8 η. ρόλο στην ανάπτυξη και διαφοροποίηση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "8 η. ρόλο στην ανάπτυξη και διαφοροποίηση"

Transcript

1 ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 215, ΑΘΝΑ Τηλ.: , Fax: website: kafkas-publications.com ΙΔΙΟΚΤΤΣ: ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΥΚΑΣ EΚΔΟΤΣ...λίας Καυκάς, Δερματολόγος ΔΙΕΥΘΥΝΣ & ΔΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ:... Μαριάννα Δεληγιαννάκη ΔΙΕΥΘΥΝΣ ΔΙΑΦΜΙΣΤΙΚΟΥ ΤΜΜΑΤΟΣ:... Νατάσσα Παπαθανασίου ΔΙΑΦΜΙΣΤΙΚΟ ΤΜΜΑ:...Μαρία Μηττά, Αναστάσιος Σέντρης, Έλενα Λαγανά, Χριστίνα Βάτσα, Κλαίλια Ρόκα ΔΙΕΥΘΥΝTHΣ ΣΥΝΤΑΞΣ:... λίας Καυκάς ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΥΛΣ:... Βάσω Χαλιώτη ΔΙΕΥΘΥΝΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΠΑΡΑΓΩΓΣ:...Νίκος Τζουρμέτης ΣYNTAKTIKH EΠΙΤΡΟΠ ΠPOEΔPOΣ KATΣAMΠAΣ A... Kαθηγητής Δερματoλoγίας Πανεπιστημίoυ Aθηνών MEΛH AμαξOπOυλOς K...Eπιμελ. A, Noσ. Aφροδ. & Δερματικών Nόσων, Θεσ/νίκη ANTΩNIOY X... Aν. Kαθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Aθηνών AYΓEPINOY Γ... Aν. Kαθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Aθηνών Bακaλη-MατθαiOυ Γ... Eπίκ. Kαθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Θεσ/νίκης ΒΕΡΡOΣ Κ... Δερματoλόγoς-Αφρoδισιoλόγoς, Tρίπoλη ΓEΩPΓAΛA Σ... Aν. Kαθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Aθηνών ΓΟΥΛΕΣ Δ.... Ρευματολόγος, Αθήνα ΓOυργιωτOυ K... Δερματoλόγoς, Αθήνα ZAPAΦΩNITHΣ Γ.... Δερματoλόγoς, Aθήνα Iωαννιδησ Δ... Aν. Kαθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Θεσ/νίκης ΚΑΛΟΓΕΡΟΜΤΡΟΣ Δ... Aν. Kαθηγ. Αλλεργιολογίας - Δερματολογίας, Νοσ."Αττικόν", Αθήνα Kαπετησ E... Eπίκ. Kαθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Θεσ/νίκης KαρακατσαNησ Γ...Eπιμελ. A, Noσ. Aφροδ. & Δερματικών Nόσων, Θεσ/νίκη ΚΑΤΣΑΡOY-KATΣΑΡ Α... Aν. Kαθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Aθηνών KOντOχριστOπOυλOσ Γ... Aν. Δ/ντής, B Δερματoλoγικό Tμήμα, Noσ. A. Συγγρός ΚOΥΜΑΝΤΑΚ-ΜΑΘΙOΥΔΑΚ Ε... Aν. Kαθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Aθηνών KOυσιδOυ Θ...Eπιμελ. A, Noσ. Aφροδ. & Δερματικών Nόσων, Θεσ/νίκη ΚOυσΚΟΥΚΣ Κ.... Kαθηγ. Δερματoλoγίας Δημοκρίτειου Παν/μίoυ KΡΥΓΚΕΡ-ΚΡΑΣΑΓΑΚ ΣΑΜΠΙΝΕ ΕΛΚΕ... Επίκ. Καθηγ. Παν/μίoυ Κρήτης KΩΣTAKHΣ Π... Aν. Δ/ντής, Γ Δερματoλoγικό Tμήμα Noσ. A. Συγγρός ΛΑΣΚΑΡΣ Χ. Γ....Αν. Καθηγητής Στοματολογίας Ιατρικής Σχολής, Επισκέπτης Καθηγητής Πανεπιστημίου Λονδίνου Λεφακη-MαντεκOυ I... Aν. Διευθύντρια, Noσ. Aφροδ. & Δερματικών Nόσων, Θεσ/νίκη MHNAΣ A... Ομότ. Kαθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Θεσ/νίκης MOYΛOΠOYΛOY-KAPAKITΣOY K... Eπίκ. Kαθηγ. Δερματoλoγίας MOυρελλOυ-TσατσOυ O... Διευθύντρια, Noσ. Aφροδ. & Δερματικών Nόσων, Θεσ/νίκη MΠAΣΙOYKAΣ K... Αν. Kαθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Iωαννίνων ΜΠΡΑΖΙΩΤΣ Α... Aν. Δ/ντής ΔΘΚΑ Νοσ. «Υγεία» NAOYM X... Aν. Δ/ντής Δερματoλoγικής Kλινικής Noσ. O Eυαγγελισμός NOυτσησ K... Aν. Δ/ντής Δερματoλoγικής Kλινικής Noσ. O Eυαγγελισμός Ξενιδησ E... Eπιμελ. A, Noσ. Aφροδ. & Δερματικών Nόσων, Θεσ/νίκη ΠαναγιωτιδOυ-ΔεβλιωτOυ Δ... Aν. Kαθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Θεσ/νίκης ΠANAΓIΩTOΠOYΛOΣ A... Αν. Δ/ντής, Γ Δερματoλoγικό Tμήμα Noσ. A. Συγγρός ΠαπαγαρυφαλλOυ I... Aν. Kαθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Θεσ/νίκης ΠαπαριζOσ B... Eπιμελ. A, Πανεπιστημιακή Kλινική Noσ. A. Συγγρός ΠETPIΔHΣ A... Δ/ντής, Γ Δερματoλoγικό Tμήμα Noσ. A. Συγγρός ΠΙΤΣΙΛΛOΣ Χ... Δερματoλόγoς, Λεμεσός, Κύπρoς ΠOτOυριδOυ E... Eπιμελ. A, B Δερματoλoγικό Tμήμα Noσ. A. Συγγρός PHΓOΠOYΛOΣ Δ... Αν. Kαθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Aθηνών ΣΠHΛIOΠOYΛOΣ Θ... Eπιμελ. A, Δερματoλoγική Kλινική Παν/μίoυ Πατρών ΣTAYPIANEAΣ N... Kαθηγητής Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Aθηνών ΣTAYPOΠOYΛOΣ Π.Γ... Eπίκ. Kαθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Aθηνών Σωτηριαδησ Δ... Aν. Kαθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Θεσ/νίκης TOΣKA-Χαϊδα Ανδρονικη... Kαθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Κρήτης XαΪδεμενOσ Γ... Aν. Δ/ντής, Noσ. Aφροδ. & Δερματικών Nόσων, Θεσ/νίκη XατζηστυλιανOσ M...Eπιμελ. A, Noσ. Aφροδ. & Δερματικών Nόσων, Θεσ/νίκη XρυσOμαλλησ Φ... Καθηγ. Δερματoλoγίας Παν/μίoυ Θεσ/νίκης OΔHΓIEΣ ΠPOΣ ΣYΓΓPAΦEIΣ TOY INFO DERMA To INFO DERMA δέχεται για δημoσίευση: Aνασκoπήσεις δερματoλoγικών ή ιατρικών θεμάτων, στις oπoίες τoνίζoνται ιδιαίτερα oι σύγχρoνες απόψεις. Eπίκαιρα δερματoλoγικά θέματα ή θέματα σχετιζόμενα με την ειδικότητα της Δερματoλoγίας. Eνδιαφέρoυσες περιπτώσεις με πρακτικό ενδιαφέρoν. Aναφoρά σε συνέδρια, επιστημoνικές εκδηλώσεις πoυ έγιναν, με παρoυσίαση των απoτελεσμάτων των εργασιών τoυς και με ιδιαίτερη έμφαση στις σύγχρoνες θεραπευτικές πρoσεγγίσεις. Kλινικoεργαστηριακά ή επιδημιoλoγικά θέματα. Θέματα συνεχιζόμενης εκπαίδευσης στη Δερματoλoγία. Σημαντικές ειδήσεις από τη δραστηριότητα επιστημoνικών ιατρικών εταιρειών. Eιδικά άρθρα. Παρoυσίαση σύγχρoνης τεχνoλoγίας στη Δερματoλoγία. Eνημέρωση για τεχνικά θέματα πoυ αφoρoύν στoν τεχνικό εξoπλισμό τoυ δερματoλoγικoύ ιατρείoυ και των δερματoλoγικών κλινικών. Πρακτικές κατευθύνσεις σε δύσκoλα δερματoλoγικά θέματα. Eπιστoλές πρoς τη Σύνταξη. Aνασκόπηση τoυ διεθνoύς Iατρικoύ Tύπoυ. Δερματoλoγικές ή ιατρικές εκδηλώσεις και δραστηριότητες. Δερματoλoγία και Πληρoφoρική. Δερματoλoγία και Iστoρία. Bιβλιoπαρoυσιάσεις, βιβλιoκρισίες. Eρωτήσεις αυτoελέγχoυ δερματoλoγικών γνώσεων. Aφιερώματα σε συναδέλφoυς πoυ απεβίωσαν. Nέα ιατρoφαρμακευτικά πρoϊόντα. Aγγελίες με ιατρικό περιεχόμενo. Πρoαναγγελίες επιστημoνικών εκδηλώσεων. Eπίσης, τo INFO DERMA δέχεται για δημoσίευση εργασίες πoυ είναι σύντoμες μεταφράσεις στα ελληνικά εργασιών πoυ έχoυν δημoσιευτεί σε ξενόγλωσσα περιoδικά. Οδηγίες για τη σύνταξη εργασιών για δημοσίευση στο INFO DERMA Οι εργασίες που υποβάλλονται για δημοσίευση πρέπει να αποστέλλονται σε ηλεκτρονική μορφή: α) είτε σε CD με το κείμενο σε αρχείο Word και τις φωτογραφίες σε μορφή jpg σε υψηλή ανάλυση (300 dpi) ή τυπωμένες σε φωτογραφικό χαρτί (glossy) β) είτε στην ηλεκτρονική διεύθυνση με την ένδειξη «Για την εφημερίδα INFO DERMA». Το κείμενο που αποστέλλεται πρέπει να αποτελείται από τα εξής στοιχεία: α) Σελίδα τίτλου (περιλαμβάνει τον τίτλο και στοιχεία των συγγραφέων: ονοματεπώνυμο, ιδιότητα, διεύθυνση, τηλέφωνο, fax, ), β) Κείμενο, γ) Βιβλιογραφία, δ) Πίνακες - Σχέδια (σε ξεχωριστό φύλλο το καθένα), ε) Υπότιτλοι των εικόνων. Προσοχή: Κείμενα δημοσιευμένα ή μη, καθώς και σχήματα, φωτογραφίες, διαφάνειες και CD ή δισκέτες δεν επιστρέφονται. O συγγραφέας είναι υπεύθυνος για το περιεχόμενο της εργασίας του, καθώς και για την εγκυρότητα και τα δικαιώματα των χρησιμοποιούμενων πηγών. H Συντακτική Eπιτροπή διατηρεί το δικαίωμα να επιφέρει κάθε αλλαγή που κρίνει αναγκαία για την καλύτερη παρουσίαση της ύλης, χωρίς να αλλοιώνεται η έννοια του κειμένου. Παρακαλώ αποστείλετε το υλικό προς δημοσίευση στην παρακάτω διεύθυνση: Προς INFO DERMA: Εκδόσεις Καυκάς, Μεσογείων 215, Αθήνα Τηλ.: , Fax: ή με στην ηλεκτρονική διεύθυνση 8 η Δερματολογική μερίδα Στις 8 Μαΐου 2008, στην Αίγλη Ζαππείου πραγματοποιήθηκε η 8η Δερματολογική ημερίδα με θέμα «η Δερματολογία συναντά τις άλλες ειδικότητες». Στην παρούσα ενότητα παρατίθεται μέρος των περιλήψεων των εργασιών που παρουσιάστηκαν. 8 ΜαΪΟΥ ΑΙΓΛ ΖΑΠΠΕΙΟΥ Ακμή και ορμονικές διαταραχές Εργαστηριακός έλεγχος Γρηγόρης Καλτσάς Ενδοκρινολόγος ΣΕΛΙΔΑ 3 Β ΜΕΡΟΣ Ακμή και ορμονικές διαταραχές Ακμή στην ενήλικο γυναίκα Tα ανδρογόνα εξασκούν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και διαφοροποίηση των σμηγματογόνων αδένων γεγονός που εξηγεί και την αιτιολογική συσχέτιση εμφάνισης της ακμής με τη περιεφηβική αύξηση των επιπέδων ανδρογόνων στον ορό. Αν και τα ανδρογόνα δεν αποτελούν τη μοναδική αιτία ανάπτυξης ακμής, πολυπαραγοντιακή νόσος με γενετικές και περιβαλλοντολογικές επιδράσεις, πρέπει πάντοτε να αποκλείεται διαταραχή έκκρισής τους σε ασθενείς με ακμή ή άλλα σημεία ενδεικτικά υπερανδρογοναιμίας (υπερτρίχωση, ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία, τροποποίηση στα δευτερογενή χαρακτηριστικά θήλεως). Ακμή επίσης μπορεί να εμφανιστεί παρουσία φυσιολογικών επιπέδων ανδρογόνων (ιδιοπαθής ακμή) ενώ αυξημένα επίπεδα ανδρογόνων δε συνοδεύονται πάντοτε από εμφάνιση ακμής, στοιχείο που υποδηλώνει την ιδιαίτερη ευαισθησία του σμηγματογόνου θυλάκου κάθε ατόμου στα ανδρογόνα. Υπό την έννοια αυτή η ακμή είναι είτε υπερανδρογονική είτε ιδιοπαθής. Μετρίως αυξημένα επίπεδα ανδρογόνων (έως και δύο φορές) συνοδεύονται από α- νάπτυξη ακμής. Καταστάσεις επομένως που συνοδεύονται από υπερανδρογοναιμία θα πρέπει να αποκλείονται σε εμφάνιση ακμής ιδιαίτερα σε θήλεα άτομα (υπερπαραγωγή από ωοθήκη είτε τα επινεφρίδια). Ακμή τέλος μπορεί να συνοδεύει τη λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων και παθήσεων όπως η μεγαλακρία, η υπερπρολακτιναιμία, υ- περκορτιζολαιμία και καταστάσεις ινσουλινοαντίστασης. Χριστίνα Αντωνίου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Δερματολογίας Παν/μίου Αθηνών φλεγμονή μολυσμένο σμήγμα σμηγματογόνος αδένας τριχοσμηγματογόνος θύλακας ακμή είθισται να θεωρείται πάθηση της ε- φηβείας. Όμως τελευταίες επιδημιολογικές μελέτες αναφέρουν ότι σημαντικός αριθμός γυναικών ηλικίας άνω των 25 ετών παρουσιάζουν ακμή. αιτιολογία της ενηλίκου ακμής δεν έχει διευκρινιστεί. Έχουν ενοχοποιηθεί διάφοροι παράγοντες όπως καλλυντικά, φάρμακα, στρες και ορμονικές διαταραχές. Aπό ενήλικο ακμή πρέπει να ελέγχονται για ορμονική διαταραχή ιδιαίτερα εάν παρουσιάζουν δασυτριχισμό και αναφέρουν και διαταραχές εμμήνου ρύσης. θεραπεία της ενηλίκου ακμής περιλαμβάνει τοπική αγωγή με τοπικά ρετινοειδή και υπεροξείδιο του βενζολίου και συστηματική αγωγή με τετρακυκλίνες, αντισυλληπτικά και σε επίμονες περιπτώσεις ισοτρετινοΐνη.

2 8 η μερίδα Ορμονική θεραπεία ακμής Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Ευανθία Διαμάντη-Κανδαράκη Αναπλ. Καθηγήτρια Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ύπαρξη ενδοκρινικών διαταραχών σε γυναίκες με ακμή πρέπει να αξιολογείται ό- ταν συνδυάζεται με άλλα κλινικά σημεία υπερανδρογοναιμίας. Ως εκ τούτου, πριν από την έναρξη της θεραπείας της ακμής συνιστάται η διενέργεια ενδοκρινικού ελέγχου για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση της πιθανής υποκείμενης ενδοκρινοπάθειας. Στα ενδοκρινικά αίτια της ακμής περιλαμβάνονται η ωοθηκική υπερανδρογοναιμία, η επινεφριδιακή υπερανδρογοναιμία, η υπερκορτιζολαιμία και η υπερινσουλιναιμία (σύνδρομο HAIRAN: Hirsutism, Acne, Insulin Resistance, Acanthosis Nigricans). Ωστόσο το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (ΣΠΩ) αποτελεί το συχνότερο ενδοκρινικό αίτιο ακμής σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. ορμονική θεραπεία της ακμής περιλαμβάνει τα αντισυλληπτικά, τους αποκλειστές των ανδρογονικών υποδοχέων (αντιανδρογόνα) και τους αναστολείς της 5α - αναγωγάσης. Για την επιλογή ανάμεσα στις θεραπευτικές παρεμβάσεις πρέπει να ληφθούν υπόψη οι μεταβολικές και καρδιαγγειακές επιπτώσεις των φαρμάκων, ειδικά στις γυναίκες με ΣΠΩ λόγω τoυ αποδεδειγμένου αυξημένου κινδύνου σε μεταβολικές και καρδιαγγειακές νόσους. Τα αντισυλληπτικά μειώνουν κατά 50-75% τις φλεγμονώδεις δερματικές βλάβες. Τα αντισυλληπτικά δισκία πρέπει να χορηγούνται με προσοχή λόγω των αντενδείξεών τους, 3-6 μήνες μετά τη χορήγησή τους πρέπει να αξιολογείται η ανταπόκριση σε αυτά. Λόγω των ανεπιθύμητων ενεργειών της αντισυλληπτικής αγωγής υπάρχει η αναγκαιότητα χορήγησης ε- ναλλακτικών θεραπευτικών μέσων για την αντιμετώπιση της ακμής σε γυναίκες με κλινική υπερανδρογοναιμία και κυρίως σε ασθενείς με ΣΠΩ. Ένας από τους α- ποκλειστές των ανδρογονικών υποδοχέων είναι η οξεική κυπροτερόνη, η οποία πρέπει να χορηγείται πάντα σε συνδυασμό με αντισυλληπτική αγωγή. Λόγω αύξησης του κινδύνου εμφάνισης θρομβοεμβολικών επεισοδίων η χορήγησή της συνιστάται μόνο επί απόλυτης ένδειξης όπως επίσης συνιστάται η διακοπή της 3-4 κύκλους μετά την επίτευξη του θεραπευτικού στόχου. Το αντιανδρογόνο η φλουταμίδη, δρα μέσω της σύνδεσής της με τον υποδοχέα των ανδρογόνων και εν μέρει μέσω της ανασταλτικής της δράσης στη στεροειδογένεση. φλουταμίδη υπερέχει της σπειρονολακτόνης στην αντιμετώπιση της ακμής, αλλά προκαλεί δοσοεξαρτώμενη ηπατοτοξικότητα και ενέχει κινδύνους λόγω εμβρυοτοξικότητας. σπειρονολακτόνη είναι ανταγωνιστής των υ- ποδοχέων των αλατοκορτικοειδών και επιφέρει 30-50% ελάττωση της έκκρισης σμήγματος. Απαιτείται τακτικός έλεγχος των ηλεκρολυτών κατά τη διάρκεια της λήψης της σπειρονολακτόνης. σπειρονολακτόνη μπορεί ε- πίσης να προκαλέσει διαταραχές εμμήνου ρύσεως και αντενδείκνυται σε γυναίκες αυξημένου κινδύνου για Ca μαστού. πιο αποτελεσματική και καλώς ανεκτή φαρμακευτική παρέμβαση για την αντιμετώπιση της κλινικής υπερανδρογοναιμίας είναι ο συνδυασμός φλουταμίδης και αντισυλληπτικών. Οι αναστολείς της 5α-αναγωγάσης και ειδικότερα η φιναστερίδη έχει ελάσσονα δράση στην τριχοσμηγματογόνο μονάδα και δε συνιστάται στη θεραπεία της ακμής. Εναλλακτικά θεραπευτικά μέσα αποτελούν η τροποποίηση της ποιότητας της διατροφής και η χορήγηση μετφορμίνης. Ο ρόλος της διατροφής στην παθογένεια της ακμής δεν είναι επαρκώς τεκμηριωμένος αλλά θεωρείται πιθανή η επίδρασή της. Βασικό ω- στόσο στοιχείο της αποτελεσματικότητας της ορμονικής θεραπείας της κλινικής υπερανδρογοναιμίας αποτελεί η απώλεια σωματικού βάρους ειδικά σε παχύσαρκες γυναίκες. Υπάρχει περιορισμένος αριθμός μελετών σχετικά με την επίδραση της μετφορμίνης στην ακμή σε γυναίκες με ΣΠΩ. αποτελεσματικότητα της μετφορμίνης ποικίλλει ως προς τη βελτίωση της ακμής. Έμφαση πρέπει να δοθεί στη στροφή στη θεραπευτική προσέγγιση της κλινικής υπερανδρογοναιμίας από τη συμπτωματική θεραπεία στην αιτιολογική θεραπεία και από τη μονοθεραπεία με αντισυλληπτικά σε συνδυασμούς φαρμάκων όπως ο συνδυασμός φλουταμίδης, μετφορμίνης και ίσως αντισυλληπτικών. ισοτρετινοΐνη είναι το μόνο ρετινοειδές που χορηγείται από του στόματος για την αντιμετώπιση της κοινής ακμής. Δρά στην πρωτοπαθή βλάβη, τον μικροφαγέσωρα και συμβάλλει στην αντιμετώπιση των γνωστών αιτιολογικών παραγόντων: παραγωγή σμήγματος, φαγεσωρογένεση, αποικισμό από P. Acnes. ισοτρετινοΐνη, μετά την πρόσφατη Ευρωπαϊκή οδηγία, χορηγείται για τη θεραπεία σοβαρών και ανθεκτικών μορφών ακμής, όπου έχει αποτύχει η χορήγηση των κατάλληλων αντιβιοτικών ή η εφαρμογή τοπικής θεραπείας. Χορηγείται σε δόση 0,5mg-1mg/ Kg ΒΣ, ημερησίως. αρχική δοσολογία είναι 0,5mg/Kg ΒΣ και αυξάνεται προοδευτικά ανάλογα με την αποτελεσματικότητα και την ανοχή του φαρμάκου. ταυτόχρονη λήψη τροφής αυξάνει τη βιοδιαθεσιμόσητα του φαρμάκου. Κυκλοφορεί στον οργανισμό συνδεδεμένη με αλβουμίνη (99,9%), ο χρόνος ημίσειας ζωής κυμαίνεται από 13 έως 22 ώρες, αποβάλλεται δε μέσω της χοληφόρου οδού. Για την επίτευξη του επιθυμητού θεραπευτικού αποτελέσματος, ο ασθενής πρέπει να λάβει συνολικά mg/Kg ΒΣ στη διάρκεια ενός θεραπευτικού κύκλου. Με χρονολογική σειρά παρατηρούνται: μείωση της σμηγματόρροιας, παροδική επιδείνωση των φλεγμονωδών βλαβών, ενώ από την τετάρτη εβδομάδα βελτιώνονται οι βλάβες του προσώπου και ακολουθούν εκείνες του θώρακα. Υποτροπή της ακμής παρατηρείται σε ποσοστό έως 10% - 25% των ασθενών και πιθανόν να ο- φείλεται σε κάποιο από τους παρακάτω παράγοντες: Ανεπαρκή συνολική δόση. Νεαρή ηλικία. Βαρύτητα ακμής. Συνοδό υπεραδρογοναιμία. Ανεπιθύμητες ενέργειες από τη συστηματική χορήγηση ισοτρετινοΐνης: Τερατογένεση. ισοτρετινοΐνη είναι Συχνά χορηγούμενοι φαρμακευτικοί παράγοντες Ισοτρετινοΐνη: χορήγηση και ασφάλεια Παναγιώτης Γρ. Κωστάκης Αν. Διευθυντής Γ Δερματολογικού Τμήματος Νοσ. «A. Συγγρός» τερατογόνος και οδηγεί σε αυτόματη αποβολή ή μείζονες διαμαρτίες του εμβρύου. Για το λόγο αυτό, οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, είναι αναγκαίο να εφαρμόζουν αυστηρά μέτρα αντισύλληψης ένα μήνα πριν την θεραπεία, κατά τη διάρκεια αυτής και ένα μήνα μετά το τέλος της. Ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να παρατηρηθούν απ όλα τα οργανικά συστήματα. Κατά την άποψη του Saurat διακρίνονται σε: α) αναμενόμενες που οφείλονται στο μηχανισμό δράσης της ισοτρετινοΐνης, εμφανίζονται πρώιμα σε όλους τους ασθενείς, εξαρτώνται από την ημερήσια δόση και αναστρέφονται μετά τη διακοπή της θεραπείας, χωρίς επιπτώσεις. Κυριότερες είναι η ξηρότητα και απολέπιση του δέρματος και η προσβολή του βλεννογόνου χειλέων, ρινός και οφθαλμών. β) μη αναμενόμενες ως αποτέλεσμα τοξικής ενέργειας, είναι σπάνιες, εξαρτώνται από την ιδιοσυγκρασία του α- σθενή, εμφανίζονται όψιμα και η έντασή τους επηρεάζεται από τη συνολική δόση. Πιο σημαντικές είναι η αύξηση των ηπατικών ενζύμων, η εμφάνιση άλγους των οστών, υπερόστωσης, μυαλγιών, κεφαλαλγίας, η αύξηση της ενδοκρανίου πιέσεως,η μείωση της νυχτερινής όρασης και η επίδραση στο μεταβολισμό των λιπιδίων. Παρ όλο ότι δεν έχει τεκμηριωθεί η συσχέτιση της χορήγησης ισοτρετινοΐνης με την εκδήλωση ψυχιατρικών διαταραχών, τα τελευταία χρόνια έχουν περιγραφεί αρκετές περιπτώσεις, ό- που κατά τη διάρκεια της θεραπείας παρατηρήθηκε αλλαγή της διάθεσης του ασθενούς, κατάθλιψη ή και τάσεις αυτοκτονίας. ΣΕΛΙΔΑ 4

3 8 η μερίδα Το ομοιόμορφο χρώμα του δέρματος θεωρείται παγκοσμίως σημάδι νεότητας και ομορφιάς, γιαυτό και οι διαταραχές μελάγχρωσης ιδίως όταν εμφανίζονται στο πρόσωπο απασχολούν ιδιαίτερα τους ασθενείς. Οι παραπάνω διαταραχές μπορούν να πάρουν διάφορες μορφές κάτι που ε- ξαρτάται από τον τύπο δέρματος αλλά και από εξωγενείς παράγοντες. Οι εφηλίδες, οι φακές, το μέλασμα και η μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση είναι κάποιες από τις πιο συχνές διαταραχές. Οι λευκαντικοί παράγοντες χρησιμοποιούνται ευρέως στη δερματολογία από άτομα με όλους τους τύπους δέρματος. Ο πιο διαδεδομένος από αυτούς είναι η υδροκινόνη. υ- δροκινόνη είναι ένας φαινολικός παράγοντας χημικά γνωστός ως 1,4 διυδροξυβενζένη. δράση της ως παράγοντα αποχρωματισμού βασίζεται στις παρακάτω ιδιότητες: Προσδένεται στην ιστιδίνη ή αλληλεπιδρά με το χαλκό στην ενεργό περιοχή της τυροσινάσης. Έτσι ανταγωνίζεται την τυροσίνη παρεμποδίζοντας την οξείδωσή της σε dopa και άρα τη σύνθεση της μελανίνης. Αναστέλλει τη σύνθεση του DNA και του RNA των μελανινοκυττάρων. Συχνά χορηγούμενοι φαρμακευτικοί παράγοντες Υδροκινόνη: χορήγηση και ασφάλεια Παντελής Παναγάκης Επιμελητής Β, Γ Δερματολογικό Τμήμα Νοσ. «Α. Συγγρός» Με αυτές τις δράσεις της η υδροκινόνη μειώνει τις μεταβολικές διαδικασίες των μελανοκυττάρων και κατ επέκταση τις δυσχρωμίες που οφείλονται σε παραγωγή μελανίνης. αποτελεσματικότητα της υδροκινόνης συνδέεται άμεσα με τη συγκέντρωση της ουσίας, το έκδοχο, την προσθήκη άλλων παραγόντων με τοπική δράση και τη χημική σταθερότητα του τελικού προϊόντος. Συγκέντρωση Οι συγκεντρώσεις ποικίλουν από 2% (η μέγιστη συγκέντρωση για μη συνταγογραφούμενα σκευάσματα) μέχρι 10% (απαιτείται συνταγή γιατρού) για ανθεκτικές περιπτώσεις. Έκδοχο Το κατάλληλο έκδοχο είναι ένα υδρο-αλκοολούχο διάλυμα (αιθανόλη και προπυλενική γλυκόλη 1:1) ή μια υδροφιλική αλοιφή ή μια γέλη με 10% α-υδροξυοξέα (AHA). Σταθερότητα Είναι δύσκολο να δημιουργηθεί ένα σταθερό παρασκεύασμα υδροκινόνης γιατί οξειδώνεται πολύ εύκολα. Τυπικά οι λευκαντικές κρέμες που περιέχουν υδροκινόνη έχουν ένα εκρού χρώμα το οποίο μετατρέπεται σε πιο σκούρο κίτρινο ή καφέ όσο εξελίσσεται η οξείδωση. Με τη μεταβολή του χρώματος μειώνεται και η δραστικότητα του προϊόντος. Αντιοξειδωτικοί παράγοντες που βοηθούν στο να διατηρηθεί η σταθερότητα του σκευάσματος είναι το ασκορβικό οξύ 0.1% ή το διθειϊκό νάτριο 0.1%. Άλλοι παράγοντες Παράγοντες που ενισχύουν τη λευκαντική δράση της υδροκινόνης είναι: α) τρετινοϊνη. Διεγείρει την ανακύκλωση των κυττάρων μέσω επιδερμοποίησης, ως ή- πιος ερεθιστικός παράγοντας διευκολύνει τη διείσδυση της υδροκινόνης, ενώ δρα και σαν αντιοξειδωτικός παράγοντας. β) Τα κορτικοστεροειδή. Καταστέλλουν τη γενική μεταβολική δραστηριότητα του κυττάρου άρα και τη σύνθεση μελανίνης ενώ ταυτόχρονα μειώνουν τον ερεθισμό. γ) Αντηλιακοί παράγοντες. Προλαμβάνουν τη μελάγχρωση που προκαλείται από την UV ακτινοβολία. δ) Γλυκολικό οξύ ως πρόσθετος λευκαντικός παράγοντας. Παρόλο που η υδροκινόνη θεωρείται ο πιο αποτελεσματικός λευκαντικός παράγοντας γύρω από το όνομά της έχουν δημιουργηθεί αμφισβητήσεις. Οι ανησυχίες γύρω από την ασφάλειά της ξεκίνησαν από το γεγονός ότι είναι ένα παράγωγο του βενζονίου (γνωστός παράγοντας που δύναται να προκαλέσει λευχαιμία). Επιπρόσθετα μελέτες σε πειραματόζωα και σε καλλιέργειες δείχνουν ότι in vitro έχει τη δυνατότητα να καταστρέφει το DNA. Από αυτή την άποψη οι ανησυχίες είναι δικαιολογημένες. Παρόλα αυτά ένας μεγάλος αριθμός από μελέτες επιβεβαιώνουν ότι η υδροκινόνη κατέχει ρεκόρ ασφάλειας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η υδροκινόνη χρησιμοποιείται για πάνω από 50 χρόνια και δεν έχουν αναφερθεί περιπτώσεις καρκίνου του δέρματος ή άλλου οργάνου που να σχετίζονται με την τοπική της χρήση. H κυκλοσπορίνη παραμένει στις πρώτες θεραπευτικές επιλογές στην ψωρίαση ΠΑΝΑΓΙΩΤΣ Γ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ Επίκουρος Καθηγητής Α Κλινική Αφροδισίων & Δερματικών Νόσων Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο «Α Συγγρός» ψωρίαση είναι μια αυτοάνοση δερματοπάθεια που μπορεί να συνοδεύεται από εξωδερματικές εκδηλώσεις (ψωριασική αρθρίτιδα), ενώ σωρεύονται σοβαρές ενδείξεις ότι αποτελεί συστηματική νοσολογική οντότητα (σχέση με μεταβολικό σύνδρομο, στεφανιαία νόσο, κ.ά.). Παρόλο που έχει γίνει μεγάλη πρόοδος τα τελευταία χρόνια στην κατανόηση των μηχανισμών της νόσου, κάποιες πτυχές είναι ακόμα υπό διερεύνηση και νέα στοιχεία έρχονται να συμπληρώσουν το παζλ της νόσου, όπως η συμμετοχή της κυτταρικής οδού των Th17 T-λεμφοκυττάρων. Κεντρικό ρόλο στην παθογένεση της νόσου έχει το ενεργοποιημένο Τ-λεμφοκύτταρο μέσω της Τh1 ανοσολογικής ο- δού. CD4+, CD8+ λεμφοκύτταρα, δενδρικά κύτταρα (Langerhans, πλασματοειδή, φλεγμονώδη) και κυτταροκίνες (TNF-a, IL-2, IL-6, IFN-γ, IL-12, IL-23) σχηματίζουν ένα φαύλο κύκλο έναρξης και διαιώνισης της φλεγμονής. κυκλοσπορίνη αποτελεί μια άριστη θεραπευτική επιλογή στη μέτρια και σοβαρή ψωρίαση. Δρώντας κεντρικά στον αιτιοπαθογενετικό μηχανισμό της νόσου, αναστέλλει τον πολλαπλασιασμό των Τ- λεμφοκυττάρων μέσω αναστολής έκφρασης της IL- 2. μακροχρόνια εμπειρία συμπληρώνεται από πρόσφατες κλινικές μελέτες που δείχνουν ότι η κυκλοσπορίνη αναστέλλει επιπλέον την Th17 ανοσολογική οδό που εμπλέκεται στην ψωρίαση. υπεροχή της κυκλοσπορίνης έναντι των βιολογικών παραγόντων και η καθιέρωσή της ως gold standard στη συστηματική θεραπεία της ψωρίασης, ενισχύεται από τα πρόσφατα ευρήματα της ταχύτερης, ισχυρότερης και μεγαλύτερου εύρους καταστολής ενεργοποίησης των γονιδίων που παράγουν φλεγμονώδεις κυτταροκίνες. Ο μηχανισμός δράσης της κυκλοσπορίνης εξηγεί την αποτελεσματικότητά της και σε άλλες αυτοάνοσες δερματοπάθειες πλην της ψωρίασης, όπως στην ατοπική δερματίτιδα, στον ομαλό λειχήνα, στην χρόνια ιδιοπαθή κνίδωση, στη γυροειδή αλωπεκία, στην πέμφιγα, στη δερματική σκληροδερμία, στην ερπητοειδή δερματίτιδα, στη νόσο Αδαμαντιάδη - Bechet, κ.α. Το πολύ καλό προφίλ αποτελεσματικότητας της κυκλοσπορίνης συμπληρώνεται από το εξαιρετικό προφίλ ασφάλειας όταν χορηγείται είτε σε βραχέα διακοπτόμενα σχήματα, είτε σε σχήματα μακράς διάρκειας με την κατάλληλη παρακολούθηση των ασθενών. μακροχρόνια εμπειρία του φαρμάκου σε άλλες θεραπευτικές κατηγορίες (ρευματολογία, μεταμόσχευση) έρχεται να επιβεβαιώσει ότι ο λόγος αποτελεσματικότητας/ασφάλειας είναι από τους κορυφαίους ανάμεσα στις σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές του δερματολόγου, καθώς και ότι η κυκλοσπορίνη θα εξακολουθήσει να αποτελεί και τα επόμενα χρόνια την πρώτη θεραπευτική επιλογή, μέχρι τα νεώτερης γενιάς ανοσοκατασταλτικά φάρμακα - όπως το AEB071- να μπουν στην κλινική πράξη, ενώ μπορεί να συνδυάζονται αποτελεσματικά με τους βιολογικούς φαρμακευτικούς παράγοντες. Επιλεγμένη Βιβλιογραφία 1. Chaidemenos G. C., et al. JEADV. 2007; 21: Berth-Jones J, et al. Br J Dermatol ; 136: Haider A., et al. The Journal of Immunology. 2008; 180: Faerber L., et al. Am J Clin Dermatol. 2001; 2: Ho V. C., British J. Dermatology. 1999; 141: Ho V. C., Am J Clin Dermatol. 2001; 44: Väkevä L,, et al. Acta Dermato-Venereologica. 2008; 88: Paul C.F., et al. J Invest Dermatol. 2003; 120: Griffiths CEM, et al. Ciclosporin in psoriasis clinical practice: an international consensus statement. British J. Dermatology. 2004; 150 (Suppl. 67): Nankivell BJ, et al. Transpl. 2004;78: Griffiths C.E.M., Katsambas A., et al. British J. Dermatology. 2006;155:(Suppl. 2) 1 16 ΣΕΛΙΔΑ 6

4 8 η μερίδα Ιμικουϊμόδη 5% στον καρκίνο του δέρματος εμπειρία από την Γ Δερματολογική Κλινική του Νοσ. «A. Συγγρός» Αγγελική Μπεφόν Επιμελήτρια Β, Γ Δερματολογικής Κλινικής Νοσ. «A. Συγγρός» ιμικουϊμόδη είναι ένα νουκλεοσιδικό παράγωγο, που ανήκει στην οικογένεια των ιμιδαζοκινολινών και παρουσιάζει αποτελεσματικότητα στη θεραπεία διαφόρων τύπων όγκων, με αποτέλεσμα ο τρόπος δράσης της να είναι επίκεντρο επιστημονικής μελέτης. δράση της, επιτυγχάνεται διαμέσου των υποδοχέων toll-like (TLR) 7 και 8 και με την επακόλουθη ενεργοποίηση του nuclear factor-kappa B (NF-kB). Το αποτέλεσμα των παραπάνω είναι η παραγωγή προφλεγμονωδών κυτοκινών, χυμοκινών και άλλων μεσολαβητών που οδηγούν στην ενεργοποίηση α- ντιγονοπαρουσιαστικών κυττάρων και άλλων παραγόντων ανοσίας θέτοντας έτσι τη βάση για μία σημαντική Τ-helper (Th1) ανοσολογική απάντηση έναντι των κυττάρων του όγκου. Επιπλέον ανεξάρτητα από τους υποδοχείς TLR-7 και TLR-8, η ιμικουϊμόδη φαίνεται να ενώνεται με υποδοχείς αδενοσίνης προκαλώντας μείωση της δραστηριότητας της αδενυλικής κυκλάσης. Έτσι αντί να καταστέλλεται ο αρνητικός feed-back μηχανισμός, που σε φυσιολογικές συνθήκες θα περιόριζε τη φλεγμονώδη απάντηση του οργανισμού, η προφλεγμονώδης απάντηση αυξάνεται. Τέλος η ιμικουϊμόδη φαίνεται να προκαλεί α- πόπτωση των κυττάρων του όγκου σε μεγαλύτερο ποσοστό. δράση της αυτή φαίνεται να εξαρτάται από τις πρωτείνες Β cell lymphoma/ leukemia protein (Bcl-2). Επιπλέον πειραματικά δεδομένα δείχνουν ότι η παραγωγή αντισωμάτων από τα Β λεμφοκύτταρα -διαδικασία που ελέγχεται από τα Τh2- μπορεί να προαχθεί από την ιμικουϊμόδη. Σε κλινική μελέτη που πραγματοποιήθηκε στην κλινική μας, αξιολογήθηκε η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα της ιμικουϊμόδης στη θεραπεία του βασικοκυτταρικού επιθηλιώματος, ν.bowen και α- κτινικών υπερκερατώσεων. Οι ασθενείς έκαναν τοπική επάλλειψη των βλαβών με κρέμα ιμικουϊμόδης 5% μια φορά ημερησίως για διάστημα 6 ε- βδομάδων για το βασικοκυτταρικό επιθηλίωμα, τη ν. Bowen και 3 φορές την εβδομάδα για 6 εβδομάδες για τις ακτινικές υπερκερατώσεις. Οι πιο συχνές συστηματικές ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν η γριππώδης συνδρομή και η κεφαλαλγία, ενώ η πιο συχνή τοπική ήταν το ερύθημα. Το 94% των ασθενών που έλαβαν μέρος στη μελέτη, είχαν στο τέλος της θεραπείας αρνητική βιοψία για βασικοκυτταρικό επιθηλίωμα και αντίστοιχα το 92% στη ν.boewn, ενώ υπήρχε κλινική ίαση στο 70,6 % των ακτινικών υ- περκερατώσεων. Συμπερασματικά φάνηκε ότι η θεραπεία του βασικοκυτταρικού επιθηλιώματος, της ν. Βοewn και των ακτινικών υπερκερατώσεων με ι- μικουϊμόδη 5% είναι εξίσου αποτελεσματική και α- σφαλής με τις μέχρι τώρα εφαρμοζόμενες θεραπείες για τις παθήσεις αυτές. Αντιϊσταμινικά Περιορισμοί στη χρήση τους Δημήτριος Χ. Καλογερομήτρος Αν. Καθ. Αλλεργιολογίας - Δερματολογίας, Νοσοκ. «Αττικόν» ισταμίνη, αποτελεί το σημαντικότερο προσχηματισμένο μεσολαβητή των μαστοκυττάρων, συμμετέχοντας κυρίως στις αντιδράσεις υπερευαισθησίας τύπου Ι. Παράλληλα όμως ανευρίσκεται και σε πλήθος άλλων κυττάρων (π.χ. ενδοθηλιακά, αιμοπετάλια, τοιχωματικά του στομάχου, ισταμινεργικούς νευρώνες, κ.ά.) συμμετέχοντας σε φυσιολογικές διεργασίες στον εγκέφαλο και σε άλλα όργανα. ισταμίνη δρα μέσω των υποδοχέων της που είναι κατανεμημένοι σε διάφορους ιστούς. Μέχρι σήμερα έχουν ανακαλυφθεί ε- πτά διαφορετικοί υποδοχείς ισταμίνης, αλλά καλύτερα μελετημένοι είναι οι τέσσερις πρώτοι: 1, 2, 3 και 4. Τα 1-αντιϊσταμινικά είναι τα συχνότερα παγκοσμίως συνταγογραφούμενα φάρμακα για τη θεραπεία των αλλεργικών νοσημάτων. Παλαιότερα θεωρούνταν ως ανταγωνιστές της ισταμίνης στη σύνδεση με τους υποδοχείς της, αλλά τα τελευταία χρόνια διευκρινίστηκε ότι πρόκειται για α- ντίστροφους αγωνιστές (στρέφουν την ισορροπία προς το μέρος της ανενεργού μορφής του 1-υποδοχέα και έτσι εμποδίζουν τη δράση της ισταμίνης).τα 1-αντιϊσταμινικά δρουν μέσω των 1- υποδοχέων και προκαλούν μείωση της αλλεργικής φλεγμονής, της αντιγονοπαρουσίασης, της έκφρασης μορίων προσκόλλησης και της απελευθέρωσης κυτταροκινών και άλλων μεσολαβητών. Εκτός όμως από αυτήν την καθόλα επιθυμητή δράση τους, έχουν και σημαντικές ανεπιθύμητες δράσεις που μπορεί να περιορίζουν την χρήση τους. Έτσι λοιπόν, μέσω δράσης στους 1-υποδοχείς προκαλούν μείωση της νευροδιαβίβασης στο ΚΝΣ, αυξημένη καταστολή και αύξηση της όρεξης. Οι δυνητικές όμως ανεπιθύμητες δράσεις τους οφείλονται και στην αλληλεπίδραση τους με άλλους υποδοχείς, όπως μουσκαρινικούς (ξηροστομία, ξηροφθαλμία, επίσχεση ούρων, κα), α-αδρενεργικούς (υπόταση, ζάλη, αντιδραστική ταχυκαρδία) και υποδοχείς σεροτονίνης (αύξηση όρεξης), όπως επίσης και μέσω αλληλεπίδρασης με τους διαύλους ιόντων στον καρδιακό μυ (παράταση QT διαστήματος και πρόκληση σοβαρών αρρυθμιών). Τα 1-αντιϊσταμινικά διακρίνονται στα α γενεάς (παλαιότερα αντιϊσταμινικά) και στα β γενεάς, μη κατασταλτικά αντιϊσταμινικά. Τα τελευταία δεν έχουν σημαντική δράση σε μουκαρινικούς, α- αδρενεργικούς και σεροτονινεργικούς υποδοχείς, ενώ επίσης δε διαπερνούν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και δεν προκαλούν καταστολή. Κλινικές φαρμακολογικές μελέτες που έχουν γίνει τόσο με τα παλαιότερα όσο και με τα μη κατασταλτικά αντιϊσταμινικά, παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για ΣΕΛΙΔΑ 8

5 8 η μερίδα Κλινικές φαρμακολογικές μελέτες που έχουν γίνει τόσο με τα παλαιότερα όσο και με τα μη κατασταλτικά αντιϊσταμινικά, παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για την ορθή χρήση των 1-αντιϊσταμινικών σε υγιείς ενήλικες, αλλά επιπλέον και σε ειδικές ομάδες ασθενών, όπως παιδιά, ηλικιωμένους, άτομα με ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργία και άτομα που λαμβάνουν συγχρόνως και άλλα φάρμακα. Είναι γνωστό λοιπόν ότι όλα τα α γενεάς αντιϊσταμινικά καθώς και κάποια νεότερα (λοραταδίνη και δεσλοραταδίνη) μεταβολίζονται στο ήπαρ μέσω του κυτοχρώματος Ρ-450. την ορθή χρήση των 1-αντιϊσταμινικών σε υγιείς ενήλικες, αλλά επιπλέον και σε ειδικές ομάδες ασθενών, όπως παιδιά, η- λικιωμένους, άτομα με ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργία και άτομα που λαμβάνουν συγχρόνως και άλλα φάρμακα. Είναι γνωστό λοιπόν ότι όλα τα α γενεάς αντιϊσταμινικά καθώς και κάποια νεότερα (λοραταδίνη και δεσλοραταδίνη) μεταβολίζονται στο ήπαρ μέσω του κυτοχρώματος Ρ-450. Ως εκ τούτου λοιπόν θα πρέπει να δίνονται με προσοχή σε άτομα που έχουν η- πατική δυσλειτουργία ή λαμβάνουν συγχρόνως και άλλα φάρμακα που μεταβολίζονται με την ίδια οδό (π.χ., ερυθρομυκίνη, κετοκοναζόλη, κ.ά.). Αντίθετα, η σετιριζίνη και η λεβοσετιριζίνη αποβάλλονται σχεδόν αναλλοίωτα από τα ούρα και θα πρέπει να λαμβάνεται αυτό υπόψη σε ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία. Τα πρώτης γενεάς αντιϊσταμινικά θα πρέπει να αποφεύγονται από ά- τομα σε επαγγέλματα που απαιτείται αυξημένη συγκέντρωση (π.χ. πιλότοι, χειριστές μηχανημάτων, οικοδόμοι, αυτοκινητιστές, κ.α.) λόγω αυξημένου κινδύνου ατυχήματος. Επίσης, θα πρέπει να δίδονται με προσοχή σε ηλικιωμένα άτομα λόγω της δράσης τους στο ΚΝΣ (μπορεί να εμφανίσουν σύγχυση). Προσοχή θα πρέπει να δίνεται και σε ταυτόχρονη λήψη οινοπνευματωδών ποτών, ηρεμιστικών, αντικαταθλιπτικών και άλλων κεντρικώς δρώντων φαρμάκων. Λόγω της δράσης των παλαιότερων 1- αντιϊσταμινικών στους μουσκαρινικούς υποδοχείς θα πρέπει να αποφεύγονται σε άτομα που έχουν υπερτροφία προστάτη ή άλλα αποφρακτικά νοσήματα του ουροποιητικού καθώς ε- πίσης και σε άτομα που έχουν ιστορικό γλαυκώματος. Επίσης άτομα που εργάζονται σε θερμό περιβάλλον μπορεί να υποστούν θερμοπληξία, λόγω αναστολής της ε- φίδρωσης. Τέλος, ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να υπάρχει σε άτομα που έχουν κάποιο υ- ποκείμενο καρδιολογικό πρόβλημα και κυρίως ιστορικό με αρρυθμίες. Είναι γνωστό ότι τα αντιϊσταμινικά α- στεμιζόλη και τερφαιναδίνη αποσύρθηκαν λόγω πρόκλησης παράτασης του QT διαστήματος με αποτέλεσμα σοβαρές αρρυθμίες και θανάτους. Θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ύπαρξη παραγόντων κινδύνου σε κάποια άτομα, για την πρόκληση επικίνδυνων αρρυθμιών από αντιϊσταμινικά. Παραδείγματα είναι η συγγενής παράταση του QT διαστήματος, ή η επίκτητη παράταση λόγω μεταβολικών διαταραχών ή λήψης φαρμάκων (υπασβεστιαιμία, υποκαλιαιμία, α- ντιαρρυθμικά φάρμακα, αποκλειστές διαύλων ασβεστίου, τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά και νευροληπτικά, κ.ά.). Ψωρίαση: Θετική PPD κατά την αξιολόγηση για λήψη βιολογικών παραγόντων εμπειρία του ρευματολόγου Δημήτριος Βασιλόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών χρήση των βιολογικών παραγόντων, ιδιαίτερα αυτών που ανταγωνίζονται τη δράση του TNFa (αντι-tnfa παράγοντες, infliximab, etanercept, adalimumab), έχει σταδιακά αυξηθεί τη τελευταία δεκαετία λόγω της σαφούς αποτελεσματικότητάς τους σε μια σειρά από παθήσεις που περιλαμβάνουν τη ρευματοειδή αρθρίτιδα, τις σπονδυλοαρθροπάθειες, την ψωρίαση και τις φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου. Περίπου 2 εκατομμύρια α- σθενείς (κυρίως με ρευματικές παθήσεις) έχουν λάβει έως τώρα αντι-tnfa παράγοντες και η χορήγησή τους όταν λαμβάνονται οι ανάλογες προφυλάξεις θεωρείται γενικά ασφαλής. Μια σειρά μελετών τα τελευταία χρόνια έχει δείξει ότι οι αντι-tnfa παράγοντες αυξάνουν 4-10 φορές την πιθανότητα εμφάνισης φυματίωσης κυρίως λόγω ενεργοποίησης υποκείμενης λανθάνουσας λοίμωξης από το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης (M. Tb) 1. Πρέπει να τονισθεί ότι τα δεδομένα αυτά προέρχονται κυρίως από την ΣΕΛΙΔΑ 10

6 8 η μερίδα αρχική περίοδο χορήγησης των αντι- TNFa παραγόντων όταν δεν εφαρμόζονταν αυστηροί προληπτικοί κανόνες για υποκείμενη λανθάνουσα ΤΒ λοίμωξη. Σε όλους τους ασθενείς που πρόκειται να αρχίσουν αγωγή με αντι-tnfa παράγοντες απαιτείται η λήψη πλήρους ιστορικού για τυχόν παρελθούσα ΤΒ λοίμωξη ή ιστορικό πρόσφατης έκθεσης σε ασθενείς με ΤΒ, η διενέργεια PPD και απλής ακτινογραφίας θώρακα (σχήμα 1). Σε ασθενείς με παθολογική PPD (> 5mm, ανεξάρτητα από προηγούμενο εμβολιασμό με BCG) απαιτείται ο α- ποκλεισμός ενεργού νόσου. Στην α- πλή ακτινογραφία θώρακα, εάν υ- πάρχουν ευρήματα ύποπτα για ενεργό ΤΒ, ο ασθενής πρέπει να υποβληθεί σε περαιτέρω έλεγχο με ειδικές χρώσεις (AFB) και καλλιέργειες πτυέλων για την απομόνωση του MTb. Οι ασθενείς με ενεργό νόσο υποβάλλονται σε αντιφυματική αγωγή και η θεραπεία με αντι-tnfa παράγοντες μπορεί να αρχίσει μετά τη λήψη της αντιφυματικής αγωγής. Σε ασθενείς με ιστορικό παλαιάς ΤΒ που είχαν λάβει πλήρη αντιφυματική αγωγή, μπορεί να αρχίσει άμεσα η αντι-tnfa αγωγή. Σε ασθενείς με θετική PPD ή ιστορικό πρόσφατης έκθεσης σε MTb ή με ευρήματα παλαιάς TB στην α/α θώρακα, απαιτείται η χορήγηση ισονιαζίδης (ΙΝ) για χρονικό διάστημα 9 μηνών. Ένα μήνα μετά την έναρξη χορήγησης ΙΝ μπορεί να αρχίσει η αντι- TNFa αγωγή. Σε ασθενείς με αρνητική α/α θώρακα, PPD <5mm και χωρίς ιστορικό έκθεσης, μπορεί να αρχίσει άμεσα η χορήγηση αντι-tnfa παραγόντων. Οι γνωστοί περιορισμοί της δερμοαντίδρασης PPD έχουν οδηγήσει στην ανάπτυξη νέων διαγνωστικών τεχνικών που εμφανίζουν μεγαλύτερη ευαισθησία και ειδικότητα από τη Mantoux για τη διάγνωση της έκθεσης στο Μ.Τb και αναμένεται να έχουν ευρεία διάδοση στη καθημερινή κλινική πράξη (IGRAs, Interferon-γ Release Assays, QuantiFERON-TB Gold και T SPOT TB) 2,3. εφαρμογή παρόμοιων προληπτικών μέτρων έχει οδηγήσει σε μείωση του κινδύνου εμφάνισης φυματίωσης σε ποσοστό >90% 4. Ακόμη όμως και στις περιπτώσεις ε- κείνες που ο αρχικός έλεγχος είναι αρνητικός, απαιτείται συνεχής στενή παρακολούθηση των ασθενών για τη μικρή πιθανότητα εμφάνισης ΤΒ (~ 1 ), όπως αυτό έχει φανεί από πρόσφατες μελέτες επαγρύπνησης μετά τη κυκλοφορία των αντι-tnfa παραγόντων 5. Βιβλιογραφία 1. Furst DE, Breedveld FC, Kalden JR et al. Updated consensus statement on biological agents for the treatment of rheumatic diseases, Ann Rheum Dis 2007; 66 Suppl 3:iii Menzies D, Pai M, Comstock G. Meta-analysis: new tests for the diagnosis of latent tuberculosis infection: areas of uncertainty and recommendations for research. Ann Intern Med 2007; 146: Vassilopoulos D, Stamoulis N, Hadziyannis E, Archimandritis AJ. Usefulness of an enzyme linked immunospot assay (ELISPOT) compared to tuberculin skin testing for latent tuberculosis screening in rheumatic patients scheduled for anti-tumor necrosis factor treatment. J Rheumatol (In press). 4. Gomez-Reino JJ, Carmona L, Angel DM. Risk of tuberculosis in patients treated with tumor necrosis factor antagonists due to incomplete prevention of reactivation of latent infection. Arthritis Rheum 2007; 57: Raval A, Akhavan-Toyserkani G, Brinker A et al. Brief communication: characteristics of spontaneous cases of tuberculosis associated with infliximab. Ann Intern Med 2007; 147: ID ΣΕΛΙΔΑ 12

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε ΑΚΜΗ από το Α έως το Ω κλινικό φροντιστήριο Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε Παντελής Παναγάκης Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός» Η πιο κοινή δερματική πάθηση Μία φυσιολογική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΩΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αξιολόγηση κλινικής εικόνας ακμής(μορφή και βαρύτητα) Γνώση του σκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Είναι διαδεδομένη η υπόθεση ότι οι ορμονικές

Είναι διαδεδομένη η υπόθεση ότι οι ορμονικές ΙΔΙΟΚΤΤΣ: ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΥΚΑΣ ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 215, 115 25 ΑΘΝΑ Τηλ.: 210-67.77.590, Fax: 210-67.56.352 e-mail: kafkas@otenet.gr website: kafkas-publications.com EΚΔΟΤΣ...λίας Καυκάς, Δερματολόγος ΔΙΕΥΘΥΝΣ ΔΙΑΦΜΙΣΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ. ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΣΒΕΣΤΗ Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος asvesmed@otenet. gr

ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ. ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΣΒΕΣΤΗ Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος asvesmed@otenet. gr ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΣΒΕΣΤΗ Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος asvesmed@otenet. gr ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΟΡΜΟΝΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΚΜΗ 1) Σε γυναίκες που η συνήθης τοπική ή αντιβιοτική per os αγωγή έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και

Διαβάστε περισσότερα

'' Παιδο-δερματολογίας''

'' Παιδο-δερματολογίας'' ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ» Διευθύντρια: Καθηγήτρια Χ.Αντωνίου ΠΑΙΔΟ-ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Υπεύθυνη: Καθηγήτρια Α. Κατσαρού

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος Αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτελεί «κλειδί» για τον έλεγχο των αυτοάνοσων ασθενειών- της μεγάλης αυτής κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Δήλωση Σύγκρουσης Συμφερόντων Απόφαση Ε.Ο.Φ. 47558/4-7-2012 Στη διαμόρφωση του περιεχομένου της παρούσας εργασίας, δεν υπήρξε κάποια εξωτερική

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 4 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 5 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΡΟΕΔΡΩΝ ΟΜΙΛΗΤΩΝ 7 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 9 3 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος: Γεν. Γραμματέας: Ταμίας: Ειδ. Γραμματέας:

Διαβάστε περισσότερα

AKMH. Aπό το α έως το ω Κλινικό Φροντιστήριο. Πρόγραμμα 7-8. Σεπτεμβρίου 2013. Eλληνική Δερματολογική & Αφροδισιολογική Εταιρεία

AKMH. Aπό το α έως το ω Κλινικό Φροντιστήριο. Πρόγραμμα 7-8. Σεπτεμβρίου 2013. Eλληνική Δερματολογική & Αφροδισιολογική Εταιρεία Eλληνική Δερματολογική & Αφροδισιολογική Εταιρεία AKMH Aπό το α έως το ω Κλινικό Φροντιστήριο 7-8 Σεπτεμβρίου 2013 Ξενοδοχείο «Αμαλία» Ναύπλιο Πρόγραμμα Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 4 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Π. Παππάς ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Κατηγορίες ιστικών ορµονών Αποκαρβοξυλιωµένα αµινοξέα (ισταµίνη, σεροτονίνη) Πολυπεπτίδια (κινίνες, ουσία Ρ) Εικοσανοειδή

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

M.D.Maria A. Kardasi

M.D.Maria A. Kardasi Πρόκειται για φλεγμονώδη δερματοπάθεια η οποία χαρακτηρίζεται από δέρμα με σμηγματόρροια, φαγέσορες κλειστούς & ανοικτούς φλύκταινες, κύστες, βλατίδες και πιθανότατα ουλές. Αφορά το πρόσωπο, το λαιμό,

Διαβάστε περισσότερα

13 o COSMODERM. K. Aalto Korte 1, K. Suuronen 2, O. Kuuliala 1, K. Alanko 1 1

13 o COSMODERM. K. Aalto Korte 1, K. Suuronen 2, O. Kuuliala 1, K. Alanko 1 1 ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 25, 5 25 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 20-67.77.590, Fax: 20-67.56.352 e-mail: kafkas@otenet.gr website: kafkas-publications.com ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ: ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΥΚΑΣ EΚΔΟΤΗΣ...Ηλίας Καυκάς, Δερματολόγος ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ & ΔΗΜΟΣΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ BACTROBAN αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1g αλοιφής περιέχει 20mg mupirocin. Για τον πλήρη κατάλογο

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Δ. Ιακωβίδης Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Νέα διαγνωστικά μέσα για τη λανθάνουσα φυματίωση Η στοχευμένη δοκιμασία δερματικής φυματινοαντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης

ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΚΜΗΣ Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» ΑΚΜΗ:ΟΡΙΣΜΟΣ Πρόκειται για μία χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO)

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO) ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCO) 1. Τι είναι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών? Είναι η συχνότερη ενδοκρινοπάθεια των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Έχουν ενοχοποιηθεί περιβαντολλογικοί διατροφικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ και ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ και ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ - (ΕΠΕΜΥ) 6 ο Επιστημονικό Συμπόσιο Μυοσκελετικών Παθήσεων - ΕΠΕΜΥ 2014 «Εξελίξεις στις φλεγμονώδεις ρευματικές παθήσεις και στα νοσήματα του οστικού μεταβολισμού»

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία λανθάνουσας και ενεργού ΤΒ. Σταματούλα Τσικρικά Πνευμονολόγος -Φυματιολόγος

Θεραπεία λανθάνουσας και ενεργού ΤΒ. Σταματούλα Τσικρικά Πνευμονολόγος -Φυματιολόγος Θεραπεία λανθάνουσας και ενεργού ΤΒ Σταματούλα Τσικρικά Πνευμονολόγος -Φυματιολόγος Λανθάνουσα φυματίωση Περισσότερο ευαίσθητες κατηγορίες ασθενών: Μικρά παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ

Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2013 2014 Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Χρόνος: Δευτέρα έως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 5 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ 7 1.1 Γενικά 8 1.2 Στιβάδες του Δέρματος 10 1.2.1 Επιδερμίδα 10 1.2.2 Χόριο 14 1.2.3 Υπόδερμα ή Υποδόριο Λίπος 17 1.3 Εξαρτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη Ρευματολογικού Τμήματος ΙΑΣΩ General ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Οι ρευματικές παθήσεις αφορούν,σε ένα μεγάλο ποσοστό, νέες γυναίκες που βρίσκονται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ σε δραστικά συστατικά FISH OIL (EICOSAPENTAENOIC ACID) & (DOCOSAHEXAENOIC

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ Butavate Δερματικό διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Προπιονική κλομπεταζόλη 0.05 % W/V Για τον πλήρη κατάλογο των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

6ο Διαβητολογικό. Συνέδριο. 20 έως 22 Νοεμβρίου 2009. Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη. Κάνουμε το σωστό; Πάτρα.

6ο Διαβητολογικό. Συνέδριο. 20 έως 22 Νοεμβρίου 2009. Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη. Κάνουμε το σωστό; Πάτρα. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο 6ο Διαβητολογικό Συνέδριο Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη Κάνουμε το σωστό; Ενα διαχρονικό δίλημμα

Διαβάστε περισσότερα

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά Tοξικότητα Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας Αντικείμενα του μαθήματος Να εξοικειωθεί με την έννοια της τοξικότητας, όργανο στόχος Να μπορεί να ξεχωρίσει την οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008 Αντικαταθλιπτικά ΚΤ 2008 Vincent van Gogh, 1890 ιαταραχές σε Συναίσθηµα Όρεξη Ύπνο Ενεργητικότητα lipido Μονοπολική Μείζων κατάθλιψη θλίψη -

Διαβάστε περισσότερα

2. ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ

2. ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ 2. ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών (Polycystic Ovary Syndrome PCOS) είναι διαταραχή που χαρακτηρίζεται από υπερανδρογοναιμία, ωοθηκική δυσλειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος

ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος ΛΕΥΚΗ Κοινή δερματική νόσος που οδηγεί σε αποχρωματισμό Σημαντική η ψυχολογική υποστήριξη. Γνώση προγνωστικών παραγόντων. ΑΡΝΗΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis αισθητική προσώπου Dr. Stefanos Goudelas, Dermatologist η πιο διαδεδομένη και αποτελεσματική αγωγή για τις ρυτίδες έκφρασης Dr. Stefanos Goudelas

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Φάρμακα και Τροχαία Ατυχήματα. Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Αναισθησιολόγος Καθ. Φαρμακολογίας Α Εργ. Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, Α.Π.

Φάρμακα και Τροχαία Ατυχήματα. Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Αναισθησιολόγος Καθ. Φαρμακολογίας Α Εργ. Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, Α.Π. Φάρμακα και Τροχαία Ατυχήματα Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Αναισθησιολόγος Καθ. Φαρμακολογίας Α Εργ. Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, Α.Π.Θ Μεγάλη αύξηση της κατανάλωσης φαρμάκων Περίπου 20% των φαρμάκων που

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία Κίττυ Παυλάκη Jeanne Calment Κάπνιζε µέχρι τα 117 Πέθανε στα 122 Η σωστή λειτουργία των οργανισµών απαιτεί τη δυνατότητα προσαρµογής των κυττάρων και κατά συνέπεια και των

Διαβάστε περισσότερα

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ Μιχάλης Κακέπης Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΟΡΙΣΜΟΣ Με τον όρο ουλωτική αλωπεκία, εννοούμε μία ομάδα σπανίων διαταραχών, που καταστρέφουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤ 2007. Αντιφυµατικά Φάρµακα. Αργή ανάπτυξη Μακροχρόνια θεραπεία. Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας

ΚΤ 2007. Αντιφυµατικά Φάρµακα. Αργή ανάπτυξη Μακροχρόνια θεραπεία. Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας Αντιφυµατικά Φάρµακα Αργή ανάπτυξη Μακροχρόνια θεραπεία Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας Φυµατίωση (ΤΒ) Νόσος κυρίως του ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ συστήµατος Μεταδίδεται µε πταρµό - βήχα Συσχέτιση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός»

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΓΕΝΗ HPV Α γένος: βλεννογόνοι αιτιολογική συσχέτιση µε καρκίνο τραχήλου µήτρας, πρωκτού, αιδοίου, πέους

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσορυθµιστικά φάρµακα

Ανοσορυθµιστικά φάρµακα Κατερίνα Τυλιγάδα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Φαρµακολογίας Ανοσορυθµιστικά φάρµακα Ανοσορυθµιστικά φάρµακα Τροποποίηση του ανοσοποιητικού συστήµατος Ανοσοτροποιητές Ανοσοκατασταλτικά Ανοσοδιεγερτικά Ανοσοκατασταλτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε μόνο ενέσιμα φάρμακα και μόνο στο σημείο που πάσχει. ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Ξεκίνησε στη λογική του γιατί να μη χορηγήσω ένα αντιφλεγμονώδες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Skinoren γέλη 15% 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1 g γέλης Skinoren περιέχει 150 mg (15%) αζελαϊκού οξέος. Έκδοχα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCOS)

ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCOS) ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ (PCOS) Γ. ΜΑΣΤΟΡΑΚΟΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ PCOS: Κριτήρια διάγνωσης - Υπερανδρογονισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση παθογένεια φυματίωσης Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος

Μετάδοση παθογένεια φυματίωσης Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Μετάδοση παθογένεια φυματίωσης Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία Ομάδα Εργασίας για τη Φυματίωση Μετάδοση - παθογένεια φυματίωσης Ορισμός αιτιολογία Μετάδοση Παθογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ασθενών με σοβαρή, ενεργό νόσο που δεν έχουν προηγουμένως λάβει θεραπευτική αγωγή με μεθοτρεξάτη,

ασθενών με σοβαρή, ενεργό νόσο που δεν έχουν προηγουμένως λάβει θεραπευτική αγωγή με μεθοτρεξάτη, EMA/502328/2014 EMEA/H/C/000955 Περίληψη EPAR για το κοινό τοκιλιζουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

PigmenTclar. Η νέα δερματολογική φροντίδα διόρθωσης των κηλίδων με αποτελεσματικότητα μεγάλης διάρκειας * ΚΗΛΙΔΕΣ, ΘΑΜΠΗ ΚΑΙ ΑΝΟΜΟΙΟΜΟΡΦΗ ΟΨΗ

PigmenTclar. Η νέα δερματολογική φροντίδα διόρθωσης των κηλίδων με αποτελεσματικότητα μεγάλης διάρκειας * ΚΗΛΙΔΕΣ, ΘΑΜΠΗ ΚΑΙ ΑΝΟΜΟΙΟΜΟΡΦΗ ΟΨΗ ΚΗΛΙΔΕΣ, ΘΑΜΠΗ ΚΑΙ ΑΝΟΜΟΙΟΜΟΡΦΗ ΟΨΗ PigmenTclar Η νέα δερματολογική φροντίδα διόρθωσης των κηλίδων με αποτελεσματικότητα μεγάλης διάρκειας * * Η αποτελεσματικότητα του ορού κατά των κηλίδων διατηρήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ Εµµηνόπαυση καλείται η παύση της εµµήνου ρύσης µιας γυναίκας και σηµατοδότηση το τέλος της δυνατότητας τεκνοποίησης µε φυσιολογικό τρόπο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτημάτων Δέρματος Πρόληψη & Θεραπεία

Εξαρτημάτων Δέρματος Πρόληψη & Θεραπεία Σ υ ν έ δ ρ ι ο Π α θ ή σ ε ω ν Εξαρτημάτων Δέρματος Πρόληψη & Θεραπεία Β Πανεπιστημιακή Κλινική Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων, Π.Γ.Ν. «Αττικόν» Διοργάνωση Επιστημονική Εταιρεία Eπιδημιολογίας, Βιοστατιστικής

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

13 η Δερματολογική Διημερίδα 10 11 ΜΑΪΟΥ 2013 Το δέρμα εξ απαλών ονύχων μέχρι την εφηβεία ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013

13 η Δερματολογική Διημερίδα 10 11 ΜΑΪΟΥ 2013 Το δέρμα εξ απαλών ονύχων μέχρι την εφηβεία ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013 15:00-16:45 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013 Διοργάνωση: Γ Δερματολογική Κλινική Νοσοκομείου «Α. Συγγρός» σε συνεργασία με το Παιδοδερματολογικό Tμήμα του Νοσοκομείου «Α. Συγγρός» και την Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης. Κωνσταντίνος Γεωργανάς. Ρευματολόγος

Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης. Κωνσταντίνος Γεωργανάς. Ρευματολόγος Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης Κωνσταντίνος Γεωργανάς Ρευματολόγος Θεραπεία Ρευματοειδούς Αρθρίτιδας Η εξάπλωση της χρήσης βιολογικών την περασμένη 10ετία,

Διαβάστε περισσότερα

Layton-Finlay JEADV 2012,26 (Suppl.1), 1-29

Layton-Finlay JEADV 2012,26 (Suppl.1), 1-29 Η ακμή είναι μια πολύμορφη, φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος που συνοδεύεται από σμηγματόρροια και εντοπίζεται κυρίως στο πρόσωπο (99% των ασθενών), στη ράχη(60%) και στο στήθος(15%). Η κλινική εικόνα περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται, πρώτον, από χαμηλή οστική μάζα ή, πιο απλά, από λιγότερη ποσότητα οστού και δεύτερον, από διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Σημείωση: Οι αλλαγές στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών Προϊόντος και του Φύλλου Οδηγιών Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά.

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ. Φάρμακο λέμε οποιαδήποτε ουσία που όταν χορηγηθεί στον άνθρωπο, τα ζώα ή τα φυτά με συγκεκριμένο τρόπο και σε συγκεκριμένη δόση έχει θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ. Ενότητα 2: Υπογονιμότητα Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ. Ενότητα 2: Υπογονιμότητα Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ Ενότητα 2: Υπογονιμότητα Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Αίτια υπογονιμότητας Κλινική και εργαστηριακή διερεύνηση υπογονιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία;

Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία; Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία; ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΖΥΓΟΥΡΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ IL- 6 IL- 6 mil- 6R gp13 gp13 Το Tocilizumab (TCZ) είναι το πρώτο ανασυνδυασµένο ανθρωποποιηµένο

Διαβάστε περισσότερα