ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ CRITON. Ένα CASE Tool για τη σχεδίαση διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισµικού ΑΥΓΕΡΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ CRITON. Ένα CASE Tool για τη σχεδίαση διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισµικού ΑΥΓΕΡΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ"

Transcript

1 Ε ΘΝΙΚO Μ ΕΤΣO ΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τ ΜΗΜΑ ΗΛ. Μ ΗΧ. & Μ ΗΧ. Υ ΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ CRITON Ένα CASE Tool για τη σχεδίαση διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισµικού ΑΥΓΕΡΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ Επιβλέπων: Εµµ. Σκορδαλάκης, Καθηγητής Αθήνα, Οκτώβριος 1999 Εργαστήριο Τεχνολογίας Λογισµικού ftp://ftp.softlab.ntua.gr/

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή Το WWW στην υπηρεσία της εκπαίδευσης και το διαδικτυακό εκπαιδευτικό λογισµικό Πλεονεκτήµατα της εκπαίδευσης στον Παγκόσµιο Ιστό Ανοικτά ερευνητικά θέµατα που αφορούν το ΕΛ Αντικείµενο της ιπλωµατικής Σκελετός της ιπλωµατικής Παρόµοιες Προσεγγίσεις: Μεθοδολογίες υπερµεσικής σχεδίασης & εργαλεία υποστήριξης Τα µοντέλα και οι µεθοδολογίες που σχετίζονται µε την ανάπτυξη ΕΛ Το µοντέλο σχεδίασης Hypermedia Desi gn Model (HDM) Η µεθοδολογία Relationship Management Methodology (RMM) Η µεθοδολογία Object-Oriented Hypermedia Design (OOHDM) Άλλες πηγές και αναφορές Ανάπτυξη ΕΛ σύµφωνα µε την CADMOS Περί ανάπτυξης διδακτικών συστηµάτων ιαδικασία Ανάπτυξης ενός ιδακτικού Συστήµατος Εργαλεία και Περιβάλλοντα Υποστήριξης Περιβάλλοντα υποστήριξης µεθοδολογιών υπερµεσικής σχεδίασης Περιβάλλοντα κατασκευής διαδικτυακών τόπων Συµπεράσµατα Θεωρητικό Υπόβαθρο Εργαλείου Η µέθοδος σχεδίασης CADMOS-D Αρχιτεκτονική Σχεδίαση ΕΛ...3-2

3 3.1.2 Λεπτοµερής Σχεδίαση ΕΛ και Σχεδίαση του Σχήµατος Πλοήγησης Σχεδίαση Οθονών Η γλώσσα µοντελοποίησης UML Εισαγωγή στην UML ιαγράµµατα Κλάσεων και Περιπτώσεων Χρήσης Η σχεδίαση Πλοήγησης Η σχεδίαση Μήτρων Οθόνης και τα meta-data των εκπαιδευτικών αντικειµένων Ανάλυση εργαλείου Τεχνικά χαρακτηριστικά - απαιτήσεις - περιορισµοί περιβάλλοντος υλοποίησης - παραδοχές Γνωριµία µε το περιβάλλον Η αρχιτεκτονική σχεδίαση Η σχεδίαση πλοήγησης Η σχεδίαση µήτρων οθόνης H παραγωγή της Προ-επισκόπησης του ιαδικτυακού Τόπου Ένα ολοκληρωµένο παράδειγµα χρήσης ΕΛ για την εκµάθηση της γλώσσας XML Προεργασία Ανάλυση, σχεδίαση του διδακτικού συστήµατος Η αρχιτεκτονική σχεδίαση του ΕΛ Η σχεδίαση πλοήγησης του ΕΛ Η σχεδίαση µήτρων οθόνης του ΕΛ Τελική υλοποίηση και κριτική αποτελέσµατος Αξιολόγηση εργαλείου Προτερήµατα Ατέλειες Μελλοντική εργασία Ανοιχτά θέµατα που προκύπτουν

4 6.4 Συµπεράσµατα διπλωµατικής εργασίας Βιβλιογραφία... 1

5 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Μια διπλωµατική εργασία είναι η πρώτη ευκαιρία που δίνεται σε ένα φοιτητή της σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Η/Υ, για να εκπονήσει ένα πλήρες, αυτοτελές και τεκµηριωµένο, προσωπικό έργο. Όταν βρισκόµουν στην αναζήτηση του θέµατος για τη διπλωµατική µου, προσπέρασα αρκετά θέµατα από διάφορα γνωστικά πεδία και λίγα από αυτά µου κίνησαν το ενδιαφέρον. Ήτανε είτε κοµµάτια µεγαλύτερων εργασιών, είτε ολόκληρες εργασίες αλλά σε αδιάφορο αντικείµενο και σχεδόν καµία δεν περιείχε ερευνητική δουλειά. Όταν είδα ότι υπήρχε µια εργασία για την υλοποίηση ενός CASE Tool, κατάλαβα ότι όλα ήταν όπως ακριβώς τα ήθελα. Το αντικείµενο της απαιτούσε µια ολοκληρωµένη και αυτοτελής εργασία που περιείχε ένα ερευνητικό µέρος. Πραγµατευόταν την υποστήριξη µιας πρωτότυπης µεθόδου σχεδίασης σε µια κατηγορία λογισµικού. Η γλώσσα υλοποίησης, που έµελλε να γίνει και η αγαπηµένη µου όσο και αν µε ταλαιπώρησε, ήταν η Java. ε χρειάστηκε παραπάνω σκέψη, είχα βρει αυτό που µου ταίριαζε. Ο καλός φίλος και συνεργάτης Σίµος, µε προειδοποίησε ότι η εργασία αυτή απαιτούσε κάποια παραπάνω δουλειά. Η ζωή άλλωστε διδάσκει συνεχώς ότι ο σωστός δρόµος είναι και ο δύσκολος. Ο Καβάφης είχε χρησιµοποιήσει το έπος του Οµήρου για να µας πει, ότι η ουσία δεν βρίσκεται τόσο πολύ στο να φτάσεις στην Ιθάκη, αλλά πολύ περισσότερο στο ταξίδι που οδηγεί σε αυτήν. Αυτό το µικρό ταξίδι θαρρώ ότι µε δικαίωσε και µε αποζηµίωσε πλήρως. Μου έδωσε την ευκαιρία να ασχοληθώ µε ένα αντικείµενο που µου κέντρισε από την αρχή το ενδιαφέρον. Ένα ενδιαφέρον που κρατήθηκε αµείωτο µέχρι το τέλος. Με ώθησε στο να φτιάξω ένα ολοκληρωµένο περιβάλλον, το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για να κατασκευαστεί λογισµικό καλής ποιότητας. Ιδίως στην κατηγορία του διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισµικού, χρειάζονται τέτοιες προσπάθειες καθώς υπάρχει µεγάλη ζήτηση για ανάπτυξη της τεχνολογίας αλλά δεν υπάρχει η αντίστοιχη προσφορά. Έτσι νιώθω ότι έβαλα ένα µικρό λιθαράκι στο τεράστιο οικοδόµηµα της λογισµικής µηχανικής. Εκτός από την υλοποίηση του εργαλείου απαιτήθηκε και κάποια ερευνητική δουλειά, µικρή αλλά σηµαντική. Τα θέµατα µε τα οποία ασχολήθηκα, η εξ αποστάσεως εκπαίδευση, η υπερµεσική σχεδίαση, τα µοντέλα σχεδίασης, οι γλώσσες µοντελοποίησης, τα meta-data, υπήρξαν πνευµατικώς διεγερτικά και µου έδωσαν σηµαντικά ερεθίσµατα για τη µελλοντική µου πορεία. Νιώθω επίσης τυχερός που κατάφερα να ασχοληθώ τόσο διεξοδικά µε την πολλά υποσχόµενη γλώσσα προγραµµατισµού Java. Πέρασα βέβαια ατελείωτες ώρες στη ψυχοφθόρα διαδικασία του debugging, αλλά για να σας εξοµολογηθώ και την αµαρτία µου, αυτό ήταν κάτι που τελικά µε γέµιζε. Φταίει ίσως η ανείπωτη χαρά που νιώθει κάποιος όταν δηµιουργεί ένα κατασκεύασµα που έχει συλλάβει και υλοποιήσει από την αρχή. Ελπίζω το νεογέννητο αυτό δηµιούργηµα να µεγαλώσει και να δικαιώσει τόσο εµένα όσο και τους συνεργάτες µου. Εξίσου σηµαντικό µε την ίδια την εργασία ήταν και η ευκαιρία που µου δόθηκε να συνεργαστώ µε δύο ανθρώπους που κατέληξα να εκτιµώ βαθύτατα και να ελπίζω στη µελλοντική τους συνεργασία. Από τη µια ο δρ. Σίµος Ρετάλης, που αν και υπηρετεί την πατρίδα κατάφερνε πάντα να ξεκλέβει χρόνο για να συζητήσουµε και να λύσουµε τα θέµατα που προέκυπταν. ουλέψαµε στενά και η καθοδήγηση του, όπως επίσης και η αυστηρή κριτική του, έδρασαν καταλυτικά στο τελικό αποτέλεσµα. Από την άλλη ο i

6 καθηγητής κύριος Σκορδαλάκης που ενδιαφέρθηκε από την πρώτη στιγµή για την εργασία µου και υπήρξε πάντα πρόθυµος να µε βοηθήσει σε οτιδήποτε χρειαζόµουν. Κάποιες απορίες που εξέφρασε καθώς και µερικές παρατηρήσεις, βοήθησαν ουσιαστικά στην εξέλιξη της διπλωµατικής εργασίας. Τον ευχαριστώ θερµά για τις συµβουλές και τις υποδείξεις του και την εγκάρδια υποστήριξη του. Έκτός από τους συνεργάτες που είχα σε αυτήν την προσπάθεια, νιώθω την ανάγκη να ευχαριστήσω καταρχήν τους γονείς µου Χρήστο και έσποινα και τα αδέλφια µου Σίσσυ και Λουκά. Νιώθω ότι για να ξεπεράσω οποιοδήποτε εµπόδιο παρουσιαστεί στη ζωή µου, αρκεί µόνο η αγάπη τους. Φυσικά τις ευχαριστίες µου αξίζουν και όλοι οι καλοί µου φίλοι, που φρόντισαν αυτούς τους τελευταίους µήνες για την πλευρά της ζωής µου που δεν καλύπτει η επιστήµη: η Μαρία, ο Πάκης, ο Παναγιώτης, ο Μιχάλης, η Φούλα, ο Ανδρέας, η άλλη Μαρία. Ιδιαίτερα ευχαριστώ τη Μαρία που µε βοήθησε να βρω τον τίτλο του εργαλείου, και τον Μιχάλη και τη Φούλα γιατί υπήρξαν οι συνεργάτες µου στο έργο που περιγράφεται ως περίπτωση χρήσης στο πέµπτο κεφάλαιο. Σε όλη τη διάρκεια της διπλωµατικής εργασίας δούλεψα µε ζήλο και ενθουσιασµό. Ελπίζω, ο Θεός να µου δώσει τη δύναµη ώστε να συνεχίσω την προσπάθεια µου και να βρω το δρόµο µου µέσα από τα δαιδαλώδη µονοπάτια της ζωής. Πάρης Αθήνα, Οκτώβριος 1999 ii

7 1. Εισαγωγή 1.1 Το WWW στην υπηρεσία της εκπαίδευσης και το διαδικτυακό εκπαιδευτικό λογισµικό Λίγες στιγµές πριν την έναρξη της νέας χιλιετίας, ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά των καιρών µας, είναι η διαµόρφωση µιας παγκόσµιας κοινωνίας πληροφορίας. Ο άνθρωπος από πολίτης µιας περιορισµένης κοινότητας βρίσκεται πολίτης του λεγόµενου «παγκόσµιου χωριού». Βεβαίως, χάρη στα µέσα µαζικής επικοινωνίας και τα µέσα µεταφοράς, ο άνθρωπος είχε από καιρό εξέλθει από την αποµόνωση της µικρής κοινωνίας. Ωστόσο η αλληλεπίδραση του µε τον υπόλοιπο κόσµο µέχρι πρόσφατα ήταν περιορισµένη. Με την επανάσταση όµως του κυβερνοχώρου (cyberspace), καθίσταται απλό, εύκολο και πιο ανέξοδο για κάθε άνθρωπο να γίνει δέκτης και ποµπός πληροφοριών σε παγκόσµια κλίµακα. Μέλος µιας διεθνούς κοινότητας που βρίσκει τον τρόπο να επικοινωνεί και να ανταλλάσσει πληροφορίες αν και οι φυσικές αποστάσεις που χωρίζουν τα µέλη της εξακολουθούν να υπάρχουν. Η τεχνολογία των επικοινωνιών και της πληροφορικής υπήρξε ο καταλύτης σε αυτήν την εξέλιξη. Είναι ίσως περιττό να µιλήσει κανείς για την επίδραση του διαδικτύου στις επιστήµες, στον πολιτισµό, στο εµπόριο και σε πολλές άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες. Μια από αυτές, που φάνηκε να επηρεάζεται από την αρχή της ιστορίας του διαδικτύου είναι η εκπαίδευση. Αρχικά το διαδίκτυο παρείχε µια υποτυπώδη υποστήριξη στη διδακτική διαδικασία σε µερικά πανεπιστήµια, παρέχοντας εναλλακτικούς τρόπους πληροφόρησης και επικοινωνίας. Αυτό όµως που αποτέλεσε το ορόσηµο για την θεµελίωση της διαδικτυακής εκπαίδευσης ήταν η εκρηκτική ανάπτυξη του Παγκοσµίου Ιστού (World Wide Web). Το WWW ως περιβάλλον διάδοσης του υπερκειµένου άνοιξε νέους ορίζοντες στην εκπαίδευση από απόσταση, προσφέροντας µια πλατφόρµα για την εκτέλεση υπερµεσικών εφαρµογών. Μία πλατφόρµα που στηρίζεται σε ένα δίκτυο ικανό, για να διαδώσει παντός είδους πληροφορίες µε ελάχιστο κόστος. Ίσως η όλη επιτυχία του Παγκοσµίου Ιστού να βασίζεται στο ότι το υπερκείµενο είναι αρκετά απλό ώστε ο καθένας να µπορεί να το χρησιµοποιήσει για να φτιάξει τις δικές του σελίδες, αλλά ταυτόχρονα ένα υπερµεσικό κείµενο είναι αρκετά πλήρες περιέχοντας πολυµέσα (κείµενο, εικόνα, ήχο, video), ενεργά αντικείµενα για αλληλεπίδραση µε τον χρήστη και φυσικά υπερσυνδέσµους για σύνδεση µε άλλα κείµενα. Έτσι και το εκπαιδευτικό λογισµικό βρήκε ένα νέο πρόσφορο έδαφος για να αναπτυχθεί και να αποδεσµευτεί από τους περιορισµούς ενός αποµονωµένου Η/Υ. Το WWW λοιπόν παρέχει το µέσο (υπερµέσα) για να υλοποιηθεί το εκπαιδευτικό υλικό, και βασίζεται στο παγκόσµιο δίκτυο του Internet ώστε να εξασφαλιστεί η λειτουργία του από απόσταση. Ο εξελίξεις των καιρών µας φυσικά επηρεάζουν την εκπαίδευση, η οποία θα πρέπει να επαναπροσδιοριστεί σε αναφορά µε τη σύγχρονη κοινωνία. Ένα µεγάλο πρόβληµα που έχει εµφανιστεί και συνεχώς οξύνεται είναι η ικανοποίηση της απαίτησης για εκπαίδευση δια βίου. Αυτό οφείλεται φυσικά στην εξέλιξη της τεχνολογίας, η οποία 1-1

8 συνεπάγεται την ταχεία αλλαγή των επαγγελµατικών γνώσεων που απαιτούνται από τους εργαζοµένους. Αποτέλεσµα είναι να καθίστανται οι κλασσικοί τρόποί κατάρτισης και επιµόρφωσης µη εφαρµόσιµοί [Driscoll 1999]. Εξάλλου η παγκοσµιοποίηση της οικονοµίας οδήγησε σε εταιρίες µε κατανεµηµένο χαρακτήρα., όπου οµάδες ανθρώπων από διάφορα σηµεία της υφηλίου συνεργάζονται σε κοινά έργα (projects). Όλοι αυτοί πρέπει να καταρτίζονται στις νέες τεχνολογίες ακριβώς τη στιγµή που αυτές υιοθετούνται από την εταιρία. Είναι ευνόητο ότι στην περίπτωση αυτή, η παρακολούθηση για παράδειγµα ενός σεµιναρίου από όλους τους υπαλλήλους θα ήταν µάλλον ασύµφορη για την εταιρία. Αυτά λοιπόν τα γεγονότα αναδεικνύουν την ανάγκη για µια νέα µορφή µετεκπαίδευσης ή κατάρτισης. Η τηλε-εκπαίδευση µέσω του ιαδικτύου και του Παγκοσµίου Ιστού διεκδικεί να γίνει αυτή η νέα µορφή εκπαίδευσης µε σοβαρές αξιώσεις. Εκτός όµως από την κατάρτιση, και η πρωτογενής παιδεία πρέπει να προσαρµοστεί στο πνεύµα των καιρών και στις νέες τάσεις εκπαίδευσης. Στην περίπτωση αυτή, σε αντίθεση µε την κατάρτιση, δε αναφερόµαστε σε χρησιµοποίηση της τηλε-εκπαίδευσης, στη θέση της κλασσικής εκπαίδευσης. Η τελευταία είναι προς το παρόν αναντικατάστατη και κανείς δε θα µπορούσε να προτείνει, να σταµατήσουν, για παράδειγµα, να πηγαίνουν τα παιδιά σχολείο και να µορφώνονται από απόσταση. Ωστόσο η τηλε-εκπαίδευση έχει πολλά θετικά σηµεία γιατί εκµεταλλεύεται τις νέες τεχνολογίες, γι αυτό και θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί ως επικουρικός τρόπος εκπαίδευσης προσφέροντας µια άλλη διάσταση στην µόρφωση. Εφόσον λοιπόν η τηλε-εκπαίδευση φαίνεται να είναι αναγκαία για τη σύγχρονη κοινωνία, πρέπει να βρεθεί µια πλατφόρµα πάνω στην οποία θα εφαρµοστεί. Το World Wide Web δίκαια αξιώνει να γίνει αυτή η πλατφόρµα. Εµφανίζει τα εξής πλεονεκτήµατα, ή κίνητρα για την ανάπτυξη εκπαιδευτικών εφαρµογών : Καταρχήν προσφέρει όπως προαναφέρθηκε, την πλατφόρµα για την κατασκευή, διάδοση και συντήρηση του υπερκειµένου. Το τελευταίο αποτελεί ένα ιδανικό µέσο για την µετατροπή των µαθησιακών πόρων υλικού σε µορφή ηλεκτρονικών κειµένων διασυνδεδεµένων µεταξύ τους µε υπερσυνδέσµους (hyperlinks). Εξάλλου το υπερκείµενο είναι υλικό εξαιρετικά ευέλικτο και πολύ εύκολα τροποποιήσιµο. Είναι διαδεδοµένο σε όλα τα µήκη και πλάτη της υφηλίου, καθώς βασίζεται σε ένα παγκόσµιο δίκτυο. Οποιοσδήποτε ενδιαφερόµενος όπου κι αν βρίσκεται, µε χρήση ενός Η/Υ µε πρόσβαση στο διαδίκτυο έχει τη δυνατότητα να πάρει µέρος στη µαθησιακή διαδικασία. Είναι φτηνό και προσιτό µέσο, αν αναλογιστεί κανείς ότι προσφέρει πρόσβαση σε άπειρες πληροφορίες, από κάθε µεριά του κόσµου. Άλλωστε αναµένεται σε λίγα χρόνια οι υπολογιστές να υπάρχουν στο σύνολο των σπιτιών, όπως ακριβώς σήµερα υπάρχουν π.χ. οι κοινές ηλεκτρικές συσκευές. Για να τεθεί το WWW στη υπηρεσία της εκπαίδευσης πρέπει να κατασκευασθούν οι κατάλληλες εκπαιδευτικές εφαρµογές. Το εκπαιδευτικό λογισµικό (courseware) ορίζεται ως το λογισµικό που κατασκευάζεται για εκπαίδευση και κατάρτιση. Είναι ένα σύνολο από µαθησιακούς πόρους υλικού (learning resources), οι οποίοι αναπτύσσονται για εκπαιδευτικούς σκοπούς [Ρετάλης 1998]. Οι πόροι αυτοί χρησιµοποιούν τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Το διαδικτυακό εκπαιδευτικό λογισµικό (Webware) ή ΕΛ, είναι µια ειδική κατηγορία εκπαιδευτικού λογισµικού, ειδικά σχεδιασµένου για χρήση διαµέσου του Internet και του WWW. Κατασκευάζεται µε τη χρήση συγκεκριµένων γλωσσών προγραµµατισµού (mark-up languages), όπως η HTML. Ο εκπαιδευόµενος χρησιµοποιεί ένα κοινό WWW browser (π.χ. Netscape Navigator, Internet Explorer), για να περιηγηθεί στο µαθησιακό υλικό που εµπεριέχεται σε αυτό. 1-2

9 Ας εξετάσουµε όµως προσεκτικά την υπόσταση του διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισµικού. Το ΕΛ αποτελεί ένα πολυσύνθετο σύστηµα και θα µπορούσε να παροµοιασθεί µε ένα µωσαϊκό, που αποτελείται από πολλές ψηφίδες. Μερικές από αυτές µπορεί να είναι: σηµειώσεις ενός µαθήµατος (course notes), διαφάνειες (slideware), οδηγός µελέτης (study guide), ασκήσεις αυτο-αξιολόγησης (self assessment exercises), αρχεία αποτύπωσης ασύγχρονης επικοινωνίας (archives of asynchronous communication), κ.α. Η ιδιοµορφία του αυτή προσδιορίζει µια επιπρόσθετη δυσκολία στην κατασκευή του, καθώς η µεθοδολογία ανάπτυξης ενός ΕΛ πρέπει να φροντίσει εξίσου καλά για την ανάπτυξη τόσο του συνόλου του, όσο και της κάθε ψηφίδας χωριστά. Το εκπαιδευτικό λογισµικό πρέπει να χαρακτηρίζεται από υψηλή ποιότητα, δηλαδή πρέπει να ικανοποιεί στο έπακρο τις µαθησιακές ανάγκες για τις οποίες κατασκευάζεται. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα αποτελέσµατα της εκπαίδευσης είναι συχνά ζωτικής σηµασίας για τον οργανισµό, όπου και προορίζεται. Για παράδειγµα, σε µια εταιρία ή οποία εκπαιδεύει τους υπαλλήλους της σε νέες τεχνολογίες ίσως να εξαρτάται η βιωσιµότητα της από αυτό. Επίσης το υπουργείο παιδείας µιας χώρας που επιµορφώνει τους εκπαιδευτικούς στα σχολεία, ουσιαστικά κάνει µια επένδυση για τη βελτίωση της ποιότητας της παιδείας. Το εκπαιδευτικό υλικό που υπάρχει σε ένα ΕΛ ως σύνολο µαθησιακών οντοτήτων, πρέπει να είναι ευέλικτο σε συχνές µεταβολές, δηλαδή τροποποιήσιµο µε γρήγορο και ανέξοδο τρόπο, καθώς και εύκολο στη συντήρηση του. Ιδίως όταν αφορά την διδασκαλία νέων τεχνολογιών που αναπτύσσονται µε ταχείς ρυθµούς. Εξάλλου συχνά τα έργα που αφορούν διαδικτυακό εκπαιδευτικό λογισµικό έχουν αυστηρές προθεσµίες καθώς αποτελούν σηµαντικά τµήµατα εκπαιδευτικών διαδικασιών. Για παράδειγµα ένα ΕΛ που υποστηρίζει το µάθηµα «Προγραµµατισµός µε τη γλώσσα Java» σε ένα πανεπιστήµιο πρέπει να ετοιµαστεί γρήγορα, ώστε να καλύπτει την τελευταία έκδοση της Java, λαµβάνοντας υπόψη ότι τα API στη συγκεκριµένη γλώσσα ανανεώνονται κάθε δύο µε τρεις µήνες. Ένα σεµινάριο επιµόρφωσης των υπαλλήλων µιας εταιρίας για µια καινούρια βάση δεδοµένων πρέπει να υλοποιηθεί εν ευθέτω χρόνω, ώστε οι υπάλληλοι να είναι έγκαιρα, πλήρως καταρτισµένοι για να χρησιµοποιήσουν την καινούρια βάση, χωρίς περαιτέρω απώλειες χρόνου λόγω της µετάβασης. Τέλος οι πόροι που διατίθενται για την ανάπτυξη ενός ΕΛ είναι συχνά περιορισµένοι καθώς οι εταιρίες ή οι οργανισµοί που τα διαχειρίζονται δίνουν περισσότερο βάρος σε θέµατα όπως η υλικοτεχνική υποστήριξη (π.χ. το hardware των εξυπηρετητών, το τοπικό δίκτυο κλπ.). Η σύγχρονη κοινωνία λοιπόν απαιτεί την εισαγωγή των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση και το WWW φαίνεται να διεκδικεί το µεγαλύτερο ρόλο σε αυτήν τη µελλοντική µορφή εκπαίδευσης. Το ερώτηµα που τίθεται είναι, αν ο παγκόσµιος ιστός έχει τις προοπτικές για να επιτύχει σε µια τέτοια πρόκληση. 1.2 Πλεονεκτήµατα της εκπαίδευσης στον Παγκόσµιο Ιστό Η τηλε-εκπαίδευση µέσω του Παγκόσµιου Ιστού (web-based training) διαφέρει κατά πολύ από τον κλασσικό τρόπο εκπαίδευσης και παρουσιάζει τα εξής προτερήµατα : εν απαιτεί αυστηρό ωράριο και χρονοδιάγραµµα. Ο εκπαιδευόµενος µπορεί να ασχολείται µε το ΕΛ οποιαδήποτε ώρα της ηµέρας τον βολεύει. Αυτό το 1-3

10 χαρακτηριστικό είναι αρκετά σηµαντικό για ορισµένες κατηγορίες εκπαιδευοµένων, όπως π.χ. οι εργαζόµενοι ενήλικες που έχουν ακαθόριστο ωράριο εργασίας. Μοναδική εξαίρεση αποτελούν οι εικονικές σύγχρονες συνεδρίες (virtual synchronous sessions) όπου απαιτείται η ταυτόχρονη πρόσβαση των χρηστών σε καθορισµένες ώρες. εν απαιτεί τη φυσική παρουσία του εκπαιδευοµένου αφού η εκπαίδευση λαµβάνει χώρα σε εικονική τάξη (virtual classroom) και όχι σε πραγµατική. Με τον τρόπο αυτό ο εκπαιδευόµενος αποφεύγει τις άσκοπες και χρονοβόρες µετακινήσεις, που ιδίως στις µεγαλουπόλεις αποτελούν σοβαρό πρόβληµα. Μπορεί έτσι να έχει εύκολη πρόσβαση στην εκπαιδευτική διαδικασία από την άνεση του σπιτιού του, ακόµα και αν αυτό βρίσκεται µακριά από τα αστικά κέντρα. Προσφέρει µεθόδους επικοινωνίας, σύγχρονης και ασύγχρονης, δίνοντας την δυνατότητα στον εκπαιδευόµενο να προσεγγίσει εκπαιδευτές και ειδικούς στο αντικείµενο. Βεβαίως δεν έχει την αµεσότητα που έχει η παραδοσιακή τάξη, αλλά θεωρητικά ο εκπαιδευόµενος έχει την δυνατότητα να επικοινωνήσει ακόµα και µε τον κορυφαίο επιστήµονα σε κάποιο γνωστικό πεδίο. Είναι εξαιρετικά εύκολο και φτηνό να ανανεώσεις ή να ενηµερώσεις το υλικό που υπάρχει στο διαδίκτυο. Αν π.χ. πρόκειται για κείµενο απλά συντάσσεις τη σελίδα και την επανατοποθετείς στον εξυπηρετητή του περιβάλλοντος όπου έχει στηθεί το ΕΛ. Καµία σύγκριση µε το έντυπο υλικό ή το CD-ROM, όπου ο χρόνος και το κόστος ανανέωσης αυξάνεται σηµαντικά. Οι εκπαιδευόµενοι έχουν πρόσβαση στο µαθησιακό υλικό, από όποια γωνία της Γης και αν βρίσκονται, την ίδια χρονική στιγµή. Οι αλλαγές στο µαθησιακό υλικό είναι οµοιόµορφες παντού και όλοι οι εκπαιδευόµενοι έχουν κάθε στιγµή την πιο ενηµερωµένη έκδοση του. εν απαιτούνται ειδικές γνώσεις για να χρησιµοποιήσει κάποιος το ΕΛ. Στηρίζεται στο Web, δηλαδή ένα περιβάλλον γνώριµο σε µεγάλη µερίδα του πληθυσµού. Επιπλέον ο εκπαιδευόµενος δεν χρειάζεται να είναι ειδικός στη χρήση των Η/Υ, παρά να έχει γνώση χρήσης ενός φυλλοµετρητή και να είναι οικείος µε την πλοήγηση στo διαδίκτυο. Ανάλογα δεν απαιτείται και ειδικός εξοπλισµός ή επιπλέον λογισµικό, παρά µόνο ένας Η/Υ µε πρόσβαση στο διαδίκτυο και λογισµικό φυλλοµετρητή (web browser). Η µαθησιακή διαδικασία εµπλουτίζεται µε επιπλέον υλικό, όπως video µε σεµινάρια, πολυµεσικές παρουσιάσεις, συνδέσµους στο διαδίκτυο για άλλους πόρους κλπ. Επίσης υπάρχει η δυνατότητα για on-line ασκήσεις σε περιπτώσεις όπου το αντικείµενο που διδάσκεται, υποστηρίζεται από εργασία σε Η/Υ. Για παράδειγµα κατά την εκµάθηση µιας γλώσσας προγραµµατισµού, ο εκπαιδευόµενος µπορεί επί τόπου να γράψει κώδικα, να τον µεταγλωττίσει και να τον εκτελέσει. Επίσης σε ένα on-line σεµινάριο για κάποιο λογισµικό σύστηµα, ο εκπαιδευόµενος έχει τη δυνατότητα παράλληλα µε την παρακολούθηση στον browser, να πειραµατίζεται µε το ίδιο το σύστηµα. Είναι λοιπόν κατανοητό ότι υπάρχουν µεγάλες προοπτικές για την εκπαίδευση µέσω του Web. Τα επόµενα χρόνια αναµένεται να σηµειωθεί µια αλµατώδης ανάπτυξη του εκπαιδευτικού λογισµικού µέσω του διαδικτύου, παρόµοια µε την εξάπλωση του ηλεκτρονικού εµπορίου. Προς το παρόν όµως το ΕΛ, όπως άλλωστε και οι υπόλοιπες κατηγορίες υπερµεσικών εφαρµογών απέχουν πολύ από αυτό που θα χαρακτηρίζαµε ως ώριµη τεχνολογία. Το πρόβληµα εντοπίζεται στον τρόπο ανάπτυξης αυτών των εφαρµογών, ο οποίος συχνά είναι αυθαίρετος και διαισθητικός αντί να στηρίζεται σε µεθοδολογίες ανάπτυξης µε πλήρες µοντέλο κύκλου ζωής. Οι συνέπειες από την άτυπη 1-4

11 αυτή ανάπτυξη είναι γνωστές: υπέρβαση του προϋπολογισµού, αποτυχία τήρησης του χρονοδιαγράµµατος, φτωχή απόδοση, κακή διαπροσωπεία κλπ. Ειδικά για την κατηγορία του ΕΛ, η επιτυχία της εφαρµογής εξαρτάται σε πολύ µεγάλο βαθµό από την ποιότητα της προσφερόµενης εκπαιδευτικής υπηρεσίας. Όµως, αν και καθίσταται σαφές ότι µόνο µια µεθοδολογία ανάπτυξης µπορεί να εξασφαλίσει την ποιότητα του ΕΛ, δεν υπάρχουν προς το παρόν καλά τεκµηριωµένες µεθοδολογίες που να υποστηρίζουν την ανάπτυξη του. Ίσως να φταίει και το γεγονός ότι το διαδικτυακό εκπαιδευτικό λογισµικό είναι σχετικά πιο νέο από τις υπόλοιπες υπερµεσικές εφαρµογές. Ωστόσο γίνονται ερευνητικές προσπάθειές µεγάλης κλίµακας και κάποια από τα θέµατα που είναι υπό έρευνα θα συζητηθούν στην επόµενη παράγραφο. Μια τέτοια προσπάθεια αποτελεί και η µεθοδολογία CADMOS που εστιάζεται στην περιοχή των διδακτικών συστηµάτων και εξετάζει ειδικότερα το ΕΛ ως µέρος ενός διδακτικού συστήµατος. Η CADMOS, έδωσε το έναυσµα για την διπλωµατική αυτή, καθώς κάθε µεθοδολογία, πρέπει να υποστηρίζεται από κάποια εργαλεία. 1.3 Ανοικτά ερευνητικά θέµατα που αφορούν το ΕΛ Η ανάπτυξη ΕΛ αποτελεί σήµερα ενεργό αντικείµενο έρευνας, ακολουθώντας παράλληλη πορεία µε το συναφές αντικείµενο της υπερµεσικής σχεδίασης, εκ του οποίου εξαρτάται άµεσα. Ανάµεσα στα θέµατα που εξετάζονται είναι η αρχιτεκτονική σχεδίαση του ΕΛ, η σχεδίαση πλοήγησης (navigation), η σχεδίαση της διαπροσωπείας (interface), ο καθορισµός των meta-data που αφορούν στο εκπαιδευτικό υλικό, τα εργαλεία ανάπτυξης για τη συγκεκριµένη κατηγορία λογισµικού και τέλος η αξιολόγηση. Τα θέµατα αυτά αποτελούν από µόνα τους ολοκληρωµένα πεδία έρευνας, και σε αυτή την παράγραφο θα προσπαθήσουµε απλά να τα προσδιορίσουµε. Η αρχιτεκτονική σχεδίαση, ή αλλιώς εννοιολογική σχεδίαση σκοπό έχει να προσδιορίσει τη δοµή του ΕΛ σε λογικό επίπεδο. Αφορά στη µοντελοποίηση του ΕΛ χρησιµοποιώντας κάποιο µοντέλο δεδοµένων και ενδεχοµένως κάποιο εννοιολογικό πλαίσιο για την καθοδήγηση της σχεδιαστικής οµάδας. Το µοντέλο δεδοµένων, µπορεί να είναι κάποιο από τα γνωστά µοντέλα της λογισµικής µηχανικής (software engineering), όπως το µοντέλο οντοτήτων-συσχετίσεων, το αντικειµενοστραφές ή κάποιο τρίτο, πάντως σίγουρα πρέπει να είναι προσαρµοσµένο στις ανάγκες του ΕΛ. Παρέχει την απαραίτητη σηµασιολογία για να εκφράσει ο σχεδιαστής όλες τις παραµέτρους του ΕΛ, µε επιτυχηµένο και κατανοητό τρόπο. Το εννοιολογικό πλαίσιο αποτελεί την «πυξίδα» του σχεδιαστή για την διαδικασία της αρχιτεκτονικής σχεδίασης. Σκοπό έχει να τον καθοδηγήσει βήµα προς βήµα, δίνοντας του τις σωστές κατευθύνσεις στη σχεδίαση και παράλληλα αποτρέποντας τον από τυχόν λάθη και παραλείψεις. Για παράδειγµα, ένα εννοιολογικό πλαίσιο µπορεί να καθοδηγήσει τον σχεδιαστή στο να βρει όλες τις ψηφίδες του ΕΛ που τον ενδιαφέρουν, να τις ορίσει αυστηρά, να βρει τις ιστοσελίδες από τις οποίες αποτελούνται αυτές οι ψηφίδες και κατ επέκταση το περιεχόµενο αυτών των ιστοσελίδων κοκ. Η σχεδίαση πλοήγησης από την άλλη, σκοπό έχει να περιγράψει το τρόπο µε τον οποίο ο χρήστης του ΕΛ µετακινείται µέσα σε αυτό µε χρήση των υπερσυνδέσµων. Υπάρχουν διάφορες δοµές προσπέλασης που χρησιµοποιούνται για αυτή την περιγραφή, και οι κυριότερες από αυτές είναι οι κατευθυνόµενοι γύροι (guided tours), οι κατάλογοι (indices) και οι καταλογοποιηµένοι κατευθυνόµενοι γύροι (indexed 1-5

12 guided tours). Ένα από τα µεγάλα προβλήµατα στο web είναι ότι ο πλοηγούµενος µπορεί να «χαθεί» στον ιστό και να αποπροσανατολιστεί, µια κατάσταση γνωστή και ως «χαµένος στον κυβερνοχώρο» (lost in cyberspace). H σχεδίαση πλοήγησης πρέπει να γίνεται µε τέτοιο τρόπο, ώστε ο εκπαιδευόµενος να µπορεί να προσανατολίζεται εύκολα και να γνωρίζει κάθε στιγµή που βρίσκεται και από ποιο σηµείο πήγε εκεί. Ένα άλλο µεγάλο πρόβληµα είναι η συντήρηση των συνδέσµων, καθώς µερικοί σύνδεσµοι είναι δυνατόν να χαθούν, οπότε οι υπόλοιποι πρέπει να ενηµερώνονται. Τα θέµατα αυτά πρέπει να εξετάζονται και η πλοήγηση πρέπει να σχεδιάζεται απλή, ανάλογα και µε την εµπειρία των εκπαιδευοµένων στο web. Η σχεδίαση της διαπροσωπείας περιλαµβάνει σχεδιαστικές αποφάσεις για την οπτική εµφάνιση των ιστοσελίδων, δηλαδή για τη διάταξη των διαφόρων συστατικών, για τα χρώµατα, για το φόντο (background) της οθόνης, για την σχεδίαση µε πλαίσια (frames) ή όχι, για τις γραµµατοσειρές του κειµένου κ.α. Και σε αυτή την περίπτωση υπάρχουν κάποιες δοκιµασµένες µέθοδοι, όπως οι κάρτες ή τα abstract data views, που µπορεί να ακολουθήσει ο σχεδιαστής. Αρκετή προσοχή απαιτείται σε αυτό το σηµείο, καθώς το αποτέλεσµα εκτός από πρακτικό πρέπει να είναι και καλαίσθητο. Πρέπει να σηµειωθεί ότι στη σχεδίαση της διαπροσωπείας, σε σχέση µε την αρχιτεκτονική σχεδίαση και τη σχεδίαση πλοήγησης, τα πράγµατα είναι ακόµα συγκεχυµένα, δηλαδή επιβάλλεται να γίνει ακόµα αρκετή έρευνα σε αυτό το θέµα. Τα συστατικά σε µια ιστοσελίδα ενός διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισµικού, δηλαδή το κείµενο, τα πολυµέσα, τα ενεργά αντικείµενα (π.χ. scripts, Java applets) θεωρούνται εκπαιδευτικά αντικείµενα (learning objects) και συνοδεύονται από πληροφορία που ονοµάζεται meta-data. Η πληροφορία αυτή χρησιµοποιείται για την αναζήτηση, τη διαχείριση και την χρησιµοποίηση των εκπαιδευτικών αντικειµένων. Το πρώτο ζήτηµα που προκύπτει είναι καταρχήν ο τρόπος µε τον οποίον θα οριστούν τα meta-data, δηλαδή ποια σηµασιολογία θα χρησιµοποιηθεί. Το δεύτερο ζήτηµα αφορά τα ίδια τα meta-data, δηλαδή ποια πρέπει να είναι αυτά τα χαρακτηριστικά που µπορούν να ορίσουν πλήρως ένα εκπαιδευτικό αντικείµενο. Σηµαντική δουλειά προς αυτή την κατεύθυνση έχει γίνει από το Dublin Core Institute (http://purl.org/dc) και από την ειδική οµάδα εργασίας της IEEE (http://www.ieee.org), LTSC Learning Object Metadata working group. Ένα ακόµα θέµα που σχετίζεται άµεσα µε την ανάπτυξη ΕΛ είναι τα ίδια τα εργαλεία που χρησιµοποιούνται στην ανάπτυξη. Κάθε µεθοδολογία ανάπτυξης ΕΛ, ή εν γένει υπερµεσικών εφαρµογών για λόγους πληρότητας πρέπει να υποστηρίζεται από κάποια CASE tool, έτσι ώστε να αυτοµατοποιείται η διαδικασία ανάπτυξης. Υπάρχουν βεβαίως CASE tools γενικά για τη λογισµική µηχανική, τα οποία µπορούν να χρησιµοποιηθούν εφόσον δεν υπάρχει εξειδικευµένο εργαλείο για τη χρησιµοποιούµενη µεθοδολογία, αλλά η υποστήριξη της µεθοδολογίας είναι φυσικό να έχει ελλείψεις. Τα CASE εργαλεία είναι πολλών ειδών και ιδιαίτερο ενδιαφέρον από ερευνητικής απόψεως παρουσιάζουν τα εργαλεία ανάπτυξης (development tools) και σχεδίασης (design tools). Το εργαλείο που αναπτύχθηκε στα πλαίσια της διπλωµατικής αυτής ανήκει στην κατηγορία των εργαλείων σχεδίασης. Υποστηρίζει δηλαδή την ανάπτυξη ΕΛ µε βάση τη µέθοδο σχεδίασης CADMOS-D της µεθοδολογίας CADMOS. Τέλος, εξίσου σηµαντικό θέµα αποτελεί και η αξιολόγηση του παραγόµενου προϊόντος, που ελέγχει την ποιότητα του ΕΛ. Συγκεκριµένα, ελέγχεται κατά πόσο ικανοποιούνται οι µαθησιακές ανάγκες για τις οποίες κατασκευάζεται. Τα αποτελέσµατα της αξιολόγησης ανατροφοδοτούνται στην αναπτυξιακή διαδικασία και γίνονται οι απαραίτητες διορθώσεις, ώστε να επιτευχθούν τα αναµενόµενα αποτελέσµατα. Η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται σύµφωνα µε διεθνή πρότυπα, όπως π.χ. 1-6

13 το πρότυπο της IEEE, και µε βάση ειδικές µεθόδους για αξιολόγηση ΕΛ, όπως η µέθοδος CADMOS-E της CADMOS. 1.4 Αντικείµενο της ιπλωµατικής Μια µεθοδολογία ανάπτυξης διδακτικών συστηµάτων είναι: µια συλλογή από διαδικασίες, µεθόδους, εργαλεία και έγγραφα τεκµηρίωσης τα οποία βοηθούν την αναπτυξιακή οµάδα στην προσπάθειά της να κατασκευάσει ένα διδακτικό σύστηµα. Η αναπτυξιακή διαδικασία αποτελείται από φάσεις, κι αυτές από δραστηριότητες, στις οποίες εφαρµόζονται συγκεκριµένες µέθοδοι, χρησιµοποιούνται εργαλεία και υπάρχουν κάποια παραδοτέα σύµφωνα µε συγκεκριµένα πρότυπα [Ρετάλης 1998]. Μια τέτοια µεθοδολογία είναι η CADMOS η οποία είναι πρωτότυπη καθώς πραγµατεύεται ένα αντικείµενο για το οποίο δεν υπάρχουν διεθνώς αποδεκτές και καλά τεκµηριωµένες µεθοδολογίες. Η CADMOS δίνει έµφαση στην κατασκευή ΕΛ, το οποίο και θεωρεί ως ένα από τα µέρη ενός διδακτικού συστήµατος, παρέχοντας µια µέθοδο σχεδίασης ΕΛ, την CADMOS-D. Η βασική επιδίωξη της CADMOS είναι να εξασφαλίσει την καλή ποιότητα του ΕΛ. Θα εστιάσουµε την προσοχή µας στα εργαλεία που προβλέπει ο παραπάνω ορισµός. Στην ιδανική περίπτωση µια µεθοδολογία ανάπτυξης θα παρέχει έναν ικανό αριθµό από CASE tools, τα οποία θα υποστηρίζουν όλες τις διαδικασίες και τις µεθόδους της, και ενδεχοµένως να δηµιουργούν κάποια από τα παραδοτέα της αναπτυξιακής διαδικασίας. Κυρίως στις εµπορικές µεθοδολογίες, όπως η Unified Software Development Process [Jacobson, Booch & Rumbaugh 1999c], τα CASE Tools φτιάχνονται κατά παραγγελία, ώστε να ακολουθούν τις αρχές τους. Συνήθως όµως οι µεθοδολογίες απλά προτείνουν κάποια γενικά CASE tools, ή περιβάλλοντα ή πλατφόρµες ανάπτυξης. Είναι ευνόητο όµως ότι ένα εργαλείο που δουλεύει καλά σε µια γενική περίπτωση δεν θα δουλεύει απαραίτητα καλά και στην ειδική περίπτωση. Επίσης αν δεν υπάρχουν εργαλεία ειδικά για τη µεθοδολογία που να αγκαλιάζουν όλες ή αρκετές από τις µεθόδους της, πρέπει να βρεθούν µεµονωµένα εργαλεία για τις διάφορες µεθόδους. Αυτό σηµαίνει ότι για ορισµένες µεθόδους ίσως να µην υπάρχει κανένα εργαλείο, αλλά ακόµα και όταν υπάρχουν, αυτά θα είναι ασύνδετα µεταξύ τους. Εξάλλου στην περίπτωση αυτή, τα προϊόντα που µπορούν να δηµιουργηθούν από τα εργαλεία, σίγουρα θα υστερούν σε σχέση µε αυτά που µπορούν να παραχθούν από ένα CASE tool εξειδικευµένο στη µεθοδολογία. Γίνεται λοιπόν σαφές, πόσο σηµαντικό είναι µια µεθοδολογία να υποστηρίζεται συνολικά από έναν αριθµό εργαλείων φτιαγµένα ειδικά για αυτήν, καθώς σε τελική ανάλυση αυτό σηµαίνει ότι η µεθοδολογία θα ακολουθηθεί κατά γράµµα, και δεν θα υπάρξουν παρεκκλίσεις στην πορεία της ανάπτυξης. Η µεθοδολογία CADMOS περιέχει, όπως αναφέρθηκε µια πρωτότυπη µέθοδο ανάπτυξης διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισµικού, την CADMOS-D. Η CADMOS-D, είναι ουσιαστικά µια µέθοδος σχεδίασης που περιλαµβάνει τρία σχεδιαστικά βήµατα: την αρχιτεκτονική σχεδίαση, τη σχεδίαση πλοήγησης και τη σχεδίαση οθονών. Σηµαντική θεωρείται, η αυτοµατοποίηση της διαδικασίας σχεδίασης της CADMOS-D µε κάποιο CASE tool που να συνδέει σε ένα ενιαίο περιβάλλον υποστήριξης τα τρία σχεδιαστικά βήµατα της. Αντικείµενο της διπλωµατικής είναι η κατασκευή αυτού του εργαλείου, που ονοµάστηκε CRITON ( web-based Courseware engineering Tool for Open Networked instructional systems). 1-7

14 Το CASE tool CRITON υποστηρίζει την αρχιτεκτονική σχεδίαση, τη σχεδίαση πλοήγησης και τη σχεδίαση οθονών, ακολουθώντας αυστηρά τη µέθοδο CADMOS-D. Η πρώτη υλοποιείται µε το µοντέλο της γλώσσας UML, η δεύτερη µε κάποιες καθιερωµένες δοµές πλοήγησης, και η τρίτη χρησιµοποιώντας τη φιλοσοφία της µεταφοράς σελίδας (page metaphor). Το αποτέλεσµα που παράγει το εργαλείο είναι η προ-επισκόπηση του ΕΛ, ως ένα σύνολο ιστοσελίδων διασυνδεδεµένων µεταξύ τους. Έγινε προσπάθεια ώστε το CASE Tool που υλοποιήθηκε να υποστηρίξει την σχεδίαση που υπαγορεύει η CADMOS-D µε ακρίβεια και πληρότητα. Τα σηµεία στα οποία η µέθοδος CADMOS-D ήταν αυστηρώς ορισµένη, όπως για παράδειγµα το µέρος της αρχιτεκτονικής σχεδίασης, υλοποιήθηκαν στον CRITON κατά γράµµα. Για τα υπόλοιπα σηµεία όπου υπήρχε η δυνατότητα λήψης πρωτοβουλίας, έγιναν κάποιες επιλογές µε γνώµονα τη σωστή απεικόνιση στη σχεδίαση, των αρχών της CADMOS, καθώς και τις σύγχρονες τάσεις στην ανάπτυξη υπερµεσικών εφαρµογών. 1.5 Σκελετός της ιπλωµατικής Σε αυτό το κεφάλαιο παρουσιάστηκε καταρχήν η ανάγκη της σύγχρονης κοινωνίας για την εφαρµογή της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Έπειτα αναλύθηκαν οι προοπτικές που έχει ο Παγκόσµιος Ιστός και ειδικότερα το ΕΛ για να καλύψουν την παραπάνω ανάγκη. Τέλος έγινε µια περιγραφή της σύγχρονης ερευνητικής προσπάθειας που σχετίζεται µε την τεχνολογία του διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισµικού και παρουσιάστηκε το αντικείµενο της διπλωµατικής αυτής. Τα θέµατα που καλύπτονται στα επόµενα κεφάλαια διαρθρώνονται ως εξής: Στο Κεφάλαιο 2 παρατίθενται οι προσεγγίσεις που γίνονται σήµερα σε ερευνητικό επίπεδο για την ανάπτυξη υπερµεσικών εφαρµογών γενικού ενδιαφέροντος, καθώς και διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισµικού ειδικότερα, το οποίο αποτελεί υποκατηγορία των υπερµεσικών εφαρµογών. Οι πλέον γνωστές και καταξιωµένες µεθοδολογίες ανάπτυξης υπερµεσικών εφαρµογών είναι η RMM και η OOHDM, οι οποίες βασίζονται πάνω στο µοντέλο σχεδίασης HDM. Επίσης δίνονται αναφορές σε άλλες πηγές. Έπειτα γίνεται µια σύντοµη παρουσίαση της µεθοδολογίας CADMOS, η οποία επικεντρώνεται αποκλειστικά στην ανάπτυξη διδακτικών συστηµάτων και δίνει έµφαση στο ΕΛ. Ακολουθεί µια παρουσίαση των εργαλείων που στηρίζουν την ανάπτυξη των υπερµεσικών εφαρµογών, τόσο αυτών που ακολουθούν κάποια µεθοδολογία όσο και των εµπορικών που είναι αυθαίρετα. Έτσι µπορεί να γίνει µια αντιπαραβολή µε την προσπάθεια που έγινε κατά την κατασκευή του CRITON. Στο Κεφάλαιο 3 παρατίθεται το θεωρητικό υπόβαθρο του εργαλείου, έτσι ώστε να γίνει πιο κατανοητή η ίδια η παρουσίαση του. Καταρχήν παρουσιάζεται η µέθοδος σχεδίασης CADMOS-D, την οποία αυτοµατοποιεί ο CRITON. Έπειτα παρουσιάζεται η γλώσσα µοντελοποίησης UML, η οποία χρησιµοποιείται για την κατασκευή του αρχιτεκτονικού σχεδίου, δηλαδή του πρώτου βήµατος της CADMOS-D. Για το επόµενο σχεδιαστικό βήµα, δηλαδή της σχεδίασης της πλοήγησης, παρουσιάζονται οι δοµές πλοήγησης και κατ επέκταση τα διαγράµµατα πλοήγησης. Τέλος παρουσιάζεται η σχεδίαση των µήτρων οθόνης και τα metadata των εκπαιδευτικών αντικείµενων, τα οποία πραγµατεύεται το τρίτο βήµα της CADMOS-D. Η χρήση όλων αυτών στο εργαλείο CRITON θα φανεί στο επόµενο κεφάλαιο. Στο Κεφάλαιο 4 γίνεται η ανάλυση του CASE tool, αρχίζοντας µε τα τεχνικά του χαρακτηριστικά, τις απαιτήσεις και τις παραδοχές που έγιναν καθώς και τους 1-8

15 περιορισµούς του περιβάλλοντος υλοποίησης. Έπειτα εξηγείται αναλυτικά το πώς υποστηρίζονται από τον CRITON, τα τρία βήµατα της CADMOS-D δηλαδή η αρχιτεκτονική σχεδίαση, η σχεδίαση πλοήγησης και η σχεδίαση των µήτρων οθόνης. Τέλος περιγράφεται το προϊόν που παράγει το CASE tool στο τέλος της διαδικασίας σχεδίασης, δηλαδή η προ-επισκόπηση του ιαδικτυακού Τόπου (web site preview). Στο Κεφάλαιο 5 δίνεται ένα ολοκληρωµένο παράδειγµα χρήσης του εργαλείου, δηλαδή η κατασκευή ενός ΕΛ για τη διδασκαλία της αναγραφικής γλώσσας XML (Extensible Mark-up Language), µε τη βοήθεια του CRITON. Αναλύεται η προεργασία που έγινε µε χρήση της µεθοδολογίας CADMOS, για την ανάλυση και σχεδίαση του διδακτικού συστήµατος και έπειτα παρουσιάζεται η σχεδίαση του ΕΛ µε τα τρία βήµατα της CADMOS-D. Τέλος περιγράφεται η τελική υλοποίηση και γίνεται κριτική του αποτελέσµατος. Στο Κεφάλαιο 6 περιλαµβάνεται η αξιολόγηση του εργαλείου. Εξηγούνται τα προτερήµατα και οι ατέλειες του, αναφέρεται η µελλοντική εργασία για την επέκταση του και τα ερευνητικά θέµατα που εγείρει, και τέλος παρατίθενται τα συµπεράσµατα από το σύνολο της εκπόνησης της διπλωµατικής εργασίας. 1-9

16 2. Παρόµοιες Προσεγγίσεις: Μεθοδολογίες υπερµεσικής σχεδίασης & εργαλεία υποστήριξης 2.1 Τα µοντέλα και οι µεθοδολογίες που σχετίζονται µε την ανάπτυξη ΕΛ To ΕΛ ως µια πολυσύνθετη υπερµεσική εφαρµογή αποτελεί αντικείµενο έρευνας της µηχανικής διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισµικού (webware engineering). Η γνωστική αυτή περιοχή άρχισε να αναπτύσσεται πολύ πρόσφατα, γι αυτό άλλωστε και δεν υπάρχει µια καλά τεκµηριωµένη και δοκιµασµένη µεθοδολογία ανάπτυξης ΕΛ στη διεθνή βιβλιογραφία. Υπάρχουν µέθοδοι και εργαλεία που υποστηρίζουν τις διάφορες φάσεις της κατασκευής του ΕΛ αλλά δεν υπάρχει µια αρκετά πλήρης µεθοδολογία που να αγκαλιάζει όλη την αναπτυξιακή διαδικασία. Ένα ΕΛ έχει αρκετές ιδιοµορφίες οι οποίες πηγάζουν τόσο από το γεγονός ότι αποτελεί µια κατηγορία υπερµεσικής εφαρµογής, όσο και από το γεγονός ότι εµπεριέχει στοιχεία παιδαγωγικής και εκπαιδευτικής φιλοσοφίας. Οι ιδιοµορφίες αυτές θα µπορούσαν να συνοψιστούν στα εξής : Το ΕΛ αποτελεί µια πολυσύνθετη οντότητα που αποτελείται από πολλές και εντελώς διαφορετικές συνιστώσες, εκ των οποίων η καθεµία απαιτεί εξίσου µεγάλο βάρος στην ανάπτυξη της. Αναφέρουµε την γραφική διαπροσωπεία χρήστη (user interface), την πλοήγηση (navigation) στο υπερµεσικό υλικό, το σύστηµα διαχείρισης της βάσης δεδοµένων (data-base management system) όπου φυλάσσονται τα απαραίτητα στοιχεία, και την δηµιουργία του ίδιου του εκπαιδευτικού υλικού. εν υπάρχουν µοντέλα δεδοµένων κοινώς αποδεκτά για την κατασκευή του ΕΛ. Τα µοντέλα δεδοµένων που χρησιµοποιούνται σε άλλες περιπτώσεις όπως π.χ. το µοντέλο οντοτήτων συσχετίσεων (Entity-Relationship model) ή κάποιες αντικειµενοστραφείς ιεραρχίες δεν είναι δυνατό να χρησιµοποιηθούν ως είναι, στην ανάπτυξη ΕΛ. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα µοντέλα αυτά είναι πολύ γενικά και δεν υπάρχουν περιπτώσεις χρήσης τους στη µοντελοποίηση ΕΛ, παρά µόνο σε άλλα συστήµατα όπως π.χ. βάσεις δεδοµένων. Για να µπορέσουν να χρησιµοποιηθούν µε επιτυχία στην ανάπτυξη ΕΛ, ή έστω στις υπερµεσικές εφαρµογές πρέπει να εξειδικευθούν σε κάποιο βαθµό. Οι διάφορες φάσεις της διαδικασίας ανάπτυξης ενός ΕΛ, και οι ρόλοι των εµπλεκοµένων στην αναπτυξιακή διαδικασία απέχουν σηµαντικά από τα αντίστοιχα καθιερωµένα που συναντούµε στην κοινή λογισµική µηχανική [Σκορδαλάκης 1991]. Όσον αφορά τις φάσεις της διαδικασίας, όπως θα φανεί κατά την περιγραφή των µεθοδολογιών υπερµεσικής σχεδίασης αλλά και της CADMOS, διαφέρουν από αυτές της λογισµικής µηχανικής γιατί το υλικό των εφαρµογών είναι υπερµεσικό, και η ανάπτυξη τέτοιου υλικού είναι ιδιάζουσα 2-1

17 κυρίως λόγω του παράγοντα της πλοήγησης. Όσον αφορά τους ρόλους στην αναπτυξιακή διαδικασία ενός ΕΛ αυτοί ενδεικτικά είναι [Ρετάλης 1998] : Ο σχεδιαστής του συστήµατος Ο ειδικός του γνωστικού αντικειµένου Ο παιδαγωγός Ο Γνωστικός Μηχανικός (cognitive engineer) Ο Μηχανικός ΕΛ Ο Μηχανικός Εκπαιδευτικού Υλικού Ο Μηχανικός Υποδοµής Ο Μηχανικός συστήµατος Είναι εµφανής η διαφορά ανάµεσα στους ρόλους αυτούς και στους αντίστοιχους ρόλους στην λογισµική µηχανική. Στη συνέχεια θα αναπτυχθούν περιληπτικά οι πιο σηµαντικές προσεγγίσεις στην υπερµεσική µηχανική (hypermedia engineering), ώστε να φανούν οι προσπάθειες που γίνονται σε αυτόν τον τοµέα της λογισµικής µηχανικής, και να γίνει µια σύγκριση µε τη µεθοδολογία CADMOS που εξειδικεύεται στην ανάπτυξη ΕΛ. Συγκεκριµένα θα περιγραφούν το µοντέλο σχεδίασης υπερµεσικών εφαρµογών HDM, που αποτέλεσε το ορόσηµο για την ανάπτυξη της υπερµεσικής µηχανικής, καθώς και οι δύο κυριότερες µεθοδολογίες ανάπτυξης υπερµεσικών εφαρµογών, η RMM και η OOHDM Το µοντέλο σχεδίασης Hypermedia Design Model (HDM) Μια από τις δυσκολίες που εµφανίζονται στην υπερµεσική σχεδίαση είναι η αναπαράσταση των αποτελεσµάτων της διαδικασίας σχεδίασης [Lowe & Hall 1999]. Αυτή η αναπαράσταση πρέπει να γίνει µε ένα µοντέλο σχεδίασης (design model), υπό τη µορφή ενός πλαισίου ή µιας γλώσσας που να µπορεί να χρησιµοποιηθεί για να απεικονίσει και να τεκµηριώσει τις προδιαγραφές της εφαρµογής. Τα παραγόµενα σχέδια απαιτείται να είναι κατανοητά σε όλους τους εµπλεκόµενους (αναλυτές, σχεδιαστές, οµάδα υλοποίησης και πελάτες της εφαρµογής), ώστε να εξασφαλισθεί η µεταξύ τους καλή συνεννόηση. Το µοντέλο σχεδίασης HDM [Garzotto et al. 1993a] είναι ίσως η πρώτη επιτυχηµένη προσπάθεια δηµιουργίας µοντέλου υπερµεσικής σχεδίασης, γι αυτό άλλωστε αποτέλεσε και σηµείο αναφοράς για τις επόµενες ερευνητικές προσπάθειες. Πρέπει να σηµειωθεί ότι το HDM είναι µόνο ένα µοντέλο σχεδίασης, δηλαδή ένα πλαίσιο στο οποίο οι υπερµεσικές εφαρµογές µπορούν να περιγραφούν και να αναλυθούν. εν αποτελεί µέθοδο ή µεθοδολογία σχεδίασης, δηλαδή δεν ορίζει τις δραστηριότητες που πρέπει να γίνουν για τη σχεδίαση της εφαρµογής. Η HDM ορίζει έναν αριθµό συνιστωσών µέσω των οποίων µια υπερµεσική εφαρµογή µπορεί να µοντελοποιηθεί: οµή, που περιγράφει το πώς οργανώνεται το περιεχόµενο της εφαρµογής. Πλοήγηση, που περιγράφει τους συνδέσµους που χρησιµοποιεί ο χρήστης για να «εξερευνήσει» τις δοµές της εφαρµογής. Συµπεριφορά, που αφορά αφενός µεν τη δυναµική των πολυµέσων (video, ήχος, animation), αφετέρου δε τη δυναµική των συνδέσµων. Έλεγχος χρήστη, που αφορά τις διαθέσιµες στο χρήστη λειτουργίες για διάδραση µε το σύστηµα, και Παρουσίαση, που αφορά την οπτική εµφάνιση της εφαρµογής. 2-2

18 Η HDM κάνει σαφή διαχωρισµό µεταξύ των υπερµεσικών δοµών αναφερόµενες και ως υπερ-βάση (hyperbase), που αντιπροσωπεύουν πληροφορίες περιεχοµένου, και των δοµών προσπέλασης αναφερόµενες και ως στρώµα πρόσβασης (access layer) που αντιπροσωπεύουν σηµεία εισόδου στην υπερ-βάση. H υπερ-βάση αποτελείται από οντότητες (entities), δηλαδή ιδεατά ή φυσικά αντικείµενα της εφαρµογής και εννοιολογικές συνδέσεις (semantic connections), δηλαδή συσχετίσεις µεταξύ οντοτήτων. Οι οντότητες µε τη σειρά τους αναλύονται σε συστατικά (components), και τα τελευταία σε κόµβους (nodes). Οι κόµβοι είναι οι φορείς υπερµεσικού περιεχοµένου και ενδέχεται να αντιστοιχούν σε σελίδες ή σε τµήµατα σελίδων. Τέλος οι κόµβοι περιέχουν σχισµές (slots), δηλαδή ατοµικά στοιχεία που διακρίνονται σε στατικά ή δυναµικά ανάλογα µε το αν αναφέρονται σε περιεχόµενο που δε µεταβάλλεται µε το χρόνο (κείµενο, εικόνα γραφικά), ή σε περιεχόµενο εξαρτώµενο του χρόνου ( video, ήχος, animation). Από την άλλη το στρώµα πρόσβασης αποτελείται από συλλογές (collections), οι οποίες οµαδοποιούν «µέλη», ώστε να εξασφαλισθεί η πρόσβαση σε αυτά. Με το όρο «µέλη» εννοούµε είτε τα δοµικά στοιχεία της υπερ-βάσης δηλαδή οντότητες, συστατικά και κόµβους, είτε άλλες συλλογές (φωλιασµένες συλλογές). Τα µέλη µιας συλλογής επιλέγονται µε βάση κάποια κριτήρια. ιάφορες δοµές όπως κατευθυνόµενοι γύροι (guided tours), κατάλογοι (indices) και καταλογοποιηµένοι κατευθυνόµενοι γύροι (indexed guided tours) µοντελοποιούνται ως συλλογές στην HDM. H πλοήγηση περιγράφει τον τρόπο µε τον οποίο ο χρήστης «εξερευνεί» τις οντότητες και τις συλλογές, ορίζοντας συνδέσµους πλοήγησης (navigational links) που συνδέουν κόµβους στις διάφορες δοµές. Οι σύνδεσµοι πλοήγησης ταξινοµούνται σε: οµικούς (structural) που συνδέουν κόµβους στο εσωτερικό µιας οντότητας Εφαρµοσµένους (applicative) που συνδέουν κόµβους από διαφορετικές οντότητες Συλλογής (collection) που συνδέουν τις συνιστώσες µιας συλλογής. Το µοντέλο σχεδίασης της HDM, υπήρξε ο προάγγελος των εξελίξεων στην υπερµεσική σχεδίαση. Αυτό δεν είναι τυχαίο καθώς αποτελεί την βάση αναφοράς για το µοντέλο δεδοµένων των δύο κυριοτέρων µεθοδολογιών υπερµεσικής σχεδίασης, RMM και OOHDM Η µεθοδολογία Relationship Management Methodology (RMM) Πρόκειται για µια µεθοδολογία, για την σχεδίαση και την κατασκευή υπερµεσικών εφαρµογών βήµα προς βήµα. Η RMM [Isakowitz 1995] προβλέπει ότι µια σωστή µεθοδολογία ανάπτυξης υπερµεσικών εφαρµογών πρέπει να συνίσταται από τα εξής: (α) σηµειολογία για την εξασφάλιση σηµείου αναφοράς και µέσου επικοινωνίας των µελών της αναπτυξιακής οµάδας (β) διαδικασία για να καθοδηγεί τους σχεδιαστές, και (γ) εργαλεία για να αυτοµατοποιούν την διαδικασία. Το πρώτο από αυτά τα στοιχεία το επιτυγχάνει µε το µοντέλο σχεδίασης RMDM, ενώ το δεύτερο µε το µοντέλο κύκλου ζωής της RMM και τα επιµέρους βήµατα του. Το τρίτο επιτυγχάνεται όπως θα συζητηθεί αργότερα στο κεφάλαιο αυτό µε ένα CASE Tool που ονοµάζεται RMCase. 2-3

19 Η µεθοδολογία RMM προδιαγράφει ότι είναι περισσότερο αποτελεσµατική όταν η προς ανάπτυξη εφαρµογή είναι καταρχήν δοµηµένη σε µεγάλο βαθµό, δηλαδή υπάρχουν εµφανώς κλάσεις αντικειµένων, στιγµιότυπα αυτών των κλάσεων και συσχετίσεις µεταξύ τους. Κατά δεύτερον, η RMM έχει καλύτερα αποτελέσµατα όταν η προς ανάπτυξη εφαρµογή έχει περιεχόµενο που ενδέχεται να µεταβάλλεται συχνά. Είναι ευνόητο ότι το ΕΛ αποτελεί µια κατηγορία λογισµικού, ικανή για την εφαρµογή της RMM καθώς ικανοποιεί και τις δύο αυτές απαιτήσεις. Το µοντέλο δεδοµένων της RMM Το όνοµα της µεθοδολογίας χρησιµοποιεί τον όρο ιαχείριση Συσχετίσεων (Relationship Management) καθώς υιοθετεί την άποψη ότι τα υπερµέσα είναι ένα όχηµα για την διαχείριση των συσχετίσεων µεταξύ αντικειµένων πληροφοριών. Το µοντέλο δεδοµένων που χρησιµοποιείται αποκαλείται Relationship Management Data Model (RMDM) και σκοπεύει να περιγράψει, αφενός µεν τις διάφορες οντότητες σε µια υπερµεσική εφαρµογή, αφετέρου δε τους µηχανισµούς πλοήγησης. Πηγάζει από τα µοντέλα HDM[Garzotto et al. 1993a], που περιγράφηκε νωρίτερα και από την επέκταση του, HDM2[Garzotto et al. 1993b]. Όπως εύκολα καταλαβαίνει κανείς από το όνοµα του, το µοντέλο βασίζεται στη φιλοσοφία δηµιουργίας οντοτήτων-συσχετίσεων (Entity-Relationship model), κάτι πολύ διαδεδοµένο ανάµεσα στους σχεδιαστές βάσεων δεδοµένων. Αυτό αποτελεί πλεονέκτηµα καθώς το µοντέλο E-R είναι ένα γνώριµο, ευρέως χρησιµοποιηµένο και καλά τεκµηριωµένο µοντέλο. Μπορεί επίσης να µοντελοποιήσει τις εξαρτήσεις των οντοτήτων σε µια υπερµεσική εφαρµογή. Τα στοιχεία του µοντέλου RMDM παριστάνονται στο σχήµα 2.1 Τα ιδεατά στοιχεία (domain primitives) που χρησιµοποιούνται είναι τα εξής : Οντότητες (Entities) αντιπροσωπεύουν φυσικά ή αφηρηµένα αντικείµενα που έχουν διάφορα χαρακτηριστικά (attributes). Συνδετικές Συσχετίσεις (Associative Relationships) αντιπροσωπεύουν συσχετίσεις µεταξύ οντοτήτων. Φέτες (Slices) Οµάδες χαρακτηριστικών των οντοτήτων. Τα στοιχεία πρόσβασης (access primitives) που χρησιµεύουν για την πλοήγηση είναι τα εξής : Σύνδεσµοι µονοί ή διπλοί (Unidirectional, Bi-directional Links) περιγράφουν την προσπέλαση σε φέτες µιας οντότητας. Οµαδοποιήσεις (Groupings) λειτουργούν ως µενού και επιτρέπουν την πρόσβαση σε άλλα τµήµατα της υπερµεσικής εφαρµογής. είκτες (Indices) λειτουργούν ως πίνακες περιεχοµένων για ένα σύνολο από στιγµιότυπα οντοτήτων προσφέροντας απευθείας προσπέλαση σε αυτά. Οι δείκτες είναι µια κατηγορία οµαδοποιήσεων. Κατευθυνόµενοι Γύροι (Guided Tours) περιγράφουν ένα γραµµικό µονοπάτι σε ένα σύνολο από στιγµιότυπα οντοτήτων. Καταλογοποιηµένοι Κατευθυνόµενοι Γύροι (Indexed Guided Tours) που συνδυάζουν τις δύο τελευταίες δοµές. 2-4

20 Σχήµα 2.1- Στοιχεία µοντελοποίησης στην RMM (πηγή: [Isakowitz 1995]) Το µοντέλο RMDM αποτελεί µια προσαρµοσµένη µορφή του κλασσικού µοντέλου οντοτήτων-συσχετίσεων, έτσι ώστε να µπορεί να περιγράψει υπερµεσικές εφαρµογές. Συγκεκριµένα, σε αντίθεση µε το κλασικό µοντέλο, το RMDM περιγράφει την πλοήγηση σε µια υπερµεσική εφαρµογή. Το µοντέλο κύκλου ζωής της RMM Ο κύκλος ζωής της RMM φαίνεται στο σχήµα 2.2 Η φάση σχεδίασης αποτελείται από τα εξής διακριτά βήµατα : Βήµα 1 : Σχεδίαση Οντοτήτων-συσχετίσεων (E-R Design). Αυτό το βήµα αναπαριστά τις οντότητες και τις συσχετίσεις στο χώρο της εφαρµογής, κάποιες από τις οποίες θα καταλήξουν στην τελική υλοποίηση ως σελίδες και σύνδεσµοι (hyperlinks). Βήµα 2 : Σχεδίαση Φετών (Slice Design). Αυτό το βήµα καθορίζει πως θα παρουσιαστεί η πληροφορία που υπάρχει στις οντότητες, στους διαφόρους χρήστες χωρίζοντας τις οντότητες σε οµαδοποιηµένα χαρακτηριστικά (φέτες). Οι φέτες αυτές σχεδιάζονται σε ένα διάγραµµα και συνδέονται µε συνδέσµους µονούς ή διπλούς, οι οποίοι ονοµάζονται δοµικοί σύνδεσµοι (structural links) για να διαφοροποιηθούν από τους συσχετιστικούς (associative) του µοντέλου E-R. Το αποτέλεσµα αυτού του βήµατος είναι το διάγραµµα E-R εµπλουτισµένο µε τα διαγράµµατα φετών, και ονοµάζεται διάγραµµα E-R+. 2-5

Σχεδίαση διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισµικού: Η µέθοδος CADMOS-D και το εργαλείο CRITON

Σχεδίαση διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισµικού: Η µέθοδος CADMOS-D και το εργαλείο CRITON Σχεδίαση διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισµικού: Η µέθοδος CADMOS-D και το εργαλείο CRITON Συµεών Ρετάλης, Πάρης Αυγερίου και Νικόλαος Παπασπύρου Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισµικού

Σχεδίαση διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισµικού Σχεδίαση διαδικτυακού εκπαιδευτικού λογισµικού Συµεών Ρετάλης, Πάρης Αυγερίου και Νικόλαος Παπασπύρου Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Τοµέας Πληροφορικής,

Διαβάστε περισσότερα

UML. Γενικά χαρακτηριστικά Στοιχεία µοντέλων Συσχετίσεις. Παραδείγματα

UML. Γενικά χαρακτηριστικά Στοιχεία µοντέλων Συσχετίσεις. Παραδείγματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ UML UML Γενικά χαρακτηριστικά Στοιχεία µοντέλων Συσχετίσεις ιαγράµµατα Παραδείγματα Ορισμός του μοντέλου Αποτελεί µια αφηρηµένη περιγραφή ενός Φυσικού συστήµατος. Αποτελεί ένα σχέδιο για την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Η Αντικειμενοστρεφής Τεχνολογία Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 202-203 Περιεχόμενο του μαθήματος Η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αντικειµενοστρεφή τεχνολογία

Εισαγωγή στην αντικειµενοστρεφή τεχνολογία 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Εισαγωγή στην αντικειµενοστρεφή τεχνολογία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γιατί µοντελοποιούµε Εισαγωγή στη UML Ένα απλό παράδειγµα 2 Γιατί µοντελοποιούµε; Ησηµασία της µοντελοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών

World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών Περιεχόµενα World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών Εισαγωγή Ιστορική Αναδροµή Το ιαδίκτυο και το WWW Υπερκείµενο Εντοπισµός πληροφοριών στο WWW Search Engines Portals Unicode Java Plug-Ins 1 2

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Εργαλεία Ανάπτυξης εφαρμογών internet.

ΜΑΘΗΜΑ: Εργαλεία Ανάπτυξης εφαρμογών internet. ΜΑΘΗΜΑ: Εργαλεία Ανάπτυξης εφαρμογών internet. ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΕΙΔΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Μικτό Γενικός σκοπός είναι να αποκτήσει ο καταρτιζόμενος τις αναγκαίες γνώσεις σχετικά με εργαλεία και τις τεχνικές για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Βασικές έννοιες αντικειµενοστρεφούς τεχνολογίας. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Βασικές έννοιες αντικειµενοστρεφούς τεχνολογίας. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Βασικές έννοιες αντικειµενοστρεφούς τεχνολογίας ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Βασικές έννοιες αντικειµενοστεφούς τρόπου ανάπτυξης Τι είναι κλάση Τι είναι αντικείµενο 2 Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Ιστοσελίδων. Εργασία. Χαράλαμπος Κουτσουρελάκης

Αξιολόγηση Ιστοσελίδων. Εργασία. Χαράλαμπος Κουτσουρελάκης ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ- ΠΑΚΕ ΚΡΗΤΗΣ Αξιολόγηση Ιστοσελίδων Εργασία Περιεχόμενα Εισαγωγή... 2 Τρόποι αξιολόγησης μιας ιστοσελίδας... 2 Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

2007 δράσης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2007 δράσης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Εφαρµογή Μεθοδολογίας Υλοποίησης Η µεθοδολογία που χρησιµοποιήθηκε είναι η µεθοδολογία του ερευνητικού προγράµµατος Ο ΥΣΣΕΑΣ. Με βάση αυτό σχεδιάστηκαν τέσσερις τηλεδιασκέψεις. Τα στάδια υλοποίησης των

Διαβάστε περισσότερα

Εξέλιξη των Τεχνολογιών και Υπηρεσιών του Παγκόσμιου Ιστού και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση. Oμάδα Ά

Εξέλιξη των Τεχνολογιών και Υπηρεσιών του Παγκόσμιου Ιστού και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση. Oμάδα Ά Εξέλιξη των Τεχνολογιών και Υπηρεσιών του Παγκόσμιου Ιστού και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Oμάδα Ά Εισαγωγή Η ολοένα και αυξανόμενη πρόοδος στις τεχνολογίες και υπηρεσίες του Παγκόσμιου Ιστού Web, διευκολύνει

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών 1 ίκτυα μικρά και μεγάλα Ένα δίκτυο υπολογιστών (computer network) είναι ένας συνδυασμός συστημάτων (δηλαδή, υπολογιστών),

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Ηλεκτρονικού Επιχειρείν

Οδηγός Ηλεκτρονικού Επιχειρείν ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΧΑΝΙΩΝ Σειρά Σεμιναρίων 2013 «Ηλεκτρονικό εμπόριο η επιχείρηση στη νέα ψηφιακή εποχή» Οδηγός Ηλεκτρονικού Επιχειρείν Δρ. Μάρκος Κουργιαντάκης Διδάκτορας Τμ. Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία CASE. Computer Assisted Systems Engineering. Δρ Βαγγελιώ Καβακλή. Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Εργαλεία CASE. Computer Assisted Systems Engineering. Δρ Βαγγελιώ Καβακλή. Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργαλεία CASE Computer Assisted Systems Engineering Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2011-2012 1 Εργαλεία CASE

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ (Web Site Design Technologies)

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ (Web Site Design Technologies) ΕΠΛ 012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ (Web Site Design Technologies) Διδάσκων Καθηγητής: Δημήτριος Τσουμάκος Εαρινό Εξάμηνο 2010 Βασικές Πληροφορίες Πότε: Δευτέρα & Πέμπτη 10:30-12μμ Πού: ΧΩΔ01

Διαβάστε περισσότερα

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.5 Πρωτόκολλο IP 38. Τι είναι το πρωτόκολλο ιαδικτύου (Internet Protocol, IP); Είναι το βασικό πρωτόκολλο του επιπέδου δικτύου της τεχνολογίας TCP/IP. Βασίζεται στα αυτοδύναµα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ» Εαρινό Εξάμηνο 2010

«ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ» Εαρινό Εξάμηνο 2010 «ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ» Εαρινό Εξάμηνο 2010 Απόστολος Κώστας Μέλος Ε.Τ.Ε.Π. Πληροφορικής, Υ.Δ. Π.Τ.Δ.Ε. Email: apkostas@aegean.gr Πρόγραμμα Μαθημάτων 1 ο - 18 Μαρ Αρχές Οργάνωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μοτίβα Σχεδίασης (Design Patterns)

Μοτίβα Σχεδίασης (Design Patterns) Ενότητα 6 Μοτίβα Σχεδίασης (Design Patterns) Ορισµοί βασικές έννοιες. Σηµαντικά µοτίβα σχεδίασης: Παρατηρητής (Observer). Πρόσοψη (Façade). Προσαρµογέας (Adapter). Πληρεξούσιος (Proxy). Μοναχοπαίδι (Singleton).

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού Μάρα Νικολαϊδου Δραστηριότητες Διαδικασιών Παραγωγής Λογισµικού Καθορισµός απαιτήσεων και εξαγωγή προδιαγραφών

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι IEK ΟΑΕΔ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΟΦΟΡΙΚΗΣ Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι Διδάσκουσα: Κανελλοπούλου Χριστίνα ΠΕ19 Πληροφορικής 4 φάσεις διαδικτυακών εφαρμογών 1.Εφαρμογές στατικής πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η ιαχείριση Απαιτήσεων στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Τι είναι διαχείριση απαιτήσεων Ποια είναι η ροή των εργασιών στη φάση της καταγραφής των

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Εισαγωγή στη Ενοποιηµένη Προσέγγιση Unified Process (UP) ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Εισαγωγή στη Ενοποιηµένη Προσέγγιση Unified Process (UP) ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Εισαγωγή στη Ενοποιηµένη Προσέγγιση Unified Process (UP) ρ. Πάνος Φιτσιλής 2 Περιεχόµενα Τι είναι η UP Βασικές αρχές µηχανικής λογισµικού Οι βασικές έννοιες της UP Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

χρήστες και υπηρεσίες

χρήστες και υπηρεσίες ιδακτικό υλικό µαθητή χρήστες και υπηρεσίες Από όσα αναφέρθηκαν, γίνεται αντιληπτό ότι όποιος έχει τον κατάλληλο εξοπλισµό και έχει εξασφαλίσει τον τρόπο σύνδεσής του µε το ιαδίκτυο, µπορεί να το χρησιµοποιήσει.

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Πρόλογος...7 Πρόλογος Επιμελητή...9 Εισαγωγή Τεχνολογίες για την ανάπτυξη ικανοτήτων...23 Σκοπός του βιβλίου...24 Eνα μοντέλο για την παιδαγωγική χρήση των εργαλείων με γνωστικό δυναμικό...26

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ... 13 1. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ... 15 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ INTERNET;... 16 3. ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ, ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ... 19 4. ΤΙ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Υπηρεσίας Τηλεκπαίδευσης σε ΙP Δίκτυα. Υλοποίηση Σύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

Ανάπτυξη Υπηρεσίας Τηλεκπαίδευσης σε ΙP Δίκτυα. Υλοποίηση Σύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Ανάπτυξη Υπηρεσίας Τηλεκπαίδευσης σε ΙP Δίκτυα. Υλοποίηση Σύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Σπουδαστές: Μιχαήλ Μιχάλης ΑΜ:5089 Αναγνωστόπουλος Σπύρος ΑΜ:3692 Υπεύθυνος καθηγητής: Αναλυτή Κατερίνα Άρτα 2006 E- learning

Διαβάστε περισσότερα

Α)Πλαίσιο σχεδιασμού και αναφοράς σεναρίου στο ΚΣΕ Β) Αναστοχασμός διδασκαλίας στο ΚΣΕ

Α)Πλαίσιο σχεδιασμού και αναφοράς σεναρίου στο ΚΣΕ Β) Αναστοχασμός διδασκαλίας στο ΚΣΕ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΣΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ Πρακτική άσκηση εκπαιδευομένων στα Πανεπιστημιακά Κέντρα Επιμόρφωσης (ΠΑΚΕ) (ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική αναφορά «Τηλεκπαίδευση» Έργο: «Προηγμένες υπηρεσίες ηλεκτρονικής μάθησης στο ΤΕΙ Λάρισας»

Τεχνική αναφορά «Τηλεκπαίδευση» Έργο: «Προηγμένες υπηρεσίες ηλεκτρονικής μάθησης στο ΤΕΙ Λάρισας» Τεχνική αναφορά «Τηλεκπαίδευση» Έργο: «Προηγμένες υπηρεσίες ηλεκτρονικής μάθησης στο ΤΕΙ Λάρισας» Κυριακή Μπαλτά Βιβλιοθηκονόμος-Τεχνολόγος Εκπαίδευσης Λάρισα Φεβρουάριος 2006 Εισαγωγή Η παρούσα τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Πολυμέσων. Ανάπτυξη Πολυμεσικών Εφαρμογών Ι

Συστήματα Πολυμέσων. Ανάπτυξη Πολυμεσικών Εφαρμογών Ι Συστήματα Πολυμέσων Ανάπτυξη Πολυμεσικών Εφαρμογών Ι Ορισμός των Πολυμέσων / Multimedia Η ταυτόχρονη ενσωμάτωση μέσα σε ένα ψηφιακό περιβάλλον πληροφορίας, των: Κειμένου Ήχου Κάθε τύπου εικόνας (στατική,

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα

10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα 10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα 1 10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα Γιατί η επιχείρησή σας χρειάζεται να έχει παρουσία στο διαδίκτυο? 2 1. Η εταιρική σας ιστοσελίδα είναι ανοιχτή στον κόσμο 24 ώρες την ημέρα,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης. Συντάκτης. Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης. Συντάκτης. Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Συντάκτης Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Ηµεροµηνία Μάιος 2004 Πίνακας Περιεχοµένων ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ 4 ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών. Βιβλιογραφία. Καγιάφας [2000]: Κεφάλαιο 9, [link]

Περιεχόµενο. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών. Βιβλιογραφία. Καγιάφας [2000]: Κεφάλαιο 9, [link] Περιεχόµενα ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών Βασικά ζητήµατα σχεδίασης Η διαδικασία ανάπτυξης πολυµεσικών εφαρµογών Η οµάδα ανάπτυξης πολυµεσικών εφαρµογών Σχεδίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ FRONT PAGE 2

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ FRONT PAGE 2 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ FRONT PAGE 2 Μάθαµε στο προηγούµενο µάθηµα πώς να δίνουµε ονόµατα στις ιστοσελίδες µας, να βάζουµε χρώµα και γραφικά, ή ακόµα να δηµιουργούµε υπερσυνδέσµους σε κείµενο και εικόνες. Σήµερα µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Μάθηση & Συστήματα που τη διαχειρίζονται

Ηλεκτρονική Μάθηση & Συστήματα που τη διαχειρίζονται Κύκλος Εκπαίδευσης «Συστήματα Ηλεκτρονικής Μάθησης & Ηλεκτρονική Αξιολόγηση» Ηλεκτρονική Μάθηση & Συστήματα που τη διαχειρίζονται Κατερίνα Γεωργούλη ΤΕΙ Αθήνας Μονάδα Αριστείας ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο -ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο -ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο -ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η έρευνα αυτή στοχεύει στη διερεύνηση της επίδρασης μιας νέας μεθόδου διδασκαλίας και μάθησης -μέσα σε ένα περιβάλλον λογισμικού Η/Υ- στην ενίσχυση της εννοιολογικής μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι IEK ΟΑΕΔ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΟΦΟΡΙΚΗΣ Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι Εισαγωγή Διδάσκουσα: Κανελλοπούλου Χριστίνα ΠΕ19 Πληροφορικής Στόχος του μαθήματος Στόχος του μαθήματος είναι να

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων ΕΣΔ516 Τεχνολογίες Διαδικτύου Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων Περιεχόμενα - Βιβλιογραφία Ενότητας Περιεχόμενα Ορισμοί Συστατικά στοιχεία εννοιολογικής σχεδίασης Συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου J-GANNO ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΟ ΠΑΚΕΤΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΝΕΥΡΩΝΙΚΩΝ ΙΚΤΥΩΝ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ JAVA Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2013 - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 Λογισμικό Εφαρμογών. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.6 Καραμαούνας Πολύκαρπος 1

Κεφάλαιο 6 Λογισμικό Εφαρμογών. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.6 Καραμαούνας Πολύκαρπος 1 Κεφάλαιο 6 Λογισμικό Εφαρμογών Καραμαούνας Πολύκαρπος 1 Λογισμικό Εφαρμογών (application software) Είναι όλα τα προγράμματα που μετατρέπουν τον ΗΥ σε εξειδικευμένο μηχάνημα για συκεκριμένες εργασίες. Περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Λογισµικό για το µάθηµα της βιολογίας Α και Γ Γυµνασίου. Τεχνικό Εγχειρίδιο Χρήσης για τον Μαθητή

Λογισµικό για το µάθηµα της βιολογίας Α και Γ Γυµνασίου. Τεχνικό Εγχειρίδιο Χρήσης για τον Μαθητή Λογισµικό για το µάθηµα της βιολογίας Α και Γ Γυµνασίου Τεχνικό Εγχειρίδιο Χρήσης για τον Μαθητή Περιεχόµενα Πρόλογος για τον µαθητή...2 1. Το µενού πλοήγησης...3 2. Κουµπιά / εντολές πλοήγησης...4 3.

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

ίπλωµα Ευρεσιτεχνίας Αριστοµένη Μακρή ΟΒΙ (Οργανισµός Βιοµηχανικής Ιδιοκτησίας) µετά από διεθνή διερεύνηση του European Patent Office (2005).

ίπλωµα Ευρεσιτεχνίας Αριστοµένη Μακρή ΟΒΙ (Οργανισµός Βιοµηχανικής Ιδιοκτησίας) µετά από διεθνή διερεύνηση του European Patent Office (2005). 1 2 Μεθοδολογία δόµησης, δηµιουργίας και αξιοποίησης εκπαιδευτικού ψηφιακού υλικού για την καλύτερη κατανόηση της λογικής και της χρήσης µηχανογραφικών εφαρµογών, χρησιµοποιώντας τεχνολογίες πολυµέσων

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του μαθήματος

Σκοπός του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εισαγωγή Βασικές Έννοιες Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Σκοπός του μαθήματος Η απόκτηση των γνώσεων

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Περιγραφή Πλατφόρμας Η πλατφόρμα eclass είναι ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Ηλεκτρονικών Μαθημάτων και αποτελεί την πρόταση του Ακαδημαϊκού Διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαστικές αρχές εκπαιδευτικού λογισμικού

Σχεδιαστικές αρχές εκπαιδευτικού λογισμικού Σχεδιαστικές αρχές εκπαιδευτικού λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, M.Sc. Αναλύτρια Εκπαιδευτικών Συστημάτων Διευθύνουσα Σύμβουλος, INTE*LEARN Θέματα παρουσίασης.. Γενικά για την εταιρία και την εμπειρία της

Διαβάστε περισσότερα

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.1 ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟI ΣΤOΧΟΙ Στο τέλος της ενότητας αυτής πρέπει να μπορείτε: να επεξηγείτε τις έννοιες «βάση δεδομένων» και «σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων» να αναλύετε

Διαβάστε περισσότερα

e-κπαίδευση Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλε-κπαίδευσης Οδηγίες χρήσης για τους σπουδαστές του ΤΕΙ Αθήνας και τους επισκέπτες της δικτυακής πύλης e-κπαίδευση

e-κπαίδευση Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλε-κπαίδευσης Οδηγίες χρήσης για τους σπουδαστές του ΤΕΙ Αθήνας και τους επισκέπτες της δικτυακής πύλης e-κπαίδευση e-κπαίδευση Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλε-κπαίδευσης Οδηγίες χρήσης για τους σπουδαστές του ΤΕΙ Αθήνας και τους επισκέπτες της δικτυακής πύλης e-κπαίδευση - 0 - Πίνακας Περιεχοµένων 1 Εισαγωγή.. 2 1.1 Σχολές/Τµήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα - Internet Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer Protocol)

ίκτυα - Internet Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer Protocol) Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Κέρκυρα ίκτυα - Internet 2 Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) ΜηχανέςΑναζήτησηςστοWeb Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγικά στοιχεία 2. Ένταξη του διδακτικού σεναρίου στο πρόγραμμα σπουδών 3. Οργάνωση της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΙΕΠΑΦΗΣ ΜΕ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΙΕΠΑΦΗΣ ΜΕ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΙΕΠΑΦΗΣ ΜΕ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ Εαρινό Εξάµηνο 2004-2005 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Στόχοι του µαθήµατος Η εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

723 Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΤΕΙ Λάρισας

723 Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΤΕΙ Λάρισας 723 Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΤΕΙ Λάρισας Το Τμήμα Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του ΤΕΙ Λάρισας ιδρύθηκε με το Προεδρικό Διάταγμα 200/1999 (ΦΕΚ 179 06/09/99), με πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή

Μεταπτυχιακή Διατριβή Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Υπηρεσία Αυτόματης Ανάκτησης Συνδεδεμένης Δομής Θεματικών Επικεφαλίδων μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση...13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14

Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση...13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14 Περιεχόµενα Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση....13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14 1.1.1 Ορισµός της εκπαιδευτικής τεχνολογίας...14

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ... 22 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ... 23

ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ... 22 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ... 23 Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης GUnet e-class Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Συντάκτης Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Μαρία Καραβελάκη-Καπλάνη, M.Sc. INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46 176 73 Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098 E-mail: intelrn@prometheus.hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και Αίθουσες Τηλε-εκπαίδευσης. ρ. Κώστας ιαµαντάρας Καθηγητής Τµήµα Πληροφορικής Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και Αίθουσες Τηλε-εκπαίδευσης. ρ. Κώστας ιαµαντάρας Καθηγητής Τµήµα Πληροφορικής Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και Αίθουσες Τηλε-εκπαίδευσης ρ. Κώστας ιαµαντάρας Καθηγητής Τµήµα Πληροφορικής Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Οι φοιτητές αντί να παρακολουθούν τα µαθήµατα µε

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14 ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργασία στο Μαθήμα Σχεδίαση Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΛ 003.1 - Επιστήµη της Πληροφορικής και Πληροφοριακά Συστήµατα Ακαδηµαϊκό έτος 2010 2011, Χειµερινό εξάµηνο Τελική Εξέταση: Σάββατο - 04/12/10, Ώρα: 08:30-11:30,

Διαβάστε περισσότερα

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ Δυσκολίες και προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στα αρχικά στάδια (της προετοιμασίας και του σχεδιασμού) της ΔΕ στη ΘΕ ΕΚΠ 65 και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Τα προβλήματα αφορούν κυρίως την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα

ό ή ύ ύ ύ ώ ά ς ύ ς ής ί ώ,... Τοµέας Επιµόρφωσης & Κατάρτισης

ό ή ύ ύ ύ ώ ά ς ύ ς ής ί ώ,... Τοµέας Επιµόρφωσης & Κατάρτισης ό ή ύ ύ ύ ώ ά ς ύ ς ής ί ώ,..... Τοµέας Επιµόρφωσης & Κατάρτισης 1 Το Ε.Α.ΙΤΥ στο πλαίσιο των αρµοδιοτήτων του ως Τεχνικού Συµβούλου της Πράξης «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Κυριακή Μπαλτά Βιβλιοθηκονόμος-Τεχνολόγος εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας - Βιβλιοθήκη Λάρισα Φεβρουάριος 2006 Εξ αποστάσεως εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

πληροφορίας στον παγκόσµιο ιστό. meta-search engines) και θεµατικοί κατάλογοι.

πληροφορίας στον παγκόσµιο ιστό. meta-search engines) και θεµατικοί κατάλογοι. ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΗΣΤΗΜΙΟ -ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΨΥΧΟ-ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΝΗΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΕΙ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ Μάθηµα : Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών

Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών Θεματική ενότητα: Σχεδίαση πολυμεσικών εφαρμογών Ενδεικτικό Θέμα: Θέμα 1. Τα πολυμέσα στην εκπαίδευση: Σχεδίαση πολυμεσικής εφαρμογής για την διδασκαλία ενός σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς

Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς «Εφαρμογές Υπολογιστών» Β ή Γ Γενικού Λυκείου Λαμβάνοντας υπόψη το Πρόγραμμα Σπουδών (ΠΣ) του μαθήματος, το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Πληροφορικής του Γυμνασίου αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΙ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΙ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΕΘΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΕΙΟ Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Ακαδηµαϊκό Έτος 2007-2008 Μάθηµα: ΒΑΣΕΙΣ Ε ΟΜΕΩ ιδάσκων: Καθ. Ιωάννης Βασιλείου Ε ΕΙΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΣΤΗ ΠΡΩΤΗ ΑΣΚΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα