Οδικά τροχαία ατυχήματα Επιδημιολογία, παράγοντες κινδύνου και μέτρα πρόληψης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οδικά τροχαία ατυχήματα Επιδημιολογία, παράγοντες κινδύνου και μέτρα πρόληψης"

Transcript

1 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2009, 26(6): Οδικά τροχαία ατυχήματα Επιδημιολογία, παράγοντες κινδύνου και μέτρα πρόληψης Τα οδικά τροχαία ατυχήματα αποτελούν μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου και πρόκλησης μόνιμης αναπηρίας, ιδιαίτερα στα άτομα νεαρής ηλικίας. Η νεαρή ηλικία, το άρρεν φύλο, η χρήση οινοπνεύματος ή εξαρτησιογόνων ουσιών, καθώς και η χρήση κινητού τηλεφώνου, αποτελούν τους κυριότερους παράγοντες κινδύνου πρόκλησης τροχαίου ατυχήματος. Επιπλέον, χαρακτηριστικά που αφορούν στο όχημα και στο οδόστρωμα σε συνδυασμό με τους παραπάνω παράγοντες ενδεχομένως να συμβάλλουν στην πρόκληση τροχαίων ατυχημάτων. Αρκετές μελέτες έδειξαν ότι απλά προληπτικά μέτρα, όπως είναι η καθιέρωση της ζώνης ασφαλείας, οι αερόσακοι και η μείωση των ορίων ταχύτητας, ενδέχεται να μειώσουν τους θανάτους και τους τραυματισμούς λόγω τροχαίων ατυχημάτων. Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2009, 26(6): Μ. Καρδαρά, 1 Α. Παπαζαφειροπούλου, 2 Σ. Παππάς Κέντρο Υγείας Ερυμάνθειας, Ερυμάνθεια, Ν. Αχαΐας 2 Γ Παθολογικό Τμήμα και Διαβητολογικό Κέντρο, ΓΝ Νίκαιας- Πειραιά «Άγιος Παντελεήμων», Νίκαια Road traffic accidents: Epidemiology, risk factors and prevention Λέξεις ευρετηρίου Οδηγός Oδικά τροχαία ατυχήματα Οδικό δίκτυο Όχημα Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα οδικά τροχαία ατυχήματα αποτελούν μια από τις κυριότερες αιτίες θανάτου και πρόκλησης μόνιμης αναπηρίας παγκοσμίως. 1 Το μέγεθος του προβλήματος γίνεται ακόμη μεγαλύτερο καθώς τα οδικά τροχαία ατυχήματα αφορούν κυρίως σε άτομα νεαρής ηλικίας, με σημαντικές επιπτώσεις στις δαπάνες της δημόσιας υγείας καθώς και στην παραγωγικότητα κάθε χώρας. 2 Χαρακτηριστικά που αφορούν στον οδηγό, στο μεταφορικό μέσο, στο οδικό δίκτυο και στους υπάρχοντες κανόνες οδικής συμπεριφοράς ενέχονται στην πρόκληση των οδικών τροχαίων ατυχημάτων και κατά συνέπεια αποτελούν στόχους προληπτικών παρεμβάσεων. Σκοπός της παρούσας ανασκόπησης είναι η καταγραφή των υπαρχόντων επιδημιολογικών δεδομένων, η διερεύνηση των παραγόντων κινδύνου που ενέχονται στην πρόκληση των οδικών τροχαίων ατυχημάτων, καθώς και η αναφορά των μέτρων πρόληψής τους. 2. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Η μεθοδολογία αναζήτησης στη βιβλιογραφία αφορούσε στον εντοπισμό άρθρων σε αγγλική γλώσσα σχετικών με τα οδικά τροχαία ατυχήματα. Η βάση δεδομένων που χρησιμοποιήθηκε ήταν το PubMed. Η αναζήτηση στον παραπάνω δικτυακό τόπο πραγματοποιήθηκε κατά το χρονικό διάστημα από το Σεπτέμβριο έως τον Οκτώβριο του Οι λέξεις-κλειδιά που χρησιμοποιήθηκαν ήταν: road traffic accident, driver, vehicle, road και safety. Τα ονόματα των συγγραφέων χρησιμοποιήθηκαν ως όροι αναζήτησης για περαιτέρω έρευνα. Η αναζήτηση αφορούσε στο χρονικό διάστημα από το 1980 έως το Σεπτέμβριο του Ορισμός Επιδημιολογία Ως οδικό τροχαίο ατύχημα ορίζεται κάθε συμβάν που συντελείται στους δρόμους δημόσιας χρήσης από ένα ή περισσότερα κινούμενα οχήματα και που προκαλεί το θάνατο ή τον τραυματισμό ενός ή περισσοτέρων προσώπων. Τα τροχαία ατυχήματα χαρακτηρίζονται ως θανατηφόρα ή σωματικών βλαβών. Θανατηφόρο λέγεται το ατύχημα, εφόσον υπάρχουν ένας ή περισσότεροι επιτόπου θάνατοι οφειλόμενοι στο ατύχημα, ανεξάρτητα της ύπαρξης ή όχι τραυματιών. Σωματικών βλαβών λέγεται το ατύχημα όταν υπάρχει ένας ή περισσότεροι τραυματίες, αλλά όχι νεκρός. 1

2 752 Μ. Καρδαρά και συν Τα ατυχήματα σωματικών βλαβών διακρίνονται σε ατυχήματα σοβαρών και ελαφρών βλαβών. Τα κριτήρια διάκρισης των τροχαίων ατυχημάτων σε σοβαρών και ελαφρών βλαβών δεν είναι σαφώς προσδιορισμένα στη βιβλιογραφία. Σε διάφορες μελέτες, ως σοβαρών βλαβών τροχαία ατυχήματα ορίζονται εκείνα των οποίων οι τραυματίες χρήζουν είτε διακομιδής σε κάποιο πρωτοβάθμιο κέντρο περίθαλψης είτε εισαγωγής σε νοσοκομείο. 3,4 Σε μια μελέτη, ως σοβαρών βλαβών ορίστηκαν τα τροχαία ατυχήματα των οποίων οι τραυματίες ανέφεραν πόνο, επιδείνωση της κατάστασης υγείας τους ή πρόκληση αναπηρίας διάρκειας >5 ετών μετά από τον τραυματισμό. 5 Σε άλλες μελέτες το χρονικό αυτό διάστημα ποικίλλει από 1 4 χρόνια. 6 Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), το 2002 τα οδικά τροχαία ατυχήματα ήταν η 11η κατά σειρά αιτία θανάτου και αντιστοιχούσαν στο 2,1% των θανάτων παγκοσμίως. Συγκεκριμένα, περίπου 1,2 εκατομμύρια άτομα έχασαν τη ζωή τους σε οδικά τροχαία ατυχήματα και εκατομμύρια άτομα τραυματίστηκαν ή υπέστησαν μόνιμη αναπηρία. 7 Η πλειοψηφία των οδικών τροχαίων ατυχημάτων, περίπου 90%, αφορούσε στις αναπτυσσόμενες χώρες και μόνο το 10% στις αναπτυγμένες χώρες. 7 Στην περιοχή του δυτικού Ειρηνικού σημειώθηκε ο μεγαλύτερος αριθμός θανάτων λόγω τροχαίων ατυχημάτων (> ) και ακολούθησε η περιοχή της νοτιοδυτικής Ασίας. Οι δύο παραπάνω περιοχές ευθύνονται για περισσότερα από τα μισά οδικά τροχαία ατυχήματα που συμβαίνουν παγκοσμίως. 7 Η Αφρική παρουσίασε την υψηλότερη θνητότητα, 28,3 ανά κατοίκους, ακολουθούμενη από τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου (26,4 ανά κατοίκους). Αντίθετα, οι αναπτυγμένες χώρες της Ευρώπης παρουσίασαν μικρότερη θνητότητα (11,0 ανά κατοίκους). 7 Η Ελλάδα εμφανίζει υψηλή συχνότητα τροχαίων ατυχημάτων, καθώς συμβαίνουν κατά μέσον όρο 219 θάνατοι ανά εκατομμύριο πληθυσμού, ενώ ο αντίστοιχος αριθμός στις χώρες της Ευρώπης είναι μόλις 131 θάνατοι. 9 Τα οδικά τροχαία ατυχήματα στη χώρα μας αποτελούν την τρίτη αιτία θανάτου στο γενικό πληθυσμό μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τα νεοπλάσματα. 9 Στον πίνακα 1 φαίνεται ο αριθμός των οδικών τροχαίων ατυχημάτων στην Ελλάδα κατά τα έτη , όπου παρατηρείται σημαντική τάση αύξησης των θανάτων και ελάττωση των σοβαρών τραυματισμών. 10 Αξιοσημείωτα είναι τα αποτελέσματα μιας πρόσφατης μελέτης, που έδειξε υψηλή συχνότητα τροχαίων ατυχημάτων μεταξύ των μεταναστών που ζουν στη χώρα μας, δίνοντας ως πιθανή εξήγηση την αδυναμία προσαρμογής στους κανόνες οδικής κυκλοφορίας καθώς και στο υπάρχον οδικό δίκτυο. 11 Παρομοίως, σε παλαιότερη μελέτη στη χώρα μας βρέθηκε ότι οι ξένοι τουρίστες εμπλέκονται συχνότερα και μάλιστα σε σοβαρότερα τροχαία ατυχήματα σε σύγκριση με τους Έλληνες τουρίστες. 12 Πολύ συχνά, θύματα οδικών ατυχημάτων είναι οι πεζοί. Στις αναπτυγμένες χώρες, οι πεζοί αντιπροσωπεύουν το 20% των θανατηφόρων οδικών ατυχημάτων. 1 Στις αναπτυσσόμενες χώρες, ο αντίστοιχος αριθμός των πεζών είναι πολύ μεγαλύτερος. Στη νοτιοανατολική Ασία και στη Λατινική Αμερική αντιπροσωπεύουν Πίνακας 1. Οδικά τροχαία ατυχήματα: Έτος Σύνολο ατυχημάτων Θανατηφόρα περί το 30% των οδικών θανατηφόρων ατυχημάτων. 1 Στο δυτικό Ειρηνικό και στην Αφρική αντιπροσωπεύουν το 40%, στην Καραϊβική το 45% και στην Ανατολική Μεσόγειο το 50% των οδικών θανατηφόρων ατυχημάτων. 1 Αυτό οφείλεται κυρίως στην αμέλεια για την προστασία των πεζών κατά το σχεδιασμό των δρόμων σε συνδυασμό με τη μεγάλη ταχύτητα των αυτοκινήτων. 1 Θύματα των θανατηφόρων οδικών ατυχημάτων είναι κυρίως τα άτομα νεαρής ηλικίας. Σύμφωνα με τα διεθνή στοιχεία για τα οδικά ατυχήματα, η θνησιμότητα των ατόμων ηλικίας ετών στη Γερμανία, στην Αυστραλία, στις ΗΠΑ, στη Γαλλία, στην Ιαπωνία και στην Αγγλία φθάνει στο διπλάσιο σε σχέση με εκείνη που παρατηρείται σε άτομα οποιασδήποτε άλλης ηλικίας. 1 Στις αναπτυσσόμενες χώρες, τα παιδιά ηλικίας <15 ετών αντιπροσωπεύουν το 20% των θυμάτων. 1 Τα άτομα νεαρής ηλικίας υφίστανται επίσης τους περισσότερους τραυματισμούς από τα οδικά ατυχήματα. Σε μια μελέτη βρέθηκε ότι το ποσοστό των τραυματισμών που αφορούσε σε άτομα ηλικίας ετών ήταν τριπλάσιο σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ηλικίες Αίτια των οδικών τροχαίων ατυχημάτων Με βαρύ τραυματισμό (4,6) (17,7) (4,7) (16,9) (5,3) (17,5) (5,4) (17,1) (5,3) (14,2) (5,0) (12,1) (5,4) (11,3) (4,9) (11,3) (5,6) (11,3) (5,9) (12,0) (5,8) (10,8) Τα δεδομένα παρουσιάζονται ως αριθμός (%) Οι παράγοντες που εμπλέκονται σε ένα τροχαίο ατύχημα είναι τρεις: ο οδηγός, το όχημα και ο δρόμος. Η σωματική και η ψυχική υγεία των οδηγών, η ηλικία, το διανοητικό επίπεδο, η ικανότητα του οδηγού και ο σεβασμός από μέρους του του κώδικα οδικής κυκλοφορίας παίζουν σημαντικό ρόλο στην πρόκληση τροχαίων ατυχημάτων. Αναφορικά με το όχημα, διάφορες μηχανικές παράμετροι αυτού, όπως η ποιότητα της κατασκευής και της συντήρησης του συστήματος οδήγησης και πέδησης, το ανένδοτο των θυρών και η ανάρτηση, διαδραματίζουν σοβαρό ρόλο στη συχνότητα και τη βαρύτητα των τροχαίων ατυχημάτων. Οι ειδικοί αποδίδουν ευθύνες και στους δρόμους, όπως αυτούς που είναι άσχημα σχεδιασμένοι, έχουν κακό φωτισμό ή η σηματοδότησή τους δεν είναι καλή.

3 ΟΔΙΚΑ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ Όχημα. Σε δύο μελέτες, εξετάστηκε η μεταβολή του κινδύνου των σοβαρών και των θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων σε σχέση με το μέγεθος του αυτοκινήτου σε οδηγούς που ενεπλάκησαν σε μετωπική σύγκρουση. 13,14 Τα αποτελέσματα των μελετών αυτών έδειξαν ότι η βαρύτητα τραυματισμού παρουσιάζει αρνητική συσχέτιση με τη μάζα του αυτοκινήτου. Περαιτέρω ανάλυση έδειξε ότι ο κίνδυνος θανατηφόρου ατυχήματος αυξήθηκε κατά 2,4 όταν η μάζα του αυτοκινήτου μειώθηκε από kg σε 900 kg. 15,16 Παρομοίως, σε μελέτη τροχαίων ατυχημάτων με ανατροπή βρέθηκε μια αύξηση των σοβαρών τραυματισμών, της τάξης του 30%, όταν η μάζα του αυτοκινήτου μειώθηκε κατά το ήμισυ. 17 Ωστόσο, στις ανωτέρω μελέτες υπήρχαν μεθοδολογικά προβλήματα. Οι περισσότερες από αυτές δεν έλαβαν υπόψη την ηλικία των οδηγών, το φύλο και άλλους παράγοντες έκθεσης στα τροχαία ατυχήματα. Μια πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι, εκτός από το μέγεθος του αυτοκινήτου, σημαντικός παράγοντας κινδύνου πρόκλησης ατυχήματος ήταν και η χρονολογία απόκτησής του Δρόμοι. Ο παράγοντας «δρόμος» είναι υπεύθυνος για το 1/3 των τροχαίων ατυχημάτων. 19 Σε μια μελέτη βρέθηκε ότι η δημιουργία αριστερών και δεξιών λωρίδων κυκλοφορίας για τη στροφή των οχημάτων προκάλεσε μείωση κατά 20 30% στις μετωπικές συγκρούσεις. 19 Η ανακατασκευή των ολισθηρών οδοστρωμάτων μείωσε κατά 30 40% τον αριθμό των τροχαίων ατυχημάτων. 19 Ο ικανοποιητικός φωτισμός του οδικού δικτύου επέφερε μια μείωση της τάξης του 20 30% των συγκρούσεων. Η αυξημένη ορατότητα των σημάνσεων του οδικού δικτύου ελάττωσε κατά 30 40% τον αριθμό των μετωπικών συγκρούσεων. 19 Η ικανοποιητική ορατότητα του δρόμου και οι περιορισμοί στάθμευσης βρέθηκε ότι μειώνουν κατά 20 30% τον αριθμό των τροχαίων ατυχημάτων. 19 Τέλος, η κατασκευή διαβάσεων για τους πεζούς, καθώς και ο κατάλληλος φωτισμός τους, μείωσαν κατά 10 20% τον αριθμό των τροχαίων ατυχημάτων Οδηγός. Η έρευνα υποδεικνύει ότι ο ανθρώπινος παράγοντας είναι υπεύθυνος για την πρόκληση των περισσοτέρων τροχαίων ατυχημάτων και έχει βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση της σχέσης μεταξύ χαρακτηριστικών της συμπεριφοράς και ψυχολογικών χαρακτηριστικών των οδηγών και του κινδύνου πρόκλησης τροχαίου ατυχήματος. 20,21 Υπάρχουν τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες ανθρώπινων παραγόντων που θεωρούνται υπεύθυνοι για τον αυξημένο κίνδυνο πρόκλησης τροχαίου ατυχήματος: (α) η επιδεξιότητα, (β) η εμπειρία, (γ) το ατομικό επίπεδο ανάπτυξης και η ωριμότητα και (δ) η κοινωνική κατάσταση και ο τρόπος ζωής. 22 Η γενική ιδέα είναι ότι ο τρόπος που ένας οδηγός ζει, τα ενδιαφέροντά του και η προσωπικότητά του θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον κίνδυνο τροχαίου ατυχήματος που διατρέχει, καθώς επίσης και τις αντιλήψεις του για την κίνηση και την οδήγηση. 23 Η τάση των οδηγών να δημιουργούν παραβάσεις, η γρήγορη οδήγηση και η έλλειψη συγκέντρωσης κατά τη λήψη απόφασης έχουν βρεθεί να συνδυάζονται με αυξημένο κίνδυνο τροχαίου ατυχήματος. 23,24 Για παράδειγμα, οδηγοί που ανέφεραν ένα σχετικά μεγάλο αριθμό παραβάσεων αντιπροσωπεύονταν περισσότερο στα τροχαία ατυχήματα απ ό,τι οι οδηγοί που διέπραξαν σφάλμα. 23 Στη μελέτη αυτή, ως παράβαση ορίστηκε η εσκεμμένη απόκλιση από την ασφαλή οδήγηση παραβίαση ερυθρού σηματοδότη και ως σφάλμα ορίστηκε το λάθος ή η παράλειψη κατά την οδήγηση (μη έλεγχος καθρέπτη). 24 Επομένως, μια μεγάλη αναλογία ατυχημάτων πιθανόν να προέρχεται από παραβάσεις σε άτομα με καλή τεχνική οδήγησης παρά από την τάση των οδηγών να διαπράττουν κάποιο σφάλμα. 24 Τα υπάρχοντα δεδομένα σχετικά με την επίδραση της ηλικίας στην πρόκληση τροχαίου ατυχήματος είναι αντικρουόμενα. Σε μια μελέτη βρέθηκε ότι οι οδηγοί μεγάλης ηλικίας παρουσιάζουν μικρότερη πιθανότητα να εμπλακούν σε τροχαίο ατύχημα. 25 Αντίθετα, σε άλλη μελέτη διαπιστώθηκε ότι η ηλικία αποτελεί βασικό παράγοντα πρόκλησης ατυχήματος και μάλιστα η ηλικία >60 ετών συσχετίζεται με υψηλό κίνδυνο θανατηφόρου τραυματισμού. 26 Οι νεαρότεροι οδηγοί είναι πιθανότερο να τραυματιστούν θανάσιμα σε τροχαίο ατύχημα με ένα εμπλεκόμενο όχημα, ενώ οι πιο ηλικιωμένοι με δύο ή περισσότερα εμπλεκόμενα οχήματα. 27 Αυτό συμβαίνει επειδή οι νεαρότεροι οδηγοί έχουν την τάση να οδηγούν με μεγαλύτερες ταχύτητες, ενώ οι πιο ηλικιωμένοι παρουσιάζουν έλλειψη συγκέντρωσης και αδυναμία παρατήρησης. 27 Ένα άλλο συμπέρασμα στο οποίο καταλήγουν αρκετές μελέτες είναι το γεγονός ότι οι νέοι οδηγοί έχουν πολύ υψηλή αναλογία οδικών τροχαίων ατυχημάτων επειδή διανύουν περισσότερα χιλιόμετρα. 28,29 Μελέτη στη χώρα μας έδειξε ότι για τα οδικά τροχαία ατυχήματα στα άτομα νεαρής ηλικίας ευθύνεται κυρίως η επιθετική συμπεριφορά, που έχει ως αποτέλεσμα την πραγματοποίηση παραβιάσεων και την απροσεξία από μέρους του οδηγού. 30 Στην Ελλάδα, το 1993, από τα άτομα που έχασαν τη ζωή τους σε τροχαία ατυχήματα, 311 ήταν ηλικίας ετών, 183 ηλικίας ετών και 198 ηλικίας ετών. 31 Σε μια μελέτη που έγινε στη χώρα μας το 1999 και περιελάμβανε 241 οδηγούς ηλικίας ετών, βρέθηκε ότι ο κίνδυνος τροχαίου ατυχήματος των νέων οδηγών σχετίζεται με τον τρόπο ζωής τους. 32 Τα βασικά στοιχεία του τρόπου ζωής αποτελούσαν (α) το πολιτισμικό επίπεδο (μουσική, θέατρο, κινηματογράφος, λογοτεχνία), (β) η φυσική άσκηση, (γ) η κομψότητα, (δ) ο εθισμός στο αυτοκίνητο (οδήγηση ως μέσο άσκησης δύναμης, ελευθερίας, χαλάρωσης, προσέλκυσης), (ε) η κατανάλωση οινοπνεύματος, (ζ) το ενδιαφέρον για τα κοινά, (η) η διασκέδαση, (θ) η επιθετικότητα κατά την οδήγηση (παράνομες προσπεράσεις, χειρονομίες) και (ι) η θρησκεία. 32 Τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής έδειξαν ότι οι νέοι οδηγοί των οποίων ο τρόπος ζωής σχετιζόταν με κατανάλωση οινοπνεύματος και φαρμάκων παρουσίαζαν 1,80 σχετικό κίνδυνο τροχαίου ατυχήματος. Επίσης, βρέθηκε ότι οι νέοι οδηγοί που οδηγούσαν προς κατεύθυνση αντίθετη αυτής του σχολείου, της εργασίας ή του τόπου διασκέδασης, διέτρεχαν 1,36 σχετικό κίνδυνο τροχαίου ατυχήματος. 32 Οι Haviland και Wiseman μελέτησαν τη σχέση μεταξύ εγκλήματος και εμπλοκής σε τροχαίο ατύχημα. 33 Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι οι κρατούμενοι φυλακών παρουσιάζουν 5,5 σχετικό κίνδυνο εμπλοκής σε τροχαίο ατύχημα με ζημιές ή τραυ-

4 754 Μ. Καρδαρά και συν ματισμούς και 19,5 σχετικό κίνδυνο εμπλοκής σε θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα σε σύγκριση με το γενικό πληθυσμό. 33 Ανάλυση δεδομένων από 21 χώρες έδειξε ότι υπάρχει θετική σχέση μεταξύ των θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων και των αυτοκτονιών, των δολοφονιών και άλλων βίαιων πράξεων. 34 Όσον αφορά στην επίδραση του φύλου στους τραυματισμούς από τροχαία ατυχήματα, σε μια μελέτη που έγινε στις ΗΠΑ το 1995 βρέθηκε ότι οι άνδρες παρουσιάζουν μεγαλύτερο κίνδυνο θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων απ ό,τι οι γυναίκες. 35 Η διαφορά αυτή ήταν μεγαλύτερη μεταξύ των νέων οδηγών και αμβλύνθηκε μετά από την ηλικία των 60 ετών. Σε αντίθεση, οι γυναίκες ηλικίας 25 ετών και άνω εμφάνιζαν μεγαλύτερο κίνδυνο εμπλοκής σε μη θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα απ ό,τι οι άνδρες της ίδιας ηλικίας. 36,37 Αυτό αποδόθηκε στο γεγονός ότι οι άνδρες ήταν περισσότερο επιρρεπείς στην ταχύτητα, οδηγούσαν επιθετικά, παραβίαζαν τις σηματοδοτήσεις και οδηγούσαν υπό την επήρεια οινοπνεύματος. Μια άλλη πιθανή εξήγηση είναι ότι οι άνδρες οδηγοί, ιδιαίτερα οι νεαροί, βασίζονται στις γρήγορες αντιδράσεις τους για την αποφυγή ενός τροχαίου ατυχήματος. 36,37 Οι οδηγοί αυτοί, όταν έλθουν αντιμέτωποι με επιπρόσθετες καταστάσεις, όπως μειωμένη ορατότητα, σκοτάδι και κακή κατάσταση του οδοστρώματος, έχουν μειωμένες πιθανότητες να αποφύγουν το ατύχημα. Επειδή αυτές οι συγκρούσεις συχνά εμπλέκουν μεγάλες ταχύτητες, καταλήγουν στο να είναι θανατηφόρες. 38,39 Στο σημείο αυτό θα πρέπει να γίνει μια αναφορά στην κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών από τους οδηγούς. Η κατανάλωση οινοπνεύματος αυξάνει τον κίνδυνο των σοβαρών και θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων Σε μια μελέτη που έγινε το 1994 σε μια επαρχία της Δανίας, βρέθηκε ότι το 41% των ατυχημάτων οφειλόταν στην κατανάλωση οινοπνεύματος. 43 Οι οδηγοί που καταναλώνουν οινόπνευμα είναι 1,7 φορές περισσότερο πιθανό να τραυματιστούν σε χαμηλές ταχύτητες (30 39 km/ώρα). 44 Ο σχετικός κίνδυνος της χρήσης οινοπνεύματος ή φαρμάκων είναι διπλάσιος για θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα και <2 για άλλους τραυματισμούς. 40 Οι οδηγοί που οδηγούν υπό την επήρεια οινοπνεύματος είναι 3,8 φορές περισσότερο πιθανό να τραυματιστούν θανάσιμα σε τροχαίο ατύχημα σε σχέση με τους οδηγούς που δεν έχουν καταναλώσει οινόπνευμα. 45 Μελέτη διάρκειας 10 ετών στη Σουηδία έδειξε ότι η χρήση τοξικών ουσιών από τους οδηγούς αποτελεί έναν ακόμα παράγοντα πρόκλησης τροχαίου ατυχήματος. 46 Σε άλλη μελέτη στη Γαλλία βρέθηκε ότι ποσοστό 26% των οδηγών που είχαν προκαλέσει τροχαίο ατύχημα είχε καταναλώσει σημαντική ποσότητα οινοπνεύματος ή είχε κάνει χρήση τοξικών ουσιών. 47 Μελέτη που πραγματοποιήθηκε στη χώρα μας την περίοδο έδειξε ότι οινόπνευμα ανιχνεύτηκε στο 37% των οδηγών που συμμετείχαν σε τροχαία ατυχήματα. 48 Το αντίστοιχο ποσοστό για τα έτη ήταν 29%. Στην ίδια μελέτη, κάνναβη, βενζοδιαζεπίνες, οπιοειδή και κοκαΐνη ανιχνεύτηκαν στο 4%, 4%, 4% και 1% των οδηγών, αντίστοιχα. 48 Τέλος, δεν θα πρέπει να παραλειφθεί η αναφορά στους κινδύνους πρόκλησης τροχαίων ατυχημάτων από τη χρήση κινητών τηλεφώνων κατά την οδήγηση. Μια μετα-ανάλυση 33 μελετών έδειξε ότι ο σχετικός κίνδυνος πρόκλησης ατυχήματος λόγω της χρήσης κινητών τηλεφώνων ήταν 0, Ωστόσο, σε άλλη μελέτη βρέθηκε ότι η χρήση του κινητού τηλεφώνου για χρονικό διάστημα >10 min σχετιζόταν με 4,1 σχετικό κίνδυνο πρόκλησης ατυχήματος ανεξάρτητα από την ηλικία και το φύλο του οδηγού Επιρρέπεια στο ατύχημα Η τάση ορισμένων ατόμων να υφίστανται και νέο ατύχημα, εάν έχουν υποστεί άλλο ατύχημα στο παρελθόν, ονομάζεται «επιρρέπεια στο ατύχημα». Ο όρος «επιρρέπεια στο ατύχημα» έχει περιγραφεί κυρίως στα επαγγελματικά ατυχήματα και είναι βασισμένος στη θεωρία του «ανθρώπινου λάθους». Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, η ανεπάρκεια του ατόμου εξηγείται στα πλαίσια της συμπεριφοράς και της στάσης του απέναντι στην ασφάλεια. 51 Το stress φόρτος εργασίας, πίεση χρόνου, χαμηλή κοινωνική υποστήριξη και η κόπωση έχει βρεθεί ότι σχετίζονται με την επιρρέπεια στα επαγγελματικά ατυχήματα. 52 Επίσης, η συχνότητα των επαγγελματικών ατυχημάτων είναι μεγαλύτερη μεταξύ των ατόμων που εμφανίζονται να είναι περισσότερο ριψοκίνδυνοι στη ζωή τους. 53 Η «επιρρέπεια στο ατύχημα» μετράται με τη συχνότητα των τραυματισμών που εμφανίζει ένα άτομο στο χώρο εργασίας. Είναι το πρώτο επεισόδιο ή κάποιο επαναλαμβανόμενο. 51 Η αλλαγή συμπεριφοράς μετά από ένα ατύχημα καταλήγει σε συμβάντα των οποίων η κατανομή έχει ονομαστεί «μεταδοτική», δηλαδή η κατανομή εκείνη στην οποία η πιθανότητα ενός συμβάντος εξαρτάται από τα αποτελέσματα των προηγούμενων δοκιμών. 51 Οι Perneger et al μέτρησαν την επιρρέπεια των οδηγών στην πρόκληση τροχαίων ατυχημάτων το 1991 στη Σουηδία. 54 Η μελέτη αυτή ασχολήθηκε με τροχαία ατυχήματα, στα οποία ενεπλάκησαν μόνο δύο οχήματα. Βρέθηκε ότι οι οδηγοί που προκάλεσαν ατύχημα μέσα στους προηγούμενους 12 μήνες είχαν 1,21 σχετικό κίνδυνο πρόκλησης θανατηφόρου τροχαίου ατυχήματος Μέτρα πρόληψης των οδικών τροχαίων ατυχημάτων Ατομικά προληπτικά μέτρα. Η χρήση της ζώνης ασφαλείας από τους οδηγούς και τα επιβαίνοντα άτομα, καθώς και του κράνους από τους μοτοποδηλάτες, ελαττώνει σημαντικά τον κίνδυνο των θανατηφόρων και των σοβαρών τροχαίων ατυχημάτων Στις σχετικές μελέτες έχει αποδειχθεί προστασία που υπερβαίνει το 50% και φθάνει το 65%. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, οι συχνότεροι τραυματισμοί των μοτοσικλετιστών αφορούν στο κρανίο και, όπως αποδεικνύεται, θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί αν οι οδηγοί φορούσαν κράνη. 1 Στις ΗΠΑ και στις περισσότερες αναπτυγμένες χώρες >85 εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν ποδήλατο. Από μια μελέτη που έγινε στις ΗΠΑ συνάγεται ότι το 75% των θανάτων των ποδηλατιστών είναι αποτέλεσμα τραυματισμού στο κρανίο. 1 Η μελέτη αυτή δείχνει ακόμη ότι τα πλέον ευάλωτα άτομα είναι παιδιά ηλικίας 6 14 ετών και ότι το κράνος μειώνει κατά 75% τους τραυματισμούς στο κρανίο και στον εγκέφαλο. 1

5 ΟΔΙΚΑ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ 755 Αποδεικνύεται επίσης ότι οι χρήστες της ζώνης ασφαλείας και του κράνους έχουν μικρότερη πιθανότητα εμπλοκής σε σοβαρό ή θανατηφόρο τροχαίο ατύχημα. 40 Το γεγονός αυτό πιθανόν να οφείλεται σε χαρακτηριστικά της προσωπικότητας και της συμπεριφοράς των συγκεκριμένων ατόμων. 40 Ωστόσο, αν και η παρατήρηση αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε υπερεκτίμηση του προστατευτικού ρόλου των ζωνών ασφαλείας και του κράνους, η πρακτική εφαρμογής ζωνών και κράνους αποτελεί το άμεσο προληπτικό μέτρο που θα συντελέσει στη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων. Στην Αγγλία, μετά το νόμο του 1983, το 90% των οδηγών φοράει ζώνες, με αποτέλεσμα μείωση κατά 25% των θανατηφόρων οδικών ατυχημάτων. 1 Στην Ελλάδα, σε μια έρευνα υπολογίστηκε ότι >300 θάνατοι από τροχαία ατυχήματα θα μπορούσαν να αποφευχθούν εάν τα άτομα που συμμετείχαν στο ατύχημα φορούσαν ζώνη ασφαλείας. 59 Επίσης, η ίδια μελέτη έδειξε ότι χρήστες της ζώνης ασφαλείας ήταν κυρίως οι γυναίκες, ηλικίας >65 ετών, καθώς και άτομα ηλικίας <25 ετών. 59 Κατά τη διάρκεια των νυκτερινών ωρών, το ποσοστό των χρηστών των ζωνών ασφαλείας ήταν μικρότερο απ ό,τι κατά τη διάρκεια της ημέρας. 59 Η μελέτη αυτή επίσης αναφέρει ότι οι ζώνες ασφαλείας χρησιμοποιούνται περισσότερο στο εθνικό δίκτυο απ ό,τι στους επαρχιακούς δρόμους, ενισχύοντας έτσι τη λανθασμένη άποψη ότι οι ζώνες ασφαλείας είναι περισσότερο χρήσιμες σε υψηλές απ ό,τι στις χαμηλές ταχύτητες. 59 Στην Ευρώπη, το ποσοστό των χρηστών της ζώνης ασφαλείας κυμαίνεται από 90% (Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Σουηδία) μέχρι 50% (Βέλγιο και Ιρλανδία). 60 Τέλος, οι αερόσακοι ελαττώνουν τον κίνδυνο θανατηφόρου τραυματισμού του οδηγού κατά 18%, ανεξάρτητα από τον τύπο του ατυχήματος, την ηλικία του οδηγού ή την κατανάλωση οινοπνεύματος. 61 Βρέθηκε ότι η αποτελεσματικότητα των αερόσακων σε ατυχήματα με δύο οχήματα υπολογίζεται σε 21% και σε σε ατυχήματα με ένα όχημα σε 16%. 61 Μια σημαντική πτυχή στα τροχαία ατυχήματα είναι ο παράγοντας παιδί και η ασφάλειά του. Το παιδικό κάθισμα παρέχει ασφάλεια και μειώνει τους κινδύνους για το παιδί. Η πρώτη επισήμανση στην επιπρόσθετη προστασία που προσφέρει ο συνδυασμός της μεταφοράς του παιδιού στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου σε ειδικό παιδικό κάθισμα έγινε σε μελέτη που πραγματοποιήθηκε στη χώρα μας. 62 Στη μελέτη αυτή βρέθηκε ότι ο σχετικός κίνδυνος τραυματισμού ήταν 3,3 για τα παιδιά που δεν ήταν προσδεμένα σε παιδικό κάθισμα σε σύγκριση με εκείνα που ήταν και 5,0 για τα παιδιά που κάθονταν στα μπροστινά καθίσματα σε σύγκριση με εκείνα που κάθονταν στα πίσω καθίσματα των αυτοκινήτων. 62 Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι περίπου τα 2/3 των παιδικών τραυματισμών θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί με τη χρήση του παιδικού καθίσματος. 62 Στις ευρωπαϊκές χώρες, το παιδικό κάθισμα χρησιμοποιείται ανεξάρτητα από την ηλικία του παιδιού, σε ποσοστό 80%. 1 Το παιδικό κάθισμα προφυλάσσει κατά 50 70% από ελαφρά τραύματα μέχρι θανατηφόρα ατυχήματα. 1 Μελέτη στην Αυστραλία έδειξε ότι τα παιδιά που κάθονταν στα μπροστινά καθίσματα του αυτοκινήτου παρουσίαζαν διπλάσιο κίνδυνο θανάτου και κατά 60% περισσότερους τραυματισμούς σε σχέση με εκείνα που κάθονταν στα πίσω καθίσματα του αυτοκινήτου (πίν. 2) Γενικά προληπτικά μέτρα. Μια πολιτική πρόληψης και οδικής ασφάλειας με όλα τα διατιθέμενα μέσα πληροφόρηση από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, υποχρεωτικά μαθήματα κυκλοφοριακής αγωγής στα σχολεία, κοινωνικά προγράμματα οδικής ασφάλειας θα συντελέσει στη μείωση της επίπτωσης των τροχαίων ατυχημάτων. 64 Επίσης, η βελτίωση του οδικού δικτύου, η σηματοδότηση των οδών σε καίρια σημεία, η κατασκευή υπόγειων διαβάσεων, ο ουσιαστικότερος έλεγχος των οδηγών-χρηστών οινοπνεύματος, η χρήση των ζωνών ασφαλείας και του κράνους και η αυστηρότερη αντιμετώπιση των παραβάσεων θα βοηθήσουν Πίνακας 2. Συνοπτική παρουσίαση μελετών που δείχνουν την αποτελεσματικότητα των διαφόρων προληπτικών μέτρων στη μείωση των θανάτων/ τραυματισμών λόγω οδικών τροχαίων ατυχημάτων. Συγγραφείς Βιβλιογραφική αναφορά Χώρα Έτος Μέτρο προστασίας Αποτέλεσμα Tsai et al 55 Ταϊβάν 1995 Κράνος Τραυματισμών Maimaris et al 56 Αγγλία 1994 Κράνος Τραυματισμών Gabella et al 57 ΗΠΑ 1995 Κράνος Τραυματισμών Sarkar et al 58 ΗΠΑ 1995 Κράνος Τραυματισμών/θανάτων Petridou et al 59 Ελλάδα 1998 Κράνος/ζώνη ασφαλείας Θανάτων Evans 61 ΗΠΑ 1991 Αερόσακος Θανάτων Petridou et al 62 Ελλάδα 1998 Θέση παιδιών/παιδικό κάθισμα Τραυματισμών Lennon et al 63 Αυστραλία 2008 Θέση παιδιών Θανάτων Nagata et al 65 Ιαπωνία 2008 Οινόπνευμα Ατυχημάτων Bener et al 66 Κατάρ 2007 Ζώνη ασφαλείας Ατυχημάτων Pilkington et al 67 Αγγλία 2005 Κάμερες διαχείρισης κυκλοφορίας Ατυχημάτων Voas et al 68 ΗΠΑ 2007 Οινόπνευμα/ζώνη ασφαλείας Ατυχημάτων Kedikoglou et al 69 Ελλάδα 2005 Παιδικό κάθισμα Θανάτων

6 756 Μ. Καρδαρά και συν στην πρόληψη και θα συντελέσουν στη μείωση της εκατόμβης των τροχαίων ατυχημάτων. 65,66 Συγκεκριμένα, βρέθηκε ότι ο έλεγχος της ταχύτητας σε μεγάλα οδικά δίκτυα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των συγκρούσεων κατά 5 69%, των τραυματισμών κατά 12 65% και των θανατηφόρων ατυχημάτων κατά 17 71%. 67,68 Πρόσφατα δεδομένα αξιολόγησης δανειστικού προγράμματος παιδικών καθισμάτων στη χώρα μας έδειξαν σημαντικά οφέλη όσον αφορά στη σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας, η οποία κυμαινόταν από για κάθε παιδική ζωή που σωζόταν. 69 Αποτελέσματα, όπως το παραπάνω, δείχνουν ότι παρόμοια προληπτικά μέτρα θα μπορούσε να συμπεριληφθούν μαζί με άλλα σε σύγχρονες ερευνητικές κατευθύνσεις αναφορικά με τα μέτρα πρόληψης των τροχαίων ατυχημάτων (πίν. 2). Συνοψίζοντας, θα πρέπει να τονιστεί ότι τα οδικά τροχαία ατυχήματα αποτελούν σημαντική αιτία θνητότητας και μόνιμης αναπηρίας τόσο στις αναπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες. Τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του οδηγού, η χρήση οινοπνεύματος ή εξαρτησιογόνων ουσιών, τα χαρακτηριστικά του οχήματος, καθώς και το υπάρχον οδικό δίκτυο και η σήμανσή του αποτελούν τους βασικότερους παράγοντες που ενέχονται στην πρόκληση των οδικών τροχαίων ατυχημάτων. Όπως αναφέρθηκε, η πρόληψή τους είναι δυνατή μόνο αν αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι παραπάνω παράγοντες, προκειμένου να μειωθεί ο αριθμός των ανθρώπινων ζωών που χάνονται καθημερινά στην άσφαλτο. ABSTRACT Road traffic accidents: Epidemiology, risk factors and prevention M. Kardara, 1 A. Papazafiropoulou, 2 S. Pappas 2 1 Health Center of Erymantheia, Erymantheia, Achaia, 2 3rd Department of Internal Medicine and Center of Diabetes, General Hospital of Nikaia Agios Panteleimon, Nikaia, Greece Archives of Hellenic Medicine 2009, 26(6): Road traffic accidents are one of the most common causes of death and disability especially among young people. Young people, males, alcohol or drug consumers and users of cellular phones are all more likely to be involved in a road traffic accident. In addition, various characteristics of the vehicle and road conditions may interact with the above human factors to increase the prevalence and severity of road traffic accidents. Studies have shown that simple preventive measures, such as use of seat belts and airbags, and reduction of speed limits can help to reduce the prevalence of deaths and injuries due to traffic accidents. Key words: Driver, Road, Road traffic accident, Vehicle Βιβλιογραφία 1. Nakajima H. «Προσοχή! Προστατέψτε την υγεία σας από τις συνέπειες της βίας και της αδιαφορίας». Μήνυμα του Γενικού Διευθυντή του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας. Γενική Ιατρική 1995, 1: Connelly LB, Supangan R. The economic costs of road traffic crashes: Australia, states and territories. Accid Anal Prev 2006, 38: Plasencia A, Borrell C, Anto JM. Emergency department and hospital admissions and deaths from traffic injuries in Barcelona, Spain. A one-year population-based study. Accid Anal Prev 1995, 27: MacKenzie EJ, Cushing BM, Jurkovich GJ, Monis JA, Burgess AR, delateur BJ et al. Physical impairment and functional outcomes six months after severe lower extremity fractures. J Trauma 1993, 34: Elvik R. The validity of using health state indexes in measuring the consequences of traffic injury for public health. Soc Sci Med 1995, 40: Clay W, Van Kampen LTB, Hogerzeil HHW. Injury and disability effects of motor car accidents. Int Disability Stud 1986, 9: WHO. World report on road traffic injury prevention. World Health Organization, Geneva, Garg N, Hyder AA. Exploring the relationship between development and road traffic injuries: A case study from India. Eur J Public Health 2006, 16: Επιτροπή Έρευνας του Ελληνικού Κοινοβουλίου Kardara M, Kondakis X. Road traffic accidents in Greece: Recent trends ( ). Eur J Epidemiol 1997, 13: Yannis G, Golias J, Papadimitriou E. Accident risk of foreign drivers in various road environments. J Safety Res 2007, 38: Petridou E, Dessypris N, Skalkidou A, Trichopoulos D. Are traffic injuries disproportionally more common among tourists in Greece? Struggling with incomplete data. Accid Anal Prev 1999, 31: Ernest E, Bruhning E, Glaeser KP, Schmid M. Safety in small and large passenger cars: The compatibility problem in headon collisions. IRCOBI Conference, Berlin, September Evans L, Wasielewski P. Serious or fatal driver injury rate ver-

7 ΟΔΙΚΑ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ 757 sus car mass in head-on crashes between cars of similar size. Accid Anal Prev 1987, 1: Evans L. Driver fatalities versus car mass using a new exposure approach. Accid Anal Prev 1984, 16: Evans L. Fatality risk for belted drivers versus car mass. Accid Anal Prev 1985, 7: Partyka SC, Boehly WA. Passenger car weight and injury severity in single vehicle non-rollover crashes. 12th ESV Conference, Broughton J. Car driver casualty rates in Great Britain by type of car. Accid Anal Prev 2008, 40: Navin F, Zein S, Felipe E. Road safety engineering: An effective tool in the right against whiplash injuries. Accid Anal Prev 2000, 32: Elander J, West R, French D. Behavioral correlates of individual differences in road traffic crash risk: An examination of methods and findings. Psychol Bull 1992, 113: Grayson G, Lester J. Behavioral research in road safety. Transport Research Laboratory, Crowthorne, Berkshire, UK, Gregerson NP, Berg HY. Lifestyle and accidents among young drivers. Accid Anal Prev 1994, 26: Nabi H, Consoli SM, Chastang JF, Chiron M, Lafont S, Lagarde E. Type-A behavior pattern, risky driving behaviors, and serious road traffic accidents: A prospective study of the GAZEL cohort. Am J Epidemiol 2005, 161: West R, Elander J, French D. Mild social deviance, type-a behavior pattern and decision making style as predictors of self reported driving style and traffic accident risk. Br J Psychol 1993, 84: Lafont S, Amoros E, Gadegbeku B, Chiron M, Laumon B. The impact of driver age on lost life years for other road users in France: A population-based study of crash-involved road users. Accid Anal Prev 2008, 40: Newgard CD. Defining the older crash victim: The relationship between age and serious injury in motor vehicle crashes. Accid Anal Prev 2008, 40: Viano DC, Culver CC, Evans L, Frick MC, Scott R. Involvement of older drivers in multivehicle side-impact crashes. Accid Anal Prev 1990, 22: Lewin I. Driver training: A perceptual-motor skill approach. Ergonomics 1982, 25: Gregerson NP, Berg HY. Lifestyle and accidents among young drivers. Accid Anal Prev 1994, 26: Chliaoutakis JE, Demakakos P, Tzamalouka G, Bakou V, Koumaki M, Darviri C. Aggressive behavior while driving as predictor of self-reported car crashes. J Safety Res 2002, 33: ΕΣΥΕ. Στατιστική Eπετηρίδα της Ελλάδας Chliaoutakis JE, Carviri C, Domakakos PT. The impact of young drivers lifestyle on their road traffic accident risk in greater Athens area. Accid Anal Prev 1999, 31: Haviland CV, Wiseman HA. Criminals who drive. American Association for Automotive Medicine. 18th Annual Proceedings, Toronto, Ontario, 1974: Whitlock FA. Death on the road: A study of social violence. Tavistock, London, UK, Massie DL, Cambell KL, Williams AF. Traffic accident involvement rates by drivers age and gender. Accid Anal Prev 1995, 27: Finn P, Bragg B. Perception of the risk of a crash by young and older drivers. Accid Anal Prev 1986, 18: Polus A, Hocherman I, Efrat E. Evaluation of the crash rates of male and female drivers. Trans Res Record 1988, 1172: Sivak M, Post DV, Olson PL. Automobile rear lights: Effects of the number, mounting height, and lateral position on reaction times of following drivers. Percept Mot Skills 1981, 52: Vorko-Jović A, Kern J, Biloglav Z. Risk factors in urban road traffic accidents. J Safety Res 2006, 37: Kim K, Nitz L, Richardson J, Li L. Personal and behavioral predictors of automobile crash and injury severity. Accid Anal Prev 1995, 27: Laapotti S, Keskinen E. Fatal drink-driving accidents of young adult and middle-aged males a risky driving style or risky lifestyle? Traffic Inj Prev 2008, 9: Heng K, Hargarten S, Layde P, Craven A, Zhu S. Moderate alcohol intake and motor vehicle crashes: The conflict between health advantage and at risk use. Alcohol Alcohol 2006, 41: Steensberg J. Accidental road traffic deaths prospects for local prevention. Accid Anal Prev 1994, 26: White SB, Clayton CA. Some effects of alcohol, age of driver, and estimated speed on the likelihood of driver injury. Accid Anal Prev 1972, 4: Waller PF, Stewart JR, Hansen AR, Stutts JC, Popkin CL, Rodgman EA. The potentiating effects of alcohol on driver injury. JAMA 1986, 256: Jones AW, Holmgren A, Kugelberg FC. Driving under the influence of cannabis: A 10-year study of age and gender differences in the concentrations of tetrahydrocannabinol in blood. Addiction 2008, 103: Biecheler MB, Peytavin JF, Sam Group, Facy F, Martineau H. SAM survey on drugs and fatal accidents : Search of substances consumed and comparison between drivers involved under the influence of alcohol or cannabis. Traffic Inj Prev 2008, 9: Papadodima SA, Athanaselis SA, Stefanidou ME, Dona AA, Papoutsis I, Maravelias CP et al. Driving under the influence in Greece: A 7-year survey ( ). Forensic Sci Int 2008, 174: Caird JK, Willness CR, Steel P, Scialfa C. A meta-analysis of the effects of cell phones on driver performance. Accid Anal Prev 2008, 40: McEvoy SP, Stevenson MR, McCartt AT, Woodward M, Haworth C, Palamara P et al. Role of mobile phones in motor vehicle crashes resulting in hospital attendance: A case-crossover study. Br Med J 2005, 331: Kirschenbaum A, Oigenblick L, Goldberg AI. Well being, work environment and work accidents. Soc Sci Med 2000, 50: Tombs S. Injury and ill health in the chemical industry: Decentring the accident-prone victim. Industrial Crisis Quarterly 1991, 5: Carter S. Masculinity, violence and occupational health and

8 758 Μ. Καρδαρά και συν safety: Observations of self employed builders. American Sociological Association, Perneger T, Smith GS. The driver s role in fatal two-car crashes: A paired case-control study. Am J Epidemiol 1991, 134: Tsai YJ, Wand JD, Huang WF. Case-control study of the effectiveness of different types of helmets for the prevention of head injuries among motorcycle riders in Taipei, Taiwan. Am J Epidemiol 1995, 142: Maimaris C, Summers CL, Browning C, Palmer CR. Injury patterns in cyclists attending an accident and emergency department: A comparison of helmet wearers and non-wearers. Br Med J 1994, 308: Gabella B, Reiner KL, Hoffman RE, Cook M, Stallones L. Relationship of helmet use and head injuries among motorcycle crash victims in El Paso County, Colorado, Accid Anal Prev 1995, 27: Sarkar S, Peek C, Kraus JF. Fatal injuries in motorcycle riders according to helmet use. J Trauma 1995, 38: Petridou E, Skalkidou A, Ioannou N, Trichopoulos D. Fatalities from non use of seat belts and helmets in Greece: A nationwide appraisal. Hellenic Road Traffic Police. Accid Anal Prev 1998, 34: European Transport Safety Council. Seat belts and child restraints: Increasing use and optimizing performance. European Transport Safety Council, Brussels, Evans L. Airbag effectiveness in preventing fatalities predicted according to type of crash, driver age, and blood alcohol concentration. Accid Anal Prev 1991, 23: Petridou E, Skalkidou A, Lescohier I, Trichopoulos D. Car restraints and seating position for prevention of motor vehicle injuries in Greece. Arch Dis Child 1998, 78: Lennon A, Siskind V, Haworth N. Rear seat safer: Seating position, restraint use and injuries in children in traffic crashes in Victoria, Australia. Accid Anal Prev 2008, 40: Μανιαδάκης Γ, Λινού Α, Τούντας Γ, Μαθιανάκης Γ. Οδικά ατυχήματα στην Ελλάδα μεταξύ Ιατρική 1986, 50: Nagata T, Setoguchi S, Hemenway D, Perry MJ. Effectiveness of a law to reduce alcohol-impaired driving in Japan. Inj Prev 2008, 14: Bener A, Al Humoud SM, Price P, Azhar A, Khalid MK, Rysavy M et al. The effect of seatbelt legislation on hospital admissions with road traffic injuries in an oil-rich, fast-developing country. Int J Inj Contr Saf Promot 2007, 14: Pilkington P, Kinra S. Effectiveness of speed cameras in preventing road traffic collisions and related casualties: Systematic review. Br Med J 2005, 330: Voas RB, Fell JC, Tippetts AS, Blackman K, Nichols JL. Impact of primary safety belt laws on alcohol-related front-seat occupant fatalities: Five case studies. Traffic Inj Prev 2007, 8: Kedikoglou S, Belechri M, Dedoukou X, Spyridopoulos T, Alexe DM, Pappa E et al. A maternity hospital-based infant car-restraint loan scheme: Public health and economic evaluation of an intervention for the reduction of road traffic injuries. Scand J Public Health 2005, 33:42 49 Corresponding author: A. Papazafiropoulou, 3rd Department of Internal Medicine and Center of Diabetes, Agios Panteleimon General Hospital of Nikaia, 3 D. Mantouvalou street, GR Nikaia, Greece xxxxxxxxxxxxx

Επιδηµιολογικά δεδοµένα τροχαίων ατυχηµάτων σε παιδιά, εφήβους και νέους στην Ελλάδα.

Επιδηµιολογικά δεδοµένα τροχαίων ατυχηµάτων σε παιδιά, εφήβους και νέους στην Ελλάδα. 1 Επιδηµιολογικά δεδοµένα τροχαίων ατυχηµάτων σε παιδιά, εφήβους και νέους στην Ελλάδα. ιονύσης Παπαδάτος 1, Άγης Τερζίδης 1, Ελένη Πετρίδου 1,2 1 Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδηµιολογίας, Ιατρική Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΡΟΜΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣΤΗΖΩΗ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ» Ο Ευρωπαϊκός κώδικας κατά των ατυχηµάτων και δυνατότητες πρόληψης των ατυχηµάτων σε δικυκλιστές στο αστικό περιβάλλον Ιωάννης Ματσούκης Ιατρός, Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ: TΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ Στις 17 Αυγούστου του 1896, η 44χρονη Bridget Driscol ήταν το πρώτο θύμα τροχαίου ατυχήματος. Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της Ηλικίας στα Τροχαία Ατυχήματα και στην Σοβαρότητά τους

Ο Ρόλος της Ηλικίας στα Τροχαία Ατυχήματα και στην Σοβαρότητά τους Ο Ρόλος της Ηλικίας στα Τροχαία Ατυχήματα και στην Σοβαρότητά τους Ευαγγελία Μαντζούφα, ΑΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ, evaggelia91@hotmail.com Γιάννης Τυρινόπουλος, ΑΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ, yannist@teiath.gr Περίληψη Σκοπός της παρούσας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στον σύγχρονο τρόπο ζωής οι μετακινήσεις γίνονται κυρίως με αυτοκίνητο. Στην Ε.Ε αντιστοιχούν 488 αυτοκίνητα ανά 1000 κατοίκους. Ο κάτοικος της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Τροχαίας Αρχηγείου

Τμήμα Τροχαίας Αρχηγείου Τμήμα Τροχαίας Αρχηγείου Τι εξυπακούει ο τραγικός αριθμός των 26000 νεκρών στην Ε.Ε.; 14 Αυγούστου 2005 η πτώση του αεροπλάνου της εταιρείας Ήλιος, επέφερε το θάνατο σε 121 ανθρώπους και βύθισε την Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΖΩΝ ΚΑΙ ΙΚΥΚΛΙΣΤΩΝ

Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΖΩΝ ΚΑΙ ΙΚΥΚΛΙΣΤΩΝ Ελληνική Λέσχη Περιήγησης και Αυτοκινήτου (ΕΛΠΑ) Εταιρεία Υποστήριξης Θυµάτων Τροχαίων Ατυχηµάτων (ΕΥΘΥΤΑ) Συµπόσιο Οδική Ασφάλεια και Τουρισµός 12 Μαΐου 2000 Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΕΖΩΝ ΚΑΙ ΙΚΥΚΛΙΣΤΩΝ ρ. Γιώργος

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

2009 2010 ΑΥΞΟΜΕΙΩΣΗ ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΑ 64 56-8 -12,5% ΝΕΚΡΟΙ 71 60-11 -15,49% 21/6/2011 2

2009 2010 ΑΥΞΟΜΕΙΩΣΗ ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΑ 64 56-8 -12,5% ΝΕΚΡΟΙ 71 60-11 -15,49% 21/6/2011 2 2009 2010 ΑΥΞΟΜΕΙΩΣΗ ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΑ 64 56-8 -12,5% ΝΕΚΡΟΙ 71 60-11 -15,49% 21/6/2011 2 2009 2010 ΑΥΞΟΜΕΙΩΣΗ ΣΟΒΑΡΑ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑΤ Α ΣΟΒΑΡΑ ΤΡΑΥΜΑΤΙΕΣ 539 492-47 -8,72% 647 588-59 -9,12% 21/6/2011 3 162 110 143

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΙΝ ΟΔΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ!

ΠΡΙΝ ΟΔΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ! ΠΡΙΝ ΟΔΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ! For the Automobile and Society ΠΡΙΝ ΟΔΗΓΗΣΕΙΣ, Η φράση «Πριν Οδηγήσεις, Θυμήσου!» αντιπροσωπεύει μια παγκόσμια πρωτοβουλία σχετικά με την οδική ασφάλεια της FIA Foundation σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΙΝ Ο ΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ! ΠΡΙΝ Ο ΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ! www.bridgestone.gr

ΠΡΙΝ Ο ΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ! ΠΡΙΝ Ο ΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ! www.bridgestone.gr Πριν Οδηγήσεις, Θυµήσου! είναι µία παγκόσµια πρωτοβουλία οδικής ασφάλειας της FIA Foundation και της Bridgestone Corporation που στην Ελλάδα αντιπροσωπεύεται από την ΕΛΑΣΤΡΑΚ. www.bridgestone.gr Περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους

Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους Γραμματεία Διυπουργικής Επιτροπής Οδικής Ασφάλειας 19/03/2014 Πόσα παιδιά (

Διαβάστε περισσότερα

Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα

Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Οι Θέσεις του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων για την Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Νικόλαος Ηλιού Αναπλ. Καθηγητής Πανεπ. Θεσσαλίας neliou@civ.uth.gr Το πρόβλημα την τελευταία δεκαετία, η Ελλάδα καταλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Σεμινάριο μετεκπαίδευσης εκπαιδευτών οδήγησης Αθήνα, 18 Οκτωβρίου 2014 Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Γιώργος Γιαννής, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Tην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ «ΠΑΝΟΣ ΜΥΛΩΝΑΣ»

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ «ΠΑΝΟΣ ΜΥΛΩΝΑΣ» ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Συγγραφείς: Βασιλική Δανέλλη Μυλωνά, BA, MBA, Υπ. Δρ. Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Πρόεδρος Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας (Ι.Ο.ΑΣ.) «Πάνος Μυλωνάς».

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΟΥ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Ν. ΠΙΤΕΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Οδική ασφάλεια. Ενότητα 2: Στατιστικά στοιχεία οδικής ασφάλειας Διάλεξη 2: Στατιστικά στοιχεία οδικής ασφάλειας

Οδική ασφάλεια. Ενότητα 2: Στατιστικά στοιχεία οδικής ασφάλειας Διάλεξη 2: Στατιστικά στοιχεία οδικής ασφάλειας Οδική ασφάλεια Ενότητα 2: Στατιστικά στοιχεία οδικής ασφάλειας Διάλεξη 2: Στατιστικά στοιχεία οδικής ασφάλειας Ευτυχία Ναθαναήλ Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Θάνατοι στην Ευρώπη Εικόνα 2.1:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΠΥΡΟΥ ΒΟΥΓΙΑ ΕΠΙ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΤΟΥ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΠΥΡΟΥ ΒΟΥΓΙΑ ΕΠΙ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΤΟΥ 1 ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΠΥΡΟΥ ΒΟΥΓΙΑ ΕΠΙ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΟΔΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟΝ ΑΣΤΙΚΟ ΙΣΤΟ Α. Ανάλυση Υφιστάμενης

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Σεμινάριο μετεκπαίδευσης εκπαιδευτών οδήγησης Αθήνα, 18 Οκτωβρίου 2014 Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Γιώργος Γιαννής, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Tην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

VOICE Country Sheet. Ευπαθείς χρήστες του οδικού δικτύου στην Ελλάδα. ΜΕΡΟΣ I - Ελλάδα. Πεζοί και άλλοι ευπαθείς χρήστες. Εισαγωγή.

VOICE Country Sheet. Ευπαθείς χρήστες του οδικού δικτύου στην Ελλάδα. ΜΕΡΟΣ I - Ελλάδα. Πεζοί και άλλοι ευπαθείς χρήστες. Εισαγωγή. VOICE Country Sheet December 07 Ευπαθείς χρήστες του οδικού δικτύου στην Ελλάδα του δικτύου αυτοκινητόδρομων και συντήρησης του υπεραστικού 6 οδικού δικτύου. Vulnerable Road User Organisations in cooperation

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

νεαρού ενήλικου πληθυσμού 31-40 ετών στις ΜΕΘ μετά από τροχαίο ατύχημα.

νεαρού ενήλικου πληθυσμού 31-40 ετών στις ΜΕΘ μετά από τροχαίο ατύχημα. ΕΡΕΥΝΑ Σύγκριση των αιτιών νεαρού ενήλικου πληθυσμού τροχαίο ατύχημα εισαγωγής νέων ηλικίας 18-30 ετών και (31-40 ετών) στις ΜΕΘ μετά από Τζιάλλας Βασίλειος 1, Τζιάλλας Δημήτριος 2, Λίγκα Βασιλική 3, Καστανιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Επιρροή του Τύπου Σύγκρουσης Οχημάτων στη Σοβαρότητα Οδικών Ατυχημάτων στην Ελλάδα

Επιρροή του Τύπου Σύγκρουσης Οχημάτων στη Σοβαρότητα Οδικών Ατυχημάτων στην Ελλάδα Επιρροή του Τύπου Σύγκρουσης Οχημάτων στη Σοβαρότητα Οδικών Ατυχημάτων στην Ελλάδα Γιώργος Γιαννής, Παναγιώτης Παπαντωνίου, Όλγα Ρεϊτζοπούλου Τομέας Μεταφορών και Συγκοινωνιακής Υποδομής, Εθνικό Μετσοβιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ Πηπρηαθή εξγαζία ΣΟ ΑΓΥΟ ΠΟΤ ΒΙΧΝΟΤΝ ΓΟΝΔΙ ΣΗΝ ΦΡΟΝΣΙΓΑ ΑΤΣΙΣΙΚΟΤ ΠΑΙΓΙΟΤ 2-18 ΔΣΧΝ Φξεηδεξίθε Νενθιένπο Λεκεζόο, 2014 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής ηµήτριος Γ. Πύρρος, MD, EMDM /ντης Ιατρικών Υπηρεσιών, ΚΥ ΕΚΑΒ President-elect, elect, WADEM Ορισµοί Υπάρχουν τουλάχιστον 50 ορισµοί για

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

www.ioas.gr ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΔΑΝΕΛΛΗ ΜΥΛΩΝΑ Πρόεδρος Δ.Σ. Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς»

www.ioas.gr ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΔΑΝΕΛΛΗ ΜΥΛΩΝΑ Πρόεδρος Δ.Σ. Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΔΑΝΕΛΛΗ ΜΥΛΩΝΑ Πρόεδρος Δ.Σ. Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ: Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΣΤΙΓΑ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 186.300 παιδιά πεθαίνουν κάθε χρόνο από τροχαία δυστυχήματα Πάνω από 500 παιδιά κάθε μέρα

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ³¹µ¹½ º±¹ ±ÃÆ»µ¹± ÃÄ ÇÎÁ

þÿ ³¹µ¹½ º±¹ ±ÃÆ»µ¹± ÃÄ ÇÎÁ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2014 þÿ ³¹µ¹½ º±¹ ±ÃÆ»µ¹± ÃÄ ÇÎÁ þÿµá³±ã ±Â Äɽ ½ à º ¼µ ɽ : Georgiou,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας Ι.Ο.ΑΣ. Πάνος Μυλωνάς

Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας Ι.Ο.ΑΣ. Πάνος Μυλωνάς Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας Ι.Ο.ΑΣ. Πάνος Μυλωνάς Οδική Ασφάλεια & Υπεύθυνη Κατανάλωση Αλκοόλ στην Ελλάδα «Οδική Ασφάλεια & Αλκοόλ - Δράσεις του Ι.Ο.ΑΣ.» Β. Δανέλλη-Μυλωνά, Πρόεδρος.Σ. Αίγλη Ζαππείου,

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ TRA08: ΟΔΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ TRA08: ΟΔΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο υπολογισμός των δεικτών οδικής ασφάλειας αφορά στην παρακολούθηση των συνθηκών ασφαλείας του αυτοκινητόδρομου της Εγνατίας Οδού. Ο υπολογισμός των δεικτών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Η ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΠΑΧΟΥΣ ΤΟΥ ΕΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ Γ.ΚΡΑΣΟΥΔΑΚΙΣ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ Γ.ΚΡΑΣΟΥΔΑΚΙΣ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ Γ.ΚΡΑΣΟΥΔΑΚΙΣ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Τα τροχαία δυστυχήματα» αποτελούν σε όλο τον κόσμο σοβαρότατο πρόβλημα δημόσιας υγείας. Στην Ελλάδα οι θάνατοι από τροχαία

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Οδικά Τροχαία Ατυχήµατα. Συµβολή στην Έρευνα Συµπεριφοράς των Οδηγών

Οδικά Τροχαία Ατυχήµατα. Συµβολή στην Έρευνα Συµπεριφοράς των Οδηγών Οδικά Τροχαία Ατυχήµατα Συµβολή στην Έρευνα Συµπεριφοράς των Οδηγών Α. Κιµούνδρης Λέκτορας, Τµήµα Πολιτικών Μηχανικών, ΑΠΘ Φ. Κεχαγιά ιπλωµατούχος Πολιτικός Μηχανικός ΑΠΘ, υποψήφια διδάκτορας Α. Σατραζέµης

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΔ ΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της ποιότητας ζωής και το ευρωπαϊκό υγειονομικό μοντέλο

Μέτρηση της ποιότητας ζωής και το ευρωπαϊκό υγειονομικό μοντέλο ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ REVIEW OF BIBLIOGRAPHY ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2007, 24(Συμπλ 1):6-18 Μέτρηση της ποιότητας ζωής και το ευρωπαϊκό υγειονομικό μοντέλο Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY 10 ο COMECAP 2010, Πρακτικά Συνεδρίου, Πάτρα 10 th COMECAP 2010, Proceedings, Patras, Greece ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY ΥΧΡΟΥΡΟΝΗΚΖ ΓΗΑΚΤΜΑΝΖ ΣΧΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΧΝ ΔΚΚΔΝΧΔΧΝ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΥΡΟΝΗΚΖ ΠΔΡΗΟΓΟ 1998-2007

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices

Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices Ημερίδα Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices Κυριακή 7/4/2013 13.30 16.30 Metropolitan Expo Παρουσίαση για το ISO 39001:2012 (Road Traffic Safety)...Making our world safer

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση επαγγελματιών οδηγών

Εκπαίδευση επαγγελματιών οδηγών Εκπαίδευση επαγγελματιών οδηγών Ημερίδα «Ασφάλεια στις Οδικές Μεταφορές: Συντελεστής Ανάπτυξης & Ποιότητας Ζωής» Μπλάνα Ευμορφία, Δρ Συγκοινωνιολόγος Μηχανικός, Ζαχαρής Στρατής, Δρ Μηχανολόγος Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγήτρια Αμαλία Πολυδωροπούλου

Καθηγήτρια Αμαλία Πολυδωροπούλου Τμήμα Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών Εργαστήριο Μεταφορών και Λήψης Αποφάσεων Αθήνα 12 Μαρτίου 2015 6 o Πανελλήνιο Συνέδριο Οδικής Ασφάλειας «Χρήστης της Οδού» Καθηγήτρια Αμαλία Πολυδωροπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΡΟΧΑΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΡΟΧΑΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΡΟΧΑΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ 1 ΤΑΞΙΑΡΧΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΥΜΑΝΤΑΝΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΡΟΧΑΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΔΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ 2 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ 2008, 47(3):367 373 H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά Ανθή Χρυσοστόμου Νοσηλεύτρια ΠΕ, ΜSc, Kέντρο Ελέγχου και Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφή του Ανθρώπου» Κατεύθυνση: «Διατροφή, Δημόσια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΑ ΤΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ. Καθηγητής Κ. Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΑ ΤΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ. Καθηγητής Κ. Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΑ ΤΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Καθηγητής Κ. Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ Μέλος του Παρατηρητήριου Οδικής Ασφάλειας του ΤΕΕ Διευθυντής του Εργαστηρίου Οχημάτων ΕΜΠ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ (1) ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΕΠΗΡΕΙΑ ΑΛΚΟΟΛ ΤΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΟΤΟΣΙΚΛΕΤΩΝ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΕΠΗΡΕΙΑ ΑΛΚΟΟΛ ΤΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΟΤΟΣΙΚΛΕΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΕΠΙΡΡΟΗΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΕΠΗΡΕΙΑ ΑΛΚΟΟΛ ΤΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΣΠΡΩΝ ΣΠΙΤΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2012-2013 ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ: Α / Β ΜΑΘΗΤΕΣ: Αναστασίου Χαράλαμπος Αντουλινάκης Ορφέας Βιντιάδης Γεώργιος Γιανναράκης Μιχαήλ Γουγούση

Διαβάστε περισσότερα

διαχείριση ατυχημάτων

διαχείριση ατυχημάτων Ο ρόλος της Τροχαίας Αττικής Οδού στη διαχείριση ατυχημάτων Ελευθεράκης Γεώργιος Αστυνόμος Α Διοικητής Τμήματος Τροχαίας Αττικής Οδού Μάιος 2007 1η Ημερίδα Οδικής Ασφάλειας- Διαχείριση Ατυχημάτων σε Οδικά

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : Λεωφ. Αντ.Τρίτση, Αργοστόλι Κεφαλληνίας Τ.Κ. 28 100 τηλ. : 26710-27311 fax : 26710-27312

Διαβάστε περισσότερα

M. Vavuranakis Ass. Professor of Cardiology

M. Vavuranakis Ass. Professor of Cardiology M. Vavuranakis Ass. Professor of Cardiology Ηαλυσίδατηςέρευνας Η έρευνα αποτελεί κινητήρια δύναµη και κύριο µοχλό ανατροφοδότησης της οικονοµίας. European Commission, European Research Area, 2010 Γιατίηέρευναείναισηµαντική;

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση και µοντελοποίηση των παραµέτρων οδικής ασφάλειας

Ανάλυση και µοντελοποίηση των παραµέτρων οδικής ασφάλειας 1 Ανάλυση και µοντελοποίηση των παραµέτρων οδικής ασφάλειας Βασίλειος Προφυλλίδης Αν. Καθηγητής ηµοκριτείου Πανεπιστηµίου Θράκης Γεώργιος Μποτζώρης Πολιτικός Μηχανικός ρ. Συγκοινωνιολόγος Περίληψη Στην

Διαβάστε περισσότερα

Entrepreneurship in Greece. Antonis Tsiflis

Entrepreneurship in Greece. Antonis Tsiflis Entrepreneurship in Greece Antonis Tsiflis About GEM Global Entrepreneurship Monitor is the only project that monitors entrepreneurship worldwide over time 69 countries in 2012 Greece participating since

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση επικινδυνότητας οδηγών ΙΧ και δικύκλων στην Ελλάδα

Ανάλυση επικινδυνότητας οδηγών ΙΧ και δικύκλων στην Ελλάδα 1 Ανάλυση επικινδυνότητας οδηγών ΙΧ και δικύκλων στην Ελλάδα Γιώργος Γιαννής Επίκουρος Καθηγητής Ε.Μ.Π. Ιωάννης Γκόλιας Καθηγητής Ε.Μ.Π. Ελεονώρα Παπαδηµητρίου Ερευνήτρια Ε.Μ.Π. Ιωάννα Σπυροπούλου Ερευνήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Αξιολόγησης Υφιστάμενων Ποδηλατοδρόμων και Εφαρμογή σε Μεσαίου Μεγέθους Ελληνική Πόλη

Μεθοδολογία Αξιολόγησης Υφιστάμενων Ποδηλατοδρόμων και Εφαρμογή σε Μεσαίου Μεγέθους Ελληνική Πόλη Μεθοδολογία Αξιολόγησης Υφιστάμενων Ποδηλατοδρόμων και Εφαρμογή σε Μεσαίου Μεγέθους Ελληνική Πόλη Αθανάσιος Γαλάνης 1, Παντελεήμων Κοπελιάς 1, Ευάγγελος Μπουραζάνης 1, Ιωάννης Καλτσάς 1, Νικόλαος Ηλιού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια ΠΣ ΑΤΜ - ΤΕΕ Επιστηµονική Ηµερίδα Παρόδιες χρήσεις γης και διαχείριση προσβάσεων Αθήνα, 26-27 Απριλίου 2001 Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια Γιώργος Γιαννής Μαθιός Καρλαύτης Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Διεπιζηημονική Φρονηίδα Υγείας(2015) Τόμος 7,Τεύχος 1, 8-18 ISSN 1791-9649 Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Κνξδώζε Α 1, Σαξίδε Μ 2, Σνπιηώηεο Κ 3 1 Ννζειεύηξηα ΤΔ, MSc, Γεληθό Ννζνθνκείν Κνξίλζνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία.

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. CLINICAL TRIALS ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ 25 Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. Τσάνταλη, Ε. 1,2,3, Οικονομίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση της επιθετικής οδήγησης με την εμπλοκή σε τροχαία συμβάντα

Συσχέτιση της επιθετικής οδήγησης με την εμπλοκή σε τροχαία συμβάντα ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΔΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ «ΠΑΝΟΣ ΜΥΛΩΝΑΣ» Τίτλος Εργασίας Συσχέτιση της επιθετικής οδήγησης με την εμπλοκή σε τροχαία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισμός του βαθμού ελλιπούς καταγραφής των παθόντων οδικών ατυχημάτων στην Ελλάδα

Υπολογισμός του βαθμού ελλιπούς καταγραφής των παθόντων οδικών ατυχημάτων στην Ελλάδα Υπολογισμός του βαθμού ελλιπούς καταγραφής των παθόντων οδικών ατυχημάτων στην Ελλάδα Γ.Γιαννής 1, N.Δεσσύπρης 2, Π.Ευγενικός 1, A.Χαζίρης 1, Η. Σκαλκίδης 2, Ε.Πετρίδου 2 1 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο,

Διαβάστε περισσότερα

"ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΤΗ 2011-2013"

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΤΗ 2011-2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Επιμέλεια Κρανιωτάκη Δήμητρα Α.Μ. 8252 Κωστορρίζου Δήμητρα Α.Μ. 8206 Μελετίου Χαράλαμπος Α.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Δ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Σπουδάστρια: Διαούρτη Ειρήνη Δήμητρα Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικό Προφίλ. ραστηριότητες. Στόχος. Νέες ράσεις. e-mail: info@youngsafedrivers.com web site: www.youngsafedrivers.com

Κοινωνικό Προφίλ. ραστηριότητες. Στόχος. Νέες ράσεις. e-mail: info@youngsafedrivers.com web site: www.youngsafedrivers.com Ελληνική Εταιρία Νέων Σωστής Οδικής Συµπεριφοράς Αστική µη κερδοσκοπική εταιρία 2011 Ελληνική Εταιρία Νέων Σωστής Οδικής Συµπεριφοράς All Rights Reserved Ελληνική Εταιρία Νέων Σωστής Οδικής Συµπεριφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΡΟΧΑΙΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Β. Ψαριανός, Καθ. ΕΜΠ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΡΟΧΑΙΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Β. Ψαριανός, Καθ. ΕΜΠ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΡΟΧΑΙΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Β. Ψαριανός, Καθ. ΕΜΠ Παρατηρητήριο Οδικής Ασφάλειας Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Οδική Ασφάλεια και ΕΚΑΒ Μετά το Ατύχημα ΤΙ; Αθήνα, 28.9.06 1 ΤΟ ΑΤΥΧΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα