ΧΡΙΣΤΙΝΑ Γ. ΑΓΓΕΛΙΔΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΧΡΙΣΤΙΝΑ Γ. ΑΓΓΕΛΙΔΗ"

Transcript

1 ΧΡΙΣΤΙΝΑ Γ. ΑΓΓΕΛΙΔΗ Ο ΤΣΑΓΓΑΡΗΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ Στα μέσα του 10ου αιώνα ο επίσκοπος Μονεμβασίας, Παύλος, συνέταξε μια σειρά από ψυχωφελείς διηγήσεις, όπου εξιστορούνται πνευματικές εμπειρίες και περιπέτειες προσώπων που έδρασαν στη Μονεμβασία, τη Μικρά Ασία και την Κωνσταντινούπολη 1. Ο Παύλος γνώριζε τις αξιοθαύμαστες αυτές ιστορίες από προφορικές αφηγήσεις, όπως άλλωστε δηλώνεται είτε έμμεσα, με τον παρατακτικό τρόπο σύνταξης, είτε άμεσα, με τον εισαγωγικό τύπο Δνηγησατό τις 2. Τα χαρακτηριστικά αυτά παραπέμπουν στις Πατερικές διηγήσεις και εντάσσουν τα κείμενα του Παύλου στο γενικό πλαίσιο της αναβίωσης του πρώιμου μοναχισμού, μιας τάσης που ανιχνεύεται από τις αρχές του 9ου αιώνα στο μοναστικό βίο και κυριάρχησε στην αγιολογική φιλολογία του 10ου αιώνα. Η υφολογική ιδιαιτερότητα και ο προγραμματικός σκοπός των ψυχωφελών διηγήσεων δεν επιτρέπει βέβαια την ακριβή χρονολόγηση τους, ωστόσο πρόκειται πιθανότατα για αφηγήσεις που αποκρυσταλλώθηκαν κατά το δεύτερο μισό του 9ου αιώνα και προσαρμόσθηκαν στοιχειωδώς από τον Παύλο στη συγκυρία της εποχής του. Εξαι- 1. Ο Παύλος έζησε στην Κωνσταντινούπολη πιθανότατα ως εκπρόσωπος της μονής του στο όρος Λάτρος. Το 955 ανέλαβε επισκοπικά καθήκοντα στη Μονεμβασία εξακολούθησε όμως να διαμένει επί μεγάλα χρονικά διαστήματα στη Βασιλεύουσα (J.WoRTLEY, Les récits édifiants de Paul, évêque de Monembasie et d'autres récits, Παρίσι 1987 [στη συνέχεια WOKTLEY], σελ. 1-7). Οι αφηγήσεις του εκτυλίσσονται στους γεωγραφικούς χώρους που συνδέονται με τη ζωή και τη δράση του: έξι διαδραματίζονται στην Κωνσταντινούπολη (WORTLEY, αρ. 5, 6, 7, 11, 12, 13), τρεις στην Πελοπόννησο (αρ. 2, 9, 14), τέσσερις στη Μικρά Ασία (αρ. 3, 4, 10) και μία (αρ. 8) στην Αφρική. 2. Διηγήσεις αρ. 1, 3, 4, 5, 10, 12.

2 68 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΑΓΓΕΛΙΔΗ τίας ακριβώς αυτής της χρονολογικής ρευστότητας η συλλογή του Παύλου Μονεμβασίας αποτελεί σημαντικό τεκμήριο για τον πνευματικό βίο αλλά και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα στην αυτοκρατορία από την εποχή της αναστήλωσης των Εικόνων ώς τη μονοκρατορία του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου. Η πέμπτη διήγηση της Συλλογής 3 αφιερώνεται στην παραδειγματική εικονογράφηση της έννοιας του ((κρυπτού δούλου». Πρόκειται για την εξιστόρηση της συνάντησης ενός αυτοκρατορικού αξιωματούχου με έναν ευσεβέστατο πένητα, που ζούσε σε παρθενία με τη γυναίκα του και μοίραζε σε ελεημοσύνες τα κέρδη από την εργασία του, την κατασκευή χονδροειδών υποδημάτων. Η ιστορία εκτυλίσσεται αρχικά στα Χαλκοπρατεία, όπου κατά τη διάρκεια της εβδομαδιαίας αγρυπνίας ο αξιωματούχος συνάντησε τον πένητα 4. Τα ξημερώματα, ο αξιωματούχος ακολουθεί τον πένητα στον 'Αγιο Ιωάννη του Διϊππίου 5, όπου ο φτωχός συνεχίζει την προσκύνηση και την προσευχή του. Τρίτο, τέλος, χώρο αποτελούν τα κελλιά που σύμφωνα με το κείμενο βρίσκονταν στον «κάτω» έμβολο της Αγίας Σοφίας 6 και όπου κατοικούσε ο τσαγγάρης με τη γυναίκα του. 3. WORTLEY, σελ Η αγρυπνία τελείται την Παρασκευή (WORTLEY, σελ. 52, στ. 2-3). Πρόκειται δηλαδή για την εβδομαδιαία αγρυπνία στα Χαλκοπρατεία, όπου κατέληγε η λιτή που ξεκινούσε από τη Θεοτόκο των Βλαχερνών (R. JANIN, La géographie ecclésiastique de l'empire byzantin. 1. Le siège de Constantinople et fe patriarcat oecuménique, III. Les églises et les monastères, Παρίσι 1969, σελ. 240). 5. Ο ναός είχε ιδρυθεί στις αργές του 7ου αιώνα στην είσοδο του Ιπποδρόμου* βλ. C. MANGO «Le Diïppion. Étude historique et topographique», BEB 8 (1950), σελ , πρβλ. και A. BERGER, Untersuchungen zu den Patria Konstantinupoleos, (= Ποικίλα Βυζαντινά 8), Βόννη 1988, σελ II περιγραφή στο κείμενο δεν επιτρέπει την ακριβή ταύτιση του χώρου, που ο συγγραφέας εννοεί ως «κάτω» έμβολο. Με το επίρρημα αυτό δηλώνεται ενδεχομένως η απόσταση από το Μίλιον, πρόκειται δηλαδή για στοά βόρεια ή ανατολικά της Αγίας Σοφίας. Στην περιοχή αυτή τοποθετείται από τη βιβλιογραφία η ιδιοκτησία της Ολυμπιάδας, που παραχωρήθηκε στη Μεγάλη Εκκλησία στις αρχές του 5ου αιώνα (Βίος Ολυμπιάδος 5-6, έκδ. ANNE-MARIE MALINGRE Y, Jean Chrysosiome, Lettres à Olympias (Sources chrétiennes lbbis), Παρίσι 1968, σελ Βλ. και τα σχόλια του G. DAGRON, Naissance d'une capitale. Constantinople et ses institutions de 330 à 451, Παρίσι 1974, σελ ). Μεταξύ των κτισμάτων της Ολυμπιάδας περιλαμβάνονταν εργαστήρια και

3 Ο τσαγγάρης της Αγίας Σοφίας 69 Το ηθικοπλαστικό ενδιαφέρον της διήγησης έχει ήσσονα σημασία" η αγιολογική προσωπικότητα του ήρωα δεν είναι πρωτότυπη και ο τρόπος περιγραφής της ακολουθεί σειρά κοινών τόπων. Αντίθετα, ο ιδιάζων χαρακτήρας της ιστορίας μας επικεντρώνεται στην τοπογραφία των γεγονότων και στην επαγγελματική ιδιότητα του πρωταγωνιστή της, πένητα σκυτοτόμου (= τσαγγάρη). Ο συνδυασμός αυτών των στοιχείων θα μας απασχολήσει άλλωστε παρακάτω 7. Πράγματι, η συνεύρεση λατρευτικών χώρων, Χαλκοπρατεία- Ιωάννης Διϊππίου στην είσοδο του Ιπποδρόμου-Αγία Σοφία, με μια βιοτεχνική απασχόληση φαίνεται εκ πρώτης όψεως τυχαία και ανεξήγητη. Όμως, οι ψυχωφελείς διηγήσεις έχουν τη δική τους λογική και οι ψηφίδες που τις συναποτελούν δημιουργούν μιαν ολοκληρωμένη εικόνα, για την κατανόηση της οποίας οφείλουμε να ανατρέξουμε στα άδηλα, συχνά, ιστορικά συμφραζόμενα. Μερικές δεκαετίες πριν από τη συγγραφή του Παύλου Μονεμβασίας χρονολογείται η Διήγηαις περί της οικοδομής της 'Αγίας Σοφίας. Πρόκειται για ένα κείμενο, όπου ενσωματώνονται προφοη ομώνυμη μονή. Η μονή της Ολυμπιάδας αναφέρεται για τελευταία φορά στις πηγές κατά τον 7ο αιώνα (JANIN, Les églises et les monastères, σελ. 381), δεν είναι όμως γνωστή η τύχη των υπόλοιπων κτισμάτων. Στα χρονολογικά συμφραζόμενα του 10ου αιώνα σημειώνουμε τη μέριμνα του Ρωμανού Α' για τους πένητες που πλήγηκαν ιδιαίτερα από το λιμό του 927. Με αυτοκρατορική διαταγή οι πένητες εγκαταστάθηκαν σε πρόχειρες σανιδένιες κατασκευές που διαμορφώθηκαν κατά μήκος των εμβόλων της Πόλης και εξασφάλισαν υποτυπώδεις πόρους για τη διαβίωση τους με τη διανομή «τριμήσεων». Eivat, επομένως, δυνατό να ερμηνεύσουμε την εγκατάσταση του πένητα στον «κάτω» έμβολο της Αγίας Σοφίας στο πλαίσιο αυτών των εξαιρετικών συνθηκών, όπως άλλωστε και τη μνεία του «τριμήσεως» με το οποίο ο αυλικός αξιωματούχος φιλοδωρεί τη γυναίκα του (WORTLEY, σελ. 54). Παράλληλες μνείες αναφέρονται από τον C. MANGO, «The Life of St. Andrew the Fool Reconsidered», Rivista di Studi Bizantini e Slavi 2 [ Miscellanea A. Pertusi II] (1982), σελ. 301, ανατύπωση στου ίδιου, Byzantium and its Image, Variorum Reprints, Λονδίνο 1984, αρ. VIII. Για την επίσκεψη του αξιωματούχου στο κελλί του πένητα βλ. παρακάτω, σελ Πρέπει, ωστόσο, να παρατηρήσουμε ότι όλες οι ιστορίες της Συλλογής του Παύλου παρέχουν πλήθος στοιχείων για τον υλικό και πολιτισμικό περίγυρο της εποχής της σύνταξης τους, δηλαδή τα μέσα του 10ου αιώνα. Ενδεικτικά αναφέρουμε τη διήγηση περί των τριών γυναικών (WORTLEY, σελ ), που αποσκοπεί στην εικονογράφηση του γυναικείου αναχωρητισμού, αποτελεί όμως έξοχο δείγμα αφηγηματικής τεχνικής, με χαρακτηριστικά σχεδόν πρώιμης αναγέννησης.

4 70 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΑΓΓΕΑΙΔΙΙ ρικές διηγήσεις γύρω από την προεργασία και την οικοδόμηση του ναού, ορισμένες από τις οποίες απηχούν αντιλήψεις που κυκλοφορούσαν ήδη τον 6ο αιώνα. Το ιδιόμορφο αυτό έργο έχει αναλυτικά σχολιασθεί από τον G. Dagron 8, ο οποίος επισημαίνει την απόκλιση των πληροφοριών του κειμένου από τις τεκμηριωμένες μαρτυρίες και τις όψιμες μεταγραφές πρώιμων μυθολογημάτων έτσι ώστε να εναρμονίζονται στη συγκυρία της εποχής της καταγραφής τους. Στον Dagron οφείλουμε ακόμη τη διαπίστωση για τον πραγματικό χαρακτήρα της Αιηγήσεως: το ανώνυμο κείμενο συντάσσεται εκ πρώτης όψεως ως εγκώμιο στον αυτοκράτορα, που συνέλαβε και πραγματοποίησε τον σημαντικότερο ευκτήριο οίκο της Χριστιανωσύνης, όμως παράλληλα καταγγέλλονται τα μεγαλεπήβολα οράματα του Ιουστινιανού, που αγγίζουν τα όρια της ύβρης 9. Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα του κειμένου και αναφορές στα χρόνια της βασιλείας του Βασιλείου Α' οδηγούν, τέλος, τον Dagron να χρονολογήσει τη σύνταξη της Αιηγήσεως στο διάστημα μεταξύ του 830 και του Τρεις από τις εισαγωγικές παραγράφους της Διηγήσεως 11 αφορούν τις απαλλοτριώσεις από τον Ιουστινιανό ιδιοκτησιών, που βρίσκονταν εκεί όπου επρόκειτο να οικοδομηθεί η Αγία Σοφία. Πρόκειται για αυτόνομη, ίσως, πατριογραφική παράδοση εφόσον ούτε τα ονόματα των ιδιοκτητών ούτε οι εκτάσεις που κατείχαν ούτε οι τιμές εξαγοράς διασταυρώνονται από άλλες πηγές 12. Μεταξύ των 8. G. DAGRON, Constantinople imaginaire. Etudes sur le recueil des Patria, Παρίσι 1984, σελ Το κείμενο της Αιηγήσεως εκδόθηκε από τον Til. PREGER, Scriptores originum Constantinopolilanarum Ι, Αιψία 1901, σελ , 9. DAGRON, ό.π., σελ DAGRON, ό.π., σελ PREGER, ό.π., σελ Βλ. τα σχόλια του DAGRON, ό.π., σελ και Εδώ ας σημειώσουμε μόνο ότι ο ανώνυμος συντάκτης της Αιηγήσεως αποδίδει την ίδρυση της παλαιάς δρομικής Αγίας Σοφίας στον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο (Λιήγησις 1, έκδ. PREGER, ό.π., σελ. 74), και μάλιστα μεταφέρει ότι ο Ιουστινιανός διέταξε την κατεδάφιση της προκειμένου να οικοδομηθεί η νέα Αγία Σοφία (Λιήγησις 2, ό.π,, σελ. 77). Όμως η οριοθέτηση των προς απαλλοτρίωση ιδιοκτησιών, για τις οποίες γίνεται λόγος στην αμέσως επόμενη παράγραφο, προδίδει άγνοια του χώρου που κάλυπτε η κωνσταντίνεια βασιλική.

5 Ο τσαγγάρης της Αγίας Σοφίας 71 ιδιοκτητών αναφέρεται ο βασιλισκάριος (= τσαγγάρης) Ξενοφών, που διέμενε και ασκούσε το επάγγελμα του σε χώρο που αργότερα κατέλαβε το αριστερό τμήμα του γυναικωνίτη της Αγίας Σοφίας 13. Όπως και οι άλλοι κάτοχοι γης στην περιοχή, ο Ξενοφών αντέδρασε στην αναγκαστική απαλλοτρίωση και υποχώρησε μόνο όταν εξασφάλισε δύο όρους: την παροχή του διπλάσιου χρηματικού ποσού από εκείνο που του είχε αρχικά προταθεί και κυρίως τον επίσημο χαιρετισμό του από τους ηνιόχους κατά τις ιπποδρομίες. Ο πρώτος όρος εκπληρώθηκε προφανώς απρόσκοπτα. Ως προς τον δεύτερο, ο Ιουστινιανός ενέταξε την προσκύνηση του τσαγγάρη Ξενοφώντα στο σατιρικό τελετουργικό των ιπποδρομιών: οι ηνίοχοι προσκυνούσαν τα οπίσθια του Ξενοφώντα, που με τον τρόπο αυτό εκπροσωπούσε τον «άρχοντα των καταχθόνιων». Έτσι, σύμφωνα με τον Dagron, η εικόνα του ιπποδρόμου ως χώρου λατρείας των δυνάμεων του φωτός, δηλαδή του αυτοκράτορα-ήλιου, συμπληρώνεται με τον ακραίο αποτροπαϊκό χλευασμό των δυνάμεων του σκότους, που εκπροσωπούνται από το ανδρείκελο του αυτοκράτορα 14. Στην αναστροφή αυτή των θεσμίων και της τελετουργίας ας προσθέσουμε και την επαγγελματική ιδιότητα του αρχικού αποδέκτη της χλεύης, του κατασκευαστή των χονδροειδών υποδημάτων, που εδώ αντιδιαστέλλονται φυσικά προς τα πορφυρά υποδήματα, σύμβολα και εμβλήματα της αυτοκρατορικής ιδιότητας. Η σύνδεση του Ιπποδρόμου με την Αγία Σοφία και του Ιουστινιανού με τον κατασκευαστή ευτελών υποδημάτων, βασιλισκάριο Ξενοφώντα, οδηγούν σε ένα τρίτο κείμενο, τα ''Άκτα olà Καλαπόδιον. Το σπάνιο αυτό τεκμήριο για τα ιπποδρομιακά δρώμενα επιτρέπει, νομίζω, ένα επιπλέον σχόλιο στο χωρίο αυτό της Αιηγήσεως. Στα "Ακτα δια Καλαπόδιον καταγράφεται ο διάλογος μεταξύ του Ιουστινιανού, που εκπροσωπείται από τον μανδάτορα, και του 13. Η ιδιοκτησία του Ξενοφώντα βρισκόταν συνεπώς στο βόρειο μέρος της Αγίας Σοφίας, όπου πιθανότατα και ο «κάτω» έμβολος, τόπος κατοικίας και επαγγελματικής δραστηριότητας του πένητα-τσαγγάρη της διήγησης μας' βλ. και παραπάνω σημ Constantinople imaginaire, σελ. 222.

6 72 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΑΓΓΕΑΙΔΗ δήμου των Πράσινων, ο οποίος καταγγέλλει τις άνομες πρακτικές των Βένετων. Ως υποστηρικτής των Βένετων αναφέρεται ο κουβικουλάριος και σπαθάριος Καλαπόδιος 15. Καθώς η ιστοριογραφική παράδοση που διασώζει το κείμενο είναι αρκετά συγκεχυμένη, οι πολιτικές συνθήκες που οδήγησαν στις οξύτατες διατυπώσεις του διαλόγου παραμένουν ασαφείς. Είναι, όμως, πιθανόν ο διάλογος να εκφωνήθηκε κατά τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του Ιουστινιανού 16. Εξαιτίας της χρονολογικής ρευστότητας του κειμένου κάθε ενδεχόμενη ταύτιση του καταγγελλομένου Καλαπόδιου με ιστορικό πρόσωπο είναι αμφίβολη, πάντως οι λεκτικές βολές των Πράσινων στόχευαν έναν ανώτατο αξιωματούχο, που κινούνταν στον στενό κύκλο του Ιουστινιανού 17. Όμως, ενώ στις αρχές του 9ου αιώνα, όταν δηλαδή συντάσσεται η Χρονογραφία του Θεοφάνη, που αποτελεί πηγή για το κείμενο μας, η συγκυρία στα πλαίσια της οποίας 15. Η βιβλιογραφία σχετικά με τις εκδόσεις του κειμένου και τις μεταφράσεις του παρατίθενται από τον Α. CAMERON, Circus Factions. Blues and Greens at Rome and Byzantium, Οξφόρδη 1976, σελ. 318 σημ. 1. Ο ίδιος προτείνει νέα αγγλική μετάφραση (ό.π., σελ ), που συνοδεύεται από σχόλια. 16. Οι μελετητές του κειμένου συσχετίζουν τα "Ακτα με τη Στάση του Νίκα (Bury, Stein και KarJin-Haytor) ή τα τοποθετούν στα τελευταία χρόνια της βασιλείας του Ιουστινιανού (Maas). Εδο') ακολουθώ τα συμπεράσματα του CAMERON, ό.π., σελ. 327, που αποσυνδέει το διάλογο από τα συμφραζόμενα της Στάσης του Νίκα. Στη σχετική μελέτη της, η PATRICIA KARUN-HAYTER, «Les "Ακτα δια Καλαπόδιον. Le contexte religieux et poliüque», Byzantion 43 (1973) [ανατύπωση στης ίδιας, Studies in Byzantine Political History, Variorum Reprints, Λονδίνο 1981, αρ. II], σελ , ερμηνεύει τις θρησκευτικού περιεχομένου αλληλοκατηγορίες τ6)ν δήμων με βάση τις παραδεκτές από τη βιβλιογραφία θρησκευτικές τους πεποιθήσεις (Βένετοι = ορθόδοξοι και Ιΐράσινοι = μονοφυσίτες). Σύμφωνα με τον CAMERON, Circus Factions, σελ , οι Πράσινοι εμφανίζονται στο διάλογο ως υπερασπιστές της ορθοδοξίας. 17. II KARUN-HAYTER, «Les "Ακτα δια Καλαπόδιον», σελ , ταυτίζει τον επιλεγόμενο Καλαπόδιο με τον πραιπόσιτο, κουβικουλάριο (και ευνούχο) Ναρσή. Ως επιπλέον επιχείρημα για την ταύτιση αυτή θεωρεί ότι το όνομα «Καλαπόδιος» χρησιμοποιείται ως δηλωτικό ευνούχου. Η σχετική μαρτυρία της Σούδας (έκδ. ADLER, III, σελ ) είναι όμως αρκετά ασαφής. Για τη σταδιοδρομία του Ναρσή ως βασικού συνεργάτη του Ιουστινιανού στην πραγμάτωση της Reconquista βλ. Τ. Κ. ΛοΓΓΓΗ, «Ο πρώτος αυτοκράτωρ Ρωμαίων και ο πρώτος Ρωμαίων απάντων. II ανολοκλήρωτη Reeonquista», Σύμμεικτα 5 (1983), σελ Για την τύχη του στο έργο του κύκλου του Πορφυρογέννητου βλ. του ίδιου, «Narsetis memoria», XVI. Internationaler Byzantinistenkongress. Akten H/2 [= JOB 32/2 (1982)], σελ Η Διήγησις αναφέρει το Ναρσή ως εκτελεστή των αυτοκρατορικών διαταγών, DAGRON, Constantinople imaginaire, σελ. 260.

7 Ο τσαγγάρης της Αγίας Σοφίας 73 εκφωνήθηκαν τα "Ακτα είχε πια λησμονηθεί, είναι προφανές ότι ενεργή παρέμεινε στη συλλογική μνήμη η σύνδεση ανάμεσα στο ιπποδρομιακό τελετουργικό και το λοιδωρούμενο υποκείμενο, που συσχετίζεται με επαγγελματικό εργαλείο υποδηματοποιού. Όταν, αργότερα, ο ανώνυμος συντάκτης της Αιηγήσεως επιχειρεί συνολική καταγραφή όσων συναρθρώνουν την οικοδόμηση της Αγίας Σοφίας, εντάσσει στο κείμενο του μια σύντομη παρέκβαση που αφορά τις ιπποδρομιακές διαδικασίες. Εισάγει, λοιπόν, τον «άρχοντα των καταχθόνιων», το αυτοκρατορικό αντι-είδωλο, που εξυπηρετεί άλλωστε τον κοσμολογικό και παγανιστικό χαρακτήρα του Ιπποδρόμου 18. Ο «άρχων» περιγράφεται ως τσαγγάρης και η σωματική στάση του στον Ιππόδρομο αποτελεί την άρνηση κάθε κοσμιότητας. Υπογραμμίζεται, έτσι, με κάθε τρόπο η αντίθεση προς το πρότυπο του: τα ευτελή υποδήματα αντιδιαστέλλονται προς τα πορφυρά υποδήματα, εμβλήματα της αυτοκρατορικής ιδιότητας, στην επαγγελματική του ιδιότητα αναγνωρίζεται ονοματολογικά η ανάμνηση του Καλαπόδιου και η έκθεση των οπισθίων του ενισχύει την αντίθεση προς τη φωτεινή ρωμαλεότητα του προτύπου 19. Ο ανώνυμος συντάκτης μας βασίζεται αναμφίβολα σε διαμορφωμένες προφορικές παραδόσεις, τις οποίες όμως προσαρμόζει στην πατριογραφική λογική, που απαιτεί εύλογες ερμηνείες. Έτσι κατασκευάζεται ο βασιλισκάριος Ξενοφών, ως ιστορικό πρόσωπο σύγχρονο του Ιουστινιανού. Οι παράλογες απαιτήσεις του ερμηνεύουν την μετέπειτα τύχη του και παράλληλα μειώνουν την ιερότητα του χώρου που επέλεξε ο αλαζών αυτοκράτορας για την οικοδόμηση του ναού της του Θεού Σοφίας. Με τον τρόπο αυτό εξυπηρετείται ο ειρμός της αφήγησης καθώς η περί Ιπποδρόμου παρένθεση συνάπτεται με το κύριο θέμα, την Αγία Σοφία. Στο πορτραίτο του Ιουστινιανού, όπως παρουσιάζεται από τον συντάκτη της Αιηγήσεως, τα σχετικά με τον βασιλισκάριο Ξένοι 8. Για τον κοσμολογικό χαρακτήρα του ρωμαϊκού Ιπποδρόμου και την πρόσληψη του από τους Βυζαντινούς, βλ. DAGRON, Naissance d'une capitale, σελ H ταυτότητα Καλαπόδιος = ευνούχος (βλ. παραπάνω σημ. 17) θα ταίριαζε ιδιαίτερα σ' αυτό το παιχνίδι των αντιθέτων.

8 Ti ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΑΓΓΕΛΙΔΗ φώντα επέχουν παρενθετική θέση, δεν παύουν όμως να εντάσσονται στη γενική επικριτική αντιμετώπιση του αυτοκράτορα και ειδικότερα σκιαγραφούν τις σχέσεις του με τον Ιππόδρομο 20. Η κριτική στάση προς τον Ιουστινιανό αποτελεί παλαιό ιστοριογραφικό στοιχείο 21 και πιθανότατα κοινό τόπο της τρέχουσας προφορικής παράδοσης. Η αποκρυστάλλωση το^ν διηγήσεων αυτών σε γραπτή μορφή υποδηλώνει την ενεργοποίηση τους ανάλογα με την ιστορική συγκυρία. Το αφηγηματικό είδος, βέβαια, της Αιηγήσεως δεν επιτρέπει, όπως άλλωστε έχει επισημανθεί 22, την αναγωγή των πληροφοριών του κειμένου σε συγκεκριμένα συμφραζόμενα" ωστόσο, τα χρονολογικά όρια που έχουν τεθεί και κυρίως η ατμόσφαιρα μέσα στην οποία συντάχθηκε η Αιήγησις είναι νομίζω δυνατό να προσδιορισθούν κάπως ακριβέστερα. Έμμεσες και άμεσες πληροφορίες του κειμένου τεκμηριώνουν τη χρονολόγηση του στον 9ο αιώνα και η σύνταξη του εγκαινιάζει την καταγραφή της αρχαιολογίας της Κωνσταντινούπολης, που η ακμή της τοποθετείται μαζί με τα Πάτρια Κωνσταντινουπόλεως στα τέλη του 10ου αιώνα. Το γεγονός ότι στην Αγία Σοφία αφιερώθηκε αυτοτελής πραγματεία ^σε αντίθεση προς τα σύντομα λήμματα με τα οποία ο συντάκτης των Πατρίων περιγράφει τον πολεοδομικό πλούτο της Βασιλεύουσας δηλώνει φυσικά τη σπουδαιότητα του μνημείου, αλλά και την επικαιρότητα του ως κτίσματος, εφόσον μεγάλο μέρος των εργασιών για την επισκευή και την ανανέωση του εικονογραφικού προγράμματος της εκκλησίας χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 9ου αιώνα 23. Αιχμή στη δια- 20. Τις σχέσεις αυτές αναλύει ο DAORON", Constantinople imaginaire, σελ DAGRON, ό.π.. σελ. 306, όπου σχολιάζεται η κριτική στάση των συγχρόνων του Ιουστινιανού σε σχέση με την αυτοκρατορική πολιτική. Για το ίδιο θέμα βλ. και ΔΓΟΝΥΣΙΑΣ MlüJOX, «II πολιτική στην καθημερινή ζωή του Βυζαντίου», ΙΙρακτικά του Λ' Διεθνούς Συμποσίου, // Καθημερινή ζωή στο Βΐ'Ζάντια, Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών / Ε.Ι.Ε., Αθήνα 1989, σελ passim. 22. Βλ. σχετικά τις παρατηρήσεις του DAGRON, Constantinople imaginaire, σελ Η αποκατάσταση του κτίσματος διήρκεσε από τα μέσα του 9ου ώς τις πρώτες δεκαετίες του 10ου αιώνα, C. Μ WOO, The Mosaics of St. Sophia at Istanbul, Washington 1962 (Dumbarton Oaks Studies VIII), σελ και του ίδιου, «Byzantine

9 Ο τσαγγάρης της Αγίας Σοφίας δικασία αποκατάστασης της Αγίας Σοφίας αποτελούν τα έργα που περαιώθηκαν κατά τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του Μιχαήλ Γ' 24. Έτσι, το Μάρτιο του 867, όταν μαζί με τον Μιχαήλ συμβασίλευε ο Βασίλειος Α', αποδόθηκε στη λατρεία των κατοίκων της Κωνσταντινούπολης τμήμα του νέου διακόσμου της εκκλησίας. Η σημασία του έργου μαρτυρείται τόσο από τη σχετική Ομιλία του πατριάρχη Φωτίου 25 όσο και από την ψηφιδωτή επιγραφή στο μέτωπο της αψίδας του ιερού 26. Στην οικοδομική αυτή δραστηριότητα οφείλει και την επικαιρότητα της η επιλογή του θέματος για τη Αιήγησι. Πράγματι, η ενασχόληση με την αναστήλωση του κεντρικού σημείου αναφοράς στο δίκτυο των εκκλησιών της Κωνσταντινούπολης και η επίσημη τελετή για τα εγκαίνια του διακόσμου ενεργοποιούν την ανάμνηση των πρώτων θυρανοιξίων και, κατά συνέπεια, της όλης επιχείρησης που ανέλαβε ο Ιουστινιανός για την ίδρυση της Αγίας Σοφίας. Έτσι, συντάσσεται η Αιήγησις, όπου παρατίθενται όσα η προφορική παράδοση έχει διασώσει σχετικά με την οικοδόμηση του ναού και τα οποία εμπλουτίζονται με στοιχεία της εποχής. Ο 6ος αιώνας είναι, βέβαια, παρών στο κείμενο, όπως άλλο^στε επιτάσσει και το κύριο θέμα, μέσα από τα γεγονότα, τα ονόματα και τη δραστηριότητα ιστορικών προσώπων. Οι αναφορές αυτές διαφοροποιούνται ριζικά από την ιστοριογραφική παράδοση καθώς διαθλώνται στο πρίσμα των διαδοχικών σταδίων προφορικής επεξεργασίας τους 27. Παρούσα είναι επίσης και η ατμόσφαιρα του Writers on the Fabric of Hagia Sophia», στο: Hagia Sophia from the Age of Justinian to the Present (επιμ. R. Mark - A. Çakmak), Cambridge 1992, σελ. 45 κ.ε. 24. Η χορηγία του Μιχαήλ προς το ναό συμπληρώνεται με τη δωρεά πολυτίμων σκευών, ΣΤΝ. ΘΕΟΦ., σελ Πρόκειται για την 18η Ομιλία του Φωτίου, έκδ. Σ. ΑΡΙΣΤΑΡΧΗ, Τοϋ εν άγίοις πατρός ημών Φωτίου... λόγοι και όμιλίαι, τόμ. 2, Κωνσταντινούπολη 1900, σελ ' βλ. και τη σχολιασμένη αγγλική μετάφραση του C. MANGO, The Homilies of Photius, Patriarch of Constantinople, Cambridge Mass (Dumbarton Oaks Studies III), σελ Η έμμετρη επιγραφή εντάχθηκε στο πρώτο βιβλίο της Ιίαλατινής Ανθολογίας. Επί τόπου σώζονται σπαράγματα της, MANGO, The Mosaics of St. Sophia, σελ. 82 και πίνακες DAGROM, Constantinople imaginaire, σελ. 267.

10 76 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΑΓΓΕΛΙΔΗ 9ου αιώνα, η οποία και προσδίδει στη Αιήγησι το ιδιαίτερο χρώμα της. Στη διεξοδική καταγραφή του υψηλού κόστους της εκκλησίας και στη διαδικασία οικοδόμησης της καθώς και στη ρητή σύγκριση του ιουστινιάνειου κτίσματος με το σολομώντειο ναό των Ιεροσολύμων αναγνωρίζεται η βιβλική ατμόσφαιρα των χρόνων του Βασιλείου Α' και ο αμφίσημος χαρακτήρας της 28. Η εξίσωση των οικοδόμων αυτοκρατόρων με ιερά πρότυπα αποτελεί, βέβαια, κοινό τόπο της ιστοριογραφίας ήδη από τον 4ο αιώνα. Όμως, το κείμενο μας κινείται σε άλλα επίπεδα, όπου φαίνεται ότι η εξομοίωση αυτή βιώνεται ως ύβρις. Έτσι, η υποβόσκουσα κριτική προς τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό είναι δυνατό να ερμηνευθεί και ως ένδειξη δυσφορίας προς το ιδεολογικό περίβλημα της οικοδομικής δραστηριότητας του Βασιλείου Α'. Ωστόσο, άλλα ρεύματα που διατρέχουν τη Αιήγησι και στοιχεία που συναπαρτίζουν την προσωπικότητα του «πατριογραφικού» Ιουστινιανού μεταθέτουν το αυτοκρατορικό πρότυπο από τον Βασίλειο Α' στον προκάτοχο του, Μιχαήλ Γ', με τον οποίο άλλωστε συμβασίλευε κατά τα εγκαίνια του νέου διακόσμου της Αγίας Σοφίας. Πράγματι, ο Μιχαήλ, περισσότερο από ό,τι ο Βασίλειος, εναρμονίζεται με την εικόνα του αυτοκράτορα που συγχρωτίζεται τους υπηκόους του, συμμετέχει στον κόπο των τεχνιτών 29, ασχολείται με τα ιπποδρομιακά δρώμενα Οι ομοιότητες της Διηγήαεως με βιβλικά χωρία αναλύονται από τον DAGRON, ό.π., σελ Το γενικό αυτό πλαίσιο επισφραγίζεται με την αναφώνηση «Ενίκησά σε Σολομών», που αποδίδει ακριβέστατα την τάση αναμέτρησης του βυζαντινού αυτοκράτορα με τον βιβλικό βασιλέα (πρβλ. σχετικά, DAGRON, ό.π., σελ ). Π αμφίθυμη σχέση του Βασιλείου με την ιουδαϊκή παράδοση εντοπίζεται στην καταδίωξη αφενός των εβραίων κατοικούν της αυτοκρατορίας και στην έμφαση, αφετέρου, στην δαβιδική ή σολομώντεια «ιδεολογία» την οποία επεξεργάζεται η ιστοριογραφία της εποχής των Μακεδόνων. Για το ζήτημα αυτό βλ. Η. ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗ, «Η Σολομώντεια αμφιθυμία των πρώτων Μακεδόνων αυτοκρατόρων και οι αποκαλυπτικές καταβολές της», υπό έκδοση στα Πρακτικά Συνεδρίου Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Η Εβραϊκή παρονσια στον ελλαόικό χώρο, Ιος-ΐϋος αιώνας, Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών / Ε.Ι. Ε., όπου και η σχετική βιβλιογραφία. 29. Όπως π.χ. στη χάραξη των θεμελίων (Διήγησις 6, ό.π., σελ. 81), στην πληρωμή των εργατών (Αιήγησις 9, σελ. 85). ΆΟ. II συχνή παρουσία του Μιχαήλ στον Ιππόδρομο αποτελεί βασικό στοιχείο για το σκοτεινό πορτραίτο του από την ιστοριογραφία των Μακεδόνων, όπως τουλάχιστον εκφρά-

11 Ο τσαγγάρης της Αγίας Σοφίας 77 Ο συμπιληματικός χαρακτήρας του αυτοκράτορα στη Αιήγησι OLVCCγνωρίζεται και σε άλλα σημεία του κειμένου. Έτσι, τον Ιουστινιανό επικουρεί στο έργο του ο νουνεχής και άξιος αρχιτέκτων Ιγνάτιος, που αναπόφευκτα συνδέεται, νομίζω, με τον ομώνυμο πατριάρχη, η καθαίρεση του οποίου συντελέσθηκε κατά τη βασιλεία του Μιχαήλ Γ' και η επάνοδος του στο θρόνο της Κωνσταντινούπολης οφείλεται στον Βασίλειο Α' 31. Φυσικά, ο συντάκτης της Αιηγήσεως δεν χρησιμοποιεί τον πατριάρχη ως πρότυπο του αρχιτέκτονα, ο οποίος άλλωστε, σε μεταγενέστερες προσθήκες στο κείμενο της Αιηγήσεως 32 συμφύρεται με τον σφετεριστή Υπάτιο. Ω στόσο, η περιγραφή των διώξεων που υπέστη ο Ιγνάτιος της Αιηγήσεως από τον αυτοκράτορα, η δικαίωση του και κυρίως η επιλογή του ονόματος είναι δυνατό να εγγραφούν στον κύκλο των σχέσεων του πατριάρχη Ιγνατίου με τους διαδοχικούς αυτοκράτορες Μιχαήλ Γ' και Βασίλειο Α'. Στη Αιήγησιν περί της οικοδομής της 'Αγίας Σοφίας ενσωματώνονται ποικίλες παραδόσεις, που αφορούν το αυτοκρατορικό πρότυπο, και συνδέουν τον αυτοκράτορα με σημαντικούς χώρους άσκησης των αυτοκρατορικών λειτουργιών, δηλαδή την Αγία Σοφία και τον Ιππόδρομο. Στο πλαίσιο αυτό αναβιώνουν παλαιές παραδόσεις, που εξυπηρετούν την πατριογραφική εικονογράφηση θεσμίων της πρωτεύουσας, όπως η παρουσία στον Ιππόδρομο ενός αυτοκρατοζεται στη ΣϊΝ. ΘΕΟΦ., σελ. 172, 173, 208 και κυρίως , όπου ο ιπποδρομιακός φανατισμός του Μιχαήλ εμποδίζει την έγκαιρη αντιμετώπιση της αραβικής επιδρομής στη Μικρά Ασία. 31. Στη Αιήγησι ο αρχιτέκτων Ιγνάτιος συνδέεται με δύο αυτοκράτορες: τον Ιουστινιανό, ο οποίος επείγεται να τελειώσει το οικοδόμημα και δεν ακολουθεί τις συνετές συμβουλές του αρχιτέκτονα, και τον διάδοχο του, Ιουστίνο Β', που προσκαλεί πάλι τον Ιγνάτιο για να επιδιορθώσει όσα τεχνικά αμαρτήματα διέπραξε ο Ιουστινιανός (Διήγησις 28, σελ ). Πρόκειται, βέβαια, για φανταστική μεταγραφή όσων πράγματι συνέβησαν μετά την πτώση του πρώτου τρούλλου της Αγίας Σοφίας (DAGRON, Constantinople imaginaire, σελ ), ωστόσο η κατάσταση των εκκλησιαστικών πραγμάτων από το 858 ώς το 867, θα ήταν δυνατό να αποτελεί το ερέθισμα για την αναβίωση των ιστορικών αναμνήσεων. 32. PREGER, Scriptores originum constantinopolitanarum II, Λιψία 1907, σελ ' πρβλ. και DAGRON, Constantinople imaginaire, σελ (για τη χειρόγραφη παράδοση) και (για τη γαλλική μετάφραση του κειμένου και σχόλια).

12 78 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΑΓΓΕΛΙΛΙΙ ρικού αντι-ειδώλου και η σύνδεση του με τον κατασκευαστή χονδροειδών υποδημάτων. Επιπλέον, εξαιτίας του ειδικού θέματος που πραγματεύεται η Αιήγησις, ο τσαγγάρης συνδέεται και με την οικοδομή της Αγίας Σοφίας. Όμως, στα σημεία του κειμένου, όπου ο Ιουστινιανός και οι συνεργάτες του δανείζονται χαρακτηριστικά από τη νεότερη, σύγχρονη με τη σύνταξη της Αιηγήσεως, περιρρέουσα ατμόσφαιρα ανιχνεύεται η διαδικασία παραγωγής νέων προφορικών παραδόσεων, οι οποίες χρησιμοποιούν μεταμορφωμένα στοιχεία της τρέχουσας πραγματικότητας. Το μικτό, παραδοσιακό και νεότερο, πατριογραφικό υπόστρωμα της Αιηγήσεως φωτίζει και τη μέθοδο εργασίας που ακολούθησε ο ΙΙαύλος Μονεμβασίας στη σύνταξη του κειμένου του. Έτσι, στην υποτιθέμενη αφήγηση του αυτοκρατορικού αξιωματούχου αναγνωρίζουμε στοιχεία που ήδη μερικές δεκαετίες νωρίτερα είχαν συνδεθεί μεταξύ τους. Με κέντρο την Αγία Σοφία, τα γεγονότα της αφήγησης εκτυλίσσονται αρχικά στα Χαλκοπρατεία και στη συνέχεια στο ναό του αγίου Ιωάννου στο Διιππιο, όπου μάλιστα ο αξιωματούχος παρευρίσκεται στο θαύμα της πύλης που ανοίγει αυτόματα 33. Η γειτνίαση των δύο αυτών εκκλησιών δεν αναιρεί, νομίζω, την επιλογή του ναού που είχε οικοδομηθεί στην είσοδο του Ιπποδρόμου ο^ς φυλακτήριο από τον δαιμονικό χαρακτήρα των ιπποδρομιακών δρωμένων 34. Οι πρόχειρες κατοικίες των πενήτων 33. WORTI.rv, σελ. 5:2, στ Παρόμοιο συμβάν αναφέρεται στο Βίο του Ανδρέα σαλού, PG III, 712. Κκεί πρόκειται για την Θεοτόκο του Φόρου' βλ. ΜΑΝΌ Ο, «The Life of St. Andrew Ihc Fool Rooonsiderod», σελ Τρίτο παράδειγμα αποτελεί η ανέκδοτη ψυχωφελής διήγηση «Θαϋμα εκ τίνος ιστορίας συντεθέν γενόμενον ύπο τοϋ αγίου πρωταποστόλου ΙΙέτρυυ» πρβλ. VERA VON FALKENIIAUSEN, «Petri Kettenfeier in Byzanz», Fest und Alltag in Byzanz, επιμ. G. PRINZINO - I). SIMON, Μόναχο 1990, σελ Ως προς το περιεχόμενο, η διήγηση αυτή είναι δυνατό να συσχετισθεί με εκείνην που αφορά τον Χριστό Αντιφωνητή, που στην καταγεγραμμένη μορφή της χρονολογείται στις αρχές του 10ου αιώνα: C. M.WfiO, The Brazen House. A Study of the Vestibule of the Imperial Palace of Constantinople, Κοπεγχάγη 1959, σελ Αξιοσημείο^το είναι ότι θαυματουργό αντικείμενο της αφήγησης είναι το πολύτιμο σανδάλι του σκηνώματος του αγίου Πέτρου. 34. 'Οτι στο Διιππιο ελλοχεύουν οι πειρασμοί του Ιπποδρόμου μαρτυρείται και στο Βίο τον Βασιλείου τον Νέου (περί το 955), έκδ. Α. Ν. VESELOVSKIJ, Sbornik oldelenija russkago jazyka i slovesnosti imp. Akad. Nauk 53 (1K92), σελ. 5-6.

13 Ο τσαγγάρης της Αγίας Σοφίας 79 στον «κάτω» έμβολο της Αγίας Σοφίας αποτελούν το τέλος της διαδρομής και το βασικό σημείο τοπογραφικής αναφοράς, εφόσον εκεί κατοικεί και δοξάζει εν παρθενία και ελεημοσύνη τον Θεό ο ευσεβής πένης. Με την αναφορά, τέλος, της επαγγελματικής του δραστηριότητας, την οποία εξασκεί κοντά στο ναό, ολοκληρώνεται η σύνδεση μεταξύ τσαγγάρη, Αγίας Σοφίας και Ιπποδρόμου που, όπως είδαμε, έχει ήδη διαμορφωθεί και αποκρυσταλλωθεί στη Αιήγησιν περί της οικοδομής της 'Αγίας Σοφίας. Η ποιοτική διαφορά των τοπογραφικών σημείων συνίσταται στην ανατροπή της κοσμικής και «παγανιστικής» ατμόσφαιρας της Αιηγήσεως, που πραγματοποιείται στο κείμενο του Παύλου Μονεμβασίας με την έμφαση στη θρησκευτική αξία τους, όπως άλλωστε αρμόζει στον ψυχωφελή χαρακτήρα της αφήγησης του. Χωρίς, λοιπόν, να απομακρύνεται από τον εκλεκτικισμό της πατριογραφικής παράδοσης ο Παύλος Μονεμβασίας επενδύει με νέες αξίες τους επιφανείς χώρους που φέρουν παλαιές μνήμες. Επιπλέον, στην αφήγηση του χρησιμοποιεί και παραδόσεις που διαμορφώθηκαν ή ενεργοποιήθηκαν σε νεότερους χρόνους. Έτσι, η έμφαση στο ναό της Θεοτόκου των Χαλκοπρατείων οφείλεται στην ιδιαίτερη σημασία που απέκτησαν κατά το δεύτερο μισό του 9ου αιώνα 35 η εκκλησία και τα ιερά λείψανα που είχαν εναποτεθεί εκεί. Στην ίδια εποχή οδηγεί και το επεισόδιο της επίσκεψης του αυτοκρατορικού αξιωματούχου στη σύζυγο του πένητα, όπου μεταγράφεται η επίσκεψη στην πτωχή χήρα που η Συνέχεια του Θεοφάνη αποδίδει στον Μιχαήλ Γ' 36. Είναι, επομένως, σαφές ότι η πέμπτη τουλάχιστον ψυχωφελής διήγηση της συλλογής του Παύλου Μονεμβασίας αποτελείται από συναρμογή διαφόρων προφορικών παραδόσεων, που στο δεύτερο μισό του 9ου αιώνα απέκτησαν την τελική μορφή τους. Ο τύπος 35. Βλ. σχετικά M. JlJGIE, La mort et l'assomption de la Sainte Vierge. Étude historicodoctrinale, Βατικανό 1944 (Studi e Testi 114), σελ ΣΤΝ. ΘΕΟΦ., σελ ' πρβλ. ωστόσο και την επίσκεψη στη χήρα Άννα, που πραγματοποίησε ο Ιουστινιανός προκειμένου να αποσπάσει τη συγκατάθεση της για την απαλλοτρίωση των γαιών της, Διήγησις 3 (έκδ. PREGER, σελ ).

14 80 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΛΠΈΛΙΔΙΙ και ο τρόπος της εργασίας του λόγιου ιεράρχη μας επιτρέπει να διακρίνουμε ένα επιπλέον στάδιο επεξεργασίας, που απηχεί τη γενικότερη τάση ιδιοποίησης του πατριογραφικού παρελθόντος από την θριαμβεύουσα κατά τον 10ο αιώνα αγιολογική φιλολογία Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η σύγκριση μεταξύ του προμεταφραστικού Βίου του Σαμψών, ιδρυτή του ομώνυμου ξενοδοχείου (F IIALKIN, «Saint Samson le xénodoque de Constantinople (VI e siècle)», Rivista di Studi Bizantini e Neoellenici n.s ( ), σελ. 5-17) και του Βίου που ο Συμεών ο Μεταφραστής ενέταξε στα Μηναία, PG 115, σελ και όπου ενσωματώνεται σειρά θαυμάτων ιστορικού και πατριογραφικού ενδιαφέροντος. Αξιοσημείωτη είναι η εισαγωγή στο κείμενο, όπου ο Συμεών εξηγεί τους λόγους που κατέστησαν αναγκαίες τις προσθήκες: εΰρομεν (εν ανντάγ- /ιατι)... ίγκώμιον τοΰ θείου Σαμψών έπιγεγραμμένον μερικήν έχον τινά διήγησιν των έκείvqj βεβιωμένων, πάνυ οέ φειδυύώς και μικρολόγως τών αυτού θαυμάτων άπογεύων τους φιλοκάλονς. ουδέ γαρ ήμέτερον τύ πρυκεί/ιενυν έργον, άλλ' Ιχνών ετέρων παρακολούθημα. Τοιγαροϋν κάνταϋθα το Ήροδότειον εκείνο λέγεαθαι χώραν εξει, 'Ιστιαίου το υπόδημα μάλλον είναι et καΐ 'Αρισταγόρας αυτό επεόύσατο.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ 1. Ιστορία της έρευνας 2. Ο Μελχισεδέκ στην Παλαιά Διαθήκη 3. Ο Μελχισεδέκ στην απόκρυφη γραμματεία 4. Ο Μελχισεδέκ στα χειρόγραφα του Κουμράν 5. Ο Μελχισεδέκ στους Φίλωνα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΑΔΑΣ Α

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΑΔΑΣ Α ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΑΔΑΣ Α 1. Να προσδιορίσετε την έννοια του όρου «Βυζάντιο» και να αναφέρετε τις χρονικές περιόδους διαίρεσης της ιστορίας του. Να αναφέρετε επίσης με ποιο όνομα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Το λήμμα αποτελείται από τα εξής μέρη: Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Τίτλος λήμματος Δελτίο λήμματος Κυρίως λήμμα Χρονολόγιο Προτεινόμενη βιβλιογραφία (βλ. Γενικές Οδηγίες Σύνταξης Λημμάτων) Γλωσσάρι

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στις έννοιες και τα εγχειρίδια της βυζαντινής φιλολογίας. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Mια πρώτη επαφή με τη Βυζαντινή Φιλολογία.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 6 Ιουστινιανός Α (β μέρος: 548-565) Διάδοχοι Ιουστινιανού: Ιουστίνος Β (565-578) Τιβέριος (578-582) Μαυρίκιος (582-602) - Φωκάς (602-610) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου Τμήμα: Β 2 Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: Γιάννης Περιβολάρης Χριστίνα Μπενάκη Γιώργος Ρέτσας Στέλλα Φάσο Μαρία Τάλο Παναγιώτης Παναγιώτου Μαρία Σταμέλου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Οι άγιες εικόνες, έκφραση της πίστης Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.18) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α' ΜΕΡΟΣ Β'

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α' ΜΕΡΟΣ Β' ΜΕΡΟΣ Α' Πρόλογος Πατριάρχου Αλεξανδρείας κ.κ. ΠΕΤΡΟ Γ Ζ' 13 Πρόλογος Ηγουμένου Μονής Μαχαιρά Αρχιμαδρίτου ΑΡΣΕΝΙΟΥ... 15 Χρονικόν εορταστικών εκδηλώσεων Όκτακοσιετηρίδος Ιεράς Βασιλικής και Σταυροπηγιακής

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Θεματική περιοχή δραστηριότητας: Θεολογία Δημιουργός παρουσίασης: Ξανθή Αλμπανάκη Επικοινωνία: xalbanaki@gmail.com Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας.

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας. 2.2.2. Η Ανατολική Λεκάνη της Μεσογείου κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Το Ελληνικό Πνεύµα κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Η Παλαιοχριστιανική τέχνης - Μια Τέχνη Ελληνική Eρωτήσεις ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006,

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006, 1 Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Copyright 2006 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Αναμνηστική φωτογραφία με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στην Ξάνθη. Στο μέσον ο τότε

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Αυξάνονται και πληθύνονται οι χριστιανοί στην Κίνα. Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ο Χάο Τσαν έχει συνηθίσει να προσεύχεται μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 3 Ο Πέμπτος Αιώνας (α μισό) 395-457: Αρκάδιος (395-408) Θεοδόσιος Β (408-450) - Μαρκιανὸς και Πουλχερία (451-457)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 3 Ο Πέμπτος Αιώνας (α μισό) 395-457: Αρκάδιος (395-408) Θεοδόσιος Β (408-450) - Μαρκιανὸς και Πουλχερία (451-457) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 3 Ο Πέμπτος Αιώνας (α μισό) 395-457: Αρκάδιος (395-408) Θεοδόσιος Β (408-450) - Μαρκιανὸς και Πουλχερία (451-457) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Λαζουράς. Με τιμή, Ο Δήμαρχος Καλαβρύτων

Γιώργος Λαζουράς. Με τιμή, Ο Δήμαρχος Καλαβρύτων Εκδηλώσεις Μνήμης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1943 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Σας προσκαλούμε να τιμήσετε, τους Καλαβρυτινούς που εκτελέστηκαν από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής, στην περιοχή του Δήμου Καλαβρύτων, και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία]

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ειδικές μορφωτικές εκδηλώσεις 2014 2015 www.eie.gr Νέες προσεγγίσεις στην Ιστορία του Νότου της Ρωσικής Aυτοκρατορίας, 1784-1914 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΕΡΓΟΤΑΞΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΕΡΓΟΤΑΞΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΕΡΓΟΤΑΞΙΑ Απαιτούμενες Ενέργειες στο Στάδιο Σχεδιασμού και Προγραμματισμού του Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας I. ΒΑΣΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των ΚΕΦ. 5. Η ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ (726 843) πρωτεργάτες: Λέων Γ, Κωνσταντίνος Ε (Ίσαυροι) ιδεολογική βάση: ανεικονικές αντιλήψεις κατοίκων Ανατολικών επαρχιών επιχείρημα: η απεικόνιση του θείου δε συμβιβάζεται με

Διαβάστε περισσότερα

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων από την H ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ «Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ είναι ένα Ελληνορθόδοξον Χριστιανικόν μοναστικόν κέντρον με αδιάκοπον πνευματική ζωήν δεκαεπτά αιώνων. Η ασκητική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα--

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Σελίδα 1 από 5 ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων Αναζήτηση ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007 Ευχές στον Μακαριώτατο Συνάντηση του Μακαριωτάτου με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Πληροφοριακό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικά είδη. Σοβαρό, επίσηµο, τυπικό

Βιογραφικά είδη. Σοβαρό, επίσηµο, τυπικό Βιογραφικά είδη (Βιογραφία, µυθιστορηµατική βιογραφία, αυτοβιογραφία, µυθιστορηµατική αυτοβιογραφία, βιογραφικό σηµείωµα, αυτοβιογραφικό σηµείωµα, αποµνηµονεύµατα, ηµερολόγιο, συστατική επιστολή) Περιεχόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο.

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο. Ομιλία του προέδρου της ΕΣΜΑ, Ομοτ. Καθ. ΕΜΠ Χαράλαμπου Μπούρα στην παρουσίαση της απόδοσης του έργου αποκατάστασης του Ερεχθείου 1979-1987. Μουσείο Ακρόπολης, 10.04.2013. Η Αποκατάσταση του Ερεχθείου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοδος Δημάρχων και λοιπών τοπικών αρχών των κρατών. μελών της Ε.Ε. (11/02/2014 Βρυξέλλες)

Σύνοδος Δημάρχων και λοιπών τοπικών αρχών των κρατών. μελών της Ε.Ε. (11/02/2014 Βρυξέλλες) Σύνοδος Δημάρχων και λοιπών τοπικών αρχών των κρατών μελών της Ε.Ε. (11/02/2014 Βρυξέλλες) Κυρία Αντιπρόεδρε της Επιτροπής των Περιφερειών, Αγαπητή κα Γενική Διευθύντρια Le Bail, Αγαπητοί συνάδελφοι, Φίλοι

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΓΕΝΙΚΑ: Το Βυζάντιο συνέχισε την παράδοση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας στον τομέα των επιστημών. Αν και πολλοί υποστηρίζουν ότι στο Βυζάντιο δεν υπήρξαν τεχνολογικές καινοτομίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Το Υπουργείο Τουρισμού εκπροσωπούμενο από την Υπουργό Τουρισμού,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΜΗΣΕΙΣ... 11 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΜΕΡΟΣ Α ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΙΒΛΙΚΟΣ ΙΣΡΑΗΛ Εισαγωγικά... 27 1. Αρχαιολογία του βιβλικού Ισραήλ... 29

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Σε κάθε κεφάλαιο αναφέρει πρώτα την ιστορία της κάθε Μονής και μετά συμπληρώνει τις συνταγές που υλοποιούνται από τους μαγείρους μοναχούς.

Σε κάθε κεφάλαιο αναφέρει πρώτα την ιστορία της κάθε Μονής και μετά συμπληρώνει τις συνταγές που υλοποιούνται από τους μαγείρους μοναχούς. Μια γυναίκα γράφει «συνταγές από το Περιβόλι της Παναγιάς» Δημοσιεύτηκε στις 21/02/2012 στις 11:41 μμ στις κατηγορίες: ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ στο PSEMA, ΜΑΓΕΙΡΕΜΑΤΑ, ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Η συγγραφέας Μαριάνθη Μυλωνά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ Σύντομο ιστορικό Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Παραλιμνίου Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου διαδέχθηκε το 19 ο αιώνα ένα παλαιότερο βυζαντινό ναό. Βρίσκεται στο κέντρο του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.)

ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.) ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.) 1. Από τον Έρασμο στο Textus Receptus Πρώτη έκδοση του ελληνικού κειμένου της Αγ. Γραφής η πολύγλωσση Κομπλουτιανή

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 20 (2010) 323-327

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 20 (2010) 323-327 An t h o n y Ka l d e l l i s St e p h a n o s Efthymiadis, The Prosopography of Byzantine Lesbos, 284 1355 A.D. A Contribution to the Social History of the Byzantine Province, Verlag der Österreichischen

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα