαη ηερλνγλσζία θξίλνληαη αλαγθαίεο γηα ηελ επίηεπμε ηνπ βέιηηζηνπ απνηειέζκαηνο. Ο Δ.Ο.Σ. ζα πξέπεη λα αλαιάβεη θαη ην δχζθνιν έξγν ηεο δεκηνπξγίαο κηαο πεξηθεξεηαθήο ζηξαηεγηθήο πνπ ζα παξέρεη νδεγίεο πξνο ηηο κεκνλσκέλεο πεξηθέξεηεο ζρεηηθά κε ην πψο ζα εθκεηαιιεπηνχλ ηηο ηδηαηηεξφηεηέο ηνπο, ελψ ηαπηφρξνλα ζα επσθεινχληαη απφ ην γεγνλφο φηη απνηεινχλ ηκήκα ηεο ειιεληθήο επηθξάηεηαο. Θα κπνξνχζε λα ζεζκνζεηεζεί έλα εηήζην ζπλέδξην απφ ηνλ Δ.Ο.Σ. κε ηε ζπκκεηνρή φισλ ησλ θνξέσλ ησλ πεξηθεξεηψλ, δήκσλ, ηνπξηζηηθψλ επηρεηξήζεσλ, κε ζηφρν ηε ζπλεθηηθή εθαξκνγή ηνπ εζληθνχ θαη πεξηθεξεηαθνχ κάξθεηηλγθ γηα ηνλ ηνπξηζκφ θαη ηελ αλάδεημε ησλ ηδηαηηεξνηήησλ ηεο θάζε πεξηθέξεηαοπεξηνρήο Απμοδιόηηηερ Απφ ηε ζπλέλσζε ησλ δπν δνκψλ ζα πξνθχςεη κεηαθνξά ηνπ ζπλφινπ ησλ επηηειηθψλ δξαζηεξηνηήησλ ηνπ Δ.Ο.Σ. ζην Τπνπξγείν, ην νπνίν ζα αλαδεηρηεί ζε θαζαξά επηηειηθφ θνξέα, κεηαθέξνληαο ην ζχλνιν ησλ παξνρηθψλ θαη ειεγθηηθψλ αξκνδηνηήησλ πνπ αζθεί ζήκεξα ζηηο Π.Τ.Σ. θαη δηαηεξψληαο ειάρηζηεο ππνζηεξηθηηθέο. Χο απαξαίηεηεο επηηειηθέο αξκνδηφηεηεο ηνπ λενζπζηαζέληνο Τπνπξγείνπ ζα είλαη ν ζρεδηαζκφο πνιηηηθήο, ε πξνψζεζε ηνπ ηνπξηζκνχ ζην εμσηεξηθφ, ε πξνζέιθπζε επελδχζεσλ, νη ρξεκαηνδνηήζεηο, ε επνπηεία θαη ζπληνληζκφο ησλ 125

126 θνξέσλ πνιηηηθήο, ε ελζσκάησζε ηνπ ηνπξηζκνχ ζηηο δεκφζηεο πνιηηηθέο, ε κειέηε θαη ε ζπιινγή ησλ ζηαηηζηηθψλ ζηνηρείσλ γηα ηνλ ηνπξηζκφ. ε επίπεδν εθαξκνγήο ηεο εζληθήο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο είλαη απαξαίηεηε ε ελίζρπζε δξάζεσλ απνθέληξσζεο ηεο εθαξκνγήο ηεο ζε επίπεδν Πεξηθεξεηψλ. Δίλαη επηηαθηηθήο αλάγθεο ε νινθιήξσζε ηεο κεηαθνξάο ηνπ ζπλφινπ ησλ αξκνδηνηήησλ ηνπ Δ.Ο.Σ. ζηελ πεξηθέξεηα, ε νπνία είρε μεθηλήζεη κε ηε δεκηνπξγία ησλ Π.Τ.Σ. Πην απνθαζηζηηθή κεηαθνξά απηψλ ησλ αξκνδηνηήησλ ζα επηηξέςεη ζηνλ Δ.Ο.Σ. λα απαιιαγεί απφ κηα ζεηξά αξκνδηνηήησλππνρξεψζεσλ πνπ δελ ηνλ αθνξνχλ ζηελ πξαγκαηηθφηεηα γηα λα κπνξέζεη λα ιεηηνπξγήζεη σο νξγαληζκφο αηρκήο πξνβνιήο ηνπ ειιεληθνχ ηνπξηζηηθνχ πξντφληνο. Όζνλ αθνξά ηηο αξκνδηφηεηεο ησλ Π.Τ.Σ., σο πεξηθεξεηαθά φξγαλα ηεο θεληξηθήο δηνίθεζεο ζα έρνπλ θαζαξά επηηειηθέο αξκνδηφηεηεο. Οπζηαζηηθή αξκνδηφηεηα ηνπο ζα απνηειεί ε πεξηθεξεηαθή εμεηδίθεπζε θαη ν έιεγρνο ηεο ηνπξηζηηθήο πνιηηηθήο θαη δξαζηεξηφηεηαο. Οη δνκέο ησλ ζεκεξηλψλ Π.Τ.Σ ζα πξέπεη λα πξνζαξκνζηνχλ ζηελ λέα δηνηθεηηθή αξκνδηφηεηα πνπ ζα θιεζνχλ λα επηηειέζνπλ. Οη πεξηθεξεηαθέο απηέο ππεξεζίεο ζα απνηεινχλ μερσξηζηέο δηνηθεηηθέο δνκέο νξγαληζκνχο πνπ ζα ζηεγάδνληαη ζηελ απνθεληξσκέλε δηνίθεζε θαη ζα ηεινχλ ππφ ηελ επνπηεία θαη ζπληνληζκφ ηνπ Τπνπξγείνπ Σνπξηζηηθήο Οηθνλνκίαο θαη Αλάπηπμεο. Δπηπξφζζεηε αξκνδηφηεηα ησλ Π.Τ.Σ ζα είλαη ε νξγάλσζε θαη ν ζπληνληζκφο ηεο ιεηηνπξγίαο ησλ πεξηθεξεηαθψλ ζπκβνπιίσλ ηνπξηζκνχ, ηα νπνία απνηεινχλ βαζηθφ φξγαλν πξνγξακκαηηζκνχ θαη εμεηδίθεπζεο ηεο πνιηηηθήο. ηα ζπκβνχιηα απηά ζα κεηέρνπλ ην Τπνπξγείν, ε Πεξηθέξεηα, ε απνθεληξσκέλε δηνίθεζε, ην ΞΔΔ, νη δήκνη, νη αλαπηπμηαθέο εηαηξείεο, νη εθπξφζσπνη εξγαδνκέλσλ θ.α.). Οη Π.Τ.Σ. θαιφ ζα ήηαλ λα εθρσξήζνπλ ηηο ειεγθηηθέο ηνπο αξκνδηφηεηεο, ζρεηηθέο κε αδεηνδνηήζεηο, ειέγρνπο θαη θαηεγνξηνπνηήζεηο ησλ μελνδνρείσλ θαη ινηπψλ θαηαιπκάησλ ζην Ξελνδνρεηαθφ Δπηκειεηήξην Διιάδαο. ηνλ ηνκέα απηφ ζεσξείηαη φηη ην θξάηνο ζα πξέπεη λα αθήλεη ηνλ ηδησηηθφ ηνκέα λα αλαπηχμεη ηε δξάζε ηνπ. Έρεη δηαπηζησζεί φηη ε δεκφζηα δηνίθεζε ζηεξείηαη επειημίαο θαη πξνζαξκνζηηθφηεηαο θαη δελ είλαη ζε ζέζε πνιιέο θνξέο λα δηαπηζηψζεη ηα αληαγσληζηηθά πιενλεθηήκαηα θαη κεηνλεθηήκαηα κηαο δξαζηεξηφηεηαο. Άιισζηε ν 126

127 ηδησηηθφο ηνκέαο έρεη απνδείμεη φηη είλαη ζε ζέζε λα ην θάλεη κε κεγάιε επηηπρία. Σα παξαπάλσ απαηηνχλ ζπλέξγηεο θαη επίγλσζε απφ ηελ πιεπξά ηνπ θξάηνπο, πνπ αξρίδεη θαη πνπ ζηακαηά ν ξφινπο ηνπ. Χο πξνο ηνπο δήκνπο πξνηείλεηαη ν επαλαζρεδηαζκφο θαη ε εμεηδίθεπζε ησλ αξκνδηνηήησλ ησλ δήκσλ αλαθνξηθά κε ηνλ ηνπξηζκφ (έιεγρνο, αδεηνδνηήζεηο) θαη λα ελζσκαησζεί ν ηνπξηζκφο ζηα επηρεηξεζηαθά ζρέδηα ησλ δήκσλ. Δπίζεο νη δήκνη ζα πξέπεη λα απνηειέζνπλ ηνπο βαζηθνχο θνξείο αλάπηπμεο ησλ ηνπξηζηηθψλ ΓΗΣ θαη λα πξνσζεζεί ε δηαδεκνηηθή ζπλεξγαζία ζηνλ ηνκέα ηνπ ηνπξηζκνχ. Όπσο αλαθέξζεθε θαη πξνεγνχκελα, ζα πξέπεη λα ζεζκνζεηεζεί ε ιεηηνπξγία θαη ζπκκεηνρή ζην ζρεδηαζκφ θαη ηελ αμηνιφγεζε ηεο πνιηηηθήο ηνπ ηνπξηζκνχ, ελφο ζπκκεηνρηθνχ θαη δηαβνπιεπηηθνχ θνξέα. Ο θνξέαο ζα έρεη ελεξγφ θαη ζεζκνζεηεκέλν ξφιν θαη ζα νξγαλσζεί ζε εζληθφ θαη πεξηθεξεηαθφ επίπεδν. Θα πξέπεη επίζεο λα εμεηαζηεί ην ελδερφκελν δεκηνπξγίαο πεξηνρψλ/πεξηθεξεηψλ εχινγνπ κάξθεηηλγθ ε νπνία δελ ρξεηάδεηαη λα βαζίδεηαη ζε δηνηθεηηθέο πεξηθέξεηεο νη νπνίεο ζα κπνξνχλ λα ελσζνχλ θαη λα ζπλεξγαζηνχλ κε ζηφρν ηελ πξνψζεζε κηαο ζπγθεθξηκέλεο πεξηνρήο, ε νπνία παξάγεη θαη πξνζθέξεη παξεκθεξή ηνπξηζηηθά πξντφληα, βάζεη ησλ ηδηαίηεξσλ ραξαθηεξηζηηθψλ ηεο πεξηνρήο απηήο. αλ παξάδεηγκα, ζα κπνξνχζε λα αλαθέξεη θαλείο ηνλ νηλνηνπξηζκφ θαη ηνπο δξφκνπο ηνπ θξαζηνχ, πνπ κπνξνχλ λα αλαπηπρζνχλ κέζσ ζπκπξάμεσλ δεκνζίνπ (Πεξηθέξεηο, δήκνη) θαη ηδησηηθνχ ηνκέα, γηα ηελ πξνψζεζε επξχηεξσλ πεξηνρψλ εθηφο ησλ ζηελψλ νξίσλ Πεξηθεξεηψλ θαη δήκσλ ηελέσυζη Με ηε δνκηθή αλαδηάξζξσζε ηνπ ηνπξηζκνχ ζα κεηαθεξζεί ην ζχλνιν ησλ κνλίκσλ ππαιιήισλ ηνπ Δ.Ο.Σ. ζην λέν Τπνπξγείν, νη νπνίνη ζα ζηειερψζνπλ απφ θνηλνχ κε ηνπο ππαιιήινπο ηεο πξψελ Γεληθήο Γξακκαηείαο ηηο λέεο Γηεπζχλζεηο ηνπ Τπνπξγείνπ. Οη ππεξεηνχληεο ππάιιεινη ζήκεξα ζηνπο δπν θνξείο είλαη ζπλνιηθά 966 άηνκα εθ ησλ νπνίσλ 252 ππάιιεινη ζηε Γεληθή Γξακκαηεία Σνπξηζκνχ θαη 714 ζηνλ Δ.Ο.Σ. Απφ ηνπο ππαιιήινπο ηνπ Δ.Ο.Σ. νη 270 ππεξεηνχλ ζηηο Π.Τ.Σ. Δίλαη πνιχ ζεκαληηθή ε ππνζηήξημε ηεο θηλεηηθφηεηαο ησλ ππαιιήισλ, απφ ηελ θεληξηθή δηνίθεζε ζε (πεξηθεξεηαθέο ππεξεζίεο θαη δήκνπο), κε ηελ 127

128 παξνρή ησλ θαηάιιεισλ θηλήηξσλ θαη πξνγξακκάησλ θαηάξηηζεο γηα λα ζηειερψζνπλ ηηο Π.Τ.Σ. θαη ηνπο δήκνπο κε ζηφρν ηελ νξζνινγηθφηεξε νξγάλσζε ησλ επηπέδσλ ζπλεξγαζίαο. Έηζη απφ ην ζχλνιν ησλ ππαιιήισλ πξνηείλεηαη έλα ζεκαληηθφ κέξνο λα κεηαθεξζεί ζηελ Πεξηθέξεηα θαη λα ζηειερψζεη ηηο ππνζηειερσκέλεο Π.Τ.Σ. Ζ ζσζηή δηαρείξηζε ησλ αλζξψπηλσλ πφξσλ απαηηεί ζπλάκα ηε κεηαξξχζκηζε ηνπ ζπζηήκαηνο ησλ θιάδσλ κε ηε δξαζηηθή κείσζε ηνπο. Απαηηείηαη ε θαηάξγεζε ησλ θιάδσλ ησλ ΓΔ θαη ΤΔ. Ζ πξφηαζε απηή ζα πξέπεη λα εθαξκνζηεί παξάιιεια κε ηε δεκηνπξγία δηππνπξγηθψλ- νξηδφληησλ θιάδσλ ζην ζχλνιν ηνπ Γεκνζίνπ Σνκέα κε ηε ζπγρψλεπζε θιάδσλ πνπ επηηεινχλ παξφκνηεο εξγαζίεο ζην ζχλνιν ησλ Τπνπξγείσλ. Γηα λα κπνξέζεη ην πξνζσπηθφ λα αληαπεμέιζεη ζηηο απαηηήζεηο ηνπ λένπ επηηειηθνχ θαη επέιηθηνπ Τπνπξγείνπ Σνπξηζηηθήο Οηθνλνκίαο θαη Αλάπηπμεο, ζεσξείηαη αλαγθαία ε δηαθνξνπνίεζε ηνπ αλάινγα κε ηηο δπλαηφηεηεο ηνπ, κέζα απφ ηελ εηζαγσγή ζχγρξνλσλ ηερληθψλ δηνίθεζεο αλζξψπηλνπ δπλακηθνχ. Πξνηείλεηαη γη απηφ ην ιφγν ε δεκηνπξγία ελφο εληαίνπ ζπζηήκαηνο πεξηγξαθήο ησλ θαζεθφλησλ (job description) ηεο θάζε ζέζεο κε βάζε ηηο ζπλνιηθέο αλάγθεο θάζε ηκήκαηνο. Οη πξνζιήςεηο ζα πξέπεη εθεμήο λα πξαγκαηνπνηνχληαη βάζεη απηψλ ησλ πεξηγξαθψλ γηα ηελ πιήξσζε ησλ αλαγθψλ θαη κφλν ηεο ππεξεζίαο. Όζνλ αθνξά ην πξνζσπηθφ πνπ ζα ζηειερψζεη ην λέν Τπνπξγείν κε βάζεη ηηο θαηεγνξίεο εθπαίδεπζεο, πξνηείλεηαη νη ππάιιεινη ΓΔ λα ηνπνζεηεζνχλ θαηά πξνηεξαηφηεηα ζηηο δνκέο κε ππνζηεξηθηηθέο αξκνδηφηεηεο (Γηεχζπλζε Γηνηθεηηθήο θαη Οηθνλνκηθήο ππνζηήξημεο) ελψ νη ΠΔ θαη ΣΔ πξνηείλεηαη λα ζηειερψζνπλ κε βάζε ηελ εκπεηξία, ηηο ζπνπδέο ηνπο θαη ηηο ηθαλφηεηέο ηνπο ηηο λέεο επηηειηθψλ αξκνδηνηήησλ δηεπζχλζεηο. Πξνηείλεηαη ζηε λέα δνκή λα θαηαξγεζνχλ νη θελέο ζέζεηο πνπ πξνβιέπνληαη ΓΔ, ΤΔ θαη ΑΚ. ΠΟΟΣΑ ΤΝΟΛΙΚΟΤ ΠΡΟΨΠΙΚΟΤ ΑΝΑ ΚΑΣΗΓΟΡΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ ΤΕ ΑΚ 3% 1% ΔΕ 37% ΣΕ 19% ΠΕ 40% Γιάγπαμμα 4.1 Ποζοζηά ηος πποζυπικού ζηη Γ.Γ. Σ.& ζηον Δ.Ο.Σ. ανά καηηγοπία εκπαίδεςζηρ. 128

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πτςσιακών επγασιών για το Υειμ. Εξαμ. 2015-2016 τος τμήματορ Διοίκησηρ Επισειπήσεων

Θέματα πτςσιακών επγασιών για το Υειμ. Εξαμ. 2015-2016 τος τμήματορ Διοίκησηρ Επισειπήσεων Θέματα πτςσιακών επγασιών για το Υειμ. Εξαμ. 2015-2016 τος τμήματορ Διοίκησηρ Επισειπήσεων Α/Α ΣΙΣΛΟ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΚΑΘΗΓΗΣΗ ΑΡΙΜΟ ΦΟΙΣΗΣΩΝ ΕΞΑΜΗΝΟ ΑΝΑΘΕΗ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΕΡΓΑΙΑ 1 Σα κνληέια πξνψζεζεο Above-the-Line

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Εθνικό Συνέδριο «Γεωθερμική Ηλεκτροπαραγωγή» Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα 20 Νοεμβρίου 2013 Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Α.Μπένου, Ι. Χωροπανίτης Τμήμα Γεωθερμικής Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα