PHARMAΑΦΙΕΡΩΜΑ 22 Εμείς και οι άλλοι

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "PHARMAΑΦΙΕΡΩΜΑ 22 Εμείς και οι άλλοι"

Transcript

1

2 PHARMAΑΝΑΛΥΣΗ 6 Υγεία Λόγια της κορτιζόνης 10 Υγεία Μη παρεμβατικές μελέτες 16 Ανάπτυξη Η φαρμακευτική αγορά μέσα στην πρόκληση της πράσινης ανάπτυξης PHARMAΑΦΙΕΡΩΜΑ 22 Εμείς και οι άλλοι Συστήματα υγείας: Ευρώπη PHARMAΜΑΘΗΣΗ 30 Πώς να αλλάξετε τα πράγματα όταν η αλλαγή είναι δύσκολη 34 PHARMAΝΕA

3 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ περιεχόμενα Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2011 ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τζαβέλα 42Β, Ν. Ψυχικό Τηλ.: e- mail: 4 Eύη Αθανασίου ΕΚΔΟΤΗΣ PAVLOPOULOU GROUP ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Καλαφατάκης Γιώργος ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ: Κυριάκη Άννυ Sanofi Aventis Γ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ: Ευαγγελίδης Αντώνης Vianex MSD ΤΑΜΙΑΣ: ΜΕΛΗ: Παλάκας Δημήτρης Θεοδωράκης Σταύρος Chiesi Τσαντές Δημήτρης Alapis Pharma Group Αθανασίου Εύη Pfizer EEFAM 29 8ο Συνέδριο Φαρμακευτικού Μarketing Αξία//Καινοτομία//Προσαρμογή 41 Αριστεία Φαρμακευτικού Μarketing ΑΝ/ΚΑ ΜΕΛΗ: Ζέκιος Φώτης Novartis Βασιλάκης Κωνσταντίνος Αbbott Πολίτης Παναγιώτης Cana EΛΕΓΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Γρηγόρης Σκανδάμης Πέτρος Κασαρτζιάν Σωτήρης Κόκκοτας ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πατσάνη Μαρία ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Γιαννίκη Ζωή Δ/ΝΣΗ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ: Αθανασίου Εύη Pfizer PHARMAΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ 36 Σεπτέμβριος - Οκτώβριος - Νοέμβριος ABSTRACTSΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ 38 Στρατηγικός Σχεδιασμός Ομιλία του κ. Γιώργου Μουτουσίδη Διευθύνοντα Συμβούλου, Chiesi Hellas στην εκδήλωση Cegedim/ΕΕΦΑΜ 42 Η σημασία του Market Access και του Key Account Management (KAM) στο σημερινό περιβάλλον της φαρμακευτικής αγοράς Ομιλία της κ. Άντζελας Βερναδάκη Market Access & External Relations Director Abbott Laboratories (Hellas) 46 PHARMAΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ: Πέτρος Γεωργιακάκης Ελένη Κακαβάκη Κωνσταντίνος Κανέλλος Κατερίνα Καραγκούνη Δημήτρης Κιάτος Δέσποινα Κωνσταντάκη Μάνος Χριστοδουλάκης Εύη Αθανασίου ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΑΠΟΣΤΕΛΛΕΤΑΙ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε. Ε. Φα. Μ. ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ & ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΩΝ PAVLOPOULOU GROUP Ι. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ & ΣΙΑ ΟΕ Παναγιώτου 63, Παπάγου τηλ.: , fax: Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ

4 ΕΥη ΑθΑνΑσΙοΥ, ΥπΕΥθΥνη ομαδασ ΕργΑσΙΑσ περιοδικου, Product Manager, Pfizer Hellas Ιούλιος κιόλας και η πολυπόθητη άδεια απέχει μόλις λίγες ημέρες.. Οφείλω να σας ομολογήσω ότι σε αυτή τη φάση αναμονής, η σύνταξη του editorial δε μου είναι ιδιαίτερα εύκολη.! Από τη δύσκολη θέση ευτυχώς με βγάζει η θεματολογία αυτού του τεύχους, την οποία και θα αναπτύξω & - επιτρέψτε μου - να εκθειάσω λίγο περισσότερο αυτή τη φορά. Ο λόγος είναι ότι, όλο και συχνότερα, είμαστε στην ευχάριστη θέση να φιλοξενούμε στις σελίδες του περιοδικού εμπνευσμένα άρθρα & απόψεις ταλαντούχων ανθρώπων του χώρου μας. Το αφιέρωμα του τεύχους έχει ως θέμα τις παροχές της υγείας σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες σε αντιδιαστολή με την Ελλάδα - καθώς και τον τρόπο που γίνονται αυτές αντιληπτές, ως αγαθό, από τους αντίστοιχους πολίτες. Μια ματιά, δηλαδή, σε εναλλακτικές πρακτικές ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, που πιστεύουμε ότι θα αποτελέσει καλή τροφή για σκέψη. «...ο αναβάτης χρειάζεται κατεύθυνση, ο ελέφαντας κίνητρο...» Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα & πρωτότυπη η προσέγγιση του συναδέλφου Μ. Μιτάκη στο θέμα των κριτηρίων ένταξης ή απόρριψης φαρμάκων από τη λίστα. «Τα λόγια της κορτιζόνης, στη σελίδα 6, αποτελεί ένα μυθιστορηματικού τύπου άρθρο, που θα σας ξαφνιάσει ευχάριστα. Χρήσιμη & επίκαιρη η τοποθέτηση του Γ. Παππά, στη σελίδα 16, σχετικά με τους τρόπους που μια εταιρία μπορεί να εκσυγχρονίζεται, ενώ αυξάνει την κερδοφορία και τον οικολογικό της χαρακτήρα. Τέλος, στη στήλη Pharma Μάθηση, η Κ. Καραγκούνη αναλύει το δυναμικό της αλλαγής: από τη μια πλευρά είναι οι συνθήκες που την κάνουν αναγκαία & αναπόφευκτη και από την άλλη η έμφυτη ανάγκη για αντίσταση του ανθρώπου στην αλλαγή & τη διατήρηση της πεπατημένης. Ο παραλληλισμός με τον αναβάτη και τον ελέφαντα είναι ιδανικός. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρεται «ο αναβάτης χρειάζεται κατεύθυνση, ο ελέφαντας κίνητρο» Εύχομαι πολλή ξεκούραση σε όλους. Καλές διακοπές! Το παραπάνω πλαίσιο ολοκληρώνει αρμονικά η στήλη του Π. Γεωργιακάκη Pharma Διαδίκτυο, που αναλύει τον τρόπο με τον οποίο οι ασθενείς στο εξωτερικό έχουν πρόσβαση σε ιατρούς & φαρμακευτικές αγωγές μέσω διαδικτύου, απλοποιώντας τη διαδικασία και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής τους. Στον αντίποδα, η Ελλάδα, που ολοένα και αυξάνει το βαθμό δυσκολίας πρόσβασης των ασθενών σε γιατρούς & θεραπείες. 4 Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2011

5 Αποχαιρετισμός στο Μανώλη Καντάρη Ο Μανώλης Καντάρης υπήρξε άξιος και αγαπητός συνάδελφος, εμπνευσμένος marketer και κυρίως ένας καλός φίλος. Με το σπαθί του είχε ενταχθεί στη μικρή κατηγορία των ξεχωριστών ανθρώπων με όραμα και δημιουργική φαντασία και κατέκτησε ευρεία αποδοχή και σεβασμό από τη φαρμακευτική κοινότητα. Πολυσχιδής και έντονη προσωπικότητα, έδινε πάντα μάχες μέχρι την τελευταία στιγμή, υπερασπιζόμενος, με πρωτόγνωρο πάθος και πείσμα, τις απόψεις του. Διακρινόταν για το ήθος, τον επαγγελματισμό και την καλοσύνη, που μοίραζε απλόχερα σε όσους βρίσκονταν δίπλα του, ενώ υπήρξε υπόδειγμα δραστήριου και αποτελεσματικού στελέχους, που διέπρεψε σε όλους τους τομείς, με τους οποίους ασχολήθηκε. Δέκα χρόνια στη Fresenius Kabi, ξεκίνησε από ιατρικός επισκέπτης, για να τον κερδίσει το marketing, όπου και άφησε ανεξίτηλη τη σφραγίδα του στο χώρο της ιατρικής διατροφής συνδυάζοντας ένα εξαιρετικό μίγμα ακεραιότητας, επιτυχίας και ανεξάντλητης δημιουργικότητας. Πάντα είχε μία διαφορετική ιδέα να προσθέσει στις συναντήσεις, πάντα έβρισκε τον τρόπο να εμπνεύσει και να καθοδηγήσει τους συνεργάτες του, πάντα διακρινόταν για την επιμονή και τη μεθοδικότητα, που προσέγγιζε τους στόχους. Ποτέ κανείς μας δε θα ξεχάσει τις μοναδικές του παρουσιάσεις, που ετοίμαζε για ώρες ατελείωτες, το σθεναρό τρόπο, που υπερασπιζόταν τις απόψεις του, τη δυναμικότητα του χαρακτήρα, που δεν περνούσε απαρατήρητη, εντός και εκτός των εταιρικών τοιχών, εντός και εκτός των συνόρων. Ο Μανώλης όμως, κυρίως ήταν ένας άνθρωπος που χαιρόταν τη ζωή και ζούσε έντονα την κάθε στιγμή. Πάντα στο επίκεντρο, πάντα δίπλα σε όλους ανεξαιρέτως. Το πέρασμα σου από τη ζωή ήταν μία φωτεινή προσφορά σε όλους όσους είχαμε την την τύχη να σε γνωρίσουμε. Ο τόσο άδικος χαμός σου μας έχει στιγματίσει όλους παντοτινά. Μανώλη, θα μείνεις για πάντα χαραγμένος βαθειά στη μνήμη μας. Οι συνάδελφοι σου από τη Fresenius Kabi. Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ

6 pharmaανάλυση Yγεία Μανώλης Μιτάκης Φαρμακοποιός Head of Market access & Communication Boehringer Ingelheim Λόγια της κορτιζόνης Κοιτάχτηκε για τελευταία φορά στον καθρέφτη. Όλα ήταν εντάξει. Έκανε και την τελευταία διόρθωση στη χωρίστρα του. Μαλλί κοντό και προς τα πίσω. Καθάρισε επιμελώς τα στρογγυλά γυαλιά του. Έβαλε στη τσάντα του ένα λεξικό, κι έφυγε αρχοντικά για να εκτελέσει τα καινούργια του καθήκοντα. Η περηφάνια του ξεχυνόταν από παντού. Το κράτος ανέθεσε σε αυτόν, να κρίνει ποια φάρμακα θα μπουν στη λίστα. Είχε λοιπόν μια περίοπτη θέση στο υπουργείο: Λίσταρχος Ο κύριος Λίσταρχος, ήταν ο φόβος και ο τρόμος των φαρμάκων. Έκοβε και έραβε κατά βούληση. Πριν σφάξει το φάρμακο, έψελνε πάντα το «δεν υπάρχουν αρκετοί πόροι για την υγεία, γι αυτό πρέπει να κάνουμε οικονομία». Ποτέ δεν αναρωτήθηκε γιατί δεν υπάρχουν αρκετοί πόροι για την υγεία. Γιατί αν υπήρχαν, δεν θα υπήρχε η θέση του. Με το καιρό, απέκτησε και βίτσια. Του άρεσε να βάζει τα φάρμακα να του μιλάνε. Κι αφού τελειώνανε την απολογία τους, χρουπ! Με μια μονοκοντυλιά τα έβγαζε από τη λίστα. Κι όσο αυτά σπαρτάραγαν ή εκλιπαρούσαν, τόσο αυτός γέλαγε. Εκείνη τη φθινοπωρινή μέρα όμως, τα χρειάστηκε. Έπρεπε να κρίνει ένα φάρμακο με μεγάλο όνομα, έτσι του είπε τουλάχιστον ο προϊστάμενος του. Το φάρμακο τον περίμενε στο γραφείο του. Είχε ζητήσει να το βγάλουν απ το κουτί του, για να το δει γυμνό -ένα άλλο βίτσιο που απέκτησε με το καιρό. Το φάρμακο βρισκόταν μέσα σε διαφανές φιαλίδιο. Ήταν μία κάτασπρη σκόνη. Ο κος Λίσταρχος άναψε τη λάμπα του γραφείου του και πλησιάζοντας το φιαλίδιο στο φως, άρχισε να συλλαβίζει: - Σι(c),όου (ο), αρ(r), τι, (t),αϊ, (i), ες (s),όου, (ο),εν (n), η (e), Τι χαζομάρες είναι αυτές; Ποιο απλό όνομα δεν είχαν να βρουν; Και τι λεει παρακάτω; Ασετεϊτ; Τι σπαζοκεφαλιά είναι αυτή; Άνοιξε βαριεστημένα τη τσάντα του κι έβγαλε το λεξικό μουγκρίζοντας σχεδόν με χαιρεκακία: Δεν έχει βρεθεί φάρμακο που να με ξεγελάσει εμένα! Τώρα θα σου δείξω εγώ! Ορίστε: Cortex, Cortex, Cortex, Cortex.. Cortex: φλούδα, τσόφλι. Άρα σε λένε Τσοφλίνη! Τσόφλι είναι το κεφάλι σου, αγράμματε! Α, ώστε μιλάς κιόλας φαρμακάκι; Ωραία, με διευκολύνεις στην ανάκριση. Περίμενε λίγο να τελειώσω με αυτό το Ασετεϊτ, στο Λεξικό. Για να δούμε λοιπόν... Ασετεϊτ, ασετεϊτ, ασετεϊτ...οξικό! Μπα! Φάγανε το τ! Τοξικό θα εννοεί! Τοξικό είναι το μυαλό σου, ανεγκέφαλε! Οξικό είναι η σωστή μετάφραση. Α, ώστε έτσι Τσοφλίνη! Είσαι και οξύ δηλαδή! Έτσι και βγεις απ το μπουκάλι, καταστρέφεις και τους νιπτήρες. Θαυμάσια! Μείον δύο βαθμούς!! Τα μυαλά σου και μια λίρα! Εστέρας είμαι, αλλά αυτά δεν είναι για σένα. Άντε να παίξεις με το κομπιουτεράκι σου παραπέρα! Ο κύριος Λίσταρχος νευρίασε. Κανένα άλλο φάρμακο δεν είχε τέτοιο θράσος να του μιλά έτσι. Γι αυτό και θέλησε να το απολαύσει πριν πετσοκόψει την οξική τσοφλίνη ή όπως δι- 6 Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2011

7 άολο λέγεται. Άρχισε λοιπόν τα υπονοούμενα: Κάτι φάρμακα σαν κι εσένα «κοριτσάκι μου», εγώ τα λέω.. πόρνες! Είμαι! Αλήθεια; Μα το Διοσκουρίδη! Και πόσα ζητάς; Πέντε ευρώ. Και τι μπορείς να μου κάνεις για 5 ευρώ; Τα πάντα. Για να δούμε... Για τους ρευματισμούς κάνεις; Κάνω. Για το άσθμα κάνεις; Κάνω. Για τις αλλεργίες κάνεις; Κάνω. Για τη νόσο του Addison κάνεις; Κάνω. Για τη περικαρδίτιδα κάνεις; Κάνω. Ο κος Λίσταρχος λαχάνιασε. Δεν πρέπει να χει ξαναδεί τέτοιο φάρμακο. Τώρα, άρχισε να σοβαρεύει: Τι απ όλα αυτά, που κάνεις, δεν σε ρώτησα τσοφλίνη; Σώζω αυτούς που κάνουν μεταμόσχευση. Και χρησιμοποιούμαι στην αντιμετώπιση μερικών μορφών καρκίνου. Ο Λίσταρχος ξέσφιξε τη γραβάτα του. Τώρα είχε σοβαρέψει για τα καλά. Και τουτο, γιατί το φάρμακο είχε πολλά να του πει... Ποιο είναι το πραγματικό σου όνομα, τσοφλίνη; Με λένε κορτιζόνη. Βγαίνει από τη λέξη Cortex που σημαίνει και φλοιός, κάτι που δεν το έγραφε το λεξικό σου, γιατί είναι για τουρίστες κι όχι για επιστήμονες. Γιατί σε είπαν έτσι; Γιατί με βρήκαν στο φλοιό των επινεφριδίων. Δηλαδή υπάρχεις στο σώμα; Ναι. Το σώμα με φτιάχνει με πρώτη ύλη την χοληστερίνη, την πιο γνωστη στερόλη που υπάρχει. Γι αυτό εγώ, τα αδέρφια μου και τα ξαδέρφια μου λεγόμαστε στεροειδή Ποιος ήταν ο.πρώτος σου; Ο πρώτος μου ήταν ο Άγγλος ιατρός Thomas Addison ( ). Αυτός κατάφερε να συσχετίσει το 1849 την ύπαρξη βλάβης στα επινεφρίδια, από όπου παράγομαι, με τη νόσο που φέρει το όνομα του, η οποία χαρακτηρίζεται από χρωματισμό του δέρματος, αδυναμία, και πολύ μεγάλη απώλεια βάρους. Α, σαν κάποιους που είναι τόσο αδύνατοι, σαν «σκελετωμένοι» δηλαδή.. Ακριβώς. Και πεθαίνουν, αν δεν με πάρουν. Πάντως ο Addison δεν ήξερε τι χαλάει μέσα στα επινεφρίδια, κι έτσι δεν μπόρεσε να με βρει. Όπως βλέπεις, ο πρώτος μου έρωτας ήταν πλατωνικός. Ευτυχώς, γιατί ο Addison αυτοκτόνησε από κατάθλιψη. Η εργασία του στα επινεφρίδια παραμελήθηκε στην αρχή, αλλά στη συνέχεια ώθησε τους ερευνητές να ψάξουν για μένα. Γιατί ειδικά για σένα; Γιατί, όταν το 1927 οι Stewart και Rogoff έφτιαξαν εκχύλισμα από επινεφρίδια και το έδωσαν σε σκυλιά που τους είχαν αφαιρέσει τα επινεφρίδια, τα σκυλιά δεν πέθαιναν. Αυτοί λοιπόν συμπέραναν ότι υπάρχω μέσα στα επινεφρίδια, χωρίς πάντως να καταφέρουν να με ξεμοναχιάσουν. Μα τόσο δύσκολη ήσουν; Δεν είναι ότι είμαι δύσκολη. Είναι ότι δεν ήμουν «φτηνή». Ήθελα να με ανακαλύψουν έξυπνοι, να με ξεμοναχιάσουν εξυπνότεροι, και να με συνθέσουν εξυπνότατοι. Γιατί είμαι η κορτιζόνη. Η βασίλισσα των φαρμάκων! Ο εφιάλτης του κάθε γιατρού, που ξέχασε να πάρει την τσάντα του! Ο φύλακας άγγελος του κάθε φαρμακοποιού, ιδίως στην επαρχία. Το φάρμακο, που ο Παράκελσος θα αποκαλούσε βασικό συστατικό του Πενταστάγματος! Η μοναδική παρηγοριά στα γεροντάκια που βαρέθηκαν να δοκιμάζουν επάνω τους αυτά τα σχέσεις δομής δράσης, που στο εμπόριο τα λέμε me too για να δίνουν θέσεις εργασίας σε κάτι μαϊντανούς σαν και σένα! Ποιους θεωρείς λοιπόν εξυπνότερους; Ο πρώτος που βάζω στο μυαλό και την καρδιά μου είναι ο Edward Kendall ( ). Αυτός με ξεμονάχιασε ανάμεσα σε 5 ενώσεις που παράγονται στα επινεφρίδια και έχουν παραπλήσια δομή. Αυτός έψησε τους γιατρούς να με χορηγήσουν στη νόσο του Addison. Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ

8 pharmaανάλυση Στην ιστορία όμως, μετα τον πρώτο, υπάρχει πάντα ένας επόμενος. Στη δική μου ιστορία, επόμενος ήταν ένας άλλος ωραίος τρελός. Το όνομα του ήταν εξίσου τρελό: Philip Showalter Hench ( ). Αυτός δούλευε σε Αμερικάνικο στρατιωτικό νοσοκομείο στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Μαθαίνουν λοιπόν οι Αμερικανοί, ότι τα εκχυλίσματα των επινεφριδίων, που τώρα ποια ξέρεις ότι περιέχουν κορτιζόνη, θα χρησιμοποιούnταν από τους Γερμανούς για τους πιλότους της Λουφτβάφε. Αυτό έγινε, γιατί οι Γερμανοί σκόπευαν να χρησιμοποιήσουν την κορτιζόνη για να καταπολεμήσουν, όπως πίστευαν, την υποξία, και να μπορέσουν να πετάξουν σε μεγαλύτερα ύψη, για να μη γίνουν αντιληπτοί. Ο Hench απευθύνθηκε στον φίλο του τον Kendall με τα παρακάτω περίπου λόγια: «Τι κάθεσαι και βαυκαλίζεσαι με τα ζουμιά των επινεφριδίων; Φτιάξε μου καθαρή κορτιζόνη, γιατί οι Γερμανοί έσφαξαν όλα τα αμνοερίφια στη Βραζιλία!» Ο Kendall του την έφτιαξε, στέλνοντας ένα κοπάδι πρόβατα στα κάρβουνα, όπως θα λέγαμε σήμερα. Ο Hench όμως δεν την παρέλαβε ποτέ, γιατί του ήρθε μετάθεση. Άδοξο τέλος λοιπόν; Κάθε άλλο! Τώρα γίνεται ενδιαφέρουσα η ιστορία! Γιατί στο νοσοκομείο που μετατέθηκε ο τρελο-hench, υπηρέτησε σε πτέρυγα με γυναικολογικά προβλήματα. Και εκεί έφτασε στο απόγειο της «τρέλας» του. Παρατήρησε ότι όσες γυναίκες έπασχαν από αρθριτικά, ο πόνος τους σταματούσε ή ελαττωνόταν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, καθώς και στους ασθενείς που εμφάνιζαν ίκτερο! O Hench, ήξερε ότι η κορτιζόνη συντίθεται στο σώμα από τη χοληστερίνη. Και μια που το τηλέφωνο είχε ανακαλυφθεί, καλεί τον κολλητό του τον Kendall, λέγοντας του περίπου τα εξής: Τι κάθεσαι και μαγειροτσικαλιάζεις για να βρεις τη δομή της θυροξίνης; Έφτιαξες εκείνη την κορτιζόνη που σου είχα ζητήσει; Εγώ τι κάνω, ή εσύ; Εδώ τα πρόβατα μού χουν βγάλει το παρατσούκλι «Ηρώδης», γιατί δεν προλαβαίνω να σφάζω, πήρα κι ένα βοηθό, τον άκου όνομα κι αυτό!- Θαδδαίο Reichstein ( ), μαζί σφάξαμε αμνοερίφια, για να σου φτιάξω 200mg κορτιζόνης. Και με ρωτάς τι κάνω; Έχεις τίποτε άλλο να μου πεις; Ναι. Θέλω κι άλλη κορτιζόνη! Γιατί θα την δοκιμάσω στη ρευματοειδή αρθρίτιδα, που ταλλανίζει κόσμο και κοσμάκη! Το πε και το κανε. Και η ιστορία τον δικαίωσε. Έδωσα χαρά σε εκατομμύρια κόσμου, που υπέφερε από τα αρθριτικά του. Για το λόγο αυτό, ο Kendall, ο Hench, και ο Reichstein τιμήθηκαν με βραβείο Nobel. Αν οι εξυπνότεροι που μου λες πήραν βραβείο Nobel, φαντάζομαι τι έχεις να μου πεις για τους εξυπνότατους. Ρε τι τραβάω για μια θέση στη λίστα! Άντε, να σου συνεχίσω την ιστορία! Όπως καταλαβαίνεις, η ανακάλυψη ότι η κορτιζόνη θεραπεύει τα αρθριτικά προκάλεσε τρομερή αύξηση στη ζήτηση της. Σύντομα δημιουργήθηκε το εξής ερώτημα: Που να βρούμε τόσα πρόβατα να σφάξουμε; Τη λύση όμως τη βρήκε ένας μαύρος. Για την ακρίβεια, ο γιός ενός σκλάβου: Ο Percy Julian ( ) κατάφερε να παρασκευάσει κορτιζόνη από σόγια, γιατί ήξερε ότι η σόγια εχει φυτοστερόλες. Τα αποτελέσματα της ανακάλυψης του μαύρου φαρμακοχημικού ήταν ανυπολόγιστα. Γλίτωσε πολλά πρόβατα εεε; Θεέ μου τι βλάκας που είσαι! Αν μου έλεγες ότι αγαπάς την κοπέλα σου γιατί σου αρέσει ο εσωτερικός της κόσμος, θα σου συνιστούσα να την παντρευτείς, και στο οικογενειακό σας άλμπουμ να βάλετε ακτινογραφίες αντι για φωτογραφίες γάμου! Μωρέ τα πρόβατα ήταν το πρόβλημα, ή το ότι η κορτιζόνη ήταν πανάκριβη και μόνο οι πλούσιοι θεραπεύονταν; Ωχ, συγνώμη! Υποτίθεται ότι είμαι και στην επιτροπή της λίστας.. Μια που το κατάλαβες λοιπόν, θα σου πω ότι, χάρις τον Julian, η τιμή μου έπεσε από τα 400 δολάρια το γραμμάριο στα 80. Ε μη μου πεις ότι 80 δολάρια το γραμμάριο είναι φτηνή τιμή! Όχι δεν είναι. Αυτό το συνειδητοποίησε ένας άλλος εξυπνότατος, ο Russell Marker, o ανθρωπος που, πριν ασχοληθεί με μένα, είχε ανακαλύψει τον αριθμό οκτανίων στην βενζίνη. Αυτός λοιπόν πήγε στο Μεξικό. Βρήκε ένα δέντρο που λέγεται Διοσκόρεα. Έκοψε δυο κορμούς, και τους έβαλε επάνω σε ένα λεωφορείο. Του κλέβουν και τους δυο κορμούς. Βρίσκει τον ένα με τη βοήθεια της αστυνομίας. Με αυτόν, έφτιαξε τόση κορτιζόνη, όση φτιαχνόταν από μια μεγάλη φυτεία σόγιας. Έφτιαξε μια δική του εταιρεία, τη Syntex, γιατί οι γαλαζοαίματες πολυεθνικές της εποχής δεν τον πίστεψαν. Έφτιαξε τόση κορτιζόνη, που χάρις τη μέθοδο του, η τιμή της κατέβηκε από τα 80 δολάρια στα 48 σεντς το γραμμάριο. Φαντάζομαι τιμή και δόξα.. Μπα! Αυτόν τον έφαγε ο Μπεζαχτάς! Τα χάλασε με τους συνεταίρους του για τα λεφτά, κι έφυγε το 1945 από την εταιρεία, παίρνοντας μαζί του τις σημειώσεις του. Ξαφνικά, η κορτιζόνη άρχισε να εμφανίζει ελλείψεις στην αγορά. 8 Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2011

9 Και μετά τι έγινε; Η εταιρεία προσέλαβε έναν μεγάλο φαρμακοφτιάχτη, τον Ουγγρικής καταγωγής George Rosenkranz, που μέχρι τότε εργαζόταν στην Κούβα, όπου είχε μεταναστεύσει από καιρό. Ο Rosenkranz κατάφερε, όχι μόνο να ξαναφτιάξει την κορτιζόνη, αλλά και να μειώσει κατά πολύ τα συνθετικά βήματα που απαιτούνταν για την παραγωγή της κορτιζόνης. Ηταν η προσωποποίηση του θριάμβου μου. Βέβαια, εξαιτίας του Rosenkranz, η τιμή μου είναι πολύ φτηνή γι αυτά που κάνω. Αυτή είναι η ιστορία μου. Τώρα ξέρεις. Μια τελευταία ερώτηση κορτιζόνη. Αυτό το acetate που γράφεται δίπλα σου και το εστέρας που μου είπες, τι σημαίνει; Σημαίνει ότι οι φαρμακοφτιάχτες μου με περιποιήθηκαν ιδιαιτέρως. Με έκαναν εστέρα για να εισέρχομαι σταδιακά στο αίμα και να παρατείνω τη δράση μου. Έτσι, χρειάζεται ακόμα λιγότερη ποσότητα από μένα για να σας αποδεικνύω καθημερινά γιατί είμαι η βασίλισσα της θεραπευτικής αγωγής. Αυτό έγινε μετα την μελέτη των αντιφλεγμονωδών μου ιδιοτήτων. Οι Oι McKinley & Queen βρήκαν ότι αναστέλλω τη φωσφολιπάση Α2, ένα ένζυμο που δρα πριν την κυκλοξυγονάση. Γι αυτό θεωρούμαι πιο ισχυρή από τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, στα αρθριτικά, και από τα αντισταμινικά στις αλλεργίες. Βρήκαν ακόμη ότι.μα τι, κοιμήθηκες; Ο Λίσταρχος είχε πράγματι αποκοιμηθεί ευχαριστημένος. Στο χαρτί του είχε σημειώσει τρία πράγματα: Πρώτον, ότι η κορτιζόνη είναι πράγματι η βασίλισσα των ιστορικών-ηρωικών φαρμάκων. Εάν αφεθούν σε χαμηλές τιμές, τα φάρμακα αυτά θα αντικατασταθούν από νεώτερα, ακριβότερα, αλλά όχι απαραίτητα καταλληλότερα φάρμακα Δεύτερον, ότι τα φάρμακα που κουβαλάνε ιστορία ερευνών, που οδηγούν στην καινοτομία, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται διαφορετικά ως προς την τιμή τους. Τρίτον, να αποφασίσει τι θα κάνει όταν σταματήσει να κοιμάται.

10 pharmaανάλυση Yγεία Μη παρεμβατικές μελέτες Ελένη Ανθοπούλου, Φαρμακοποιός, Ph.D. in Pharmacology, M.Sc. in Public Health Zeincro Hellas A.E. «Κλινική μελέτη θεωρείται κάθε έρευνα που διεξάγεται στον άνθρωπο και αποβλέπει στην ανακάλυψη ή την επαλήθευση των κλινικών, φαρμακολογικών και /ή άλλων φαρμακοδυναμικών δράσεων ενός ή περισσότερων υπό έρευνα φαρμακευτικών προϊόντων και/ ή στον εντοπισμό τυχόν ανεπιθύμητων ενεργειών ενός ή περισσότερων υπό έρευνα φαρμακευτικών προϊόντων και/ ή στη μελέτη της απορρόφησης, της κατανομής, του μεταβολισμού και της απέκκρισης ενός ή περισσότερων υπό έρευνα φαρμακευτικών προϊόντων, με στόχο την τεκμηρίωση της ασφάλειας και/ ή της αποτελεσματικότητάς τους. Συμπεριλαμβάνονται οι κλινικές μελέτες που διεξάγονται σε ένα ή σε πολλά κέντρα, σε μια ή περισσότερες χώρες.» Εισαγωγή Οι κλινικές μελέτες χωρίζονται σε 4 φάσεις: Φάση Ι (μικρός αριθμός συμμετεχόντων, συνήθως υγιείς εθελοντές), Φάση ΙΙ (διερεύνηση της ένδειξης, της ασφάλειας και του δοσολογικού σχήματος), Φάση ΙΙΙ (επιβεβαίωση ένδειξης, δοσολογίας, ασφάλειας), Φάση IV (μετεγκριτικές μελέτες: παρεμβατικές [Interventional] ή μη παρεμβατικές [Non Interventional Studies, NIS]). «Οι μη παρεμβατικές μελέτες είναι μελέτες κατά τις οποίες το ή τα φαρμακευτικά προϊόντα συνταγογραφούνται ως συνήθως, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στην άδεια κυκλοφορίας. Η ένταξη του ασθενούς σε συγκεκριμένη θεραπευτική στρατηγική δεν αποφασίζεται εκ των προτέρων από πρωτόκολλο της μελέτης, αλλά καθορίζεται από την τρέχουσα ιατρική πρακτική, η δε απόφαση για τη χορήγηση του φαρμακευτικού προϊόντος διαχωρίζεται σαφώς από την απόφαση για τη συμμετοχή του ασθενούς στη μελέτη. Στους ασθενείς δεν πρέπει να εφαρμόζονται επιπρόσθετες διαδικασίες διάγνωσης ή παρακολούθησης, για δε την ανάλυση των συλλεγόμενων δεδομένων πρέπει να εφαρμόζονται επιδημιολογικές μέθοδοι (Επιδημιολογική, Παρατήρησης).» (ΔΥΓ 3/89292, ΦΕΚ Β1973/ ) Oι μελέτες φάσης IV, κυρίως οι μη παρεμβατικές, σχεδιάζονται με σκοπό να καταγράψουν την ασφάλεια/ αποτελεσματικότητα του φαρμάκου, στα πλαίσια της συνταγογραφούμενης θεραπείας, σε ευρύ πλέον πληθυσμιακό δείγμα. Οι φαρμακοεπιδημιολογικές μελέτες είναι εκείνες που διερευνούν τα αποτελέσματα ενός φαρμάκου σε μεγάλο αριθμό ασθενών. Οι μελέτες PASS (Post-Authorization Safety Studies) είναι οι μετεγκριτικές μελέτες που στοχεύουν στην καταγραφή των ανεπιθυμήτων ενεργειών του φαρμάκου. Όπως σε κάθε κλινική μελέτη, έτσι και στις μη παρεμβατικές μελέτες πρέπει να τηρούνται κανόνες για την προστασία των συμμετεχόντων και τη διασφάλιση της ποιότητας της μελέτης. Η διασφάλιση ποιότητας στοχεύει στην αποφυγή συγχυτικών παραγόντων και μεροληψιών (bias), με τη χρήση κατάλληλου σχεδιασμού της μελέτης και ανάλυσης των αποτελεσμάτων, διασφάλιση αυθεντικότητας, πληρότητας και εγκυρότητας των αποτελεσμάτων, έγκαιρη αναγνώριση και επίλυση αδυναμιών. Διάφορες Κατευθυντήριες Οδηγίες δίνουν συστάσεις που αφορούν τη δεοντολογία και τις καλές πρακτικές των επιδημιολογικών μελετών. 10 Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2011

11 Παρεμβατικές Μετεγκριτικές Μελέτες Φάρμακο εγκεκριμένο και πλήρης συμμόρφωση με το SPC Χορήγηση φαρμάκου δωρεάν από το χορηγό Ειδική συσκευασία και σήμανση φαρμάκου Προβλέπεται πρωτόκολλο της μελέτης, έγγραφη συγκατάθεση κατόπιν ενημέρωσης του ασθενούς, Έντυπο αναφοράς περιστατικού (CRF) Απόφαση θεραπείας βάσει του πρωτοκόλλου της μελέτης Οι επιπρόσθετες διαδικασίες διάγνωσης/ παρακολούθησης περιγράφονται στο πρωτόκολλο Διενεργούνται μόνο σε Νοσοκομεία Κατάθεση στο Νοσοκομείο (ΕΣ/ΔΣ) Άδεια ΕΟΦ/ ΕΕΔ Υποβάλλεται προϋπολογισμός στις ΥΠΕ (ΕΛΚΕΑ) ή Πανεπιστήμια (ΕΛΚΕ) Απαιτείται ασφάλιση ασθενών Μη παρεμβατικές Μελέτες (Μετεγκριτικές) Φάρμακο εγκεκριμένο και πλήρης συμμόρφωση με το SPC Φάρμακο συνταγογραφούμενο Εμπορική συσκευασία φαρμάκου Προβλέπεται πρωτόκολλο της μελέτης, έγγραφη συγκατάθεση κατόπιν ενημέρωσης του ασθενούς, Έντυπο αναφοράς περιστατικού (CRF) Απόφαση χορήγησης της θεραπείας πριν την ένταξη στη μελέτη, βάσει της τρέχουσας κλινικής πρακτικής και ανεξάρτητα από το πρωτόκολλο της μελέτης Δεν εφαρμόζονται επιπρόσθετες διαδικασίες διάγνωσης/ παρακολούθησης, πέραν της τρέχουσας κλινικής πρακτικής Διενεργούνται σε Νοσοκομεία και ιδιωτικά ιατρεία (υπό προϋποθέσεις) Κατάθεση στο Νοσοκομείο (ΕΣ/ΔΣ) Δεν υποβάλλονται στον ΕΟΦ (εκτός ειδικών περιπτώσεων)* και στην ΕΕΔ Υποβάλλεται προϋπολογισμός στις ΥΠΕ (ΕΛΚΕΑ) ή Πανεπιστήμια (ΕΛΚΕ) Δεν απαιτείται ασφάλιση ασθενών Προσδοκίες από τις Μη παρεμβατικές μελέτες *Εγκύκλιος ΕΟΦ 17079/ Καλύτερη γνώση του φαρμάκου σε χορήγηση σε ευρύ πληθυσμιακό δείγμα, σε συνθήκες ρουτίνας (εκτός των «περιορισμένων» ορίων των παρεμβατικών μελετών), Εντοπισμός σπανίων ανεπιθύμητων ενεργειών ή αλληλεπιδράσεων, Μακροχρόνια αποτελέσματα ασφαλείας, Μελέτη υπο-ομάδων πληθυσμού, Αναγνώριση υποδιαγνωσμένων νοσημάτων, Δυνατότητα συσχέτισης με «πολιτιστικούς» παράγοντες, εντοπισμός διαφορών μεταξύ ομάδων πληθυσμού, Εντοπισμός σημείων «τοπικού» ενδιαφέροντος, Στήριξη της «διαφοροποίησης» του φαρμάκου από τα ανταγωνιστικά, Επαύξηση της εμπεριστατωμένης γνώσεως/ εμπειρίας του φαρμάκου στην Ιατρική κοινότητα, Επιστημονικές ανακοινώσεις/ δημοσιεύσεις, Σύσφιξη σχέσεων εμπιστοσύνης και επιστημονικής συνεργασίας με την Ιατρική κοινότητα, Δημιουργία μεγάλων βάσεων δεδομένων σχετικά με το φάρμακο, τη νόσο, φαρμακοοικονομικά στοιχεία, Διεύρυνση του «δικτύου ερευνητών»/ μελλοντικές συνεργασίες Κίνδυνοι Πιθανή σύγχυση με συνταγογράφηση και/ ή χρηματοδότηση, ή ενέργειες προώθησης, Μη ακριβή/ σχολαστικά δεδομένα (αναξιοπιστία των αποτελεσμάτων), Μη τήρηση χρονοδιαγράμματος (αναξιοπιστία ποιότητας/ αποτελεσμάτων), Παραβίαση νομοθεσίας ή κανονισμών πχ εγκρίσεις, παραβιάσεις πρωτοκόλλου, συγκατάθεση ασθενών, αναφορά ανεπιθυμήτων ενεργειών κλπ (κυρώσεις), Μη ανακοινώσιμα αποτελέσματα λόγω των ως άνω παραλείψεων Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ

12 pharmaανάλυση Δεοντολογία και Κατευθυντήριες Οδηγίες για την προστασία των συμμετεχόντων και τη διασφάλιση ποιότητας Το πρώτο κείμενο που ορίζει δεοντολογικές αρχές στην Ιατρική είναι ο όρκος Ιπποκράτη ( π. Χ.). Πολλούς αιώνες αργότερα, τα απάνθρωπα ιατρικά πειράματα που αποκαλύφθηκαν κατά τη δίκη των Ναζί ιατρών κατέστησαν αναγκαία τη θέσπιση του Κώδικα της Νυρεμβέργης (Nuremberg Code 1947, World Medical Association). Στη συνέχεια, η Διακήρυξη της Γενεύης (Declaration of Geneva 1948 & 2006, World Medical Association) «επικαιροποιεί» τον όρκο του Ιπποκράτη. Η Διακήρυξη του Ελσίνκι (Declaration of Helsinki, World Medical Association) υιοθετήθηκε το 1964 (18th General Assembly WMA, Ελσίνκι). Έκτοτε, έχει αναθεωρηθεί αρκετές φορές, τελευταία το 2008 στη Σεούλ. Αποτελεί Κώδικα Ηθικής, με σκοπό την προστασία των δικαιωμάτων του ατόμου, υποκειμένου οποιασδήποτε ιατρικής πράξης, θέτοντας τις ηθικές αρχές, που θα πρέπει να γίνονται σεβαστές από τους ιατρούς, όταν διεξάγουν ιατρική έρευνα με ανθρώπους ή ανθρώπινο υλικό. Ένα από τα κύρια άρθρα είναι ότι κανένα εθνικό, νομικό ή θεσμικό αίτημα δεν μπορεί να μειώσει ή να εξαλείψει οποιαδήποτε από τις πρόνοιες της, σε σχέση με την προστασία των ανθρώπων που συμμετέχουν σε έρευνα. Θέτει τις προϋποθέσεις διεξαγωγής της έρευνας με κύρια σημεία το εγκεκριμένο ερευνητικό πρωτόκολλο, την εθελουσία συγκατάθεση, κατόπιν ενημέρωσης του συμμετέχοντος και τη δημοσιοποίηση της έρευνας και των αποτελεσμάτων της. Το ICH-GCP (Εναρμονισμένες Οδηγίες Καλής Κλινικής Πρακτικής) αποτελεί μια σειρά διεθνώς αναγνωρισμένων ποιοτικών απαιτήσεων που περιγράφουν τις υποχρεώσεις όλων όσων εμπλέκονται σε κλινική έρευνα: Επιτροπές Έρευνας/ Ανεξάρτητες Επιτροπές Ηθικής και Δεοντολογίας, Ερευνητές, Χορηγός. Πρόκειται για ένα διεθνές ηθικό/ δεοντολογικό και επιστημονικό ποιοτικό πρότυπο, που αφορά στο σχεδιασμό, στη διεξαγωγή, στην καταγραφή και στην ανακοίνωση δεδομένων κλινικών μελετών και είναι σε εναρμόνιση με τη Διακήρυξη του Ελσίνκι. Η τήρηση του εξασφαλίζει την προστασία των δικαιωμάτων, της ασφάλειας και της ακεραιότητας των υποκειμένων, αλλά και την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων της μελέτης. Ο Ελληνικός Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας (Ν. 3418/2005) αναφέρεται, μεταξύ άλλων, και στην ιατρική έρευνα, που πρέπει να διεξάγεται ελεύθερα, στο πλαίσιο των θεμελιωδών πνευματικών και ηθικών αξιών, που χαρακτηρίζονται από σεβασμό στον άνθρωπο και την αξιοπρέπειά του. Ως προϋποθέσεις για να είναι επιτρεπτή η ιατρική έρευνα στον άνθρωπο τίθενται: Συγκατάθεση Έγκριση μελέτης Υποχρέωση δημοσιοποίησης των αποτελεσμάτων Πηγές αναφοράς International Guidelines for Ethical Review of Epidemiological Studies: Guidelines for good pharmacoepidemiology practices: Good Epidemiological Practice: The ENCePP Code of Conduct: STROBE Statement: The Strengthening of the Reporting of Observational Studies in Epidemiology (STROBE) Statement: Guidelines for Reporting Observational Studies. Erik von Elm et al. Journal of Clinical Epidemiology 61 (2008): The Strengthening of the Reporting of Observational Studies in Epidemiology (STROBE): Explanation and Elaboration, Vandenbroucke et al, Plos Med 4 (10) 12 Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2011

13 Ο Κώδικας Δεοντολογίας EFPI / ΣΦΕΕ (2011), θέτει επίσης προϋποθέσεις για τις μη παρεμβατικές μελέτες (άρθρο 29): Επιστημονικό σκοπό διεξαγωγής της μελέτης Πρωτόκολλο, Συμβάσεις (3μερείς, έγγραφες, καθορισμός υπηρεσιών και αμοιβών) Αμοιβή ανταποκρινόμενη στην αξία των υπηρεσιών Υποβολή στον ΕΟΦ, αν απαιτείται Τήρηση της Νομοθεσίας περί προσωπικών δεδομένων Δεν αποτελούν κίνητρο συνταγογραφίας Έγκριση και Επιτήρηση της μελέτης από την Επιστημονική Υπηρεσία της Φαρμακευτικής Επιχείρησης Ενθάρρυνση παρουσίασης σε αρχείο με ελεύθερη δημόσια πρόσβαση, ή περίληψη της μελέτης, άμεσα μετά την έναρξή της Ανάλυση των αποτελεσμάτων και διατήρηση αρχείου από την Επιστημονική Υπηρεσία. Συνοπτική αναφορά πρέπει να σταλεί σε όλους τους συμμετέχοντες ερευνητές, στις Επιτροπές τήρησης ρυθμίσεων του Κώδικα- αν ζητηθεί-, και στον ΕΟΦ, αν τα αποτελέσματα είναι σημαντικά για την αξιολόγηση ωφέλειας/ κινδύνου. Ο ρόλος των Συνεργατών Επιστημονικής Ενημέρωσης μπορεί να είναι μόνο επικουρικός, μη σχετιζόμενος με ενέργειες προώθησης και υπό την εποπτεία της Επιστημονικής Υπηρεσίας. Οι Διεθνείς Κατευθυντήριες Οδηγίες Δεοντολογικής Αξιολόγησης Επιδημιολογικών Μελετών (International Guidelines for Ethical Review of Epidemiological Studies) του CIOMS (Council for International Organizations of Medical Sciences) δίνουν συστάσεις σχετικά με τον τρόπο που οι ερευνητές, οι χορηγοί, οι αξιολογητές ή άλλοι συμμετέχοντες σε αυτές τις μελέτες, πρέπει να αναγνωρίσουν και να αντιμετωπίσουν κατάλληλα τα θέματα δεοντολογίας, που αναδύονται μέσα από τις διαδικασίες συγκέντρωσης των πληροφοριών της μελέτης. Η τελευταία αναθεώρηση των Οδηγιών έγινε το Οι Οδηγίες Καλών Φαρμακοεπιδημιολογικών Πρακτικών (GPP, Guidelines for good pharmacoepidemiology practices) που έχουν συνταχθεί από την ISPE (International Society of Pharmacoepidemiology) στοχεύουν στην υποστήριξη των ερευνητών σε θέματα σχετιζόμενα με τον σχεδιασμό, τη διεξαγωγή και την αξιολόγηση της φαρμακοεπιδημιολογικής έρευνας. Συγκεκριμένα, προτείνουν το ελάχιστο των απαραίτητων πρακτικών και διαδικασιών, που απαιτούνται για να διασφαλισθεί η ποιότητα και η ακεραιότητα της έρευνας και να τεκμηριωθούν επαρκώς οι μέθοδοι και τα αποτελέσματα. Οι GPP (2007) αναφέρονται λεπτομερώς: 1. στο σχεδιασμό του πρωτοκόλλου (καθορισμός των περιεχομένων του), 2. στις υποχρεώσεις (ερευνητών και χορηγών, με διασαφήνιση σχέσεων, ρόλων και υποχρεώσεων, σύμβαση), στο προσωπικό (εκπαίδευση, κατάλληλη κατάρτιση, εμπειρία σχετική με τα αναληφθέντα καθήκοντα), στις υποδομές (χώροι, εξοπλισμός κλπ), στην εξασφάλιση των πόρων για την έγκαιρη και σωστή διεκπεραίωση και στους αναδόχους (ο χορηγός έχει το δικαίωμα ελέγχου, σαφώς αναφερόμενο στη σύμβαση, για τη διασφάλιση συμμόρφωσης του αναδόχου με τις GPP), 3. στη διεξαγωγή της μελέτης (προστασία των συμμετεχόντων, οδηγίες σχετικά με τη συλλογή, διαχείριση και επαλήθευση των στοιχείων, καθώς και για την ανάλυση και αναφορά τους), 4. στην κοινοποίηση (προκαθορισμός των διαδικασιών κοινοποίησης, τρόπος παρουσίασης και ερμηνείας των αποτελεσμάτων, δημοσιοποίηση αποτελεσμάτων, συγκρούσεων συμφερόντων των εμπλεκομένων, κ.ά.), 5. στην αναφορά ανεπιθυμήτων συμβάντων και 6. στα αρχεία (φυλασσόμενα έγγραφα, διάρκεια φύλαξης κλπ). Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ

14 pharmaανάλυση Οι Οδηγίες Καλής Επιδημιολογικής Πρακτικής (GEP, Good Epidemiological Practice), που θεσπίσθηκαν από την ΙΕΑ (International Epidemiological Association), περιγράφουν το υπόβαθρο της επιδημιολογικής έρευνας και το ρόλο των Επιτροπών Δεοντολογίας. Δεν έχουν νομική ισχύ, αλλά αποτελούν ένα κώδικα καλής πρακτικής για την προώθηση υψηλής ποιότητας επιδημιολογικής έρευνας, επισημαίνοντας τους βιοηθικούς περιορισμούς και αναγνωρίζοντας τις ανάγκες έρευνας, σημαντικής για τη δημόσια υγεία. Βασίζεται στις 4 βασικές αρχές της βιοηθικής, που πρέπει να εφαρμόζονται και στην ιατρική έρευνα: αυτονομία του ασθενούς, ωφέλεια, μη βλάβη και δικαιοσύνη. Οι Οδηγίες αναφέρονται στη συγκατάθεση του συμμετέχοντος κατόπιν ενημέρωσης καθώς και σε κανόνες σχετικά με την καλή ερευνητική πρακτική (διαχείριση προσωπικών δεδομένων, τεκμηρίωση, ερευνητικό πρωτόκολλο, φύλαξη των δεδομένων, δημοσίευση, σύγκρουση συμφερόντων κ.ά.) Παρόμοιες Κατευθυντήριες Οδηγίες Δεοντολογίας (Ethics Guidelines) έχει εκδώσει το American College of Epidemiology. Το ENCePP (European Network of Centres for Pharmacoepidemiology and Pharmacovigilance) έχει εκδώσει Κώδικα Δεοντολογίας (The ENCePP Code of Conduct, 2010) για τη διασφάλιση επιστημονικής ανεξαρτησίας και διαφάνειας κατά τη διεξαγωγή μελετών φαρμακοεπιδημιολογίας και φαρμακοεπαγρύπνησης, με σκοπό την περαιτέρω ενδυνάμωση της μετεγκριτικής παρακολούθησης των φαρμακευτικών προϊόντων, μέσω της διευκόλυνσης της διεξαγωγής πολυκεντρικών, ανεξάρτητων μετεγκριτικών μελετών, που εστιάζουν στην ασφάλεια και στην αξιολόγηση ωφέλειας έναντι κινδύνου, χρησιμοποιώντας τη διαθέσιμη εμπειρογνωμοσύνη και ερευνητική εμπειρία σε Πανευρωπαϊκό επίπεδο. Η χρήση του Κώδικα ENCePP είναι απαραίτητη για μελέτες που γίνονται υπό την αιγίδα του ENCePP, αλλά συνιστάται και σε οποιαδήποτε άλλη μελέτη, καθότι διασφαλίζει υψηλά κριτήρια ποιότητας. Το STROBE Statement (Strengthening the Reporting of Observational Studies in Epidemiology) διαμορφώθηκε με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας των αναφορών των μελετών παρατήρησης, καθότι η ακατάλληλη αναφορά παρεμποδίζει την εκτίμηση των περιορισμών και των ισχυρών σημείων της μελέτης, καθώς και τη δυνατότητα γενίκευσης των αποτελεσμάτων. Αναφέρεται στις μελέτες κοορτής (σειρών) [cohort studies], μελέτες ασθενών-μαρτύρων [case-control studies] και συγχρονικές [cross-sectional]. Αποτελείται από ένα κατάλογο με 22 πεδία, που σχετίζονται με τον τίτλο της μελέτης, την περίληψη, την εισαγωγή, τη μεθοδολογία, τα αποτελέσματα, τη συζήτηση της αναφοράς, αλλά και τις πηγές χρηματοδότησης. Αφενός, προσφέρει οδηγίες στους συγγραφείς για τη βελτίωση της αναφοράς και αφετέρου, διευκολύνει την κριτική αξιολόγηση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων από τους αξιολογητές, εκδότες επιστημονικών περιοδικών και αναγνώστες. Έχει υιοθετηθεί από μεγάλο αριθμό έγκυρων περιοδικών. Συμπεράσματα Οι μη παρεμβατικές μελέτες μπορούν να αυξήσουν τα επιστημονικά δεδομένα, τόσο σε διεθνές, όσο και σε τοπικό επίπεδο. Τα προκύπτοντα συμπεράσματα μπορούν κατά κάποιο τρόπο να συμβάλλουν στην «εξατομικευμένη» θεραπεία του ασθενούς. Η ποιότητα και η εγκυρότητα της μελέτης εξαρτώνται από την ορθότητα του σχεδιασμού, την τήρηση των κανονισμών και της δεοντολογίας, την καλή επιλογή και επιτήρηση των ερευνητών, την καλή επικοινωνία και ενημέρωση μεταξύ των εμπλεκομένων μερών (χορηγός, ερευνητές, ασθενείς, Αρχές). 14 Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2011

15

16 pharmaανάλυση Ανάπτυξη Δρ ΠΑΠΠΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ* *Ο Ιωάννης Παππάς είναι Διευθύνων Σύμβουλος και ένας εκ των Ιδρυτών της εταιρίας Green Evolution ΑΕ (www.green-evolution.eu), που δραστηριοποιείται στους τομείς του Περιβάλλοντος, της Ενέργειας και της Οικονομίας Άνθρακα. Η φαρμακευτική αγορά μέσα στην πρόκληση της πράσινης ανάπτυξης Σήμερα, η Ελληνική κοινωνία αρχίζει να γνωρίζει την ονομαζόμενη "πράσινη" ανάπτυξη και επιχειρηματικότητα, ίσως με λάθος τρόπους κάποιες φορές. Αν ρωτήσει κάποιος τους επιχειρηματίες του κλάδου της ενέργειας τι σημαίνει "πράσινη" ανάπτυξη, σίγουρα θα έχουν διαφορετική άποψη από τον αντίστοιχο στους τομείς των Υπηρεσιών, του Εμπορίου ή του Τουρισμού. Για τους μεν, ίσως να είναι μία πραγματικότητα που εδώ και χρόνια διεκδικείται μέρα με τη μέρα μέσα στους δαιδαλώδεις διαδρόμους της Ελληνικής Δημόσιας Διοίκησης, ενώ για τους δε είναι μία ουτοπία, ένας άπιαστος και ίσως ακόμα όχι προφανής στόχος. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Φαρμακευτική αγορά είναι ίσως μία κατεξοχήν αγορά στόχος των επαγγελματιών του χώρου της πράσινης οικονομίας, διότι συγκεντρώνει μία σειρά από θετικά χαρακτηριστικά, αν και βρισκόμαστε σε εποχή βαθειάς ύφεσης, όπως: Υψηλή κερδοφορία και κύκλο εργασιών του κλάδου. Μεγάλο ενδιαφέρον για δράσεις στα πλαίσια Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης. Σημαντικά περιθώρια επίτευξης στόχων εξοικονόμησης ενέργειας και χρήσης εναλλακτικών μορφών ενέργειας. Πίσω από όλα αυτά, θα μπορούσε να πει κάποιος ότι εδράζεται η εγγενής, πολλές φορές ανάγκη, της Φαρμακευτικής αγοράς να είναι ιδιαίτερα εξωστρεφής και να στοχεύει σε δράσεις μάρκετινγκ στο πνεύμα της εποχής και των γνώριμων μηνυμάτων, που ο μέσος καταναλωτής αντιλαμβάνεται και αποδέχεται. Μερικά από αυτά είναι: Κλιματική αλλαγή, ενεργειακή αποδοτικότητα, εξοικονόμηση ενέργειας, πράσινες επενδύσεις, φωτοβολταϊκά συστήματα, ανακύκλωση, και πολλά άλλα. Πώς μπορεί λοιπόν η Φαρμακευτική αγορά να βρει σημεία που θα την βοηθήσουν να προωθήσει την εικόνα του κλάδου με θετικά αποτελέσματα; 16 Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2011

17 ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ (ΕΚΕ) ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Για το σκοπό αυτό, πολλές εταιρίες του χώρου του φαρμάκου έχουν ήδη προωθήσει, κυρίως μέσα από δράσεις της ΕΚΕ, δράσεις και προγράμματα που στοχεύουν σε αυτό. Εντούτοις, τις περισσότερες φορές, οι δράσεις αυτές στοχεύουν κυρίως στους δύο πρώτους άξονες της ΕΚΕ, την κοινωνική και την οικονομική, παραμελώντας τον τρίτο άξονα, τον Περιβαλλοντικό. Και αυτό διότι μέχρι σήμερα, το κέρδος, που θα μπορούσε να πάρει πίσω η κάθε εταιρία, δεν ήταν προφανές από δράσεις στον άξονα αυτό. Τα τελευταία χρόνια αυτό άλλαξε δραστικά. Το πέρασμα της έννοιας της κλιματικής αλλαγής στην καθημερινή μας ζωή έχει συμβάλει καθοριστικά σε αυτό. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής μάς επηρεάζουν άμεσα και συντελούν στην εξάντληση των φυσικών πόρων, σε πλημμύρες, ασθένειες, έλλειψη νερού, και καταστροφή των οικοτόπων. Μέσα σε αυτό το επιχειρηματικό περιβάλλον, τι κάνουν κατά βάση οι Φαρμακευτικές εταιρίες της Ελλάδος; Κυρίως προσπαθούν να εναρμονιστούν στην διεθνή τάση, πάντα όμως προσαρμοσμένες στα περιθώρια που προκύπτουν από τα μακρο-οικονομικά στοιχεία της χώρας μας. Αποτέλεσμα αυτού είναι να υπάρχουν λίγες αξιόλογες προσπάθειες δράσεων στον άξονα του περιβάλλοντος, και που τις περισσότερες φορές καθορίζονται από τις επιταγές των κεντρικών εταιριών διεθνών ομίλων. Πολλά τα παραδείγματα που το Ελληνικό Παράρτημα μίας πολυεθνικής εταιρίας ακολουθεί διαδικασίες καταγραφής και μετρήσεων διαφόρων ενεργειακών μεγεθών για να τα υποβάλει απλά στην κεντρική εταιρία του ομίλου, επειδή ο όμιλος ακολουθεί πολιτική ενεργειακής αποδοτικότητας, δράσεων για το περιβάλλον, δημιουργίας έκθεσης αειφορίας, κλπ. ΕΚΕ: Το μοντέλο της Τριπλής Στόχευσης - The Triple Bottom Line Πρόοδος σχετικά με τους Περιβαλλοντικούς στόχους για το % ΣΥΝΟΛΟ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ 90% Πρόοδος το % 80% Στόχος για το % 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% ΧΡΗΣΗ ΝΕΡΟΥ Πρόοδος το % Στόχος για το % ΧΡΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Πρόοδος το % Στόχος για το % Γραμμή Αναφοράς 2005 Πρόοδος το 2008 Στόχος για το 2015 Απόσπασμα από στοχοθέτηση Φαρμακευτικής Εταιρίας στα πλαίσια της ΕΚΕ Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ

18 pharmaανάλυση Για τους γνώστες της αγοράς του περιβάλλοντος και της ενέργειας, η απάντηση είναι απλή: Η Φαρμακευτική αγορά της Ελλάδος πρέπει σήμερα να επενδύσει στο επίπεδο αυτό, όχι γιατί το επιβάλλει μία κεντρική εταιρική δομή ή γιατί είναι της μόδας. Αλλά γιατί είναι στρατηγική επιλογή απέναντι στην κοινωνία, χωρίς κατά ανάγκη να κοστίζει ακριβά. Μερικά παραδείγματα προτεινόμενων δράσεων θα μπορούσαν να κατηγοριοποιηθούν στις παρακάτω ομάδες: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ (Διαμόρφωση της Εταιρικής Αειφορικής Στρατηγικής για την Κλιματική Αλλαγή, Σύνταξη Απολογισμών: Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης και Σχεδίου Αειφορίας, κλπ). ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ (Αναλυτικός Υπολογισμός Ενεργειακού Αποτυπώματος Λειτουργίας Εταιρείας, κλπ). ΔΡΑΣΕΙΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ (Εκπόνηση Προγράμματος Υπολογισμού Ανθρακικού Αποτυπώματος, Διαχείριση των Αερίων του Θερμοκηπίου και Αντιστάθμιση, κλπ). ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ (Υποστήριξη για την ενσωμάτωση Συστημάτων Περιβαλλοντικής Διαχείρισης - ISO 14001, EMAS, κλπ). ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (Οργάνωση Σεμιναρίων Ενεργειακής και Περιβαλλοντικής Διαχείρισης, Δημιουργία Καμπάνιας Εταιρικής Βράβευσης, κλπ). Σας παραθέτω κάποια παραδείγματα εφαρμογής των παραπάνω δράσεων, με σκοπό την ανάδειξη των πολλαπλών ευκαιριών που υπάρχουν για τις εταιρίες της Φαρμακευτικής Αγοράς. Διαχείριση Εκπομπών Αερίων Θερμοκηπίου σε μία Εταιρία Μία εταιρία του Φαρμακευτικού κλάδου θα μπορούσε να προχωρήσει άμεσα σε δράσεις για την Διαχείριση των Εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου. Για αυτό θα χρειαζόταν μία σειρά από ενέργειες γύρω από το Ανθρακικό και Ενεργειακό αποτύπωμά της. Ανθρακικό Αποτύπωμα είναι οι Εκπομπές των Αερίων του Θερμοκηπίου (ΕΑΘ). Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται το «Ενεργειακό» και το «Περιβαλλοντικό Αποτύπωμα». Το Ενεργειακό Αποτύπωμα αναφέρεται στην ενεργειακή κατανάλωση κτηριακών υποδομών και του εγκατεστημμένου εξοπλισμού. Το Περιβαλλοντικό Αποτύπωμα είναι π.χ. οι εκπομπές που προκύπτουν από τα υγρά και στερεά απόβλητα απορρίμματα. Βήματα Υπολογισμού Περιβαλλοντικού Αποτυπώματος Εταιρίας 18 Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2011

19 Η διαχείριση του ανθρακικού αποτυπώματος γενικά είναι ένα έργο το οποίο στοχεύει και περιλαμβάνει: (i) τη μέτρηση του ανθρακικού αποτυπώματος, (ii) τη διαμόρφωση σχεδίου μείωσης αυτού, (iii) την υλοποίηση ενεργειών μείωσης του ανθρακικού αποτυπώματος, (iv) την παρακολούθηση και την αποτίμηση της υλοποίησης αυτών και τέλος (v) την αντιστάθμιση (μερική ή ολική) του υπολειπόμενου ανθρακικού αποτυπώματος. Η υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης του ανθρακικού αποτυπώματος θέτει συνήθως για την μονάδα/επιχείρηση τρεις βασικούς στόχους: Μείωση των κλιματικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την λειτουργία, Περιστολή Δαπανών με Αύξηση εσόδων ή/και ωφελειών από τη βιώσιμη αναπτυξιακή πορεία Ενδυνάμωση της επιχείρησης και της αξιοπιστίας της μέσα από την δημιουργία νέου επιχειρηματικού περιβάλλοντος για το κλίμα και το περιβάλλον και την προς έξω διάδοσή του. Μια επιχείρηση που αποφασίζει να υλοποιήσει ένα σχέδιο διαχείρισης των αερίων του θερμοκηπίου (σχέδιο διαχείρισης του ανθρακικού αποτυπώματος), θα ωφεληθεί σταδιακά με πολλούς τρόπους όπως: Θα εξοικονομήσει χρήματα, από την μείωση της καταναλισκόμενης ενέργειας και του νερού. Θα διαφοροποιήσει την επιχείρηση ως μια από τις πρώτες επιχειρήσεις, που δεσμεύεται για την αειφορία, την άμβλυνση της κλιματικής αλλαγής και τη προστασία του περιβάλλοντος. Θα προετοιμάσει την επιχείρηση να μπορεί να λειτουργεί βιώσιμα στο ολοένα και πλέον περιοριστικό ως προς τον άνθρακα οικονομικό περιβάλλον. Θα της επιτρέψει να ξεκινήσει τη δημιουργία αντίστοιχης κουλτούρας - απαραίτητης πλέονστο εσωτερικό μίας επιχείρησης. Διαδικασία Υπολογισμού Ανθρακικού Αποτυπώματος Εταιρίας Αυτά μπορούν να αποτελέσουν πρόσθετα συμπληρωματικά στοιχεία προβολής προώθησης. Δηλαδή: Η επιχείρηση μπορεί να ωφεληθεί χρηματικά, μειώνοντας τα κόστη λειτουργίας της και αποκτώντας ένα καλύτερο τρόπο διαχείρισης των πόρων της. Ολοκληρώνοντας ένα αποτύπωμα άνθρακα, αποκτά τη δυνατότητα να θέσει στόχους και να ελαττώσει τις εκπομπές της. Οι επιχειρήσεις αρχίζουν να αντιλαμβάνονται σταδιακά ότι πολλοί και διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες καθίστανται από τα βασικά κριτήρια για την επιλογή των πλέον κατάλληλων προμηθευτών. Προετοιμάζονται έγκαιρα για να καλύψουν προσεχείς κανονισμούς και νομοθετικά πλαίσια από τη συσκευασία και τις μεταφορές μέχρι τα κτήρια και την κατανάλωση ενέργειας. Δείχνουν τη δέσμευσή τους προς την τοπική και όχι μόνο κοινότητα, ότι δρούν υπεύθυνα και μειώνουν την περιβαλλοντική μόλυνση. Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ

20 pharmaανάλυση Υπολογισμός Ενεργειακού Αποτυπώματος Γραφείων Εταιρίας Κτιρίων Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η κατανάλωση ενέργειας στον οικιακό τομέα φθάνει σχεδόν το 40% της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης και παράγει το 45% περίπου των συνολικών εκπομπών CO 2 στην ατμόσφαιρα, σημαντικού θερμοκηπιακού αερίου. Συνεπώς, η δυνατότητα εξοικονόμησης ενέργειας στον οικιακό τομέα αποτελεί σημαντική προτεραιότητα για όλους. Το ενεργειακό αποτύπωμα κτηρίου περιλαμβάνει όλες τις ενεργειακές καταναλώσεις και ανάγκες λειτουργίας της εν λόγω υποδομής, το οποίο θα προσδιοριστεί από την εκτέλεση αναλυτικής ενεργειακής επιθεώρησης. Ένα κτήριο καθ όλη τη διάρκεια ζωής του καταναλώνει ενέργεια για την κάλυψη των ηλεκτρικών φορτίων, τη θέρμανση χώρων, την ψύξη χώρων και την παραγωγή ζεστού νερού χρήσης. Η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας στα κτήρια, αλλά και η υποκατάσταση συμβατικών πηγών ενέργειας με ανανεώσιμες πηγές, συνεπάγεται μείωση της ρύπανσης του περιβάλλοντος, οικονομικό όφελος για τους χρήστες των κτιρίων και μείωση της κατανάλωσης συμβατών καυσίμων, τα οποία αποτελούν εξαντλήσιμους και εισαγόμενους φυσικούς πόρους. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας στα κτήρια είναι η διενέργεια ενεργειακής επιθεώρησης σ αυτά, δηλαδή η ενεργειακή διάγνωση ή ο ενεργειακός έλεγχός τους με διάφορα μέσα (όπως η θερμογραφική απεικόνιση), που παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες για την πιθανή ενεργειακή σπατάλη τους και την υπόδειξη προτάσεων για τη βελτίωση της ενεργειακής επίδοσης των κτιρίων. Παραδείγματα Θερμογραφικής Απεικόνισης Οι στόχοι της ενεργειακής επιθεώρησης θα περιλαμβάνουν: Τον προσδιορισμό των δυνατοτήτων εξοικονόμησης ενέργειας Τον προσδιορισμό και την ιεράρχηση των απαιτούμενων επεμβάσεων για την βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης της μονάδας Τον έλεγχο της συμμόρφωσης της ενεργειακής απόδοσης των επιμέρους εγκαταστάσεων και μονάδων με βάση προκαθορισμένα κριτήρια Τον προσδιορισμό του μοντέλου της κατανάλωσης ενέργειας σε μια συγκεκριμένη μονάδα, σαν συνάρτηση ενός δείκτη παραγωγικής δραστηριότητας Τον έλεγχο των αποτελεσμάτων μίας επένδυσης ή ενός προγράμματος εξοικονόμησης ενέργειας Με τη διενέργεια μιας ενεργειακής επιθεώρησης σχηματίζεται σαφής εικόνα για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η βιομηχανία ή το κτήριο από ενεργειακής άποψης και προτείνονται συγκεκριμένα μέτρα, από την υλοποίηση των οποίων θα προκύψει σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας και αντίστοιχο οικονομικό όφελος. Μετά την εκτέλεση της επιθεώρησης, θα προταθούν μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, τα οποία περιλαμβάνουν μέτρα διαχειριστικού και οργανωτικού εκσυγχρονισμού, μέτρα για την βελτίωση των διαδικασιών λειτουργίας και συντήρησης, μέτρα βραχυπρόθεσμης απόδοσης, μέτρα μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης απόδοσης. 20 Φαρμακευτικό Marketing ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2011

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ Η GREEN EVOLUTION Α.Ε. δραστηριοποιείται στους τοµείς του Περιβάλλοντος, της Ενέργειας και της Οικονοµίας Άνθρακα. Προσφέρει ολοκληρωµένες εξειδικευµένες

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ

Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ Πράσινο Εστιατόριο είναι εκείνη η επιχείρηση εστίασης που σταδιακά μειώνει το ανθρακικό της αποτύπωμα βάσει ενός βιώσιμου σχεδίου εξέλιξης και στη συνέχεια,

Διαβάστε περισσότερα

Είναι πολυσυνέδριο γιατί πλαισιώνεται και συμπληρώνεται από άλλες ΕυρωπαΪκές προσπάθειες συνεργασίας σε αυτόν τον τομέα.

Είναι πολυσυνέδριο γιατί πλαισιώνεται και συμπληρώνεται από άλλες ΕυρωπαΪκές προσπάθειες συνεργασίας σε αυτόν τον τομέα. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Σας καλωσορίζω σε ένα ιδιαίτερο συνέδριο, το πολυ-συνέδριο του Ecopol. Ένα συνέδριο που συζητά την προώθηση των πολιτικών που ενισχύουν την πράσινη καινοτομία. Σε αυτό το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Δημοσιοποίησης του ΣΦΕΕ Οκτώβριος 2014

Κώδικας Δημοσιοποίησης του ΣΦΕΕ Οκτώβριος 2014 Κώδικας Δημοσιοποίησης του ΣΦΕΕ Οκτώβριος 2014 Αρχές Χρηστής Διακυβέρνησης στον φαρμακευτικό κλάδο Οι σχέσεις μεταξύ των φαρμακευτικών επιχειρήσεων και των επαγγελματιών υγείας έχουν βαθιά και θετική επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

- ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣIA ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ- ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΡΧΩΝ ΝΕΑΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Κ.Α.

- ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣIA ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ- ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΡΧΩΝ ΝΕΑΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Κ.Α. - ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣIA ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ- ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΡΧΩΝ ΝΕΑΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Κ.Α. Εισαγωγή Η αλματώδης αύξηση το τελευταίο διάστημα των αιτήσεων για επιστημονικές εκδηλώσεις που επιχορηγούνται από τις φαρμακευτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της επικοινωνίας στην μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας Marketing & Field Force

Ο ρόλος της επικοινωνίας στην μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας Marketing & Field Force Ο ρόλος της επικοινωνίας στην μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας Marketing & Field Force Αθήνα, 26 Σεπτεμβρίου, 2009 Πάρις Μποσκόπουλος Governmental Affairs & Access Director Pfizer Hellas Δημήτρης Γκότσης

Διαβάστε περισσότερα

Το φαρμακείο στην εποχή του internet. Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας

Το φαρμακείο στην εποχή του internet. Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας Το φαρμακείο στην εποχή του internet Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας Χαρακτηριστικά της εποχής μας Χαρακτηριστικά της εποχής μας είναι: η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας η ευρεία

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΧΡΗΣΗΣ (ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ, ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΙΜΩΝ) ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2001 ΕΩΣ (ΑΡ.2) ΤΟΥ 2004 Για σκοπούς μερικής εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια

Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια Σάββατο 07 Μάρ 2009 Τα επόμενα χρόνια θα δούμε μεγάλες αλλαγές στις φαρμακευτικές εταιρείες. Παραδοσιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛ4ΞΘ-ΞΚΨ ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Αθήνα, 28-3-2013 Αρ. Γ.Π. οικ.

ΑΔΑ: ΒΛ4ΞΘ-ΞΚΨ ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Αθήνα, 28-3-2013 Αρ. Γ.Π. οικ. ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Ταχ. Δ/νση : Αριστοτέλους 17 Ταχ. Κώδικας : 101 87 Πληροφορίες : Κ. Βουρλιώτου Αθ. Λύτρα Αικ. Δαμίγου Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Εφαρμογή Συστημάτων Διαχείρισης Ποιότητας στις υπηρεσίες Υγείας: Προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών. (ISO 9001 ISO 22000 ISO 14001 ISO 27001 ISO 50001 OHSAS 18001) Σχετικές

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Climate Change & Business Opportunities

Climate Change & Business Opportunities Climate Change & Business Opportunities Μαβίκα Ηλιού Senior Manager Εργασίες Green Banking Σοφία Φραντζή Μονάδα Περιβάλλοντος Αθήνα, 17.12.2013 Τράπεζα Πειραιώς, Κλιματική Αλλαγή και Περιβάλλον Τράπεζα

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Sustainable 3 rd Party Logistics ΑΘΗΝΑ, 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015

Sustainable 3 rd Party Logistics ΑΘΗΝΑ, 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 Sustainable 3 rd Party Logistics ΑΘΗΝΑ, 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 1 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2 Η Π.Α.Ε.Γ.Α.Ε. (Προνομιούχος Ανώνυμος Εταιρεία Γενικών Αποθηκών Ελλάδος) είναι η πρώτη ελληνική εταιρεία παροχής υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική

Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική Οι επόμενες σελίδες αποτελούν την Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική. Τα άρθρα της Διακήρυξης είναι τα κοινώς συμφωνηθέντα σε ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Στόχος Βασικές έννοιες για την ποιότητα και τα συστήματα ποιότητας Έννοια της ποιότητας και των συστημάτων ποιότητας Τεκμηρίωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) 2013

COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) 2013 COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) 2013 Απρίλιος 2014 Περιεχόμενα 1. H Εταιρία 2. Δήλωση Δέσμευσης Διοίκησης 3. Δέσμευση προς την Αγορά 4. Ανθρώπινα Δικαιώματα 5. Συνθήκες Εργασίας 6. Περιβάλλον 7. Καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΚΡΙ-ΚΡΙ ΑΒΕΕ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΚΡΙ-ΚΡΙ ΑΒΕΕ «Οι καλοί άνθρωποι δε χρειάζονται νόμους για να ενεργούν υπεύθυνα, ενώ οι κακοί άνθρωποι θα βρουν τρόπους για να τους παρακάμψουν» ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΚΡΙ-ΚΡΙ ΑΒΕΕ Βληκίδου Χρυσαφένια

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης

Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Σχεδίο Δράσης Αειφορικής Ενέργειας (ΣΔΑΕ) Η εμπειρία του Δήμου Αλεξανδρούπολης Ευάγγελος Λαμπάκης Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή και μεταφορά ιατρικών αποβλήτων Ενεργειακές μελέτες Ενεργειακά πιστοποιητικά Περιβαλλοντικές μελέτες Μελέτες διαχείρισης αποβλήτων

Συλλογή και μεταφορά ιατρικών αποβλήτων Ενεργειακές μελέτες Ενεργειακά πιστοποιητικά Περιβαλλοντικές μελέτες Μελέτες διαχείρισης αποβλήτων WASTEMED ΕΠΕ Συλλογή και μεταφορά ιατρικών αποβλήτων Ενεργειακές μελέτες Ενεργειακά πιστοποιητικά Περιβαλλοντικές μελέτες Μελέτες διαχείρισης αποβλήτων Εταιρική Παρουσίαση H WASTEMED Ε.Π.Ε. δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Υγεία. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Υγεία. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014 ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Υγεία Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 1 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας»

Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας» 1 Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας» Συντονιστής: κ. Αιμίλιος Νεγκής, δημοσιογράφος, Pharma & Health Business,Virus.com.gr Ομιλητές: Δρ. Μιλτιάδης

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Δικός σας. Kasper Rorsted

Δικός σας. Kasper Rorsted ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ Εισαγωγή Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχουμε θέσει ξεκάθαρες στρατηγικές προτεραιότητες και φιλόδοξους στόχους για την εταιρία μας. Είμαστε στη διαδικασία να εδραιώσουμε στη Henkel μια Κουλτούρα

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές.

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Αναστασία Δημητρίου Αν. Καθηγήτρια Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices

Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices Ημερίδα Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices Κυριακή 7/4/2013 13.30 16.30 Metropolitan Expo Παρουσίαση για το ISO 39001:2012 (Road Traffic Safety)...Making our world safer

Διαβάστε περισσότερα

Ευθύμιος Γαλανός, PhD

Ευθύμιος Γαλανός, PhD Αξιολόγηση και Πιστοποίηση της Ποιότητας Υπηρεσιών Φροντιστηρίων Μέσης Εκπαίδευσης Τεχνική Προδιαγραφή ΕΛΟΤ ΤΠ 1433:2008 Ευθύμιος Γαλανός, PhD Διευθύνων Σύμβουλος ΕΛΟΤ 1 Πρότυπα υπηρεσιών και ΕΛΟΤ Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων. ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ)!"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.!"σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Στη διερεύνησή μας μετρήθηκε ο χρόνος που χρειάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

COMMUNICATION ON PROGRESS (COP)

COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) Ιανουάριος 2012 Περιεχόμενα 1. H Εταιρία 2. Δήλωση Δέσμευσης Διοίκησης 3. Δέσμευση προς την Αγορά 4. Ανθρώπινα Δικαιώματα- Συνθήκες Εργασίας 5. Περιβάλλον 6. Καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών 1. Εισαγωγή Οι εξελίξεις και οι δεσμεύσεις στο θέμα της Ασφάλειας των Ασθενών έχουν αυξηθεί

Διαβάστε περισσότερα

EURONET 50/50. Μεθοδολογία. Πως μπορείτε να οργανώσετε ένα επιτυχημένο πρόγραμμα 50/50

EURONET 50/50. Μεθοδολογία. Πως μπορείτε να οργανώσετε ένα επιτυχημένο πρόγραμμα 50/50 EURONET 50/50 Μεθοδολογία Πως μπορείτε να οργανώσετε ένα επιτυχημένο πρόγραμμα 50/50 Πώς να ξεκινήσετε: 1. Ποιος είναι ο στόχος του προγράμματος εξοικονόμησης ενέργειας στα σχολεία EURONET 50/50; Οι στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Πρακτικός Οδηγός Πώς να σχεδιάσετε ένα πολυταμειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση του κτιριακού δυναμικού Σχεδιάζετε τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΟΠΥΥ: Ένας χρόνος λειτουργίας. Προβλήµατα και οφέλη

ΕΟΠΥΥ: Ένας χρόνος λειτουργίας. Προβλήµατα και οφέλη ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ: ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΟΠΥΥ: Ένας χρόνος λειτουργίας. Προβλήµατα και οφέλη Κυριάκος Σουλιώτης Επίκουρος Καθηγητής Πολιτικής Υγείας Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Φωτεινή Γιαλαµά Υποψήφια Διδάκτωρ,

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Πρόγραμμα της ΕΕ στον τομέα της Υγείας (2014-2020)- Κοινές Δράσεις Εθνικά σημεία επαφής

3 ο Πρόγραμμα της ΕΕ στον τομέα της Υγείας (2014-2020)- Κοινές Δράσεις Εθνικά σημεία επαφής 3 ο Πρόγραμμα της ΕΕ στον τομέα της Υγείας (2014-2020)- Κοινές Δράσεις Εθνικά σημεία επαφής Βασιλική Ευθ. Καραούλη Πολ. Μηχανικός ΕΜΠ, ΜSc Υγιεινομική Μηχανική και Δημ. Υγεία EPFL ΜSc Υγιεινή & Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου

ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου Μάρτιος 2015 Ι. Φορέας Υλοποίησης Φορέας Υλοποίησης: Διάζωμα Το ΔΙΑΖΩΜΑ είναι ένα σωματείο που ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του τέως Υπουργού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ)

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 1 ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ 3. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Κείμενο θέσεων και πολιτικής του Ομίλου ΤΙΤΑΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Κατά τα τελευταία 100 χρόνια η συγκέντρωση CO2 στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί κυρίως λόγω της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑ ΧΩΡΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑ ΧΩΡΑ ΕΛΛΑΔΑ 2008 ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑ ΧΩΡΑ ΕΛΛΑΔΑ Η Sonae Sierra στην Ελλάδα Η Sonae Sierra αϖοτελεί µία διεθνή εταιρεία ϖου εξειδικεύεται στα εµϖορικά κέντρα, µε ϖάθος για την εισαγωγή καινοτοµίας στη

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ

ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2014 ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΠΑ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Pharma & Health Conference 2013- Καινοτομία στην Υγεία - Αξιολόγηση της Ιατρικής Τεχνολογίας 1

Pharma & Health Conference 2013- Καινοτομία στην Υγεία - Αξιολόγηση της Ιατρικής Τεχνολογίας 1 Pharma & Health Conference 2013- Καινοτομία στην Υγεία - Αξιολόγηση της Ιατρικής Τεχνολογίας 1 Pharma & Health Conference 2013 Καινοτομία στην Υγεία - Αξιολόγηση της Ιατρικής Τεχνολογίας Η Ethos Media

Διαβάστε περισσότερα

Συμβάσεις Ενεργειακής Απόδοσης και χρηματοδότηση δημοσίων έργων μέσω Επιχειρήσεων Ενεργειακών Υπηρεσιών (ESCOs)

Συμβάσεις Ενεργειακής Απόδοσης και χρηματοδότηση δημοσίων έργων μέσω Επιχειρήσεων Ενεργειακών Υπηρεσιών (ESCOs) Συμβάσεις Ενεργειακής Απόδοσης και χρηματοδότηση δημοσίων έργων μέσω Επιχειρήσεων Ενεργειακών Υπηρεσιών (ESCOs) Φωτεινή Καραμάνη Χημικός Μηχανικός, Msc Τμήμα Ανάλυσης Ενεργειακής Πολιτικής, ΚΑΠΕ Επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματικά Δικαιώματα

Πνευματικά Δικαιώματα Πνευματικά Δικαιώματα Το παρόν είναι πνευματική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νομοθεσία που αφορά τα πνευματικά δικαιώματα. Απαγορεύεται ρητώς η δημιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Γεώργιος Ι. Αυλωνίτης, Καθηγητής Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος, Λέκτορας Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Το δυναμικό πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Professionals Training WWW.GREEN-EVOLUTION.EU

ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Professionals Training WWW.GREEN-EVOLUTION.EU ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Professionals Training ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ AΓΟΡΑ ΑΝΘΡΑΚΑ Η κλιματική αλλαγή είναι αποτέλεσμα ανθρωπογενών δραστηριοτήτων που προκαλούν ανισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Χτίζοντας Το Μέλλον Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας ΚΑΠΕ ΥΠΕΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Κατά την άποψη σας πόσο συχνά ανακύπτουν «ζητήματα» ηθικής στη ρευματολογία; (επιλέξτε μια απάντηση για κάθε στοιχείο)

Κατά την άποψη σας πόσο συχνά ανακύπτουν «ζητήματα» ηθικής στη ρευματολογία; (επιλέξτε μια απάντηση για κάθε στοιχείο) Στα πλαίσια πολυκεντρικής μελέτης, η οποία αποσκοπεί στην κατανόηση ηθικών ζητημάτων που αφορούν τους ρευματολόγους, καλείστε να συμπληρώσετε το επισυναπτόμενο ερωτηματολόγιο, το οποίο διερευνά ζητήματα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων και αποφυγής προστίμων

Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων και αποφυγής προστίμων Χριστίνα Καλογεροπούλου Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ Μέλος ΤΕΕ Αρ Μητρώου: 127929 Τηλ.: 2710-2790 Κιν.: 699-3996226 E-mail: christy_jour@yahoo.gr Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Φ. ΚΑΛΥΒΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Παιδίατρος- Ιατρός Δημόσιας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Πως ξεκίνησε. Το 2012 θα βρισκόμαστε στο εξωτερικό με παγκόσμιο domain που ήδη είναι έτοιμο προς λειτουργία.

Πως ξεκίνησε. Το 2012 θα βρισκόμαστε στο εξωτερικό με παγκόσμιο domain που ήδη είναι έτοιμο προς λειτουργία. Πως ξεκίνησε 2004: Η ιδέα αφορούσε στη προώθηση των απαιτήσεων της τήρησης της νομοθεσίας 2007: Στη συνέχεια ήταν η προώθηση των συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης 2011: Σήμερα αποτελεί μια ολοκληρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

www.palladianconferences.gr διαβήτης & διατροφή Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2015 Αίγλη Ζαππείου

www.palladianconferences.gr διαβήτης & διατροφή Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2015 Αίγλη Ζαππείου διαβήτης & διατροφή Η PALLADIAN COMMUNICATIONS SPECIALISTS διοργανώνει το ATHENS DIABETES FORUM, με στόχο τη δημιουργία ενός ετήσιου θεσμού συνάντησης, διαλόγου, ενημέρωσης και πολιτικών για το ζήτημα

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των ΚΕΝ στους προϋπολογισμούς των Νοσοκομείων. Εισηγητής: Θωμάς Χ. Λάζαρης Οικονομολόγος Υγείας Διευθύνων Σύμβουλος της Εταιρείας

Η επίδραση των ΚΕΝ στους προϋπολογισμούς των Νοσοκομείων. Εισηγητής: Θωμάς Χ. Λάζαρης Οικονομολόγος Υγείας Διευθύνων Σύμβουλος της Εταιρείας Η επίδραση των ΚΕΝ στους προϋπολογισμούς των Νοσοκομείων Εισηγητής: Θωμάς Χ. Λάζαρης Οικονομολόγος Υγείας Διευθύνων Σύμβουλος της Εταιρείας 1 Δομή εισήγησης Η εργασία εντάσσεται στην θεματική ενότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Τα πιστεύω μας. Οι άνθρωποί μας

Τα πιστεύω μας. Οι άνθρωποί μας Οι επιτυχίες μας κατά την περίοδο 2009 2014 Ποιοί είμαστε Είμαστε η μεγαλύτερη πολιτική οικογένεια της Ευρώπης και η δράση μας αναπτύσσεται με γνώμονα ένα κεντροδεξιό πολιτικό όραμα. Είμαστε η Κοινοβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Στοιχεία προγράμματος ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Πρωτόκολλα και διαδικασίες (διοικητικές, ιατρικές, νοσηλευτικές) στις Δημόσιες Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΦΕΕ Business Day. 29 Μαΐου 2014. Στάθης Ψημμένος, Πρόεδρος Ε.Ε.Φα.Μ. Ελληνική Εταιρεία Φαρμακευτικού Marketing

ΣΦΕΕ Business Day. 29 Μαΐου 2014. Στάθης Ψημμένος, Πρόεδρος Ε.Ε.Φα.Μ. Ελληνική Εταιρεία Φαρμακευτικού Marketing ΣΦΕΕ Business Day 29 Μαΐου 2014 Στάθης Ψημμένος, Πρόεδρος Ε.Ε.Φα.Μ. Τι θα δούμε μαζί Τι είναι σήμερα Marketing; Διαφοροποίηση φαρμακευτικού/καταναλωτικού προϊόντος Τι είναι το Φαρμακευτικό Marketing; Ευκαιρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Καλημέρα σας. Αξιότιμοι Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Με μεγάλη χαρά το Ελληνικό Δίκτυο του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ υποδέχεται σήμερα, στην Πρώτη Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία

Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΥΦΕΣΗΣ Ο Δεκάλογος των Προβλημάτων που αντιμετωπίζει το Φαρμακείο 1. Μεγάλος αριθμός φαρμακείων 3. Μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από ασφαλιστικά ταμεία 2. 4. 5. 6. 7. 8.

Διαβάστε περισσότερα

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο

Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - EDITORIAL Η υγιεινή και ασφάλεια, μετρήσιμος στόχος βελτίωσης της απόδοσης και μέτρο επιτυχίας στο νοσοκομείο Ο όρος υγεία και ασφάλεια στην εργασία αφορά τις συνθήκες και τους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΑΠΟ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΥΣ

ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΑΠΟ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΥΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΑΠΟ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΥΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Γ. ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ ΜΕΛΟΣ Δ.Σ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ Η προσέγγιση του θέματος της

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή επιθεώρηση στη βιομηχανία. Άννα Φραγκίδου Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, MSc Διαχείριση Περιβάλλοντος MSc Διοίκηση & Διαχείριση Τεχνικών Έργων

Ενεργειακή επιθεώρηση στη βιομηχανία. Άννα Φραγκίδου Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, MSc Διαχείριση Περιβάλλοντος MSc Διοίκηση & Διαχείριση Τεχνικών Έργων Ενεργειακή επιθεώρηση στη βιομηχανία Άννα Φραγκίδου Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, MSc Διαχείριση Περιβάλλοντος MSc Διοίκηση & Διαχείριση Τεχνικών Έργων Εκτενής Ενεργειακή Επιθεώρηση με τα ακόλουθα βήματα : Συνεντεύξεις

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Περιφέρειας Ν. - Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2015-2019

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2015-2019 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Αλίαρτος, 13-07-2015 ΔΗΜΟΣ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ Αρ. Πρωτ.: 6.938 Γραφείο Δημάρχου Ταχ.Δ/νση: Λεωφόρος Αθηνών Τ.Κ.: 32001 ΑΛΙΑΡΤΟΣ Τηλ.: 22683-50.235 Fax: 22680-22.690 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο Διάλογος που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας Sustainable Greece 2020, αποτελεί τη συστηματική καταγραφή των θέσεων όλων των προσκεκλημένων στην Πρωτοβουλία Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

www.tuvaustriahellas.gr 1

www.tuvaustriahellas.gr 1 1 ΕΝ 15224 & ΟΙ 8 ΑΡΧΕΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙΔΙΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ISO 9001:2008 ΑΡΧΗ 1: Εστίαση στον πελάτη ΑΡΧΗ 2: Ισχυρή διοίκηση - ηγεσία ΑΡΧΗ 3: Ενεργής συμμετοχή εργαζομένων ΑΡΧΗ 4: «Διεργασιακή»

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Ενότητα 8: Σωματεία και ιδρύματα Δρ. Ανδρονίκη Καταραχιά Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ. Κατευθυντήριες Γραμμές

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ. Κατευθυντήριες Γραμμές ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Κατευθυντήριες Γραμμές eco-commerce ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ: ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΡΑΣΕΩΝ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1. Πεδίο Εφαρμογής AΡΘΡΟ 2. Ευθύνη του Δ.Π.

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1. Πεδίο Εφαρμογής AΡΘΡΟ 2. Ευθύνη του Δ.Π. ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1 Πεδίο Εφαρμογής Ο κώδικας αυτός ισχύει για όλες τις ερευνητικές δραστηριότητες οι οποίες διεξάγονται στο Δ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

ShMILE 2. «Από τον πειραματισμό στη διάδοση του οικολογικού σήματος στη Μεσόγειο»

ShMILE 2. «Από τον πειραματισμό στη διάδοση του οικολογικού σήματος στη Μεσόγειο» ShMILE 2 «Από τον πειραματισμό στη διάδοση του οικολογικού σήματος στη Μεσόγειο» ρηματοδοτικό Μέσο Έχει εγκριθεί στον Άξονα Προτεραιότητας Ειδικότερα στο Μέτρο Τίτλος Έργου Στόχος του Έργου 2 2.1 EUROPEAN

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΝΕΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΝΕΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΝΕΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Αρφανάκου Αναστασία Τμήμα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Νομική βάση / Legal basis Νόμος 4042/2012

Διαβάστε περισσότερα