«Ο ΑΡΧΟΝΤΑΣ ΤΩΝ ΑΧΤΥΛΙ ΙΩΝ» ΣΤΟΝ ΘΗΣΑΥΡΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (TLG)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Ο ΑΡΧΟΝΤΑΣ ΤΩΝ ΑΧΤΥΛΙ ΙΩΝ» ΣΤΟΝ ΘΗΣΑΥΡΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (TLG)"

Transcript

1 «Ο ΑΡΧΟΝΤΑΣ ΤΩΝ ΑΧΤΥΛΙ ΙΩΝ» ΣΤΟΝ ΘΗΣΑΥΡΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (TLG) Λάµπρος Πόλκας, δ.φ.: Ι. Εισαγωγή Σκοπεύω να συστήσω, κατά πρώτο λόγο, στοιχειώδεις τρόπους µε τους οποίους ο Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας (Thesaurus Linguae Graecae, TLG) µπορεί να υποστηρίξει το έργο του φιλολόγου στο µάθηµα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και γραµµατείας στο Λύκειο να θέσω, κατά δεύτερο λόγο, κάποια ερωτήµατα που προκύπτουν από τη χρήση του ηλεκτρονικού προγράµµατος. Ως παράδειγµα εµπειρικής εφαρµογής χρησιµοποιείται η ιστορία για τον πρόγονο του «Άρχοντα των δαχτυλιδιών», τον πλατωνικό Γύγη (Πολ. 359.c b.2), η οποία φιλοξενείται στο εγχειρίδιο Φιλοσοφικός λόγος της τρίτης λυκειακής τάξης για τη θεωρητική κατεύθυνση (Κοπιδάκης κ.ά., 2000: ). Προηγούνται τα συστατικά στοιχεία του παραδείγµατος εφαρµογής και του ηλεκτρονικού προγράµµατος. ΙΙ. Η ιστορία του Γύγη στον Πλάτωνα Ο Γύγης υπήρξε βασιλιάς της Λυδίας ( περ.), ιδρυτής της δυναστείας των Μερµναδών, τελευταίος απόγονος της οποίας ήταν ο µοιραίος Κροίσος. Πολυσχιδής προσωπικότητα, απέκτησε στο corpus της αρχαιοελληνικής γραµµατείας θρυλικό προσωπείο, ώστε νεότεροι ερευνητές διχάζονται ως προς τα αν υπάρχουν δύο ξεχωριστές µορφές µε το ίδιο όνοµα: ένας ιστορικός και ένας µυθικός Γύγης (Frutiger, 1930: 235 Laird, 2001). Στην πλατωνική Πολιτεία, που συντάσσεται πιθανώς γύρω στο 375, η ιστορία του λυδού βασιλιά προσεγγίζει τα όρια του µύθου. Ο Γύγης, ή ο πρόγονός του υπονοεί το κείµενο, είναι βοσκός στην υπηρεσία του βασιλιά της Λυδίας. Μια µέρα, ύστερα από έντονη καταιγίδα και σεισµό, που άνοιξαν βαθύ ρήγµα στο έδαφος, κατεβαίνει στο εσωτερικό της γης, βρίσκει συµπτωµατικά και αποσπά ένα χρυσό δαχτυλίδι από το δάχτυλο ενός πελώριου νεκρού άνδρα, το οποίο βρισκόταν µέσα στο κουφάρι ενός κοίλου, χάλκινου αλόγου, και ανεβαίνει επάνω. Στη συνάθροιση των βοσκών, οι οποίοι είχαν µαζευτεί για να δώσουν την τακτική τους αναφορά στον βασιλιά, διαπίστωσε ότι, κάθε φορά που γύριζε το δέσιµο (τὴν σφενδόνην) του δαχτυλιδιού προς την παλάµη του, γινόταν αόρατος, ενώ, όταν το επανέφερε στη θέση του, γινόταν πάλι ορατός. Επωφελούµενος από τη δύναµη του δαχτυλιδιού, κατάφερε να ενταχθεί στους δορυφόρους του βασιλιά, ξελόγιασε στη συνέχεια τη γυναίκα του, εξόντωσε µε τη βοήθειά της τον ίδιο και πήρε την εξουσία. Την εξαιρετικά συνοπτική αυτή ιστορία διηγείται ο Γλαύκων, σαν δικηγόρος που αγορεύει µε βάση τη «δικογραφία», αµφισβητώντας τη θέση του Σωκράτη ότι η δικαιοσύνη ως έµφυτο αγαθό αντιπροσωπεύει την ενεργή προδιάθεση του ανθρώπου Εισήγηση στο συνέδριο που διοργάνωσε το Τµήµα Φιλολογίας του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων (16-17 Μαΐου 2003), υπό τον τίτλο «Γλώσσα και λογοτεχνία στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση».

2 Λάµπρος Πόλκας να συµπεριφέρεται δίκαια προς τους συνανθρώπους του (Vlastos, 1994: 171). Αντίθετα, ο αδελφός του Πλάτωνα, µεταφέροντας απόψεις που ευδοκιµούσαν στους κύκλους των σοφιστών της εποχής, επικαλείται την παραδειγµατική ιστορία του Γύγη, για να δείξει ότι κανείς άνθρωπος δεν είναι από τη φύση του δίκαιος, και ότι ασκεί τη δικαιοσύνη εξαιτίας του φόβου της τιµωρίας. Τόσο ο δίκαιος όσο και ο άδικος, αν διέθεταν το µαγικό δαχτυλίδι του Γύγη, που θα τους εξαφάνιζε από τη θέα των άλλων, θα προέβαιναν σε κάθε είδους έγκληµα και αδικία χωρίς κανέναν ενδοιασµό. ΙΙΙ. Ο TLG Ο Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας είναι ηλεκτρονική βάση δεδοµένων πλήρους κειµένου. Στην τελευταία, πέµπτη έκδοσή του σε ψηφιακό δίσκο, που κυκλοφόρησε το 2000 (Heslin, 2001), περιλαµβάνει τα σωζόµενα αρχαιοελληνικά κείµενα από τον 8ο αι. π.χ. έως το 600 µ.χ., καθώς επίσης λεξικογραφικά, ιστοριογραφικά κείµενα και εκδόσεις µε αρχαία σχόλια, που καλύπτουν την περίοδο από το 600 µ.χ. µέχρι το Συνολικά: περισσότεροι από συγγραφείς εκπροσωπούνται στην ψηφιακή συλλογή µε περίπου έργα τους. Στον Θησαυρό έχει ενσωµατωθεί, επίσης, ο Kανόνας ελλήνων συγγραφέων και έργων (Berkowitz & Squitier, 1990 Berkowitz, 1993: 34-61). Πρόκειται για βιβλιογραφικό οδηγό, ο οποίος ταξινοµεί τους συγγραφείς και τα έργα που περιέχονται στη βάση δεδοµένων. Η εκπόνηση του ερευνητικού προγράµµατος ξεκίνησε το 1972 στο Πανεπιστήµιο Irvine της Kαλιφόρνια. Έκτοτε, εµπλουτίζεται συνεχώς µε νέα κείµενα, φιλοδοξώντας να προσδώσει «νου στο χάος» της ελληνικής γραµµατείας (Pantelia, 2000: 2). Στα ιδιότροπα χαρακτηριστικά του Θησαυρού ανήκουν: (α) η «αποκειµενοποίηση» των δεδοµένων, καθώς, µε την απουσία του apparatus criticus από τα φιλοξενούµενα έργα, διαγράφεται το ιστορικό και θεσµικό περιβάλλον παραγωγής τους (Ruhleder, 1994: 225) (β) το σύστηµα κωδικοποίησης των κειµένων στη µορφή Beta Code, το οποίο σήµερα τείνει να αντικατασταθεί από το πλουσιότερο πρότυπο Unicode (Hockey, 2000: 31-32) (γ) το ξεχωριστό λογισµικό, το οποίο χρειάζεται, προκειµένου να εξασφαλιστεί η ανάκτηση των δεδοµένων του Θησαυρού στη µορφή των υπερκειµένων (Bolter, 1991: 542). Για τις ανάγκες της προκείµενης εισήγησης έχει χρησιµοποιηθεί, εκτός από τον ψηφιακό δίσκο του Θησαυρού (TLG E), το λογισµικό TLG Workplace 7.01 της εταιρείας Silver Mountain Software. IV. Ανάκτηση των λεξικογραφικών δεδοµένων του Θησαυρού Η ανάκτηση των δεδοµένων του Θησαυρού µέσα από το λογισµικό µπορεί να γίνει µε ποικίλους, εναλλακτικούς τρόπους. Για λόγους οικονοµίας χώρου και χρόνου επιλέγονται τρεις, µε βάση τους οποίους συσχετίζονται µέσω λέξεων αντιπροσωπευτικές µορφές, έννοιες και ιδέες της ιστορίας του Γύγη µε άλλες: (α) της Πολιτείας (β) των υπολοίπων έργων του Πλάτωνα εκτός της Πολιτείας (γ) προγενενέστερων και µεταγενέστερων του Πλάτωνα έργων. Παραδειγµατικές εφαρµογές αναζήτησης και ανάκτησης των δεδοµένων του Θησαυρού µέσα από το λογισµικό δίνονται στο Παράρτηµα. 2

3 «Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών» στον Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας (TLG) 1. Ο Γύγης στην πλατωνική Πολιτεία Το σχολικό εγχειρίδιο και το βιβλίο του καθηγητή δίνουν την εντύπωση ότι ο Γύγης και το δαχτυλίδι του απασχολούν τον Πλάτωνα και τους συνοµιλητές του µόνο στην προκείµενη ιστορία. Ανατρέχοντας, ωστόσο, στα ανακτηµένα δεδοµένα του Θησαυρού σχετικά µε τον Γύγη στην Πολιτεία εντοπίζουµε ένα ακόµη χωρίο, όπου ο Σωκράτης τώρα, κλείνοντας το φιλοσοφικό δικαστήριο του λυδού βασιλιά, διαπιστώνει, µε τη σύµφωνη γνώµη του Γλαύκωνα, ότι (612.b.2-5): «η ίδια η δικαιοσύνη είναι από µόνη της ό,τι καλύτερο για την ψυχή αυτή καθεαυτήν, και ότι η ψυχή οφείλει να πράττει τα δίκαια είτε έχει το δαχτυλίδι του Γύγη (τὸν Γύγου δακτύλιον) είτε όχι ακόµη κι αν µαζί µε αυτό έχει και του Άδη την περικεφαλαία» (Σκουτερόπουλος, 2002: ). Ο εντοπισµός του συµπερασµατικού αυτού χωρίου και η επισήµανσή του επιβάλλεται τουλάχιστον για τους εξής τρεις λόγους: (α) αναδεικνύεται η εµβέλεια του παραδείγµατος στη συζήτηση για την πλεονεξία και τη δικαιοσύνη ανάµεσα στον Γλαύκωνα και στον Σωκράτη (β) αποδεικνύεται ότι η ιστορία του Γύγη προσφέρεται ως υπόθεση προς αναίρεση (γ) κατοχυρώνεται ενµέρει η πολυσυζητηµένη ταυτότητα του πρωταγωνιστή της ιστορίας, καθώς ο Γλαύκων (359.d.1) αναφέρεται είτε «στον πρόγονο [του Γύγη] του Λυδού» είτε -µε την διαγραφή της προσθετικής αγκύλης- «στον πρόγονο του Λυδού», δηλ. του Κροίσου, που ήταν ο ίδιος ο Γύγης. Την αµφιλογία αυτή δεν δικαιολογούν οι συντάκτες του σχολικού εγχειριδίου, τουλάχιστον µέσα από άλλες σχετικές παραποµπές (Κοπιδάκης, 2000: 106 σε σχέση µε τον Adam 1963: 70, ). Ωστόσο, µε την επιλογική αναφορά του Σωκράτη στον Γύγου δακτύλιον, η κειµενική αµφιλογία προσωρινά επιλύεται. 1 Ο Γύγης απασχολεί τελικά τον Πλάτωνα µόνο σε δύο περιπτώσεις µέσα στην Πολιτεία. Αν θα θέλαµε να αποκαταστήσουµε επιπρόσθετες διασυνδέσεις (αναλογικές ή αντιθετικές) χωρίων της συζητούµενης διδακτικής ενότητας µε άλλα της Πολιτείας ανακαλούµε από τον Θησαυρό λέξεις-κλειδιά, που δραστηριοποιούν αντιπροσωπευτικά θέµατα µοτίβα της σχετικής ιστορίας: λόγου χάριν, του ποιµένα, του δαχτυλιδιού, της κατάβασης, κλπ. (Fauth, 1970). Παράδειγµα ο ποιµήν, που παραπέµπει στην αρχική ιδιότητα του Γύγη. Αναζητώντας τη σχετική λέξη στα συµφραζόµενα της Πολιτείας, οδηγούµαστε, µεταξύ άλλων, στον ποιµένα τον οποίο επικαλείται στο πρώτο βιβλίο ο Θρασύµαχος (343.b.1 κ.ε.), προκειµένου να στηρίξει τη γενικότερη θέση του ότι η δικαιοσύνη είναι το συµφέρον του ισχυρού, του εξουσιαστή. Για τον σοφιστή, ο τσοπάνος βόσκει τα πρόβατα όχι για το συµφέρον των προβάτων, αλλά για το πώς ο ίδιος θα ωφεληθεί από τη βοσκή τους. Αντίθετα, ο Σωκράτης (345.d.1 κ.ε.) υποστηρίζει ότι ο βοσκός φροντίζει για το καλό των προβάτων, διαφορετικά συµπεριφέρεται σαν χρηµατιστής. Επιµένοντας στα συµφραζόµενα της προκείµενης αντιλογίας, διαβάζουµε ότι για τον Θρασύµαχο, ο οποίος µόνο µε την υπόσχεση ότι θα δεχθεί «φακελάκι» αναλαµβάνει να τοποθετηθεί (337.d.9), ο τέλειος εξουσιαστής-ποιµένας συνδέεται 1 Στα ανακτηµένα δεδοµένα από το συνολικό corpus του Θησαυρού σχετικά µε τον Γύγη, για τα οποία γίνεται λόγος παρακάτω, διαπιστώνεται ότι ο Πρόκλος αναφέρεται στο Υπόµνηµα της Πολιτείας (111.4): τῷ κατὰ τὸν Γύγου πρόγονον διηγήµατι. 3

4 Λάµπρος Πόλκας (344.e.1) µε τὸν µεγάλα δυνάµενον πλεονεκτεῖν στο καθεστώς της τυραννίδας (344.a.4): τὴν τελεωτάτην ἀδικίαν. Κύριο χαρακτηριστικό του τυραννικού πολιτεύµατος είναι ότι (344.a.6-b.1): «δεν αφαιρεί λίγο-λίγο από τον άλλο, πότε κρυφά και πότε µε τη βία, τα ιερά και τα όσια, τα ατοµικά και τα δηµόσια, αλλά όλα µαζί!» (Σκουτερόπουλος, 2002: 73). Ερωτάται, λοιπόν, αν στον διάλογό του µε τον Σωκράτη ο Γλαύκων, ανανεώνοντας τη διακοπείσα αντιλογία του φιλοσόφου µε τον σοφιστή, παραδειγµατίζει την επιχειρηµατολογία του µε την εικόνα ενός ποιµένα περίπου ανάλογης µε εκείνην του επηρµένου Θρασυµάχου. Αν, µε άλλα λόγια, ο Γύγης στον Πλάτωνα, στοχεύοντας στο προσωπικό του όφελος, µετατρέπεται, όπως αναφέρεται και παρακάτω, µε το παντοδύναµο δαχτυλίδι του, σε άπληστο τύραννο και διαπράττει στον σκοπίµως τηλεγραφικό επίλογο της ιστορίας, κατά το παράδειγµα του τυράννου του σοφιστή, κάθε είδους αδικία. Με αυτά τα δεδοµένα, ο πλατωνικός Γύγης, σκόπιµα ίσως, εµφανίζεται στην αρχή ως περιθωριακός βοσκός των ποιµνίων του βασιλιά, για να µετατοπιστεί, µε το δαχτυλίδι του, στη θέση του ποιµένος λαῶν αντιστρέφοντας, ωστόσο, τους όρους σχέσης της γνωστής µεταφοράς, όπως τουλάχιστον τους γνωρίζουµε από την προηγούµενη επική και µεταγενέστερη χριστιανική παράδοση: αντί, δηλαδή, ο «ποιµένας» να φροντίζει για το καλό των λαῶν, οι λαοὶ υπηρετούν τον «ποιµένα» (Haubold, 2000: 22-23). 2. Μοτίβα της ιστορίας του Γύγη στα έργα του Πλάτωνα εκτός της Πολιτείας Ανακτώντας επιπρόσθετες λέξεις-κλειδιά της ιστορίας του Γύγη, κατοχυρώνουµε τη σταθερή αρνητική χροιά που παίρνουν οι ιδέες τους στα έργα του Πλάτωνα εκτός της Πολιτείας. Μερικά παραδείγµατα: αν αποσυνδέσουµε τον Γύγη από το δαχτυλίδι του, διαπιστώνουµε εκλεκτικές συγγένειες του δακτυλίου µε τον πλούτο, τη δύναµη και το µυστηριακό «δέσιµο» των κατόχων του. Έτσι, στον Ιππία Ελάττονα (368.b.7, 368.c.1) ο Σωκράτης ειρωνεύεται τον σοφιστή, επειδή, δείχνοντας το δαχτυλίδι του, που ο ίδιος είχε φτιάξει, γυρνάει τα τραπέζια στην αγορά της Ολυµπίας, ανταλλάσσοντας σαν χρηµατιστής τη δοκησισοφία του µε χρήµα. Από την άλλη µεριά, στον Ίωνα (533.d.5, 533.d.6, 533.e.1, 533.e.2), 2 όπου λανθάνει η εναντίωση της ά-λογης ποίησης προς την έλλογη φιλοσοφία, ο Σωκράτης εκτιµά ότι ο ποιητής, ο ραψωδός και ο ακροατής έλκονται και συνέχονται µεταξύ τους µε σιδερένιους κρίκους (δακτυλίους) από τη Μούσα, που σαν µαγνήτης τους µεταδίδει θεϊκή δύναµη, την οποία και µεταβιβάζουν αυτόµατα ο ένας στον άλλον (Suzanne, 1996). Αξιοσηµείωτη, επίσης, είναι η αντιθετική σχέση του µύθου προς τον λόγο, όπως αυτή υποδηλώνεται µέσω ενός ρηµατικού τύπου που σχετίζεται µε την καταστατική λειτουργία της θέασης των πραγµάτων και του κόσµου: το θαυµάζειν. Στην ιστορία του Γύγη εκφράζει τόσο τα «περίεργα» πράγµατα, που λέγεται ότι είδε στον κάτω κόσµο ο λυδός ποιµένας, όσο και το υποψιασµένο σάστισµά του, πριν και µετά την ανεύρεση του δαχτυλιδιού (359.d.5, 359.d.6, 360.a.2), ενώ ο ίδιος τύπος στον Θεαίτητο (155.d.2-4) αποτελεί, κατά τον Σωκράτη, το πάθος του φιλοσόφου και την ἀρχήν της φιλοσοφίας. Τέλος, το χάσµα (τῆς γῆς, 359.d.4), λέξη µε οριακή σηµασία 2 Πρβλ., επίσης, 535.e.7, 536.a.6, 536.b.2 Θεαίτ. 191.d.7, 193.c.1 Αλκιβ. 128.a.8, 128.e.7, 128.e.8. 4

5 «Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών» στον Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας (TLG) για τον προσδιορισµό της τοπογραφίας του κάτω κόσµου (Φαίδ. 111.c.8, 111.e.6, 112.a.5 πρβλ. Πολ. 614.c.2, 614.d.4), δίνει τη δυνατότητα κατάβασης του λυδού ποιµένα στα έγκατα της γης, αποτελώντας αστείρευτη πηγή δύναµης. 3. Η ιστορία του Γύγη σε προγενέστερα και µεταγενέστερα του Πλάτωνα έργα Το παλίµψηστο χωρίων (συνοπτικών και εκτεταµένων), που µπορεί να ανακτηθεί στην προκειµένη περίπτωση, είναι εξαιρετικά πλούσιο Γύγου δακτύλιος: ἐπὶ τῶν πολυµηχάνων καὶ πανούργων Ελέγχοντας τα ανακτηµένα λεξικογραφικά δεδοµένα σχετικά µε τον Γύγη στο συνολικό corpus του Θησαυρού, διαπιστώνουµε ότι από τον δεύτερο µεταχριστιανικό αιώνα και εξής, αρχής γενοµένης από τον ιογενιανό τον Γραµµατικό (2 ος αι. µ.χ.), ο πλατωνικός Γύγης µοιράζεται κατηγορήµατα παραπλήσια µε του οµηρικού Οδυσσέα, καθώς ο Γύγου δακτύλιος αναφέρεται ως παροιµοιώδης έκφραση ἐπὶ τῶν πολυµηχάνων καὶ πανούργων (Παροιµ ). 3 Το ερώτηµα που τίθεται είναι αν είναι δυνατόν ο πλατωνικός Γύγης να θεωρηθεί ρεπλίκα του πολυµήχανου και πανούργου οµηρικού ήρωα, εφόσον συνυπολογιστούν τα εξής δεδοµένα: (α) η σχέση του κοίλου, χάλκινου αλόγου µε τον δούρειο ίππο, την οποία υπαινίσσεται το σχολικό εγχειρίδιο, παραπέµποντας µάλιστα στον διάσηµο πίθο της Μυκόνου (Κοπιδάκης, κ.ά, 2000: 106 Schuhl, 1968: 66) (β) η αναφορά που εντοπίζουµε στον Θησαυρό, συγκεκριµένα στον Λουκιανό (Πλοίο ή ευχές, 42.6), ότι τα µαγικά δαχτυλίδια, παρέχοντας δύναµη στον κάτοχό τους, είναι δώρα του θεού Ερµή (γ) η αναλογική σχέση του Ερµή ως θεού της τύχης 4 µε τον Γύγη, ο οποίος, ευνοούµενος από διαδοχικά συµπτωµατικά περιστατικά, ανακαλύπτει στα έγκατα της γης τον παντοδύναµο θησαυρό του (δ) η γενεαλογική συγγένεια του Οδυσσέα, που και αυτός κερδίζει τον νόστο του µε την κάθοδο στον Άδη, µε τον Ερµή, θεό της κλεπτοσύνης, ο οποίος µπορούσε να αφαιρεί τα πάντα αθέατος από τους άλλους (Μαρωνίτης, 1984: ) Γύγης: πολύχρυσος τύραννος Ευρεία δέσµη αναφορών που αντλούµε από τον Θησαυρό αναφέρεται µε απαξιωτικό κυρίως τρόπο στον παροιµοιώδη πλούτο του Γύγη σε συνδυασµό µε την τυραννική του εξουσία. Η πρώτη αποδίδεται στον σύγχρονο του λυδού βασιλιά, όπως αναφέρεται στον Ηρόδοτο (1.12.7), ποιητή Αρχίλοχο (απόσπ. 19): «Του Γύγη του πολύχρυσου τα ελέη δεν θέλω, / δεν έχω ζήλεια ούτε φθονώ των θεών τα έργα, / την τυραννία δεν αγαπώ µεγάλη ας είναι / µακριά, µακριά από τα δικά µου µάτια κείται» 3 Πρβλ. Σούδα, s.v. Γύγου δακτύλιος Γρηγ. Κύπρ., Παροιµ , Μακάρ. Χρυσ., Παροιµ Ψ-Ζων., Λεξ. s.v. Γύγης Μιχ. Απ., Συλλ. Παροιµ , Πρβλ. την έκφραση Ἑρµοῦ κλῆρος, για την οποία ο Ευστάθιος στο Υπόµνηµα της Ιλιάδας ( ) αναφέρει ότι λέγεται έτσι ἵνα εὐτυχοῖεν οἱ κληρούµενοι εὐερµίαν ἔχοντες, ὅ ἐστιν εὐτυχίαν, ἐξ οὗ καὶ ῥῆµα τὸ εὐερµεῖν πρβλ. Ησύχ., Λεξ. s.v. Φώτ., Λεξ. s.v. 5

6 Λάµπρος Πόλκας ( άλλας, 1976: 23). Την αναφορά αυτή µιµούνται, µε παραλλαγές, πολλοί µεταγενέστεροι συγγραφείς. 5 Επιπρόσθετες, ιστορικές και λεξικογραφικές, πηγές του Θησαυρού αναφέρονται στα µεταλλεία από όπου αντλούσε ο Γύγης τον πλούτο του και τον κατοχυρώνουν ως τον πρώτο τύραννο. 6 Μένει να διερευνηθεί αν και µε βάση ποια υποκείµενη λογική ο πλατωνικός Γύγης, µέσω της στροφῆς τῆς σφενδόνης, από περιθωριακός ποιµένας τρέπεται σε τύραννο αφενός και πλούσιο αφετέρου. 7 Πάντως, µερικοί νεότεροι ιστορικοί (Radet, 1893 Ure, 1962), ακολουθώντας τον Ηρόδοτο ( ), συνδέουν τη γένεση της τυραννίδας στη Λυδία µε την επινόηση της νοµισµατοκοπίας, αποδίδοντας στη σφραγίδα του δαχτυλιδιού του πλατωνικού Γύγη διακεκριµένη θέση στο σηµειολογικό σύστηµα της πολιτικής και της οικονοµίας Γύγης: αόρατος και ορατός Η «λυδία λίθος» της ιστορίας του Γύγη στον Πλάτωνα έγκειται στο µαγικό του δαχτυλίδι. Αυτό το όργανο δύναµης και απάτης τον καθιστά στην αρχή, µπροστά στους άλλους βοσκούς, αφανή και φανερό, ενώ στη συνέχεια, αν και δεν δηλώνεται κάτι σχετικό από τον Πλάτωνα, προφανώς µε το ίδιο όπλο ο ποιµένας γίνεται δορυφόρος, ξελογιάζει τη βασίλισσα, σκοτώνει τον βασιλιά και παίρνει την εξουσία. Τελικά, στην πλατωνική ιστορία το δαχτυλίδι, ως σήµα πολιτικής δύναµης, συµπυκνώνει την ικανότητα του κατόχου του να εξαφανίζεται από το βλέµµα ή τη θέα των άλλων: να τρέπεται από ορατός σε αόρατο και, αντιστρόφως, από αόρατος σε ορατό. Αξιοποιώντας τα ανακτηµένα δεδοµένα σχετικά µε τον Γύγη από το συνολικό corpus του Θησαυρού, έχουµε τη δυνατότητα να ανακαλέσουµε «υπο-κείµενα» και «υπερ-κείµενα» (Genette, 1982: 11-13) της σχετικής ιστορίας και, συγκρίνοντάς τα µε την πλατωνική εκδοχή, να διερευνήσουµε µε ποιον τρόπο το δίδυµο ζεύγος «αόρατοορατό» εντοπίζεται σε άλλα έργα της αρχαιοελληνικής γραµµατείας, που αναφέρονται στην ιστορία του Γύγη κατ επέκταση, ποιες ακριβώς σχετικές όψεις τους αποτυπώνονται στη µαγική ικανότητα του δαχτυλιδιού στον Πλάτωνα. Έτσι, η πλατωνική ιστορία µπορεί να συγκριθεί µε χωρία και µέρη από τουλάχιστον άλλες τέσσερις εκδοχές. Συγκεκριµένα: Με την «υπο-κείµενη» εκδοχή του Ηροδότου (Ιστορ ), την οποία προτείνει και το σχολικό εγχειρίδιο. Στην ηροδότεια «αιτιολογική» νουβέλα (Μαρωνίτης, 2001: 17-18) το ζεύγος «αόρατο-ορατό» µετατοπίζεται στην ίντριγκα που υποκινεί ο Ηρακλείδης Κανδαύλης. Ο ερωτοµανής βασιλιάς, πιστεύοντας στο 5 Πρβλ. Ανακρεόντ Αριστλ., Ρητ. 141.b.31 Πλούτ., Περὶ ἡσυχίας τῆς ψυχῆς 470.B.11 Λουκ., Παράσ Φλάβ. Φιλόστρ., Βίος Απολ. Τυαν Γρηγ. Ναζ. περὶ ἀρετῆς 683.4, εἰς τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν στην Ελλ. Ανθολ.: Λεωνίδ , Αλφ. Μιτυλ , Βιάν Πρβλ., για παράδειγµα, Στράβ., Γεωγρ Καλλισθ., απόσπ ηµήτρ. Γραµµ., απόσπ Ως πρῶτον τύραννον χαρακτηρίζει τον Γύγη ο Ευφορίων βλ. τις αναφορές των Θεόποµπ., αποσπ. 2b,115,F και Κλήµ. Αλ., Στρωµ Επίσης, Et.Gud. και EΜ, s.v. τύραννος. 7 Πρβλ., για παράδειγµα, τις σχετικές ερµηνείες (Ανώνυµ., Σχόλ. στη Ρητορ. του Αριστλ ): ὁ Γύγης πλούσιος ἦν διὰ γὰρ τῆς σφενδόνης πολλὰ συνῆξε χρήµατα (Γρηγ. Ναζ., Εἰς τὸν Μέγαν Βασίλειον Ἐπιτάφιος ): τῇ στροφῇ τῆς σφενδόνης ὁ Γύγης Λυδῶν ἐτυράννησεν. 6

7 «Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών» στον Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας (TLG) απόφθεγµα του Ηράκλειτου «οι άνθρωποι εµπιστεύονται τ αυτιά λιγότερο απ ό,τι τα µάτια τους» ( πρβλ. Πολύβ., Ιστορ ), πείθει τον πιστό του δορυφόρο Γύγη να δει κρυφά γυµνή τη γυναίκα του, όταν αυτός θα πλαγιάσει µαζί της στον βασιλικό κοιτώνα. Το επεισόδιο καταλήγει σε φιάσκο µε τραγικές συνέπειες: κρυµµένος από τον Κανδαύλη πίσω από το θυρόφυλλο, ο Γύγης «θαυµάζει» τη βασίλισσα. Εκείνη, όµως, τον βλέπει την ώρα που βγαίνει έξω από τον κοιτώνα, και τον υποχρεώνει την εποµένη µέρα να εξοντώσει τον δόλιο σύζυγό της µε τον ίδιο τρόπο: κρύβοντάς τον, δηλαδή, από τη θέα του Κανδαύλη στο ίδιο ακριβώς σηµείο απ όπου ο πιστός δορυφόρος είδε τη βασίλισσα. Με την περιφερειακή του Νικόλαου αµασκηνού (ιστορικού του πρώτου προχριστιανικού αιώνα), η οποία σώθηκε σε περίληψη από τον Κωνσταντίνο Πορφυρογέννητο (Περὶ ἐπιβουλῶν κ.ε.). Στην εκτενή εκδοχή του αµασκηνού, η οποία αντλεί το υλικό της από τα Λυδιακά του λογογράφου Ξάνθου σύγχρονου ή και προγενέστερου από τον Ηρόδοτο σύµφωνα µε τον Έφορο (Αθήν., ειπν. 12.ΙΙ.7-8)- το αόρατο και το ορατό ρητώς απουσιάζουν. Προστίθενται, ωστόσο, εξαιρετικές φυσικές ικανότητες του Γύγη και άθλοι του, που δεν αναφέρονται ούτε από τον Ηρόδοτο ούτε από τον Πλάτωνα: ο νεαρός Γύγης (πανέµορφος, γενναίος, άριστος στην ιπποσύνη και στη χρήση των όπλων) περνά µε επιτυχία, χάρη στην ασυναγώνιστη δύναµή του, απανωτές δοκιµασίες µε κάπρους και θηρία, στις οποίες υποβάλλεται από τον εξουσιαστή του Σαδυάττη, και εντάσσεται, έτσι, στο σώµα των έµπιστων δορυφόρων του. Έχοντας αναλάβει την αποστολή να πάει να φέρει από τη Μυσία τη µέλλουσα νύφη του βασιλιά Τουδώ, την ερωτεύεται καθοδόν και «της τα ρίχνει», όµως εκείνη έξαλλη αντιστέκεται. Όταν φτάνουν στις Σάρδεις, η Τουδώ καταγγέλλει τη συµπεριφορά του Γύγη στον Σαδυάττη, και αυτός αποφασίζει την άµεση εξόντωσή του. Τον προλαβαίνει, όµως, ο Γύγης, καθώς, ειδοποιηµένος στο µεταξύ από µια δούλα του παλατιού, που ήταν ερωτευµένη µαζί του, δολοφονεί µε συµµάχους τον βασιλιά, την ώρα του ύπνου του, παίρνει την εξουσία και παντρεύεται τη βασίλισσα. Είναι εξαιρετικώς πιθανό ότι τόσο ο Ηρόδοτος όσο και ο Πλάτωνας, λαµβάνοντας υπόψη τους τις εξαιρετικές ικανότητες του Γύγη της λυδιακής ιστορίας, τις µετατοπίζουν τροποποιώντας τες στο επεισόδιο του κοιτώνα και στην παντοδυναµία του µαγικού δαχτυλιδιού αντίστοιχα, προκειµένου να εξυπηρετηθούν νέες λειτουργίες των δικών τους έργων (Smith, 1902: 377). Με το αχρονολόγητο, οξυρύγχειο απόσπασµα µιας τραγωδίας, το οποίο φιλοξενείται στα Tragica Adespota (απόσπ ). Εδώ, η ανώνυµη βασίλισσα, στη δεκαεξάστιχη εξοµολόγηση του ηροδότειου επεισοδίου του κοιτώνα προς τον γυναικείο Χορό, αναφέρει στην αρχή ότι είδε τον Γύγη (στ. 1), εξηγώντας στη συνέχεια τον τρόπο µε τον οποίο αντιλήφθηκε την ίντριγκα που της έστησε ο δόλιος σύζυγός της (στ. 4-5): «µα τον Kανδαύλη ως είδα µε ανοιχτά τα µάτια / τί τρέχει µάντεψα και ποιος που το σοφίστη» (Κακριδής, 1971: : 56). Η βασίλισσα, δηλαδή, είδε τον Γύγη να τη βλέπει, παρατηρώντας τον Κανδαύλη να βλέπει τον Γύγη που την έβλεπε (Travis, 2000: 346). Με το απόσπασµα από την Καινή Ιστορία του Πτολεµαίου Χέννου (µυθογράφου του 1 ου αι. µ.χ.), την οποία διέσωσε σε περίληψη ο Φώτιος στη 7

8 Λάµπρος Πόλκας Βιβλιοθήκη του ( b.18-29) και επιχειρεί να γεφυρώσει, µε ανορθολογικές εξηγήσεις, την απόσταση που χωρίζει τον Πλάτωνα από τον Ηρόδοτο. Συγκεκριµένα, σύµφωνα µε τον Χέννο, η βασίλισσα πήρε είδηση τον Γύγη την ώρα που έβγαινε έξω από τον κοιτώνα, επειδή ήταν δίκορος, µε οξεία όραση, και, επιπρόσθετα, κατείχε την πέτρα του δρακοντίτη. Συνυπολογίζοντας από τα ανακτηµένα δεδοµένα του Θησαυρού σχετικά µε τον Γύγη την πληροφορία του Φλάβιου Φιλόστρατου (2 ος αι. µ.χ.) ότι ο δρακοντίτης λίθος διέθετε ἄρρητον ἰσχύν, κατὰ τὸν δακτύλιον, ὃν γενέσθαι φασὶ τῷ Γύγῃ (Βίος Απολ. Τυαν ), συµπεραίνουµε ότι ο Χέννος θεωρεί δεδοµένο ότι ο Γύγης κατείχε το µαγικό δαχτυλίδι, που τον έκανε αόρατο (πλατωνική εκδοχή), η δύναµή του, όµως, στον βασιλικό κοιτώνα (ηροδότεια εκδοχή) εξουδετερώθηκε από της βασίλισσας τα υπερφυσικά όπλα, τα οποία τον καθιστούσαν ορατό. 8 V. Σχόλια 1. Για την απελευθέρωση από την τυραννία του µόχθου Στα καινοτοµικά χαρακτηριστικά του Θησαυρού, µεταξύ άλλων, ανήκουν: (α) η ταξινοµηµένη συγκέντρωση µέσα σε ένα εύχρηστο και ευλύγιστο ηλεκτρονικό περιβάλλον του αχανούς και ετερόκλητου corpus της ελληνικής γραµµατείας (β) η ταχεία, άµεση και οικονοµική, ανάκτηση λέξεων και φράσεων µέσα στα κειµενικά τους συµφραζόµενα (key word in context, KWIC). Στο παράδειγµα της πλατωνικής ιστορίας εντοπίσαµε αµέσως σχετικά χωρία στην Πολιτεία, µετακινηθήκαµε εύκολα σε άλλα έργα του Πλάτωνα και γνωρίσαµε «υπο-κείµενες» ή «υπερ-κείµενες» παραλλαγές της ιστορίας του Γύγη. Φέραµε, λίγο πολύ, ένα µέρος της ακαδηµαϊκής βιβλιοθήκης στην επιφάνεια εργασίας µας. Το ερώτηµα που µένει να απαντηθεί είναι κατά πόσο νοµιµοποιούµαστε να συµπεραίνουµε ότι, επειδή ο Θησαυρός µας απελευθερώνει από την τυραννία του µόχθου, συνιστά και αλλαγή παραδείγµατος ως προς τον τρόπο µε τον οποίο διαβάζουµε και ερµηνεύουµε τα αρχαία κείµενα αν, µε απλούστερα λόγια, ο Θησαυρός αποτελεί «επανάσταση» στον οικείο κλάδο των κλασικών σπουδών (Bruner, 1993: 10 Μπαµπινιώτης, 1995: 168), µε αποτελέσµατα τα οποία δεν µπορούσαµε να πετύχουµε στο παρελθόν. Ο δρόµος της απάντησης συντοµεύεται αν ληφθούν υπόψη τα εξής: (α) η ρητορική ευφορία είναι αναπόσπαστο τµήµα της διαφηµιστικής εισβολής των υπολογιστών σε χώρους παιδείας και εκπαίδευσης, όπου, εξαιτίας της άγνοιας, του σκεπτικισµού και της, δικαιολογηµένης συχνά, αδιαφορίας των χρηστών, «ο µονόφθαλµος ανάµεσα στους τυφλούς εµφανίζεται ως βασιλιάς» (Ruhleder, 1991: 138) (β) η τυφλή εµπιστοσύνη στις ευκολίες που παρέχουν οι ηλεκτρονικές εκδόσεις κειµένων επιβάλλουν στον ανυποψίαστο χρήστη τη λήθη της συνεισφοράς έντυπων βοηθηµάτων: λόγου χάριν, του πίνακα ονοµάτων µιας έγκυρης κριτικής έκδοσης της 8 Μέχρι σήµερα δεν έχει ενταχθεί στον Θησαυρό ένα τουλάχιστον αλληγορικό «υπερ-κείµενο», σχετικό µε τον Γύγη, από τις Χιλιάδες του Ι. Τζέτζη, «περὶ τοῦ Γύγου γ» (στην έκδοση του Kissling, 1963). Στη σχετική παραλλαγή η βασίλισσα έδωσε στον ποιµένα το δαχτυλίδι (Ἧς τὸν δακτύλιον λαβὼν), µε το οποίο λαθραία αυτός εξόντωσε τον Κανδαύλη, ενώ, στο τέλος, στρέψας τὸν δακτύλιον πάλιν πρὸς τὴν γυναῖκα / γίνεται πᾶσιν ἐµφανής, λαβὼν τὴν βασιλείαν. 8

9 «Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών» στον Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας (TLG) πλατωνικής Πολιτείας, µέσω του οποίου εντοπίζονται οι αναφορές στον Γύγη, ή ενός συµφραστικού πίνακα (για παράδειγµα, του Brandwood, 1976), ο οποίος καταλογραφεί όλες τις λέξεις που απαντούν στα έργα του Πλάτωνα (γ) η ανάλυση των κειµένων µε ηλεκτρονικά εργαλεία είναι χρήσιµο να διακρίνεται, λογικά τουλάχιστον, σε δύο, συµπληρωµατικές ασφαλώς µεταξύ τους, λειτουργίες, οι οποίες στην πράξη σκοπίµως συγχέονται: η πρώτη (η µηχανική λειτουργία) αφορά στο τί κατορθώνει το ηλεκτρονικό πρόγραµµα µε βάση τις εντολές που του δίνει ο χρήστης, ενώ η δεύτερη (διανοητική ή γνωστική λειτουργία) σχετίζεται µε το τί πετυχαίνει ο χρήστης, αξιοποιώντας τα δεδοµένα του ηλεκτρονικού προγράµµατος (McCarty, 1995 Thompson, 2002). Ως προς τις µηχανικές του λειτουργίες, η εξέλιξη του Θησαυρού ακολούθησε και ακολουθεί την αντίστοιχη των ηλεκτρονικών προγραµµάτων της ελεύθερης αγοράς: «Στα τέλη του 1971 ξεφύλλιζα άρθρα για βάσεις δεδοµένων που είχαν δηµιουργήσει η CIA, η IRS (αµερικανική φορολογική υπηρεσία) και οι αεροπορικές εταιρείες ξαφνικά, κατάλαβα ότι οι υπολογιστές θα µπορούσαν να χρησιµοποιηθούν και για άλλα πράγµατα, εκτός από το να δίνουν αριθµητικές και ονοµατικές πληροφορίες. Κατέληξα στο συµπέρασµα ότι, αντί να χειρίζοµαι γραµµένα κοµµάτια χαρτιού, θα µπορούσα να χρησιµοποιήσω τον υπολογιστή. Αυτή η στοιχειώδης απόφαση οδήγησε στη δηµιουργία του TLG και στην προκοπή του», δηλώνει ο πρώτος διευθυντής του Θησαυρού Theodore Bruner (στη Ruhleder, 1991: 109). Το νέο στοιχείο στη συγκεκριµένη περίπτωση είναι ακριβώς η ενσωµάτωση µηχανιστικών διαδικασιών από τους χώρους της πληροφορίας και της οικονοµίας στην ελληνική γραµµατεία: αριθµητική αναπαράσταση ενός ογκώδους και ευρύτατα ενοποιηµένου σώµατος κειµένων, το οποίο, αποθηκευµένο στον υπολογιστή, ανακαλείται, για να χρησιµοποιηθεί την οποιαδήποτε στιγµή. Όµως, τα µηχανικά πλεονεκτήµατα του Θησαυρού δεν λένε από µόνα τους και πολλά πράγµατα, αν ο χρήστης δεν περνά από την ανακτηµένη συγκέντρωση λέξων, φράσεων και χωρίων στην ερµηνεία τους µέσα στο κείµενο (διανοητική λειτουργία). Παρά το γεγονός ότι η δυνατότητα αυτή εξαρτάται άµεσα από την ποιότητα των συνοδευτικών λογισµικών, που στην περίπτωση του Θησαυρού κρίνεται εξαιρετικά φτωχή (Pantelia, 2000: 4), η ερµηνεία των κειµένων και η παραγωγή γνώσης προϋποθέτουν από την πλευρά του χρήστη σειρά διαδικασιών επεξεργασίας των δεδοµένων µε µεθόδους που χρησιµοποιούνταν από παλιά µε τους χειροποίητους θησαυρούς: (α) εντοπισµός από το πλήθος των λεξικογραφικών τµηµάτων εκείνων που έχουν νόηµα και σχέση µε το αντικείµενο έρευνας (β) οργάνωση των τµηµάτων σε κατηγορίες (γ) εξήγηση των σχέσεων που προκύπτουν ανάµεσα στις κατηγορίες (Thompson, 2002). Σε κάποιες, µάλιστα, περιπτώσεις, για να ερµηνευθούν διασυνδέσεις λέξεων και εννοιών, όπως αυτή ανάµεσα στο δαχτυλίδι και στον πλούτο ή στα χρήµατα του Γύγη, ο φιλόλογος χρειάζεται και την υποστήριξη εξωκειµενικών δεδοµένων από όµορους κλάδους. Συγκεκριµένα, θα πρέπει να αναζητήσει πηγές που δείχνουν ότι: (α) πριν από την καθιέρωση του νοµίσµατος, τα δαχτυλίδια ήταν ένα είδος φυλαχτού, το οποίο ο ηγεµόνας, όπως ο πελώριος νεκρός της πλατωνικής ιστορίας, έπαιρνε στον τάφο του (β) µερικά νοµίσµατα ήταν δαχτυλίδια-νοµίσµατα (γ) η µήτρα από την οποία κατασκευάζονταν τα νοµίσµατα ήταν η σφραγίδα του 9

10 Λάµπρος Πόλκας δαχτυλιδιού του βασιλιά (δ) το δαχτυλίδι, ως σηµάδι ιδιοκτησίας, ήταν από τα πιο ορατά σύµβολα, µάρτυρες, µε τα οποία πιστοποιούνταν οι εµπορικές συναλλαγές (Shell, 1978: Gernet, 2000: ). Ο Θησαυρός, εποµένως, δεν προκαλεί επαναστατικές αλλαγές στις κλασικές σπουδές αποτελεί, ωστόσο, πολύτιµη λεξικογραφική -και όχι µόνο- πηγή (Adrados & Rodriguez Somolinos 1994), υποστηρίζοντας αποτελεσµατικά µέρος της εργασίας του φιλολόγου, οι µέθοδοι και οι στόχοι της οποίας εξακολουθούν να καθορίζονται από τον ίδιο, το αντικείµενο έρευνας και τα έντυπα βοηθήµατα. Αν, µε αυτή την έννοια ο Θησαυρός, παρέχοντας έτοιµα τα λεξικογραφικά δεδοµένα, αυξάνει τις δυνατότητες για µια πιο κριτική ανάλυση των κειµένων ή βαθύτερη κατανόησή τους (Pantelia, 2000: 3), τότε ανοίγει εξίσου δύσβατους, χρονοβόρους και επίµοχθους, όπως στο παρελθόν, αναγνωστικούς ορίζοντες. Εξάλλου, το κρίσιµο ζητούµενο στην ηλεκτρονική ανάλυση των κειµένων δεν είναι τα εκατοµµύρια λέξεων που µπορούν να θησαυριστούν σε ένα πρόγραµµα ή ο εντοπισµός της συχνότητας εµφάνισής τους, αλλά η «µετάφραση» των δεδοµένων σε νέα γνώση, προκύπτουσα από νέα θεωρητικά πρότυπα και ερµηνευτικές στατηγικές. Μέχρι σήµερα τουλάχιστον, ως σηµαντικό σηµαντικό κέρδος στο πεδίο αυτό αναγνωρίζονται οι «µεταφραστικές» απώλειες, επειδή µας βοηθούν να κατανοήσουµε τί δεν µπορεί να κωδικοποιηθεί από τα ηλεκτρονικά προγράµµατα και παραµένει «αµετάφραστο» στο πρωτότυπο (McCarty, 2001: 5). 2. Για το σύνδροµο του παλίµψηστου Το δεύτερο, συµπληρωµατικό προς το πρώτο, ερώτηµα σχετίζεται µε την εγκυρότητα της διαπίστωσης ότι, µέσω της θησαυρισµένης σύγκρισης λέξεων, φράσεων και χωρίων η ανάλυση των κειµένων γίνεται: (α) ακριβέστερη και αντικειµενική (β) ευρύτερη και πληρέστερη (Ruhleder, 1994: ). Προωθείται, συγκεκριµένα, η αποδεικτική γνώση µέσω της κλασικής ερµηνευτικής µεθόδου των παράλληλων χωρίων αποκαθίσταται η ενότητα των αρχαίων κειµένων, που κατά κανόνα διδάσκονται αποσπασµατικά επεκτείνεται, τέλος, ο γραµµατειακός Κανόνας προς συγγραφείς και κείµενα, τα οποία παραµένουν στην αφάνεια κυρίως στο σχολικό περιβάλλον, φωτίζουν, ωστόσο, από διαφορετικές εστίες τα διάσηµα κείµενα και έχουν τη δική τους, ξεχωριστή σηµασία. Και οι απόψεις αυτές ισχύουν υπό προϋποθέσεις και κρύβουν στην εφαρµογή τους κινδύνους, που ενδέχεται να οδηγούν σε παραναγνώσεις και υπερερµηνείες. Συγκεκριµένα, επειδή τα αποτελέσµατα αναζήτησης εξαρτώνται από τα δεδοµένα που ο χρήστης εισάγει στο λογισµικό του Θησαυρού, και οι φιλοξενούµες εκδόσεις δεν συνοδεύονται πλέον, όπως οι έντυπες, από το κριτικό τους υπόµνηµα, τους κατατοπιστικούς προλόγους και τα σχόλια, οι όροι της ακρίβειας και της αντικειµενικότητας σχετικοποιούνται και υπόκεινται στους εξής περιορισµούς: ένας αναζητούµενος τύπος µπορεί να εµφανίζεται σε µορφικές παραλλαγές, που πρέπει να προβλεφθούν από τον χρήστη στη φάση της κωδικοποίησης των κειµένων έχουν ληφθεί αποφάσεις από τους εναλλασσόµενους τεχνικούς του ηλεκτρονικού προγράµµατος, το σύστηµα των οποίων ο χρήστης οφείλει να γνωρίζει 10

11 «Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών» στον Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας (TLG) ο Θησαυρός δεν είναι σε θέση να διακρίνει διαφορετικές σηµασίες της ίδιας λέξης ή να διαχωρίσει κυριολεκτικές από µεταφορικές χρήσεις της (λόγου χάριν, το παντοδύναµο δαχτυλίδι του βασιλιά της Λυδίας από τους κρίκους µε τους οποίους στον πλατωνικό Ίωνα, ο ποιητής, ο ραψωδός και ο ακροατής συνέχονται και έλκονται από τη Μούσα). Στην πράξη, λοιπόν, µε τις υψηλές προσδοκίες που δηµιουργούν οι νέες τεχνολογίες, ό,τι στην εποχή του Schleirmacher ήταν «εξαιρετικά εύκολο», ενδέχεται σήµερα να καθιερωθεί ως επικίνδυνα αβασάνιστο: να διατυπώνονται, δηλαδή, λανθασµένες κρίσεις µε βάση επιµέρους φράσεις ενός συγγραφέα, όταν οι φράσεις αυτές, αποσπασµένες από το αρχικό τους κειµενικό περιβάλλον, ενσωµατώνονται ως τεκµήρια ή χωρία µε αποδεικτική αξία σε άλλα συµφραζόµενα (Szondi, 1999: 24, σηµ. 10). Τέλος, ως προς τους όρους της ευρύτητας και της πληρότητας των δεδοµένων, ενδέχεται στην πράξη να συµβαίνουν τα εξής: να γίνεται λόγος για τα αρχαία κείµενα, δίχως να ενδιαφέρει η ουσιαστική γνώση του περιεχοµένου τους, όταν κυρίως ο χρήστης αδυνατεί να θέσει το ερώτηµα σε τί ακριβώς τού χρησιµεύουν για την κατανόηση ενός προς εξέταση κειµένου τα περισσότερα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του να συγχέεται η ανάγνωση του αρχαίου κειµένου, στην οποία προέχει η ανάδειξη της διαδικασίας παραγωγής του νοήµατός του και των ποιοτικών του χαρακτηριστικών, µε την ανάγνωση για το αρχαίο κείµενο, όπου ενδιαφέρει η συσσωρευµένη πληροφορία (van Peer, 1989: 302). Σε αυτή την προοπτική, από την ραγδαία εξέλιξη που έχουν ήδη σηµειώσει οι νεοεµφανιζόµενες µηχανιστικές µέθοδοι και οι υπολογιστικές εφαρµογές τους στον κλάδο της φιλολογίας, κρίνεται, µεταξύ άλλων, το αν θα θεωρούµε ότι τα λογοτεχνικά κείµενα έχουν όντως κάτι κρίσιµο να πουν, το οποίο αξίζει να µοιραστούν µε τους πραγµατικούς αναγνώστες τους ή, προσδίδοντας στα γλωσσικά τους σηµεία οντολογικά χαρακτηριστικά, θα τα αντιµετωπίζουµε ως αντικείµενα προς επεξεργασία. 11

12 Λάµπρος Πόλκας 1. Ο Γύγης στην Πλατωνική Πολιτεία ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1.1. Επιλογή από το παράθυρο του λογισµικού της εντολής Search: Work / OK 1.2. Επιλογή του συγγραφέα (Plato phil) / ΟΚ 1.3. Επιλογή του έργου (Respublica) / ΟΚ 12

13 «Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών» στον Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας (TLG) 1.4. Πληκτρολόγηση µέρους της αναζητούµενης λέξης (λ.χ. γύγης) / ΟΚ (το σύµβολο > περιορίζει την αναζήτηση σε λέξεις που αρχίζουν από -γ-) 1.5. Ανάκτηση της αναζητούµενης λέξης στα κειµενικά της συµφραζόµενα / διπλό κλικ σε µία παραποµπή (359.d.1) 1.6. Εµφάνιση της αναζητούµενης λέξης στο κείµενo 13

14 Λάµπρος Πόλκας 2. Μοτίβα της ιστορίας του Γύγη στα έργα του Πλάτωνα, εκτός της Πολιτείας 2.1. Επανάληψη των επιλογών 1.1 και Επανάληψη της επιλογής 1.3., µε τη διαφορά ότι επιλέγονται όλα τα έργα του Πλάτωνα, εκτός ή και της Πολιτείας Επανάληψη της επιλογής 1.4., µε τη διαφορά ότι πληκτρολογείται µέρος διαφορετικής λέξης (λ.χ. δακτύλιος) Ανάκτηση της αναζητούµενης λέξης στα κειµενικά της συµφραζόµενα / διπλό κλικ σε µία παραποµπή (Ion 533.d.5) Εµφάνιση της αναζητούµενης λέξης µέσα στο κείµενο 14

15 «Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών» στον Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας (TLG) 3. Η ιστορία του Γύγη σε προγενέστερα και µετεγενέστερα του Πλάτωνα έργα 3.1. Επιλογή από το παράθυρο του λογισµικού της εντολής Search: Date 3.2. Επιλογή όλων των χρονολογιών 3.3. Επανάληψη της επιλογής Ποσοστιαία ανάκτηση της αναζητούµενης λέξης σε κείµενα και συγγραφείς ανά αιώνα (δείγµα) / διπλό κλικ σε έναν συγγραφέα (Constantinus VII Porphyroge: 35) 15

16 Λάµπρος Πόλκας 3.5. Εµφάνιση της αναζητούµενης λέξης στα κειµενικά της συµφραζόµενα / διπλό κλικ σε µία παραποµπή (De insidiis 14.16) 3.6. Εµφάνιση της αναζητούµενης λέξης στο κείµενο 16

17 «Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών» στον Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας (TLG) ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Adam, J., εκδ. (1963), The Republic of Plato, 2 η έκδ., Cambridge: Cambridge University Press. Adrados, F. R. & Rodriguez Somolinos, J. (1994), «The DLG Data Bank, The DGE and Greek Lexicography», Emerita 62, σσ URL: Berkowitz, L & Squitier, K. A. (1990), Thesaurus Linguae Graecae. Canon of Greek Authors and Works, 3 η έκδ., New York & Oxford: Oxford University Press. Berkowitz, L. (1993), «Ancilla to the Thesaurus Linguae Graecae», στο T. F. Bruner (επιµ.), Accesing Antiquity, σσ Bolter, J. D. (1991), «The Computer, Hypertext, and Classical Studies», American Journal of Philology 112, σσ Brandwood, L. (1976), A Word Index to Plato, Leeds: W. S. Maney and Son. Bruner, T. F., επιµ. (1993), Accesing Antiquity. The Computerization of Classical Studies, Tucson & London: The University of Arizona Press. (1993), «Classics and the Computer. The History of a Relationship», στο T. F. Bruner (επιµ.), Accesing Antiquity, σσ άλλας, Γ (1976), Αρχαίοι λυρικοί 1. Ιαµβογράφοι. Εισαγωγή-µετάφραση-σχόλια, Αθήνα: εκδ. «Κείµενα». Fauth, W. (1970), «Zum Motivbestand der platonischen Gygeslegende», Rheinisches Museum für Philologie 113, σσ Frutiger, P. (1930), Les Mythes de Platon, Paris: Libraire F. Alcan. Genette, G. (1982), Palimpsestes. La littérature au second degré, Paris: Seuil. Gernet, L. (2000), Ανθρωπολογία της aρχαίας Ελλάδας, µτφρ. Α. Μεθενίτη - Α. Στεφανής, Αθήνα: εκδ. «Πατάκη». Haubold, J. (2000), Homer s People. Epic Poetry and Social Formation, Cambridge: Cambridge University Press. Heslin, P. J. (2001), «Thesaurus Linguae Graecae, CD-ROM Disk E. Distributed by the Thesaurus Linguae Graecae for the Regents of the University of California, February 2000», Bryn Mawr Classical Review URL: Hockey, S. (2000), Electronic Texts in the Humanities. Principles and Practice, Oxford: Oxford University Press. Κακριδής, Ι. Θ. (1971), «Η γυναίκα του Κανδαύλη», στο Μελέτες και άρθρα, Θεσσαλονίκη: δ. εκδ., σσ (1981), «Γύγης ο Λυδός», στο Από τον κόσµο των αρχαίων, 2 ος τόµ. Ελλήνων Λόγοι, Θεσσαλονίκη: δ. εκδ., σσ Kissling, Th., εκδ. (1963), I. Tzetzae, Historiarum Variarum Chiliades, Hildesheim: G. Olms. Κοπιδάκης, Μ. Ζ. κ.ά. (2000), «Το δαχτυλίδι του Γύγη», στο Αρχαία Ελληνικά. Φιλοσοφικός λόγος: Πλάτων-Αριστοτέλης, 2 η έκδ., Αθήνα: εκδ. «Ο.Ε..Β.», σσ

18 Λάµπρος Πόλκας Laird, A. (2001), «Ringing the Changes on Gyges: Philosophy and the Formation of Fiction in Plato s Republic», Journal of Hellenic Studies 121, σσ Μαρωνίτης,. Ν. (1984), Αναζήτηση και νόστος του Οδυσσέα. Η διαλεκτική της Οδύσσειας, 5 η έκδ., Αθήνα: εκδ. «Κέδρος». (2001), Οκτώ νουβέλες και τέσσερα ανέκδοτα. Εισαγωγή, µετάφραση και πέντε δοκίµια, 2 η έκδ., Αθήνα: εκδ. «Άγρα». McCarty, W. (1995), «Literary and Mechanical Thinking: A Position-Paper in the Boundaries of Computer-Assisted Literary Analysis». URL: (2001), «Poem as Algorithm. Humanities Computing in the Life and Place of the Mind», στο D. Fiormonte & J. Usher (επιµ.), New Media and the Humanities. Research and Applications. Proccedings of the First Seminar Computers, Literature and Philology, Edimburg, 7-9 September 1998, Oxford: The Humanities Computing Unit of Oxford University, σσ Μπαµπινιώτης, Γ. (1995), «Ο Θησαυρός της ελληνικής γλώσσας (TLG). ιαχρονική προσέγγιση της ελληνικής γραµµατείας και γλώσσας µέσω των ηλεκτρονικών υπολογιστών», στο Η Γλώσσα ως αξία. Το παράδοξο της Ελληνικής, Αθήνα: εκδ. «Gutenberg», σσ Pantelia, M. (2000), «Νοῦς into Chaos : The Creation of the Thesaurus of the Greek Language», International Journal of Lexicography 13.1, σσ van Peer, W. (1989), «Quantitative Studies of Literature. A Critique and an Outlook», Computers and the Humanities 23, σσ Radet, A. F. (1893), La Lydie et le monde grec au temps des Mermnades ( ), Paris: E. Thorin. Ruhleder, K. (1991), Information Technologies as Instruments of Social Transformation. The Computerization of Classical Scholarship, αδηµ. διδ. διατρ. (UMI), Irvine: University of California. (1994), «Rich and Lean Representations of Information for Knowledge Work: The Role of Computing Packages in the Work of Classical Scholars», ACM Transactions on Information Systems 12.2, σσ Schuhl, M. (1968), La fabulation platonicienne, Paris: PUF. Shell, M. (1978), The Economy of Literature, Baltimore & London: The John Hopkins University Press. Silver Mountain Software, «TLG Workplace Pack». URL: Σκουτερόπουλος, Ν. Μ. (2002), Πλάτων. Πολιτεία. Εισαγωγικό σηµείωµα, µετάφραση, ερµηνεία, Αθήνα: εκδ. «Πόλις». Smith, K. F. (1902), «The Tale of Gyges and the King of Lydia», American Journal of Philology 23, σσ & Suzanne, B. (1996), «The Ring of Gyges». URL: Szondi, P. (1999), «Περί φιλολογικής γνώσεως», στο οκίµια Χέντερλιν, Σλέγκελ, Σίλλερ, Μπένγιαµιν, µτφρ. Σ. Γ. Νικολούδη, Αθήνα: εκδ. «Εστία», σσ Thesaurus Linguae Graecae (TLG). URL: 18

19 «Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών» στον Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας (TLG) Thompson, R. (2002), «Reporting the Results of Computer-assisted Analysis of Qualitative Research Data», Forum Qualitative Sozialforschung / Forum: Qualitative Social Research 3.2. URL: TLG CD-ROM, εκδ. (2000), Thesaurus Linguae Graecae, CD-ROM Disk E. Distributed by the Thesaurus Linguae Graecae for the Regents of the University of California. Travis, R. (2000), «The Spectation of Gyges in P. Oxy and Herodotus Book 1», Classical Antiquity 19, σσ Ure, P. N. (1962), The Origin of Tyranny, New York: Russel & Russel. Vlastos, G. (1994), «ικαιοσύνη και ευτυχία στην Πολιτεία», στο Πλατωνικές µελέτες, µτφρ. Ι. Αρζόγλου, Αθήνα: εκδ. «Μ.Ι.Ε.Τ.», σσ Τελευταία πρόσβαση στις ιστοσελίδες του ιαδικτύου 18/6/

ΣΕΝΑΡΙΟ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΟΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΛΟΓΟ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ) ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ Τ.Π.Ε.

ΣΕΝΑΡΙΟ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΟΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΛΟΓΟ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ) ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ Τ.Π.Ε. ΣΕΝΑΡΙΟ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΟΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟ ΛΟΓΟ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ) ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ Τ.Π.Ε. Α. Ταυτότητα σεναρίου 1. Τίτλος σεναρίου : Η επαγωγική µέθοδος σε Σωκράτη, Πλάτωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφίας 2011/12

Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφίας 2011/12 Προτάσεις Βιβλιογραφίας (ελληνική βιβλιογραφία) Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφίας 2011/12 Οι προτάσεις αυτές σκοπόν έχουν να διευκολύνουν τους καθηγητές στην αναζήτηση υλικού, από το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ, «ΠΛΑΤΩΝΑ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ» ΤΑΞΗ: Γ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Αρετή Πότσιου, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: Νίκος Κοκκινάκης

Διαβάστε περισσότερα

«Πλατωνόπολις» Διδακτικό σύστημα διαχείρισης ενός πλατωνικού μύθου

«Πλατωνόπολις» Διδακτικό σύστημα διαχείρισης ενός πλατωνικού μύθου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Π.Μ.Σ. ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ «Πλατωνόπολις» Διδακτικό σύστημα διαχείρισης ενός πλατωνικού μύθου Εργασία στο μάθημα: «Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164)

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Αφού µελετήσετε τη διήγηση του Κολοκοτρώνη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

«Ο πλατωνικός διάλογος»

«Ο πλατωνικός διάλογος» «Ο πλατωνικός διάλογος» Εισαγωγή στους πλατωνικούς διαλόγους Τρόποι ανάγνωσης και ερµηνείας του πλατωνικού έργου ιάλογος και διαλεκτική Γιώργος Καµπάλιος Το έργο «ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

«Ρήματα της αρχαίας ελληνικής που συντάσσονται με γενική»

«Ρήματα της αρχαίας ελληνικής που συντάσσονται με γενική» 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Ρήματα της αρχαίας ελληνικής που συντάσσονται με γενική» Παξιμαδάκη Ειρήνη Φιλόλογος, ΓΕΛ Κάτω Μηλιάς Πιερίας eirinipax@gmail.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός αυτού του εγγράφου είναι να περιγράψει με σαφή και λεπτομερή τρόπο τις

Σκοπός αυτού του εγγράφου είναι να περιγράψει με σαφή και λεπτομερή τρόπο τις 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή... 3 1.1. Σκοπός του εγγράφου... 3 1.2. Αποδέκτες του εγγράφου... 3 1.3. Σχετικά έγγραφα... 3 2. Προσδιορισμός Αναγκών... 5 2.1. Τεχνολογικές ανάγκες... 5 2.1.1. Γενικές...

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α του Πετράκη Ιωάννη, δ.φ., καθηγητή του Προτύπου Πειραματικού Λυκείου του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Γεννήθηκα στην Έδεσσα το 1963. Είμαι απόφοιτος του Τμήματος Κλασικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ 1. Να γράψετε ένα κείµενο, όπου θα αναφέρετε τα στοιχεία που συναγάγουµε για τη δοµή και τη λειτουργία της αθηναϊκής πολιτείας από τον «Ὑπὲρ Μαντιθέου» λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2004

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2004 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Κείµενο διδαγµένο από το πρωτότυπο, 19-21 Α. Από το κείµενο που σας δίνεται να µεταφράσετε στο τετράδιό σας το τµήµα: Β. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ISBN ΕΚΔΟΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ISBN ΕΚΔΟΣΗ 1 η ΤΑΞΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ (Παρουσίαση Λογοτεχνικών Κειμένων) ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σαρρή, Ζ., Τα στενά παπούτσια ΠΑΤΑΚΗΣ Τριβιζάς, Ε., Το σεντούκι με τις πέντε κλειδαριές ΚΕΔΡΟΣ α. Αρχαία Ελληνική Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΒΟΥΛΗΙ ΜΑΝΤΙΘΕΩΙ ΟΚΙΜΑΖΟΜΕΝΩΙ ΑΠΟΛΟΓΙΑ. Προοίµιο

ΕΝ ΒΟΥΛΗΙ ΜΑΝΤΙΘΕΩΙ ΟΚΙΜΑΖΟΜΕΝΩΙ ΑΠΟΛΟΓΙΑ. Προοίµιο ΕΝ ΒΟΥΛΗΙ ΜΑΝΤΙΘΕΩΙ ΟΚΙΜΑΖΟΜΕΝΩΙ ΑΠΟΛΟΓΙΑ Προοίµιο 1 3 1. Ερµηνευτικές ερωτήσεις 1.1. Ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης) 1. χάριν εἶχον: Ποια εντύπωση επιθυµεί να δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας 26 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το πρόγραµµα της Β Ενιαίου Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία, όπως αυτό ορίστηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

3. Ο Πλάτων. 1. Ποιο οντολογικό πρόβληµα προσπάθησε να επιλύσει ο Πλάτων µε τη θεωρία των ιδεών;

3. Ο Πλάτων. 1. Ποιο οντολογικό πρόβληµα προσπάθησε να επιλύσει ο Πλάτων µε τη θεωρία των ιδεών; 3. Ο Πλάτων Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιο οντολογικό πρόβληµα προσπάθησε να επιλύσει ο Πλάτων µε τη θεωρία των ιδεών; 2. Ποια άποψη έχει ο Πλάτων για τις γνώσεις που προκύπτουν από τις αισθήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α του Πετράκη Ιωάννη, δ.φ., καθηγητή του Πειραματικού Λυκείου του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Γεννήθηκα στην Έδεσσα το 1963. Είμαι απόφοιτος του Τμήματος Κλασικής Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα 3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Σε ποια θεµελιακή θεωρία στηρίζει ο Αριστοτέλης την ηθική του φιλοσοφία; Να την αναπτύξετε σύντοµα. 2. Πώς προσδιορίζει ο

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12 ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 25 ΜΑΪΟΥ 2004-05-25 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΟΜΑ Α Α Α.1 Να µεταφέρετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ. Σελίδα 1

ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ. Σελίδα 1 ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΒΑΝΘ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: ΘΕΜΑ 162ον (17691) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/12/14 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ 1. Φ.Β. Σελ. 86 Ήδη όμως, κύριοι βουλευτές...για τα συμφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΟΥΚΙΔΙΔΗ, ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΥΛΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΟΥΚΙΔΙΔΗ, ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΛΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΟΥΚΙΔΙΔΗ, ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Στην ύλη των εξετάσεων περιλαμβάνονται τα εξής: Τα επόμενα κεφάλαια

Διαβάστε περισσότερα

A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ α) Αρχαία Ελληνική Γραμματεία: Λυσία, Υπέρ Μαντιθέου. Θα διδάσκεται επί μία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Σειρά: Γενικό Λύκειο - Θεωρητικές Επιστήμες Πλάτωνος Πολιτεία Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση Παναγιώτης Τζιτζικάκης Υπεύθυνος Έκδοσης: Θεόδωρος Πενέσης

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΟΥΛΑ-ΓΙΑΝΝΑΡΑ 18-20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους.

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους. 5 Πρόλογος Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια βελτιωμένη έκδοση του Συντακτικού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας σε πίνακες που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2000. Η επανέκδοσή του κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτική συνάντηση

Επιμορφωτική συνάντηση Επιμορφωτική συνάντηση Ψηφιακό υλικό (διαδραστικάσχολικά βιβλία, Ψηφίδες, Φωτόδεντρο) και διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Ευγενία Δανιηλίδου Σχολική Σύμβουλος ΠΕ02 21 Οκτωβρίου2015 Διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α 323 Α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για όποιον εξετάζει το πολίτευμα, δηλαδή ποια είναι η ουσία του κάθε πολιτεύματος και ποια τα χαρακτηριστικά του, το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Ομηρικοί Ύμνοι εἰς Ἀφροδίτην

Ομηρικοί Ύμνοι εἰς Ἀφροδίτην Ομηρικοί Ύμνοι εἰς Ἀφροδίτην Εισηγητές/τριες: Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων Μαρία Παναγιώτου, Φιλόλογος, Λύκειο Αγίου Ιωάννη Λεμεσού Σάββας Χαραλάμπους, Φιλόλογος, Β Τεχνική Σχολή Λεμεσού

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΦΟΙΤΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΦΟΙΤΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΦΟΙΤΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 Το θέμα που θα αναπτυχθεί πρέπει να ευρίσκεται εντός του κύκλου ενδιαφέροντος του φοιτητή. Ο-Η φοιτητής/τρια

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου - 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18497 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 01/12/14 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΡΟΓΙΑΝΝΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α. ΘΕΜΑ: Η ραγδαία εξάπλωση των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας και οι αναδιαρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός και Στόχοι των. Επιστηµονικών Εργασιών υπό Εξέλιξη. (Working paper series)

Σκοπός και Στόχοι των. Επιστηµονικών Εργασιών υπό Εξέλιξη. (Working paper series) Σκοπός και Στόχοι Σκοπός και Στόχοι των Επιστηµονικών Εργασιών υπό Εξέλιξη (Working paper series) Η µηνιαία Σειρά Επιστηµονικών Εργασιών υπό Εξέλιξη (ΣΕΕΕ), αποτελεί την επίσηµη έκδοση επιστηµονικών και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

æ Y X A N A Y T I K H K E æ H 1 8 2 Y N A N T H E I M E T O M Y O, T H N T P A ø I A K A I T H N O I H H

æ Y X A N A Y T I K H K E æ H 1 8 2 Y N A N T H E I M E T O M Y O, T H N T P A ø I A K A I T H N O I H H E P I E X O M E N A Πρόλογος: Κώστας Σολδάτος........................... 9 1. ΘΑΝAΣΗΣ ΤΖΑΒΑΡΑΣ: Αρχαιογνωσία, αρχαιολατρία και αντιστάσεις στην ψυχανάλυση.. 13 2. ΠΈΤΡΟΣ ΧΑΡΤΟΚΌΛΛΗΣ: Η προέλευση και η

Διαβάστε περισσότερα

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές Οι λειτουργίες του αφηγητή 0 αφηγητής μπορεί να είναι πρόσωπο της αφήγησης, με πρωταγωνιστικό ή δευτερεύοντα ρόλο, ή μπορεί να είναι αμέτοχος

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

«Η αποφασιστικότητα του ρήτορα να λέγει την αλήθεια και η πρόταση ειρήνης που διατυπώνει»

«Η αποφασιστικότητα του ρήτορα να λέγει την αλήθεια και η πρόταση ειρήνης που διατυπώνει» 14-16 «Η αποφασιστικότητα του ρήτορα να λέγει την αλήθεια και η πρόταση ειρήνης που διατυπώνει» Επισηµάνσεις Στην αρχή του λόγου του ο Ισοκράτης ως ρήτορας επισηµαίνει τη σπουδαιότητα που έχουν για τους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΗΣ 2011-2012 Κομοτηνή Νοέμβριος 2013 1 Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ 1. Ιστορία της έρευνας 2. Ο Μελχισεδέκ στην Παλαιά Διαθήκη 3. Ο Μελχισεδέκ στην απόκρυφη γραμματεία 4. Ο Μελχισεδέκ στα χειρόγραφα του Κουμράν 5. Ο Μελχισεδέκ στους Φίλωνα

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Βιβλία-βιβλιοθήκες»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Βιβλία-βιβλιοθήκες» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Βιβλία-βιβλιοθήκες» ΣΩΤΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πλάτωνος Βιογραφία Δευτέρα, 23 Μάιος 2011 01:55

Πλάτωνος Βιογραφία Δευτέρα, 23 Μάιος 2011 01:55 Ο Πλάτων (427 π.χ. - 347 π.χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος από την Αθήνα, ο πιο γνωστός μαθητής του Σωκράτη και δάσκαλος του Αριστοτέλη. Το έργο του με τη μορφή φιλοσοφικών διαλόγων έχει σωθεί ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

τα βιβλία των επιτυχιών

τα βιβλία των επιτυχιών Τα βιβλία των Εκδόσεων Πουκαμισάς συμπυκνώνουν την πολύχρονη διδακτική εμπειρία των συγγραφέων μας και αποτελούν το βασικό εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιούν οι μαθητές των φροντιστηρίων μας. Μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

Αδαμαντίου Κοραή. De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura

Αδαμαντίου Κοραή. De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ 2013 Αδαμαντίου Κοραή De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura Κωνσταντίνος Ηροδότου (Συντονιστής, Δρ. Φιλοσοφίας, Πανεπιστήμιο Paris VIII) Διονύσιος

Διαβάστε περισσότερα

Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4

Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4 Σταμούλου Αναστασία-Διονυσία 7ο Λύκειο Καλλιθέας Α4 Ευχαριστίες Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αποδώσω τις ευχαριστίες μου σε όσους βοήθησαν με τον τρόπο τους στην εκπόνηση αυτής της εργασίας. Αρχικά, θα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Στόχος: Το κλίµα του διαλόγου

Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Στόχος: Το κλίµα του διαλόγου Οδηγίες για το διάλογο ανάπτυξης των εργαζοµένων Εισαγωγή Ο διάλογος ανάπτυξης των εργαζοµένων είναι µέρος της επιλεγµένης µεθοδολογίας για την υλοποίηση της πλήρους χαρτογράφησης της συσσωρευµένης γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Β. Ι. Σχολιασμός άσκησης: ΙΙ. Ενδεικτική απάντηση:

Άσκηση Β. Ι. Σχολιασμός άσκησης: ΙΙ. Ενδεικτική απάντηση: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ & Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 21 ΜΑΪΟΥ 2012 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ & ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Κεφάλαιο 17 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 ο Παράδειγµα (διάρκεια: 15 λεπτά) Κεφάλαιο 17 Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΗ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... Β.

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα