Η χωρική γεωγραφία του Θανάτου. Το ζήτημα του Ορίου.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η χωρική γεωγραφία του Θανάτου. Το ζήτημα του Ορίου."

Transcript

1 Η χωρική γεωγραφία του Θανάτου. Το ζήτημα του Ορίου. [Η εξέλιξη του ευρωπαϊκού κοιμητηρίου μέσα από την τομή του αστικού περιβάλλοντος του Διαφωτισμού.] Ματίνα Γαλάτη 1

2

3 Ερευνητική εργασία_ Η χωρική γεωγραφία του Θανάτου. Το ζήτημα του Ορίου. [Η εξέλιξη του ευρωπαϊκού κοιμητηρίου μέσα από την τομή του αστικού περιβάλλοντος του Διαφωτισμού.] Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Επιβλέπουσα _ Αμαλία Κωτσάκη Φοιτήτρια _ Ματίνα Γαλάτη Νοέμβριος 2012 Φωτογραφία εξωφύλλου: Karol Bak, Island of the dead (Homage to Arnold Boecklin s Island of the Dead, 1880). 3

4 Θα ήθελα να ευχαριστήσω την καθηγήτρια μου, κ. Αμαλία Κωτσάκη, για τις πολύτιμες γνώσεις και την ευγενή καθοδήγηση και υποστήριξη καθόλη τη διάρκεια των σπουδών μου. 4

5 Περιεχόμενα. Abstract. Résumé. Ι_Εισαγωγή. Α_Memento Mori.[15 ος αι. αρχές 18 ου αι.] ΙΙ_Το ζήτημα του ορίου στην ταφική αρχιτεκτονική. ΙΙΙ_Η σχέση του κοιμητηρίου με τον λατρευτικό χώρο. [6] [7] [9] [13] [15] [28] Β_Το Ύψιστο [The Sublime]. Οι απαρχές της σύζευξης Τοπίου και Αρχιτεκτονικής. [18 ος αι.] [33] IV_Το κοιμητήριο υπό την έννοια του Ύψιστου ως Υψηλή Αρχιτεκτονική. [35] V_Στο μεταίχμιο δύο κόσμων:είσοδος στο ταφικό μνημείο. [45] VI_Οι πρόδρομοι των Πόλεων των νεκρών. [51] VII_Υπόγειες Νεκροπόλεις. [57] Γ_Ηλύσια Πεδία[Elysian Fields].[18 ος αι. αρχές 19 ου αι.] [71] VIII_Η εξέλιξη της τοπιακής αισθητικής του θανάτου μέσω του δυτικού Πολιτισμού. [73] IX_Το Νερό ως όριο μεταξύ ζώντων και τεθνεόντων. [82] X_Ο Σταυρός στο Τοπίο. [93] XI_Τοπία Ανάπαυσης [Fields of Rest]. [97] Δ_ Νεκροπόλεις Μητροπόλεις. [19 ος αι.] XII_Αστικές μητροπόλεις των νεκρών. XIII_Η Νεκρόπολη ως ιδανική κοινωνία Ουτοπία. XIV_Επίλογος. Παραπομπές. Πηγές εικόνων. Βιβλιογραφία. [103] [105] [111] [115] [121] [127] [129] 5

6 Abstract. The Spatial Geography of Death. A subject of Boundary. [The evolution of the European cemetery through the breakthrough of the urban environment of the Enlightenment.] During the 18th century, Western culture is undergoing a process of change in relation to social attitudes towards death. In this framework, the cemeteries reflect the mutual relations between different attitudes towards death and the integration or not of these concepts within the wider context of the urban environment. The plans of proposed cemeteries constitute important documents for the social study of the various mentalities. The story of these transformations involves the interaction between architectural and landscape design, as well as the interplay between social intentions and religious directives. The new cemeteries, like abstracts of the present, were presenting in a microcosm the entire social and intellectual concern, as did the old burial lands before them. This paper is a study of the transformations in the image of the European cemetery, having as a reference the city of the 18th century Paris. During this period, the city's infrastructure is entirely redesigned based on the principles of the Enlightenment regarding the new urban topography. The purpose of this research is to explore the boundary between the physical world of the living and the symbolic world of the dead within the given space of the European city, through the study of the interaction of conflicting traditions and hatched ideals emerging at that time. In spite of all the transformations it was subjected to, the cemetery had always supplied history with a landscape that reflected the deeper ties and tendencies of social life. As cited by Bernardin de Saint - Pierre «tombs are monuments located on the border of two worlds.» 6

7 Résumé. La Géographie Spatiale de la Mort. Le sujet de la Frontière. [L'évolution du cimetière européen à travers la percée de l'environnement urbain du siècle des Lumières.] Pendant le 18ème siècle, la culture occidentale est engagée dans un processus de changement en ce qui concerne les attitudes sociales envers la mort. Dans ce contexte, les cimetières reflètent les relations mutuelles entre les différentes attitudes envers la mort et l' intégration de ces concepts dans le contexte le plus vaste de l'environnement urbain. Les plans des cimetières proposés constituent des documents importants pour l' étude sociale des mentalités différentes. L' histoire de ces transformations implique l' interaction entre le dessein du paysage et la conception architecturale et l' interference entre les intentions sociales et les directives religieuses. Les nouveaux cimetières, comme des résumés du présent, ont présenté dans un microcosme l' ensemble de préoccupations sociales et intellectuelles, de même que les terres funéraires qui les ont précédés. Le présent document est une étude des transformations de l' image du cimetière européen, ayant comme référence la ville du Paris du 18ème siècle. Pendant cette période, l' infrastructure de la ville est entièrement repensé sur la base des principes des Lumières en ce qui concerne la nouvelle topographie urbaine. Le but de cette recherche est d' explorer la frontière entre le monde physique des vivants et le monde symbolique des mortes dans l espace donné de la ville européenne, à travers l' étude de l' interaction entre les traditions et les idéaux contradictoires qui émergent à cette époque. Malgré toutes les transformations qu' il a subies, le cimetière avait toujours fourni l' histoire d'un paysage qui reflète les liens et les tendances les plus profonds de la vie sociale. Comme il a été cité par Bernardin de Saint - Pierre «Les tombeaux sont des monuments situés à la frontière de deux mondes.» 7

8

9 I_Εισαγωγή. «Όταν συναντάμε ένα ανάχωμα στο δάσος, πυραμιδικής μορφής και σαν να δημιουργήθηκε από φτυάρι, ξαφνικά σοβαρεύουμε και κάτι μέσα μας λέει: κάποιος είναι θαμμένος εδώ. Αυτό είναι Αρχιτεκτονική.» - Adolf Loos, Architecture, 1910 Όποιος και αν έχει επισκεφθεί ένα κοιμητήριο ή ένα ταφικό μνημείο δεν μπορεί να παραβλέψει την πληθώρα συναισθημάτων που δημιουργούνται μόνο σε αυτούς τους χώρους και πουθενά αλλού στο φυσικό τοπίο ή στους δημόσιους αστικούς χώρους. Aδιαμφισβήτητα, τα συναισθήματα ενός ανθρώπου, είτε κατοικεί σε αστικά ή υπαίθρια τοπία, διαμορφώνονται από μορφές, αισθήσεις και την ανθρώπινη παρουσία. Παρόλα αυτά, εφόσον διαφορετικοί άνθρωποι αντιλαμβάνονται το ίδιο τοπίο με διαφορετικούς τρόπους, μπορεί να συμπεράνει κανείς ότι η αντίληψη αυτή είναι το αποτέλεσμα μεταξύ της αλληλεπίδρασης της υποκειμενικής κατανόησης και της υλικής πραγματικότητας. Επειδή αυτά τα συναισθήματα είναι τόσο δυναμικά και κατ επέκταση πρωταρχικής σημασίας για την ανθρώπινη ταυτότητα, είναι καθοριστική η μελέτη καθώς και η διατήρηση και η εξέλιξη του κοιμητηρίου όσον αφορά στον αστικό ιστό και το τοπίο. Για τους περισσότερους πολιτισμούς, η θρησκεία έχει δώσει την κύρια εξήγηση στο γιατί ο κόσμος έχει τη μορφή που έχει και για το πώς ο θάνατος εντάσσεται στην τοπογραφία του κόσμου αυτού. Το τοπίο απαιτεί την ανάλυση του σε επίπεδα εθνογραφικά, θρησκευτικά, καλλιτεχνικά, πολιτικά, γενετικά, καθένα από τα οποία έχει κάτι εύλογο να πει ώστε να εξηγήσει το λόγο για τον οποίο τα μέρη αυτά έχουν αυτήν την επίδραση. Ο Σίλλερ θεωρεί το τοπίο ως το δρόμο που οδηγεί στην ιστορία, η οποία «διαμόρφωσε και αναμόρφωσε αυτά τα πράγματα» [1]. Κατά το 18 ο αι., ο δυτικός πολιτισμός υποβλήθηκε σε μια διαδικασία μεταβολών σε σχέση με την κοινωνική στάση απέναντι στο θάνατο. Μια κατ ουσίαν μεσαιωνική χριστιανική θεολογία αντικαταστάθηκε από μια ρομαντική σύλληψη της 9

10 10 ανθρώπινης θνητότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, τα κοιμητήρια αντικατοπτρίζουν τις αμοιβαίες σχέσεις μεταξύ των διαφόρων στάσεων απέναντι στο θάνατο και την ένταξη ή μη αυτής της αντίληψης μέσα στο ίδιο το ευρύτερο πλαίσιο της πόλης. Τα σχέδια προτεινόμενων κοιμητηρίων αποτελούν τόσο σημαντικά κοινωνικά τεκμήρια για την μελέτη νοοτροπιών [mentalités], όσο τα εργαλεία ενός ιστορικού. Εντούτοις, το κοιμητήριο δεν εκφράζει μόνο την κατανόηση του θανάτου από μια κοινωνία. Η αρχιτεκτονική του έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αποκρυστάλλωση εκκολαπτόμενων ιδεών και συναισθημάτων. Η εικόνα των κοιμητηρίων μεταβλήθηκε ολοσχερώς στο πέρας του χρόνου, καθώς πέρασε από το μακάβριο νεκροφυλακείο [Charnier] στον τοπιακό κήπο ή Τοπίο Ανάπαυσης [Field of Rest] ή Ηλύσιο Πεδίο [Elysium]. Σταδιακά το δραματικό πνεύμα του memento mori μετριάστηκε για χάρη μιας πιο σεμνής αντίληψης του θανάτου. Η αίσθηση αυτών των κοιμητηρίων ήταν γαλήνια και όχι τρομακτική. Αυτή η νέα σύλληψη είχε τις ρίζες της στον αγγλικό τοπιακό κήπο [Picturesque Landscape Garden] των αρχών του 18 ου αι, τον οποίο θα αναλύσουμε εκτενέστερα παρακάτω. Η αλλαγή αυτή επήλθε σταδιακά όταν ευκατάστατοι ιδιοκτήτες γης άρχισαν να συμπεριλαμβάνουν τάφους στους ιδιωτικούς τους κήπους. Ακολουθώντας ως παράδειγμα το ορόσημο του αγγλικού κήπου, οι Γάλλοι αρχιτέκτονες άρχισαν να συλλαμβάνουν την ιδέα του αστικού κοιμητηρίου που βρήκε την πραγμάτωση της με το σχεδιασμό του κοιμητηρίου Père Lachaise το Το Père Lachaise συνιστά το τελευταίο στάδιο στη συνεχιζόμενη δημόσια συζήτηση για το πώς οι δημόσιες αρετές και αντιλήψεις θα πρέπει να εντάσσονται στα νέα γαλήνια τοπία [Arcadian Landscapes][2] των νεκρών. Η ιστορία αυτή των μετασχηματισμών περιλαμβάνει την αλληλεπίδραση μεταξύ αρχιτεκτονικού και τοπιακού σχεδιασμού, κοινωνικών και πολιτιστικών προθέσεων, θρησκευτικών οδηγιών και πνευματικών χειρονομιών. Όπως τα παλαιά ταφικά εδάφη που

11 καλούνταν να αντικαταστήσουν, τα νέα κοιμητήρια παρουσίαζαν σε ένα μικρόκοσμο το σύνολο των κοινωνικών και ατομικών ανησυχιών, ως επιτομές της ιστορίας. Οι αλλαγές στην εικόνα του κοιμητηρίου έχουν σημαντική σχέση με το δεσμό μεταξύ των ζωντανών και τον τόπο ταφής τους. Όπως αναφέρει ο Bernardin de Saint Pierre στο έργο του [Etudes de la Nature] (1784) «οι τάφοι αποτελούν μνημεία τοποθετημένα στο μεταίχμιο δύο κόσμων.» Υπόθεση εργασίας, σκοπός, ερμηνευτική μέθοδος, μέθοδος συλλογής ερευνητικού υλικού, ερωτήματα. Η εργασία αυτή πραγματεύεται τη μελέτη των μετασχηματισμών της εικόνας του ευρωπαϊκού κοιμητηρίου, έχοντας ως σημείο αναφοράς το Παρίσι του 18 ου αι. Την περίοδο αυτή η υποδομή της πόλης επανασχεδιάζεται εξ ολοκλήρου με βάση τις αρχές του Διαφωτισμού που αφορούν στη νέα αστική τοπογραφία. Το παρόν κείμενο ερευνά τον τρόπο με τον οποίο μια κοινωνία διαμορφώνει τον υλικό της κόσμο με σκοπό να υποστηρίξει και να διατηρήσει τις εκάστοτε πεποιθήσεις και συναισθήματα της. Εξετάζει το πώς οι αμοιβαίες σχέσεις μεταξύ των μεταβαλλόμενων στάσεων απέναντι στο θάνατο επηρεάζουν όχι μόνο το σχεδιασμό του ίδιου του κοιμητηρίου, αλλά τη μορφή του συνόλου της πόλης. Τελικά, σκοπός αυτής της έρευνας είναι η διερεύνηση του ορίου μεταξύ του υλικού κόσμου των ζώντων και του συμβολικού κόσμου των τεθνεόντων στο δεδομένο χώρο της ευρωπαϊκής πόλης, μέσα από τη μελέτη της αλληλεπίδρασης των αντικρουόμενων παραδόσεων και εκκολαπτόμενων ιδανικών που αναδύονται εκείνη την εποχή. Επιλέγονται παραδείγματα αντιπροσωπευτικά της εξέλιξης του αρχιτεκτονικού και τοπιακού σχεδιασμού, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην τομή που διαδραματίζεται στην Ευρώπη από τις αρχές του 18 ου έως τα τέλη του 19 ου αι. Η ανάλυση των ειδικών χαρακτηριστικών αυτών των προτάσεων, παρέχουν τα ερμηνευτικά εργαλεία για την κριτική και τη σύγκριση τους μέσα από την ιστορία της 11

12 αρχιτεκτονικής και της τέχνης γενικότερα και της ιστορίας των ιδεών. Τα ευρήματα αναζητούνται πρώτιστα στην αρχιτεκτονική και την τέχνη κι επικουρικά σε λογοτεχνικά κείμενα, φιλοσοφικές και αισθητικές θεωρίες και θρησκευτικές δοξασίες. Τα ερωτήματα που θα μας απασχολήσουν στην παρούσα ερευνητική εργασία είναι τα εξής: -Γίνονται διακριτά τα όρια μεταξύ των δύο κόσμων ισόποσα και ποιοι παράγοντες συντελούν σε αυτήν την κατανομή; -Ποια τομή διαδραματίζεται κατα την περίοδο του Διαφωτισμού όσον αφορά στην ευρωπαϊκή αισθητική αντίληψη του θανάτου; Πώς υλοποιείται αρχιτεκτονικά; -Πώς χρησιμοποίησαν οι αρχιτέκτονες τη φύση για να αναδείξουν το μήνυμα της σύνθεσης τους; Ποιες διεργασίες οδήγησαν στη σύλληψη του κοιμητηρίου ως έναν διακριτό αρχιτεκτονικό τύπο όσμωσης τοπίου και αρχιτεκτονικής; -Επηρέασε η εξέλιξη της τοπιακής αισθητικής του θανάτου τη γενικότερη τοπιακή αισθητική; -Τι σχέση μεταξύ των δύο κόσμων προτείνει η νέα γενιά αστικών μητροπόλεων των νεκρών, όπως προέκυψε από τις ιδέες του Διαφωτισμού; Carlo Scarpa, Brion Vega Cemetery, San Vito di Altivole, Ιταλία,

13 A_ Memento Mori. [15 ος αι. αρχές 18 ου αι.] Hans Holbein, Dance Macabre: the allegorical Escutcheon of Death, 1538.

14

15 II_Το ζήτημα του ορίου στην ταφική αρχιτεκτονική. «Ο θάνατος είναι ο ναός της ανυπαρξίας και ταυτόχρονα το καταφύγιο του είναι.» - Μartin Heidegger Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της φράσης αποτελεί το νησί Βjörkö στη Σουηδία, το οποίο φιλοξενεί ταφικά εδάφη από το π.χ. Το τοπίο εκφράζει το μυστήριο του θανάτου με μια σχεδόν θρησκευτική ευλάβεια. Αντίθετα, στο χωριό Dobu της Ωκεανίας, ένας κύκλος από καλύβες περιβάλλει ένα κεντρικό ανάχωμα, όπου είναι θαμμένοι οι νεκροί πρόγονοι. Αυτή η μορφή χωρικής γεωγραφίας μπορεί να εκφράζει ότι ο θάνατος δεν είναι το τέλος της ανθρώπινης ιστορίας, καθώς οι νεκροί μοιράζονται το ίδιο έδαφος με τους ζωντανούς. Η ταφή εντός των ορίων της πόλης απασχόλησε σε σημαντικό βαθμό τον αρχαίο κόσμο. Για τους ανθρώπους της αρχαίας Αττικής η ταφή στη γενέθλια τους γη ήταν εξαιρετικά σημαντική και για αυτό το λόγο η άρνηση ταφής στην Αττική εθεωρείτο μια από τις μεγαλύτερες ποινές που η πολιτεία μπορούσε να επιβάλλει. Ένα κύριο χαρακτηριστικό των κοιμητηρίων που παραμένει κοινό ιστορικά, είναι η «συγκεντρωτική» τους μορφολογία, κατά την οποία ένα σύνολο τάφων περιβάλλεται από ένα τείχος. Μία ερμηνεία αυτής της μορφολογίας δίνεται από νέο Δαρβινικές κοινωνικές θεωρίες που αναλύουν την ανθρώπινη σχέση με το τοπίο, ειδικότερα του ανοιχτού τοπίου και του δάσους. Στο έργο του [The Experience of Landscape] ο Jay Appleton αναφέρεται στην «ευχαρίστηση της εξερεύνησης του (τοπίου) που πηγάζει από εσώτερα μοτίβα του ενστίκτου επιβίωσης».[3] Σύμφωνα με αυτήν την άποψη, οι διαφορετικοί τύποι τοπίων ελκύουν ή απωθούν επειδή προκαλούν αταβιστικά συναισθήματα ασφάλειας ή φόβου. Έτσι, το περίκλειστο από τείχος κοιμητήριο μπορεί να αναπαριστά την ανθρώπινη αντίδραση σε έναν εχθρικό φυσικό κόσμο και να εκφράζει έναν χώρο ασύλου. Αντίθετα, η ύπαρξη τείχους θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως η θεώρηση του κόσμου των νεκρών ως ενός ξεχωριστού Memento Mori [15ος αι. αρχές 18ου αι.] 15

16 αυτοδύναμου κόσμου, όπου οι ζωντανοί μπορούν να δουν αλλά όχι να εισέλθουν. Ο Caspar David Friedrich στο έργο του [Cemetery at Dusk] [εικ. 1] (1825) απεικονίζει ένα ζευγάρι να στέκεται μπροστά στις πανύψηλες πύλες ενός κοιμητηρίου, με έκδηλο το φόβο να εισέλθει σε αυτόν τον άλλο κόσμο[εικ. 2,3]. Ο ίδιος ο Friedrich έχει χαρακτηριστεί ως «ο άνθρωπος που ανακάλυψε την τραγικότητα του τοπίου»[εικ. 4,5]. Η καθοριστική πρωτοτυπία στο έργο του είναι η αντίληψη του τοπίου ως ενός τόπου στοιχειωμένου από τη μνήμη και το θάνατο, παρά ως ένα ειδυλλιακό τοπίο στο οποίο μπορεί κάποιος να βρει αγαλλίαση. Στις αρχές του 15 ου αι., η έννοια του memento mori, ως μια υπενθύμιση της ανθρώπινης θνητότητας εισήχθη στο δημόσιο χώρο της ευρωπαϊκής πόλης. Το κοιμητήριο των Αγίων Αθώων [Cemetery of the Holy Innocents] [εικ. 6] (1550) στην καρδιά του Παρισιού μας μεταφέρει σε έναν κόσμο θανάτου ριζικά διαφορετικό από τον κόσμο των ζωντανών. Με τα λόγια ενός χρονικογράφου του 18 ου αι., «αυτές οι αποθήκες θανάτου είχαν σκοπό να απεικονίσουν την παραφροσύνη της ανθρώπινης ματαιοδοξίας».[4] Σε αυτό το κλίμα συνέβαλε και η ανακάλυψη του ανθρώπινου πτώματος ως υποκείμενο για ανατομικές μελέτες.[εικ. 14] Με αυτόν τον τρόπο η επιστήμη απομυθοποίησε το μυστήριο του ανθρώπινου οργανισμού και τον έθεσε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Επιπλέον, η εικόνα του μερικώς ακρωτηριασμένου ανθρώπινου σώματος οδήγησε σε τρομακτικούς συνειρμούς σε σχέση με το θάνατο[εικ. 8,9,10,11,12,13]. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ένα αγαλματίδιο ύψους 1μ. που βρέθηκε στο κοιμητήριο των Αγίων Αθώων του Παρισιού, έργο του γλύπτη Germain Pilon[εικ. 7]. Το άγαλμα φαινόταν να έχει τη διφορούμενη εμφάνιση ενός αποσυντεθειμένου σώματος, όχι όμως εντελώς νεκρού. Αυτός ο «σκελετός» όπως τον αποκαλούσαν το 18 ο αι. θεωρούταν ότι αναπαριστούσε τον ίδιο το Θάνατο[εικ. 15,16]. Ο 18 ος αι. υποδέχθηκε την ανάπτυξη ενός νέου προβληματισμού, κατα τον οποίο οι θρησκευτικές αξίες που αφορούσαν το αστικό περιβάλλον 16

17 [εικ 1]Caspar David Friedrich, Cemetery at Dusk, [εικ 2] William Blake, Dante and Virgil at the Gates of Hell, Illustration to Dante s Inferno, [εικ. 3]William Blake, Death s Door, Memento Mori [15ος αι. αρχές 18ου αι.] 17

18 [εικ. 4]Caspar David Friedrich, The Abbey in the Oakwood, [εικ. 5]Caspar David Friedrich, Monk by the Sea,

19 [εικ. 6]Κοιμητήριο των Αγίων Αθώων, Παρίσι, Κάτοψη. Memento Mori [15ος αι. αρχές 18ου αι.] 19

20 [εικ.8,9,10]απεικονίσεις του Θανάτου από το Κοιμητήριο των Αγίων Αθώων (16 ος αι.), τον ναό Saint Pierre, Meuse (16 ος αι.) και τις Παρισινές Κατακόμβες. [εικ. 7]Germain Pilon, Άγαλμα Θανάτου, Παρίσι, 16 ος αι. 20 [εικ. 11]Meslay le Grenet, Μακάβριος Χορός [Dance Macabre], Eure et Loire, 1485.

21 [εικ. 12] Niklaus Deutsch, Dance Macabre, 1517 [εικ. 13] Abrecht Dürer, Dance of Death, [εικ. 14] Willem Isaacsz Swanenburg,Αμφιθέατρο για τη Μελέτη Ανατομίας, Leiden, Memento Mori [15ος αι. αρχές 18ου αι.] 21

22 [εικ. 15]Niklaus Manuel Deutsch, Μακάβριος Χορός [Macabre Dance, Τοιχογραφία [Fresco] για τον νότιο τοίχο της Μονής των Δομινικανών, Bern, Ελβετία, [εικ. 16] August Bromse, Life escaping the Girl and Death, 1902.

23 αντικατάστάθηκαν από μια έντονη ανησυχία που αφορούσε τη δημόσια υγιεινή. Κάποια κοιμητήρια όπως το κοιμητήριο των Αγίων Αθώων που αναφέρθηκε είχαν ενταχθεί σταδιακά στην ύφανση της πόλης με την επέκταση του αστικού ιστού, ενώ αρχικά είχαν σχεδιαστεί εκτός των ορίων της πόλης. Άλλα παραδείγματα συμπεριλαμβανομένου του κοιμητηρίου Saint Severin στο Παρίσι [εικ. 17] (1250) σχεδιάστηκαν στην καρδιά του αστικού ιστού ως συνέχεια του ενοριακού ναού. Σταδιακά, άρχισε να καλλιεργείται η άποψη ότι τα κοιμητήρια έθεταν σε σοβαρό κίνδυνο τη δημόσια υγεία. Οι μεταρρυθμιστές ήθελαν να διαχωρίσουν τις δύο πλευρές της ύπαρξης όχι μόνο με βάση την υγιεινή αλλά και τοποθετώντας τους δύο κόσμους στα δύο άκρα ενός άξονα αγνότητας ακαθαρσίας. Τα κοιμητήρια σύμφωνα με τη νέα θρησκευτική οπτική κηλίδωναν την αγνότητα της εκκλησίας. Σημαντικό παράδειγμα αποτελεί η πρόταση του Claude Nicolas Ledoux για ναό με κοιμητήριο στο Chaux [εικ. 18]. Σε αυτήν την πρόταση φαίνεται πως ο αρχιτεκτονας έχει δεχθεί την ύπαρξη των νεκρών στην πόλη ως τμήμα του αστικού ιστού, Εντούτοις, ενώ συμπεριέλαβε ταφές εντός των ορίων του περιβόλου του ναού εξαίρεσε τους ενταφιασμούς στο εσωτερικό του κτιρίου. Πιο συγκεκριμένα αφιέρωσε τον έναν άξονα του κτιρίου σε τελετές [rites de passage] εορταστικές της ζωής, όπως η βάφτιση και ο γάμος και τον άλλο άξονα στις ταφικές τελετουργίες. Με αυτόν τον τρόπο, οι «αντικρουόμενοι σκοποί» δεν θα τέμνονταν στο εσωτερικό του κτιρίου. Επιπλέον, οι ταφικές τελετουργίες τοποθετήθηκαν σε χαμηλότερα επίπεδα, σχεδόν υπόσκαφα καθιστώντας την αρχιτεκτονική του Ledoux, μια «τρομερή αρχιτεκτονική» [Une Architecture Terrible], μια ταιριαστή λύση για μια «υπόγεια αυτοκρατορία του θανάτου[5]». Όχι μόνο τα κοιμητήρια, αλλά και τα νοσοκομεία και τα σφαγεία θεωρούνταν ότι μόλυναν τον αέρα και κατ επέκταση άνηκαν στον ανοικτό χώρο της περιφέρειας της πόλης. Τελικά ο Pierre Patte στο έργο του [Memoires sur les objets les plus importants Memento Mori [15ος αι. αρχές 18ου αι.] 23

24 24 [εικ. 17]Κοιμητήριο Saint Severin και Κοιμητήριο των Αγίων Αθώων εντός των ορίων της πόλης του Παρισιού. Κάτοψεις.

25 [εικ. 18]Ledoux, Ναός με Κοιμητήριο, Chaux, Κάτοψη Υπογείου, Κάτοψη Ισογείου. Και Τομή. Memento Mori [15ος αι. αρχές 18ου αι.] 25

26 de l Architecture] (1769) πρότεινε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τη ζωνοποίηση του Παρισιού[εικ. 19], σύμφωνα με το οποίο αυτές οι χρήσεις θα υποβιβάζονταν στα προάστια[6]. Το κοιμητήριο των Αγίων Αθώων καταργήθηκε στο χρονικό διάστημα [εικ. 20]. Τα οστά αφαιρέθηκαν από τα ανώτερα στρώματα του εδάφους και επανατοποθετήθηκαν στα υπόγεια λατομεία της πόλης, που εφεξής, όπως θα αναλύσουμε παρακάτω, θα αναφέρονταν ως Κατακόμβες. 26

27 [εικ. 19]Pierre Patte, Προτεινόμενο σχέδιο για τη ζωνοποίηση του Παρισιού, [εικ. 20]Άποψη της κατεδάφισης του κοιμητηρίου των Αγίων Αθώων, Παρίσι, Memento Mori [15ος αι. αρχές 18ου αι.] 27

28 III_Η σχέση του κοιμητηρίου με τον λατρευτικό χώρο. Η αρχιτεκτονική ερμηνεία του αρχιτέκτονα Jean Charles Delafosse για έναν ταφικό ναό στο Παρίσι [εικ. 21] (1780) περιλάμβανε ένα κεντρικό άνοιγμα στο αέτωμα του κτιρίου που επέτρεπε τη θέαση ενός σωρού νεκροκεφαλών. Αυτή η δραματική εικόνα αφομοίωνε το παλαιό έθιμο αποθήκευσης οστών στο χώρο της σοφίτας και ενσωμάτωνε την ερμηνεία του νεκροφυλακείου [charnier] ως μέσο επίδειξης των ανθρώπινων σορών [εικ. 22,23]. Η οριοθέτηση νεκροταφείων γύρω από ναούς και εκκλησίες χρονολογείται από τον 7 ο αι. λήγοντας μια μακρά περίοδο κατά την οποία οι νεκροί θάβονταν ανώνυμα εκτός των ορίων του χωριού ή εάν επρόκειτο για πόλη εκτός των τειχών, όπως στο παράδειγμα του νησιού Βjörkö στη Σουηδία που προαναφέρθηκε. Σύμφωνα με τον Philippe Ariès, οι Χριστιανοί έθαβαν τους νεκρούς τους εντός των ορίων της ενορίας ή σε κοιμητήρια προσκείμενα των ενοριών από τον 7 ο 8 ο αι[7]. Από εκεί κι έπειτα, καθιερώθηκε η οσμωτική σχέση μεταξύ του ναού και του κοιμητηρίου. Οι πιστοί ελκύονταν από την ιδέα να ταφούν εντός του ιερού περιβόλου του λατρευτικού χώρου και ιδιαίτερα σε τοποθεσίες κοντά στους μάρτυρες, γεγονός που πήγαζε από την πεποίθηση για ασφάλεια των νεκρών και συγχώρεση των αμαρτιών τους εντός των ιερών εδαφών. Σύντομα, η ταφή στον ενοριακό ναό έγινε επιθυμητή ως ένδειξη υψηλής κοινωνικής θέσης, καθώς και ως έκφραση ευσέβειας. Το φαινόμενο πήρε τέτοιες διαστάσεις που κατα τον 9 ο αι. ο επίσκοπος Théodulf d'orléans παραπονέθηκε ότι οι ναοί είχαν μετατραπεί εξ ολοκλήρου σε κοιμητήρια. Συγκεκριμένα το Παρίσι του 13 ου αι. έσφυζε με τόπους ταφής.[8][εικ. 24] Σύμφωνα με το εκκλησιαστικό Δίκαιο, ο ναός έπρεπε να περιλαμβάνει στον περίβολο του ένα τμήμα γης στο οποίο οριοθετούταν το κοιμητήριο. Η φυσική παρουσία των νεκρών ως αναπόσπαστο κομμάτι της ενορίας, ήταν υψίστης σημασίας για τους ζωντανούς. Αυτή η εγγύτητα βοηθούσε στη διατήρηση ενός ισχυρού πνευματικού δεσμού των πιστών με τους προγόνους τους. Ένα ακραίο παράδειγμα είναι ο ναός Oude Kerk 28

29 [εικ. 21]Jean Charles Delafosse, Ταφικός ναός, Όψη. [εικ. 23]Jean Charles Delafosse, Μελέτη για το διάκοσμο κίονα. 11 [εικ. 22]! Κοιμητήριο των Αγίων Αθώων, Παρίσι. Άποψη των Νεκροφυλακείων [Charniers]. Memento Mori [15ος αι. αρχές 18ου αι.] 29

30 30 [εικ. 24] Ανώνυμη πρόταση για το σχεδιασμό τεσσάρων νέων κοιμητηρίων εκτός Παρισιού.

31 [Old Church] (1306) στο Άμστερνταμ, το δάπεδο του οποίου από αποτελείται εξ ολοκλήρου από μαύρες γρανιτένιες επιτύμβιες πλάκες. Πάνω από άνθρωποι είναι θαμμένοι κάτω από αυτό το δάπεδο σε έναν χώρο που αποκαλείται από τους κατοίκους Κατοικία της Ζωής [Beth Haim] [9] [εικ. 25]. Η γενική κοινωνική αναταραχή που ξέσπασε με τη μορφή της Επανάστασης είχε ως αποτέλεσμα την κατάργηση των υφιστάμενων εθίμων ταφής και την πώληση πολλών ενοριακών κοιμητηρίων. Τα απομακρυσμένα από την πόλη κοιμητήρια έγιναν υπερπλήρη, καθώς απορρόφησαν τους νεκρούς από τις κεντρικές ενορίες. Σε κάθε περίπτωση, ο ομαδικός τάφος και οι περιοδικές εκταφές συνεχίστηκαν τους επόμενους αιώνες και έγιναν κύριο χαρακτηριστικό του ενοριακού κοιμητηρίου. Όπως το νεκροφυλακείο [charnier] ενσάρκωνε το διττό ρόλο της αποθήκευσης και έκθεσης των σορών, οι άδειοι τάφοι στο έδαφος πέρναγαν ένα ισχυρό μήνυμα περί της αντίληψης της ανθρώπινης θνητότητας εκείνης της περιόδου. Memento Mori [15ος αι. αρχές 18ου αι.] 31

32 32 [εικ. 25]Ναός Oude Kerk, Άμστερνταμ, 1306.

33 Β_ Το Ύψιστο [The Sublime]. Οι απαρχές της σύζευξης Τοπίου και Αρχιτεκτονικής. [18 ος αι.] Etienne Luis Boullée, Κενοτάφιο αφιερωμένο στον Νεύτωνα, Κάτοψη.

34

35 IV_Το κοιμητήριο υπό την έννοια του Ύψιστου ως Υψηλή Αρχιτεκτονική. Στα μέσα του 18 ου αι. στην Ευρώπη, το κοιμητήριο αρχίζει να θεωρείται όχι απλώς ως μια λειτουργική κατασκευή, αλλά ως Υψηλή Αρχιτεκτονική. Σε γραπτά της εποχής υπέρμαχα αυτής της ιδέας σημειώνεται: «Ο εν λόγω προβληματισμός αφορά σε δημόσια και μόνιμα κτίρια κατ επέκταση τα νέα κοιμητήρια μπορούν να αποτελέσουν πραγματικά μνημεία ενός νέου ταφικού είδους, ικανού να εξωραΐσει την πρωτεύουσα.».[10]υπό αυτήν την έννοια το κοιμητήριο θα αποτελούσε έναν διακριτό αρχιτεκτονικό τύπο που θα συνέβαλε στον διάκοσμο [embellissement] της πόλης[11]. Παράλληλα, άρχισε για πρώτη φορά να καλλιεργείται η άποψη σύμφωνα με την οποία το κοιμητήριο ήταν ένας υβριδικός τύπος στον οποίο συναντιόταν τοπίο και αρχιτεκτονική. Οι ιδέες αυτές υλοποιήθηκαν με την πρόταση του Jean Luis Desprez για το σχεδιασμό ενός κοιμητηρίου για μια από τις μεγαλύτερες ενορίες του Παρισιού το 1766 [εικ. 26,27]. Το νέο κοιμητήριο διέπλεκε αρχιτεκτονική, τοπίο και συμβολική αγαλματοποιία σε μια ολοκληρωμένη πρόταση για το θάνατο, τη σωτηρία και την κοινωνική μνήμη. Στα τέλη του 18 ου αι. άρχισε να καλλιεργείται η έννοια του Θείου, του Ύψιστου [Sublime] στους καλλιτεχνικούς και πνευματικούς κύκλους. Η σύλληψη είχε αρχίσει να λαμβάνει μορφή από το 1646, όταν ο Henry More ταύτισε το Θεό με την απειρότητα του διαστήματος. Ο Diderot στις παρατηρήσεις του σημειώνει: «Οτιδήποτε διεγείρει την ψυχή, οτιδήποτε εκλύει ένα αίσθημα τρόμου και δέους οδηγεί στο Ύψιστο[...]Οι ποιητές αναφέρονται συνέχεια στην αιωνιότητα, τα απύθμενα βάθη, τους σκοτεινιασμένους ουρανούς, τα άγρια δάση, τους βίαιους κεραυνούς που σχίζουν τα σύννεφα. Σε όλα αυτά υπάρχει κάτι τρομερό, υψηλό και μελαγχολικό».[12] Τη δεκαετία 1780 αυτή η νέα έννοια ενέπνευσε τη βάση του σχεδιασμού πολλών κοιμητηρίων. Η πρόταση του Pierre Fontaine το 1785 [εικ. 28,29] αποτέλεσε μια από τις πρώτες προσεγγίσεις για μια ενοποιημένη σύζευξη τοπίου και αρχιτεκτονικής. Ο αρχιτέκτων φαντάστηκε έναν κεραυνό να σκίζει τη βροχή και τον σκοτεινό ουρανό ως το ιδανικό τοπίο για να αναδείξει τη σύνθεση του. Το Ύψιστο [The Sublime]. [18 ο ς αι.] 35

36 [εικ. 26]Jean Luis Desprez, Ενοριακό Κοιμητήριο, Παρίσι, [εικ. 27]Jean Luis Desprez, Ενοριακό Κοιμητήριο, Παρίσι, Τομές του κεντρικού ναού. 36

37 [εικ. 28]Pierre Fontaine, Κοιμητήριο, Παρίσι, Όψη και Τομή. [εικ. 29]Pierre Fontaine, Κοιμητήριο, Παρίσι, Κάτοψη. Το Ύψιστο [The Sublime]. [18 ο ς αι.] 37

38 38 Παρατηρείται πως οι αρχιτέκτονες αρχίζουν να χρησιμοποιούν τη φύση για να αναδείξουν το μήνυμα της σύνθεσης τους. Σύντομα, η βαθύτερη αναζήτηση αυτής της σχέσης τοπίου και αρχιτεκτονικής θα γινόταν αντικείμενο αρχιτεκτονικών διαγωνισμών στην Ευρώπη. Το πρώτο βραβείο το 1788 απονεμήθηκε στον αρχιτέκτονα Vien ο οποίος παρουσίασε μια λιτή και αυστηρή σύνθεση με αδρές τοπιακές ποιότητες [εικ. 30]. Η σύνθεση φαίνεται να εισχωρεί μέσα στο βράχο, δίνοντας έτσι την αίσθηση μιας σχεδόν φυσικής αρχιτεκτονικής. Το δεύτερο βραβείο έλαβε ο Dummanet, ο οποίος τοποθέτησε το κοιμητήριο σε ένα μικρό νησί [εικ. 31]. Το κέντρο βάρους της σύνθεσης αποδίδεται στο νερό που καταλήγει αρμονικά στην αγκαλιά του κόλπου του νησιού. Άλλο παράδειγμα τέτοιου είδους τοπιακής προσέγγισης βρίσκεται στην πρόταση για κοιμητήριο του Hubert Robert στη Ρώμη (1760) [εικ. 32]. Στο σχέδιο του, η ύλη, είτε ως κτιριακός όγκος ή ως σύννεφα στον ουρανό αποπνέει μια ισχυρή, απτή ποιότητα. Σύμφωνα με τις αξίες του γαλλικού Διαφωτισμού, στην ιδανική πόλη το κάθε κτίριο θα εξέφραζε το σκοπό του μέσα από τον εκφραστικό του χαρακτήρα το καθένα θα επηρέαζε τον παρατηρητή με ένα ανάλογο συναίσθημα. Επιχειρείται σε πρώτο επίπεδο η αντιστοιχία μεταξύ λειτουργιας και μορφής και δευτερευόντως μια σύνδεση μεταξύ σήματος [sema: στην ταφική αρχιτεκτονική η ένδειξη της ύπαρξης του σώματος μέσω της επιτύμβιας πλάκας, του τάφου] και σώματος [soma], μια νέα σύλληψη τοπολογική και σημειωτική[13]. Η ύφανση της πόλης του Παρισιού εμπλουτίστηκε με ένα συμβολικό, αισθητικό επίπεδο, πέραν του λειτουργικού κριτηρίου. Το αποτέλεσμα ήταν ένα πολυεπίπεδο πνευματικό δημιούργημα. Επομένως κατα την περίοδο του Διαφωτισμού διαδραματίζεται μια σημαντική τομή που αφορά στο αστικό περιβάλλον και αυτή είναι η εισαγωγή του συμβολικού κριτηρίου στη διάρθρωση της μορφής της πόλης. Αυτό το συμβολικό επίπεδο είναι που καθόρισε τηε εξέλιξη τηε ταφικής αρχιτεκτονικής από τότε μέχρι σήμερα. Ο Etienne

39 [εικ. 30]Vien, Κοιμητήριο, Πρώτο βραβείο. Όψη και Τομή. Το Ύψιστο [The Sublime]. [18 ο ς αι.] 39

40 [εικ. 31]Dumannet, Κοιμητήριο, Δεύτερο βραβείο. Όψη και Κάτοψη. [εικ. 32]Hubert Robert, Ρώμη,

41 Luis Boullée υπήρξε ένας από τους αρχιτέκτονες που πρόσθεσαν τη συμβολική διάσταση στην οντότητα της πόλης. Η πιο ολοκληρωμένη μελέτη της σχέσης αρχιτεκτονικής και τοπίου εμφανίζεται στο έργο του, το οποίο ουσιαστικά δημιούργησε ένα νέο είδος ταφικής αρχιτεκτονικής μέσω της έκφρασης του Νεοκλασικού οράματος για ένα υψηλό, ταφικό τοπίο. Όντας από τους πρώτους που συνέλλαβαν αυτήν την ιδέα και εμπνεύστηκαν σε σημαντικό βαθμό από τη φύση για το σχεδιασμό ταφικών μνημείων, υλοποίησε αυτές τις αρχές με τον πιο εμβληματικό τρόπο στο σχεδιασμό του αφιερωμένου στον Isaac Newton κενοταφίου [εικ. 33,34,35,36,37]. Στο κείμενο του [Architecture, Essay on Art] απευθυνόμενος στον ίδιο τον Newton αναφέρει: «Ήταν οι δικές σου ιδέες που με ενέπνευσαν να σχεδιάσω το ταφικό μνημείο στο σχήμα της ίδιας της γης[...] στο μυαλό μου όλη η μεγαλοπρέπεια της φύσης[...]ο φωτισμός του μνημείου, που θα έπρεπε να ομοιάζει με αυτόν του έναστρου ουρανού, παρέχεται από τους πλανήτες και τα αστέρια που διακοσμούν τον θόλο του ουρανού[14].» Η σύλληψη του θόλου προέρχεται από το ρωμαϊκό Πάνθεον (126 μ. Χ.) [εικ. 38] Το Ύψιστο [The Sublime]. [18 ο ς αι.] 41

42 [εικ. 33]Etienne Luis Boullée, Κενοτάφιο αφιερωμένο στον Νεύτωνα, Όψη. [εικ. 34]Jean Jacques Leque, Temple de la Terre. Όψη και Τομή. 42

43 [εικ. 35]Etienne Luis Boullée, Κενοτάφιο αφιερωμένο στον Νεύτωνα, Εσωτερική άποψη κατά τη νύχτα. [εικ. 36]Etienne Luis Boullée, Κενοτάφιο αφιερωμένο στον Νεύτωνα, Εσωτερική άποψη κατά την ημέρα. Το Ύψιστο [The Sublime]. [18 ο ς αι.] 43

44 [εικ. 37] Etienne Luis Boullée, Κενοτάφιο αφιερωμένο στον Νεύτωνα, Άποψη της οροφής. 44 [εικ. 38]Piranesi, Πάνθεον, Ρώμη, 128 AD

45 V _ Στο μεταίχμιο δύο κόσμων: Είσοδος στο ταφικό μνημείο. Για τον Bernardin de Saint Pierre, το κατώφλι του μετά θάνατον κόσμου, η είσοδος του ταφικού μνημείου, είναι ένας μεταβατικός χώρος διαφορετικού περιεχομένου και γι αυτό διαταράσσει, θορυβεί. Την ίδια περίοδο, η ανάγκη για έναν αστικό χώρο άμιλλας και για τους ζωντανούς και για τους τεθνεόντες εκφράστηκε στο έργο του Nicolas Henri Jardin για έναν επιτάφιο ναό σε αστική πλατεία στην είσοδο της Ρώμης (1741) [εικ. 39]. Συνδυάζοντας την είσοδο στην πόλη με τη δημόσια πλατεία και το κοιμητήριο, ο Jardin κύρηξε τη μεγαλοπρέπεια μιας κοινότητας μέσω της εισόδου της[15]. Η προγενέστερη σύλληψη της αψίδας Saint Denis (1672) από τον François Blondel [εικ. 38] είχε ήδη θέσει τη βάση για την εννοιολογική σύνδεση θριάμβου κοιμητηρίου [εικ. 40,41]. Άλλο παράδειγμα αυτής της θριαμβευτικής λογικής εισόδου αψίδας είναι η είσοδος κοιμητηρίου του Jean François de Neufforge (1776) [εικ. 42,43,44] που χαρακτηρίζεται από τον επιβλητικό, ψηλό οβελίσκο[16]. Έχουμε ήδη αναλύσει τη σχέση της έμπνευσης της αρχιτεκτονικής του Etienne Luis Boullée με τη φύση, με χαρακτηριστικότερο το παράδειγμα του κενοταφίου του Newton. Για τον Boullée το κενοτάφιο αποτελούσε ένα κτίριο αφιερωμένο στη μνήμη της ιδιοφυίας ενός ατόμου. Ο ίδιος έβρισκε σημαντική ομοιότητα στους κτιριακούς τύπους του κενοταφίου και της βιβλιοθήκης, σύμφωνα με την οποία η τελευταία ήταν αφιερωμένη στην ιδιοφυία των πολλών. Στο σχέδιο του για την είσοδο της Βασιλικής Βιβλιοθήκης του Παρισιού (1788) [εικ. 45] απεικονίζονται Γίγαντες να συγκρατούν τη Γη, συμβολίζοντας την - συγκεντρωμένη στη βιβλιοθήκη - γνώση του ανθρώπου για τη φύση. Ο Etienne Luis Boullée υπήρξε υπέρμαχος μιας ταφικής αρχιτεκτονικής, κατά την οποία η είσοδος του κοιμητηρίου θα οδηγούσε βαθιά μέσα στη γη. Ο Boullée τήρησε αυτό το όραμα, όπως μπορεί να διαπιστωθεί στο σχέδιο του για μια πύλη κοιμητηρίου υπό το σεληνόφως (1785) [εικ. 46], όπου μια απότομη κατάβαση στο εσωτερικό του κοιμητηρίου δημιουργεί συμπληρωματικούς κόσμους Το Ύψιστο [The Sublime]. [18 ο ς αι.] 45

46 46 για ζωντανούς και νεκρούς. Η ίδια άποψη μπορεί να βρεθεί και στο κοιμητήριο του Pierre Fontaine (1785) και μπορεί να εντοπιστεί πίσω στο ενοριακό κοιμητήριο (1766) του Jean Luis Desprez, που αναφέρθηκαν προηγουμένως.

47 [εικ. 39]Nicolas Henri Jardin, Επιτάφιος ναός σε αστική πλατεία, Ρώμη, [εικ. 40]Capron, Kοιμητήριο, Παρίσι, Λεπτομέρεια της εισόδου. Η λατινική επιγραφή πάνω από την πύλη εξηγεί το συμβολισμό των τοποθετημένων κρανίων και των διασταυρούμενων οστών με κατηγορηματικό τρόπο: «ο άνθρωπος γεννιέται για να πεθάνει και να αναγεννηθεί στην αιώνια ζωή.» [Born to die, to be reborn to eternal life.] [17] [εικ. 41]François Blondel, Αψίδα Saint Denis, Παρίσι, 1672 Το Ύψιστο [The Sublime]. [18 ο ς αι.] 47

48 [εικ. 42]Neufforge, Είσοδος μαυσωλείου, Όψη. [εικ. 43]Neufforge, Είσοδος κοιμητηρίου, Όψη. [εικ. 44]Οβελίσκοι, Κωνσταντινούπολη, Υδατογραφία,

49 [εικ. 45]Etienne Luis Boullée, Προτεινόμενη είσοδος για τη Βασιλική Βιβλιοθήκη, Παρίσι, Όψη. [εικ. 46]Etienne Luis Boullée, Είσοδος κοιμητηρίου υπό το σεληνόφως, Όψεις. Το Ύψιστο [The Sublime]. [18 ο ς αι.] 49

50 [εικ. 47Guy de Gisors, Μελέτη προτεινόμενων εισόδων για το κοιμητήριο Père Lachaise, Παρίσι, Στο πρώτο σχέδιο απεικονίζεται η πρόθεση του αρχιτέκτονα για μια μνημειακή είσοδο. [εικ. 48]Alexandre - Théodore Brongniart, Κοιμητήριο Père Lachaise, Παρίσι, Όψεις της προτεινόμενης εισόδου και ναού. 50

51 VI_Οι πρόδρομοι των Πόλεων των Νεκρών. Τα νεκροταφεία της Αλεξάνδρειας κατα την Ελληνιστική περίοδο ήταν τα πρώτα που ονομάστηκαν Πόλεις των Νεκρών Νεκροπόλεις [εικ. 49]. Οι Αλεξανδρινοί τάφοι είναι εντελώς υπόγειοι, είναι προσιτοί μέσω κλιμάκων και συχνά έχουν αίθριο ανοιχτό στον ουρανό. Οι κατόψεις τους μοιάζουν πολύ με αυτές των Ελληνιστικών οικιών. Ένας τύπος αποτελείται από μια σειρά χώρων στον έναν άξονα του αυλή, λατρευτική αίθουσα και το νεκρικό θάλαμο με κλίνη, ενώ ο δεύτερος τύπος έχει κεντρική περίστυλη αυλή και δωμάτια γύρω της. Πολλοί από τους χώρους έχουν στους τοίχους νεκρικές θήκες [loculi] για ταφές ή τεφροδόχους και κάθε loculus είναι κλεισμένο με πλάκα από ασβεστοκονίαμα με χαραγμένο το όνομα του νεκρού. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην πρόσοψη της εισόδου στον ταφικό θάλαμο που κατασκευαζότανν ως ανυψωμένη σκηνή με πεσσούς και θύρες, η κεντρική από τις οποίες οδηγούσε στο χώρο όπου βρισκόταν η ταφική κλίνη [εικ. 50,51]. Αυτοί οι πολυπλοκοι υπόγειοι τάφοι αποτελούν το πρωτότυπο των Ρωμαϊκών και Χριστιανικών κατακομβών. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα πρώιμων «πόλεων των νεκρών» είναι η Ετρουσκική Νεκρόπολη στο Cerveteri, βόρεια της Ρώμης που χρονολογείται τον 6 ο 7 ο αι. π. Χ [εικ. 52]. Πρόκειται για ένα σύνολο σφαιρικών θόλων κατασκευασμένων από ένα είδος πορώδους ηφαιστειογενούς λίθου [tufa]. Όσον αφορά στον λίθο, σύμφωνα με διαδεδομένες δοξασίες «[...]η ψυχή κατοικεί την πέτρα, την έχει σαν μια προσωρινή κατοικία της ή πνεύματα των προγόνων βρίσκονται μέσα της[18].» Για την σημασία που έχει ο λίθος στο «ανακάλημα» των κατοίκων του Κάτω Κόσμου, μπορούμε να αναφερθούμε στα [Αττικά], του Παυσανία όταν η Δήμητρα αναζητούσε την Περσεφόνη, «ανακάλεσε αυτήν» από την «ανακληθρίδα πέτραν» των Μεγάρων[19]. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η μελέτη της κάτοψης αυτών των τύμβων [εικ. 53,54]. Η είσοδος γίνεται από το επίπεδο του εδάφους, όπου μέσω απότομων σκαλοπατιών γίνεται η εισαγωγή του επισκέπτη σε χαμηλότερα επίπεδα και Το Ύψιστο [The Sublime]. [18 ο ς αι.] 51

52 [εικ. 49]Κατακόμβες και Πυραμίδες στην αρχαία Κατόψεις, τομές και όψεις. αιγυπτιακή νεκρόπολη Saqqara. [εικ. 50]Προσόψεις τάφων λαξευμένων στο βράχο, Τελμησσός, Λυκία. [εικ. 51]Τάφοι λαξευμένοι στο βράχο, Τελμησσός, Λυκία. 52

53 κατ επέκταση μέσα στη γη. Από εκεί οδηγούμαστε σε έναν ευρύ προθάλαμο ο οποίος υποδιαιρείται σε τρεις αυτοδύναμους χώρους. Αυτή η τριμερής κατανομή της κάτοψης προσομοιάζει περισσότερο σε αρχιτεκτονική κατοικιών, παρά σε ταφική αρχιτεκτονική θα μπορούσαμε να πούμε ότι πρόκειται για ένα κατοικημένο αστικό τετράγωνο. Όσον αφορά στο αστικό επίπεδο του σχεδιασμού, η συνολική εντύπωση είναι αυτή μιας «κοινότητας κατοικιών» για τους νεκρούς με τους δικούς της δρόμους και λεωφόρους [via dei Monti Ceriti, via dei Monti della Tolfa]. Εδώ αποτυπώνεται με τον πιο εύγλωττο τρόπο η ετρουσκική άποψη για το θάνατο, οι οποίοι φαίνεται να τον θεωρούσαν περισσότερο ως μια συνέχεια της ζωής στη συλλογική της μορφή παρά ως ένα σκοτεινό και μοναχικό ταξίδι. Αυτό αποδεικνύεται και από την ύπαρξη τοιχογραφιών στο εσωτερικό των τάφων που απεικόνιζαν σκηνές από την καθημερινή ζωή, γεγονός που δείχνει πως για τους Ετρούσκους, ο θάνατος ήταν μια μετάβαση σε έναν κόσμο πολύ κοινό με αυτόν των ζωντανών. Παρόμοια παραδείγματα συναντώνται και στην Ελλάδα. Πιο συγκεκριμένα, η περιοχή της ανατολικής Ελλάδας διακρίνεται για τα υπέργεια μνημεία και τις περίτεχνες ταφές σε σαρκοφάγους, που συνήθως καλύπτονται κάτω από τύμβους, συνήθεια που οφείλει πολλά στους γειτονικούς λαούς της Ανατολής, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το νεκροταφείο νεκρόπολη των τύμβων στη Λάρισα στην κοιλάδα του Έρμου ποταμού[20]. Επιπλέον, στην Αίγινα οι τάφοι αρχαϊκού τύπου με τις βαθμιδωτές εισόδους εξελίσσονται σε θολωτές κατασκευές με γραπτούς τοίχους. Οι νεκροπόλεις αντιπροσωπεύουν μια διαφορετική πρόταση ταφικής αρχιτεκτονικής από αυτή του χριστιανικού νεκροταφείου που οριοθετούταν στον υπαίθριο χώρο του ναού ή ακόμα και μέσα στον ίδιο το ναό. Στη δεύτερη περίπτωση, ένα ιερό κτίριο, ο ναός, παρέχει ένα διαχωρισμένο δίκτυο «ιερών υπηρεσιών» για το σύνολο της κοινότητας. Κατά Το Ύψιστο [The Sublime]. [18 ο ς αι.] 53

54 [εικ. 52]Άποψη Ετρουσκικής Νεκρόπολης, 6 ος αι. 7 ος αι. [εικ. 53]Ετρουσκική Νεκρόπολη, 6 ος αι. 7 ος αι. Εσωτερικές Όψεις τύμβου. [εικ. 54]Ετρουσκική Νεκρόπολη, 6 ος αι. 7 ος αι. Κάτοψη τύμβου. 54

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας Φοίβος Αργυρόπουλος ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ Πανίερο έγινε το Θριάσιο πεδίο από τη στιγμή που η θεά Δήμητρα θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ.

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. Το 146 π.χ. οι Ρωμαίοι κατακτούν την Ελλάδα και ιδρύουν την αυτοκρατορία τους στα ερείπια των ελληνιστικών βασιλείων του Αλεξάνδρου. Οι Ρωμαίοι θαύμαζαν τον ελληνικό πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Η κλίμακα στην τέχνη

Η κλίμακα στην τέχνη Η κλίμακα στην τέχνη Μια σύνθεση κι επομένως ένα έργο διέπεται από διάφορες παραμέτρους, οι οποίες καθορίζουν την αισθητική αξία του έργου αλλά και το χαρακτήρα του. Αυτές οι παράμετροι είναι κατά κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής βασικό φαινόμενο που διακρίνει κάθε ζωντανό οργανισμό, είναι η κίνηση Ο βιολογικός αγώνας του ανθρώπου και μέσα από τη

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΥ

ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΥ 86882 ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΥ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΥ 2 διαγραμμα 1 1. Εισαγωγή Ο αρχαιολογικός χώρος στην περιοχή του λόφου της Φάμπρικας και η σπηλιές που έχουν διαμορφωθεί

Διαβάστε περισσότερα

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 Το σκίτσο: μέσο διερεύνησης - ερμηνείας - έκφρασης τεχνική και αποτέλεσμα Εισαγωγη στην Αρχιτεκτονικη Συνθεση Θεμα 1ο ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγητρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ Ηράκλειο, Οκτώβριος 2011 Σεπτέμβριος 2012 Μελέτη Νίκος Σκουτέλης & Φλάβιο Ζανόν Αρχιτέκτονες μηχανικοί Οδός Πατρός Αντωνίου

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις (Η άρνηση των Ιστορικων ρυθµών) Ο Ιστορισµός ένα ρεύµα που αναπτύσσεται κατά το 19ο αι και χαρακτηρίζεται από υιοθέτηση και επαναδιαπραγµάτευση γνώριµων τεχνοτροπιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΨΕΙΣ - 119 - ΟΡΟΦΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΑΝΟΨΕΙΣ - 119 - ΟΡΟΦΟΓΡΑΦΙΕΣ - 119 - ΑΝΟΨΕΙΣ ΟΡΟΦΟΓΡΑΦΙΕΣ ΣΑΛΟΝΙ Στον χώρο του σαλονιού αλλά και της τραπεζαρίας επιθυμία του ιδιοκτήτη της κατοικίας ηταν η πρόβλεψη διακόσμησης των οροφών αυτών κυρίως των χώρων με ζωγραφική. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Τailor made. Αισθητική στα δικά μας μέτρα. Θέα 360 μοιρών Σε ένα penthouse στο κέντρο της Αθήνας. Tαξίδι στη Λισαβόνα. Στην εποχή του μετάλλου

Τailor made. Αισθητική στα δικά μας μέτρα. Θέα 360 μοιρών Σε ένα penthouse στο κέντρο της Αθήνας. Tαξίδι στη Λισαβόνα. Στην εποχή του μετάλλου δεκembριοσ 2013 Tαξίδι στη Λισαβόνα Η νέα cool πρωτεύουσα της Ευρώπης Στην εποχή του μετάλλου Το αγαπημένο υλικό των designers Θέα 360 μοιρών Σε ένα penthouse στο κέντρο της Αθήνας ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΣΤΙΣ 10 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από:

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΛΕΠΑΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΡΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΚΙΚΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΑΦΗΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΖΕΡΒΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΝΑΣΤΟΥΛΗ ΑΚΗΣ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ III ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Εκκλησία τελειότητα μακραίωνο Ναός

Εισαγωγή Εκκλησία τελειότητα  μακραίωνο  Ναός Εισαγωγή Η Εκκλησία κατά την Ορθόδοξη Χριστιανική θεώρηση είναι «Σώμα Χριστού» (Α Κορ. Κεφ.12), η εν Αγίω Πνεύματι ένωση και ενότητα των πιστών στη θεωμένη ανθρωπότητα του Χριστού. Κατά τον Άγιο Ιωάννη

Διαβάστε περισσότερα

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα)

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα) «Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015 Έλληνες ζωγράφοι (19 ου -20 ου αιώνα) Της Μπιλιούρη Αργυρής Η ιστορία της ζωγραφικής στην νεοελληνική ζωγραφική Η Ελληνική ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ τέχνη επικοινωνία προσωπική ανάπτυξη κοινωνική συνοχή Ο πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 12 ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ 6/2015 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 1ΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΘΕΜΑ:

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 12 ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ 6/2015 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 1ΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ 1η ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 12 ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ 6/2015 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 1 ΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΘΕΜΑ: Ονοματοθεσία

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων Λόφος Μουσών Φύλλα εργασίας Στόχος των φύλλων εργασίας είναι να ανιχνευθούν βιωματικά στον χώρο τα κυριότερα στοιχεία της ανάπλασης του

Διαβάστε περισσότερα

m pi-*. κείμενο: Τόνια Κατερίνη, Μαρία Καζολέα, αρχιτέκτονες μηχανικοί φωτογράφηση: Αθηνά Καζολέα, Πάτροκλος Στελλάκης

m pi-*. κείμενο: Τόνια Κατερίνη, Μαρία Καζολέα, αρχιτέκτονες μηχανικοί φωτογράφηση: Αθηνά Καζολέα, Πάτροκλος Στελλάκης m pi-*. To Πόρτο Ράφτη μετατρέπεται σταθερά σε τόπο μόνιμηξ διαμονιη αλλά ταυτόχρονα παραμένει ένα από τα γοητευτικότερα δείγματα του Αττικού τοπίου. Η παρέμβαση σε αυτό το τοπίο θέτει κατ' αρχήν πολλά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΓΕΝΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΉΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆΣ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΊΩΝ/ΤΜΉΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΏΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑΣ Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

Μεταμινιμαλισμός 48 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ ΔΕΚ/ΙΑΝ Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 49

Μεταμινιμαλισμός 48 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ ΔΕΚ/ΙΑΝ Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 49 Μεταμινιμαλισμός ΤΟ 1950 ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΑΥΤΟ, ΜΙΑ ΕΚΤΑΣΗ ΤΡΙΩΝ ΣΤΡΕΜΜΑΤΩΝ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ, ΥΠΗΡΧΕ ΜΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΡΑΓΩΝΙΚΩΝ. ΕΞΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ, ΤΟ ΤΑΠΕΙΝΟ ΕΚΕΙΝΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΘΗΚΕ ΣΕ ΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

αρχιτεκτονική μελέτη - επίβλεψη ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ σύνθεση ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ, ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ ΛΕΒΙΔΗΣ και τη διώροφη μορφή του

αρχιτεκτονική μελέτη - επίβλεψη ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ σύνθεση ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ, ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ ΛΕΒΙΔΗΣ και τη διώροφη μορφή του Ο προσανατολισμός της κατοικίας συνιστά το ιδιαίτερο πλεονέκτημά της, αφού το κτίριο έχει στηθεί ακριβώς πάνω στον άξονα της κοιλάδας των Δελφών και επωφελείται από μια συγκλονιστική θέα. Ο χώρος της αυλής,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ. Στρατηγική Συν-Κατοίκησης

ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ. Στρατηγική Συν-Κατοίκησης ΞΑΠΛΩΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Στρατηγική Συν-Κατοίκησης Η πρόταση μας εισάγει μια νέα τυπολογία κατοικίας, αυτήν της οριζόντιας πολυκατοικίας. Η αναφορά στην ελληνική αστική πολυκατοικία είναι σκόπιμη αφού η

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας που διατύπωσε ο Αϊνστάιν, το βαρυτικό πεδίο κάθε μάζας δημιουργεί μια καμπύλωση στον χώρο (μάλιστα στον χωροχρόνο),

Διαβάστε περισσότερα

«Οι καθημερινές δραστηριότητες στην πόλη» Β. Καρβουντζή, Μ. Παπαβασιλείου

«Οι καθημερινές δραστηριότητες στην πόλη» Β. Καρβουντζή, Μ. Παπαβασιλείου Η ανάμειξη των δραστηριοτήτων στην πόλη επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες. Το περιβάλλον (φυσικό και ανθρωπογενές) είναι ένας από τους παράγοντες που επηρεάζει τις δραστηριότητες. Β. Καρβουντζή, Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Κατερίνα Αλεξίου Μαρία Ν. Δανιήλ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Κατερίνα Αλεξίου Μαρία Ν. Δανιήλ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Η Κατερίνα Αλεξίου είναι RCUK Academic Fellow στο Open University της Αγγλίας. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και είναι διδάκτορας της Bartlett School of Graduate

Διαβάστε περισσότερα

THE JEWISH MUSEUM BERLIN

THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤ0ΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ.ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΥ THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΈΝΑ FILM ΤΩΝ: STAN NEUMANN KAI RICHARD COPANS

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΣ ΔΥΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. Επιμέλεια: Μ. Γραφιαδέλλη

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΣ ΔΥΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. Επιμέλεια: Μ. Γραφιαδέλλη ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΣ ΔΥΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Επιμέλεια: Μ. Γραφιαδέλλη α. Γράμματα Μοναστήρια και αυλές βασιλιάδων: οι μόνοι χώροι όπου μπορούσαν να καλλιεργηθούν τα γράμματα και οι τέχνες μέχρι τα μέσα του 9ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που. Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που. Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που ονομάζεται ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα Ποια σύγχρονα κράτη αποτελούν την περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΕΜΠ ΣΧΟΛΗΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΤΟΜΕΙΣ Ι,ΙΙ,ΙΙΙ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2006 07 9ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ 9: ΑΣΤΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΑΝΑΠΛΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΡΙΖΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΣΣΟΥ ΟΜΑ Α 2 ΠΕΡΙΟΧΗ Β

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική»

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης» Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Αρχιτεκτόνων Καθηγητής Μιχαήλ Ε. Νομικός «Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Η εικαστική διαπραγμάτευση της σχέσης του παιδιού με το παιχνίδι-με την έννοια είτε του δρώμενου είτε του αντικειμένου ορίζεται από συνιστώσες

Διαβάστε περισσότερα

«Θεωρία και πράξη: Ο ρόλος της φιλοσοφίας στην κατανόηση και ερμηνεία της αρχιτεκτονικής γλώσσας»

«Θεωρία και πράξη: Ο ρόλος της φιλοσοφίας στην κατανόηση και ερμηνεία της αρχιτεκτονικής γλώσσας» Theory and praxis: The role of philosophy in the understanding of the architectural language Maria Vidali Conference proceedings by: The significance of Philosophy in Architectural Education, 2009, Panayotis

Διαβάστε περισσότερα

majestic insight in living

majestic insight in living Ψυχικό Πρεσβεία ή Ιδιωτική Κατοικία ή Συγκρότημα Κατοικιών (Υπό κατασκευή) Κτίσμα 1800 μ2 σε οικόπεδο 1300μ2 Μοναδική θέση στην καλύτερη περιοχή του Ψυχικού Κορυφαία Αρχιτεκτονική Σχεδίαση από τον Αλέξανδρο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν:

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: Ο ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 / 6

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα με αφορμή την έκθεση

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα με αφορμή την έκθεση Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα με αφορμή την έκθεση Joseph Beuys και οι ελληνικές αναφορές στο έργο του Τέχνη από και για το Περιβάλλον Σχεδιασμός παρουσίασης: Διεύθυνση Πολιτιστικών Joseph Beuys 1923-1986 Ποιος

Διαβάστε περισσότερα

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε.

πίστη είναι κάτι ανεξήγητο. Αυτός είναι ο Θεός στην Ευρύτερη Κοινότητα. Και από εδώ πρέπει να ξεκινήσετε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ; ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ, Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι εμπειρία. Στην Ευρύτερη Κοινότητα, ο Θεός είναι επικοινωνία βαθιών ενοράσεων και αναγνώρισης του ενός

Διαβάστε περισσότερα

Βικελαία Βιβλιοθήκη. Έναρξη εργασιών Β Φάσης (τελικής)

Βικελαία Βιβλιοθήκη. Έναρξη εργασιών Β Φάσης (τελικής) ΕΞΟΦΥΛΛΟ 2 Βικελαία Βιβλιοθήκη Έναρξη εργασιών Β Φάσης (τελικής) ΓΕΝΙΚΑ Η λειτουργία της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης χρονολογείται από το 1908 που έγινε δεκτή η δωρεά Βικέλα. Στην αρχή στεγαζόταν στην

Διαβάστε περισσότερα

Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο

Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο Το κτίριο περιγράφεται σχηµατικά από το τρίπτυχο: δοµή, µορφή, περιεχόµενο Τύπος είναι µια επαναλαµβανόµενη αναγνωρίσιµη οργανωτική δοµή. εν έχει διαστάσεις και κλίµακα. Βρίσκεται σε διαλεκτική σχέση µε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό»

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Αίθουσα Τέχνης Relics Λασσάνη 3 - Θεσσαλονίκη Γιώργος Πολ. Ιωαννίδης Νοέμβριος 1995 - Θεσσαλονίκη Στη ζωγραφική του αν και διαφαίνεται η επίδραση ενός δασκάλου σαν τον

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Βαλτεσινίκου Γορτυνίας

Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Βαλτεσινίκου Γορτυνίας Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Βαλτεσινίκου Γορτυνίας Ποια η θέση του Ιερού στη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου; Πώς ένας αρχιτέκτονας προσεγγίζει τον Ιερό χώρο σήμερα; Φοιτήτρια : Δήμητρα Θεοχάρη Υπεύθυνος Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ Προτεινόμενες δραστηριότητες Θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική η συμβολή των εκπαιδευτικών για τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης μουσειακής εμπειρίας. Αυτό μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ Στο τεύχος αυτό, γίνεται μία όσο το δυνατόν λεπτομερής προσέγγιση των γενικών αρχών της Βιοκλιματικής που εφαρμόζονται στο έργο αυτό. 1. Γενικές αρχές αρχές βιοκλιματικής 1.1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Παρουσίαση, φωτογραφίες: Π. ΤΖΩΝΟΣ APXITEKTONIKH MEΛETH - ΕΠΙΒΛΕΨΗ: ΣTATIKH MEΛETH: H/M MEΛETH: ΦΥΤΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: ΣYNEPΓATEΣ: TEXNIKH ETAIPΕIA KATAΣKEYHΣ: IΔIOKTHTHΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα