ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα."

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα.

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ.. σελ. 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ.. 8 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 12 ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ 13 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ 16 ΠΗΓΕΣ 19 ΠΗΓΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 43

3 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ ΤΟ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Ε ι σ α γ ω γ ή : Η υ π ο χ ώ ρ η σ η τ ο υ α γ ρ ο τ ι κ ο ύ τ ο μ έ α σ τ ο «δ υ τ ι κ ό κ ό σ μ ο» Ως το 19 ο αιώνα : ο αγροτικός τομέας κυριαρχεί (παραγωγικά-κοινωνικά) Με τη βιομηχανική επανάσταση (τέλη 18 ου -19 ος αι.) : υποχώρηση αγροτικού τομέα (στο «δυτικό κόσμο» - στην Ελλάδα αργότερα) >>> η κατοχή γης δεν ήταν πηγή εξουσίας-πλούτου 1 >>> αγροτική μεταρρύθμιση Αγροτική μεταρρύθμιση (ορισμός) : Κατάργηση των μεγάλων ιδιοκτησιών γης και κατάτμηση των αξιοποιήσιμων εδαφών σε μικρές παραγωγικές μονάδες οικογενειακού χαρακτήρα Τ ο α γ ρ ο τ ι κ ό ζ ή τ η μ α σ τ η ν Ε λ λ ά δ α κ α τ ά τ ο 1 9 ο α ι ώ ν α Ως την ενσωμάτωση της Επτανήσου (1864) και της Θεσσαλίας (1881) Προοδευτική διανομή γης 2 >> πολλές μικρές και μεσαίες ιδιοκτησίες >>> όχι εντάσεις Λίγα τσιφλίκια 3 στη Αττική Εύβοια Από την ενσωμάτωση των Επτανήσων και της Θεσσαλίας ως τις αρχές του 20 ου αιώνα. Επτάνησα- Αρτα-Θεσσαλία Τσιφλίκια Θεσσαλίας : >>> περιοχές με τσιφλίκια >>> αγορά από Έλληνες Διασποράς επανεμφάνιση αγροτικού διατήρηση θεσμού κολίγων ζητήματος κερδοσκοπία : υψηλοί δασμοί στο εισαγόμενο ρωσικό σιτάρι + τεχνητές ελλείψεις >>> υψηλές τιμές στο εγχώριο σιτάρι 4 Τ ο α γ ρ ο τ ι κ ό ζ ή τ η μ α σ τ η ν Ε λ λ ά δ α κ α τ ά τ ο ν 2 0 ο Τα πρώτα αποτυχημένα μέτρα και η επιδείνωση του προβλήματος 1907 : νόμοι για απαλλοτρίωση μεγάλων ιδιοκτησιών και διανομή σε ακτήμονες Δύσκολη η εφαρμογή των νόμων >>> συγκρούσεις (Κιλελέρ ) 1913 : νέες προσαρτήσεις περιοχών με μουσουλμανικά τσιφλίκια α ι ώ ν α Η αγροτική μεταρρύθμιση του 1917 (Εθνικός Διχασμός-κυβέρνηση Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη 6 ) 1. στήριξη πολλαπλασιασμός ελληνικών ιδιοκτησιών στις νέες περιοχές στόχοι 2. αποκατάσταση προσφύγων-πρόληψη κοινωνικών εντάσεων εφαρμογή απαλλοτριώσεις μεγάλων ιδιοκτησιών μετά τον πόλεμο (λόγω προσφυγικού προβλήματος 7 ) 1. Αναδιανομή 85% στη Μακεδονία - 68% στη Θεσσαλία -40% σε όλη τη χώρα 2. Ολοκλήρωση μεταρρύθμισης >>> μικροϊδιοκτησία αποτελέσματα 3. δυσκολία μικροκαλλιεργητών για διάθεση προϊόντων-θύματα εμπόρων >>> ίδρυση Αγροτικής Τράπεζας, κρατικών Οργανισμών Παρέμβασης, παραγωγικών συνεταιρισμών 4. Όχι εντάσεις άλλων κρατών 1 Στον προβιομηχανικό κόσμο οι μεγαλογαιοκτήμονες-ευγενείς (φεουδάρχες) κατείχαν μεγάλες εκτάσεις γης (φέουδα), που τους εξασφάλιζαν τεράστια έσοδα, χάρη στην εκμετάλλευση της εργασίας των εξαρτημένων γεωργών (δουλοπαροίκων). Συμμετείχαν επίσης στην άσκηση της εξουσίας, από την οποία ήταν αποκλεισμένοι όλοι οι υπόλοιποι. Στη νέα βιομηχανική κοινωνία που προέκυψε μετά τη βιομηχανική επανάσταση (18 ος -19 ος αι.), ο πλούτος πέρασε στα χέρια των αστών βιομηχάνων και εμπόρων. Επιπλέον, η αστική τάξη διεκδίκησε και κατέκτησε τη συμμετοχή της στην εξουσία. Έτσι, η παλαιά αριστοκρατική τάξη των ευγενών-φεουδαρχών έπαψε να μονοπωλεί πλούτο και εξουσία. Η κατοχή γης δεν είχε πλέον τη σημασία που είχε παλαιότερα. Άνοιξε, κατά συνέπεια, ο δρόμος για τη διανομή γης στους φτωχούς ακτήμονες γεωργούς, δηλαδή την αγροτική μεταρρύθμιση. 2 Η πιο σημαντική από αυτές τις διανομές γης ήταν η αγροτική μεταρρύθμιση του (βλ.σελ.27) 3 Τσιφλίκι : τουρκική λέξη για την μεγάλη έγγεια ιδιοκτησία. Ο πλούσιος τσιφλικάς μεγαλογαιοκτήμονας εκμεταλλευόταν την εργασία εξαρτημένων γεωργών (κολίγων). 4 Πλούσιοι Έλληνες έμποροι της Διασποράς, όπως ο Ανδρέας Συγγρός και ο Γ.Ζωγράφος, αγόρασαν τεράστιες εκτάσεις γης στη Θεσσαλία από Τούρκους τσιφλικάδες μετά το Οι κυβερνήσεις Χαρ. Τρικούπη, προσπαθώντας να προσελκύσουν κεφάλαια για επενδύσεις, ευνόησαν σκανδαλωδώς τους μεγαλογαιοκτήμονες αυτούς, αυξάνοντας τους δασμούς στα εισαγόμενα σιτηρά και επιτρέποντας την άνοδο των τιμών των ελληνικών σιτηρών. Ταυτόχρονα, διατηρήθηκε ο θεσμός των κολίγων, οι οποίοι πλέον δεν ήταν εξαρτημένοι, αλλά ελεύθεροι ακτήμονες γεωργοί, εργαζόμενοι στα τσιφλίκια. Η θέση των κολίγων επιδεινώθηκε μάλιστα, καθώς ήταν υποχρεωμένοι, ως ελεύθεροι πια γεωργοί, να πληρώνουν περισσότερους φόρους. 5 Οι μεγαλογαιοκτήμονες αντέδρασαν και οι νόμοι δεν εφαρμόστηκαν. Προκλήθηκαν, έτσι, αγροτικές εξεγέρσεις στη Θεσσαλία. Τα γεγονότα στο χωριό Κιλελέρ της Θεσσαλίας ήταν το σημαντικότερο επεισόδιο των εξεγέρσεων αυτών. Αγρότες που ετοιμάζονταν να μεταβούν στη Λάρισα, για να συμμετάσχουν σε μεγάλο αγροτικό συλλαλητήριο διαμαρτυρίας, δέχθηκαν επίθεση του στρατού, στο σιδηροδρομικό σταθμό του Κιλελέρ, με πολλά θύματα (6 Μαρτίου 1910). 6 Εθνικός διχασμός : Εξαιτίας της διαφωνίας του πρωθυπουργού Βενιζέλου και του βασιλιά Κωνσταντίνου σχετικά με τη συμμετοχή ή μη της Ελλάδας στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο, η χώρα διασπάστηκε σε δύο κράτη με χωριστές κυβερνήσεις :του Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη και του Κωνσταντίνου στην Αθήνα. Τα γεγονότα αυτά ( ) είναι γνωστά ως Εθνικός Διχασμός. 7 Η μεταρρύθμιση του 1917 εφαρμόστηκε μετά το τέλος του Μικρασιατικού Πολέμου (Μικρασιατική Καταστροφή 1922). Το πιεστικό πρόβλημα της αποκατάστασης των χιλιάδων προσφύγων από τη Μ.Ασία, επέβαλλε τη διανομή γης.

4 ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ Τ ο ε ρ γ α τ ι κ ό κ ί ν η μ α σ τ η ν Ε λ λ ά δ α κ α τ ά τ ο 1 9 ο α ι ώ ν α : κ α θ υ σ τ έ ρ η σ η 1. Ιστορικές ιδιομορφίες ελληνικής ανάπτυξης >> αγροτικό και εργατικό κίνημα δεν αναπτύχθηκαν (αντίθετα με Ευρώπη-Βαλκάνια) 2. Τέλη 19 ου αιώνα : Σοσιαλιστικές 8 ομάδες- Εργατικές ομαδοποιήσεις με μικρή επιρροή 9 Αίτια καθυστέρησης του ελληνικού εργατικού κινήματος κατά το 19 ο αιώνα : 1.απουσία μεγάλων βιομηχανικών μονάδων 2.Πολλοί εργάτες ήταν ξένοι (π.χ. Ιταλοί στη διώρυγα της Κορίνθου) ή πρόσκαιρης-βραχύχρονης απασχόλησης (Λαύριο : πρώτες εργατικές κινητοποιήσεις 1896) 3.Ιδεολογική επικράτηση Μ. Ιδέας εμπόδιζε διάδοση εργατικών-σοσιαλιστικών ιδεολογιών 10 Τ ο ε ρ γ α τ ι κ ό κ ί ν η μ α σ τ η ν Ε λ λ ά δ α κ α τ ά τ ο 2 0 ο α ι ώ ν α : α ν ά π τ υ ξ η Παράγοντες ανάπτυξης εργατικού κινήματος κατά τον 20 ο αιώνα Μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους (1912-3) Ενσωμάτωση Θεσσαλονίκης : βιομηχανικό υπόβαθρο Φεντερασιόν : πολυεθνική εργατική οργάνωση Θεσσαλονίκης με εβραϊκή ηγεσία >> δίαυλος διάδοσης εργατικής ιδεολογίας Κατά τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο Πιέσεις ελληνικής κοινωνίας Εμπλοκή Ελλάδας σε διεθνείς υποθέσεις Αντίκτυπος Ρωσικής Επανάστασης Η «ταχύτατη ωρίμανση» του εργατικού κινήματος : Ίδρυση Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδος (1917) Ίδρυση Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος Ελλάδος (1918) >>> συμμετοχή στην Γ Κομμουνιστική Διεθνή >>> μετονομασία σε Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος (1924) 8 Σοσιαλισμός : κοινωνική, οικονομική και πολιτική θεωρία, που δημιουργήθηκε το 19ο αιώνα, με βάση τις ιδέες του Γερμανού οικονομολόγου Καρλ Μάρξ και άλλων. Στόχος της ήταν να μεταβάλει τις οικονομικοκοινωνικές αδικίες που προέκυψαν με τη βιομηχανική επανάσταση και την επικράτηση του καπιταλιστικού συστήματος. Στο καπιταλιστικό σύστημα (ελεύθερη οικονομία), τα μέσα παραγωγής (γαίες, εργοστάσια, μεγάλες επιχειρήσεις) ανήκουν σε πλούσιους κεφαλαιούχους(καπιταλιστές), που εκμεταλλεύονται την εργασία των εργατών και αγροτών (προλεταριάτο), αμείβοντάς τους με χαμηλούς μισθούς, ώστε να καρπώνονται τεράστια κέρδη. Έτσι, η καπιταλιστική κοινωνία χαρακτηρίζεται από έντονη οικονομική και κοινωνική ανισότητα και αδικία : λίγοι ισχυροί πλούσιοι και πολλοί φτωχοί. Για να εξαλειφθούν η ανισότητα και η αδικία, ο σοσιαλισμός προβάλλει την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής και την κατοχή τους από τους εργαζομένους ή το κράτος (κοινωνικοποίηση ή κρατικοποίηση των μέσων παραγωγής), καθώς και τη διανομή των αγαθών και του πλούτου ανάλογα με την εργασία και τις ανάγκες κάθε πολίτη. Έτσι, θα προκύψει μία κοινωνία χωρίς τάξεις («αταξική») και άρα χωρίς κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες. Η «αταξική» κοινωνία ονομάζεται και κομμουνιστική (από το common=κοινός). 9 Όπως το αγροτικό κίνημα, έτσι και το εργατικό κίνημα δεν αναπτύχθηκαν στην Ελλάδα του 19 ου, σε αντίθεση με άλλες χώρες των Βαλκανίων και της Κ. και Δ. Ευρώπης. Το αγροτικό ζήτημα στην Ελλάδα λύθηκε με τις διανομές γης και δεν υπήρχαν εντάσεις (εξεγέρσεις αγροτών) με εξαίρεση τις αρχές του 20 ου αιώνα (Κιλελέρ). Το εργατικό κίνημα είχε πολύ μικρή διάδοση και επιρροή. Ιδρύθηκαν μικρές ομάδες με λίγους οπαδούς, όπως ο Δημοκρατικός Σύλλογος (1876), ο Κεντρικός Σοσιαλιστικός Σύλλογος (1890) κ.ά. Αντίθετα στην αναπτυγμένη βιομηχανικά Κ. και Δ. Ευρώπη οι εργατικές ενώσεις ήταν πολυπληθείς και οι απεργιακές κινητοποιήσεις συχνές. 10 Η Μεγάλη Ιδέα ήταν η κυρίαρχη ιδεολογία κατά το 19 ο αιώνα-αρχές 20 ου για τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων. Η εθνική ολοκλήρωση η απελευθέρωση δηλαδή των αλύτρωτων ακόμα εδαφών (Μακεδονία, Ήπειρος, νησιά Αιγαίου, Κρήτη, Μ.Ασία) απασχολούσε όλες τις κοινωνικές ομάδες και δεν υπήρχε «χώρος» για τη διάδοση άλλων ιδεολογιών, κοινωνικού χαρακτήρα, όπως η εργατική - σοσιαλιστική ιδεολογία, που γνώριζε μεγάλη και αυξανόμενη ανάπτυξη στα προηγμένα κράτη της βιομηχανικής Δύσης.

5 ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ. 3 3.ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ Ο Βενιζελισμός (πολιτική αντίληψη που εκφράστηκε με τον Ε. Βενιζέλο) Στον οικονομικό τομέα : Το ελληνικό κράτος μοχλός έκφρασης και ανάπτυξης του ελληνισμού >>> επιδίωξη ενσωμάτωσης εκτός συνόρων ελληνισμού >>> ενιαία εθνική και κρατική υπόσταση 12 >>> νέα θέση στο σύγχρονο κόσμο Προϋποθέσεις 1. θεσμικός εκσυγχρονισμός >>> κράτος πιο αξιόπιστο και αποτελεσματικό 2. προσήλωση στην ιδέα της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων του έθνους 13 Η αστική τάξη υποστηρίζει το Βενιζέλο Οι Έλληνες αστοί πλουτίζουν στην Αν.Μεσόγειο Επιδιώκουν δημιουργία ισχυρού εθνικού κέντρου = διασφάλιση πλούτου τους Πολλά εθνικιστικά κινήματα την ίδια εποχή στα Βαλκάνια 14 Η οικονομική ανάπτυξη της περιόδου : έρεισμα της Μ. Ιδέας 1. Οι πλεονασματικοί προϋπολογισμοί (1911 : έσοδα έξοδα : ) 2. Η υπερπόντια μετανάστευση στις ΗΠΑ (βλ. σχετικό πίνακα) αντιμετώπισε αγροτική κρίση, εκτόνωσε κοινωνικές εντάσεις (σταφιδική κρίση), ενίσχυσε οικονομία υπαίθρου (εμβάσματα) Οι συνέπειες των Βαλκανικών Πολέμων 15 η οικονομία δεν κλονίστηκε, παρά το μεγάλο κόστος Ενσωμάτωση πλούσιων περιοχών (+70%) Ενσωμάτωση εκατομμυρίων κατοίκων (+80%) Τα νέα εδάφη πεδινά και αρδευόμενα >>> ανάπτυξη γεωργίας Παρουσία ισχυρών μειονοτικών ομάδων στις νέες περιοχές (π.χ. Ήπειρος : Έλληνες, μουσουλμάνοι, Εβραίοι) η Ελλάδα υπολογίσιμη δύναμη αύξηση εμπιστοσύνης στις αγορές χρήματος και πιστώσεων Η Ελλάδα μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους (1913, Συνθήκη του Βουκουρεστίου) 11 Κατά την περίοδο : α) Πρωθυπουργός της χώρας ήταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος ( ) β) Η Ελλάδα συμμετείχε σε συνεχείς πολέμους, με στόχο την επέκτασή της : Βαλκανικοί Πόλεμοι ( ), Α Παγκόσμιος Πόλεμος ( ), Μικρασιατικός Πόλεμος ( ). 12 Ο Ε. Βενιζέλος επιδίωξε τη δημιουργία μιας μεγαλύτερης και ισχυρότερης Ελλάδας. Για να γίνει αυτό έπρεπε, βέβαια, η χώρα να επεκταθεί και να ενσωματώσει με πολέμους τις αλύτρωτες περιοχές («Μεγάλη Ιδέα»). Έτσι, η κρατική και η εθνική υπόσταση της Ελλάδας θα συνέπιπταν, όλο το ελληνικό Έθνος, δηλαδή, θα περιλαμβανόταν εντός των συνόρων του ελληνικού κράτους. 13 Για τη δημιουργία μιας μεγαλύτερης και ισχυρότερης Ελλάδας, έπρεπε το κράτος να αποβάλει τις αδυναμίες του παρελθόντος, να εκσυγχρονιστεί και να αναπτυχθεί οικονομικά. Η μικρή προβληματική Ελλάδα του 1910 έπρεπε να αλλάξει τις οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές της δομές. Προς το σκοπό αυτό ο Βενιζέλος προχώρησε σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις (νέο Σύνταγμα 1911, νομοθεσία). 14 Οι πλούσιοι αστοί της Διασποράς αισθάνονταν ανασφάλεια, ζώντας και αναπτύσσοντας τις οικονομικές δραστηριότητές τους στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και σε άλλα γειτονικά κράτη της Ανατολικής Μεσογείου, σε μια εποχή έντονου εθνικισμού, εδαφικών διεκδικήσεων από όλες τις χώρες και επικείμενων συγκρούσεων. Υποστήριξαν, λοιπόν, τη Μ. Ιδέα, ώστε το ελληνικό κράτος να αναπτυχθεί (εδαφικά και οικονομικά) και να τους προσφέρει ασφάλεια. 15 Βαλκανικοί Πόλεμοι (Α Βαλκανικός : , Β Βαλκανικός 1913) : συγκρούσεις μεταξύ των βαλκανικών χωρών με στόχο την απόσπαση των ευρωπαϊκών εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στον Α Βαλκανικό, η λεγομένη Βαλκανική Συμμαχία (Ελλάδα, Σερβία, Βουλγαρία, Μαυροβούνιο) νίκησε την Οθ. Αυτοκρατορία και της απέσπασε όλα τα ευρωπαϊκά της εδάφη εκτός από την Ανατολική Θράκη (Ήπειρος, Μακεδονία, Δ. Θράκη, νησιά Αιγαίου, Κρήτη). Η διαφωνία όμως των νικητών συμμάχων ως προς τη διανομή των εδαφών προκάλεσε το Β Βαλκανικό Πόλεμο, κατά τον οποίο οι βαλκανικές χώρες στράφηκαν κατά της Βουλγαρίας, που διεκδικούσε το σύνολο σχεδόν των κατακτημένων περιοχών. Η Βουλγαρία ηττήθηκε και με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου (Αύγουστος 1913) η Ελλάδα ενσωμάτωσε τα εδάφη της Ν. Ηπείρου, της Μακεδονίας, τα νησιά του Αν. Αιγαίου (εκτός των ιταλοκρατούμενων από το 1912 Δωδεκανήσων) και την Κρήτη.

6 4. Ο Α ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ( ) 16 ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ. 4 Η συμμετοχή της Ελλάδας στον Α Π. Πόλεμο και οι επιπτώσεις της στην ελληνική οικονομία Εθνικός Διχασμός (σύγκρουση παλατιού Βενιζέλου, ) 17 Δαπανηρή επιστράτευση Κυβέρνηση Εθνικής Άμυνας στη Θεσσαλονίκη 19 Διάσπαση χώρας σε δύο κράτη Συμμαχικός αποκλεισμός 20 Πολεμικές συγκρούσεις ενοποίηση χώρας υπό τον Βενιζέλο >>> συμμετοχή στον πόλεμο (1917) >> Μεγάλο οικονομικό (και κοινωνικό) κόστος : υπονόμευση των κεκτημένων της προηγούμενης περιόδου Ο ιδιόμορφος δανεισμός του Μεγάλα δάνεια από Αγγλία, Γαλλία, ΗΠΑ Θεωρητικός δανεισμός, δεν δόθηκαν τα χρήματα Κάλυμμα για έκδοση πρόσθετου χαρτονομίσματος 22 -απόθεμα σε χρυσό και συνάλλαγμα Χρηματοδότηση συμμετοχής στον πόλεμο, ουκρανική εκστρατεία, α φάση μικρασιατικής εκστρατείας 23 Οι συνέπειες του ιδιόμορφου δανεισμού Νοέμβριος 1920 :ο Βενιζέλος χάνει τις εκλογές >>>φιλοβασιλικές κυβερνήσεις >>> επιστροφή Κωνσταντίνου (ανεπιθύμητος στους Συμμάχους) >>> οι Σύμμαχοι αποσύρουν την κάλυψη του χαρτονομίσματος Παθητικοί ισολογισμοί κράτους (1918 και εξής) - Δαπανηρή η μικρασιατική εκστρατεία ( ) >> Πλήρες οικονομικό αδιέξοδο Η διχοτόμηση του χαρτονομίσματος (Μάρτιος 1922) Διχοτόμηση χαρτονομίσματος σε δύο μισά Το δεξί μισό στο κράτος έναντι ομολόγων (εσωτερικό αναγκαστικό δάνειο) δρχ. (ξανά το 1926) 16 Ο Α Παγκόσμιος Πόλεμος ( ) είχε ως κύρια αιτία του τον έντονο οικονομικό και πολιτικό ανταγωνισμό μεταξύ των ισχυρών βιομηχανικών χωρών της Ευρώπη. Λίγο πριν από την έναρξη του πολέμου είχαν διαμορφωθεί δύο συμμαχίες: 1.η"Eγκάρδια Συνεννόηση" (γνωστή ως Αντάντ -Entente Cordiale -), αποτελούμενη από την Aγγλία, τη Γαλλία, τη Ρωσία και, από το 1915, την Iταλία. Σύμμαχοι της Αντάντ στα Βαλκάνια η Σερβία και η Ελλάδα από το 1917) 2. "Τριπλή Συμμαχία" ή "Kεντρικές Δυνάμεις", αποτελούμενη από τη Γερμανία, την Αυστροουγγαρία και την Ιταλία έως το Σύμμαχοι της Αντάντ στα Βαλκάνια η Τουρκία και η Βουλγαρία). Η Ελλάδα δεν συμμετέχει από την αρχή στον πόλεμο, γιατί υπάρχει διαφωνία μεταξύ του πρωθυπουργού Βενιζέλου (θέλει συμμετοχή στο πλευρό της Αντάντ, προσδοκώντας σε εδαφική επέκταση προς την Αν. Θράκη και Μ.Ασία) και του βασιλιά Κωνσταντίνου (επιδιώκει την ουδετερότητα ως γερμανόφιλος). 17 Εθνικός διχασμός : Εξαιτίας της διαφωνίας του πρωθυπουργού Βενιζέλου και του βασιλιά Κωνσταντίνου σχετικά με τη συμμετοχή ή μη της Ελλάδας στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο, η χώρα διασπάστηκε σε δύο κράτη με χωριστές κυβερνήσεις : του Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη και του Κωνσταντίνου στην Αθήνα. Τα γεγονότα αυτά ( ) είναι γνωστά ως Εθνικός Διχασμός. 18 «άσκοπη και δαπανηρή επιστράτευση του 1915» : Τον Σεπτέμβριο του 1915 ο πρωθυπουργός Βενιζέλος κήρυξε επιστράτευση για να συμμετάσχει η χώρα στον πόλεμο. Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος αρνήθηκε να υπογράψει το σχετικό διάταγμα και ο Βενιζέλος παραιτήθηκε. 19 Κυβέρνηση Εθνικής Άμυνας :πρόκειται για την κυβέρνηση Βενιζέλου, που υποστηρίχθηκε από την «Έθνική Άμυνα», οργάνωση βενιζελικών αξιωματικών. 20 Ναυτικός αποκλεισμός : Ο αγγλικός και γαλλικός στρατός επέβαλε το 1916 αυστηρό αποκλεισμό της Ελλάδας, για να υποχρεωθεί σε παραίτηση ο Κωνσταντίνος και να βγει η χώρα στον πόλεμο. Ο αποκλεισμός είχε σημαντικές οικονομικές συνέπειες. 21 «Σύμμαχοι» : εννοούνται οι χώρες της Αντἀντ (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία και Ιταλία), στο πλευρό της οποίας επιδίωκε ο Βενιζέλος να πολεμήσει η Ελλάδα. Την Τριπλή Συμμαχία (ή Κεντρικές Αυτοκρατορίες : Γερμανία, Αυστροουγγαρία), υποστήριζε ο γερμανόφιλος βασιλιάς Κωνσταντίνος, προτείνοντας όμως ουδετερότητα. 22 Για να μπορέσει μια χώρα να εκδώσει χαρτονόμισμα πρέπει να διαθέτει ίσης αξίας αποθέματα σε χρυσό ή ξένο συνάλλαγμα. Για να εκδώσει λοιπόν μια χώρα πρόσθετο χαρτονόμισμα πρέπει να αυξήσει τα αποθέματά της αυτά. Οι Σύμμαχοι, αντί να χορηγήσουν στην Ελλάδα χρηματικό δάνειο, κράτησαν τα χρήματα και επέτρεψαν στην Ελλάδα να εκδώσει χαρτονομίσματα ίσης αξίας με το δάνειο. 23 Μικρασιατική εκστρατεία και καταστροφή ( ): Ο Α Παγκόσμιος λήγει με νίκη της Αντάντ, άρα και της Ελλάδας (1918). Υπογράφονται μια σειρά συνθήκες με εξοντωτικούς για τους ηττημένους όρους. Η Ελλάδα λαμβάνει με τις συνθήκες του Νειγύ (1919) και των Σεβρών (1920) την Ανατολική και Δυτική Θράκη και την περιοχή της Σμύρνης (χάρτης). Το 1919 αποβιβάζει στρατό στη Σμύρνη, για να καταλάβει την περιοχή και να διασφαλίσει την ελληνική παρουσία στις ακτές της Δυτικής Μ. Ασίας. Οι Τούρκοι υπό τον εθνικιστή ηγέτη τους Κεμάλ Ατατούρκ, δεν δέχονται την παραχώρηση της Σμύρνης και της Αν. Θράκης και αρχίζει η μικρασιατική εκστρατεία. Ο ελληνικός στρατός αρχικά επεκτείνεται με επιτυχία σε μεγάλο βάθος στο εσωτερικό της Μ.Ασίας. Το Νοέμβριο του 1920, όμως, ο Βενιζέλος χάνει στις εκλογές και η νέα αντιβενιζελική και φιλοβασιλική κυβέρνηση επαναφέρει το ανεπιθύμητο στην Αντάντ βασιλιά Κωνσταντίνο. Η δυσαρεστημένη Αντάντ εγκαταλείπει την Ελλάδα αβοήθητη στο μέτωπο της Μ. Ασίας. Η εκστρατεία συνεχίζεται με στόχο της κατάληψη της Άγκυρας, έδρας του Κεμάλ. Το εγχείρημα αποτυγχάνει, εξαιτίας στρατιωτικών και πολιτικών σφαλμάτων. Τον Αύγουστο του 1922 ο κατάκοπος ελληνικός στρατός δέχεται σφοδρή τουρκική αντεπίθεση και υποχωρεί προς τη θάλασσα. Οι Τούρκοι καταλαμβάνουν και πυρπολούν τη Σμύρνη, σφαγιάζοντας χιλιάδες αμάχους. Ο ελληνικός στρατός αποχωρεί από τη Μ. Ασία και την Αν.Θράκη μαζί με 1,500,000 Έλληνες, που καταφεύγουν ως πρόσφυγες στην Ελλάδα. Το 1923, με τη συνθήκη ειρήνης της Λοζάνης (1923) ορίζεται νέο σύνορο Ελλάδας-Τουρκίας ο ποταμός Έβρος και αποφασίζεται υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ των δύο χωρών.

7 ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ Η Ανταλλαγή των Πληθυσμών 24 Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή (1922) και τη Σύμβαση ανταλλαγής πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας (1923), έφτασαν στην Ελλάδα Έλληνες και Αρμένιοι, ενώ μουσουλμάνοι έφυγαν για την Τουρκία. Ο Ελληνισμός της Μ. Ασίας έπαψε οριστικά να υπάρχει. Η άφιξη και η αποκατάσταση των προσφύγων Το ελληνικό κράτος έπρεπε να ξεπεράσει τις ανεπάρκειές του για να αντιμετωπίσει το προσφυγικό πρόβλημα (π.χ. αντιμετώπιση έξαρσης φυματίωσης-ελονοσίας ) «Η πολιτική αστάθεια, τα μίση του διχασμού, η ανακήρυξη της δημοκρατίας, οι επεμβάσεις του στρατού και οι απόπειρες πραξικοπημάτων συσκοτίζουν το ζήτημα της αποτελεσματικότητας του κράτους και της διοίκησης» 25 Η αντίδραση του κράτους ήταν μάλλον επαρκής - αξιοποίησε : μουσουλμανικές περιουσίες (5-10 δισ δρχ.) εξωτερική βοήθεια (δάνεια) 6.Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ 26 Οι παράγοντες που οδήγησαν στην οικονομική ανάπτυξη 1. Εθνική ομοιογένεια (μειονότητες >7%) Αγροτική μεταρρύθμιση (εφαρμογή νόμων του 1917, βλ. σελ.45-47) 3. Αστικοποίηση (1/3 πληθυσμού σε αστικά κέντρα) Βελτίωση υποδομών αναπτυξιακές πολιτικές 5. Συγκέντρωση Ελλήνων στο πλαίσιο του εθνικού τους κορμού (εξάλειψη ελληνικού κοσμοπολιτισμού) >> η Ελλάδα κύριο πεδίο οικονομικής δραστηριότητας Θετική προσφορά προσφύγων (γνώσεις, πολιτισμός, εργατικότητα) Με τη Σύμβαση της Λοζάνης (30 Ιανουαρίου 1923) αποφασίστηκε η υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Οι Έλληνες Ορθόδοξοι της Τουρκίας και οι Τούρκοι Μουσουλμάνοι της Ελλάδας υποχρεώνονταν να εγκατασταθούν στην ομόθρησκη χώρα. Εξαιρέθηκαν οι Έλληνες κάτοικοι της Κων/πολης και των νησιών Ίμβρου και Τενέδου καθώς και οι μουσουλμάνοι της Δυτ. Θράκης. Με τη Σύμβαση ανταλλαγής παύει η μακραίωνη ελληνική παρουσία στη Μ.Ασία και Αν.Θράκη. 25 Η περίοδος ήταν ιδιαίτερα ταραγμένη : α)πολιτική αστάθεια: συνεχείς εναλλαγές κυβερνήσεων και εκλογικές αναμετρήσεις β) τα μίση του διχασμού : η διαίρεση της Ελλάδας σε βενιζελικούς και αντιβενιζελικούς/βασιλικούς, κληρονομιά της περιόδου του Εθνικού Διχασμού. γ) η ανακήρυξη της δημοκρατίας : το 1924 καταργήθηκε η βασιλευομένη δημοκρατία και καθιερώθηκε η προεδρευομένη δημοκρατία. Η μεταβολή του πολιτεύματος προκάλεσε έντονες αντιδράσεις των φιλοβασιλικών και αντιπαραθέσεις δ) οι επεμβάσεις του στρατού και οι απόπειρες πραξικοπημάτων : ο στρατός είχε αναδειχθεί σε καθοριστικό παράγοντα της πολιτικής ζωής και παρενέβαινε διαρκώς. Τα κινήματα ήταν πολλά, είτε από βενιζελικούς είτε από αντιβενιζελικούς αξιωματικούς. Όλα αυτά συνθέτουν ένα σύνθετο και ταραγμένο πολιτικό σκηνικό, σε μια περίοδο που το προσφυγικό πρόβλημα απαιτούσε αποτελεσματικές κινήσεις. 26 Μεσοπόλεμος : η εικοσαετία μεταξύ των δύο παγκοσμίων πολέμων : (για την Ελλάδα : ) 27 Η Εθνική ομοιογένεια επιτεύχθηκε χάρη στην ανταλλαγή των πληθυσμών. 28 Η βιομηχανική ανάπτυξη και η εγκατάσταση των προσφύγων στα αστικά κέντρα ενίσχυσαν την αστικοποίηση. 29 Δεν υπήρχαν πλέον αλύτρωτοι Έλληνες στο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου. Το παροικιακό κεφάλαιο συγκεντρώθηκε στο ελληνικό κράτος με ευεργετικές συνέπειες για την ελληνική οικονομία. 30 Αναλυτικά για την προσφορά των προσφύγων γίνεται λόγος στο τρίτο κεφάλαιο, σελ

8 7. ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ. 6 Μικρασιατικός πόλεμος >>> προσφυγικό πρόβλημα >>> ανάγκη επενδύσεων στις υποδομές Έργα στην περιοχή Αθηνών ( πληθυσμός με πρόσφυγες) Έργα σε άλλες περιοχές ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΕΡΓΑ ΣΗΜΑΣΙΑ Αμερικανική Κατασκευή φράγματος και Λύση προβλήματος ύδρευσης ΟΥΛΕΝ τεχνητής λίμνης Μαραθώνα Αθήνας (ανεπαρκές το Αδριάνειο υδραγωγείο) Βρετανική ΠΑΟΥΕΡ Γερμανικές εταιρείες Μονάδες παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος Δίκτυο αστικών συγκοινωνιών (ηλεκτροκίνητα τραμ-λεωφορεία) τηλεφωνικό δίκτυο Δρόμοι Διευθετήσεις χειμάρρων αντιμετώπιση καταστροφών από πλημμύρες εγγειοβελτιωτικά έργα σε Αύξηση καλλιεργούμενων εδαφών αγροτικές περιοχές 8. Η ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ στόχοι αίτημα Ελλάδας στην Κ.Τ.Ε. 31 για πρόσθετο δάνειο (1927) >>> ίδρυση κεντρικής τράπεζας 32 για : διαχείριση χρεών έκδοση χαρτονομίσματος ενιαία εφαρμογή κυβερνητικής οικονομικής πολιτικής Ίδρυση Τράπεζας της Ελλάδος (Μάιος 1927) Αποτελέσματα Σταθερές ισοτιμίες δραχμής με ξένα νομίσματα Έκδοση χαρτονομίσματος με αποθέματα σε χρυσό και συνάλλαγμα 33 Μετατρεψιμότητα νομίσματος σε χρυσό 34 Δημοσιονομική «ευφορία» Αύξηση πιστοληπτικής ικανότητας κράτους Ενίσχυση εισροής συναλλάγματος και επενδύσεων 35 Έγιναν δυνατές οι πρωτοβουλίες του Βενιζέλου ( ) 1932 : η μεγάλη οικονομική κρίση του 1929 φτάνει στην Ελλάδα 31 Κοινωνία των Εθνών : διεθνής οργανισμός που ιδρύθηκε το 1920, μετά το τέλος του Α Παγκοσμίου Πολέμου, πρόγονος του σημερινού Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Στόχος του η διασφάλιση της παγκόσμιας ειρήνης και η ειρηνική επίλυση των διαφορών. Αποδείχθηκε ανίσχυρος και διαλύθηκε τις παραμονές του Β Παγκόσμιου Πολέμου, αποτυγχάνοντας να εμποδίσει την επεκτατική πολιτική του Χίτλερ και του Μουσολίνι. 32 Η κεντρική τράπεζα μιας χώρας είναι κρατική και ασχολείται με την έκδοση του νομίσματος, τη διαχείριση των κρατικών δανείων και την επίβλεψη των άλλων τραπεζών. 33 Για να μπορέσει μια χώρα να εκδώσει χαρτονόμισμα που θα αναγνωρίζεται στις διεθνείς συναλλαγές με μια σταθερή αξία, πρέπει να διαθέτει ίσης αξίας αποθέματα σε χρυσό ή ξένο συνάλλαγμα. Αλλιώς, το νόμισμα χάνει την αξία του σε σχέση με τα ξένα (διολίσθηση, υποτίμηση). Η Τράπεζα της Ελλάδος κατόρθωσε, συγκεντρώνοντας τέτοια αποθέματα, να σταθεροποιήσει την αξία του νομίσματος σε σχέση με τα ξένα νομίσματα. 34 Η μετατροπή του νομίσματος σε χρυσό, η αγορά δηλαδή χρυσού από την Τράπεζα της Ελλάδος, της έδωσε τη δυνατότητα να αυξάνει τα αποθέματά της σε χρυσό και έτσι να στηρίζει την αξία της δραχμής, να διατηρεί σταθερή την ισοτιμία της έναντι των ξένων νομισμάτων. 35 Η βελτίωση της αξιοπιστίας της χώρας μας και παράλληλα το πρόσφορο έδαφος για επενδύσεις, λόγω του προσφυγικού προβλήματος, δημιούργησε κλίμα κατάλληλο για ξένες επενδύσεις. Πολλές ξένες εταιρείες επένδυσαν σε έργα της περιόδου (βλ. προηγούμενο κεφάλαιο) ή ίδρυσαν υποκαταστήματά τους στην Ελλάδα.

9 9. H ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ 1932 ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ. 7 Η εκδήλωση της κρίσης στην Ελλάδα 1929 : κραχ χρηματιστηρίου Νέας Υόρκης 36 >>> παγκόσμια οικονομική κρίση 1932 : οι συνέπειες της κρίσης φτάνουν στην Ελλάδα (εποχή ευημερίας 37 ) αποτυχημένες κυβερνητικές προσπάθειες για αποτροπή κρίσης >>> εξάντληση αποθεμάτων σε χρυσό και συνάλλαγμα 38 Άνοιξη 1932 : αναστολή μετατρεψιμότητας εθνικού νομίσματος 39 αναστολή εξυπηρέτησης εξωτερικών δανείων (=πτώχευση 40 ) Η αντιμετώπιση της κρίσης : κρατικός παρεμβατισμός ισχυρός κρατικός παρεμβατισμός 41 (ιδίως στις εξωτερικές συναλλαγές) πολιτική προστατευτισμού(>>αυτάρκεια) κλειστή οικονομία(όχι ελεύθερες οικονομικές συμφωνίες) Η μέθοδος του διακανονισμού «κλήριγκ» Οι διεθνείς συναλλαγές με βάση διακρατικές συμφωνίες Κοστολόγηση των προς ανταλλαγή προϊόντων ισοσκελισμός αξίας εισαγωγών εξαγωγών (ειδικοί λογαριασμοί) θετικά στοιχεία. Οι πολιτικές επιπτώσεις της κρίσης κυριαρχία ολοκληρωτικών καθεστώτων στην Ευρώπη (δικτατορίες-φασισμός) 42 4 Αυγούστου 1936 δικτατορία Μεταξά Τα ολοκληρωτικά καθεστώτα στην Ευρώπη τις παραμονές του Β Παγκοσμίου Πολέμου (1939) : Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Πολωνία, Λιθουανία, Εσθονία, Λετονία, Ουγγαρία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Ελλάδα. 36 Η απότομη πτώση της τιμής των μετοχών στο χρηματιστήριο της Ν. Υόρκης τον Οκτώβριο του 1929 προκάλεσε χρεοκοπία πολλών επιχειρήσεων και γενική κατάρρευση της αμερικανικής οικονομίας. Η κρίση διαδόθηκε γρήγορα στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο. 37 Η κρίση βρήκε την ελληνική σε καλή κατάσταση, λόγω των ευνοϊκών συγκυριών που περιγράφονται στα τρία προηγούμενα μαθήματα. 38 Η ελληνική κυβέρνηση προσπάθησε, διαθέτοντας τα αποθέματα σε χρυσό και συνάλλαγμα, να στηρίξει τη σταθερότητα του εθνικού μας νομίσματος και να αποφύγει τις επιπτώσεις της κρίσης, χωρίς όμως επιτυχία. 39 Η εξάντληση των αποθεμάτων της χώρας σε χρυσό και συνάλλαγμα οδήγησε τη δραχμή σε απώλεια της αξίας της. Έτσι, έπαψε να μετατρέπεται σε ξένα νομίσματα ή χρυσό. 40 Για δεύτερη φορά, μετά το 1893, η Ελλάδα δήλωσε την αδυναμία της να αποπληρώσει τα εξωτερικά της δάνεια. 41 Κρατικός παρεμβατισμός : η συνεχής παρέμβαση του κράτους στην οικονομική ζωή, με νόμους, περιορισμούς, δασμούς κλπ. Η οικονομία χάνει το φιλελεύθερο χαρακτήρα της, γίνεται κλειστή, ώστε να μην επηρεαστεί από τη διεθνή κρίση. 42 Γερμανία (Χίτλερ), Ιταλία(Μουσολίνι), Ισπανία (Φράνκο) και άλλα κράτη αποκτούν αυταρχικά δικτατορικά πολιτεύματα. Η επιβολή τους επιτυγχάνεται κυρίως με την εκμετάλλευση της οικονομικής αδυναμίας των λαών και την υπόσχεση ενός καλύτερου μέλλοντος (μεσσιανικά κινήματα).

10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ. 8 1.ΤΟ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Σωστό-λάθος και διόρθωση 1. Ο αγροτικός τομέας κυριαρχούσε οικονομικά και κοινωνικά σε όλο τον κόσμο ως τον 19 ο αιώνα, μέχρι δηλαδή την βιομηχανική επανάσταση. 2. Μετά τη βιομηχανική επανάσταση ο αγροτικός τομέας ενισχύθηκε στο λεγόμενο «δυτικό κόσμο»(ευρώπη, Β.Αμερική) 3. Στην Ελλάδα το πρόβλημα της έγγειας ιδιοκτησίας προκάλεσε εντάσεις πολύ μεγαλύτερες από ότι στα άλλα ευρωπαϊκά ή βαλκανικά κράτη. 4. Τα τσιφλίκια της Θεσσαλίας, που προσαρτήθηκαν στην Ελλάδα μετά το 1881, αγοράστηκαν από Έλληνες κεφαλαιούχους της Διασποράς. 5. Η νομοθεσία του 1907 επέτρεπε την απαλλοτρίωση μεγάλων ιδιοκτησιών και τη διανομή τους σε ακτήμονες. 6. Το 1927 η κυβέρνηση Βενιζέλου στην Αθήνα αποφάσισε την ολοκλήρωση της αγροτικής μεταρρύθμισης. Επιλογής 1.Αγροτική μεταρρύθμιση είναι : η κατάργηση των μεγάλων ιδιοκτησιών και η κατάτμηση των αξιοποιήσιμων (καλλιεργήσιμων) εδαφών σε μικρές παραγωγικές μονάδες οικογενειακού χαρακτήρα. η κατάργηση των μικρών και μεσαίων ιδιοκτησιών και η συνένωση των αξιοποιήσιμων (καλλιεργήσιμων) εδαφών σε μεγάλες παραγωγικές μονάδες 2.Οι αγοραστές των τσιφλικιών της Θεσσαλίας επιδίωξαν : Την επιβολή χαμηλών δασμών στο εισαγόμενο ρωσικό σιτάρι Την επιβολή υψηλών δασμών στο εξαγόμενο σιτάρι Την επιβολή υψηλών δασμών στο εισαγόμενο ρωσικό σιτάρι, για να υψώσουν τις τιμές του εγχώριου σιταριού Την επιβολή υψηλών δασμών στο εισαγόμενο ρωσικό σιτάρι, για να μειώσουν τις τιμές του εγχώριου σιταριού 3.Η νομοθεσία του 1907 : Εφαρμόστηκε χωρίς προβλήματα και έλυσε το αγροτικό ζήτημα Δεν εφαρμόστηκε προκαλώντας συγκρούσεις, με σπουδαιότερη αυτή του Κιλελέρ (1910) Δεν εφαρμόστηκε προκαλώντας συγκρούσεις, με σπουδαιότερη αυτή των Βαλκανικών Πολέμων ( ) 4.Στόχοι της αγροτικής μεταρρύθμισης του Βενιζέλου (1917) ήταν : Η αποκατάσταση των προσφύγων Η πρόληψη κοινωνικών εντάσεων στον αγροτικό χώρο Η είσπραξη εσόδων από τη διανομή των εθνικών γαιών Η στήριξη και ο πολλαπλασιασμός των ελληνικών ιδιοκτησιών γης Η επέκταση των καλλιεργούμενων εκτάσεων Η μείωση των ελληνικών ιδιοκτησιών γης Αντιστοίχισης περίοδοι ος αιώνας ως την προσάρτηση της Θεσσαλίας (ως 1881) ος αιώνας μετά την προσάρτηση της Θεσσαλίας (1881 και εξής) 3. αρχές 20 ου αιώνα ως τους Βαλκανικούς πολέμους ( ) 4. από τους Βαλκανικούς ως το μετά τη μικρασιατική καταστροφή του 1922 χαρακτηριστικά Αγορά τσιφλικιών από Έλληνες διασποράς επανεμφάνιση αγροτικού προβλήματος Αγροτική μεταρρύθμιση Βενιζέλου Αδυναμία εφαρμογής νομοθεσίας για απαλλοτριώσειςεντάσεις και συγκρούσεις Βαθμιαία διανομή γης δημιουργία πολλών μικρών και μεσαίων ιδιοκτησιών Εφαρμογή μεταρρύθμισης του 1917-διανομή του 40% των καλλιεργήσιμων εδαφών της χώρας Το αγροτικό πρόβλημα περιπλέκεται με την προσθήκη και μουσουλμανικών μεγάλων ιδιοκτησιών 2.ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ Σωστό-λάθος και διόρθωση 1. Στο τέλος του 19 ου αιώνα στην Ελλάδα υπάρχουν σοσιαλιστικές ομάδες και εργατικές ομαδοποιήσεις με επιρροή σαφώς μικρότερη από αντίστοιχα κινήματα στα Βαλκάνια και στη Δ. Ευρώπη 2. Στα μεγάλα δημόσια έργα του 19 ου αιώνα απασχολήθηκαν μόνο Έλληνες εργάτες βραχύχρονης απασχόλησης. 3. Οι πρώτες εργατικές εξεγέρσεις σημειώθηκαν από τους εργάτες της διώρυγας της Κορίνθου. 4. Το ελληνικό εργατικό κίνημα αναπτύχθηκε μετά τον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897

11 ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ Η Φεντερασιόν ήταν μια πολυεθνική αγροτική οργάνωση της Θεσσαλονίκης. 6. Το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδος μετονομάστηκε σε Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος. Επιλογής 1.Παράγοντες που εμπόδισαν την ανάπτυξη του ελληνικού εργατικού κινήματος ως τους Βαλκανικούς Πολέμους ήταν : Ο αντίκτυπος της ρωσικής επανάστασης στην Ελλάδα Η απασχόληση πολλών ξένων εργατών στα δημόσια έργα του 19ου αιώνα Η πρόσκαιρη ή βραχύχρονη απασχόληση σημαντικού ποσοστού Ελλήνων εργατών Η κακή οργάνωση των εργατικών ενώσεων Η απουσία μεγάλων σύγχρονων βιομηχανικών μονάδων Η επικράτηση της Μεγάλης Ιδέας που εμπόδιζε την ανάπτυξη ιδεολογιών με ταξικό και κοινωνικό περιεχόμενο Η απαγόρευση λειτουργίας εργατικών συνδικάτων 2.Παράγοντες που συνετέλεσαν στην ανάπτυξη του ελληνικού εργατικού κινήματος μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους ήταν : Η ενσωμάτωση της Θεσσαλίας, περιοχής με σημαντικό βιομηχανικό υπόβαθρο και αναπτυγμένο εργατικό κίνημα Η ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης, περιοχής με σημαντικό βιομηχανικό υπόβαθρο και αναπτυγμένο εργατικό κίνημα (Φεντερασιόν) Η εμπλοκή της Ελλάδας σε διεθνείς υποθέσεις κατά τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο Η εμπλοκή της Ελλάδας σε διεθνείς υποθέσεις κατά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο Η ραγδαία ανάπτυξη της ελληνικής βιομηχανίας Ο αντίκτυπος της Γαλλικής Επανάστασης Ο αντίκτυπος της Ρωσικής Επανάστασης Οι πιέσεις που δέχθηκε η ελληνική κοινωνία κατά τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο Συμπλήρωσης Τι σημαίνουν τα αρχικά : ΓΣΕΕ : ΣΕΚΕ : ΚΚΕ : 3.ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ Συμπλήρωση 1. Κατά την περίοδο , υπήρχε ακόμα ισχυρή ελληνική οικονομική παρουσία στα λιμάνια της, στη λεκάνη του και το εσωτερικό της, στον και τα παράλια, στην και τη, τη, την, το, την. Όλος αυτός ο πλούτος μπορούσε να διασφαλιστεί μόνο μέσα από τη δημιουργία ενός ισχυρού, μιας περιφερειακής δύναμης ικανής να παρεμβαίνει και να προστατεύει τα συμφέροντα των πολιτών της. Επρόκειτο για ένα αίτημα αρκετά κρίσιμο, σε μια εποχή κατά την οποία πολλά κινήματα έκαναν αισθητή την παρουσία τους. Για τους λόγους αυτούς η Μεγάλη Ιδέα και οι προϋποθέσεις της -ο του κράτους- αποτέλεσαν ισχυρά, και ερείσματα για τη διεκδίκηση της Μεγάλης Ελλάδας με πιθανότητες επιτυχίας. Χαρακτηριστικό είναι ότι στα χρόνια αυτά της μεγάλης προσπάθειας οι προϋπολογισμοί του κράτους ήταν συνήθως. Το 1911 τα έσοδα του προϋπολογισμού ήταν και τα έξοδα μόνο δραχμές, παρά τις αυξημένες δαπάνες. 2. Στη σχετικά ομοιογενή δίπλα στους Έλληνες υπήρχαν, το 1914, μουσουλμάνοι (αλβανικής κυρίως καταγωγής) και μερικές χιλιάδες. Σωστό-λάθος και διόρθωση 1. Ο Βενιζέλος υποστηρίχθηκε στις επιδιώξεις του από τη δραστήρια αστική τάξη 2. Η ελληνική οικονομική παρουσία στο χώρο της Αν. Μεσογείου δεν ήταν πλέον ισχυρή 3. Οι πλούσιοι αστοί της Διασποράς ήθελαν τη δημιουργία ενός ισχυρού εθνικού κέντρου 4. Το κύριο πρόβλημα που δημιούργησαν στην Ελλάδα οι Βαλκανικοί πόλεμοι ήταν η παρουσία ισχυρών μειονοτικών ομάδων στις περιοχές που ενσωματώθηκαν Επιλογής 1.Στον οικονομικό τομέα ο βενιζελισμός θεωρούσε το ελληνικό κράτος ως μοχλό έκφρασης και ανάπτυξης του ελληνισμού, δηλαδή το ελληνικό κράτος έπρεπε : να επιδιώξει την εξασφάλιση των συνόρων και όχι την επέκτασή τους να επιδιώξει την ενσωμάτωση του εκτός συνόρων ελληνισμού να διεκδικήσει, με ενιαία εθνική και κρατική υπόσταση, τη θέση του στον τότε σύγχρονο κόσμο 2.Η ενσωμάτωση του εκτός συνόρων ελληνισμού προϋπέθετε : θεσμικό εκσυγχρονισμό του ελληνικού κράτους

12 ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ. 10 πίστη στη ανωτερότητα του Ελληνισμού προσήλωση στην ιδέα της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων του έθνους τη δημιουργία ισχυρού στρατού αποκλειστικά 3.Η αγροτική κρίση αντιμετωπίστηκε με την υπερπόντια μετανάστευση την εκβιομηχάνιση της χώρας τον εξωτερικό δανεισμό του κράτους καταστολή των αγροτικών κινητοποιήσεων 4.Η μετανάστευση στις ΗΠΑ : εκτόνωσε τις κοινωνικές εντάσεις που δημιούργησε η σταφιδική κρίση δημιούργησε οξύτατο δημογραφικό πρόβλημα στις αγροτικές περιοχές ενίσχυσε την οικονομία της υπαίθρου μέσω των πολύ σημαντικών εμβασμάτων των μεταναστών δυσχέρανε την οικονομική ανάπτυξη 5.Οι Βαλκανικοί πόλεμοι ( ) ωφέλησαν την Ελλάδα, γιατί : Τα εδάφη της αυξήθηκαν κατά 70% περίπου ο πληθυσμός της αυξήθηκε κατά 70% ο πληθυσμός της αυξήθηκε κατά 80% Τα νεοαποκτηθέντα εδάφη ήταν ως επί το πλείστον πεδινά και αρδευόμενα Τα εδάφη της αυξήθηκαν κατά 80% περίπου 4.Ο Α ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 5.Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ Συμπλήρωσης Γεγονότα που είχαν δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις για την Ελλάδα την περίοδο του Α Παγκ. πολέμου ήταν : 1. Η σύγκρουση του με τον 2. η άσκοπη και δαπανηρή του 3. η δημιουργία της κυβέρνησης της στη 4. η της χώρας σε δύο 5. ο συμμαχικός και 6. οι Ο δανεισμός του 1917 ήταν. Τα ποσά του δανεισμού δεν εκταμιεύτηκαν ούτε δόθηκαν στην Ελλάδα. Θεωρήθηκαν για την έκδοση, με το οποίο η κυβέρνηση Βενιζέλου θα χρηματοδοτούσε την πολεμική της προσπάθεια. Ένα είδος,, δηλαδή, σε χρυσό και σε συνάλλαγμα, που δεν βρισκόταν όμως υπό τον έλεγχο της χώρας. Σωστό-λάθος και διόρθωση 1. Το 1920, μετά την επάνοδο του βασιλιά Κωνσταντίνου οι Σύμμαχοι προχώρησαν σ' έναν ιδιόμορφο δανεισμό της χώρας. 2. από το 1918 και μετά, ο κρατικός ισολογισμός έκλεινε με παθητικό 3. Η άφιξη και η ανάγκη αποκατάστασης των προσφύγων άσκησε καταλυτική επίδραση στην ελληνική κοινωνία μετά το Το ελληνικό κράτος αντιμετώπισε ανεπαρκώς το προσφυγικό πρόβλημα. 5. Στην περίοδο του μεσοπολέμου ( ), η Ελλάδα, σε αντίθεση με πολλά γειτονικά της κράτη είχε ομογενοποιηθεί εθνικά 6. Στην περίοδο του μεσοπολέμου ( ), η Ελλάδα είχε βελτιώσει τις υποδομές της και είχε υιοθετήσει αναπτυξιακές πολιτικές. 7. Οι πρόσφυγες δεν συνετέλεσαν σημαντικά στη βελτίωση της ελληνικής οικονομίας την περίοδο του μεσοπολέμου Επιλογής 1.Η συμμετοχή της Ελλάδας στον Α Π.Π. : Είχε μεγάλο οικονομικό κόστος Ευνοϊκές οικονομικές συνέπειες για την Ελλάδα Υπονόμευσε πολλές από τις οικονομικές κατακτήσεις των προηγουμένων ετών 2.Το Νοέμβριο του 1920 την εξουσία ανέλαβαν τα φιλοβασιλικά κόμματα που επανέφεραν τον βασιλιά Κωνσταντίνο η χώρα ενοποιήθηκε υπό τον Βενιζέλο Οι Σύμμαχοι προχώρησαν σ' έναν ιδιόμορφο δανεισμό της χώρας 3.Με τον ιδιόμορφο δανεισμό η Ελλάδα χρηματοδότησε : την πολεμική συμμετοχή της στο μακεδονικό μέτωπο την εκστρατεία στην Ουκρανία και την Κριμαία την πρώτη φάση της στρατιωτικής εμπλοκής στη Μικρά Ασία. Την επιστράτευση του 1915

13 ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ Το ελληνικό κράτος χρησιμοποίησε για την αποκατάσταση των προσφύγων : Τα έσοδα από τη διανομή των εθνικών κτημάτων Εξωτερική βοήθεια Τις μουσουλμανικές περιουσίες 5.Σημαντικοί παράγοντες που βελτίωσαν την ελληνική οικονομία την περίοδο του μεσοπολέμου ( ) ήταν, μεταξύ άλλων, και : Η επέκταση του ελληνικού κράτους Η εθνική ομοιογένεια Η ολοκλήρωση της αγροτική μεταρρύθμισης Η προσφορά των προσφύγων Η εξάλειψη του ελληνικού κοσμοπολιτισμού Η διεθνής οικονομική ανάπτυξη Αντιστοίχιση ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΕΓΟΝΟΤΑ Δαπανηρή επιστράτευση Διχοτόμηση του νομίσματος Νοέμβριος Ο Βενιζέλος χάνει τις εκλογές Μάρτιος επάνοδος βασιλιά 5. Ενοποίηση της χώρας υπό το Βενιζέλο 6. Ιδιόμορφος δανεισμός 7.ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ 8.Η ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 9.Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ 1932 Αντιστοίχιση ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΕΡΓΑ 1. ΠΑΟΥΕΡ 1. Κατασκευή φράγματος και τεχνητής λίμνης Μαραθώνα 2. Γερμανικές εταιρείες 2. Μονάδες παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, τραμ, λεωφορεία 3. ΟΥΛΕΝ 3. Τηλεφωνικό δίκτυο Επιλογής 1.Σημαντικά έργα της περιόδου του μεσοπολέμου ήταν Το σιδηροδρομικό δίκτυο Η διώρυγα της Κορίνθου Το φράγμα και η λίμνη του Μαραθώνα Οι αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας Το τηλεφωνικό δίκτυο Η βελτίωση του οδικού δικτύου Εγγειοβελτιωτικά έργα Η αποξήρανση της Κωπαϊδας Η διευθέτηση των χειμάρρων 2.Η Τράπεζα της Ελλάδος ιδρύθηκε για να αναλάβει: Τη διαχείριση των χρεών της χώρας Την εξεύρεση των αναγκαίων κεφαλαίων για επενδύσεις Την πάταξη της τοκογλυφίας Την έκδοση χαρτονομίσματος Την ενιαία εφαρμογή της κυβερνητικής οικονομικής πολιτικής 3.Την άνοιξη του 1932 η κυβέρνηση δεν μπόρεσε να αποφύγει την : Διακοπή των δημοσίων επενδύσεων Αναστολή της μετατρεψιμότητας της δραχμής Αναστολή της εξυπηρέτησης των εξωτερικών δανείων Επιβολή διεθνούς οικονομικού ελέγχου 4.Σύμφωνα με τη μέθοδο κλήρινγκ : Οι διεθνείς συναλλαγές γίνονταν με βάση διακρατικές συμφωνίες Οι διεθνείς συναλλαγές σταμάτησαν Οι διεθνείς συναλλαγές γίνονταν με βάση διεθνείς συνθήκες Σωστό-λάθος 1. Η Τράπεζα της Ελλάδος δεν πέτυχε σταθερές ισοτιμίες της δραχμής 2. Η παγκόσμια οικονομική κρίση βρήκε την Ελλάδα σε κακή οικονομική κατάσταση 3. Από το 1932 η Ελλάδα εφάρμοσε πολιτική οικονομικού προστατευτισμού

14 ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ Η παγκόσμια οικονομική κρίση μετά το 1932 συνετέλεσε στην εμφάνιση και επικράτηση ολοκληρωτικών καθεστώτων στην Ευρώπη ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Το αγροτικό ζήτημα 1. Να αναφερθείτε στις συνέπειες που είχαν για τον αγροτικό τομέα οι ραγδαίες οικονομικές εξελίξεις του 19 ου αιώνα. 2. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο του όρου αγροτική μεταρρύθμιση. 3. Γιατί το πρόβλημα της έγγειας ιδιοκτησίας δεν γνώρισε στην Ελλάδα εντάσεις μέχρι την ενσωμάτωση της Θεσσαλίας (1881); 4. α)ποιοι παράγοντες επέτρεψαν τη δημιουργία τσιφλικιών στην Ελλάδα του 19 ου αιώνα; β) Ποιες ήταν οι συνέπειες της δημιουργίας των τσιφλικιών για την οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου; 5. Η αγροτική μεταρρύθμιση του 1917: στόχοι, υλοποίηση, αποτελέσματα. Τα πρώτα βήματα του εργατικού κινήματος 6. Το εργατικό κίνημα στην Ελλάδα κατά το 19 ο αιώνα : σε ποια κατάσταση βρίσκεται και για ποιους λόγους.(παράγοντες που εμπόδισαν την ανάπτυξη του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα κατά το 19 ο αιώνα) 7. Να σχολιάσετε τη φράση «στον ιδεολογικό τομέα η επικράτηση της Μεγάλης Ιδέας εμπόδιζε την ανάπτυξη και διάδοση ιδεολογιών με κοινωνικό, ταξικό περιεχόμενο». 8. Παράγοντες που ευνόησαν την ανάπτυξη του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους (1913). 9. Γιατί η ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης αποτέλεσε σταθμό για το ελληνικό εργατικό κίνημα; 10. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο του όρου αγροτική μεταρρύθμιση. 11. Ποιοι παράγοντες επηρέασαν θετικά ή αρνητικά την ανάπτυξη του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα κατά το 19 ο και 20 ο αιώνα; Οι οικονομικές συνθήκες κατά την περίοδο Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο του όρου «Βενιζελισμός». 13. Ποιες κοινωνικές ομάδες υποστήριξαν την πολιτική του Βενιζέλου και για ποιους λόγους; 14. Πώς αντιμετωπίστηκε η αγροτική κρίση στις αρχές του 20ου αιώνα; 15. Ποιες ήταν οι συνέπειες των Βαλκανικών Πολέμων ( ) για την ελληνική οικονομία; Ο Α Παγκόσμιος Πόλεμος 16. α) Για ποιους λόγους η Ελλάδα στάθηκε αδύνατο να αναλάβει το κόστος της συμμετοχής της στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο; β) Πώς κάλυψε τις οικονομικές ανάγκες της συμμετοχής της στον πόλεμο;(ιδιόμορφος δανεισμός) 17. Γιατί ο δανεισμός του 1917 χαρακτηρίστηκε ιδιόμορφος και ποιες επιπτώσεις είχε στα αμέσως επόμενα χρόνια; 18. Πώς αντιμετώπισαν οι ελληνικές κυβερνήσεις το οικονομικό αδιέξοδο που δημιούργησαν οι δαπάνες του μικρασιατικού πολέμου; (διχοτόμηση) Η οικονομική ζωή κατά την περίοδο α) Να παρουσιάσετε συνοπτικά τις ενέργειες στις οποίες προέβη το ελληνικό κράτος για την αντιμετώπιση του προβλήματος των προσφύγων β) Να εκτιμήσετε την αποτελεσματικότητα του κρατικού μηχανισμού στην αντιμετώπιση του προσφυγικού προβλήματος. 20. Να περιγράψετε τον τρόπο με τον οποίο ο ερχομός των Μικρασιατών προσφύγων μετέβαλε τα δεδομένα της ελληνικής οικονομίας. Η ελληνική οικονομία κατά την περίοδο του μεσοπολέμου ( ) 21. Ποια πλεονεκτήματα επέτρεψαν τη θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας κατά την περίοδο του μεσοπολέμου; Οι μεγάλες επενδύσεις 22. Ποιες επενδύσεις έγιναν στην Ελλάδα μετά τον Μικρασιατικό Πόλεμο και ποια προβλήματα αντιμετωπίστηκαν με αυτές; Η Τράπεζα της Ελλάδος 23. Τράπεζα της Ελλάδος : α) Πότε και με ποιους στόχους ιδρύθηκε β) ποιος ο ρόλος της στην εθνική οικονομία. Η κρίση του Πότε έφτασε η κρίση στην Ελλάδα και σε ποια κατάσταση βρισκόταν τότε η ελληνική οικονομία; 25. Πώς αντιμετώπισε η ελληνική κυβέρνηση την κρίση του 1932; 26. Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο του όρου κλήρινγκ. 27. Ποιες ήταν οι πολιτικές επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης;

15 ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ. 13 ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ Αγροτική μεταρρύθμιση : Η κατάργηση των μεγάλων ιδιοκτησιών και η κατάτμηση των αξιοποιήσιμων εδαφών σε μικρές παραγωγικές μονάδες, οικογενειακού χαρακτήρα, που ανταποκρίνονταν καλύτερα στις νέες παραγωγικές και κοινωνικές συνθήκες, που διαμορφώθηκαν μετά τη βιομηχανική επανάσταση. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Ελλάδα η αγροτική μεταρρύθμιση ολοκληρώθηκε με νομοθεσία που θεσπίστηκε από τη κυβέρνηση του Ελ. Βενιζέλου στη Θεσ/νίκη (1917) και εφαρμόστηκε στα αμέσως μετά τον πόλεμο χρόνια (1922 και εξής). Με τη μεταρρύθμιση αυτή επιλύθηκε όχι μόνο το αγροτικό ζήτημα, αλλά και κατά ένα σημαντικό μέρος του- το πρόβλημα της αποκατάστασης των προσφύγων. Τσιφλίκι : τουρκική λέξη (ciflik) για την μεγάλη έγγεια ιδιοκτησία. Ο πλούσιος τσιφλικάς μεγαλογαιοκτήμονας εκμεταλλευόταν την εργασία εξαρτημένων γεωργών (κολίγων). Στην Ελλάδα, πριν από την προσάρτηση της Θεσσαλίας (1881) υπήρχαν λίγα τσιφλίκια στην Αττική και Εύβοια. Η διεύρυνση του ελληνικού κράτους με τα Επτάνησα (1864), την Άρτα και τη Θεσσαλία (1881) έφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της μεγάλης ιδιοκτησίας. Τα «τσιφλίκια» της Θεσσαλίας αγοράστηκαν από πλούσιους Έλληνες του εξωτερικού οι οποίοι, πέρα από το γεγονός ότι διατήρησαν τον αναχρονιστικό θεσμό των κολίγων, άσκησαν πολιτικές και κοινωνικές πιέσεις για να κερδοσκοπήσουν από την παραγωγή του σιταριού. Επιδίωξαν δηλαδή την επιβολή υψηλών δασμών στο εισαγόμενο από τη Ρωσία σιτάρι, ώστε να μπορούν να καθορίζουν όσο το δυνατόν υψηλότερες τιμές για το εγχώριο, προκαλώντας μάλιστα μερικές φορές και τεχνητές ελλείψεις. Με το τέλος των Βαλκανικών πολέμων (1913), το ζήτημα έγινε πιο περίπλοκο, καθώς μέσα στα νέα όρια της χώρας υπήρχαν πλέον και μουσουλμάνοι ιδιοκτήτες μεγάλων εκτάσεων (μουσουλμανικά τσιφλίκια). Τα τσιφλίκια του ελληνικού χώρου απαλλοτριώθηκαν τελικά με την αγροτική μεταρρύθμιση Βενιζέλου (1917) Κολίγοι (από το λατινικό colligo = συλλέγω): εξαρτημένοι ακτήμονες γεωργοί που εργάζονταν στις μεγάλες γαιοκτησίες (τσιφλίκια). «Δεμένοι» εφ όρου ζωής με το τσιφλίκι, δεν μπορούσαν να φύγουν από αυτό χωρίς την άδεια του μεγαλογαιοκτήμονα τσιφλικά. Ο θεσμός των κολίγων διατηρήθηκε και μετά την προσάρτηση της Θεσσαλίας και την αγορά των εκεί τσιφλικιών από πλούσιους Έλληνες του εξωτερικού. Κιλελέρ : Θεσσαλικό χωριό στο οποίο διαδραματίστηκε το σοβαρότερο επεισόδιο των αγροτικών εξεγέρσεων στις αρχές του 20 ου αιώνα. Συγκεκριμένα, η επιδείνωση του αγροτικού ζητήματος μετά την προσάρτηση της Θεσσαλίας (1881) οδήγησε στην ψήφιση νόμων το 1907, οι οποίοι επέτρεπαν στην εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση να απαλλοτριώνει μεγάλες ιδιοκτησίες, ώστε να μπορεί να τις διανέμει σε ακτήμονες. Η εφαρμογή τους αποδείχθηκε δύσκολη υπόθεση και οι τριβές που προκλήθηκαν προκάλεσαν συγκρούσεις, η πιο σημαντική από τις οποίες έγινε στο χωριό Κιλελέρ (1910). Αγροτική μεταρρύθμιση του 1917 : Το αποφασιστικό βήμα προς την ολοκλήρωση της αγροτικής μεταρρύθμισης έγινε στα ταραγμένα χρόνια του Α' Παγκοσμίου πολέμου και του «εθνικού διχασμού». Το 1917 η κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη αποφάσισε την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης. Ο στόχος ήταν διπλός: αφενός η στήριξη και ο πολλαπλασιασμός των ελληνικών ιδιοκτησιών γης στις νεοαποκτηθείσες περιοχές και αφετέρου η αποκατάσταση των προσφύγων και η πρόληψη κοινωνικών εντάσεων στον αγροτικό χώρο. Με βάση αυτά τα νομοθετήματα η απαλλοτρίωση των μεγάλων αγροτικών ιδιοκτησιών έγινε δυνατή στα αμέσως μετά τον πόλεμο χρόνια, όταν η ανάγκη αποκατάστασης των προσφύγων βρέθηκε στο επίκεντρο του κρατικού ενδιαφέροντος. Η αναδιανομή που έγινε έφτασε στο 85% των καλλιεργήσιμων εκτάσεων στη Μακεδονία και στο 68% στη Θεσσαλία. Στο σύνολο της καλλιεργήσιμης γης της χώρας το ποσοστό αυτό ανήλθε σε 40%. Μετά από λίγα χρόνια, κάτω από την πίεση του προσφυγικού προβλήματος, η αγροτική μεταρρύθμιση ολοκληρώθηκε και οδήγησε την αγροτική οικονομία της χώρας σε καθεστώς μικροϊδιοκτησίας. Με τη σειρά της η νέα κατάσταση δημιούργησε νέα προβλήματα. Οι μικροκαλλιεργητές δυσκολεύονταν να εμπορευματοποιήσουν την παραγωγή τους και έπεφταν συχνά θύματα των εμπόρων. Για να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση προωθήθηκε η ίδρυση της Αγροτικής Τράπεζας, κρατικών οργανισμών παρέμβασης και παραγωγικών συνεταιρισμών. Το αγροτικό ζήτημα απέκτησε έτσι νέο περιεχόμενο, χωρίς να προκαλέσει τις εντάσεις που γνώρισαν άλλα κράτη της Ευρώπης (Ισπανία, Βουλγαρία, Ρουμανία κ.λπ.).

16 ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ. 14 Φεντερασιόν : Η κατάσταση αυτή κράτησε ως Μετά το τέλος των Βαλκανικών πολέμων, η ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης στην Ελλάδα, μιας πόλης με σημαντικό -για τα μέτρα της περιοχής- βιομηχανικό υπόβαθρο και με κοσμοπολίτικο χαρακτήρα, αποτέλεσε σημείο αναφοράς για το εργατικό κίνημα. Η μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της πόλης, η Φεντερασιόν, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοιχτή σε νέες ιδέες εβραϊκή κοινότητα της πόλης, αποτέλεσε σημαντικό δίαυλο για τη διάδοση σοσιαλιστικής και εργατικής ιδεολογίας στη χώρα. Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος : η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος (ΓΣΕΕ) ιδρύθηκε προς το τέλος του Α Παγκοσμίου Πολέμου και συμπεριέλαβε κλαδικά και τοπικά σωματεία. Η ίδρυση της ΓΣΕΕ σηματοδοτεί την ταχύτατη ωρίμανση του εργατικού και σοσιαλιστικού κινήματος στη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, λόγω των πιέσεων που δέχτηκε η ελληνική κοινωνία, της εμπλοκής της σε διεθνείς υποθέσεις και του αντικτύπου της ρωσικής επανάστασης. Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδος : από τα ΚΟΜΜΑΤΑ Βενιζελισμός : Στην περίοδο , κατά την οποία η Ελλάδα βρισκόταν σε συνεχή πολεμική ετοιμότητα, εμφανίστηκε μια νέα πολιτική αντίληψη, που εκφράστηκε με τον Ελευθέριο Βενιζέλο και ονομάστηκε συνοπτικά «βενιζελισμός». Είναι δύσκολο να ορίσουμε με λίγα λόγια τι ακριβώς ήταν αυτή η πολιτική, στον οικονομικό όμως τομέα φαίνεται ότι ο βενιζελισμός θεωρούσε το ελληνικό κράτος ως μοχλό έκφρασης και ανάπτυξης του ελληνισμού. Το ελληνικό κράτος δηλαδή έπρεπε να επιδιώξει την ενσωμάτωση του εκτός συνόρων ελληνισμού και, με ενιαία εθνική και κρατική υπόσταση, να διεκδικήσει τη θέση του στον τότε σύγχρονο κόσμο. Αυτό προϋπέθετε όχι μόνο θεσμικό εκσυγχρονισμό, που θα καθιστούσε το κράτος αποτελεσματικό και αξιόπιστο, αλλά και γενικότερη προσήλωση στην ιδέα της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων του έθνους. Ιδιόμορφος δανεισμός του 1917 : Εξωτερικό δάνειο που έλαβε η Ελλάδα από τις σύμμαχες χώρες της Αντάντ για τη χρηματοδότηση της συμμετοχής της στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο. Ειδικότερα, η συμμετοχή της Ελλάδας στον Α' Παγκόσμιο πόλεμο έγινε κάτω από δύσκολες και περίπλοκες συνθήκες. Η σύγκρουση του παλατιού με τον Βενιζέλο, ο Διχασμός, όπως ονομάστηκε, η άσκοπη και δαπανηρή επιστράτευση του 1915, η δημιουργία της κυβέρνησης της Εθνικής Άμυνας στη Θεσσαλονίκη και η διάσπαση της χώρας σε δύο ουσιαστικά κράτη, ο συμμαχικός αποκλεισμός και οι συγκρούσεις, είχαν οπωσδήποτε μεγάλο οικονομικό και κοινωνικό κόστος και υπονόμευσαν πολλά από τα κεκτημένα της προηγούμενης περιόδου. Όταν, με την επέμβαση των Συμμάχων, ενοποιήθηκε το 1917 η χώρα υπό τον Βενιζέλο, στάθηκε αδύνατο να αναλάβει, χωρίς εξωτερική αρωγή, το κόστος της συμμετοχής στον πόλεμο. Οι Σύμμαχοι προχώρησαν τότε σ' έναν ιδιόμορφο δανεισμό της χώρας, που θα είχε οδυνηρές συνέπειες στο μέλλον. Η Γαλλία, η Μεγάλη Βρετανία και οι ΗΠΑ ενέκριναν κατ' αρχήν μεγάλα δάνεια προς την Ελλάδα: λίρες Αγγλίας, γαλλικά φράγκα και δολάρια ΗΠΑ. Ο δανεισμός ήταν όμως θεωρητικός. Τα ποσά αυτά δεν εκταμιεύτηκαν ούτε δόθηκαν στην Ελλάδα. Θεωρήθηκαν κάλυμμα για την έκδοση πρόσθετου χαρτονομίσματος, με το οποίο η κυβέρνηση Βενιζέλου θα χρηματοδοτούσε την πολεμική της προσπάθεια. Ένα είδος αποθέματος, δηλαδή, σε χρυσό και σε συνάλλαγμα, που δεν βρισκόταν όμως υπό τον έλεγχο της χώρας. Η Ελλάδα, πάντως, χρηματοδότησε με τον τρόπο αυτό την πολεμική συμμετοχή της στο μακεδονικό μέτωπο, την εκστρατεία στην Ουκρανία και την Κριμαία, και την πρώτη φάση της στρατιωτικής εμπλοκής στη Μικρά Ασία. Διχοτόμηση του χαρτονομίσματος (1922) : Εσωτερικό αναγκαστικό δάνειο με το οποίο η ελληνική κυβέρνηση αντιμετώπισε τα οικονομικά προβλήματα στη διάρκεια της μικρασιατικής εκστρατείας (Μάρτιος 1922). Ειδικότερα, οι συνέπειες της ιδιόμορφης νομισματικής ισορροπίας (μετά το δανεισμό του 1917) δεν άργησαν να φανούν. Το Νοέμβριο του 1920 η φιλοσυμμαχική κυβέρνηση του Βενιζέλου έχασε τις εκλογές και την εξουσία ανέλαβαν τα φιλοβασιλικά κόμματα που έσπευσαν να επαναφέρουν τον ανεπιθύμητο στους Συμμάχους βασιλιά Κωνσταντίνο. Οι Σύμμαχοι, σε αντίποινα, έσπευσαν να αποσύρουν την κάλυψη του χαρτονομίσματος και έτσι, ένα σημαντικό τμήμα της νομισματικής κυκλοφορίας βρέθηκε χωρίς αντίκρυσμα. Επιπλέον, από το 1918 και μετά, ο κρατικός ισολογισμός έκλεινε με παθητικό, ενώ ταυτόχρονα η παρουσία στη Μικρά Ασία εξελίχθηκε σε σκληρό και δαπανηρό πόλεμο. Το Μάρτιο του 1922 τα δημοσιονομικά δεδομένα έφτασαν σε πλήρες αδιέξοδο, το οποίο αντιμετωπίστηκε με έναν απρόσμενο τρόπο. Λίγους μήνες πριν από την κατάρρευση του Ελληνικού Μετώπου στη Μικρά Ασία, η Κυβέρνηση προέβη σε ένα πρωτότυπο εσωτερικό αναγκαστικό δάνειο, με διχοτόμηση του χαρτονομίσματος. Το αριστερό τμήμα εξακολουθούσε να κυκλοφορεί στο 50% της αναγραφόμενης αξίας, ενώ το δεξιό ανταλλάχθηκε με ομολογίες του Δημοσίου. Η επιχείρηση στέφθηκε από επιτυχία, το κράτος απέκτησε δραχμές και το πείραμα επαναλήφθηκε το Φυσικά, ο νομισματικός αυτός ελιγμός δεν στάθηκε ικανός να προλάβει τη Μικρασιατική καταστροφή και τις βαρύτατες συνέπειες της.

17 ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ. 15 ΟΥΛΕΝ : Μια από τις ξένες εταιρείες που έκαναν επενδύσεις σε έργα υποδομής στην Ελλάδα κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου, εξαιτίας των συνεπειών του Μικρασιατικού Πολέμου (άφιξη προσφύγων). Ειδικότερα, το πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας, για παράδειγμα, ξεπέρασε, με την έλευση των προσφύγων, το κατοίκους και, φυσικά, δεν μπορούσε πλέον να υδρεύεται με το χρονολογούμενο από τους ρωμαϊκούς χρόνους Αδριάνειο Υδραγωγείο. Τη λύση του ζητήματος ανέλαβε το 1925 η αμερικανική εταιρεία ΟΥΛΕΝ, με την κατασκευή του φράγματος και της τεχνητής λίμνης στο Μαραθώνα. ΠΑΟΥΕΡ : Μια από τις ξένες εταιρείες που έκαναν επενδύσεις σε έργα υποδομής στην Ελλάδα κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου, εξαιτίας των συνεπειών του Μικρασιατικού Πολέμου (άφιξη προσφύγων). Ειδικότερα, Την ίδια περίπου εποχή (περί το 1925) η βρετανική εταιρεία ΠΑΟΥΕΡ ανέλαβε την εγκατάσταση μονάδων παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος στην πρωτεύουσα αλλά και τη δημιουργία σύγχρονου δικτύου αστικών συγκοινωνιών, βασισμένου σε ηλεκτροκίνητα τραμ και λεωφορεία. Τράπεζα της Ελλάδος : Το 1927, με αφορμή το αίτημα της Ελλάδας στην Κοινωνία των Εθνών για παροχή πρόσθετου δανείου, τέθηκε το ζήτημα της δημιουργίας μιας κεντρικής κρατικής τράπεζας, που θα αναλάμβανε τη διαχείριση των χρεών, την έκδοση χαρτονομίσματος και την ενιαία εφαρμογή της κυβερνητικής οικονομικής πολιτικής. Παρά τις αντιδράσεις της Εθνικής Τράπεζας και κάτω από την πίεση των ξένων συμβούλων, το Μάιο του 1927 ιδρύθηκε η Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία άρχισε τη λειτουργία της ένα χρόνο αργότερα. Πολύ γρήγορα πέτυχε σταθερές ισοτιμίες της δραχμής με τα ξένα νομίσματα, στηρίζοντας την έκδοση χαρτονομίσματος στα αποθέματα της σε χρυσό και συνάλλαγμα και εξασφαλίζοντας τη μετατρεψιμότητα του εθνικού νομίσματος σε χρυσό. Η επιτυχία αυτή οδήγησε τα δημόσια οικονομικά σε περίοδο ευφορίας, βελτίωσε την πιστοληπτική ικανότητα του κράτους, ενίσχυσε την εισροή συναλλάγματος και τις επενδύσεις και προκάλεσε μία ισχυρή δυναμική που επέτρεψε τις σημαντικές πολιτικές, θεσμικές και οικονομικές πρωτοβουλίες της τελευταίας κυβέρνησης του Ελευθερίου Βενιζέλου ( ). Η περίοδος αυτή κράτησε μέχρι τις αρχές του 1932, οπότε εκδηλώθηκαν στη χώρα οι συνέπειες της μεγάλης οικονομικής κρίσης, που ξεκίνησε από τη Νέα Υόρκη το Κλήριγκ: Ένα από τα μέτρα κρατικού παρεμβατισμού που έλαβε η ελληνική κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης που έφτασε και στην Ελλάδα το Ειδικότερα, στο εξωτερικό εμπόριο κυριάρχησε προοδευτικά η μέθοδος του διακανονισμού «κλήριγκ». Οι διεθνείς συναλλαγές δεν γίνονταν, δηλαδή, με βάση το μετατρέψιμο συνάλλαγμα αλλά με βάση διακρατικές συμφωνίες που κοστολογούσαν τα προς ανταλλαγή προϊόντα και φρόντιζαν να ισοσκελίσουν την αξία των εισαγωγών με την αντίστοιχη των εξαγωγών, στο πλαίσιο ειδικών λογαριασμών. Για μια χώρα, όπως η Ελλάδα, όπου οι συναλλαγές με το εξωτερικό ήταν έντονα ελλειμματικές, η διαδικασία αυτή, πέρα από τα αρνητικά, είχε και θετικά στοιχεία.

18 ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ. 16 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Εργατική εξέγερση στο Λαύριο 1907 Ψήφιση νόμων που επιτρέπουν τις απαλλοτριώσεις 1910 Αγροτική εξέγερση Κιλελέρ (1910) Πρώτη πρωθυπουργία Βενιζέλου 1911 Προϋπολογισμός : έσοδα έξοδα δρχ Βαλκανικοί πόλεμοι προσάρτηση Ηπείρου, Μακεδονίας, νησιών Αιγαίου, Κρήτης (1913) Ενσωμάτωση Θεσσαλονίκης Φεντερασιόν Α Παγκόσμιος πόλεμος 1915 Επιστράτευση (1916) Κυβέρνηση Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη (Διχασμός) 1917 Αγροτική μεταρρύθμιση Βενιζέλου (εφαρμόστηκε μετά το 1922) Επικράτηση Βενιζέλου-ενοποίηση Ελλάδας- ιδιόμορφο δάνειο Ρωσική ή Οκτωβριανή Επανάσταση (πολιτικές εξελίξεις στη Ρωσία) (1918) Ίδρυση ΣΕΚΕ Μικρασιατική εκστρατεία μικρασιατική καταστροφή (1922) 1920 Νοέμβριος Ήττα Βενιζέλου στις εκλογές-επάνοδος βασιλιά Κωνσταντίνου-η κάλυψη αποσύρεται 1922 Μάρτιος Διχοτόμηση δραχμής (και το 1926) 1922 Μικρασιατική καταστροφή πρόσφυγες στην Ελλάδα Πολλαπλασιασμός θυμάτων ελονοσίας και φυματίωσης (1924) Μετονομασία ΣΕΚΕ σε ΚΚΕ 1925 ΟΥΛΕΝ : φράγμα και τεχνητή λίμνη στο Μαραθώνα 1927 Μάιος Ίδρυση Τράπεζας Ελλάδος 1929 Οικονομική κρίση στη Ν.Υόρκη (κραχ) 1932 Η παγκόσμια οικονομική κρίση στην Ελλάδα-πτώχευση 1936 (4 Αυγούστου) Επιβολή Δικτατορίας Μεταξά

19 ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ. 17 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 2 (κατά κεφάλαιο) 1907 Ψήφιση νόμων που επιτρέπουν τις απαλλοτριώσεις Αγροτικό ζήτημα 1910 Αγροτική εξέγερση Κιλελέρ 1917 Αγροτική μεταρρύθμιση Βενιζέλου (εφαρμόστηκε μετά το 1922) 1896 Εργατική εξέγερση στο Λαύριο Εργατικό κίνημα (1913) Ενσωμάτωση Θεσσαλονίκης Φεντερασιόν (1918) Ίδρυση ΣΕΚΕ (1924) Μετονομασία ΣΕΚΕ σε ΚΚΕ Οικονομικές συνθήκες (1910) Πρώτη πρωθυπουργία Βενιζέλου 1911 Προϋπολογισμός : έσοδα έξοδα δρχ Επιστράτευση Α Παγκ. Πόλεμος ( ) (1916) Κυβέρνηση Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη (Διχασμός) 1917 Επικράτηση Βενιζέλου-ενοποίηση Ελλάδας- ιδιόμορφο δάνειο 1920 Νοέμβριος Ήττα Βενιζέλου-επάνοδος Κωνσταντίνου-το κάλυμμα αποσύρεται 1922 Μάρτιος Διχοτόμηση δραχμής (και το 1926) Η οικονομική ζωή Μικρασιατική καταστροφή πρόσφυγες στην Ελλάδα Πολλαπλασιασμός θυμάτων ελονοσίας και φυματίωσης Μεγ. Επενδύσεις 1925 ΟΥΛΕΝ : φράγμα και τεχνητή λίμνη στο Μαραθώνα Τράπεζα Ελλάδος Κρίση Μάιος Ίδρυση Τράπεζας Ελλάδος 1929 Οικονομική κρίση στη Ν.Υόρκη (κραχ) 1932 Η κρίση στην Ελλάδα-πτώχευση 1936 (4 Αυγούστου) Επιβολή Δικτατορίας Μεταξά

20 Νοέμβριος Μάρτιος Μάιος (4 Αυγούστου) Πολιτικά γεγονότα Ελληνική Επανάσταση (Πρώτη σύγχρονη Ολυμπιάδα, Αθήνα) Ο Βενιζέλος πρωθυπουργός Έναρξη Βαλκανικών Τέλος Βαλκανικών Έναρξη Α Π.Πολέμου Εθνικός Διχασμός Επικράτηση Βενιζέλου λήξη Α Π.Πολέμου αρχή Μικρασιατικής Εκστρατείας ήττα Βενιζέλου-επάνοδος Κων/νου Μικρασιατική καταστροφή Επιβολή Δικτατορίας Μεταξά Αγροτικό ζήτημα δημιουργία εθνικών γαιών νόμοι για απαλλοτριώσεις Αγροτική εξέγερση στο Κιλελέρ μουσουλμ. ιδιοκτησίες: επιδείνωση Αγροτική μεταρρύθμιση Βενιζέλου Εργατικό κίνημα Εργατική εξέγερση στο Λαύριο Ενσωμάτωση Θεσ/νίκης- Φεντερασιόν (ίδρυση ΓΣΕΕ) (ίδρυση ΣΕΚΕ) (Μετονομασία ΣΕΚΕ σε ΚΚΕ) ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 3 Οικονομικές συνθήκες κρατικά έσοδα έξοδα δρχ. αύξηση εδαφών-πληθυσμού Α Παγκ.Πόλεμος Επιστράτευση (Βενιζέλος στη Θεσ/νίκη) ιδιόμορφο δάνειο παθητικός ισολογισμός οι Σύμμαχοι αποσύρουν το κάλυμμα Διχοτόμηση δραχμής (και 1926) Οικονομική ζωή Μεγάλες επενδύσεις πρόσφυγες στην Ελλάδα ελονοσία-φυματίωση ΟΥΛΕΝ (Μαραθώνας) Κρίση 1932 Τράπεζα Ελλάδος Ίδρυση Τράπεζας Ελλάδος Οικονομική κρίση στη Ν.Υόρκη (κραχ) Η κρίση στην Ελλάδαπτώχευση Επιβολή Δικτατορίας Μεταξά ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα, σελ. 18

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατευθυνσης γ λυκείου

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατευθυνσης γ λυκείου ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ Γ. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20ο ΑΙΩΝΑ (σελ. 42-54) 1. Το αγροτικό ζήτηµα ραγδαίες εξελίξεις βιοµηχανική επανάσταση πιέσεις στον αγροτικό χώρο που κυριαρχούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 ο αιώνα. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ.. σελ. 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ.. 8 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 12 ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

μπορούν να καθορίζουν όσο το δυνατόν υψηλότερες τιμές για το εγχώριο, προκαλώντας μάλιστα μερικές φορές και τεχνητές ελλείψεις.

μπορούν να καθορίζουν όσο το δυνατόν υψηλότερες τιμές για το εγχώριο, προκαλώντας μάλιστα μερικές φορές και τεχνητές ελλείψεις. Τ Ο Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Ο Ζ Η Τ Η Μ Α Σ Τ Η Ν Ε Λ Λ Α Δ Α Τ Ο 19 Ο αιώ ν α ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20ο αιώνα, σελ. 1 1. Το αγροτικό ζήτημα Οι ραγδαίες εξελίξεις που γνώρισε ο σύγχρονος κόσμος στον

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ ΚΑΙ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, σελ. 1

Η ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ ΚΑΙ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, σελ. 1 Η ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ ΚΑΙ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, σελ. 1 Η Μεγάλη Ιδέα 19 ος αιώνας : εθνικά οράματα και εθνικές αποτυχίες Στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος του 1830 δεν περιλαμβανόταν παρά ένα μικρό τμήμα των περιοχών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. Περιεχόμενα ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ... 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 21 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 36 ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ... 39 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ... 43 ΠΗΓΕΣ... 49 ΠΗΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑ Α Α. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» 8 ΜΟΝΑ ΕΣ 2. Ποιοι ήταν οι λόγοι της ίδρυσης και ποια τα αποτελέσµατα της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή.

1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή. Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης 1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή. 2. Σε ποιο µοντέλο (πρότυπο)

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία ιστορικών πηγών

Επεξεργασία ιστορικών πηγών Επεξεργασία ιστορικών πηγών Κατά τη βαθμολόγηση απαντήσεων σε ερωτήσεις που απαιτούν επεξεργασία ιστορικού υλικού (παραθεμάτων, εικόνων, διαγραμμάτων, χαρτών κλπ) αξιολογείται, ανάλογα με τη συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ. Περιεχόμενα ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ... 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 21 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ... 31 ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ... 34 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ... 36 ΠΗΓΕΣ... 42 ΠΗΓΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 10 Ιουνίου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 31: «η εθνική πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Α. 2. α. Λάθος β. Λάθος γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Σωστό

Α. 2. α. Λάθος β. Λάθος γ. Σωστό δ. Λάθος ε. Σωστό ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 - Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΧΑΙΡΗ ΤΡΙΠΑΜΠΟΥΚΗ ΑΜΑΛΙΑ, ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΣΤΑΣ, ΓΚΟΤΣΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ, ΖΟΥΠΟΥ ΑΘΗΝΑ, ΣΤΕΦΟΠΟΥΛΟΥ ΑΙΜΙΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α: Από την Αγροτική Οικονομία στην Αστικοποίηση Γ. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 Ο ΑΙ. 1. Το αγροτικό ζήτημα Ως το 19 ο αι. =

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ Σελίδα 1 1 Ο Κεφάλαιο Από την αγροτική οικονομία στην αστικοποίηση ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1821-1828 Επαναστατικός Αγώνας 1864 Προσάρτηση Επτανήσων 1881 Προσάρτηση Άρτας και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (Γ ΛΥΚΕΙΟΥ) ΟΜΑ Α Α. ΘΕΜΑ Α.1. σελ. 54, Οι προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης είχε και θετικά στοιχεία.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (Γ ΛΥΚΕΙΟΥ) ΟΜΑ Α Α. ΘΕΜΑ Α.1. σελ. 54, Οι προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης είχε και θετικά στοιχεία. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (Γ ΛΥΚΕΙΟΥ) Κυριακή 5 εκεμβρίου 2010 ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α.1. σελ. 54, Οι προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης είχε και θετικά στοιχεία. ΘΕΜΑ Α.2 σελ.82-83, Για την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1. α. Ορεινοί: Οι επαναστάτες του 1862 προκήρυξαν εκλογές αντιπροσώπων για Εθνοσυνέλευση, η οποία θα ψήφιζε νέο σύνταγμα. Οι εκλογές έγιναν το Νοέμβριο του 1862. Η πλειονότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α Α α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόµµατα: Ραλλικό Κόµµα Λαϊκό Κόµµα

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόµµατα: Ραλλικό Κόµµα Λαϊκό Κόµµα (1910) Σοσιαλιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Μεταναστεύσεις 19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα των μεταναστευτικών ρευμάτων : Μικρά Ασία Ελλαδικός ηπειρωτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

2. Πότε ξεκίνησε και πότε ολοκληρώθηκε η αγροτική µεταρρύθµιση στην Ελλάδα; Ποιους στόχους και ποια αποτελέσµατα είχε;

2. Πότε ξεκίνησε και πότε ολοκληρώθηκε η αγροτική µεταρρύθµιση στην Ελλάδα; Ποιους στόχους και ποια αποτελέσµατα είχε; Οµάδα Α 1. Να παρουσιάσετε τις επιπτώσεις που είχε στον πολιτικό και οικονοµικό τοµέα της µικρής Ελλάδας η ύπαρξη ισχυρών κέντρων ελληνισµού έξω από τα σύνορά της και η εθνική ιδεολογία που δηµιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη».

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη». Α1. α. Σχολικό βιβλίο σελίδα 77: «Οι επαναστάτες προκήρυξαν όπως ονομάστηκαν.» και «Οι Ορεινοί απαρτίστηκαν και των πλοιοκτητών.» β. Σχολικό βιβλίο σελίδα 46: «Η κατάσταση αυτή (=η αργή ανάπτυξη του εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑΔΑ Α1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθμούς της Στήλης Α (γεγονότα) αντιστοιχίζοντάς τους με τις χρονολογίες της Στήλης

Διαβάστε περισσότερα

Τομέας Ιστορίας "ρούλα μακρή"

Τομέας Ιστορίας ρούλα μακρή Τομέας Ιστορίας "ρούλα μακρή" ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Πρότυπου Εκπαιδευτικού Οργανισμού ρούλα μακρή ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΜΑΪΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2008

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2008 ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθµούς της Στήλης Α (γεγονότα) αντιστοιχίζοντάς τους µε τις χρονολογίες της Στήλης Β (περισσεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α'

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α' ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α' ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1. Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: α. Ορεινοί β. Στρατιωτικός Σύνδεσμος γ. Εθνικό Κόμμα δ. Πατριαρχική Επιτροπή Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (Γ ΛΥΚΕΙΟΥ) 04/12/2011 ΟΜΑΔΑ Α

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (Γ ΛΥΚΕΙΟΥ) 04/12/2011 ΟΜΑΔΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (Γ ΛΥΚΕΙΟΥ) 04/12/2011 ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1. σελ. 50, «Όταν, με την επέμβαση δεν άργησαν να φανούν» ΘΕΜΑ Α.2. σελ. 80-81, «Το τρικουπικό κόμμα ήδη από το

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ : ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1. Αγροτική μεταρρύθμιση: η κατάργηση των μεγάλων ιδιοκτησιών και η κατάτμηση των αξιοποιήσιμων εδαφών σε μικρές παραγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ως το 19ο αι 1821-1828 (1864) (1881) 1907 (1910) (1913) 1917 τέλος 19ου αι (1896, Λαύριο) 1910-1922 1911 1910 1914 καλοκαίρι 1914 1915

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ως το 19ο αι 1821-1828 (1864) (1881) 1907 (1910) (1913) 1917 τέλος 19ου αι (1896, Λαύριο) 1910-1922 1911 1910 1914 καλοκαίρι 1914 1915 ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ως το 19 ο αι σελ. 42, κυριαρχεί ο αγροτικός χώρος στο σύγχρονο κόσμο 1821-1828 σελ. 42, ο επαναστατικός αγώνας δημιουργεί πλήθος αγροτών με μικτές και μεσαίες ιδιοκτησίες (1864) σελ. 43, ενσωμάτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α. Χρονολογία. α/αα. Στήλη Β: Επτανήσων. εργατικέςς 1896. καθαρά. Ξεσπά 1919-1939. Τέλος. Μονάδες 10.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α. Χρονολογία. α/αα. Στήλη Β: Επτανήσων. εργατικέςς 1896. καθαρά. Ξεσπά 1919-1939. Τέλος. Μονάδες 10. ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/10/2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α 1.Να συμπληρώσετε τη χρονολογίαα που λείπει: α/αα Στήλη Α: Ιστορικό γεγονός Στήλη Β: Χρονολογία 1 Ενσωμάτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΠ11 Τελικέςεξετάσεις 2011-12

ΕΛΠ11 Τελικέςεξετάσεις 2011-12 ΕΛΠ11 Τελικέςεξετάσεις 2011-12 1 Α φάση Εξέτασης Οµάδα Α 1) ΠότεκαιγιαποιουςλόγουςιδρύθηκεηΑ ΑθηναϊκήΣυµµαχία; 2) Πότε εµφανίστηκε η αλφαβητική γραφή στον ελληνικό κόσµο και ποιες ανάγκεςεξυπηρετούσε;

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας

Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ», ΑΘΗΝΑ, 12-14 Δεκεμβρίου 2012 Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας Ακράτος Χρήστος Λέκτορας ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ Α. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 1. Τα δημογραφικά δεδομένα α. Ο πληθυσμός 1830 Η Ελλάδα είναι χώρα φτωχή με απαρχαιωμένες παραγωγικές δομές, μικρή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: επάλληλα δικαιώματα επί της γης, εκδοτικό δικαίωμα, Μεγάλη Ιδέα.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: επάλληλα δικαιώματα επί της γης, εκδοτικό δικαίωμα, Μεγάλη Ιδέα. ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ /Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 6/9/2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: επάλληλα δικαιώματα επί της γης, εκδοτικό δικαίωμα, Μεγάλη Ιδέα. (ΜΟΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

«Τα ελληνικά σύνορα από την Ίδρυση του Ελληνικού Κράτους έως την ολοκλήρωσή τους»

«Τα ελληνικά σύνορα από την Ίδρυση του Ελληνικού Κράτους έως την ολοκλήρωσή τους» Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Τα ελληνικά σύνορα από την Ίδρυση του Ελληνικού Κράτους έως την ολοκλήρωσή τους» Α. ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ Είναι γνωστό ότι στο μαθητικό κόσμο υπάρχει μια ασαφής εικόνα για το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 29 ΜΑΙΟΥ 2014 Επιμέλεια: Κοκάνης Λεωνίδας

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 29 ΜΑΙΟΥ 2014 Επιμέλεια: Κοκάνης Λεωνίδας ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 29 ΜΑΙΟΥ 2014 Επιμέλεια: Κοκάνης Λεωνίδας ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Ορεινοί: Πολιτική παράταξη που εμφανίστηκε στην Εθνοσυνέλευση 1862-1864 και στη συγκρότησή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε στα τέλη του 18 ου αιώνα από την Μ.Βρετανία.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α1 ΘΕΜΑ Α2. α. Λάθος. β. Λάθος. γ. Σωστό. δ. Λάθος. ε. Σωστό

ΘΕΜΑ Α1 ΘΕΜΑ Α2. α. Λάθος. β. Λάθος. γ. Σωστό. δ. Λάθος. ε. Σωστό ΘΕΜΑ Α1 α. Ορεινοί: Ήταν η μία από τις δύο μεγάλες παρατάξεις που συγκροτήθηκαν μέσα στην Εθνοσυνέλευση του 1862-1864. Οι ορεινοί απαρτίστηκαν από διάφορες ομάδες (υπό τον Δ. Γρίβα και τον Κ. Κανάρη) με

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε. ΕΠΟ 11: Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 4 η εργασία ακαδημαϊκού έτους 2012-13 Θέμα: «Συγκρίνετε τις οικονομικές πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά από δέκα χρόνια διαπραγµατεύσεις και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Κοπεγχάγης (12-13 εκεµβρίου 2002), η Ευρωπαϊκή Ένωση αναµένει

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ. Θεωρητικής Κατεύθυνσης Ιστορία Γ Λυκείου ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ. Επιμέλεια: ΡΙΑ ΜΑΤΤΑ

ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ. Θεωρητικής Κατεύθυνσης Ιστορία Γ Λυκείου ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ. Επιμέλεια: ΡΙΑ ΜΑΤΤΑ ΗΛΙΑΣΚΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ Θεωρητικής Κατεύθυνσης Ιστορία Γ Λυκείου Επιμέλεια: ΡΙΑ ΜΑΤΤΑ e-mail: info@iliaskos.gr www.iliaskos.gr ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επιμέλεια :

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 α. σχολικό βιβλίο σελίδα 77 «Οι ορεινοί των πλοιοκτητών» β. σχολικό βιβλίο σελίδα 157 «Για τη στέγαση των προσφύγων τηρήθηκε (αυτεπιστασία)»

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ. Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 26 Απριλίου 2015 ιάρκεια εξέτασης: 3 ώρες ÅÐÉËÏÃÇ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ. Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 26 Απριλίου 2015 ιάρκεια εξέτασης: 3 ώρες ÅÐÉËÏÃÇ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α1 Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 26 Απριλίου 2015 ιάρκεια εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α A 1 δ ii 2 γ iv 3 β vii 4 α v 5 στ iii Περισσεύουν από

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Τρίληµµα των Ανοικτών Οικονοµιών 1. Σταθερότητα και Ελεγχος Συναλλαγματικής Ισοτιμίας 2. Χρήση Νομισματικής Πολιτικής για Εσωτερική Ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΘΕΜΑ Α1 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α1 Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Να αποδώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω ιστορικών όρων: α) Προσωρινή Κυβέρνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΟΡΙΑ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαραίτητη προϋπόθεση για την κατανόηση του μαθήματος είναι η διδασκαλία της ύλης χωρίς χάσματα και ασυνέχειες. Η αποσπασματικότητα δεν επιτρέπει στους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθμούς της Στήλης Ι και δίπλα σε κάθε αριθμό ένα από τα γράμματα της Στήλης ΙΙ, ώστε να προκύπτει η σωστή αντιστοίχιση. Στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ» ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014-15

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ» ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014-15 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ» Τζωρτζ 26, Πλ. Κάνιγγος, Αθήνα ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014-15 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΔΕ) ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ (νέα ελληνική ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α1. 2 α, 7 β, 1 γ, 8 δ, 5 ε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α2 Εθνικό Κοµιτάτο: Σχολικό Βιβλίο σελ. 77: «Μικρότερη απήχηση στην Εθνοσυνέλευση του 1862 είχαν άλλοι πολιτικοί σχηµατισµοί στην Οθωµανική αυτοκρατορία».

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΘΕΜΑ Α1 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ε Ν Δ Ε Ι Κ Τ Ι Κ Ε Σ Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ

Διαβάστε περισσότερα

χώρας το δεκάμηνο του 2014 ξεπέρασαν το σύνολο των διανυκτερεύσεων ολόκληρου του έτους 2013.

χώρας το δεκάμηνο του 2014 ξεπέρασαν το σύνολο των διανυκτερεύσεων ολόκληρου του έτους 2013. Σημαντική ήταν η αύξηση που παρουσίασε ο εισερχόμενος τουρισμός προς τη χώρα μας την τελευταία διετία (2013-2014), καθώς οι αφίξεις των αλλοδαπών τουριστών εκτιμάται ότι ξεπέρασαν το επίπεδο ρεκόρ των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ : 71 χρόνια από το θάνατό του

ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ : 71 χρόνια από το θάνατό του Δρ. Παρασκευάς Παναγιώτης ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ : 71 χρόνια από το θάνατό του Είναι πολύ δύσκολο σήμερα μετά από 71 χρόνια να αποτιμηθεί το έργο του Εθνάρχη Ελ. Βενιζέλου, διότι αφενός είναι τεράστιο,

Διαβάστε περισσότερα

http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ

http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να χαρακτηρίσετε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α2

Ιστορία ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α2 Ιστορία ΟΜΑΔΑ Α θεωρητικής κατεύθυνσης ΘΕΜΑ Α1 α. Ορεινοί: Κατά τη διάρκεια της Εθνοσυνέλευσης του 1862-1864 εμφανίζεται η μεγάλη παράταξη των Ορεινών. σχολ. βιβλίο σελ.77: «Οι Ορεινοί απαρτίστηκαν και

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 - Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 - Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 - Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Α. 1. α) Από το σχολικό βιβλίο, σελ. 141: «Ισχυρότερο όργανο είναι το Συμβούλιο Ασφαλείας,

Διαβάστε περισσότερα

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα.

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα. Β. ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Λαµβάνοντας υπόψη σας τα εθνικά, κοινωνικά, οικονοµικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της τσαρικής Ρωσίας καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Σαλασίδου Δ. ΟΜΑΔΑ Α Θέμα Α 1 Α.1.1. Να ορίσετε τις παρακάτω έννοιες α) φεντερασιόν β) πεδινοί

Διαβάστε περισσότερα

43 Χρόνια Φροντιστήρια Μέσης Εκπαίδευσης ΣΑΒΒΑΪ Η ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Χρυσοστόµου Σµύρνης 3 : 210/76.01.470 210/76.00.179

43 Χρόνια Φροντιστήρια Μέσης Εκπαίδευσης ΣΑΒΒΑΪ Η ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Χρυσοστόµου Σµύρνης 3 : 210/76.01.470 210/76.00.179 43 Χρόνια Φροντιστήρια Μέσης Εκπαίδευσης ΣΑΒΒΑΪ Η ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Χρυσοστόµου Σµύρνης 3 : 210/76.01.470 210/76.00.179 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Φορολογική μεταρρύθμιση: Φορολογική Διοίκηση και Κοινωνικό περιβάλλον

Φορολογική μεταρρύθμιση: Φορολογική Διοίκηση και Κοινωνικό περιβάλλον Φορολογική μεταρρύθμιση: Φορολογική Διοίκηση και Κοινωνικό περιβάλλον Βασίλης Θ. Ράπανος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Αθηνών 28-11-2012 1 Μέτρα ή μεταρρύθμιση Στην περίοδο της μεταπολίτευσης έγινε μια ουσιαστική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1Η ΕΛΙ Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕ ΕΞΕΤΑΕΙ Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ: ΙΤΟΡΙΑ ΥΝΟΛΟ ΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΕΡΙ (4) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, XXX [ ](2012) XXX σχέδιο ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Κράτος μέλος: Ελλάδα που συνοδεύει το έγγραφο ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Η Ελλάδα, τα Βαλκάνια και η Οθωμανική Αυτοκρατορία: μεταρρυθμίσεις και πόλεμοι (1908--1923) 1908--1923 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8

Κεφάλαιο 8. Η Ελλάδα, τα Βαλκάνια και η Οθωμανική Αυτοκρατορία: μεταρρυθμίσεις και πόλεμοι (1908--1923) 1908--1923 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Κεφάλαιο 8 Η Ελλάδα, τα Βαλκάνια και η Οθωμανική Αυτοκρατορία: μεταρρυθμίσεις και πόλεμοι () Μετά το 1910, οι κυβερνήσεις των Φιλελευθέρων προσπαθούν να εκσυγχρονίσουν την Ελλάδα και να μεγαλώσουν τα σύνορά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα