Ιατροδικαστική διαχείριση μαζικών καταστροφών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ιατροδικαστική διαχείριση μαζικών καταστροφών"

Transcript

1 REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2012, 29(1):15-22 Ιατροδικαστική διαχείριση μαζικών καταστροφών Μαζική καταστροφή θεωρείται κάθε γεγονός στο οποίο ο αριθμός των θανάτων είναι μεγαλύτερος από αυτόν που μπορούν να αντιμετωπίσουν οι υπάρχουσες ιατροδικαστικές δομές σε ένα δεδομένο τόπο. Μια μαζική καταστροφή μπορεί να προκληθεί από φυσικά φαινόμενα, βιολογικά αίτια, τρομοκρατικές ενέργειες, πυρηνικά ατυχήματα, τοξικές και περιβαλλοντικές συνθήκες, καθώς και ατυχήματα σε μέσα μαζικής μεταφοράς. Η αντιμετώπιση μιας μαζικής καταστροφής περιλαμβάνει τρεις βασικούς άξονες δράσης: Ενέργειες στον τόπο της καταστροφής και κυρίως αναζήτηση και περισυλλογή των θυμάτων, ιατροδικαστική «διαχείριση» των θυμάτων και υποστήριξη των οικογενειών των θυμάτων. Ιδιαίτερα μεγάλης αξίας είναι σε αυτές τις περιπτώσεις η άμεση και ολοκληρωμένη διαχείριση από ιατροδικαστική άποψη, προκειμένου να αποκομιστούν κρίσιμες πληροφορίες για το αίτιο και τις συνθήκες πρόκλησης της μαζικής καταστροφής, καθώς και για τα αίτια θανάτου των θυμάτων, στοιχεία που έχουν συνήθως μεγάλο αντίκτυπο από ανθρωπιστική, ποινική, αστική, ασφαλιστική, αλλά και πολιτειακή άποψη. Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2012, 29(1): Χ. Ευαγγελάκος, Χ. Σπηλιοπούλου, Σ. Παπαδόδημα... Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας, Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα Forensic management of mass disasters Λέξεις ευρετηρίου Επαγγελματική έκθεση Πτητικά αναισθητικά Υγεία Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι σύγχρονες υλικοτεχνικές δυνατότητες και η κεκτημένη πλέον τεχνογνωσία, αποτέλεσμα πολυετούς και συνεχιζόμενης επιστημονικής έρευνας, έχουν βελτιώσει αισθητά το βιοτικό επίπεδο συγκριτικά με προηγούμενες δεκαετίες, τουλάχιστον στο δυτικό κόσμο. Τα συγκεκριμένα προνόμια, βέβαια, συνοδεύονται ως είθισται από το ανάλογο τίμημα. Έτσι λοιπόν, φαινόμενα όπως ο συνωστισμός εκατομμυρίων ανθρώπων στα μεγάλα αστικά κέντρα, οι τεράστιες αλλαγές των κλιματολογικών συνθηκών και οι πολύ συχνές πλέον μετακινήσεις του πληθυσμού με μεγάλου μεγέθους μέσα μεταφοράς (αεροπλάνα, τρένα υψηλών ταχυτήτων κ.λπ.) ευνοούν την εμφάνιση μαζικών καταστροφών σε μεγαλύτερη συχνότητα απ ό,τι στο παρελθόν και βέβαια σε σαφώς ευρύτερη έκταση από πλευράς υλικών καταστροφών, αλλά κυρίως ανθρωπίνων απωλειών. Σήμερα, θεωρείται πλέον αναγκαία για κάθε χώρα η ύπαρξη ενός σύγχρονου και ειδικού σχεδίου αντιμετώπισης μαζικών καταστροφών, στo πλαίσιο του οποίου περιλαμβάνεται ασφαλώς και ένα σημαντικό ιατροδικαστικό τμήμα. 2. ΟΡΙΣΜΟΣ Από ιατροδικαστική άποψη, ως μαζική καταστροφή θεωρείται κάθε γεγονός στο οποίο ο αριθμός των θανάτων είναι μεγαλύτερος από αυτόν που μπορούν να αντιμετωπίσουν οι υπάρχουσες ιατροδικαστικές δομές σε ένα δεδομένο τόπο. Κατά τον Bernard Knight, ως μαζική καταστροφή πρέπει να θεωρείται ο θάνατος >12 ατόμων σε ένα και μοναδικό γεγονός. 1 Μια μαζική καταστροφή μπορεί να προκληθεί από (α) φυσικά φαινόμενα (σεισμός, πλημμύρες, πυρκαγιές, καύσωνας, υπερβολικό κρύο, τυφώνες, ηφαιστειακές εκρήξεις, ανεμοστρόβιλοι κ.λπ.), (β) βιολογικά αίτια (επιδημίες από ιούς, μικρόβια ή άλλους μικροοργανισμούς), (γ) τρομοκρατικές ενέργειες (με οποιοδήποτε μέσο, όπως για παράδειγμα χρήση χημικών όπλων ή εκρηκτικών), (δ) πυρηνικά ατυχήματα-τοξικές περιβαλλοντικές συνθήκες (φυσικές ή προερχόμενες από τον άνθρωπο), (ε) ατυχήματα σε μέσα μαζικής μεταφοράς (αυτοκίνητα, τρένα, πλοία, αεροπλάνα). 2 Είναι αυτονόητο ότι η έννοια της μαζικής καταστροφής διαφέρει ανάλογα με το αίτιο και την έκτασή της. Η καταστροφή μπορεί να έχει άλλοτε άλλη έκταση. Μπορεί να είναι περιορισμένη σε ένα μεταφορικό μέσο (αεροπλάνο, τρένο, πλοίο) ή σε ένα κτήριο, μπορεί όμως να είναι πολύ μεγαλύτερη και να έχει πληγεί μια πόλη ή ένα μεγάλο τμήμα της χώρας.

2 16 Χ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΚΟΣ και συν 3. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Η αντιμετώπιση μιας μαζικής καταστροφής, ανεξάρτητα από την αιτία και την έκτασή της, απαιτεί τη στενή συνεργασία όλων των αρμοδίων αρχών (σώματα ασφαλείας, στρατός, Υπουργείο Υγείας), ακόμη και εθελοντών, υπό την επίβλεψη ενός κεντρικού και ενιαίου φορέα. Ο υπεύθυνος φορέας-συντονιστής καθορίζει τις ευθύνες και τις αρμοδιότητες του κάθε τμήματος, μεριμνά για τη στελέχωσή του και τον εξοπλισμό σε υλικοτεχνική υποδομή και ταυτόχρονα καταρτίζει πρόγραμμα εκπαιδευτικών σεμιναρίων για θεωρητική και πρακτική κατάρτιση των στελεχών των διαφόρων υπηρεσιών, οργανώνοντας ασκήσεις, τακτικές και έκτακτες, με όλα τα ενδεχόμενα σενάρια. Η αντιμετώπιση μιας μαζικής καταστροφής περιλαμβάνει τρεις βασικούς άξονες δράσης: (α) Ενέργειες στον τόπο της καταστροφής αναζήτηση και περισυλλογή των θυμάτων, (β) ιατροδικαστική «διαχείριση» των θυμάτων και (γ) υποστήριξη των οικογενειών των θυμάτων. Απαραίτητη προϋπόθεση για την καλή εφαρμογή ενός σχεδίου αντιμετώπισης μιας κρίσης είναι η εξασφάλιση συνεχούς και ασφαλούς επικοινωνίας μεταξύ όλων των εμπλεκομένων φορέων. 4. ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ Αρχικά, μετά από την καταστροφή ξεκινούν δύο μονάδες αντιμετώπισης η πρώτη για την αναζήτηση των θυμάτων και η δεύτερη για την περισυλλογή τους. Η συλλογή των ευρημάτων σε ένα χώρο καταστροφής από τρομοκρατική ενέργεια γίνεται όπως ακριβώς σε μια αυτοψία χώρου κατά τη διερεύνηση οποιασδήποτε εγκληματικής ενέργειας. Περιχαρακώνεται η περιοχή και διασφαλίζεται η μη πρόσβαση ατόμων τα οποία δεν ανήκουν στις μονάδες αντιμετώπισης της καταστροφής (δημοσιογράφοι, άτομα τα οποία επιθυμούν να προσεγγίσουν το χώρο για λόγους περιέργειας κ.ά.). Κατ αυτόν τον τρόπο, αφ ενός διευκολύνονται οι εργασίες των μονάδων αντιμετώπισης, με ιδιαίτερη βαρύτητα στη διάσωση ζώντων θυμάτων, και αφ ετέρου αποφεύγονται εξωτερικές, μη ελεγχόμενες παρεμβάσεις και αλλοιώσεις των ευρημάτων στο χώρο. Ο χώρος φωτογραφίζεται ιδιαίτερα σχολαστικά και χαρτογραφείται η θέση όλων των ευρημάτων, των ζώντων θυμάτων και των πτωμάτων. Είναι προφανές ότι η συστηματική αναζήτηση των πτωμάτων θα αρχίσει αφού προηγουμένως ολοκληρωθεί η διάσωση των επιζώντων, αν και πολλές φορές είναι αναγκαία η μεταφορά κάποιου νεκρού, προκειμένου να καταστεί εφικτή η πρόσβαση σε κάποιον τραυματία. Γενικά, πάντως, η μεταφορά των πτωμάτων δεν θα πρέπει να πραγματοποιείται προτού καταγραφούν από την ομάδα αναζήτησης με ακρίβεια όλα τα ευρήματα, όπως πτώματα, τμήματα πτωμάτων, προσωπικά αντικείμενα κ.ά. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι η θέση του πτώματος ορισμένες φορές έχει ιδιαίτερα μεγάλη σημασία στην ταυτοποίησή του. Πριν από τη μεταφορά τους, τόσο τα πτώματα όσο και τα τμήματα πτωμάτων πρέπει να υποσημαίνονται με ανάλογους, ξεχωριστούς δείκτες αρίθμησης. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται ώστε υπολείμματα πτωμάτων και προσωπικά αντικείμενα να μην «αποδίδονται» στο πλησιέστερα ευρισκόμενο πτώμα, αλλά να σημαίνονται ξεχωριστά για να ταυτοποιηθούν στο νεκροτομείο. Μόλις ολοκληρωθεί η ανεύρεση των νεκρών, των ανθρώπινων υπολειμμάτων και των προσωπικών αντικειμένων, αρχίζει η περισυλλογή τους, από δύο ομάδες μία ομάδα για το ανθρώπινο υλικό και μία ομάδα για τα αντικείμενα και τα πειστήρια. Τα ευρήματα τοποθετούνται σε σκληρούς, πλαστικούς, αδιάβροχους σάκους, οι οποίοι αριθμούνται, αντίστοιχα, με την αρίθμηση του σημείου ανεύρεσης. Σε περίπτωση έλλειψης τέτοιων σάκων, μπορεί να χρησιμοποιηθεί οποιοσδήποτε σάκος πολυαιθυλενίου ή λευκό ύφασμα, κομμένο στο κατάλληλο μήκος. Τα μέλη των ομάδων αναζήτησης και περισυλλογής φέρουν ολόσωμες στολές και αν είναι αναγκαίο ειδική μάσκα στο πρόσωπο. Πρέπει να καταβάλλεται ιδιαίτερη προσπάθεια να εναλλάσσονται συχνά τα μέλη των συνεργείων διάσωσης, αναζήτησης και περισυλλογής, επειδή το έργο τους είναι δύσκολο και ψυχοφθόρο. Εργάζονται συνήθως υπό το φως του ήλιου, αφού ακόμη το τεχνητό φως δεν είναι κατάλληλο και προκαλεί δυσκολίες. Συνοδεύονται από ομάδα με ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό για δική τους προστασία, αλλά και για ενδεχόμενη ανεύρεση επιζώντων, καθώς και από ομάδα φωτογράφων, οι οποίοι όπως ήδη αναφέρθηκε φωτογραφίζουν και βιντεοσκοπούν το χώρο και την όλη διαδικασία. Η διαδικασία ολοκληρώνεται με τη μεταφορά των ευρημάτων σε σταθμό πρώτης συγκέντρωσης ή απ ευθείας στο χώρο του νεκροτομείου, όπου θα γίνει και η αναγνώριση. Η διαδικασία της αναζήτησης και της περισυλλογής πραγματοποιείται με ιδιαίτερο σεβασμό προς τους νεκρούς και απαιτεί πλήρη συντονισμό, δεδομένου ότι αποτελεί «το θεμέλιο λίθο» της επιτυχούς αντιμετώπισης μιας μαζικής καταστροφής. Σε αυτό το σημείο πρέπει να διευκρινιστεί ότι η θεωρία σύμφωνα με την οποία τα πτώματα που περισυλλέγονται μετά από μαζικές καταστροφές είναι ιδιαίτερα μολυσματικά και ο χειρισμός τους προϋποθέτει τη λήψη εξεζητημένων μέτρων προστασίας από όλους τους εμπλεκόμενους είναι εν πολλοίς αβάσιμη. Πρόκειται για άτομα τα οποία έχουν

3 ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΑΖΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ 17 καταλήξει από την επίδραση κάποιου βίαιου μηχανικού ή ακραίου περιβαλλοντικού παράγοντα, από βαριές κρανιοεγκεφαλικές και σωματικές κακώσεις, από ασφυξία, εγκαύματα, πνιγμό κ.λπ. Ο θάνατος, κατά κανόνα, επέρχεται αιφνίδια και τα θύματα πριν από τη στιγμή του θανάτου βρίσκονται συνήθως σε πλήρη δραστηριότητα και υγιή κατάσταση. Συνεπώς, δεν προκύπτει από πουθενά ότι τα πτώματα των συγκεκριμένων ατόμων είναι πιθανότερο να φέρουν κάποιο λοιμώδες-μεταδοτικό νόσημα, σε σύγκριση με το γενικό πληθυσμό, γεγονός που σημαίνει ότι η λήψη κάποιων βασικών προστατευτικών μέτρων όπως ποδιά και γάντια πριν από την επαφή με τα πτώματα είναι συνήθως αρκετή. Ωστόσο, εάν υπάρχει η ελάχιστη υποψία ότι έχει υπάρξει επιμόλυνση από κάποιο χημικό, βιολογικό ή ραδιενεργό υλικό (ανάλογα με το είδος της μαζικής καταστροφής), σκόπιμο είναι να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα. Εάν λόγου χάρη υπάρξει υποψία μόλυνσης με ραδιενεργό υλικό, είναι απόλυτα αναγκαία η μέτρηση της ραδιενεργού ακτινοβολίας προτού πραγματοποιηθεί οποιοσδήποτε χειρισμός στο χώρο. 3,4 5. ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ 5.1. Επιλογή του χώρου Όταν ολοκληρωθεί η συλλογή των πειστηρίων από τον τόπο της καταστροφής, μεταφέρονται αυτά στο χώρο που θα χρησιμοποιηθεί ως νεκροτομείο. Ο συγκεκριμένος χώρος πρέπει να είναι μόνο ένας και να μη διασπείρονται τα ευρήματα σε διάφορους χώρους. Η διασπορά μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στη συλλογή των πτωμάτων, σφάλματα στην αναγνώρισή τους, ελλείψεις στην ενημέρωση των συγγενών και δυσκολίες στην ασφάλεια του νεκροτομείου, καθώς και στην επικοινωνία μεταξύ των μονάδων αντιμετώπισης της μαζικής καταστροφής. Παράλληλα, η συγκέντρωση των πτωμάτων σε ένα χώρο εξοικονομεί προσωπικό, το οποίο επί πλέον εργάζεται πιο συντονισμένα και περισσότερο μεθοδικά. Ο χώρος αυτός δεν μπορεί να είναι τα δημόσια νεκροτομεία της περιοχής, τα οποία, συνήθως, βρίσκονται σε κεντρικά σημεία των πόλεων. Η ασφάλεια των πειστηρίων, η προστασία των κατοίκων από πιθανές μολυσματικές ασθένειες, το κυκλοφοριακό πρόβλημα και η εύκολη και οχληρή πρόσβαση των μέσων μαζικής ενημέρωσης (ΜΜΕ) καθιστούν αδύνατη αυτή την εκδοχή. Ταυτόχρονα, το υπάρχον δημόσιο νεκροτομείο, κατά τη διάρκεια ενός σχετικού συμβάντος, συνεχίζει να καλύπτει τη συνήθη «ροή» των περιστατικών. Ανάλογες αντιξοότητες παρουσιάζει και το ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθεί το νεκροτομείο ενός νοσοκομείου. Η πιθανή ύπαρξη τραυματιών σε μια μαζική καταστροφή επιβάλλει τη διατήρηση ανοικτών δρόμων για τη διακομιδή τους και σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να παρακωλύεται η κυκλοφορία των ασθενοφόρων από οχήματα μεταφοράς νεκρών. Επίσης, η λειτουργία των νοσοκομείων θα είναι πιο εύρυθμη όταν δεν συρρέουν συγγενείς και ΜΜΕ και αν δεν προκαλείται δυσφορία σε όλους από το πλήθος και την κατάσταση των πτωμάτων ή τη συνεχή χρήση των ακτινολογικών μηχανημάτων, που θα παρακωλύουν τη λειτουργία του τμήματος. Τραυματίες που θα καταλήξουν, μεταφέρονται και αυτοί στον προκαθορισμένο χώρο του νεκροτομείου, με ειδική αρίθμηση, ενδεικτική της κατάληξής τους σε νοσοκομείο. Η επιλογή του κατάλληλου χώρου που θα χρησιμοποιηθεί ως νεκροτομείο πρέπει να έχει γίνει εκ των προτέρων, μετά από πολύ προσεκτική εξέταση όλων των υποψήφιων χώρων, ανά περιοχή ή ανά νομό. Η κύρια απαίτηση είναι ο χώρος να είναι μεγάλος, επίπεδος, στεγασμένος και προστατευμένος από τις διάφορες καιρικές συνθήκες, με έδαφος το οποίο καθαρίζεται εύκολα. Πρέπει να είναι απομονωμένος και να μπορεί να φυλάσσεται καλά, να μην είναι μέσα στην πόλη, αλλά να υπάρχει εύκολη οδική πρόσβαση και να έχει, αν είναι εφικτό, «διακριτικές» εισόδους και εξόδους, με διαφορετική πύλη για συγγενείς και ΜΜΕ. Απαραίτητοι είναι φυσικά και οι χώροι στάθμευσης. Πρέπει να είναι διαθέσιμη παροχή ηλεκτρικού ρεύματος (με εναλλακτικές σταθερές ή φορητές γεννήτριες, σε περίπτωση διακοπής του ρεύματος) για φωτισμό, χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών και άλλες λειτουργίες, τηλεφωνικές γραμμές, γραμμές τηλεομοιότυπων (fax), ύδρευση με ζεστό και κρύο νερό (με εναλλακτικές δεξαμενές νερού), αποχέτευση, μπάνια και τουαλέτες, κουζίνα και κοιτώνες. Είναι σαφές ότι θα πρέπει να διαθέτει επαρκή εξαερισμό και μεγάλους χώρους, οι οποίοι θα διαμορφωθούν κατάλληλα σε αίθουσα παραλαβής των νεκρών, αίθουσα απέκδυσης και αναγνώρισης, αίθουσα νεκροτομών, αίθουσα λοιπών εξετάσεων, αίθουσα ταρίχευσης, αίθουσα παράδοσης των σορών, γραφεία και αποθήκες. Από όλα τα παραπάνω συνεπάγεται ότι καταλληλότεροι χώροι είναι οι στρατιωτικοί χώροι ή τα άδεια εργοστάσια, ενώ σε πολλές χώρες χρησιμοποιούνται υπόστεγα αεροδρομίων. Αν το γεγονός συμβεί σε περιοχή όπου δεν υπάρχει τέτοια υποδομή, τότε θα πρέπει να δημιουργείται αυτοσχέδιος κατασκηνωτικός χώρος. Εν κατακλείδι, όποιος χώρος και αν επιλεγεί τελικά, επιβάλλεται να μπορεί να λειτουργήσει μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα από την ώρα της μαζικής καταστροφής. Αναλυτικότερα, όσον αφορά στη διαρρύθμιση απαιτούνται: Αίθουσα υποδοχής: Είναι ο χώρος στον οποίο γίνεται η παραλαβή των σάκων, αρχειοθετούνται με βάση την

4 18 Χ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΚΟΣ και συν αρίθμηση που δόθηκε στον τόπο της καταστροφής από τις ομάδες αναζήτησης και καταγράφονται πλήρως τα στοιχεία, τόσο του πτώματος όσο και της μεταφοράς (όνομα οδηγού, είδος και αριθμός οχήματος, ώρα και τοποθεσία άφιξης και αναχώρησης) και εναποτίθενται σε γραμμές. Σε διπλανό χώρο παραλαμβάνονται και εφαρμόζεται ανάλογη διαδικασία για όλα τα έγγραφα που φθάνουν στο χώρο του νεκροτομείου από τοπικές και διεθνείς υπηρεσίες. Αίθουσα αναγνώρισης: Είναι ο χώρος στον οποίο γίνεται η αναγνώριση των νεκρών από τους οικείους τους. Εάν αυτό δεν είναι εφικτό, ο νεκρός απεκδύεται, συλλέγονται τα ρούχα και τα προσωπικά του αντικείμενα, φωτογραφίζεται, εξετάζεται και περιγράφεται πλήρως εξωτερικά (φύλο, φυλή, ηλικία, ύψος, βάρος, ουλές, σπίλοι, δυσμορφίες, δερματικές δερματοστιξίεςτατουάζ, ρούχα και κοσμήματα). Με τα στοιχεία που συλλέγονται, συμπληρώνονται τα ροζ μεταθανάτια δελτία αναγνώρισης θυμάτων μαζικής καταστροφής, τα οποία έχουν συνταχθεί και διανεμηθεί από την Interpol, και αποστέλλονται σε ειδικά διαμορφωμένα κέντρα, πληρούμενα με εξειδικευμένο και έμπειρο προσωπικό, όπου πραγματοποιείται λεπτομερώς και η ανάστροφη διαδικασία, κατά την οποία οι συγγενείς, οι προσωπικοί ιατροί και οι οδοντίατροι των θυμάτων, οι αστυνομικές αρχές και οι υπηρεσίες του Ερυθρού Σταυρού δηλώνουν την απώλεια και παρέχουν πληροφορίες για τη συμπλήρωση των κίτρινων προθανάτιων δελτίων αναγνώρισης θυμάτων μαζικής καταστροφής. Στη συνέχεια, εφαρμόζεται η διασταύρωση των στοιχείων και η κλήση των συγγενών για αναγνώριση. Η χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών για ταχύτερη και σωστότερη εργασία, καθώς και αρκετές τηλεφωνικές γραμμές είναι απαραίτητο να υπάρχουν πλησίον της αίθουσας αναγνώρισης. Εγγύς του εν λόγω χώρου ευρίσκεται καλά φυλασσόμενη αποθήκη για τα προσωπικά αντικείμενα, τα οποία καταγράφονται και αρχειοθετούνται, προκειμένου να παραδοθούν στους οικείους. Αίθουσα νεκροτομών: Στο χώρο αυτόν θα γίνουν οι νεκροψίες-νεκροτομές και η δειγματοληψία βιολογικών υλικών για τις συμπληρωματικές εξετάσεις (ιστοπαθολογικές, τοξικολογικές, εξετάσεις DNA), προκειμένου να καθοριστούν τα αίτια θανάτου των θυμάτων, τα οποία ποικίλλουν στις μαζικές καταστροφές και εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες. Αίθουσα λοιπών εξετάσεων: Στο χώρο αυτόν διενεργείται η ακτινογραφική εξέταση με φορητό ακτινογραφικό μηχάνημα, η δακτυλοσκοπική εξέταση και η οδοντιατρική εξέταση με λήψη πανοραμικής ακτινογραφίας, χρήσιμης στην αναγνώριση παραμορφωμένων ή απανθρακωμένων πτωμάτων. 8 Αίθουσα ταρίχευσης: Είναι ο χώρος στον οποίο πραγματοποιείται μικρή ή μεγάλη ταρίχευση των πτωμάτων για τις ανάγκες μεταφοράς της κάθε σορού. Αίθουσα αποθήκευσης των βιολογικών υλικών: Στο χώρο αυτόν φυλάσσονται τα υλικά προς ιστοπαθολογική εξέταση, τα υλικά για εξέταση DNA και διάφορα υλικά για τοξικολογικές εξετάσεις. Ο συγκεκριμένος χώρος πρέπει να διαθέτει ψυγεία για τη φύλαξη των σχετικών υλικών. Αίθουσα με ψυγεία φύλαξης νεκρών: Είναι πιθανό, λόγω των μεγάλων απωλειών σε ανθρώπινες ζωές σε μια μαζική καταστροφή, να απαιτηθούν παρά πολλοί ψυκτικοί θάλαμοι. Επειδή συνήθως δεν είναι δυνατή η εκ των προτέρων προμήθειά τους λόγω του τεράστιου οικονομικού κόστους σε συνδυασμό με τη σπανιότητα χρησιμοποίησής τους, σκόπιμη είναι η επίταξη μεγάλων φορτηγών-ψυγείων, μέσα στα οποία θα διατηρούνται οι νεκροί έως την ημέρα αναγνώρισης και παραλαβής τους. Στην Τουρκία το 1999, μετά από τον καταστροφικό σεισμό, τα πτώματα φυλάχθηκαν σε επιταγμένο παγοδρόμιο. Αίθουσα αποθήκευσης αναλώσιμων: Είναι ο χώρος στον οποίο θα αποθηκευτούν τα αναλώσιμα. Στο σημείο αυτό πρέπει να επισημανθεί ότι, επειδή δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί το μέγεθος και οι συνθήκες μιας μαζικής καταστροφής, είναι οικονομικά παντελώς ασύμφορη η εκ των προτέρων προμήθεια όλων των αναλώσιμων υλικών ή μεγάλου τμήματος αυτών. Προκειμένου όμως, σε περίπτωση ανάγκης, να υπάρχει η δυνατότητα ταχείας αγοράς και προμήθειας των απαραίτητων αναλώσιμων, συντάσσονται κατάλογοι προμηθευτών με όλα τα αναγκαία προϊόντα, οι οποίοι ελέγχονται και αναθεωρούνται κάθε χρόνο, ώστε να συμπληρώνονται όποτε αυτό είναι αναγκαίο. Αίθουσα ευπρεπισμού των νεκρών: Στη συγκεκριμένη αίθουσα θα πρέπει λαμβάνονται υπ όψη οι θρησκευτικές αντιλήψεις των θυμάτων. Αίθουσα παραλαβής των αναγνωρισθέντων νεκρών: Είναι ο χώρος από τον οποίο θα παραλαμβάνονται οι νεκροί που έχουν αναγνωριστεί από τους οικείους τους ή τα γραφεία τελετών, με αποδεικτικά παραλαβής. Ταυτόχρονα, σε παραπλήσιους χώρους λειτουργούν γραφεία των υπευθύνων προϊσταμένων, οι οποίοι συντονίζουν όλες τις ενέργειες, χώρος υποδοχής και ενημέρωσης των συγγενών, χώρος πληροφόρησης των ΜΜΕ από ένα μόνο υπεύθυνο άτομο, ενώ λαμβάνεται ακόμη ειδική μέριμνα για τους χώρους των ξένων αποστολών βοήθειας.

5 ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΑΖΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ 19 Μέσα σε όλους αυτούς τους χώρους η μεταφορά των νεκρών διεξάγεται με φορεία, που μεταφέρονται από νοσοκομεία. Συνεργείο φωτογράφων απαθανατίζει όλες τις φάσεις της διαδικασίας, προκειμένου να υπάρξει αποδεικτικό υλικό για την απόδοση ποινικών και αστικών ευθυνών. Συχνός ψεκασμός για την καταπολέμηση εντόμων και τρωκτικών είναι αναγκαίος. Στο προσωρινό νεκροτομείο, το θέμα της ασφάλειας είναι πρωταρχικής σημασίας, γιατί σε μια μαζική καταστροφή κατά την οποία ο αριθμός των θυμάτων που μεταφέρονται εκεί είναι μεγάλος, είναι ενδεχόμενο να μεταφερθούν στον ίδιο χώρο και να θεωρηθούν ως θύματα της αυτής μαζικής καταστροφής και πτώματα που προέρχονται από μια εγκληματική ενέργεια προς κάλυψη. Έτσι, ο χώρος φυλάσσεται ανελλιπώς από τις αστυνομικές και τις στρατιωτικές αρχές Tαυτοποίηση των θυμάτων Η ταυτοποίηση των νεκρών σε μαζική καταστροφή είναι ιδιαίτερα μεγάλης σημασίας και αποτελεί το πρώτο και ενδεχομένως το βασικότερο μέλημα του ιατροδικαστή. Οι ανθρωπιστικοί λόγοι που καθιστούν αυτή την ανάγκη εντελώς επιτακτική είναι προφανείς. Η απόδοση τιμών στο νεκρό διά μέσου της νεκρώσιμης τελετής αποτελεί αδιαμφισβήτητη ανάγκη και υποχρέωση σε όλες σχεδόν τις κοινωνίες και τις θρησκείες. Εξ άλλου, η διαδικασία του θρήνου, η οποία, τελικά, θα οδηγήσει στην ψυχική γαλήνη και στην παραδοχή του γεγονότος, δεν μπορεί να αρχίσει εάν δεν επιβεβαιωθεί θετικά και πέραν κάθε αμφιβολίας ο θάνατος του ατόμου. Εκτός όμως από τους αμιγώς ανθρωπιστικούς λόγους, διάφορα άλλα θέματα όπως νομικά, ασφαλιστικά, συνταξιοδοτικά απαιτούν την ταυτοποίηση του νεκρού και επομένως την αδιαμφισβήτητη επιβεβαίωση του θανάτου του. Τέλος, όταν πρόκειται για ατυχήματα σε μέσα μαζικής μεταφοράς (ΜΜΜ), ιδιαίτερα μεγάλη σημασία για τη διερεύνηση των συνθηκών του ατυχήματος έχει ο εντοπισμός του ατόμου ή των ατόμων που οδηγούσαν το συγκεκριμένο μέσο. Για παράδειγμα, σε αεροπορικό ατύχημα είναι εντελώς αναγκαία η ταυτοποίηση του κυβερνήτη και του υπόλοιπου πληρώματος. Κατά κανόνα, η ταυτοποίηση των θυμάτων μιας μαζικής καταστροφής εντάσσεται σε μία από τις παρακάτω κατηγορίες: Θετική-βεβαιωμένη ταυτοποίηση. Πρόκειται για τις περιπτώσεις στις οποίες η ταυτότητα του πτώματος τεκμηριώνεται με αντικειμενικό και αδιαμφισβήτητο τρόπο, μέσω εργαστηριακού ελέγχου. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο χρησιμοποιείται η μέθοδος του DNA, η ανθρωπολογική εξέταση, οι οδοντολογίες, ο έλεγχος του νεκρού, τα δακτυλικά και τα πελματιαία αποτυπώματά του, καθώς και συγκεκριμένοι εν ζωή γενόμενοι ιατρικοί χειρισμοί, γνωστοί από το ιατρικό του ιστορικό και ανιχνεύσιμοι κατά τη διάρκεια της νεκροτομής. Για την ταυτοποίηση μέσω DNA απαιτείται συνήθως η λήψη γενετικού υλικού από συγγενείς πρώτου βαθμού. Φυσικά, σε ορισμένες σπάνιες, δυστυχώς περιπτώσεις, υπάρχει γενετικό υλικό του ίδιου του θύματος στα αρχεία της αστυνομίας, από παλαιές δικαστικές υποθέσεις, γεγονός που διευκολύνει ιδιαίτερα τη διαδικασία ταυτοποίησης. Είναι ευνόητο ότι ο πλήρης ιατρικός φάκελος του θύματος θα πρέπει να βρίσκεται στη διάθεση των ειδικών που ασχολούνται με την ταυτοποίησή του. Μια παλαιά πανοραμική ακτινογραφία στόματος πιθανόν να επιτρέψει την ταυτοποίηση μέσω οντολογικού ελέγχου, ενώ κάποια πωρωμένα κατάγματα ή σκελετικές ιδιομορφίες που εμφανίζονται σε παλαιές ακτινογραφίες, μπορούν να αναζητηθούν στο σκελετό του πτώματος. Κάποιες φορές, η οριστική και εγγυημένη λύση στο δυσεπίλυτο πρόβλημα της ταυτοποίησης παρέχεται από τα χειρουργικά εμφυτεύματα που ανευρίσκονται στο πτώμα. Στην επιφάνεια των εν λόγω εμφυτευμάτων αναγράφεται από την εταιρεία παραγωγής τους ένας κωδικός αριθμός, μοναδικός για το κάθε εμφύτευμα. Επομένως, αν κάποιος ανατρέξει στα αρχεία του νοσοκομείου όπου διενεργήθηκε η χειρουργική επέμβαση, μπορεί να διαπιστώσει την ταυτότητα του ασθενούς που έφερε το συγκεκριμένο μόσχευμα και συνεπώς να τεκμηριώσει την ταυτότητα του θύματος Πιθανή-ενδεχόμενη ταυτοποίηση. Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν υπάρχει κάποιο από τα προαναφερθέντα αποδεικτικά στοιχεία, η ταυτοποίηση επιχειρείται να γίνει μέσω συνδυασμού πολλαπλών ενδείξεων που προκύπτουν από τις έρευνες. Όταν τα προθανάτια και τα μεταθανάτια δελτία αναγνώρισης ταυτίζονται σε ικανοποιητικό βαθμό, τα αδρά χαρακτηριστικά (φύλο, ύψος, φυλή) του πτώματος συμφωνούν επίσης με αυτά του αγνοούμενου και η οπτική αναγνώριση από τους οικείους του ίδιου του πτώματος, αλλά και των προσωπικών αντικειμένων που ενδεχομένως φέρει αποβεί θετική, η ταυτοποίηση έστω και με ένα μικρό ποσοστό λάθους μπορεί να επικυρωθεί Ταυτοποίηση εξ αποκλεισμού. Μπορεί να γίνει όταν έχει απομείνει μόνο ένα πτώμα αταυτοποίητο από κάθε φύλο και ταυτόχρονα η λίστα των αγνοουμένων, μετά από όλη την προηγηθείσα διαδικασία ταυτοποίησης, περιέχει πλέον μόνο ένα όνομα του συγκεκριμένου φύλου. Σε ένα υποθετικό αεροπορικό δυστύχημα, αν από τα αρχεία της αεροπορικής εταιρείας προκύπτει ότι στο αεροπλάνο είχε επιβιβαστεί μεταξύ των άλλων μια ενήλικη γυναίκα με συγκεκριμένα στοιχεία ταυτότητας, η οποία δεν έχει ανευρεθεί μετά την πτώση και ταυτόχρονα υπάρχει μόνο ένα θηλυκό πτώμα που δεν έχει ταυτοποιηθεί ακόμη, αυτό βάσει λογικής δεν μπορεί παρά να είναι το πτώμα της συγκεκριμένης επιβάτιδας.

6 20 Χ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΚΟΣ και συν Είναι προφανές βέβαια ότι, με τη διαδεδομένη χρήση της μεθόδου DNA, οι περιπτώσεις που δεν είναι πλήρως επιβεβαιωμένες ως προς την ταυτότητα του θύματος έχουν και οφείλουν να έχουν ελαχιστοποιηθεί ή και εκμηδενιστεί ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Μετά από την ολοκλήρωση των διαδικασιών ταυτοποίησης, το επόμενο βήμα είναι η διαδικασία της νεκροψίαςνεκροτομής και των συνοδών εργαστηριακών εξετάσεων, προκειμένου (α) να διαπιστωθεί η αιτία θανάτου των θυμάτων και (β) να συλλεχθούν στοιχεία σχετικά με τις συνθήκες πρόκλησης της μαζικής καταστροφής. Είναι ευνόητο ότι σε μια μαζική καταστροφή ενδιαφέρει, κυρίως, η αιτία θανάτου των ατόμων που εμπλέκονται στην πρόκληση του συμβάντος. Για παράδειγμα, σε ένα αεροπορικό ατύχημα πρωταρχικά και εξονυχιστικά εξετάζονται τα πτώματα του κυβερνήτη και του πληρώματος. Κατάγματα σε άκρες χείρες, καρπούς και αγκώνες, καθώς και σε άκρους πόδες και γόνατα υποδεικνύουν συνήθως ότι ο κυβερνήτης ή ο συγκυβερνήτης είχε συνείδηση και έλεγχο όταν έγινε η πρόσκρουση με το έδαφος και γι αυτόν το λόγο έχουν λάβει την ονομασία «κακώσεις ελέγχου». Παρόμοιες κακώσεις, ωστόσο, μπορεί να διαπιστωθούν και στους επιβάτες. Υποκείμενες παθολογικές καταστάσεις ή οξέα συμβάματα, όπως για παράδειγμα έμφραγμα του μυοκαρδίου, ρήξη ανευρύσματος, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, θα πρέπει να αναζητούνται σχολαστικά, δεδομένου ότι όταν αφορούν στον κυβερνήτη ενδέχεται να ευθύνονται για το ατύχημα. Εντελώς απαραίτητη σε αυτές τις περιπτώσεις είναι και η τοξικολογική αναζήτηση αιθυλικής αλκοόλης, ναρκωτικών ουσιών, αλλά και φαρμάκων τα οποία ενδέχεται να προκάλεσαν (μόνα τους ή σε συνέργεια με άλλα) καταστολή του κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ). 12,13 Όταν έχει ξεσπάσει πυρκαγιά στον τόπο του ατυχήματος ή έχει συμβεί έκρηξη, ο τοξικολογικός έλεγχος όλων των ατόμων περιλαμβανομένων και των επιβατών έχει καθοριστική σημασία προκειμένου να διαπιστωθεί εάν ήταν εν ζωή όταν άρχισε η πυρκαγιά. Η ανεύρεση ανθρακυλαιμοσφαιρίνης καταδεικνύει ότι τα άτομα εισέπνευσαν μονοξείδιο του άνθρακα. Παράλληλα, είναι δυνατόν να αναζητηθούν και να βρεθούν άλλες ουσίες-παράγωγα καύσης υλικών που ευρίσκονταν στο μέσο μεταφοράς (πλαστικών κ.ά.). Τα ευρήματα από την τοξικολογική εξέταση σε συνδυασμό με ευρήματα από τη νεκροτομή, όπως αιθάλη εντός της τραχείας και στοιχεία φλεγμονής στις αναπνευστικές οδούς, θα οδηγήσουν σε σχετικά ασφαλές συμπέρασμα όσον αφορά στην έναρξη της πυρκαγιάς, ενώ τα θύματα ήταν ζωντανά ή νεκρά Εκτός από τα ατυχήματα στα ΜΜΜ, είναι ευνόητο ότι ανάλογα με το είδος της μαζικής καταστροφής υπάρχουν κάποια άτομα, των οποίων ο εντοπισμός και η νεκροτομή έχουν ιδιαίτερο ιατροδικαστικό ενδιαφέρον. Σε μια τρομοκρατική ενέργεια από έκρηξη, πρωταρχικός στόχος είναι να βρεθούν οι πιθανοί δράστες, οι οποίοι ενδέχεται να βρίσκονται ανάμεσα στα θύματα. Για το λόγο αυτόν, σκόπιμο είναι να αναζητηθούν τα άτομα που φέρουν τις λεγόμενες πρωτογενείς ωστικές κακώσεις, δηλαδή τις κακώσεις που προκαλούνται άμεσα από το ωστικό κύμα. Συγκεκριμένα, το ωστικό κύμα τείνει να προκαλεί κακώσεις στα αυτιά και στους αεραγωγούς, καθώς και θλάσεις στους πνεύμονες, οι οποίες έχουν κατανομή αντίστοιχη των πλευρών και των μεσοπλεύριων διαστημάτων. Ωστικό κύμα που πλήττει το σώμα εντός του ύδατος τείνει να προκαλεί ενδοκοιλιακές κακώσεις, περιλαμβανομένης της διάτρησης σε κοίλα όργανα (στόμαχος, έντερο). Εάν στο πτώμα ενός ατόμου διαπιστωθούν οι ως άνω κακώσεις, συμπεραίνεται ότι ήταν πλησίον του σημείου της έκρηξης, στοιχείο ιδιαίτερης αξίας στον εντοπισμό του δράστη. Αυξανομένης της απόστασης του ατόμου από το σημείο έκρηξης, προκαλούνται οι λεγόμενες δευτερογενείς, τριτογενείς και τεταρτογενείς κακώσεις. Μια δευτερογενής κάκωση από ωστικό κύμα συμβαίνει ως αποτέλεσμα των διαφόρων σωματιδίων που πλήττουν το σώμα. Μια τριτογενής ωστική βλάβη συμβαίνει όταν το σώμα προωθούμενο από το ωστικό κύμα προσκρούει σε ένα άλλο αντικείμενο ή επιφάνεια. Μια τεταρτογενής ωστική βλάβη είναι κάθε άλλη κάκωση που δεν μπορεί να προσδιοριστεί ως πρωτογενής, δευτερογενής ή τριτογενής. Παραδείγματα περιλαμβάνουν τις κακώσεις που προκαλούνται από ένα κτήριο το οποίο καταρρέει ή από τα θερμικά εγκαύματα. Θραύσματα που θα ανευρεθούν στα θύματα μπορούν να προσανατολίσουν ως προς το υλικό το οποίο χρησιμοποιήθηκε, καθώς και για το είδος της έκρηξης. Επομένως, θα πρέπει να συλλέγονται με προσοχή και να αποστέλλονται για τον απαραίτητο έλεγχο. 15 Γενικά, η αιτία θανάτου των θυμάτων προφανώς διαφέρει ανάλογα με το είδος της μαζικής καταστροφής. Στο τσουνάμι στον ινδικό ωκεανό, ο θάνατος οφειλόταν στην πλειοψηφία των περιπτώσεων σε πνιγμό. Σε αεροπορικό ατύχημα, ο θάνατος επέρχεται συνήθως εξ αιτίας κακώσεων ή από την επίδραση της πυρκαγιάς. Σε σεισμούς, τα θύματα καταλήγουν από κακώσεις λόγω καταπλάκωσης ή πτώσης από ύψος. Επίσης, δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις κατά τις οποίες ο θάνατος σχετίζεται με την υποκείμενη παθολογία λόγω της μεγάλης έντασης (stress) τη στιγμή του συμβάντος. Παρά το γεγονός ότι η ιατροδικαστική διερεύνηση του θανάτου ατόμων που δεν σχετίζονται με

7 ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΑΖΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ 21 την πρόκληση της μαζικής καταστροφής (δεν είναι οδηγοί, κυβερνήτες ή δράστες τρομοκρατικής ενέργειας) δείχνει εκ πρώτης όψεως να είναι δευτερεύουσας σημασίας, σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να υποτιμάται. Ενδέχεται σε δεύτερο χρόνο να ανακύψουν θέματα καταλογισμού ευθυνών, ενώ η συμβολή των διαφόρων παραγόντων που συνετέλεσαν στο θάνατο θα πρέπει να είναι πλήρως στοιχειοθετημένη. Εξ άλλου, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να επιδείξει ο ιατροδικαστής στο ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθεί η μαζική καταστροφή ως μέσο συγκάλυψης κάποιας εγκληματικής ενέργειας. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια σεισμού ο οποίος οδήγησε σε μεγάλο αριθμό θυμάτων, πιθανόν να δολοφονηθεί κάποιο άτομο και στη συνέχεια να γίνει η τοποθέτησή του με τρόπο και σε χώρο που να υποδύεται θάνατο συνεπεία κακώσεων στο πλαίσιο του σεισμού. Είναι γεγονός ότι, όταν υπάρχει μεγάλος αριθμός θανάτων, λόγω του μεγάλου φόρτου εργασίας αλλά και της μεγάλης πίεσης για παράδοση των πτωμάτων, ελλοχεύει ο κίνδυνος να υποτιμηθούν ή να διαφύγουν κακώσεις, οι οποίες υπό άλλες συνθήκες θα αξιολογούνταν. Ο ιατροδικαστής, ωστόσο, πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός και υποψιασμένος σχετικά με το ενδεχόμενο συγκάλυψης, ώστε να εντοπίσει κακώσεις που οφείλονται σε άλλα αίτια. Θα πρέπει βέβαια να επισημανθεί ότι, εάν ο θάνατος οφείλεται λόγου χάρη σε πυροβολισμό, είναι εντελώς αδιανόητο να πραγματοποιηθεί σύγχυση με κάκωση στο πλαίσιο σεισμού. Εάν πρόκειται όμως για θάνατο συνεπεία πλήξης από θλων όργανο, είναι αρκετά πιθανόν η διάκριση μεταξύ του ενδεχόμενου το θύμα να κτυπήθηκε από δράστη ή να επλήγη από δοκό που κατεδαφίστηκε από την οροφή κτηρίου να είναι ιδιαίτερα δυσχερής. 2 Τέλος, επισημαίνεται ότι η συμβολή του ιατροδικαστή είναι σημαντική ακόμη κι αν απαιτηθεί η σε δεύτερο χρόνο εξέταση τραυματιών, αφού η εκτίμηση του αιτίου, του είδους, της έκτασης των σωματικών κακώσεων, καθώς και η αξιολόγηση των ποσοστών αναπηρίας για την απόδοση αποζημιώσεων αποτελεί κατ εξοχήν αντικείμενο της Ιατροδικαστικής. 7. ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ Ιδιαίτερη σημασία στην αντιμετώπιση μαζικών καταστροφών είναι η υποστήριξη των οικογενειών. Αποτελεί επιτακτική ανάγκη η πρόβλεψη χώρου στον οποίο θα παραμένουν οι συγγενείς καθ όλη τη διαδικασία ώστε να είναι προστατευμένοι από τα ΜΜΕ και να παραμένουν όσο το δυνατόν πιο ήρεμοι. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί σε επιταγμένους ή μισθωμένους χώρους, όπως σε ξενοδοχείο, σε σχολείο, σε εκκλησία ή σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο πλησίον της περιοχής του νεκροτομείου. Η προσέγγιση των συγγενών θα πρέπει να γίνεται από ομάδα επαγγελματιών η οποία περιλαμβάνει, πέραν των ιατροδικαστών, ψυχολόγους, ψυχιάτρους, κοινωνικούς λειτουργούς, διερμηνείς και μεταφραστές (για περιπτώσεις αλλοδαπών). Εξυπακούεται ότι σε περίπτωση που μεταξύ των συγγενών των θυμάτων βρίσκονται μικρά παιδιά, πρέπει να λαμβάνεται ειδική μέριμνα γι αυτά, με την αρωγή παιδοψυχιάτρων. Για ευνόητους λόγους, τα παιδιά δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται στη διαδικασία αναγνώρισης των πτωμάτων και γενικά συνιστάται να παραμένουν στο μέτρο του δυνατού αποστασιοποιημένα από το όλο σκηνικό της ανεύρεσης και περισυλλογής των πτωμάτων. Επί πλέον, οι αρμόδιες υπηρεσίες για τα ως άνω θέματα θα πρέπει να διαθέτουν γραμματείς και λοιπό διοικητικό προσωπικό. 16 Σε πρώτη φάση, η προσέγγιση των συγγενών αποσκοπεί στη συλλογή πληροφοριών (ιατρικό ιστορικό, αναγνωριστικά στοιχεία και άλλα) σχετικά με τους αγνοούμενους. Επίσης, οι συγγενείς θα κληθούν να προβούν στην αναγνώριση του πτώματος, όταν αυτό είναι εφικτό. Μετά από την ιατροδικαστική διερεύνηση και τον προσδιορισμό των αιτιών θανάτου επιβάλλεται η σχετική ενημέρωση των συγγενών. Τέλος, θα πρέπει να υπάρχει πρόβλεψη για την παροχή διευκολύνσεων αναφορικά με τη γραφειοκρατική διεκπεραίωση των υποθέσεών τους (ληξιαρχείο, μεταφορά των σορών προς ταφή, ασφαλιστικά θέματα). 8. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Η διαχείριση των μαζικών καταστροφών αποτελεί ένα πολυσύνθετο πρόβλημα που απαιτεί άψογη συνεργασία πολλών φορέων και υπηρεσιών. Δεδομένου ότι η μαζική καταστροφή μπορεί να αφορά σε μια μεγάλη ποικιλία περιστατικών, από τα οποία το καθένα παρουσιάζει τις ιδιαιτερότητές του, η ύπαρξη ενός ευέλικτου σχεδίου αντιμετώπισης αποτελεί θέμα πρωτεύουσας σημασίας. Η άμεση και ολοκληρωμένη διαχείριση από ιατροδικαστική άποψη, επίσης, είναι ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένου ότι παρέχει κρίσιμες πληροφορίες για το αίτιο και τις συνθήκες πρόκλησης της μαζικής καταστροφής, καθώς και για τα αίτια θανάτου των θυμάτων, στοιχεία που συνήθως έχουν μεγάλο αντίκτυπο από ανθρωπιστική, ποινική, αστική, ασφαλιστική, αλλά και πολιτειακή άποψη.

8 22 Χ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΚΟΣ και συν ABSTRACT Forensic management of mass disasters C. EVAGGELAKOS, C. SPILIOPOULOU, S. PAPADODIMA Department of Forensic Medicine and Toxicology, School of Medicine, National and Kapodistrian University of Athens, Athens, Greece Archives of Hellenic Medicine 2012, 29(1):15 22 A mass disaster is considered to be any event in which the number of deaths is so large that it overwhelms the resources of the local death investigation infrastructure. It can be caused by physical events, biological agents, terrorist attacks, accidents, toxic environmental conditions and accidents in mass transport. The forensic management of a mass disaster concerns three basic categories of action: Action in the area of the disaster, mainly collection of the remains of the victims, forensic management of the victims and support of the families. The forensic management must be thorough and meticulous as it can offer valuable data concerning the circumstances and cause of the disaster and establish the identity and the cause of death of the victims. Key words: Forensics, Mass disasters Βιβλιογραφία 1. KNIGHT B. Forensic pathology. 2nd ed. Oxford University Press, USA, 1996:43 2. PRAHLOW J. Miscellaneous topics. Mass fatalities incidents. In: Prahlow J (ed) Forensic pathology for police, death investigators, attorneys and forensic scientists. Humana Press, South Bend, 2010: BUSUTTIL A, JONES JSP, GREEN MA. Deaths in major disasters: The pathologist s role. 2nd ed. The Royal College of Pathologists, London, Available at: 4. INTERPOL. Disaster victim identification guide. DVI, Available at: guide.pdf 5. PAUL DM. The coroner s role in mass disaster. Ann Acad Med Singapore 1984, 13: BUDOWLE B, BIEBER FR, EISENBERG AJ. Forensic aspects of mass disasters: Strategic considerations for DNA-based human identification. Leg Med (Tokyo) 2005, 7: BEUATHIER JP, DE VALCK E, LEFEVRE P, DE WINNE J. Mass disaster victim identification: The tsunami experience. Open Forens Sci J 2009, 2: DE VILLIERS CJ, PHILLIPS VM. Mass disasters. Part 1. Role of the general dentist. SADJ 2002, 57: AMERICAN BOARD OF FORENSIC ODONTOLOGY. Body identification guidelines. J Am Dent Assoc 1994, 125: BYERS SN. Μαζικές καταστροφές. Στο: Μωραΐτης Κ, Σπηλιοπούλου Χ (Επιμ.) Εισαγωγή στη Δικαστική Aνθρωπολογία. 3η έκδοση. Εκδόσεις Παρισιάνου, Αθήνα, 2011: ΓΕΩΡΓΙΟΥ M. Αναγνώριση της ταυτότητας των θυμάτων μαζικών καταστροφών. Στο: Γεωργίου Μ (Επιμ.) Γενετική Ιατροδικαστική. Εκδόσεις Παρισιάνου, Αθήνα, 2008: PRAHLOW J. Miscellaneous topics. Aircraft crashes. In: Prahlow J (ed) Forensic pathology for police, death investigators, attorneys and forensic scientists. Humana Press, South Bend, 2010: DiMAIO VJ, DiMAIO D. Airplane crashes. In: DiMaio VJ, DiMaio D (eds) Forensic pathology. 2nd ed. CRC Press, New York, STEFANIDOU M, ATHANASELIS S. Toxicological aspects of fire. Vet Hum Toxicol 2004, 46: PRAHLOW J. Miscellaneous topics. Explosions and blast injuries. In: Prahlow J (ed) Forensic pathology for police, death investigators, attorneys and forensic scientists. Humana Press, South Bend, 2010: WRIGHT RJ, PETERS CD, FLANNERY RB Jr. Victim identification and family support in mass casualties: The Massachusetts model. Int J Emerg Ment Health 1999, 1: Corresponding author: S. Papadodima, Department of Forensic Medicine and Toxicology, School of Medicine, National and Kapodistrian University of Athens, 75 M. Asias street, GR Athens, Greece

ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ 1) ΑΠΕΓΚΛΩΒΙΣΜΟΣ, 2)ΕΚΤΙΜΗΣΗ, 3)ΔΙΑΛΟΓΗ triage, 4) ANAZΩΟΓΩΝΗΣΗ και 5) ΔΙΑΚΟΜΙΔΗ δηλ. εφαρμογή του κανόνα των 3 t (triage,treatment,transport), για ασφαλή μεταφορά στο

Διαβάστε περισσότερα

Δικαστική Ανθρωπολογία

Δικαστική Ανθρωπολογία Δικαστική Ανθρωπολογία Δρ Κωνσταντίνος Μωραΐτης Δικαστικός Ανθρωπολόγος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Δικαστική ανθρωπολογία Κλάδος της φυσικής ανθρωπολογίας που ασχολείται με την ανθρωπολογική

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 3 Κεφάλαιο 1: Διαχείριση Προσωπικού... 4 Κεφάλαιο 2: Διαχείριση Εξοπλισμού/ Εγκαταστάσεων... 5 Κεφάλαιο 3: Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΖΩΗΣ & ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΖΩΗΣ & ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΖΩΗΣ Παροχή Σε περίπτωση θανάτου του ασφαλισμένου από οποιαδήποτε αιτία, οι δικαιούχοι δικαιούνται να εισπράξουν το ποσό που ορίζεται από το Συμβόλαιο για την κάλυψη αυτή (28 μηνιαίους μισθούς).

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Σχ. Έτος : 2013-2014 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΑΙΤΙΕΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Σχ. Έτος : 2013-2014 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΑΙΤΙΕΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Στέλεχος Υπηρεσιών Ασφαλείας Ημ/νια: 23/01/2014 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ 2005 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ Η ιστορία της Σ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ξεκινά από την δεκαετία του 70,

Διαβάστε περισσότερα

Η Diadilos Solutions παρέχει ολοκληρωμένες λύσεις ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζει την πλήρη ικανοποίηση των αναγκών των πελατών της.

Η Diadilos Solutions παρέχει ολοκληρωμένες λύσεις ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζει την πλήρη ικανοποίηση των αναγκών των πελατών της. Η Diadilos Solutions παρέχει ολοκληρωμένες λύσεις ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζει την πλήρη ικανοποίηση των αναγκών των πελατών της. Η εταιρεία μας στελεχώνεται από πραγματογνώμονες, μηχανολόγους, πολιτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΟΜΑΔΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΜΑΔΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Η ιστορία της ΟΜΑΔΑΣ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ξεκινά από την δεκαετία του 70, όταν τα πρώτα μέλη της εκπαιδεύτηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Fly Away. Για να ταξιδεύετε χωρίς έννοιες.

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Fly Away. Για να ταξιδεύετε χωρίς έννοιες. Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Fly Away Για να ταξιδεύετε χωρίς έννοιες. 01 Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Fly Away Ταξίδι, όπως το έχετε φανταστεί! Σήμερα, τα ταξίδια τείνουν να γίνουν αναπόσπαστο μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΤΟΥ ΓΠΑ

ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΤΟΥ ΓΠΑ ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΤΟΥ ΓΠΑ Η εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων σε ένα εργασιακό περιβάλλον, θα πρέπει να εξασφαλίζει σε

Διαβάστε περισσότερα

Βούλγαρος εξαπατούσε ηλικιωμένους. Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Πέμπτη, 05 Ιανουάριος :30

Βούλγαρος εξαπατούσε ηλικιωμένους. Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Πέμπτη, 05 Ιανουάριος :30 Συνελήφθη, χθες το απόγευμα στη Λιβαδειά, ένας 48χρονος υπήκοος Βουλγαρίας, μέλος οργανωμένης εγκληματικής ομάδας, σκοπός της οποίας ήταν η συστηματική και εξακολουθητική εξαπάτηση πολιτών. Ο εντοπισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Personal Freedom. Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο.

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Personal Freedom. Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο. Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Personal Freedom Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο. 01 Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Personal Freedom Νιώστε ασφαλείς από τα απρόοπτα της ζωής! Τα απρόοπτα είναι μέρος της

Διαβάστε περισσότερα

www.tuvaustriahellas.gr 1

www.tuvaustriahellas.gr 1 1 ΕΝ 15224 & ΟΙ 8 ΑΡΧΕΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙΔΙΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ISO 9001:2008 ΑΡΧΗ 1: Εστίαση στον πελάτη ΑΡΧΗ 2: Ισχυρή διοίκηση - ηγεσία ΑΡΧΗ 3: Ενεργής συμμετοχή εργαζομένων ΑΡΧΗ 4: «Διεργασιακή»

Διαβάστε περισσότερα

Το cocoon plus αποζημιώνει σε αξία αντικατάστασης καινούργιου από κάθε τυχαίο ζημιογόνο γεγονός.

Το cocoon plus αποζημιώνει σε αξία αντικατάστασης καινούργιου από κάθε τυχαίο ζημιογόνο γεγονός. 2 Το πρόγραμμα cocoon plus (κατά παντός κινδύνου) δίνει τη δυνατότητα πλήρους κάλυψης των περιουσιακών στοιχείων του ασφαλισμένου από οποιοδήποτε κίνδυνο. Είναι απόλυτα προσαρμοσμένο στις αυξημένες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΛΩΡΟΣ -Φ- ΧΡΗΣΤΟΣ ΤΩΡΑ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΟΣ!!

ΦΛΩΡΟΣ -Φ- ΧΡΗΣΤΟΣ ΤΩΡΑ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΟΣ!! ΦΛΩΡΟΣ -Φ- ΧΡΗΣΤΟΣ ΤΩΡΑ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΟΣ!! ΔΕΙΤΕ ΠΟΣΟ ΠΡΟΣΙΤΗ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ Η ΑΓΟΡΑ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΣ ΠΛΗΡΗ ΚΑΛΥΨΗ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Σύνθεση προσωπικού 2. Περιγραφή εργασιακού αντικειμένου 3. Προϋποθέσεις α. Γενικές προϋποθέσεις β. Ειδικές Προϋποθέσεις -Πιστοποίηση Υγείας -Ενδυμασία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΡΟΧΑΙΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Β. Ψαριανός, Καθ. ΕΜΠ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΡΟΧΑΙΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Β. Ψαριανός, Καθ. ΕΜΠ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΡΟΧΑΙΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Β. Ψαριανός, Καθ. ΕΜΠ Παρατηρητήριο Οδικής Ασφάλειας Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Οδική Ασφάλεια και ΕΚΑΒ Μετά το Ατύχημα ΤΙ; Αθήνα, 28.9.06 1 ΤΟ ΑΤΥΧΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε μέρα που μετακινούμαστε στο δρόμο, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον μεγάλο κίνδυνο των ανασφάλιστων οχημάτων, τα οποία ολοένα και αυξάνονται.

Κάθε μέρα που μετακινούμαστε στο δρόμο, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον μεγάλο κίνδυνο των ανασφάλιστων οχημάτων, τα οποία ολοένα και αυξάνονται. Κάθε μέρα που μετακινούμαστε στο δρόμο, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον μεγάλο κίνδυνο των ανασφάλιστων οχημάτων, τα οποία ολοένα και αυξάνονται. Η INTERAMERICAN σάς ενημερώνει για όσα ισχύουν για τα ανασφάλιστα

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7

Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα επεξεργασμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΜΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΠΟΥ ΕΠΕΜΒΑΣΗ Άμεση ανάγκη (μεταφορά και αντιμετώπιση το ταχύτερο δυνατόν) ΜΑΖΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΒΑΡΥΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Νοεµβρίου 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Σκοπός της έρευνας ήταν η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Πολιτικής Άμυνας, Ασφάλειας και Υγείας Καθήκοντα και Αρμοδιότητες Ιστοσελίδα Επικοινωνία

Γραφείο Πολιτικής Άμυνας, Ασφάλειας και Υγείας Καθήκοντα και Αρμοδιότητες Ιστοσελίδα Επικοινωνία Δρ Γιάννης Κασουλίδης Λειτουργός Πολιτικής Άμυνας, Ασφάλειας και Υγείας Περιεχόμενα Γραφείο Πολιτικής Άμυνας, Ασφάλειας και Υγείας Καθήκοντα και Αρμοδιότητες Ιστοσελίδα Επικοινωνία Σχέδιο Δράσης σε περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Νομοθετικό πλαίσιο Υγιεινής και Ασφάλειας στους χώρους εργασίας

Νομοθετικό πλαίσιο Υγιεινής και Ασφάλειας στους χώρους εργασίας Τ.Ε.Ε. ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Ημερίδα για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία Τρίπολη, 15-06-2016 Νομοθετικό πλαίσιο Υγιεινής και Ασφάλειας στους χώρους εργασίας Γεώργιος Ι. Φαράντος Προϊστάμενος Τμήματος Υγιεινής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ TEE TKM ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΤ ΚΥΚΛΟΣ2005 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Ν. Μαραγκός Μηχανολόγος Mηχ. Msc ΚΙΛΚΙΣ 2005 ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΒΑΣΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ Βασιλικόπουλος Θεόδωρος, Μιχαλόπουλος Διονύσιος (Επικαιροποίηση Ιανουάριος 2016)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ Βασιλικόπουλος Θεόδωρος, Μιχαλόπουλος Διονύσιος (Επικαιροποίηση Ιανουάριος 2016) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΜΑΖΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ- ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ Ή ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Μ.Τ.Ν. Σκοπός: Η ασφαλής διαχείριση των ασθενών υπο αιµοκάθαρση σε κατάσταση µαζικών καταστροφών ή έκτακτης

Διαβάστε περισσότερα

Ιατροδικαστική Φωτογράφιση. Καθηγητής. Thomas Wenzel

Ιατροδικαστική Φωτογράφιση. Καθηγητής. Thomas Wenzel Δράση: «Κατάρτιση δημοσίων λειτουργών (ιατρικών λειτουργών, ψυχολόγων κτλ) για διαπίστωση βασανιστηρίων και ανίχνευση ειδικών αναγκών σε θύματα βασανιστηρίων» Εκπαιδευτής: Dr. Thomas Wenzel Medical University

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΗΤΡΩΟ ΑΝΑΔΟΧΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΗΤΡΩΟ ΑΝΑΔΟΧΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΤΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη - Διαχείριση των Φυσικών Καταστροφών. Ο Ρόλος του Αγρονόμου Τοπογράφου Μηχανικού

Πρόληψη - Διαχείριση των Φυσικών Καταστροφών. Ο Ρόλος του Αγρονόμου Τοπογράφου Μηχανικού ΗΜΕΡΙΔΑ Πρόληψη - Διαχείριση των Φυσικών Καταστροφών. Ο Ρόλος του Αγρονόμου Τοπογράφου Μηχανικού Σχεδιασμός Διαδρομών Εκκένωσης και Ανακατασκευής Μεταφορικών Δικτύων μετά από Φυσικές Καταστροφές Μεγάλης

Διαβάστε περισσότερα

5369 Κ.Δ.Π. 495/2002

5369 Κ.Δ.Π. 495/2002 E.E. Παρ. ΠΙ(Ι) Αρ. 3646,25.10.2002 5369 Κ.Δ.Π. 495/2002 Αριθμός 495 Οι περί Προστασίας από Ιονίζουσες Ακτινοβολίες (Ενημέρωση του Πληθυσμού για Εφαρμοστέα Μέτρα σε Περίπτωση Έκτακτης Ανάγκης) Κανονισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. Συντάκτρια γνωμοδότησης (*): Kartika Tamara Liotard

Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. Συντάκτρια γνωμοδότησης (*): Kartika Tamara Liotard ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 16.9.2010 2010/2114(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

Μετεκπαιδευτικά μαθήματα από τον Ι.Σ.Α. και την Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Β' ΚΥΚΛΟΣ:

Μετεκπαιδευτικά μαθήματα από τον Ι.Σ.Α. και την Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Β' ΚΥΚΛΟΣ: Μετεκπαιδευτικά μαθήματα από τον Ι.Σ.Α. και την Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Β' ΚΥΚΛΟΣ: ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΡΑΥΜΑΤΙΟΛΟΓΙΑ 2η ενότητα: ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ Ασφάλεια στον τόπο

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικές συμβουλές για αποφυγή εξαπάτησης πολιτών εξέδωσε σε ανακοίνωσή της η ΕΛ.ΑΣ. μετά τα απανωτά κρούσματα.

Ειδικές συμβουλές για αποφυγή εξαπάτησης πολιτών εξέδωσε σε ανακοίνωσή της η ΕΛ.ΑΣ. μετά τα απανωτά κρούσματα. Θήρα, Τετάρτη 07/12/2016 Ειδικές συμβουλές για αποφυγή εξαπάτησης πολιτών εξέδωσε σε ανακοίνωσή της η ΕΛ.ΑΣ. μετά τα απανωτά κρούσματα. Με αφορμή περιστατικά εξαπάτησης πολιτών, σε διάφορες περιοχές της

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα Διαχείρισης, Ελέγχου και Παρακολούθησης Ασθενοφόρων και Περιστατικών

Σύστημα Διαχείρισης, Ελέγχου και Παρακολούθησης Ασθενοφόρων και Περιστατικών Σύστημα Διαχείρισης, Ελέγχου και Παρακολούθησης Ασθενοφόρων και Περιστατικών Η LINK Technologies Α.Ε. ιδρύθηκε το 2002 με στόχο να καταστεί πυρήνας καινοτομικών λύσεων Τηλεματικής αναβαθμίζοντας καθημερινά

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσιμων καταστάσεων

Διαχείριση κρίσιμων καταστάσεων Διαχείριση κρίσιμων καταστάσεων Ο όρος Κρίσιμες Καταστάσεις σημαίνει κάθε κατάσταση που μπορεί να παρουσιάσει κίνδυνο ή απειλή για την επιχείρηση. Μπορεί να είναι ένα ελαττωματικό προϊόν, μια οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ (Φ.Α.Υ.) ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ: «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΝΕΩΝ ΤΑΦΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ»

ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ (Φ.Α.Υ.) ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ: «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΝΕΩΝ ΤΑΦΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ» ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ (Φ.Α.Υ.) ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ: «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΝΕΩΝ ΤΑΦΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ» ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΝΕΩΝ ΤΑΦΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ (Φ.Α.Υ.) TMHMA A' Γενικά 1. Είδος του έργου

Διαβάστε περισσότερα

MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος

MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος 1. Προσφέρει οικονομική ενίσχυση έναντι του υψηλού κόστους νοσηλείας, σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος χρειαστεί να νοσηλευτεί ή να χειρουργηθεί 2. Αποτελεί συμπληρωματική

Διαβάστε περισσότερα

Ταχ. Διεύθυνση : Αριστοτέλους 17 Ταχ. Κώδικας : 101 87 Προς: Όπως ο Π.Δ. Τηλέφωνο : 5238057 Πηροφ.:Ε. Γαβαλά ΦΑΞ: 5239238

Ταχ. Διεύθυνση : Αριστοτέλους 17 Ταχ. Κώδικας : 101 87 Προς: Όπως ο Π.Δ. Τηλέφωνο : 5238057 Πηροφ.:Ε. Γαβαλά ΦΑΞ: 5239238 ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αθήνα, 23/12/2010 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ. Υ4δ/Γ.Π.οικ.161698 Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΟΝ. ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Δ' Ταχ. Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΓΟΥ : 10/2015

ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΓΟΥ : 10/2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΘΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΩΤΙΣΜΟΥ & ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ Υ Π Ο Γ Ε Ι Ω Σ Η Δ Ι Κ

Διαβάστε περισσότερα

Yπηρεσίες Βοήθειας 24 ώρες το 24ωρο

Yπηρεσίες Βοήθειας 24 ώρες το 24ωρο Yπηρεσίες Βοήθειας 24 ώρες το 24ωρο Ο νέος, σύγχρονος τρόπος ασφάλισης! Η Anytime αντιπροσωπεύει τη νέα εποχή στην ιδιωτική ασφάλιση. Πρόκειται για έναν νέο μοναδικό τρόπο να ασφαλιστείτε εύκολα, σίγουρα

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Ασφάλισης Επιχείρησης

Μελέτη Ασφάλισης Επιχείρησης Μελέτη Ασφάλισης Επιχείρησης Στοιχεία Συνεργάτη Ονοματεπώνυμο: CITY WORLDWIDE ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΣΦΑΛΙ Κωδικός: 12066 Στοιχεία Πελάτη Ονοματεπώνυμο: ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΝΤΩΝΑΚΗ Πελάτης: ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΝΤΩΝΑΚΗ Στοιχεία ασφαλισμένου

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός Βασιλικού

Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός Βασιλικού Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός Βασιλικού Νομοθετικές υποχρεώσεις με βάση την Κ.Δ.Π. 347/2015 σχετικά με πληροφορίες που αφορούν κυρίως στις επικίνδυνες ουσίες και στη φύση των κινδύνων, που είναι δυνατόν να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΔΙΑΣΩΣΗΣ Η εικόνα της Κατάστασης του Συμβάντος Η εικόνα της Κατάστασης της Επιχειρησιακής Δράσης

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΔΙΑΣΩΣΗΣ Η εικόνα της Κατάστασης του Συμβάντος Η εικόνα της Κατάστασης της Επιχειρησιακής Δράσης ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΔΙΑΣΩΣΗΣ Η εικόνα της Κατάστασης του Συμβάντος Η εικόνα της Κατάστασης της Επιχειρησιακής Δράσης του ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Γ. ΓΕΡΑΣΙΜΑΤΟΥ Emergency, Crisis and Disaster Manager Τύπος Συμβάντος

Διαβάστε περισσότερα

Εποχική γρίπη: Οδηγίες κατά το ταξίδι με πλοίο/κρουαζιερόπλοιο για τα μέλη του πληρώματος και τους ταξιδιώτες Δεκέμβριος 2010

Εποχική γρίπη: Οδηγίες κατά το ταξίδι με πλοίο/κρουαζιερόπλοιο για τα μέλη του πληρώματος και τους ταξιδιώτες Δεκέμβριος 2010 ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εποχική γρίπη: Οδηγίες κατά το ταξίδι με πλοίο/κρουαζιερόπλοιο για τα μέλη του πληρώματος και τους ταξιδιώτες

Διαβάστε περισσότερα

Α ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΑΜΟΥ

Α ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΑΜΟΥ Α ΚΙΝΗΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΑΜΟΥ «Ενίσχυση της λειτουργίας των Κινητών Μονάδων Πρώτης Υποδοχής, για τις διαδικασίες πρώτης υποδοχής, σε περιοχές υπό υψηλή πίεση μεταναστευτικών ροών» Καλές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση Κοινού με βάση την Κ.Δ.Π 347/201. Seveso III

Ενημέρωση Κοινού με βάση την Κ.Δ.Π 347/201. Seveso III με βάση την Κ.Δ.Π 347/201 Seveso III Συνεργατική Εταιρεία Σύνεργκαζ Λτδ Μάρτιος 1 2016 1. Εισαγωγή Το παρόν ενημερωτικό φυλλάδιο περιλαμβάνει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες που πρέπει να γνωστοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Σ ΕΝΣΤΑΣΗ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑΣ ΛΗΨΗΣ DNA

Π Ρ Ο Σ ΕΝΣΤΑΣΗ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑΣ ΛΗΨΗΣ DNA 1 ΚΩΣΤΑΣ ΑΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ Δ Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΚΑΝΙΓΓΟΣ 23-3ος ΟΡ. - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 38 34 545, 33 00 690 FAX 33 00 690 Π Ρ Ο Σ Τον 33 ο Ανακριτή του Πρωτοδικείου Αθηνών ΕΝΣΤΑΣΗ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑΣ ΛΗΨΗΣ DNA ΑΙΤΗΜΑ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προνοσοκοµειακή Επείγουσα Ιατρική

Προνοσοκοµειακή Επείγουσα Ιατρική Ο ιασώστης στην Προνοσοκοµειακή Επείγουσα Ιατρική Βάγγος Γεώργιος ιασώστης ΕΚΑΒ Θεσσαλονίκης Αναγκαιότητα Επείγουσας Ε. Σ. Υ. Προνοσοκοµειακής Φροντίδας Παγκοσµίως οι πολεµικές ανάγκες δηµιούργησαν την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Οδηγίες για την πρόληψη και τον αποτελεσματικό χειρισμό εμφάνισης γαστρεντερίτιδας σε κατασκήνωση Η εμφάνιση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας σε κατασκηνώσεις δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠ ΕΥΘΕΙΑΣ ΑΝΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ:

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠ ΕΥΘΕΙΑΣ ΑΝΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Αθήνα 13-3-2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ Τμήμα Κατασκευών & Επισκευών Γραφείο Διαχείρισης Περιβάλλοντος ΠΛΗΡ: Γ. Μακρής, Γεωπόνος Ταχ. Δ/νση: Ιερά Οδός 75, 11855

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτα απ όλα θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμητική πρόσκλησή σας, να συμμετέχω στο σημερινό πρόγραμμα του Συνεδρίου ΑΘΗΝΑ 2011.

Πρώτα απ όλα θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμητική πρόσκλησή σας, να συμμετέχω στο σημερινό πρόγραμμα του Συνεδρίου ΑΘΗΝΑ 2011. Κυρίες και Κύριοι, Πρώτα απ όλα θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την τιμητική πρόσκλησή σας, να συμμετέχω στο σημερινό πρόγραμμα του Συνεδρίου ΑΘΗΝΑ 2011. Η επίκαιρη θεματολογία και οι εμπεριστατωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Το δέρμα αποτελείται από 2 στιβάδες: i. Επιδερμίδα ii. Κυρίως δέρμα ή χόριο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Κυριότερες λειτουργίες δέρματος: i.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΑΙΓΕΑΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος

ΙΕΚ ΑΙΓΕΑΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΙΕΚ ΑΙΓΕΑΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ Αναγκαίοι χώροι σε σχέση με την απόδοση Η οργάνωση μιας κουζίνας, ο εξοπλισμός, οι εγκαταστάσεις αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για την αντιμετώπιση της Ασφαλιστικής Απάτης στον Κλάδο Αυτοκινήτων

Έρευνα για την αντιμετώπιση της Ασφαλιστικής Απάτης στον Κλάδο Αυτοκινήτων ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αριθμ. Πρωτ. : 200242/478 Αριθμ. Φακ. : 014 ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΡΙΘΜ. 22 503 Προς τις Ασφαλιστικές Εταιρίες - Μέλη της Ένωσης Υπόψη Γενικών Διευθυντών & Υπευθύνων Κλάδου Αυτοκινήτων

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Σεμινάριο μετεκπαίδευσης εκπαιδευτών οδήγησης Αθήνα, 18 Οκτωβρίου 2014 Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Γιώργος Γιαννής, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Tην

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ OCCUPATIONAL HAZARD ουσία, παράγοντας ή φυσική κατάσταση που μπορεί να προκαλέσει βλάβη σε συνθήκες τραυματισμού ή ασθένειας,

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου;

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala Μπιλμπάο, 28 Απριλίου 2008 Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Jukka Takala: Η εκτίμηση κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Θεσµικό πλαίσιο. Σύνταξη Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης. Μέτρα Προστασίας σε περίπτωση σεισµού

Σχεδιασµός Θεσµικό πλαίσιο. Σύνταξη Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης. Μέτρα Προστασίας σε περίπτωση σεισµού Σχέδια Εκκένωσης Κτιρίων Μέτρα Αντισεισµικής Προστασίας ρ Α. Κούρου Προϊσταµένη Τµηµ. Εκπαίδευσης - Ενηµέρωσης Ο.Α.Σ.Π. email: akourou@oasp.gr Ενηµερωτική Ηµερίδα: «ιαχείριση Κρίσεων Φυσικές Καταστροφές

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής ηµήτριος Γ. Πύρρος, MD, EMDM /ντης Ιατρικών Υπηρεσιών, ΚΥ ΕΚΑΒ President-elect, elect, WADEM Ορισµοί Υπάρχουν τουλάχιστον 50 ορισµοί για

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε μέρα που μετακινούμαστε στο δρόμο, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον μεγάλο κίνδυνο των ανασφάλιστων οχημάτων, τα οποία ολοένα και αυξάνονται.

Κάθε μέρα που μετακινούμαστε στο δρόμο, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον μεγάλο κίνδυνο των ανασφάλιστων οχημάτων, τα οποία ολοένα και αυξάνονται. Κάθε μέρα που μετακινούμαστε στο δρόμο, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον μεγάλο κίνδυνο των ανασφάλιστων οχημάτων, τα οποία ολοένα και αυξάνονται. Η INTERAMERICAN σάς ενημερώνει για όσα ισχύουν για τα ανασφάλιστα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Βασικός στόχος του Έργου είναι να βοηθήσει τους χρήστες να επιμορφωθούν σε θέματα Ασφάλειας και Υγείας στο χώρο εργασίας.

ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Βασικός στόχος του Έργου είναι να βοηθήσει τους χρήστες να επιμορφωθούν σε θέματα Ασφάλειας και Υγείας στο χώρο εργασίας. Βασικός στόχος του Έργου είναι να βοηθήσει τους χρήστες να επιμορφωθούν σε θέματα Ασφάλειας και Υγείας στο χώρο εργασίας. Παιδαγωγική προσέγγιση o προκαλεί και να διατηρεί το ενδιαφέρον του χρήστη εκπαιδευόμενου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΚΕΝΩΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΦΥΓΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΣΕ ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΧΩΡΟΥΣ. Κέρπελης Πλούταρχος. Διευθυντής Ο.Α.Σ.Π.

ΕΚΚΕΝΩΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΦΥΓΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΣΕ ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΧΩΡΟΥΣ. Κέρπελης Πλούταρχος. Διευθυντής Ο.Α.Σ.Π. ΕΚΚΕΝΩΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΦΥΓΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΣΕ ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΧΩΡΟΥΣ Κέρπελης Πλούταρχος Διευθυντής Ο.Α.Σ.Π. Ενστικτώδεις κινήσεις Πανικός Κυκλοφοριακή Αναρχία Άγνοια των ασφαλών χώρων διαδρομών πρόσβασης καταλληλότερου

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλίσεις Ζωής & Υγείας

Ασφαλίσεις Ζωής & Υγείας Συνοπτικές οδηγίες Underwriting Ασφαλίσεις Ζωής & Υγείας Η σωστή και πλήρης συμπλήρωση της αίτησης ασφάλισης, καθώς και ο λεπτομερής έλεγχος της, πριν αυτή σταλεί στο Τμήμα Underwriting της Εταιρίας, αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για την αντιμετώπιση της Ασφαλιστικής Απάτης στον Κλάδο Αυτοκινήτων

Έρευνα για την αντιμετώπιση της Ασφαλιστικής Απάτης στον Κλάδο Αυτοκινήτων Έρευνα για την αντιμετώπιση της Ασφαλιστικής Απάτης στον Κλάδο Αυτοκινήτων Η ασφαλιστική απάτη αποτελεί ως γνωστόν ένα από τα πλέον σημαντικά και πολύπλοκα προβλήματα, τα οποία καλείται να αντιμετωπίσει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΥΡΟ. Μελέτη Ασφάλισης Επιχείρησης. Στοιχεία Συνεργάτη Ονοματεπώνυμο: Κωδικός: DEMO DEMO. Στοιχεία Πελάτη Ονοματεπώνυμο:

ΑΚΥΡΟ. Μελέτη Ασφάλισης Επιχείρησης. Στοιχεία Συνεργάτη Ονοματεπώνυμο: Κωδικός: DEMO DEMO. Στοιχεία Πελάτη Ονοματεπώνυμο: Στοιχεία Συνεργάτη Ονοματεπώνυμο: Κωδικός: Στοιχεία Πελάτη Ονοματεπώνυμο: Μελέτη Ασφάλισης Επιχείρησης Πελάτης: Στοιχεία ασφαλισμένου αντικειμένου στα οποία βασίσθηκε η μελέτη Χρήση: Μέτρα προστασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική έκθεση σε κυτταροστατικά φάρμακα: Εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας. Μανωλίδου Ζαχαρούλα Σχης (ΥΝ) ε.α., M.Sc.

Επαγγελματική έκθεση σε κυτταροστατικά φάρμακα: Εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας. Μανωλίδου Ζαχαρούλα Σχης (ΥΝ) ε.α., M.Sc. Επαγγελματική έκθεση σε κυτταροστατικά φάρμακα: Εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας Μανωλίδου Ζαχαρούλα Σχης (ΥΝ) ε.α., M.Sc. ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Το προσωπικό υγείας που θα χειρίζεται τα χημειοθεραπευτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας

Νέο Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας Department: Διεύθυνση Πωλήσεων Country: Ελλάδα Νέο Νοσοκομειακό Πρόγραμμα Υγείας Η Ασφάλιση Υγείας σε Επίπεδο Οικογένειας Υπάρχει οικογενειακός προϋπολογισμός. Οικονομίες κλίμακος. Ενιαίες παροχές. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

0ργάνωση για αντιμετώπιση μεγάλων πετρελαιοκηλίδων

0ργάνωση για αντιμετώπιση μεγάλων πετρελαιοκηλίδων 0ργάνωση για αντιμετώπιση μεγάλων πετρελαιοκηλίδων Δρ Κώστας Παπασταύρος Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, Κύπρος Ημερίδα Ακαδημίας Αθηνών, 20.4.2012 Τεχνολογία & επιπτώσεις Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα. Τι είναι τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα. Τι είναι τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΦΥΛΑΞΗ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΟΜΦΑΛΙΟΥ ΛΩΡΟΥ ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ 1 Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα Τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα αποτελούν την πηγή δημιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4088, 21/7/2006

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4088, 21/7/2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΑΧΙΣΤΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΗΡΑΓΓΕΣ ΤΟΥ ΔΙΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΔΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΝΟΜΟΣ Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο: Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε.: L167 30.4.2004

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα

Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Σεμινάριο μετεκπαίδευσης εκπαιδευτών οδήγησης Αθήνα, 18 Οκτωβρίου 2014 Λειτουργική Στατιστική Τροχαίων Ατυχημάτων στην Ελλάδα Γιώργος Γιαννής, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η Οδική Ασφάλεια στην Ελλάδα Tην

Διαβάστε περισσότερα

1. Είτε σε μόνιμη κατοικία, 2. είτε σε εξοχική κατοικία.

1. Είτε σε μόνιμη κατοικία, 2. είτε σε εξοχική κατοικία. Λένορμαν 98 (2 ος όροφος) 10444 Αθήνα Τηλ.: 210 51 50 504-210 51 53 753 Fax: 210 51 39 626 e-mail: nicolako@otenet.gr info@prooptiki-insurance.gr website: www.prooptiki-insurance.gr Ασφάλιση Κατοικιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΑΣΦΑΛΗΣ ΙΑΚΟΜΙ Η ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΠΥΡΙ ΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΚΑΒ

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΑΣΦΑΛΗΣ ΙΑΚΟΜΙ Η ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΠΥΡΙ ΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΚΑΒ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΑΣΦΑΛΗΣ ΙΑΚΟΜΙ Η ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΠΥΡΙ ΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΙΑΤΡΟΣ ΕΚΑΒ Η ενηµέρωση του ΕΚΑΒ συνήθως (98%) υλοποιείται από παρευρισκόµενους στο χώρο του ατυχήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ (ΣΥ.ΝΟ.ΨΥ.ΝΟ. - Ε.Σ.Υ. Ν. ΑΤΤΙΚΗΣ) ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΤΟΥ ΕΣΥ ΠΑ.ΣΥ.Ν.Ο.-Ε.Σ.Υ. Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Φάκελος Ασφάλειας & Υγείας (ΦΑΥ)

Φάκελος Ασφάλειας & Υγείας (ΦΑΥ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦEΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΕΙΡΑΙΑ OIKONOMIKH ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: «Καθαρισμός ρεμάτων και άμεση επέμβαση για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών εντός των διοικητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΣΚΑΦΩΝ ΥΠΟΕΠΙΤΡΟΠΗ HULL, LIABILITY & ΠΛΗΡΩΜΑΤΩΝ «Αρθρογραφία» ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ Του Νίκου Κλήμη Στη χώρα μας, με τα αμέτρητα νησιά

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη λαθών κατά τηνπαροχή ολικής αναισθησίας. Ν. Μαρμαράς Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών -Μονάδα Εργονομίας

Μελέτη λαθών κατά τηνπαροχή ολικής αναισθησίας. Ν. Μαρμαράς Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών -Μονάδα Εργονομίας Μελέτη λαθών κατά τηνπαροχή ολικής αναισθησίας Ν. Μαρμαράς Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών -Μονάδα Εργονομίας Περί της εργασίας των αναισθησιολόγων Ο αναισθησιολόγος, κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑΣ Επιλογή κατάλληλης αίθουσας στο σχολείο Η αίθουσα που θα επιλεγεί πρέπει να καταλαμβάνει 40-70 τ.μ. Να είναι εύκολα προσπελάσιμη και κοντά στις υπόλοιπες αίθουσες διδασκαλίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΩΛΕΙΑ ΖΩΗΣ (οικογενειακή προστασία)

ΑΠΩΛΕΙΑ ΖΩΗΣ (οικογενειακή προστασία) ΑΠΩΛΕΙΑ ΖΩΗΣ (οικογενειακή προστασία) Σε περίπτωση απώλειας ζωής του ασφαλισμένου από φυσιολογικά αίτια ή ατύχημα καταβάλλεται στους δικαιούχους το ποσό των: 10.000 (έως 40 ετών), 5.000 (41-50 ετών) και

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός Δεκέλειας

Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός Δεκέλειας Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός Δεκέλειας Νομοθετικές υποχρεώσεις με βάση την Κ.Δ.Π. 347/2015 σχετικά με πληροφορίες που αφορούν κυρίως στις επικίνδυνες ουσίες και στη φύση των κινδύνων, που είναι δυνατόν να

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Τροχαίας Αρχηγείου

Τμήμα Τροχαίας Αρχηγείου Τμήμα Τροχαίας Αρχηγείου Τι εξυπακούει ο τραγικός αριθμός των 26000 νεκρών στην Ε.Ε.; 14 Αυγούστου 2005 η πτώση του αεροπλάνου της εταιρείας Ήλιος, επέφερε το θάνατο σε 121 ανθρώπους και βύθισε την Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Ποιότητας. Ακτινοδιάγνωση

Κατευθυντήρια Οδηγία Ποιότητας. Ακτινοδιάγνωση Κατευθυντήρια Οδηγία Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 2 Κεφάλαιο 1: Οργάνωση- Διοίκηση... 3 Κεφάλαιο 2: Εφαρμογή Πολιτικής και Μέτρων Ακτινοπροστασίας... 4 Κεφάλαιο 3: Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Σχ. Έτος : 2013-2014 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ. Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 5

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Σχ. Έτος : 2013-2014 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ. Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 5 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Στέλεχος Υπηρεσιών Ασφαλείας Ημ/νια: 09/01/2014 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Επιχειρήσεων INTERAMERICAN Βusiness

Ασφάλεια Επιχειρήσεων INTERAMERICAN Βusiness www.interamerican.gr Ασφάλεια Επιχειρήσεων INTERAMERICAN Βusiness Εξασφαλίστε την επαγγελματική σας στέγη από κάθε κίνδυνο Η επιχείρησή σας λειτουργεί, ό,τι και αν συμβεί Τα προγράμματα INTERAMERICAN Business

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ «ΦΙΛΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» Α) ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ «ΦΙΛΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» Α) ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ Τα ασφαλιστικά γραφεία FC BROKERS σε συνεργασία με αξιόπιστες Ελληνικές και Ξένες Ασφαλιστικές εταιρείες προσφέρουν προγράμματα ασφάλισης για τα μέλη του Συλλόγου Φίλων του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού.

Διαβάστε περισσότερα

Παροχή Πόσιμου Νερού στους Καταυλισμούς Προσφύγων

Παροχή Πόσιμου Νερού στους Καταυλισμούς Προσφύγων Παροχή Πόσιμου Νερού στους Καταυλισμούς Προσφύγων του ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Γ. ΓΕΡΑΣΙΜΑΤΟΥ Emergency, Crisis and Disaster Manager Η επιλογή του τόπου δημιουργίας και λειτουργίας ενός καταυλισμού προσφύγων, είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οδικό τροχαίο ατύχηµα είναι αιφνίδιο και ζηµιογόνο γεγονός, που προκαλείται από τη λειτουργία του οχήµατος και προξενεί βλάβη σε πρόσωπα ή πράγµατα.

Οδικό τροχαίο ατύχηµα είναι αιφνίδιο και ζηµιογόνο γεγονός, που προκαλείται από τη λειτουργία του οχήµατος και προξενεί βλάβη σε πρόσωπα ή πράγµατα. Το θέµα στο οποίο θα αναφερθούµε σήµερα, είναι τα τροχαία ατυχήµατα, τα αίτια που τα προκαλούν, οι συνέπειες από αυτά και οι προτάσεις της Τροχαίας για τη µείωση των τροχαίων ατυχηµάτων. Πριν µπούµε στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο. Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας.

Αντικείμενο. Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας. Αντικείμενο Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας. Θανατηφόρα ατυχήματα από ηλεκτροπληξία στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1980-1995

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε.Παρ.Ι(Ι) 1221 Ν. 51(Ι)/97 Αρ. 3156,13.6.97

Ε.Ε.Παρ.Ι(Ι) 1221 Ν. 51(Ι)/97 Αρ. 3156,13.6.97 Ε.Ε.Παρ.Ι(Ι) 1221 Ν. 51(Ι)/97 Αρ. 3156,13.6.97 Ο περί Αποζημίωσης Θυμάτων Βίαιων Εγκλημάτων Νόμος του 1997 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ Τηλ: 210 7623301, 697 2910407 Website: www.empfirstaid.gr Email: akonovesi@empfirstaid.gr ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ Τα εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

49 ο Γενικό Λύκειο Αθηνών

49 ο Γενικό Λύκειο Αθηνών 49 ο Γενικό Λύκειο Αθηνών Θέμα : Μέθοδοι μέτρησης ποσού φυτοφαρμάκων σε λαχανικά, φρούτα, προβλήματα που δημιουργούνται στον άνθρωπο και τρόποι περιορισμού των προβλημάτων Ειδικό Θέμα : Οι επιπτώσεις των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ,

ΣΗΜΕΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΗΛ: 210 3393537, 210 3393581 Τετάρτη, 11 Οκτωβρίου 2006 ΣΗΜΕΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΔΗΜΟΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ ΕΙΔΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ Κ.Μ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΞ ΑΙΤΙΑΣ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ ΕΙΔΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ Κ.Μ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΞ ΑΙΤΙΑΣ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΥΤΟΤΕΛΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ ΕΙΔΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ Κ.Μ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΞ ΑΙΤΙΑΣ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΡΟΛΟΙ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση Πλημμυρών. Ευρωπαϊκή Νομοθεσία και ιακρατική Συνεργασία. ρ. Αγγελική Καλλία ικηγόρος Εθνικό Κέντρο Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης

Αντιμετώπιση Πλημμυρών. Ευρωπαϊκή Νομοθεσία και ιακρατική Συνεργασία. ρ. Αγγελική Καλλία ικηγόρος Εθνικό Κέντρο Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης Αντιμετώπιση Πλημμυρών. Ευρωπαϊκή Νομοθεσία και ιακρατική Συνεργασία ρ. Αγγελική Καλλία ικηγόρος Εθνικό Κέντρο Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης Περισσότερες από 100 μεγάλες ζημιογόνες πλημμύρες έπληξαν

Διαβάστε περισσότερα

16/9/2012 PHTLS Trauma First Response

16/9/2012 PHTLS Trauma First Response Η ΠΡΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ με την έγκριση του Εθνικού Κέντρου ATLS-PHTLS διοργανώνει τον Σεπτέμβριο 2012 2 Εκπαιδευτικά Σεμινάρια: 16/9/2012 PHTLS Trauma First Response Εγγραφές έως 15/8/2012 - Κόστος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ & ΑΣΚΗΣΗ ΣΕΙΣΜΟΥ

ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ & ΑΣΚΗΣΗ ΣΕΙΣΜΟΥ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ & ΑΣΚΗΣΗ ΣΕΙΣΜΟΥ «ΕΓΚΕΛΑΔΟΣ 2013» ΤΟΠΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ: ΧΩΡΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ: ΑΙΓΑΛΕΩ Κτήριο ΟΤΕ στον Ελαιώνα ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΣΕΣ ΧΩΡΕΣ: ΕΛΛΑΔΑ, ΣΕΡΒΙΑ, ΙΤΑΛΙΑ, ΤΟΥΡΚΙΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΣΕΙΣΜΟΥ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΣΕΙΣΜΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΣΕΙΣΜΟΥ Α ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟ ΣΕΙΣΜΟ 1. Ο συντονιστής, που είναι η Διευθύντρια και σε περίπτωση απουσίας της η Υποδιευθύντρια κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα