Αγορά εργασίας και επιχειρήσεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αγορά εργασίας και επιχειρήσεις"

Transcript

1 Αγορά εργασίας και επιχειρήσεις Kρίση και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις Έλενα Σιμιντζή υποψηφια διδακτωρ London Business School Περίληψη Το άρθρο «Αγορά εργασίας και επιχειρήσεις: κρίση και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις» εξετάζει την επίδραση της προστασίας της απασχόλησης των εργαζομένων στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων με δανεισμό, πράγμα το οποίο έχει πιθανές επιπτώσεις στην πραγματική τους δραστηριότητα και συνεπώς και στην ανάπτυξη γενικότερα. Η μελέτη αυτή είναι σημαντική για την Ελλάδα σε μια χρονική περίοδο κατά την οποία η ακαμψία της αγοράς εργασίας έχει συζητηθεί ως πιθανό αίτιο της κρίσης που πλήττει τη χώρα και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στην εργατική νομοθεσία προωθούνται ως αναγκαίες για την αντιμετώπισή της. Χρησιμοποιούμε δεδομένα από 21 χώρες του ΟΟΣΑ, περιλαμβανομένης της Ελλάδας, και με την τεχνική difference-in-differences, αξιοποιούμε διαστρωματικές και διαχρονικές μεταβολές στις νομοθεσίες προστασίας της απασχόλησης. Βρίσκουμε ότι, μετά από μεταβολές που αυξάνουν την προστασία των εργαζομένων οι επιχειρήσεις μειώνουν τη χρηματοδότησή τους με δανεισμό. Η διαπραγματευτική δύναμη των εργαζομένων, εξαιτίας της μεγάλης προστασίας τους από τη νομοθεσία, μετατρέπει τα συμβόλαια εργασίας σε «de facto» συμβόλαια χρέους, με αποτέλεσμα η λειτουργική μόχλευση να αντικαθιστά τη χρηματοοικονομική μόχλευση. Όμως τα χαμηλότερα επίπεδα δανεισμού για τις επιχειρήσεις συνδέονται και με μικρότερη βιομηχανική παραγωγή ανά εργαζόμενο και μικρότερη ανάπτυξη (κατά κεφαλήν ΑΕΠ). Η μεθοδολογία και τα αποτελέσματα της ανάλυσης σε πάνελ χωρών που παρουσιάζουμε στην παρούσα μελέτη, βασίζονται στο επιστημονικό άρθρο: «Labor and Capital: Is Debt a Bargaining Tool?» των Simintzi, Vig, Volpin (2010). Θα ήθελα να εκφράσω τις θερμές ευχαριστίες μου στην κα Δάφνη Νικολίτσα για τα πολύτιμα σχόλιά της για το πα - ρόν άρθρο. 413

2 ENOΤΗΤΑ Ε: ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. Εισαγωγή Η αγορά εργασίας και οι εργαζόμενοι ως συντελεστές παραγωγής αποτελούν σημαντικό παράγοντα που επηρεάζει τις οικονομικές αποφάσεις και δραστηριότητες των επιχειρήσεων. Στο παρόν άρθρο εξετάζουμε την επίδραση της δύναμης που διαθέτουν οι εργαζόμενοι, όπως αποτυπώνεται από την εργατική νομοθεσία, στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων με δανεισμό, καθώς και τις πιθανές επιδράσεις στην πραγματική τους δραστηριότητα και, συνεπώς, και στην ανάπτυξη γενικότερα. Η μελέτη των συνεπειών της προστασίας της απασχόλησης των εργαζομένων για τις επιχειρήσεις είναι ιδιαίτερα επίκαιρη για την Ελλάδα, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η χώρα καλείται να αντιμετωπίσει μια βαθιά οικονομική κρίση, να κατανοήσει τα αίτια που οδήγησαν σε αυτή, να λάβει άμεσα και αποτελεσματικά μέτρα και να πραγματοποιήσει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, προκειμένου να εισέλθει ξανά σε τροχιά ανάπτυξης. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρούν το καθεστώς προστασίας της απασχόλησης και την ακαμψία της αγοράς εργασίας ως βασικές αιτίες της κρίσης, ως διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας που πρέπει να επιλυθούν άμεσα. Η συζήτηση γύρω από την αγορά εργασίας ήταν πρόσφατα ιδιαίτερα έντονη και στην Αμερική. Πολλοί οικονομολόγοι κρίνουν ότι η στάση της κυβέρνησης Obama υπέρ των συνδικάτων των εργαζομένων και η ροπή για ενίσχυση της δύναμής τους έχει λειτουργήσει αποθαρρυντικά για τις επιχειρήσεις. Σε άρθρο του ο Gary Becker αναφέρεται, για παράδειγμα, στη γενναιόδωρη, όπως τη χαρακτηρίζει, διάσωση των αυτοκινητοβιομηχανιών από την κυβέρνηση, εξαιτίας της δύναμης των συνδικάτων. Συμπληρώνει ότι η χρεοκoπία των εταιρειών αυτών θα μείωνε τα οφέλη των εργαζομένων αλλά θα τόνωνε τις υπόλοιπες εταιρείες στον κλάδο, με αποτέλεσμα ίσως πιο υγιή μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και τόνωση της απασχόλησης στο μέλλον. Αν και η συζήτηση εκεί είναι πολύ διαφορετική από τη συζήτηση στην Ελλάδα, ως προς το ότι αφορά στην αντιμετώπιση και όχι στα αίτια της κρίσης, καταδεικνύει ότι η κατανόηση της δυναμικής της σχέσης της αγοράς εργασίας και της δραστηριότητας των επιχειρήσεων και της οικονομικής ζωής είναι θεμελιώδους σημασίας, προκειμένου να μπορέσουμε να αξιολογήσουμε σωστότερα τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας που κρίνονται επιτακτικές, ιδιαίτερα, εν μέσω κρίσης. Στη μελέτη αυτή επικεντρωνόμαστε κυρίως στη σχέση της αγοράς εργασίας με τις επιχειρήσεις και, πιο συγκεκριμένα, εξετάζουμε την επίδραση της εργατικής νομοθεσίας στη χρηματοδοτική μόχλευση των επιχειρήσεων. Η μεθοδολογία και τα αποτελέσματα που παρουσιάζουμε και αναλύουμε στην παρούσα μελέτη βασίζονται στο επιστημονικό άρθρο: Labor and Capital: Is Debt a Bargaining Tool? των Simintzi, Vig και Volpin (2010). Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι αυστηρή εργατική νομοθεσία, δηλαδή νομοθεσία λιγότερο φιλική προς τις επιχειρήσεις, σχετίζεται αρνητικά με το χρέος των επιχειρήσεων. Η εξήγησή μας για την αρνητική αυτή σχέση είναι συνεπής με το θεωρητικό υπόδειγμα των Hart and Moore (1994): οι εργαζόμενοι αποτελούν απαραίτητο συντελεστή παραγωγής και μπορούν να παρεμποδίσουν την ομαλή λειτουργία της επιχείρησης με το να απειλούν, για παράδειγμα, με απεργιακές κινητοποιήσεις. Οι εργαζόμενοι έχουν έτσι μεγαλύτερη δύναμη στις διαπραγματεύσεις με την επιχείρηση, η οποία αυξάνεται ακόμα περισσότερο, όταν σε αυτές συμμετέχουν και οι δανειστές της επιχείρησης, οι οποίοι έχουν συμφέρον να αποφύγουν τη χρεοκοπία της. Η διαπραγματευτική δύναμη των εργαζομένων εξαιτίας της μεγάλης προστασίας τους από τη νομοθεσία, μετατρέπει τα συμβόλαια εργασίας σε de facto συμβόλαια χρέους, με αποτέλεσμα η λειτουργική μόχλευση να αντικαθιστά τη χρηματοοικονομική μόχλευση. Το συμπέρασμα της αρνητικής επίδρασης της αυστηρής προστασίας των εργαζομένων από τη νομοθεσία στη χρηματοοικονομική μόχλευση των επιχειρήσεων, προκύπτει από οικονομετρική ανάλυση σε δείγμα ανεπτυγμένων χωρών. Αρχικά, χρησιμοποιούμε τον δείκτη των Botero, Djankov, La Porta, Lopez-de-Silanes, Shleifer (2004) σε δείγμα 41 ανεπτυγμένων οικονομιών, για να χαρακτηρίσουμε πόσο αυστηρή ή φιλική προς τους εργαζομένους είναι η εργατική νομοθεσία. Στο δείγμα συμπεριλαμβάνονται πολλές ευρωπαϊκές χώρες ανάμεσα στις οποίες και η Ελλάδα. Ο δείκτης αυτός παίρνει μια σταθερή στο χρόνο τιμή για κάθε χώρα και 414

3 ΕΛΕΝΑ ΣΙΜΙNΤΖΗ Αγορά εργασίας και επιχειρήσεις: Kρίση και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις λαμβάνει υπόψη του διάφορες πλευρές της εργασιακής νομοθεσίας. Εξετάζει, για παράδειγμα, τη δυνατότητα των εργαζομένων να οργανώνονται σε συνδικάτα και σωματεία, το δικαίωμα στην απεργία, τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να προσφέρουν εργασία με μερική απασχόληση ή το κόστος που συνεπάγεται για τις επιχειρήσεις η αναίτια απόλυση εργαζομένων. Βρίσκουμε ότι η αύξηση του δείκτη κατά μια τυπική απόκλιση επιφέρει μείωση του χρέους των επιχειρήσεων κατά 7,5%. Η παραπάνω ανάλυση, αν και είναι ενδεικτική της αρνητικής συσχέτισης μεταξύ της φιλικής προς τους εργαζομένους νομοθεσίας και του δανεισμού των επιχειρήσεων, δεν επαρκεί για την απόδειξη της αιτιώδους σχέσης μεταξύ των δύο μεγεθών. Η κριτική αυτή, όμως, δεν αφορά και στην κυρίως ανάλυση της μελέτης, η οποία εξετάζει την επίδραση στο χρέος των επιχειρήσεων αλλαγών σε συγκεκριμένες εργασιακές νομοθεσίες. Οι αλλαγές αυτές αναφέρονται στη νομοθεσία προστασίας της απασχόλησης (Employment Protection Legislation, EPL) και όχι μόνον διαφέρουν ανάμεσα σε χώρες, αλλά μεταβάλλονται και με τον χρόνο. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιούμε την τεχνική difference-in-differences, η οποία αξιοποιεί μεταβολές (διαχρονικά και διαστρωματικά) στη νομοθεσία προστασίας της απασχόλησης. Η νομοθεσία αυτή αναφέρεται στην ευχέρεια και το οικονομικό κόστος της απόλυσης για τις ατομικές αλλά και τις συλλογικές απολύσεις, καθώς και στη δυνατότητα που δίνεται στις επιχειρήσεις από τον νόμο να χρησιμοποιούν μερική απασχόληση (απασχόληση part-time) ως υποκατάστατο της κανονικής απασχόλησης. Η ανάλυση αυτή διεξάγεται σε δείγμα 21 χωρών μελών του ΟΟΣΑ περιλαμβανομένης και της Ελλάδας. Η ανάλυση αυτή αποκαλύπτει την ίδια αρνητική συσχέτιση: η αύξηση του δείκτη EPL κατά 1 μονάδα έχει ως αποτέλεσμα μείωση της μόχλευσης των επιχειρήσεων κατά 12% (σε σχέση με τον μέσο όρο). Ή, διαφορετικά, συγκρίνοντας το Ηνωμένο Βασίλειο με την Ελλάδα (αύξηση του δείκτη EPL κατά 2 μονάδες), το δανειακό χρέος των επιχειρήσεων πρέπει να μειώνεται κατά 25% (σε σχέση με τον μέσο όρο) στη χώρα μας. Επομένως, ceteris paribus, διαφορές στην προστασία της απασχόλησης επιδρούν σημαντικά στις χρηματοδοτικές αποφάσεις των επιχειρήσεων για δανεισμό. Η κύρια ανάλυση της μελέτης αυτής παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην παρούσα συγκυρία για την Ελλάδα, καθώς, όπως ήδη τονίσαμε, οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα της προστασίας της απασχόλησης, που μετράει ο δείκτης αυτός, έχουν αποτελέσει επίκεντρο των αλλαγών που προωθεί η κυβέρνηση. Μια απλή παρατήρηση του δείκτη και σύγκρισή του με τις υπόλοιπες χώρες φανερώνει ότι ο EPL παραμένει στη χώρα μας διαχρονικά σε πολύ υψηλά επίπεδα. Συγκεκριμένα, η χώρα μας χαρακτηρίζεται κατά μέσο όρο από την αυστηρότερη προστασία της απασχόλησης σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες του δείγματος. Ο EPL για την Ελλάδα ισούται με περίπου 3,8 μονάδες έναντι 1,5 μονάδων κατά μέσο όρο για όλες τις χώρες, ενώ ακολουθεί η Πορτογαλία (3,7 μονάδες) και η Ιταλία (3,3 μονάδες). Όπως ήδη αναφέραμε, μεγαλύτερη τιμή του δείκτη συνεπάγεται χαμηλότερη μόχλευση των επιχειρήσεων. Αυτό, από μόνο του, δεν είναι κατ ανάγκη αρνητικό. Όμως τα χαμηλότερα επίπεδα δανεισμού των επιχειρήσεων, εξαιτίας της αυστηρής εργατικής νομοθεσίας, συνδέονται με λιγότερες επενδύσεις για τις επιχειρήσεις και συνεπώς με χαμηλότερη οικονομική ανάπτυξη. Σύμφωνα με την ανάλυσή μας, η αύξηση του δείκτη EPL συνδέεται με μείωση της βιομηχανικής παραγωγής ανά εργαζόμενο και χαμηλότερη ανάπτυξη (κατά κεφαλήν ΑΕΠ). Η αρνητική αυτή σχέση μεταξύ προστασίας της απασχόλησης και ανάπτυξης είναι συνεπής με την υπάρχουσα βιβλιογραφία: οι Saint-Paul (1997) και Griffith, Macartney (2010) υποστηρίζουν ότι υψηλή προστασία των εργαζομένων οδηγεί σε λιγότερα κίνητρα για επενδύσεις σε τεχνολογία ή σε νέες επενδύσεις. Σε ανάλογα συμπεράσματα καταλήγουν και οι Besley και Burgess (2004), οι οποίοι διατείνονται ότι φιλική προς τους εργαζομένους εργατική νομοθεσία συνδέεται με λιγότερες επενδύσεις των επιχειρήσεων, χαμηλότερη απασχόληση, μικρότερη παραγωγικότητα και βιομηχανική παραγωγή. Επομένως, οι μεταρρυθμίσεις προς την κατεύθυνση μιας πιο ευέλικτης αγοράς εργασίας μπορούν να συντελέσουν μακροπρόθεσμα σε αύξηση των επενδύσεων, τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας και της ανάπτυξης, επομένως σε μεγαλύτερα επίπεδα απασχόλησης 1. 1 Σύμφωνα με τη σχετική βιβλιογραφία, υπάρχει θετική συσχέτιση μεταξύ ακαμψίας της αγοράς εργασίας και υψηλής ανεργίας. Όμως σύμφωνα με τους Nickell (1997), και Nickell, Nunziata, Ochel (2005), δε φαίνεται ο δείκτης EPL να έχει σοβαρές επιπτώσεις για την ανεργία. 415

4 ENOΤΗΤΑ Ε: ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Το υπόλοιπο άρθρο διαμορφώνεται ως εξής: στην ενότητα 2 περιγράφουμε το δείγμα και ορίζουμε τις μεταβλητές, στην ενότητα 3 παρουσιάζουμε τη μεθοδολογία και τα αποτελέσματα. Τέλος, στην ενότητα 4 καταλήγουμε στο συμπέρασμα. 2. Περιγραφή δείγματος Το δείγμα μας περιλαμβάνει 3 τύπους μεταβλητών: (α) δείκτες που χαρακτηρίζουν την εργατική νομοθεσία ανάλογα με τον βαθμό προστασίας των εργαζομένων έναντι των επιχειρήσεων, (β) μεταβλητές που περιγράφουν τις επιχειρήσεις, και (γ) μεταβλητές που περιγράφουν χαρακτηριστικά των χωρών του δείγματος. 2.1 Εργατική νομοθεσία Χρησιμοποιούμε δύο διαφορετικούς δείκτες για τον χαρακτηρισμό της εργατικής νομοθεσίας. Ο πρώτος δείκτης, που χρησιμοποιούμε στη διαστρωματική ανάλυση, κατασκευάστηκε από τους Botero, Djankov, La Porta, Lopez-de-Silanes, Shleifer (2004) και παίρνει μια τιμή από 0-3 για κάθε χώρα (δείκτης BDLLS). Περιλαμβάνει δύο υποδείκτες: τον υποδείκτη ΕΡΓΑΣΙΑ (ή Employment Laws), ο οποίος χαρακτηρίζει τη νομοθεσία αναφορικά με τα συμβόλαια εργασίας (συμβόλαια εργασίας μερικής απασχόλησης, συνθήκες εργασίας και ασφάλεια της εργασίας) και τον υποδείκτη ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ (ή Collective Relations), ο οποίος εξετάζει τις συλλογικές διαπραγματεύσεις και σχέσεις, το δικαίωμα των εργαζομένων στην απεργία, τη δυνατότητα οργάνωσής τους σε σωματεία και τη συμμετοχή τους στη διοίκηση. Υψηλότερη τιμή του δείκτη για μια χώρα σημαίνει και μεγαλύτερη προστασία των εργαζομένων από τη νομοθεσία στη χώρα αυτή. Ο δείκτης αυτός είναι διαθέσιμος για 41 χώρες ανάμεσα στις οποίες και η Ελλάδα. Ο δεύτερος δείκτης, που αποτελεί αντικείμενο της κύριας ανάλυσής μας, αρχικά κατασκευάστηκε από τον ΟΟΣΑ για να χαρακτηρίσει την προστασία της απασχόλησης των εργαζομένων (δείκτης EPL). Ο δείκτης αυτός εξετάζει τους κανόνες που διέπουν τα συμβόλαια εργασίας μεταξύ των εργοδοτών και των εργαζομένων και περιλαμβάνει: (α) ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ή Regular Contracts), που αφορούν στον ορισμό της μη υπαίτιας απόλυσης, στον χρόνο προειδοποίησης και στις διαδικασίες που απαιτούνται πριν την απόλυση, καθώς και στο κόστος που αυτή συνεπάγεται, (β) μερικη ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ (ή Temporary Employment), που αξιολογεί τη δυνατότητα προσφοράς συμβολαίων μερικής απασχόλησης, και ορίζει τον μέγιστο δυνατό αριθμό διαδοχικών ανανεώσεών τους, καθώς και τη μέγιστη διάρκεια αυτών, και (γ) ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΣΕΙΣ (ή Collective Dismissals), που αφορούν στον ορισμό των συλλογικών απολύσεων, στον χρόνο προειδοποίησης, στις διαδικασίες και στο κόστος που αυτές συνεπάγονται. Ο δείκτης EPL έχει το πλεονέκτημα ότι μεταβάλλεται διαστρωματικά (διαφορετικές τιμές για διαφορετικές χώρες) αλλά και χρονικά (διαφορετικές τιμές για την ίδια χώρα). Ο δείκτης παίρνει τιμές από 0-6, είναι διαθέσιμος για 21 ανεπτυγμένες χώρες και η πηγή αναφοράς είναι η Allard (2005) 2. Μεγαλύτερη τιμή του δείκτη σημαίνει μεγαλύτερα κόστη απόλυσης για τις επιχειρήσεις και επομένως μεγαλύτερη προστασία της απασχόλησης. Η Εικόνα 1 παρουσιάζει τα Διαγράμματα του EPL για κάθε μία από τις 21 χώρες του δείγματός μας. Στις χώρες αυτές περιλαμβάνεται και η Ελλάδα. Παρατηρούμε ότι, ενώ ο μέσος όρος του δείκτη στο δείγμα μας 2 ο δείκτης EPL της Allard (2005) χρησιμοποιεί τη μεθοδολογία του ΟΟΣΑ και το δείκτη του ΟΟΣΑ ως πρότυπο, αλλά είναι διαθέσιμος για μεγαλύτερη χρονική περίοδο και ενσωματώνει περισσότερη πληροφόρηση σε σχέση με τον αρχικό δείκτη του ΟΟΣΑ. 416

5 ΕΛΕΝΑ ΣΙΜΙNΤΖΗ Αγορά εργασίας και επιχειρήσεις: Kρίση και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είναι περίπου 1,5 μονάδα, η τιμή του δείκτη για την Ελλάδα είναι κατά μέσο όρο 3,8 μονάδες η τιμή του δείκτη στη χώρα μας είναι δηλαδή κατά περίπου 2,5 φορές μεγαλύτερη από τον μέσο όρο του δείγματος. Όπως φαίνεται επίσης από το σχετικό Διάγραμμα, ο δείκτης παραμένει για την Ελλάδα σχετικά σταθερός στον χρόνο: έχει τυπική απόκλιση ίση με 0,03 έναντι της τυπικής απόκλισης 0,91 μονάδων για το σύνολο των χωρών. Εξετάζοντας επίσης τους επιμέρους υποδείκτες, οι τιμές και των 3 δεικτών είναι αρκετά υψηλοί στη χώρα μας (κατά μέσο όρο 3,01 για τα ατομικά συμβόλαια εργασίας, 4,75 για τη μερική απασχόληση και 3,25 για τις συλλογικές απολύσεις). 2.2 Λοιπές ανεξάρτητες μεταβλητές Η πηγή για τις μεταβλητές που περιγράφουν τις επιχειρήσεις στην ανάλυσή μας είναι η βάση δεδομένων Worldscope. Το δείγμα μας καλύπτει την περίοδο και αποτελείται από εταιρείες του μεταποιητικού κλάδου. Ορίζουμε τη χρηματοοικονομική μόχλευση για τις επιχειρήσεις ως το λόγο του συνόλου του δανεισμού (βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου) προς το σύνολο του ενεργητικού. Στην οικονομετρική ανάλυση συμπεριλαμβάνονται επίσης ως ανεξάρτητες μεταβλητές: ο λόγος της καθαρής αξίας ακινήτων, εξοπλισμού και λοιπών υλικών περιουσιακών στοιχείων προς το σύνολο του ενεργητικού (δηλώνει τι μπορεί να προσφέρει η εταιρεία ως ενέχυρο στους δανειστές της), η λογαριθμική αξία των πωλήσεων της επιχείρησης (ως προσέγγιση του βαθμού διαφοροποίησης και επομένως του κινδύνου χρεοκοπίας της επιχείρησης), ο λόγος των κερδών προ τόκων και φόρων προς το συνολικό ενεργητικό (φανερώνει τη δυνατότητα της επιχείρησης να χρηματοδοτείται με δικά της κεφάλαια) και ο λόγος της χρηματιστηριακής αξίας της επιχείρησης προς τη λογιστική της αξία (Τobin s Q) (προσεγγίζει τις επενδυτικές ευκαιρίες της επιχείρησης). Επίσης, στην οικονομετρική μας ανάλυση λαμβάνουμε υπόψη μας το μακροοικονομικό περιβάλλον (συμπεριλαμβάνουμε το κατά κεφαλήν ΑΕΠ και το ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ ως ανεξάρτητες μεταβλητές για κάθε χώρα), το βαθμό προστασίας των δανειστών των επιχειρήσεων στις διάφορες χώρες [ο σχετικός δείκτης κατασκευάστηκε από τους Djankov, McLiesh and Shleifer (2007)], το φορολογικό καθεστώς των χωρών [χρησιμοποιούμε τη σχετική μεταβλητή όπως ορίζεται από τους Fan, Titman and Twite (2006)], το νομικό τους καθεστώς (κατηγοριοποιώντας τις χώρες όπως στους La Porta, Lopez-de-Silanes, Shleifer and Vishny (1997), καθώς και αν οι οικονομίες τους είναι περισσότερο προσανατολισμένες στις τράπεζες ή στις χρηματαγορές [Demirguc-Kunt and Levine (1999)]. 417

6 ENOΤΗΤΑ Ε: ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ AUSTRALIA AUSTRIA BELGIUM GERMANY GREECE IRELAND NORWAY PORTUGAL SPAIN Graphs by country Year CANADA ITALY SWEDEN DENMARK FINLAND FRANCE JAPAN NETHERLANDS NEW ZEALAND SWITZERLAND UNITED KINGDOM UNITED STATES Year εικονα 1 Employment Protection Legislation (EPL) 418

7 ΕΛΕΝΑ ΣΙΜΙNΤΖΗ Αγορά εργασίας και επιχειρήσεις: Kρίση και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις 3. Μεθοδολογία και αποτελέσματα Στο άρθρο αυτό εξετάζουμε τη σχέση μεταξύ εργασιακής νομοθεσίας και μόχλευσης των επιχειρήσεων χρησιμοποιώντας δύο οικονομετρικά υποδείγματα. Αρχικά πραγματοποιούμε μια διαστρωματική ανάλυση (cross-sectional analysis) αξιοποιώντας διαφοροποίηση της εργατικής νομοθεσίας ανάμεσα σε 41 χώρες. Η διαστρωματική ανάλυση είναι ενδεικτική της συσχέτισης μεταξύ εργατικής νομοθεσίας και δανεισμού των επιχειρήσεων, αλλά δεν επαρκεί για τη θεμελίωση αιτιώδους σχέσης μεταξύ των μεταβλητών. H αιτιώδης σχέση εξετάζεται στην κυρίως ανάλυση του άρθρου, όπου χρησιμοποιούμε την τεχνική difference-indifferences και αξιοποιούμε διαστρωματικές και χρονολογικές μεταβολές της νομοθεσίας προστασίας της απασχόλησης σε δείγμα 21 χωρών. Στα πλαίσια της ανάλυσης αυτής εξετάζουμε επίσης την επίδραση των μεταβολών στη νομοθεσία προστασίας της απασχόλησης σε επιχειρήσεις που διαφέρουν ως προς την έντασή τους σε κεφάλαιο και εργασία και ως προς τη ρευστοποιήσιμη αξία τους. 3.1 Διαστρωματική ανάλυση Στην ενότητα αυτή εξετάζουμε την επίδραση της εργασιακής νομοθεσίας, όπως αποτυπώνεται από τον δείκτη BDLLS, στον δανεισμό των επιχειρήσεων. Έτσι, εκτιμούμε το ακόλουθο υπόδειγμα: y it = α j + γ t + δ. BDLLS k + β. Χ it + ε it (1) όπου ο δείκτης i αναφέρεται στις επιχειρήσεις, ο j αναφέρεται σε διαφορετικούς τομείς της οικονομικής δραστηριότητας 3, ο t στα έτη, και ο δείκτης k στις χώρες του δείγματός μας y it είναι η εξαρτημένη μεταβλητή (Δάνεια Επιχειρήσεων/Συνολικό Ενεργητικό), α j και γ t είναι fixed effects (σταθερές επιδράσεις) για τους διαφορετικούς κλάδους της οικονομικής δραστηριότητας και τα έτη αντίστοιχα, Χ it είναι η μήτρα των λοιπών ανεξάρτητων μεταβλητών που περιλαμβάνονται στην παλινδρόμηση (πλην του δείκτη BDLLS) και ε it είναι τα κατάλοιπα (residuals) της παλινδρόμησης. Με συσταδοποίηση (clustering), ομαδοποιούμε τα τυπικά σφάλματα της παλινδρόμησης ανά χώρα, αφού η κύρια ανεξάρτητη μεταβλητή μεταβάλλεται σε επίπεδο χωρών 4. Ο Πίνακας 1 παρουσιάζει τα αποτελέσματα της εκτίμησης του υποδείγματος (1) σε δείγμα 41 χωρών. Η στήλη 1 συμπεριλαμβάνει fixed effects για τα έτη και για τους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας και η στήλη 2 για τον συνδυασμό αυτών, ελέγχοντας για επενδυτικές ευκαιρίες που τυχόν επηρεάζουν τομείς επενδυτικής δραστηριότητας σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές. Ο δείκτης BDLLS είναι η κύρια ανεξάρτητη μεταβλητή. Ο συντελεστής παλινδρόμησης δ είναι αρνητικός και στατιστικά σημαντικός. Τα αποτελέσματα του Πίνακα δείχνουν ότι στις χώρες όπου ο δείκτης BDLLS είναι υψηλότερος κατά μια τυπική απόκλιση, το χρέος των επιχειρήσεων είναι χαμηλότερο κατά 1,8 ποσοστιαίες μονάδες. Αυτό αντιστοιχεί σε κατά μέσο όρο 7,5% χαμηλότερη μόχλευση σε χώρες με αυστηρότερη εργατική νομοθεσία. Στη συνέχεια εκτιμούμε το υπόδειγμα (1) περιλαμβάνοντας τους δύο επιμέρους υποδείκτες του δείκτη BDLLS. Ο πρώτος υποδείκτης αναφέρεται στη σχετική νομοθεσία με τα συμβόλαια εργασίας (ΕΡΓΑΣΙΑ ή Employment Laws), ενώ ο δεύτερος υποδείκτης αναφέρεται στους νόμους που θεσμοθετούν τα συνδικάτα των εργαζομένων και την προστασία τους (ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ή Collective Relations). Όπως είναι φανερό από τις στήλες 3-6, η αρνητική επίδραση της αυστηρής εργασιακής νομοθεσίας προέρχεται κυρίως από τον δείκτη που αναφέρεται στη νομοθεσία συλλογικών εργασιακών σχέσεων. Η διαστρωματική ανάλυση, αν και ενδεικτική της σχέσης μεταξύ εργατικής νομοθεσίας και μόχλευσης, χαρακτηρίζεται από το πρόβλημα της ενδογένειας. Λαμβάνοντας υπόψη μας τις μεταβλητές που μπορούμε να 3 οι τομείς της οικονομικής δραστηριότητας χαρακτηρίζονται με βάση το διψήφιο σύστημα ταξινόμησης SIC. 4 Είναι σημαντικό εδώ να σημειωθεί ότι η συσταδοποίηση ανά χώρα μάς δίνει και τα πιο συντηρητικά αποτελέσματα: τα τυπικά σφάλματα είναι αρκετά μικρότερα όταν εκτιμούμε το οικονομετρικό υπόδειγμα ανά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας ή ανά εταιρεία. 419

8 ENOΤΗΤΑ Ε: ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ παρατηρήσουμε, η αιτιώδης ερμηνεία των αποτελεσμάτων προϋποθέτει ότι η αντιστοίχιση της εργατικής νομοθεσίας στις διάφορες χώρες γίνεται με τυχαίο τρόπο. Προφανώς οι χώρες διαφέρουν όχι μόνο ως προς την εργασιακή νομοθεσία και ως προς άλλες παραμέτρους, παρατηρήσιμες και μη. Η παράλειψη ή μη παρατήρηση τέτοιων μεταβλητών δημιουργεί αβεβαιότητα για το κατά πόσο οι συντελεστές της παλινδρόμησης είναι αμερόληπτοι (unbiased). Στην παρακάτω ανάλυση, που είναι η κύρια ανάλυση του άρθρου, αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα αυτό, αξιοποιώντας μεταβολές (shocks) στην εργατική νομοθεσία. Πίνακας 1 Διαστρωματική Ανάλυση Δάνεια/Σύνολο Ενεργητικού (1) (2) (3) (4) (5) (6) BDLLS (0.030)* (0.029)* Συλλογική Δράση (0.015)* (0.015)* (0.015)* (0.015)* Εργασία (0.032) (0.032) Λοιπές Ανεξάρτητες Μεταβλητές Χ Χ Χ Χ Χ Χ Σταθερές Επιδράσεις (fixed effects): Έτη Κλάδοι Οικονομικής Δραστηριότητας Έτη* Κλάδοι Οικονομικής Δραστηριότητας R Αριθμός Παρατηρήσεων 84,210 84,210 84,210 84,210 84,210 84,210 Σημείωση: Αυτός ο Πίνακας παρουσιάζει τα αποτελέσματα στατιστικών υποδειγμάτων με το συνολικό Δανεισμό/Σύνολο Ενεργητικού ως εξαρτημένη μεταβλητή και το δείκτη BDLLS των Botero, Djankov, La Porta, Lopez-de-Silanes, Shleifer (2004) ως την κύρια ανεξάρτητη μεταβλητή. Το δείγμα αποτελείται από εταιρείες του μεταποιητικού κλάδου σε 41 χώρες και καλύπτει την περίοδο Σε παρένθεση παρουσιάζονται τα τυπικά σφάλματα των παλινδρομήσεων. Τα τυπικά σφάλματα της παλινδρόμησης ομαδοποιούνται ανά χώρα με συσταδοποίηση (clustering). *, **, *** χαρακτηρίζουν τη στατιστική σημαντικότητα σε επίπεδο 10%, 5% και 1% αντίστοιχα. Πηγή: Simintzi, Vig, Volpin (2010) 420

9 ΕΛΕΝΑ ΣΙΜΙNΤΖΗ Αγορά εργασίας και επιχειρήσεις: Kρίση και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις 3.2 Μεθοδολογία Difference-in-Differences Σε αυτή την ενότητα χρησιμοποιούμε την τεχνική difference-in-differences, για να εκτιμήσουμε την αιτιώδη σχέση μεταξύ της προστασίας της απασχόλησης των εργαζομένων και της χρηματοοικονομικής μόχλευσης των επιχειρήσεων. Η ανάλυση πραγματοποιείται σε δείγμα 21 χωρών. Ο Πίνακας 2 παρουσιάζει τον αριθμό των επιχειρήσεων που συμπεριλαμβάνονται στο δείγμα ανά χώρα, το μέσο λόγο των δανείων προς το σύνολο του ενεργητικού και τον μέσο όρο του δείκτη προστασίας απασχόλησης των εργαζομένων (EPL) για κάθε χώρα 5. Εκτιμούμε λοιπόν, το ακόλουθο υπόδειγμα: y it = λ i + γ t + δ. EPL k,t-1 + β. Χ it + ε it (2) όπου ο δείκτης i αναφέρεται στις επιχειρήσεις, ο j αναφέρεται σε διαφορετικούς τομείς της οικονομικής δραστηριότητας, ο t στα έτη, και ο δείκτης k στις χώρες του δείγματός μας y it είναι η εξαρτημένη μεταβλητή (Δάνεια Επιχειρήσεων/Συνολικό Ενεργητικό), λ i και γ t είναι fixed effects (σταθερές επιδράσεις) για τις επιχειρήσεις και τα έτη αντίστοιχα, Χ it είναι η μήτρα με τις λοιπές ανεξάρτητες μεταβλητές (πλην του δείκτη EPL) που περιλαμβάνονται στην παλινδρόμηση και ε it είναι τα κατάλοιπα (residuals) της παλινδρόμησης. Με συσταδοποίηση (clustering), ομαδοποιούμε τα τυπικά σφάλματα της παλινδρόμησης ανά χώρα. Η κύρια ανεξάρτητη μεταβλητή είναι ο δείκτης EPL και τα αποτελέσματα παρουσιάζονται στον Πίνακα 3. Ο συντελεστής δ είναι αρνητικός και στατιστικά σημαντικός στις περισσότερες στήλες, όπου περιλαμβάνονται διαφορετικοί συνδυασμοί fixed effects. Η παρούσα ανάλυση μας επιτρέπει να λάβουμε υπόψη μας χαρακτηριστικά των χωρών (στήλη 2) και των επιχειρήσεων (στήλη 3) που δε μεταβάλλονται με τον χρόνο. Η αύξηση του EPL φαίνεται ότι έχει και μεγάλη οικονομική σημασία: η αύξηση του δείκτη κατά μία μονάδα οδηγεί σε, κατά μέσο όρο, μείωση της μόχλευσης των επιχειρήσεων κατά 12%. Στις στήλες 3-9, παρατηρούμε την επίδραση των επιμέρους συστατικών του δείκτη EPL στα δάνεια των επιχειρήσεων (δείκτης ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ή Regular Contracts, δείκτης ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥ- ΣΕΙΣ ή Collective Dismissals και δείκτης ΜΕΡΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ή Temporary Employment). Αν και όλοι οι υποδείκτες έχουν αρνητικό πρόσημο, το αποτέλεσμα οφείλεται κυρίως στο δείκτη που αναφέρεται στις συλλογικές απολύσεις. Η μεγάλη σημασία της νομοθεσίας για τις συλλογικές απολύσεις είναι συνεπής με την υπόθεσή μας ότι η νομοθεσία επηρεάζει τη δύναμη των εργαζομένων στις διαπραγματεύσεις. Το κόστος που συνεπάγονται οι συλλογικές απολύσεις είναι πιθανό να έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο στις διαπραγματεύσεις, οι οποίες συνήθως διεξάγονται σε συλλογικό επίπεδο. Σε ανάλυση που παραλείπεται από το παρόν άρθρο για λόγους συντομίας, πραγματοποιούμε ελέγχους αξιοπιστίας των αποτελεσμάτων. Πρώτον, επαναλαμβάνουμε τις εκτιμήσεις μας για διαφορετικούς ορισμούς της μόχλευσης: η αρνητική σχέση παραμένει, όταν η μόχλευση ορίζεται ως Δάνεια μείον Μετρητά προς Σύνολο Ενεργητικού αλλά και ως Δάνεια προς Συνολική Χρηματιστηριακή Αξία της επιχείρησης (η τελευταία ισούται με το άθροισμα της Λογιστικής Αξίας Δανείων και τη Χρηματιστηριακή Αξία Μετοχών). Δεύτερον, με σχετική ανάλυση εξετάζουμε αν συμπτώματα μείωσης του δανεισμού των επιχειρήσεων εμφανίζονται πριν τις μεταβολές της εργατικής νομοθεσίας. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης αποκλείουν το ενδεχόμενο αυτό, το οποίο αποτελεί ικανοποιητική απάντηση σε κριτικές ενδογένειας της ανάλυσής μας. 5 το δείγμα μας δεν είναι ισοκατανεμημένο μεταξύ των χωρών. Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι τα αποτελέσματα παραμένουν και όταν εκτιμούμε το οικονομετρικό μας υπόδειγμα μη συμπεριλαμβάνοντας στο δείγμα χώρες που αντιπροσωπεύονται με μεγάλο αριθμό εταιρειών, όπως οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία. 421

10 ENOΤΗΤΑ Ε: ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Πίνακας 2 Περιγραφή Δείγματος Αριθμός Επιχειρήσεων Δάνεια/Σύνολο Ενεργητικού EPL Αυστραλία % 1.36 Αυστρία 87 26% 2.31 Βέλγιο % 2.34 Γαλλία % 3.02 Γερμανία % 2.86 Δανία % 1.89 Ελβετία % 1.18 Ελλάδα % 3.78 Ηνωμένο Βασίλειο % 1.66 ΗΠΑ % 0.52 Ιαπωνία % 1.48 Ιρλανδία 34 28% 1.35 Ισπανία % 2.79 Ιταλία % 3.27 Καναδάς % 1.17 Νέα Ζηλανδία 49 27% 0.54 Νορβηγία % 2.74 Ολλανδία % 2.54 Πορτογαλία 53 30% 3.68 Σουηδία % 3.1 Φινλανδία % 2.23 Σημείωση: Ο Πίνακας αυτός παρουσιάζει τον αριθμό των επιχειρήσεων που συμπεριλαμβάνονται στο δείγμα για τις 21 χώρες του δείγματος, το μέσο λόγο των δανείων προς το σύνολο του ενεργητικού και το μέσο όρο του δείκτη προστασίας απασχόλησης των εργαζομένων (EPL) για κάθε χώρα. Πηγή: Simintzi, Vig, Volpin (2010) 422

11 ΕΛΕΝΑ ΣΙΜΙNΤΖΗ Αγορά εργασίας και επιχειρήσεις: Kρίση και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις Πίνακας 3 Ανάλυση Difference-in-Differences Δάνεια/Σύνολο Ενεργητικού (1) (2) (3) (4) (5) (6) (7) (8) (9) EPL (0.007)*** (0.011)*** ( ) Συλλογικές Απολύσεις (0.003)*** ( ) * ( ) * * (0.003)*** ( ) * * ( ) * * Ατομικά Συμβόλαια Εργασίας ( ) ( ) ( ) Μερική Απασχόληση ( ) ( ) * ( ) Λοιπές Ανεξάρτητες Μεταβλητές Χ Χ Χ Χ Χ Χ Χ Χ Χ Σταθερές Επιδράσεις (fixed effects): Εταιρείες Χώρες Έτη* Κλάδοι Οικονομικής Δραστηριότητας R Αριθμός Παρατηρήσεων 61,654 61,654 61,654 61,654 61,654 61,654 61,654 61,654 61,654 Σημείωση: Αυτός ο Πίνακας παρουσιάζει τα αποτελέσματα στατιστικών υποδειγμάτων με το συνολικό Δανεισμό/Σύνολο Ενεργητικού ως εξαρτημένη μεταβλητή και το δείκτη EPL ως την κύρια ανεξάρτητη μεταβλητή. Ο δείκτης EPL χαρακτηρίζεται από χρονική υστέρηση μιας περιόδου. Το δείγμα αποτελείται από εταιρείες του μεταποιητικού κλάδου σε 21 χώρες και καλύπτει την περίοδο Σε παρένθεση παρουσιάζονται τα τυπικά σφάλματα των παλινδρομήσεων. Τα τυπικά σφάλματα της παλινδρόμησης ομαδοποιούνται ανά χώρα με συσταδοποίηση (clustering). *, **, *** χαρακτηρίζουν τη στατιστική σημαντικότητα σε επίπεδο 10%, 5% και 1% αντίστοιχα. Πηγή: Simintzi, Vig, Volpin (2010) 423

12 ENOΤΗΤΑ Ε: ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Επιχειρήσεις έντασης εργασίας Στην ενότητα αυτή εξετάζουμε την επίδραση της αυστηρής εργατικής νομοθεσίας στο δανεισμό των επιχειρήσεων εντάσεως εργασίας έναντι των επιχειρήσεων εντάσεως κεφαλαίου. Ο χαρακτηρισμός των επιχειρήσεων ως εντάσεως εργασίας έναντι εντάσεως κεφαλαίου γίνεται με βάση το διάμεσο αριθμό εργαζομένων προς την καθαρή αξία ακινήτων, εξοπλισμού και λοιπών υλικών περιουσιακών στοιχείων για κάθε κλάδο οικονομικής δραστηριότητας στο δείγμα μας. Έτσι, εκτιμούμε την παρακάτω παλινδρόμηση: y it = λ i + γ t + δ. EPL k,t-1 + ζ. Ε jt + θ. (EPL k,t-1. Ε jt ) + β. Χ it + ε it (3) όπου όλες οι μεταβλητές και οι δείκτες ορίζονται όπως προηγουμένως. Ε είναι η μεταβλητή που χαρακτηρίζει την ένταση εργασίας και θ είναι ο συντελεστής του ενδιαφέροντός μας. Αυτή η παλινδρόμηση έχει το πλεονέκτημα ότι μας επιτρέπει να ελέγξουμε για μεταβολές που μπορεί να επηρεάζουν συγκεκριμένες χώρες σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές (α k * γ t ). Με αυτό τον τρόπο εξετάζουμε αν τυχόν αλλαγές που έλαβαν χώρα ταυτόχρονα με τις μεταβολές στην εργατική νομοθεσία, χωρίς όμως να σχετίζονται με αυτές, (π.χ. αλλαγές στο φορολογικό καθεστώς) μπορεί να ευθύνονται για το αποτέλεσμα. Ο Πίνακας 4 παρουσιάζει τα αποτελέσματα: οι στήλες 1-3 τα δείχνουν με το δείκτη EPL ως την κύρια ανεξάρτητη μεταβλητή και οι στήλες 4-6 τα παρουσιάζουν με ανεξάρτητη μεταβλητή τον υποδείκτη που αναφέρεται στις συλλογικές απολύσεις. Σύμφωνα με τον Πίνακα, αύξηση της προστασίας της απασχόλησης οδηγεί σε μεγαλύτερη μείωση της μόχλευσης σε επιχειρήσεις όπου η εργασία είναι σημαντικότερος συντελεστής παραγωγής Ρευστοποιήσιμες αξίες Μεγαλύτερη ρευστοποιήσιμη αξία μιας επιχείρησης σημαίνει συνήθως ότι περισσότερα περιουσιακά της στοιχεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ενέχυρο για τους πιστωτές της. Έτσι, σε περίπτωση χρεοκοπίας και ρευστοποίησής της οι πιστωτές της είναι πιθανότερο να μπορέσουν να αποσπάσουν και μεγαλύτερο μέρος της αξίας των οφειλών τους. Χαρακτηρίζουμε τις επιχειρήσεις με βάση τη ρευστοποιήσιμη αξία τους, χρησιμοποιώντας τη διάμεσο καθαρή αξία ακινήτων, εξοπλισμού και λοιπών υλικών περιουσιακών στοιχείων ως ποσοστό του συνολικού ενεργητικού για κάθε κλάδο οικονομικής δραστηριότητας στο δείγμα μας. Εξετάζουμε την επίδραση των μεταβολών της προστασίας της απασχόλησης στη μόχλευση επιχειρήσεων που διαφέρουν ανάλογα με τη ρευστοποιήσιμη αξία τους, εκτιμώντας την παρακάτω παλινδρόμηση: y it = λ i + γ t + δ. EPL k,t-1 + ζ. ΡΑ jt + θ. (EPL k,t-1. ΡΑ jt ) + β. Χ it + ε it (4) όπου όλες οι μεταβλητές και οι δείκτες ορίζονται όπως προηγουμένως. ΡΑ είναι η μεταβλητή που χαρακτηρίζει τη ρευστοποιήσιμη αξία και θ είναι ο συντελεστής που μας ενδιαφέρει. Όπως και προηγουμένως, αυτή η παλινδρόμηση έχει το επιπλέον πλεονέκτημα ότι μας επιτρέπει να ελέγξουμε για τυχόν μεταβολές που μπορεί να επηρεάζουν συγκεκριμένες χώρες σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές, δηλαδή μας επιτρέπει να συμπεριλάβουμε τις σταθερές επιδράσεις (fixed effects) (α k * γ t ). Ο Πίνακας 5 παρουσιάζει τα αποτελέσματα: οι στήλες 1-3 δείχνουν τα αποτελέσματα με τον δείκτη EPL ως την κύρια ανεξάρτητη μεταβλητή και οι στήλες 4-6 παρουσιάζουν τα αποτελέσματα με ανεξάρτητη μεταβλητή τον υποδείκτη που αναφέρεται στις συλλογικές απολύσεις. Η αρνητική επίδραση της αυστηρότερης προστασίας της απασχόλησης είναι μεγαλύτερη στις επιχειρήσεις με μικρότερη ρευστοποιήσιμη αξία, όπως δείχνει το θετικό πρόσημο του συντελεστή θ που παρατηρούμε στον Πίνακα

13 ΕΛΕΝΑ ΣΙΜΙNΤΖΗ Αγορά εργασίας και επιχειρήσεις: Kρίση και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις Πίνακας 4 Ανάλυση Difference-in-Differences - Επιχειρήσεις Έντασης Εργασίας Δάνεια/Σύνολο Ενεργητικού (1) (2) (3) (4) (5) (6) EPL (0.016) EPL*Ε (0.027)** (0.037)** (0.033)* Συλλογικές Απολύσεις (0.005) Συλλογικές Απολύσεις*Ε (0.010)*** (0.012)*** (0.011)*** Λοιπές Ανεξάρτητες Μεταβλητές Χ Χ Χ Χ Χ Χ Σταθερές Επιδράσεις (fixed effects): Εταιρείες Χώρες* Έτη Έτη* Κλάδοι Οικονομικής Δραστηριότητας R Αριθμός Παρατηρήσεων 61,654 61,654 61,654 61,654 61,654 61,654 Σημείωση: Αυτός ο Πίνακας παρουσιάζει τα αποτελέσματα στατιστικών υποδειγμάτων με το συνολικό Δανεισμό/Σύνολο Ενεργητικού ως εξαρτημένη μεταβλητή και το δείκτη EPL (στήλες 1-3) και τον υποδείκτη Συλλογικές Απολύσεις (στήλες 4-6) ως την κύρια ανεξάρτητη μεταβλητή. Οι δείκτες EPL και Συλλογικές Απολύσεις χαρακτηρίζονται από χρονική υστέρηση μιας περιόδου. Ε είναι η μεταβλητή που χαρακτηρίζει την ένταση εργασίας και ορίζεται με βάση τον διάμεσο αριθμό εργαζομένων προς την καθαρή αξία ακινήτων, εξοπλισμού και λοιπών υλικών περιουσιακών στοιχείων για κάθε κλάδο οικονομικής δραστηριότητας στο δείγμα μας. Το δείγμα αποτελείται από εταιρείες του μεταποιητικού κλάδου σε 21 χώρες και καλύπτει την περίοδο Σε παρένθεση παρουσιάζονται τα τυπικά σφάλματα των παλινδρομήσεων. Τα τυπικά σφάλματα ομαδοποιούνται ανά χώρα με συσταδοποίηση (clustering). *, **, *** χαρακτηρίζουν τη στατιστική σημαντικότητα σε επίπεδο 10%, 5% και 1% αντίστοιχα. Πηγή: Simintzi, Vig, Volpin (2010) 425

14 ENOΤΗΤΑ Ε: ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Πίνακας 5 Ανάλυση Difference-in-Differences - Ρευστοποιήσιμες Αξίες Δάνεια/Σύνολο Ενεργητικού (1) (2) (3) (4) (5) (6) EPL (0.026) EPL*ΡΑ (0.035)* (0.060)* (0.045) Συλλογικές Απολύσεις (0.006)*** Συλλογικές Απολύσεις*ΡΑ (0.009)*** (0.013)*** (0.010)*** Λοιπές Ανεξάρτητες Μεταβλητές Χ Χ Χ Χ Χ Χ Σταθερές Επιδράσεις (fixed effects): Εταιρείες Χώρες* Έτη Έτη* Κλάδοι Οικονομικής Δραστηριότητας R Αριθμός Παρατηρήσεων 61,654 61,654 61,654 61,654 61,654 61,654 Σημείωση: Αυτός ο Πίνακας παρουσιάζει τα αποτελέσματα στατιστικών υποδειγμάτων με το συνολικό Δανεισμό/Σύνολο Ενεργητικού ως εξαρτημένη μεταβλητή και το δείκτη EPL (στήλες 1-3) και τον υποδείκτη Συλλογικές Απολύσεις (στήλες 4-6) ως την κύρια ανεξάρτητη μεταβλητή. Οι δείκτες EPL και Συλλογικές Απολύσεις χαρακτηρίζονται από χρονική υστέρηση μιας περιόδου. ΡΑ είναι η μεταβλητή που χαρακτηρίζει τις επιχειρήσεις με βάση τη ρευστοποιήσιμή τους αξία και ορίζεται με βάση τη διάμεσο καθαρή αξία ακινήτων, εξοπλισμού και λοιπών υλικών περιουσιακών στοιχείων προς το σύνολο του ενεργητικού για κάθε τομέα οικονομικής δραστηριότητας στο δείγμα μας. Το δείγμα αποτελείται από εταιρείες του μεταποιητικού κλάδου σε 21 χώρες και καλύπτει την περίοδο Σε παρένθεση παρουσιάζονται τα τυπικά σφάλματα των παλινδρομήσεων. Τα τυπικά σφάλματα της παλινδρόμησης ομαδοποιούνται ανά χώρα με συσταδοποίηση (clustering). *, **, *** χαρακτηρίζουν τη στατιστική σημαντικότητα σε επίπεδο 10%, 5% και 1% αντίστοιχα. Πηγή: Simintzi, Vig, Volpin (2010) 426

15 ΕΛΕΝΑ ΣΙΜΙNΤΖΗ Αγορά εργασίας και επιχειρήσεις: Kρίση και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις 3.3 Εργατική νομοθεσία και ανάπτυξη Η μείωση του δανεισμού των επιχειρήσεων που προκαλεί η μεγαλύτερη προστασία της απασχόλησης των εργαζομένων συνδέεται, όμως, και με την πραγματική δραστηριότητα των επιχειρήσεων. Η μείωση του δανεισμού των επιχειρήσεων συνεπάγεται ότι αυτές διαθέτουν λιγότερα πλέον κεφάλαια για επενδύσεις με αρνητικές συνέπειες για την ανάπτυξη και την οικονομική δραστηριότητα γενικότερα. Η αρνητική αυτή συσχέτιση μεταξύ της προστασίας της απασχόλησης των εργαζομένων και της οικονομικής ανάπτυξης παρουσιάζεται στον Πίνακα 6. Οι στήλες 1-2 του Πίνακα 6 δείχνουν ότι αύξηση του δείκτη EPL και των συλλογικών απολύσεων οδηγεί σε μείωση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ, η οποία είναι στατιστικά σημαντική. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι διαθέσιμο για τις 21 χώρες του δείγματός μας για την περίοδο Την ίδια αρνητική επίδραση της μεγαλύτερης προστασίας της απασχόλησης δείχνουν και οι στήλες 3-6, όπου εξετάζεται η βιομηχανική παραγωγή ανά εργαζόμενο ως εξαρτημένη μεταβλητή. Η βιομηχανική παραγωγή είναι διαθέσιμη για διαφορετικούς κλάδους της οικονομικής δραστηριότητας για τις 21 χώρες του δείγματος. Η πηγή της μεταβλητής αυτής είναι η βάση δεδομένων UNIDO. Στις παλινδρομήσεις αυτές περιλαμβάνουμε επίσης τον ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ ως ανεξάρτητη μεταβλητή, καθώς και fixed effects για τις χώρες, τα έτη, καθώς και για το συνδυασμό έτη*κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας. Για να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο ότι το αποτέλεσμα αυτό οφείλεται στην επίδραση των μεταβολών του EPL στον αριθμό των εργαζομένων (δηλαδή στον παρονομαστή της εξαρτημένης μεταβλητής μας), επαναλαμβάνουμε τις παλινδρομήσεις των στηλών 3-6 του Πίνακα χρησιμοποιώντας το λογάριθμο του αριθμού των εργαζομένων ως την εξαρτημένη μεταβλητή. Ο συντελεστής του EPL στις παλινδρομήσεις αυτές (οι οποίες δεν παρουσιάζονται εδώ αλλά είναι διαθέσιμες εφόσον ζητηθούν) δεν είναι στατιστικά σημαντικός και επομένως μεταβολές του EPL δεν φαίνεται να είναι σημαντικές για την απασχόληση. Τέλος, σε εκτιμήσεις που δεν παρουσιάζονται αναλυτικά για λόγους συντομίας, εξετάσαμε την επίδραση του EPL στην κερδοφορία των επιχειρήσεων και βρήκαμε ότι αύξηση του δείκτη EPL οδηγεί σε μείωση της κερδοφορίας τους. Σε ανάλογο συμπέρασμα καταλήγουν και οι Ruback και Zimmerman (1984), Abowd (1989) και Hirsch (1991), οι οποίοι συνδέουν την ύπαρξη των εργατικών συνδικάτων με χαμηλότερη κερδοφορία και χρηματιστηριακή αξία των επιχειρήσεων. Στο ίδιο πλαίσιο, οι Chen, Kacperczyk and Ortiz-Molina (2008) καταδεικνύουν ότι το κόστος μετοχικών κεφαλαίων είναι μεγαλύτερο για τις αμερικανικές επιχειρήσεις, όπου οι εργαζόμενοι είναι οργανωμένοι σε συνδικάτα, ενώ αυτές οι επιχειρήσεις χαρακτηρίζονται και από μικρότερη λειτουργική ευελιξία. 427

16 ENOΤΗΤΑ Ε: ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Πίνακας 6 Ανάλυση Difference-in-Differences - Εργατική Νομοθεσία και Ανάπτυξη Log (Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ) Log (Βιομηχανική Παραγωγή/Αριθμός Εργαζομένων) (1) (2) (3) (4) (5) (6) EPL (0.041)** (0.032)* (0.033)** Συλλογικές Απολύσεις (0.022)** (0.014)** (0.015)** Λοιπές Ανεξάρτητες Μεταβλητές Χ Χ Χ Χ Χ Χ Σταθερές Επιδράσεις (fixed effects): Χώρες Έτη Έτη* Κλάδοι Οικονομικής Δραστηριότητας R Αριθμός Παρατηρήσεων 9,678 9,678 9,678 9,678 9,678 9,678 Σημείωση: Αυτός ο Πίνακας παρουσιάζει τα αποτελέσματα στατιστικών υποδειγμάτων με τη λογαριθμική αξία του κατά κεφαλήν ΑΕΠ (στήλες 1-2) και τη λογαριθμική αξία του λόγου της βιομηχανικής παραγωγής προς τον αριθμό των εργαζομένων (στήλες 3-6) ως εξαρτημένες μεταβλητές και το δείκτη EPL (στήλες 1, 3-4) και τον υποδείκτη Συλλογικές Απολύσεις (στήλες 2, 5-6) ως την κύρια ανεξάρτητη μεταβλητή. Οι δείκτες EPL και Συλλογικές Απολύσεις χαρακτηρίζονται από χρονική υστέρηση μιας περιόδου. Το δείγμα αποτελείται από εταιρείες του μεταποιητικού κλάδου σε 21 χώρες και καλύπτει την περίοδο (στήλες 1-2) και την περίοδο (στήλες 3-6). Πηγή για τη μεταβλητή βιομηχανική παραγωγή προς αριθμό εργαζομένων είναι η βάση δεδομένων UNIDO. Σε παρένθεση παρουσιάζονται τα τυπικά σφάλματα των παλινδρομήσεων. Τα τυπικά σφάλματα της παλινδρόμησης ομαδοποιούνται ανά χώρα με συσταδοποίηση (clustering). *, **, *** χαρακτηρίζουν τη στατιστική σημαντικότητα σε επίπεδο 10%, 5% και 1% αντίστοιχα. Πηγή: Simintzi, Vig, Volpin (2010) 428

17 ΕΛΕΝΑ ΣΙΜΙNΤΖΗ Αγορά εργασίας και επιχειρήσεις: Kρίση και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις 4. Συμπεράσματα Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται στη μελέτη αυτή, αυστηρή εργατική νομοθεσία οδηγεί σε μικρότερα επίπεδα δανεισμού για τις επιχειρήσεις. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από την εξέταση της επίδρασης μεταβολών στη νομοθεσία προστασίας της απασχόλησης των εργαζομένων στον δανεισμό των επιχειρήσεων, χρησιμοποιώντας την τεχνική difference-in-differences σε δείγμα 21 χωρών του ΟΟΣΑ. Επίσης, η μείωση αυτή του δανεισμού για μεγαλύτερα επίπεδα προστασίας της απασχόλησης είναι πιο έντονη για επιχειρήσεις στις οποίες η εργασία αποτελεί σημαντικότερο συντελεστή παραγωγής και για τις επιχειρήσεις με μικρότερη ρευστοποιήσιμη αξία. Η αρνητική αυτή συσχέτιση μεταξύ εργατικής νομοθεσίας και χρέους εξηγείται από το γεγονός ότι μεγαλύτερη προστασία των εργαζομένων από τη νομοθεσία αυξάνει τη διαπραγματευτική τους δύναμη. Οι εργαζόμενοι έχουν τη δυνατότητα να διακόπτουν την ομαλή λειτουργία των επιχειρήσεων με απεργιακές, για παράδειγμα, κινητοποιήσεις, διεκδικώντας μισθολογικές αυξήσεις. Έτσι, τα συμβόλαια εργασίας μετατρέπονται σε de facto συμβόλαια χρέους, με αποτέλεσμα η λειτουργική μόχλευση να αντικαθιστά τη χρηματοοικονομική μόχλευση. Η μείωση του δανεισμού των επιχειρήσεων, που ακολουθεί την επιβολή πιο αυστηρής εργατικής νομοθεσίας, έχει όμως προεκτάσεις και στην πραγματική οικονομία. Ο μικρότερος δανεισμός των επιχειρήσεων ίσως να συνεπάγεται και μικρότερη διαθεσιμότητα κεφαλαίων για επενδύσεις, πτώση της παραγωγικότητας και επομένως και χαμηλότερη ανάπτυξη. Πράγματι, σύμφωνα με την ανάλυσή μας, μεγαλύτερη προστασία των εργαζομένων από τη νομοθεσία συνδέεται με μικρότερα επίπεδα βιομηχανικής παραγωγής ανά εργαζόμενο, μικρότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ και χαμηλότερη κερδοφορία των επιχειρήσεων. Οι διαπιστώσεις αυτές, σχετικά με το πώς η προστασία της απασχόλησης συνδέεται με οικονομικά μεγέθη, αναδεικνύει τη σημασία πραγματοποίησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων όσον αφορά στην εργατική νομοθεσία στη χώρα μας. Η Ελλάδα είναι η χώρα που χαρακτηρίζεται από την αυστηρότερη προστασία της απασχόλησης σε σύνολο 21 χωρών μελών του ΟΟΣΑ. Η πρόσφατη κρίση που ταλανίζει τη χώρα μας τόνισε την αναγκαιότητα για μια πιο ευέλικτη αγορά εργασίας, η οποία θα βοηθήσει τις επιχειρήσεις να αναπτυχθούν και θα συντελέσει σε ένα περισσότερο βιώσιμο για αυτές περιβάλλον. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές, αν και βραχυπρόθεσμα συνεπάγονται θυσίες, μακροπρόθεσμα προωθούν την ανάπτυξη και επομένως και την ίδια την απασχόληση. 429

18 ENOΤΗΤΑ Ε: ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Βιβλιογραφία Abowd, John M. (1989), The Effect of Wage Bargains on the Stock Market Value of the Firm, American Economic Review 79, pp Allard, Gayle (2005), Measuring Job Security over Time in Search of a Historical Indicator for EPL, IE Working Paper, No 17. Besley, Timothy and Robin Burgess (2004), Can labor regulation hinder economic performance? Evidence from India, Quarterly Journal of Economics 119, pp Botero, Juan C., Simeon Djankov, Rafael La Porta, Florencio Lopez-de-Silanes and Andrei Shleifer (2004), The Regulation of Labor, Quarterly Journal of Economics, 119, pp Chen, Huafeng (Jason), Marcin Kacperczyk and Hernan Ortiz-Molina (2008), Labor Unions, Operating Flexibility, and the Cost of Equity, Working Paper. Demirguc-Kunt, Asli and Ross Levine (1999), Bank-Based and Market-Based Financial Systems: Cross-Country Comparisons, World Bank Policy Working Paper No Diankov, Simeon, Caralee McLiesh and Andrei Shleifer (2007), Private Credit in 129 Countries, Journal of Financial Economics 84, pp Fan, J. P. H., Seridan Titman, Garry Tuite (2006), An International Comparison of Capital Structure and Debt Maturity Choices, Working Paper. Griffith, R. and G. Macartney (2010), Employment Protection Legislation, Multinational Firms and Innovation, CEPR Discussion Paper No Hart, Oliver and John Moore (1994), A Theory of Debt Based on the Inalienability of Human Capital, Quarterly Journal of Economics 109, pp Hirsch, Barry T. (1991), Union Coverage and Profitability among U.S. Firms, Review of Economics and Statistics 73, pp Nickell, S. J. (1997), Unemployment and labour market rigidities: Europe versus North America, Journal of Economic Perspectives 11, pp Nickell, S. J., L. Nunziata and W. Ochel (2005), Unemployment in the OECD since the 1960s: what do we know?, Economic Journal 115, pp Ruback, Richard and Martin Zimmerman (1984), Unionization and Profitability: Evidence from the Capital Market, Journal of Political Economy 92, pp Saint-Paul, G. (1997), Is labour rigidity harming Europe s competitiveness? The effect of job protection on the pattern of trade and welfare, European Economic Review 41, pp Saint-Paul, G. (2002), Employment protection, international specialization and innovation, European Economic Review 46, pp Simintzi, Elena, Vikrant Vig, Paolo Volpin (2010), Labor and Capital: Is Debt a Bargaining Tool, Working Paper, London Business School. 430

Η φορολογία ακινήτων

Η φορολογία ακινήτων www.pwc.gr Η φορολογία ακινήτων Υπό το πρίσμα διεθνών τάσεων Athens Prodexpo 2 Οκτωβρίου 2013 «Η Φορολογία Ακινήτων στην Ελλάδα είναι χαμηλή» Athens Prodexpo 2 Οκτωβρίου 2013 Slide 2 Στοιχεία ΟΟΣΑ προ

Διαβάστε περισσότερα

Αφίξεις Τουριστών / Arrivals of Tourists

Αφίξεις Τουριστών / Arrivals of Tourists Αφίξεις Τουριστών / Arrivals of Tourists Περίοδος Αναφοράς: Ιανουάριος - Δεκέμβριος 2014 Reference Period: January - December 2014 Τελευταία Ενημέρωση: 19/01/2015 Last Update: Σελίδα / Page 2 3 4 5 6 7

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους Δελτίο τύπου Ημερομηνία: 10 Δεκεμβρίου 2015 Υπεύθυνη: Αλεξάνδρα Φιλιππάκη Τηλ: 2106874711 Email: alexandra.filippaki@gr.pwc.com Σελίδες: 5 Περισσότερες πληροφορίες εδώ. Follow/retweet: @pwc_press Ο Δείκτης

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

Διακυβέρνηση Δημόσιων Συνταξιοδοτικών Ταμείων:

Διακυβέρνηση Δημόσιων Συνταξιοδοτικών Ταμείων: Διακυβέρνηση Δημόσιων Συνταξιοδοτικών Ταμείων: Η Διεθνής Εμπειρία Νικόλαος Τεσσαρομάτης, EDEKT Asset Management και ALBA Graduate Business School Θέματα Παρουσίασης Δημόσια ταμεία: ορισμός Περιουσία δημόσιων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04 Μαρί-Νοέλ Ντυκέν Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα. Σταύρος Π. Γαβρόγλου

Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα. Σταύρος Π. Γαβρόγλου Ευέλικτεςμορφέςαπασχόλησης: Εργασιακός μεσαίωνας ή επίγειος παράδεισος; Από τον μύθο στην πραγματικότητα Σταύρος Π. Γαβρόγλου Παρατηρητήριο Απασχόλησης (ΠΑΕΠ) sgavroglou@paep.org.gr Τι είναι η ευελιξία

Διαβάστε περισσότερα

Entrepreneurship in Greece. Antonis Tsiflis

Entrepreneurship in Greece. Antonis Tsiflis Entrepreneurship in Greece Antonis Tsiflis About GEM Global Entrepreneurship Monitor is the only project that monitors entrepreneurship worldwide over time 69 countries in 2012 Greece participating since

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Στοιχεία της Επετηρίδας για την Παγκόσμια Ανταγωνιστικότητα του International Institute for Management Development - IMD World Competitiveness Yearbook 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΙΑΣ-ΑΠΛΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ PASW 18 Δρ. Κουνετάς Η Κωνσταντίνος Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012 ΕΠΙΧ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία οικοσυστήματος καινοτομίας

Δημιουργία οικοσυστήματος καινοτομίας Δημιουργία οικοσυστήματος καινοτομίας Γιάννης Παπαδόπουλος Διευθύνων Σύμβουλος ATTICA VENTURES Πρόεδρος Hellenic Venture Capital Association 1 Το ελληνικό παράδοξο... Νομισματική και μακροοικονομική σταθερότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

Καλές πρακτικές καινοτόμων παιδαγωγικών μεθόδων, TALETE. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα, 19/11/2012

Καλές πρακτικές καινοτόμων παιδαγωγικών μεθόδων, TALETE. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα, 19/11/2012 Καλές πρακτικές καινοτόμων παιδαγωγικών μεθόδων, TALETE Χαρίκλεια Τσαλαπάτα, 19/11/2012 Πρόγραμμα TALETE (Θαλής) Teaching Math through Innovative Learning Approach and Contents «Διδασκαλία Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

Digital Travel Trends

Digital Travel Trends Travel @ Digital Travel Trends February 2012 Stefanos Loukakos Country Manager, Google Greece Google Confidential and Proprietary 1 Travel Market: Online vs Offline Google Confidential and Proprietary 2 Travel

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010

Δελτίο Τύπου. Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010 Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010 Δελτίο Τύπου Παρουσιάστηκε, σήμερα στις 21 Ιανουαρίου 2010 στο ξενοδοχείο St.George Lycabettus, το τρίτο τεύχος της Εξαμηνιαίας Έκθεσης Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων με τις

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Εφαρμογές Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών

Σύγχρονες Εφαρμογές Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών Σύγχρονες Εφαρμογές Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών Ενότητα 2: Η αξιολόγηση PISA Διδάσκων: Νικόλαος Τσέλιος Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σημείωμα

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για την ελληνική γεωργία και την ύπαιθρο στο πλαίσιο της ΚΓΠ με ορίζοντα το 2020

Στρατηγική για την ελληνική γεωργία και την ύπαιθρο στο πλαίσιο της ΚΓΠ με ορίζοντα το 2020 Στρατηγική για την ελληνική γεωργία και την ύπαιθρο στο πλαίσιο της ΚΓΠ με ορίζοντα το 2020 Επιστροφή στη Γεωργία; Μύθοι και Πραγματικότητα Ημερίδα Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Σταύρος Π. Γαβρόγλου, PhD

Σταύρος Π. Γαβρόγλου, PhD «Μισθοί και παραγωγικότητα της εργασίας: ανταγωνιστικά μειονεκτήματα και πλεονεκτήματα της ελληνικής οικονομίας» Σταύρος Π. Γαβρόγλου, PhD Διευθυντής Ενεργητικών Πολιτικών & Διεθνών Δικτύων, ΕΙΕΑΔ Η Αγορά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΟΛΟΓΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. [Τελευταία ενημέρωση 15/07/2013]

ΤΙΜΟΛΟΓΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. [Τελευταία ενημέρωση 15/07/2013] ΤΙΜΟΛΟΓΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ [Τελευταία ενημέρωση 15/07/2013] Α.ΣυναλλαγέςστηνΑγοράΑξιώντουΧρηματιστηρίουΑθηνών 1. ΠρομήθειεςΣυναλλαγώνστηνΑγοράΑξιώντουΧρηματιστηρίουΑθηνών. ΑξίαΣυναλλαγής Ποσοστό Παρατηρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

3 χρή η ρ μ. Εισαγωγή στην ανάλυση με τη χρήση αριθμοδεικτών. Στην διαστρωματική ή κάθετη ανάλυση περιλαμβάνονται η κατάρτιση της χρηματοοικονομικής

3 χρή η ρ μ. Εισαγωγή στην ανάλυση με τη χρήση αριθμοδεικτών. Στην διαστρωματική ή κάθετη ανάλυση περιλαμβάνονται η κατάρτιση της χρηματοοικονομικής Εισαγωγή στην ανάλυση με τη χρήση αριθμοδεικτών 3 χρή η ρ μ Στην διαστρωματική ή κάθετη ανάλυση περιλαμβάνονται η κατάρτιση της χρηματοοικονομικής κατάστασης «κοινού μεγέθους» και ο υπολογισμός διαφόρων

Διαβάστε περισσότερα

ιεθνής Αναπτυξιακή Συνεργασία και ο σηµαντικός ρόλος της Υ..Α.Σ. (Υπηρεσία ιεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας)

ιεθνής Αναπτυξιακή Συνεργασία και ο σηµαντικός ρόλος της Υ..Α.Σ. (Υπηρεσία ιεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας) ιεθνής Αναπτυξιακή Συνεργασία και ο σηµαντικός ρόλος της Υ..Α.Σ. (Υπηρεσία ιεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας) Η Ελλάδα διαθέτει 15ετή εµπειρία στη διεθνή αναπτυξιακή συνεργασία. Είναι επίσηµο µέλος της

Διαβάστε περισσότερα

Άνοιξη της Ευρώπης 2005

Άνοιξη της Ευρώπης 2005 Άνοιξη της Ευρώπης Τα σχολεία κατανοούν την Ευρώπη Ηµέρα της Άνοιξης 17 Μαρτίου 2005 Άνοιξη της Ευρώπης ή πώς να φέρουµε µε επιτυχία την Ευρώπη µέσα στα σχολεία και να κάνουµε τη φωνή των νέων Ευρωπαίων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Μακροοικονοµική Η µελέτη της οικονοµίαςωςσυνόλου. Ασχολείται µε συνολικά µεγέθη της οικονοµίας. ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ Ο ρυθµός µεταβολής του γενικού επιπέδου τιµών. ΑΝΕΡΓΙΑ Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΟΛΟΓΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚH

ΤΙΜΟΛΟΓΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚH ΤΙΜΟΛΟΓΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚH Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΝΑ ΠΛΗΡΩΣΕΙ ΕΑΝ ΔΕΝ ΛΑΒΕΙ ΤΟ ΝΟΜΙΜΟ ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ (ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ) Α. Συναλλαγές στην Αγορά Αξιών του Χρηματιστηρίου Αθηνών 1. Προμήθειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. ΜΑΘΗΜΑ 12ο

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. ΜΑΘΗΜΑ 12ο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 12ο ΑΙΤΙΟΤΗΤΑ Ένα από τα βασικά προβλήματα που υπάρχουν στην εξειδίκευση ενός υποδείγματος είναι να προσδιοριστεί η κατεύθυνση που μία μεταβλητή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ 4.1 Εισαγωγή Όπως είδαμε σε προηγούμενο κεφάλαιο ο τραπεζικός τομέας παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη μιας οικονομίας όταν λειτουργεί αποτελεσματικά. Ο σκοπός του παρόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ιδέα για τη συγγραφή αυτού του βιβλίου ξεκίνησε με τη σκέψη ότι οι οποιεσδήποτε αλλαγές στη φορολογική διοίκηση πρέπει να είναι επιθυμητές, ώριμες, αποδεκτές από τον κόσμο που τον αφορούν (τον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Πρόγραμμα Σπουδών: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ Θεματική Ενότητα: ΤΡΑ-61 Στρατηγική Τραπεζών Ακαδημαϊκό Έτος: 2013-2014

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Πρόγραμμα Σπουδών: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ Θεματική Ενότητα: ΤΡΑ-61 Στρατηγική Τραπεζών Ακαδημαϊκό Έτος: 2013-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ Θεματική Ενότητα: ΤΡΑ-61 Στρατηγική Τραπεζών Ακαδημαϊκό Έτος: 2013-2014 Πρώτη Γραπτή Εργασία Γενικές οδηγίες για την εργασία Όλες οι ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αναθεωρημένες Προβλέψεις για τον Εισερχόμενο Τουρισμό στην Ελλάδα το 2010 μετά την Κρίση του Απριλίου και τα Γεγονότα του Μαΐου

Αναθεωρημένες Προβλέψεις για τον Εισερχόμενο Τουρισμό στην Ελλάδα το 2010 μετά την Κρίση του Απριλίου και τα Γεγονότα του Μαΐου Αθήνα, 2 Ιουλίου 2010 Δελτίο Τύπου Παρουσιάστηκε, σήμερα στις 2 Ιουλίου 2010 στο ξενοδοχείο St.George Lycabettus, το τέταρτο τεύχος της Εξαμηνιαίας Έκθεσης Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων με τις προβλέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Εξελίξεις στην αγορά εργασίας

Εξελίξεις στην αγορά εργασίας Εξελίξεις στην αγορά εργασίας Κυριάκος Φιλίνης Συνέδριο με θέμα: Διάσπαση και Αποκλεισμός: Κατανοώντας και Ξεπερνώντας τις Πολύπλευρες Επιπτώσεις της Κρίσης» Αθήνα, 25 Νοεμβρίου 2015 Στόχος του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Ανάλυση λογιστικών καταστάσεων Ένας από τους σκοπούς της χρηματοοικονομικής επιστήμης αποτελεί η αξιολόγηση και αξιοποίηση των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί και καταγραφεί

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη

Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη Μάνος Ματσαγγάνης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 7 Μαΐου 2012 Η Μεγάλη Ύφεση στην Ευρώπη ΑΕΠ και απασχόληση

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις. Αθήνα, Μάιος 2015

Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις. Αθήνα, Μάιος 2015 Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις Αθήνα, Μάιος 2015 ΜΜΕ Σύνολο επιχειρήσεων (2011): 728.282 κατά μέσο όρο μικρότερες απ ότι απ ότι σε μεγάλες χώρες Μέγεθος εταιρειών μικρό: Ελλάδα / ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 01 1 ΤΟΜΟΣ ΚΑΘΑΡΑ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ Η καθαρή Παρούσα Αξία ισούται με το άθροισμα προεξοφλημένων καθαρών ταμειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΑΣΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ, ΕΤΟΥΣ 2005

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΑΣΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ, ΕΤΟΥΣ 2005 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Πειραιάς, 5 Ιουλίου 26 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διαπλανητικά Χρέη και οι Αριστεροί του Σειρίου

Τα Διαπλανητικά Χρέη και οι Αριστεροί του Σειρίου Τα Διαπλανητικά Χρέη και οι Αριστεροί του Σειρίου Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Όλο και πιο συστηματικά, το τελευταίο διάστημα, διάφοροι έγκριτοι δημοσιογράφοι και πολιτικοί αναλυτές, η πλειοψηφία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.197 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), κατά τη διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΕΡΔΟΦΟΡΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΩΝ 1993-1995

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΕΡΔΟΦΟΡΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΩΝ 1993-1995 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΕΡΔΟΦΟΡΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΩΝ 1993 1995 Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην εργασία που προηγήθηκε ( Οι επιπτώσεις στις εμπορικές τράπεζες της μείωσης του εργάσιμου χρόνου στις 35 ώρες χωρίς μείωση των αποδοχών

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Χρηματοοικονομικής Διοίκησης

Συστήματα Χρηματοοικονομικής Διοίκησης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Συστήματα Χρηματοοικονομικής Διοίκησης Ακαδημαϊκό Έτος 2014 2015 Εξάμηνο 8 ο 4 η Διάλεξη: Χρηματοοικονομική ανάλυση & αριθμοδείκτες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΤΜΗΜΑΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ& ΕΛΕΓΧΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΑΥΤΟΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ-ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ Δρ. Κουνετάς Η Κωνσταντίνος ΕΠΙΧ Τεχνικές Προβλέψεων & Ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

Συνολοκλήρωση και VAR υποδείγματα

Συνολοκλήρωση και VAR υποδείγματα ΜΑΘΗΜΑ ο Συνολοκλήρωση και VAR υποδείγματα Ησχέσησ ένα στατικό υπόδειγμα συνολοκλήρωσης και σ ένα υπόδειγμα διόρθωσης λαθών μπορεί να μελετηθεί καλύτερα όταν χρησιμοποιούμε τις ιδιότητες των αυτοπαλίνδρομων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΣΧΥΣ ΕΝΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ. (Power of a Test) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 21

Η ΙΣΧΥΣ ΕΝΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ. (Power of a Test) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 21 Η ΙΣΧΥΣ ΕΝΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ (Power of a Test) Όπως είδαμε προηγουμένως, στον Στατιστικό Έλεγχο Υποθέσεων, ορίζουμε δύο είδη πιθανών λαθών (κινδύνων) που μπορεί να συμβούν όταν παίρνουμε αποφάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας Δημόσιων Συνταξιοδοτικών Ταμείων. Νικόλαος Τεσσαρομάτης ALBA Graduate Business School και ΕΔΕΚΤ-ΟΤΕ

Διαχείριση της Περιουσίας Δημόσιων Συνταξιοδοτικών Ταμείων. Νικόλαος Τεσσαρομάτης ALBA Graduate Business School και ΕΔΕΚΤ-ΟΤΕ Διαχείριση της Περιουσίας Δημόσιων Συνταξιοδοτικών Ταμείων Νικόλαος Τεσσαρομάτης ALBA Graduate Business School και ΕΔΕΚΤ-ΟΤΕ Η Διαχείριση Επενδύσεων στα Ελληνικά Δημόσια Ταμεία Η κατανομή της περιουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Μάθηµα 5ο Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Η συνολική Ζήτηση και τα συστατικά της Είδαµε ότι ένας τρόπος µέτρησης του ΑΕΠ είναι αυτός της συνολικής δαπάνης της οικονοµίας µε την παρακάτω ταυτότητα GDP

Διαβάστε περισσότερα

Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective

Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective Summary in Greek Κατανοώντας την οικονοµική µεγέθυνση : ανάλυση σε επίπεδο µακροοικονοµίας, τοµέα και επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition. Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005

Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition. Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005 Education at a Glance: OECD Indicators - 2005 Edition Summary in Greek Μια ματιά στην Εκπαίδευση: Δείκτες του ΟΟΣΑ - Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Η εκπαίδευση και η δια βίου μάθηση διαδραματίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Το φυσικό ποσοστό της ανεργίας

Το φυσικό ποσοστό της ανεργίας Το φυσικό ποσοστό της ανεργίας Κεφάλαιο 26 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Διαχωρισμός ειδών ανεργίας Τοπρόβληματηςανεργίαςσυνήθως χωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Αθήνα, 6 Μαρτίου 2015 Πέτρος Μηγιάκης Δ/νση Οικονομικής Ανάλυσης και

Διαβάστε περισσότερα

1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34

1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34 1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1.1 Δραστηριότητες Γνωριμία & συνεργασία των μελών της ομάδας γνωριμίας & σ. 19 συνεργασίας των εκπαιδευομένων ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1.1 (Ανά

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική αγορά εργασίας στα χρόνια της κρίσης: ανεργία, απασχόληση και συμμετοχή στην αγορά εργασίας

Η ελληνική αγορά εργασίας στα χρόνια της κρίσης: ανεργία, απασχόληση και συμμετοχή στην αγορά εργασίας Η ελληνική αγορά εργασίας στα χρόνια της κρίσης: ανεργία, απασχόληση και συμμετοχή στην αγορά εργασίας Δημήτριος Μπάκας** και Ευαγγελία Παπαπέτρου*, ** 27 Νοεμβρίου 2012 Παρουσίαση στην Ημερίδα της Τράπεζας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011:

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 2 / 11 / 2012 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2011 Οικονομική ανισότητα Από την Ελληνική Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS)

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) Έλεγχος Υποθέσεων για τους Μέσους - Εξαρτημένα Δείγματα (Paired samples t-test) Το κριτήριο Paired samples t-test χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να συγκρίνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Οι παράγοντες που λαμβάνονται υπ όψη στην Πολιτική Βέλτιστης Εκτέλεσης είναι οι εξής :

Οι παράγοντες που λαμβάνονται υπ όψη στην Πολιτική Βέλτιστης Εκτέλεσης είναι οι εξής : ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΕΝΤΟΛΩΝ Σκοπός και Ιδιότητα H παρούσα Δήλωση Γνωστοποίησης παραθέτει τις υπηρεσίες που παρέχει σε Ιδιώτες Πελάτες («Πελάτες») η εταιρεία «Παντελάκης Χρηματιστηριακή Α.Ε.Π.Ε.Υ.»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002

ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Αθήνα, 16 Ιουλίου 2003 ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002 Από τη Γ.Γ. ΕΣΥΕ ανακοινώνονται τα προσωρινά

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση του ΣΦΕΕ στα Οικονομικά Υγείας. Μιχάλης Χειμώνας Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ 30 Οκτωβρίου 2015 Θεσσαλονίκη

Η θέση του ΣΦΕΕ στα Οικονομικά Υγείας. Μιχάλης Χειμώνας Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ 30 Οκτωβρίου 2015 Θεσσαλονίκη Η θέση του ΣΦΕΕ στα Οικονομικά Υγείας Μιχάλης Χειμώνας Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ 30 Οκτωβρίου 2015 Θεσσαλονίκη Η Κρίση στην Ελλάδα Οικονομία/Κοινωνία Μείωση του ΑΕΠ Αύξηση της ανεργίας από 9.6% το 2009 σε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015 Εισήχθη την 1η Ιανουαρίου 1999 και έγινε το νόμισμα περισσότερων από 300 εκατομμυρίων ανθρώπων στην Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Πίνακας 1:Πλήθος αποκρινόμενων ανά περιφέρεια - Σεπτέμβριος 2013 Περιφέρεια Αποκρινόμενοι Παρατηρήσεις - Θράκη >100 - Κεντρική >100 -

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα

Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα Γκίκας Α. Χαρδούβελης 1 ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ: ΑΝΤΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΚΡΙΣΗ, ΥΠΟΚΥΠΤΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ Αποτελέσματα: Τραπεζικοί Όμιλοι (4 συστημικές τράπεζες) ml. 2008 2009

Διαβάστε περισσότερα

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Summary in Greek Οι συντάξεις µε µια µατιά : Οι δηµόσιες πολιτικές στις χώρες του ΟΟΣΑ -Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Τα Εισοδήματα από την Μισθωτή Εργασία σε σχέση με το Επίπεδο Εκπαίδευσης και το Φύλο:

Τα Εισοδήματα από την Μισθωτή Εργασία σε σχέση με το Επίπεδο Εκπαίδευσης και το Φύλο: 1 Τα Εισοδήματα από την Μισθωτή Εργασία σε σχέση με το Επίπεδο Εκπαίδευσης και το Φύλο: Η Περίπτωση των Αποφοίτων της Δευτεροβάθμιας και των Πτυχιούχων της Τριτοβάθμιας Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Δρ. Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτες (Studies) / 3 Μακροοικονομικό περιβάλλον, ανισότητα και φτώχεια

Μελέτες (Studies) / 3 Μακροοικονομικό περιβάλλον, ανισότητα και φτώχεια ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ KAI ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Μελέτες (Studies) / 3 Μακροοικονομικό περιβάλλον, ανισότητα και φτώχεια Μια εμπειρική διερεύνηση για την επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου &

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & η συμβολή τους στην αντιμετώπιση του Ελληνικού χρέους» Στο ετήσιο 19 th Government Roundtable του Economist

Διαβάστε περισσότερα

OECD Science, Technology and Industry: Outlook 2004. Επιστήµη, Τεχνολογία και Βιοµηχανία: Προοπτικές 2004. Summary in Greek. Περίληψη στα ελληνικά

OECD Science, Technology and Industry: Outlook 2004. Επιστήµη, Τεχνολογία και Βιοµηχανία: Προοπτικές 2004. Summary in Greek. Περίληψη στα ελληνικά OECD Science, Technology and Industry: Outlook 2004 Summary in Greek Επιστήµη, Τεχνολογία και Βιοµηχανία: Προοπτικές 2004 Περίληψη στα ελληνικά KΥΡΙΑ ΣΗΜΕΙΑ Νέα ώθηση στην επιστήµη, την τεχνολογία και

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες

Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες Α. Καβαδέλλα, Κ. Τσιχλάκης, Α. Κοσιώνη, Ι. Τζούτζας, J. Cowpe, A. Bullock Οδοντιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Αθήνα Cardiff University,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΙΒ18 ΙΒ20: ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΙΒ18 ΙΒ20: ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΙΒ18 ΙΒ20: ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ 1. Γενικά Τα υποδείγματα ΙΒ18-ΙΒ20 συμπληρώνονται από τα όλα τα πιστωτικά ιδρύματα που εποπτεύονται από τη ΤτΕ. Τα υποδείγματα περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

3.4.2 Ο Συντελεστής Συσχέτισης τ Του Kendall

3.4.2 Ο Συντελεστής Συσχέτισης τ Του Kendall 3..2 Ο Συντελεστής Συσχέτισης τ Του Kendall Ο συντελεστής συχέτισης τ του Kendall μοιάζει με τον συντελεστή ρ του Spearman ως προς το ότι υπολογίζεται με βάση την τάξη μεγέθους των παρατηρήσεων και όχι

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

Έκδοση 2014 Εdition 2014. Ελληνικός Τουρισμός: Στοιχεία & Αριθμοί Greek Tourism: Facts & Figures

Έκδοση 2014 Εdition 2014. Ελληνικός Τουρισμός: Στοιχεία & Αριθμοί Greek Tourism: Facts & Figures Έκδοση 2014 Εdition 2014 Ελληνικός Τουρισμός: Στοιχεία & Αριθμοί Greek Tourism: Facts & Figures 02 1 Βασικά Μεγέθη του Ελληνικού Τουρισμού, 2013 Greek Tourism: Facts & Figures, 2013 Συμμετοχή στο ΑΕΠ Contribution

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΤΩΝ Ι.Χ. ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΔΕΚΑΠΕΝΤΕ ΧΩΡΕΣ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονο Εργαλείο για Επενδύσεις σε Ξένες Αγορές: Δίκτυο Υπηρεσιών XNet

Σύγχρονο Εργαλείο για Επενδύσεις σε Ξένες Αγορές: Δίκτυο Υπηρεσιών XNet Μάρτιος 2012 Σύγχρονο Εργαλείο για Επενδύσεις σε Ξένες Αγορές: Δίκτυο Υπηρεσιών XNet Παρουσίαση στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Διεθνές Περιβάλλον Η Ευρωπαϊκή Οδηγία MiFID, επιδιώκει την προώθηση του ανταγωνισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ Ενότητα # 1: Βασικοί Χρηματοοικονομικοί Ορισμοί Εβελίνα Κοσσιέρη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2011

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 23 Απριλίου 2012 ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2011 Από τα στοιχεία της Έρευνας Συνόρων που διενεργεί η

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Κεφάλαιο ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΧΛΕΥΣΗΣ

2 ο Κεφάλαιο ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΧΛΕΥΣΗΣ Σηµειώσεις στο Μάθηµα Ειδικά Θέµατα Χρηµατοδοτικής Διοίκησης. Π. Φ. Διαµάντης Α.Α.Δράκος 2 ο Κεφάλαιο ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΧΛΕΥΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ. Η Ανάλυση της Μόχλευσης εξετάζει τον τρόπο µε τον οποίο µεταβολές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Ελένη Χήτα, Ευθύμιος Ζέρβας Σχολή Θετικών Επιστημών και Τεχνολογίας, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε

Διαβάστε περισσότερα

Πάντειο Πανεπιστήμιο - Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Χειμερινό Εξάμηνο 2013-2014 Νομισματική και Πιστωτική Θεωρία και Πολιτική

Πάντειο Πανεπιστήμιο - Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Χειμερινό Εξάμηνο 2013-2014 Νομισματική και Πιστωτική Θεωρία και Πολιτική Πάντειο Πανεπιστήμιο - Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Χειμερινό Εξάμηνο 2013-2014 Νομισματική και Πιστωτική Θεωρία και Πολιτική Γ.Δ. Σιουρούνης 2 η Διάλεξη: : Εθνικοί Λογαριασμοί και το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΘΕΩΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΛΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ Συντελεστής συσχέτισης (εκτιμητής Person: r, Y ( ( Y Y xy ( ( Y Y x y, όπου r, Y (ισχυρή θετική γραμμική συσχέτιση όταν, ισχυρή αρνητική

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική παραγωγή υστερεί σε καινοτοµικότητα. Η ελληνική κατανάλωση καθυστερεί στην απορρόφηση καινοτοµιών.

Η ελληνική παραγωγή υστερεί σε καινοτοµικότητα. Η ελληνική κατανάλωση καθυστερεί στην απορρόφηση καινοτοµιών. Έρευνα και Ανάλυση Παρατηρητήριο Ανταγωνιστικότητας Τεύχος 18 Μάρτιος 2004 ελτίο Ανταγωνιστικότητας Η ελληνική παραγωγή υστερεί σε καινοτοµικότητα. Η ελληνική κατανάλωση καθυστερεί στην απορρόφηση καινοτοµιών.

Διαβάστε περισσότερα

Προϋπολογισμοί Δαπανών Κεφαλαίου Μακροπρόθεσμη Χρηματοδότηση

Προϋπολογισμοί Δαπανών Κεφαλαίου Μακροπρόθεσμη Χρηματοδότηση Προϋπολογισμοί Δαπανών Κεφαλαίου Μακροπρόθεσμη Χρηματοδότηση ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Δρ. Κων/νος Κάρρας ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Εισαγωγή Οι Δημόσιοι Οργανισμοί λαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΟΣΟΣΤΟ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΝΕΡΓΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΟΣΟΣΤΟ Το µέσο ποσοστό ανεργίας γύρω από το οποίο η οικονοµία κυµαίνεται καλείται Φυσιολογικό Ποσοστό Ανεργίας. Το φυσιολογικό ποσοστό είναι το ποσοστό ανεργίας προς το οποίο η οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODEL)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODEL) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODL) Ορισμός και μέτρηση της διάρκειας H διάρκεια ενός χρηματοοικονομικού προϊόντος είναι ο μέσος σταθμικός χρόνος που απαιτείται

Διαβάστε περισσότερα

Μία Έρευνα της Manpower Q2 2013. Μanpower Έρευνα για τις Προοπτικές Απασχόλησης Ελλάδα

Μία Έρευνα της Manpower Q2 2013. Μanpower Έρευνα για τις Προοπτικές Απασχόλησης Ελλάδα Μία Έρευνα της Manpower Q Μanpower Έρευνα για τις Προοπτικές Απασχόλησης Ελλάδα Q/ Περιεχόµενα Οι Προοπτικές Απασχόλησης στην Ελλάδα Συγκρίσεις ανά Γεωγραφική Περιοχή Συγκρίσεις ανά Τοµέα Οικονοµικής ραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τριπλό Αλληλοτροφοδοτούμενο Έλλειμμα

Τριπλό Αλληλοτροφοδοτούμενο Έλλειμμα Τριπλό Αλληλοτροφοδοτούμενο Έλλειμμα Χρήστος Α. Ιωάννου Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ημερίδα Ε.Ι.Ε.Α.Δ. «Η Αγορά Εργασίας σε Κρίση» Η αγορά εργασίας σε κρίση ; Κρίση είναι επιεικής χαρακτηρισμός. Κρίση ήταν όταν

Διαβάστε περισσότερα