OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ"

Transcript

1 ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Τετραμηνιαία έκδοση του ΚΕΠΕ Τεύχος 14, Ιανουάριος 2011 OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον Οι οικονομικές εξελίξεις στην Ελλάδα Εξελίξεις σε βασικά μεγέθη των κλάδων παραγωγής Συγκριτική ανάλυση των πρόσφατων εξελίξεων στη μεγάλη και στη μικρομεσαία μεταποιητική βιομηχανία Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας Η επερχόμενη μεταρρύθμιση της ΚΑΠ: Προτάσεις για τη θέση της Ελλάδας Διάσταση και προϋποθέσεις ανάπτυξης του τουρισμούστην Ελλάδα

2 Oικονομικές εξελίξεις Εκδότης: ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Υπεύθυνη έκδοσης: Στέλλα Σάββα-Μπαλφούσια Συντακτική ομάδα: Nικόλαος Βαγιονής Κώστας Κανελλόπουλος Γιώργος Κωστελένος Αθανάσιος Μπαλφούσιας Ιωάννης Παναγόπουλος Σοφία Σπαθή Γλωσσική και τυπογραφική επιμέλεια: Ελένη Σουλτανάκη j Τμήμα Εκδόσεων Πληροφορίες: Γιώργος Ψυχομάνης Τηλ Εκτύπωση - Βιβλιοδεσία: ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΒΕΕ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ-ΧΩΡΟΣΥΝΘΕΣΕΙΣ-ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Copyright 2011 ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ A μερικής 11, Αθήνα, , Τηλ.: , Fax: , Δικτυακός τόπος: Το περιοδικό ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ αναρτάται στον δικτυακό τόπο στην ελληνική και στην αγγλική γλώσσα. Οι γνώμες και κρίσεις που διατυπώνονται στα άρθρα είναι των συγγραφέων και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαία γνώμες ή κρίσεις του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών. Διατίθεται δωρεάν ISSN

3 Περιεχόµενα Tεύχος 14 - Ιανουάριος Εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον Πρόσφατες εξελίξεις και προοπτικές στην παγκόσµια οικονοµική δραστηριότητα Γενική αξιολόγηση των εξελίξεων στην παγκόσµια οικονοµία Οικονοµικές εξελίξεις ανά τον κόσµο Εξελίξεις στο διεθνές εµπόριο Οικονοµικές εξελίξεις στην Τουρκία Οικονοµική πολιτική της Τουρκίας: από την αστάθεια στη σταθερότητα Επιπτώσεις της παγκόσµιας κρίσης στην τουρκική οικονοµία Σχέσεις µε την Ευρωπα κή Ένωση Μελλοντικές προοπτικές Οι οικονοµικές εξελίξεις στην Ελλάδα Μακροοικονοµικές εξελίξεις και προοπτικές Πρόσφατες εξελίξεις στα βασικά στοιχεία της ζήτησης Βραχυχρόνιες προοπτικές για την οικονοµική δραστηριότητα Υπόδειγµα παραγόντων για την πρόβλεψη του ρυθµού µεταβολής του ΑΕΠ Πιθανότητες καθεστώτος ύφεσης για την ελληνική οικονοµία - Τρέχουσα περίοδος και προβλέψεις Κλαδικές εξελίξεις Εθνικολογιστική ανάλυση Ανάλυση µε βάση τους δείκτες υψηλής συχνότητας Κλαδική διάρθρωση της τραπεζικής χρηµατοδότησης της ελληνικής οικονοµίας Εξελίξεις στα δηµόσια οικονοµικά Η δηµοσιονοµική προσαρµογή το 2010 και ο προ πολογισµός του OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14 1

4 Κρατικές επιχορηγήσεις προς Οργανισµούς Κοινωνικής Ασφάλισης (ΟΚΑ) Εξελίξεις στον δείκτη τιµών καταναλωτή Οι εξελίξεις στην Ελλάδα και την Ευρωζώνη Οι τιµές στην Ελλάδα και την Ευρωζώνη: σύγκλιση ή απόκλιση; Η κρίση στην ελληνική κτηµαταγορά και η ακαµψία των τιµών των ακινήτων Εξελίξεις στην αγορά εργασίας Ανεργία Απασχόληση Οικονοµική κρίση και ευελιξία στην αγορά εργασίας Κόστος εργασίας Θεσµικές εξελίξεις Εξωτερικές συναλλαγές Πρόσφατες εξελίξεις ιάρθρωση και εξελίξεις των ελληνικών µεταποιητικών εξαγωγών Εξελίξεις στον τουρισµό 71 Ειδικά θέµατα Εξελίξεις σε βασικά µεγέθη των κλάδων παραγωγής 76 Συγκριτική ανάλυση των πρόσφατων εξελίξεων στη µεγάλη και στη µικροµεσαία µεταποιητική βιοµηχανία 85 Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας 98 Η επερχόµενη µεταρρύθµιση της ΚΑΠ: Προτάσεις για τη θέση της Ελλάδας 107 ιάσταση και προ ποθέσεις ανάπτυξης του τουρισµού στην Ελλάδα OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14

5 Η ανάλυση των τελευταίων οικονοµικών δεδοµένων δείχνει ότι οι ρυθµοί υποχώρησης της εγχώριας ζήτησης κατά το δεύτερο και το τρίτο τρίµηνο του έτους εντάθηκαν σηµαντικά, οδηγώντας σε επιδείνωση της ύφεσης. Θα πρέπει εντούτοις να σηµειωθεί ότι το έλλειµµα του εµπορικού ισοζυγίου παρουσίασε ραγδαία πτώση, και ως εκ τούτου ο εξωτερικός τοµέας είχε σηµαντική θετική συµβολή στο ρυθµό µεταβολής του ΑΕΠ. Στο δηµοσιονοµικό πεδίο η αναθεώρηση του ελλείµµατος και του χρέους της Γενικής Κυβέρνησης, εξαιτίας, κυρίως, της ενσωµάτωσης σε αυτήν νέων φορέων και οργανισµών, κατέδειξε το ακριβές µέγεθος του δηµοσιονοµικού προβλήµατος της χώρας. Όµως, το 2010 επιτεύχθηκε µια χωρίς προηγούµενο δηµοσιονοµική προσαρµογή, παρά τη δυσµενή πορεία της οικονοµικής δραστηριότητας. Ο Προ πολογισµός του 2011 περιλαµβάνει ριζικές τοµές στο πεδίο της φορολογίας και της ενίσχυσης των δηµοσίων εσόδων, αλλά και σηµα - ντικές καινοτοµίες στο επίπεδο του σχεδιασµού της δη- µοσιονοµικής διαχείρισης και του ελέγχου. Βέβαια και αυτός ο Προ πολογισµός θα υλοποιηθεί σε ένα δυσµενές οικονοµικό περιβάλλον καθώς οι προοπτικές για το άµεσο µέλλον δεν είναι ευνο κές. Ειδικότερα, από την πλευρά της εγχώριας ζήτησης οι ενδείξεις σε βραχυπρόθεσµο ορίζοντα δεν είναι θετικές, καθώς η ιδιωτική κατανάλωση αναµένεται να µειωθεί περαιτέρω εξαιτίας της συνεχιζόµενης πτωτικής πορείας των εισοδηµάτων, αλλά και της επίδρασης ποικίλων άλλων ανασταλτικών παραγόντων. Ταυτόχρονα, η δηµόσια κατανάλωση προβλέπεται να υποχωρήσει περαιτέρω, στο πλαίσιο του προγράµµατος δηµοσιονο- µικής προσαρµογής, ενώ η πορεία των επενδύσεων αναµένεται να συνεχίσει να επηρεάζεται αρνητικά από τις δυσµενείς συνθήκες και προσδοκίες. Σύµφωνα µε τις βραχυπρόθεσµες προβλέψεις της Οµάδας Μακροοικονοµικών Προβλέψεων του ΚΕΠΕ, που δηµοσιεύονται στο παρόν τεύχος, οι ρυθµοί µεταβολής του ΑΕΠ θα συνεχίσουν να είναι αρνητικοί και το Σε ετήσια βάση αναµένεται ο ρυθµός µεταβολής του πραγµατικού ΑΕΠ να φτάσει στο -3,48%. Η δε µεγαλύτερη µείωση αναµένεται να σηµειωθεί το πρώτο τρί- µηνο του Στη συνέχεια ο ρυθµός µείωσης ανα- µένεται να παρουσιάσει επιβράδυνση. Αν και οι ανωτέρω εκτιµήσεις δεν σηµατοδοτούν το τέλος της καθοδικής φάσης του οικονοµικού κύκλου εντός του 2011, εντούτοις η εξασθένηση της ύφεσης, σε συνδυασµό µε τη θετική πορεία ορισµένων πρόδρο- µων δεικτών, επιτρέπουν την εκτίµηση ότι θα υπάρξει έξοδος από την ύφεση και θετικοί τριµηνιαίοι ρυθµοί µεταβολής του ΑΕΠ το Τα πλέον ενθαρρυντικά δεδοµένα αφορούν την πορεία των εξαγωγών αγαθών, οι οποίες σηµειώνουν εντυπωσιακή ανάκαµψη τους τελευταίους µήνες. Ενθαρρυντικές ενδείξεις για συνέχιση αυτής της τάσης προέρχονται κυρίως από την πορεία του δείκτη νέων παραγγελιών στη βιοµηχανία, από την εξωτερική αγορά, ο οποίος παρουσιάζει συνεχή θετική πορεία από τον εκέµβριο του Η κατανόηση των εξελίξεων και η ορθή εκτίµηση των προοπτικών της ελληνικής οικονοµίας προ ποθέτουν ανάλυση σε βάθος των επιµέρους οικονοµικών δραστηριοτήτων, ανάδειξη των κλαδικών προβληµάτων και διερεύνηση των επιλογών που τίθενται στο πεδίο της άσκησης πολιτικής. Το ΚΕΠΕ παρακολουθεί συστηµατικά τις κλαδικές εξελίξεις και αναλύει τα προβλήµατα σε επιµέρους παραγωγικούς τοµείς µε άρθρα, Επιστη- µονικές Μελέτες και Εκθέσεις. Το παρόν τεύχος περιλαµβάνει µια σειρά από ειδικά θέµατα που επικεντρώνουν στις κλαδικές εξελίξεις και σε θέµατα κλαδικής οικονοµικής πολιτικής. Τα άρθρα καλύπτουν την ανάλυση των πρόσφατων οικονοµικών εξελίξεων κατά ευρείες κατηγορίες οικονοµικής δραστηριότητας, αλλά και ειδικά ζητήµατα που αφορούν το χώρο της πρωτογενούς παραγωγής, της µεταποιητικής δραστηριότητας και του τουρισµού. ΣΤΕΛΛΑ ΣΑΒΒΑ-ΜΠΑΛΦΟΥΣΙΑ Υπεύθυνη έκδοσης OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14 3

6

7 1. Εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον 1.1. Πρόσφατες εξελίξεις και προοπτικές στην παγκόσµια οικονοµική δραστηριότητα Αριστοτέλης Κουτρούλης Το 2010 η ανάκαµψη της παγκόσµιας οικονοµικής δραστηριότητας και του διεθνούς εµπορίου φαίνεται να πραγµατοποιείται µε ρυθµούς όχι πολύ διαφορετικούς από αυτούς που αρχικά είχαν προβλεφθεί. Ωστόσο, η επικείµενη έξοδος από το καθεστώς δηµοσιονοµικής επέκτασης πολλών προηγµέ - νων οικονοµιών, καθώς και οι κίνδυνοι που απειλούν τη σταθερότητα του διεθνούς χρηµατοπιστωτικού συστήµατος, δυσχεραίνουν τη µετάβαση της παγκόσµιας οικονοµίας σε µια κατάσταση αυτοδιατηρούµενης και βιώσιµης ανάπτυξης Γενική αξιολόγηση των εξελίξεων στην παγκόσµια οικονοµία Οικονοµική δραστηριότητα Σύµφωνα µε το ιεθνές Νοµισµατικό Ταµείο ( ΝΤ), το 2010 ο ρυθµός ανόδου του παγκόσµιου ΑΕΠ αναµένεται να φτάσει το 4,8% (βλ. Πίνακα 1.1.1). Παρά το γεγονός ότι, σε σχέση µε τις προβλέψεις του Απριλίου και του Ιουνίου, η συγκεκριµένη πρόβλεψη είναι βελτιω- µένη κατά 0,2 και 0,6 ποσοστιαίες µονάδες, αντίστοιχα, οι επιδόσεις της παγκόσµιας οικονοµίας κρίνονται ανεπαρκείς. Η έννοια της ανεπάρκειας εδώ είναι διττή: Από τη µία, ο ρυθµός ανάκαµψης της παγκόσµιας οικονοµικής δραστηριότητας είναι µικρότερος από αυτόν που απαιτείται προκειµένου η παγκόσµια οικονοµία να επανέλθει σύντοµα σε επίπεδα αντίστοιχα µε αυτά της περιόδου πριν την κρίση. Από την άλλη, η ανάκαµψη είναι ασθενής σε σχέση µε το τι θα ανέµενε κανείς υπό το καθεστώς της πρωτοφανούς κλίµακας επεκτατικής πολιτικής που ακολούθησαν οι περισσότερες κυβερνήσεις το τελευταίο διάστηµα. ΠΙΝΑΚΑΣ Πραγµατικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προ όν 1 (ετήσιες % µεταβολές) 2010 * 2011 ** ΝΤ EE ΟΟΣΑ OHE ΝΤ EE ΟΟΣΑ OHE Παγκόσµια oικονοµία 4, ,0 4, ,2 Προηγµένες oικονοµίες 2, ,9 2, ,1 ΗΠΑ 2,6 2,7 2,7 2,9 2,3 2,1 2,2 2,5 Ευρωζώνη 1,7 1,7 1,7 0,9 1,5 1,5 1,7 1,5 Ιαπωνία 7,1 3,5 3,7 1,3 15 1,3 1,7 1,3 Αναπτυσσόµενες oικονοµίες 7, ,9 6, ,8 Βραζιλία 7, ,8 4, ,6 Ρωσία 4, ,3 4, ,0 Ινδία 9, ,9 8, ,1 Κίνα 10, ,2 9, ,8 Πηγές: ΝΤ, Ευρωπα κή Επιτροπή, ΟΟΣΑ, Οργανισµός Ηνωµένων Εθνών. *Εκτιµήσεις, **Προβλέψεις. 1. Οι αποκλίσεις που υπάρχουν στις εκτιµήσεις των διεθνών οργανισµών οφείλονται, µεταξύ άλλων, στη χρησιµοποίηση διαφορετικών οικονοµικών υποδειγµάτων, την υιοθέτηση εναλλακτικών υποθέσεων, καθώς και στη διαφορετική χρονική στιγµή που πραγµατοποιούνται οι προβλέψεις από την κάθε ερευνητική οµάδα. OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14 5

8 Οι προοπτικές για το 2011 είναι λιγότερο ευνο κές, καθώς ο ρυθµός ανόδου του παγκόσµιου ΑΕΠ αναµένεται να πέσει στο 4,2%. Η εκτίµηση αυτή αντανακλά τόσο την επικείµενη απόσυρση των µέτρων επεκτατικής πολιτικής σε πολλές χώρες όσο και την επιβράνδυση της ανόδου της βιοµηχανικής παραγωγής, η οποία ξεκίνησε από το τρίτο τρίµηνο του 2010 και αναµένεται να συνεχιστεί και τους πρώτους µήνες του ηµοσιονοµικές εξελίξεις Η ασυνήθιστα επεκτατική δηµοσιονοµική πολιτική των τελευταίων δύο ετών προικοδότησε τις περισσότερες οικονοµίες του κόσµου µε υψηλά δηµοσιονοµικά ελλείµ- µατα και αυξηµένα δηµόσια χρέη. Το γεγονός αυτό έγι - νε ιδιαίτερα αισθητό στις επτά πλουσιότερες προηγµέ - νες οικονοµίες στις οποίες το µέσο δηµοσιονοµικό έλλειµµα ως ποσοστό του ΑΕΠ ξεπέρασε το 10% το Σύµφωνα µε τα πλέον πρόσφατα στοιχεία, φαίνεται ότι η επιδείνωση της δηµοσιονοµικής θέσης των περισσότερων χωρών θα περιοριστεί το 2010 (βλ. Πίνακα 1.1.2). Η εξέλιξη αυτή, όµως, οφείλεται κυρίως σε κυκλικούς παράγοντες και όχι στην ακολουθούµενη οικονοµική πολιτική. Το 2011 προβλέπεται ότι τα δηµοσιονοµικά ελλείµµατα θα περιοριστούν ακόµη περισσότερο λόγω των αναµενόµενων µέτρων δηµοσιονοµικής σταθεροποίησης. Βραχυπρόθεσµα, είναι πολύ πιθανό ότι τα µέτρα αυτά θα περιορίσουν τη ζήτηση και ενδεχοµένως τους ρυθµούς οικονοµικής επέκτασης σε ορισµένες χώρες. Μεσοπρόθεσµα, ωστόσο, η επαναφορά των ισορροπιών στο εσωτερικό των οικονοµιών θα επιτρέψει την αποκατάσταση της εµπιστοσύνης του ιδιωτικού τοµέα και των αγορών στα δηµόσια οικονοµικά των χωρών. Αξίζει να σηµειωθεί ότι η δηµοσιονοµική σταθεροποίηση είναι µια βασική προ πόθεση αν όχι για τη µείωση, τουλάχιστον για τη σταθεροποίηση του δηµόσιου χρέους. Ενός χρέους το οποίο έχει λάβει απειλητικές διαστάσεις σε πολλές προηγµένες οικονοµίες (βλ. Πίνακα 1.1.2) ενώ κάποιες άλλες τις έχει ήδη οδηγήσει σε δηµοσιονοµική κρίση. Πληθωρισµός και ανεργία Με εξαίρεση κάποιες αναδυόµενες και αναπτυσσόµενες οικονοµίες (Ρωσία, Ινδία, χώρες της Λατινικής Αµερικής), τα διαθέσιµα στοιχεία υποδεικνύουν ότι οι πλη - θωριστικές πιέσεις είναι ιδιαίτερα ασθενείς (βλ. Πίνακα 1.1.3). Τους τελευταίους µήνες του 2010 κάποιες πιέσεις στις τιµές έχουν εκδηλωθεί λόγω της αύξησης του ΦΠΑ σε ορισµένες χώρες (Ηνωµένο Βασίλειο) και λόγω της αύξησης των τιµών βασικών εµπορεύσιµων αγαθών εκτός πετρελαίου. Οι πιέσεις αυτές, ωστόσο, δε φαίνεται να επηρεάζουν τη δυναµική του γενικού επιπέδου των τιµών. Όσον αφορά τις µελλοντικές εξελίξεις, το πιο πιθανό σενάριο είναι ότι ο πληθωρισµός θα µετριαστεί περαιτέρω στις περισσότερες οικονοµίες (βλ. Πίνακα 1.1.3). Σε αντίθεση µε τον πληθωρισµό, οι συνθήκες στις αγορές εργασίας είναι ιδιαίτερα αποθαρρυντικές, ενώ οι περισσότεροι διεθνείς οργανισµοί προβλέπουν ότι η ΠΙΝΑΚΑΣ ηµοσιονοµικό αποτέλεσµα και καθαρό δηµόσιο χρέος (% του ΑΕΠ) ηµοσιονοµικό αποτέλεσµα (% του ΑΕΠ) Καθαρό δηµόσιο χρέος (% του ΑΕΠ) * 2011 ** * 2011 ** Προηγµένες οικονοµίες -3,7-8,9-8,1-6, ΗΠΑ -6,7-12,9-11,1-9,7 47,6 58,8 65,8 72,7 Ευρωζώνη -1,9-6,3-6,5-5,1 53,4 62,3 67,4 70,4 Ιαπωνία -4,1-10,2-9,6-8,9 94,9 111,6 120,7 129,5 Αναπτυσσόµενες οικονοµίες -0,6-4,8-4,2-3,3 22,7 27,0 27,3 27,8 Βραζιλία -1,3-3,2-1,7-1,5 37,9 42,3 36,7 35,5 Ρωσία 4,3-6,2-4,8-3,6 7,8 10,9 11,1 12,9 Ινδία -7,6-10,1-9,6-8, Κίνα -0,4-3,0-2,9-1, Πηγές: ΝΤ. *Εκτιµήσεις, **Προβλέψεις. 6 OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14

9 ΠΙΝΑΚΑΣ Πληθωρισµός (ετήσιες % µεταβολές) 2010 * 2011 ** ΝΤ ΟΟΣΑ OHE ΝΤ ΟΟΣΑ OHE Παγκόσµια οικονοµία - - 2, ,3 Προηγµένες oικονοµίες 1,4-1,1 1,3-1,2 ΗΠΑ 1,4 1,7 1,4 1,0 0,9 1,4 Ευρωζώνη 1,6 1,5 1,2 1,5 1,3 1,3 Ιαπωνία -1,0-0,9-1,2-0,3-0,8-0,3 Αναπτυσσόµενες οικονοµίες 6,2-5,6 5,2-5,3 Βραζιλία 5,2-5,2 4,8-5,2 Ρωσία 7,5-7,8 6,8-8,3 Ινδία 8,6-12,0 5,7-9,3 Κίνα 3,5-2,9 2,7-2,8 Πηγές: ΝΤ, ΟΟΣΑ, Οργανισµός Ηνωµένων Εθνών. *Εκτιµήσεις, **Προβλέψεις. ΠΙΝΑΚΑΣ Ανεργία (ετήσιες % µεταβολές) 2010 * 2011 ** ΝΤ EE ΟΟΣΑ ΝΤ EE ΟΟΣΑ Προηγµένες οικονοµίες 8, ,2 - - ΗΠΑ 9,7 9,6 9,7 9,6 9,4 9,5 Ευρωζώνη 10,1 10,1 9,9 10,0 10,0 9,6 Ιαπωνία 5,1 5,1 5,1 5,0 4,9 4,9 Αναπτυσσόµενες οικονοµίες Βραζιλία 7, ,5 - - Ρωσία 7, ,3 - - Ινδία Κίνα 4, ,0 - - Πηγές: ΝΤ, Ευρωπα κή Επιτροπή, ΟΟΣΑ. *Εκτιµήσεις, **Προβλέψεις. ανεργία θα διατηρηθεί σε υψηλά ποσοστά και το 2011 (βλ. Πίνακα 1.1.4). Φαίνεται λοιπόν ότι η βελτίωση στην απασχόληση θα παρουσιάσει σηµαντική χρονική υστέρηση σε σχέση µε την αύξηση της οικονοµικής δρατηριότητας. Μια εξήγηση του φαινοµένου αυτού προέρ - χε ται από την αβεβαιότητα των εργοδοτών οι οποίοι προσπαθούν να αντεπεξέλθουν στην αυξηµένη ζήτηση µέσω της προσαρµογής των ωρών εργασίας των όσων ήδη απασχολούν και της αύξησης της παραγωγικότητας της εργασίας. ιεθνείς χρηµατοπιστωτικές αγορές Η σηµερινή κατάσταση του παγκόσµιου χρηµατοπιστωτικού συστήµατος θυµίζει την περίπτωση του Ιανού, του αρχαίου ρωµα κού θεού µε τα δύο πρόσωπα. Από τη µια πλευρά, τα χαµηλά επιτόκια στις αγορές χρήµατος, η βελτίωση των ισολογισµών των περισσότερων χρη- µατοπιστωτικών ιδρυµάτων, η επικείµενη προσαρµογή των τραπεζών στο νέο ρυθµιστικό πλαίσιο της Βασιλείας ΙΙΙ, καθώς και οι αυξηµένες τιµές των µετοχών σε OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14 7

10 σχέση µε τις αρχές του 2010, οδηγούν στο συµπέρασµα ότι οι χρηµατοπιστωτικές συνθήκες στην παγκόσµια οικονοµία έχουν εξοµαλυνθεί. Από την άλλη, τα τελευταία διαθέσιµα στοιχεία δείχνουν ότι οι κίνδυνοι που απειλούν την οµαλή λειτουργία και σταθερότητα των διεθνών χρηµατοπιστωτικών αγορών είτε παραµένουν αµετάβλητοι (πιστωτικός κίνδυνος, κίνδυνος ρευστότητας και αγοράς), είτε έχουν αυξηθεί (µακροοικονοµικός κίνδυνος). Παράλληλα, διαπιστώνεται αύξηση της απροθυµίας των ιδιωτών να τοποθετηθούν σε επενδυτικά προ όντα µέσου και υψηλού κινδύνου. Η αρνητική όψη της σηµερινής κατάστασης στο διεθνές χρηµατοπιστωτικό σύστηµα ενισχύεται και από τη συνεχιζόµενη δηµοσιονοµική κρίση σε χώρες της Ευρωζώνης. Αναλυτικότερα, παρά τα θετικά αποτελέσµα - τα των ασκήσεων προσοµοίωσης ακραίων καταστά - σεων το περασµένο καλοκαίρι, υπάρχει έντονη ανησυχία σχετικά µε τις αµερικανικές και ευρωπα κές τράπεζες που διακρατούν µεγάλο τµήµα του χρέους των χω - ρών µε δηµοσιονοµικά προβλήµατα. εδοµένου ότι πολλές τράπεζες της Ευρωζώνης 1 στηρίζονται στην παροχή ρευστότητας από την ΕΚΤ, ανάλογη ανησυχία προκαλούν οι προοπτικές χρηµατοδότησης των τραπεζών αυτών στα επόµενα τρίµηνα όπου αναµένεται η απόσυρση της βοήθειας από την ΕΚΤ. Τέλος, εκφράζονται φόβοι ότι µια απότοµη αύξηση στις αποδόσεις των οµολόγων και η συνεπακόλουθη µείωση στις τιµές τους µπορεί να προκαλέσουν ένα νέο κύµα ζηµιών στα τραπεζικά ιδρύµατα. Από τα παραπάνω συνάγεται ότι, αν όχι ολόκληρο το διεθνές χρµατοπιστωτικό σύστηµα, όπως υποστηρίζουν οι αναλυτές του ΝΤ, τουλάχιστον ο τραπεζικός τοµέας εξακολουθεί να αποτελεί την αχίλλειο πτέρνα της πα - γκόσµιας οικονοµικής ανάκαµψης Οικονοµικές εξελίξεις ανά τον κόσµο Προηγµένες οικονοµίες εν χρειάζεται σε βάθος ανάλυση και αξιολόγηση προκειµένου να διαπιστώσει κανείς ότι οι πρόσφατες εξελίξεις των βασικότερων οικονοµικών µεγεθών ήταν ιδιαίτερα δυσµενείς για τις προηγµένες οικονοµίες. Πρά γµατι, όλες οι διαθέσιµες εκτιµήσεις µαρτυρούν ότι οι προηγµένες οικονοµίες στο σύνολό τους χαρακτηρίζονται από τους βραδύτερους ρυθµούς οικονοµικής ανάπτυξης, αντιµετωπίζουν υψηλά και διατηρήσιµα ποσοστά ανεργίας, και έχουν τα µεγαλύτερα εσωτερικά και εξωτερικά ελλείµµατα. Μόνο στο µέτωπο του πληθωρισµού φαίνεται να υπερτερούν οι προηγµένες οικονο- µίες έναντι του υπόλοιπου κόσµου, αλλά αυτό το πλεονέκτηµα οφείλεται κυρίως στο χαµηλό βαθµό χρησιµοποίησης του παραγωγικού δυναµικού. Φυσικά οι παραπάνω εξελίξεις ούτε καθολικό χαρακτήρα έχουν ούτε χαρακτηρίζονται από ισόρροπη γεωγραφική κατανοµή. Ενδεικτικά µπορεί να αναφέρει κανείς το δυναµισµό των νέων βιοµηχανικών χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας σε αντιδιαστολή µε την ασθενική ανάκαµψη της Ευρωζώνης, τα υψηλά ποσοστά απασχόλησης στις χώρες του Ειρηνικού (Ιαπωνία και Αυστραλία) σε σχέση µε τα υψηλά ποσοστά ανεργίας στις ΗΠΑ και την Ευρωζώνη, ή ακόµη και την πολύ καλύτερη πορεία της Γερµανίας από τους υπόλοιπους εταίρους της στη ζώνη του ευρώ. Αναφορικά µε το µέλλον, οι σύνθετοι προπορευόµενοι δείκτες που καταρτίζει ο Οργανισµός Οικονοµικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) υποδεικνύουν ότι οι περισσότερες χώρες του ανεπτυγµένου κόσµου θα παραµείνουν στη φάση της ανάκαµψης και το Ωστό - σο, οι ρυθµοί µε τους οποίους θα αυξηθεί το ΑΕΠ θα επιβραδυνθούν, εκτίµηση που αντανακλά, µεταξύ άλ - λων, και την επερχόµενη δηµοσιονοµική εξυγίανση. Αναπτυσσόµενες οικονοµίες Σε αντίθεση µε τον προηγµένο κόσµο, το σύνολο των αναδυόµενων και αναπτυσσόµενων οικονοµιών χαρακτηρίζεται από εύρωστες οικονοµικές επιδόσεις (υψηλοί ρυθµοί οικονοµικής ανάπτυξης, σχετικά χαµηλά ποσοστά ανεργίας, περιορισµένα δηµόσια χρέη, και υψηλά εξωτερικά πλεονάσµατα) 2. Βέβαια, η αναπτυξια - κή δυναµική κάθε άλλο παρά ενιαία είναι, µε τις διαφοροποιήσεις να είναι ιδιαίτερα έντονες κυρίως µεταξύ των µεγαλύτερων οικονοµιών (Κίνα, Ινδία και Βραζιλία) και των πιο φτωχών οικονοµιών της Αφρικής και της Ασίας. Ένα παρελκόµενο της ταχύτερης ανάκαµψης των αναπτυσσόµενων οικονοµιών σε σχέση µε τις προηγµένες οικονοµίες είναι η σηµαντική αύξηση της ροής χρηµατικών κεφαλαίων από τις δεύτερες προς τις πρώτες. Φαινοµενικά, η µεγάλη εισροή κεφαλαίων είναι µια θετική εξέλιξη για τον αναπτυσσόµενο κόσµο. Εντούτοις, τα κεφάλαια αυτά είναι βραχυπρόθεσµου χαρακτήρα και διοχετεύονται κυρίως σε επενδύσεις χαρτοφυλακίου, γεγονός το οποίο εγκυµονεί κινδύνους για τη δη- µιουργία φαινοµένων φούσκας στις αντίστοιχες αγο - ρές όπου και διοχετεύονται τα κεφάλαια αυτά. Επιπλέον, 1. Πρόκειται κυρίως για τις τράπεζες που έχουν έδρα των δραστηριοτήτων τους στον ευρωπα κό Νότο και την Ιρλανδία. 2. Εξαίρεση σε αυτή τη γενικά θετική εικόνα αποτελούν οι έντονες πληθωριστικές πιέσεις, η παρουσία των οποίων χαρακτηρίζει την πλειονότητα των αναπτυσσόµενων οικονοµιών. 8 OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14

11 δηµιουργούνται πιέσεις στις αγορές συναλλάγµατος τις οποίες οι νοµισµατικές αρχές των αναπτυσσοµένων οικονοµιών απορροφούν µέσω της αύξησης των συναλλαγµατικών τους αποθεµάτων. Είναι προφανές ότι αυτό γίνεται προκειµένου να αποφευχθεί η ανατίµηση του εγχώριου νοµίσµατος και η επακόλουθη απώλεια ανταγωνιστικότητας των εξαγωγών. Ωστόσο, ο χειρισµός αυτός δηµιουργεί εντάσεις στη διεθνή οικονοµική διπλωµατία και τορπιλίζει τη συνεργασία των κρατών για την ταχύτερη ανάκαµψη της παγκόσµιας οικονοµίας Εξελίξεις στο διεθνές εµπόριο εδοµένου ότι το διεθνές εµπόριο είναι ιδιαίτερα ευπρόσβλητο απέναντι στις οικονοµικές κρίσεις και τις συνεπακόλουθες διακυµάνσεις του παγκόσµιου ΑΕΠ, η µείωση στις διεθνείς εµπορικές συναλλαγές λόγω της τελευταίας κρίσης ήταν αναµενόµενη. Αυτό που δεν ήταν αναµενόµενο ήταν το µέγεθος της µείωσης: το 2009 η ποσοστιαία αρνητική µεταβολή του διεθνούς εµπορίου ήταν εντεκαπλάσια της αντίστοιχης µεταβολής του παγκόσµιου ΑΕΠ. Πρόκειται για µια δραµατική εξέλιξη στην οποία, πέρα από τη µείωση στην παγκόσµια παραγωγή, συνέβαλε η αναλογικά µεγάλη πτώση της ζήτησης για διεθνώς εµπορεύσιµα προ όντα, ο περιορισµός των εξαγωγικών πιστώσεων, καθώς και η µεγαλύτερη συµµετοχή (σε σχέση µε το παρελθόν) πολλών επιχειρήσεων στις διεθνείς αλυσίδες παραγωγής. Αντίθετα, σύµφωνα και µε τα τελευταία διαθέσιµα στοιχεία, η λήψη προστατευτικών µέτρων δεν φαίνεται να έχει παίξει κάποιο ρόλο, κάτι που είναι ιδιαίτερα ενθαρρυ - ντικό για την τρέχουσα οικονοµική συγκυρία. Εξίσου θεαµατική µε την πτώση είναι και η άνοδος του διεθνούς εµπορίου, του οποίου ο όγκος (αγαθά και υπηρεσίες) αναµένεται να αυξηθεί κατά 11,4% το Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την ανάκαµψη της παγκόσµιας παραγωγής, και κυρίως τη δυναµική επαναφορά των αναδυόµενων οικονοµιών της Ασίας σε ταχείς αναπτυξιακούς ρυθµούς. Ωστόσο, οι διαγραφόµενες θετικές µεταβολές δεν παρουσιάζουν την ίδια συνέπεια σε όλες τις χώρες και για όλα τα βασικά εµπορεύµατα. Σε ό,τι αφορά τη γεωγραφική κατανοµή, τα στοιχεία µαρτυρούν µια βραδύτερη ανάκαµψη στις εισαγωγές των προηγµένων οικονοµιών. Φαίνεται µάλιστα ότι ανάλογη διαφοροποίηση µεταξύ προηγµένου και αναπτυσσόµενου κόσµου θα χαρακτηρίσει και τους ρυθµούς αύξησης των εξαγωγών το 2011 (βλ. Πίνακα 1.1.5). Αναφορικά µε τις επιµέρους αγορές βασικών εµπορευµάτων, τα στοιχεία δείχνουν ότι το διεθνές εµπόριο είτε έχει σχεδόν επανέλθει (καταναλωτικά προ όντα) είτε είναι ΠΙΝΑΚΑΣ Ετήσιες µεταβολές στο διεθνές εµπόριο * 2011 ** Όγκος διεθνο ύς εµπορίου (Αγαθά και Υπηρεσίες) 2,9-11,0 11,4 7,0 Προηγµένες Εισαγωγές οκονοµίες 0,4-12,7 10,1 5,2 Αναπτυσσόµενες οικονοµίες 9-8,2 14,3 9,9 Προηγµένες Εξαγωγές οικονοµίες 1,9-12,4 11,0 6,0 Αναπτυσσόµενες οικονοµίες 4,6-7,8 11,9 9,1 Τιµές βασικών εµπορευµάτων Βιοµηχανικά προ όντα -0,6-0,8 9,9 3,2 Πετρέλαιο 27,1-32,7 31,4 5,3 Βασικά αγαθά (εκτός πετρελαίου) 0,1-14,1 24,4-0,2 Τρόφιµα 14,9-9,8 13,8 0,5 Ποτά 14,8 7,3 19,0-16,7 Αγροτικά προ όντα -7,6-12,3 32,0-3,2 Μέταλλα -14,3-24,6 39,9 3,8 Πηγή: ΝΤ. *Εκτιµήσεις, **Προβλέψεις. OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14 9

12 λίγο πιο χαµηλά (βασικά και ενδιάµεσα αγαθά) από την τάση που είχε πριν το ξέσπασµα της κρίσης. Αντίθετα, η αγορά κεφαλαιουχικών και διαρκών καταναλωτικών αγαθών επιδεικνύει σηµαντική υστέρηση. Για το 2011 εκτιµάται ότι το διεθνές εµπόριο θα παρα- µείνει σε τροχιά ανόδου. Ωστόσο, σύµφωνα µε το ΝΤ, οι ρυθµοί ανάκαµψης τόσο του συνολικού όγκου όσο και των επιµέρους θεµελιωδών µεγεθών του διεθνούς εµπορίου θα περιοριστούν (βλ. Πίνακα 1.1.5). Με άλλα λόγια, είναι πολύ πιθανή η επιµήκυνση του απαιτούµενου χρόνου προκειµένου η διεθνής εµπορική δραστηριότητα να επανέλθει σε επίπεδα αντίστοιχα µε αυτά που επικρατούσαν πριν την κρίση. Κάτι τέτοιο µπορεί να υπονοµεύσει την αναπτυξιακή δυναµική της παγκόσµιας οικονοµίας και ειδικά τις προοπτικές των αναπτυσσόµενων χωρών µε εξαγωγικό προσανατολισµό. Μπροστά σε αυτό τον κίνδυνο, οι τελευταίες επιβάλλεται να επαναπροσδιορίσουν τις προτεραιότητές τους υπέρ των εγχώριων πηγών οικονοµικής ανάπτυξης. Τιµές βασικών εµπορευµάτων Παρά τον υψηλό βαθµό διακύµανσης που χαρακτήρισε τις τιµές των βασικών εµπορευµάτων καθ όλη τη διάρκεια του 2010, φαίνεται ότι οι τιµές των περισσότερων εµπορεύσιµων αγαθών θα ανακτήσουν το µεγαλύτερο µέρος των απωλειών που εµφάνισαν το Ιδιαίτερα εντυπωσιακές είναι οι αυξήσεις στις τιµές του πετρελαίου (λόγω της γενικευµένης οικονοµικής ανάκαµψης) και των µετάλλων (λόγω της αυξηµένης ζήτησης από την Κίνα). Επίσης, σηµαντική άνοδο εµφανίζουν οι τιµές των αγροτικών προ όντων, γεγονός που ωστόσο οφείλεται σε συγκυριακούς παράγοντες (δυσµενείς καιρικές συνθήκες). Για το 2011 δεν αναµένονται θεαµατικές εξελίξεις. Συγκεκριµένα, οι τάσεις που διαγράφονται θέλουν κάποια µικρή αύξηση στις τιµές του πετρελαίου και σχετική σταθερότητα στην πλειονότητα των υπολοίπων βασικών εµπορευµάτων. 10 OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14

13 1.2. Οικονοµικές εξελίξεις στην Τουρκία Ρίτσα Παναγιώτου Οικονοµική πολιτική της Τουρκίας: από την αστάθεια στη σταθερότητα Τα κύρια χαρακτηριστικά της τουρκικής οικονοµίας κατά τις τελευταίες δεκαετίες ήταν οι υψηλές δανεια - κές ανάγκες του δηµόσιου τοµέα, η έλλειψη δηµοσιονοµικής πειθαρχίας, διαφάνειας και εγκυρότητας στο δηµόσιο τοµέα, και η έλλειψη ανεξαρτησίας της Κεντρικής Τράπεζας. Το κράτος το οποίο ήταν αναποτελεσµατικό και παρουσίαζε σοβαρά διαρθρωτικά προβλή - µατα έπαιζε κυρίαρχο ρόλο στην οικονοµία της Τουρκίας, µέσω του ελέγχου στις υποδοµές, τις βασικές βιο- µηχανίες και τις διάφορες κρατικές επιχειρήσεις. Τα επιτόκια και η χρήση συναλλάγµατος ήταν ελεγχόµενα, τα εµπόδια στις συναλλαγές ήταν µεγάλα, και η υποκατάσταση εισαγωγών εκτεταµένη. Επιπλέον, από τη δεκαετία του 60, η Τουρκία έχει παρουσιάσει ένα πολύ ευµετάβλητο και ασταθές πολιτικό και οικονοµικό περιβάλλον, που χαρακτηρίστηκε από την εισβολή των ενόπλων δυνάµεων στην πολιτική σκηνή (1960, 1971, 1980) και από µια σειρά σοβαρών οικονοµικών κρίσεων και υφέσεων (τέλη του 1970, 1994, 1999 και 2001). Τις τελευταίες δεκαετίες, η τουρκική ηγεσία επιχείρησε µια σειρά µεταρρυθµιστικών προγραµµάτων µε τη στήριξη του ΝΤ, τα οποία αποσκοπούσαν σε βαθιές και ριζικές διαρθρωτικές αλλαγές. Τα προγράµµατα αυτά συµπεριελάµβαναν πολιτικές βασισµένες στην ανάπτυξη των εξαγωγών, την υποτίµηση του τουρκικού νο- µίσµατος, την κατάργηση των περιορισµών στο εξω - τερικό εµπόριο, τον αυστηρό έλεγχο της προσφοράς χρήµατος και των πιστώσεων, την κατάργηση των περισσότερων επιδοτήσεων και την απελευθέρωση των τιµών στις κρατικές επιχειρήσεις, τη µεταρρύθµιση του φορολογικού συστήµατος, την ιδιωτικοποίηση και την ενθάρρυνση των ξένων επενδύσεων. Παρά την κάποια επιτυχία σε ορισµένους τοµείς, πολλές µεταρρυθµίσεις παρέµειναν ελλιπείς, και οι βαθιές διαρθρωτικές µεταρρυθµίσεις δεν εφαρµόστηκαν ποτέ. Η κρίση που έπληξε την τουρκική οικονοµία µετά τις κρίσεις στην Ασία και τη Ρωσία το 1998 και το 1999 οδήγησε σε αρνητική ανάπτυξη κατά τη διάρκεια αυτών των ετών και σε άνοδο του πληθωρισµού πάνω από 60%. Η κυβέρνηση εξήγγειλε «πρόγραµµα αποπληθωρισµού», το οποίο συνοδευόταν από την 17η συµφωνία stand-by µε το ΝΤ. Ο βασικός άξονας του προγράµ- µατος ήταν ένα σύστηµα συναλλαγµατικών ισοτιµιών µε «ελεγχόµενη διολίσθηση», που γρήγορα κατάφερε να µειώσει το ποσοστό του πληθωρισµού κάτω του 50%. Ωστόσο, µετά από τις κρίσεις του εκεµβρίου του 2000 και του Φεβρουαρίου του 2001, το νόµισµα αφέθηκε να διακυµαίνεται ελεύθερα, µε αποτέλεσµα, και πά λι, την αύξηση του πληθωρισµού, στο 70% στις αρ - χές του Η νέα κυβέρνηση του Ταγίπ Ερντογάν, που ήρθε στην εξουσία το Νοέµβριο του 2002, ακολούθησε πολιτικές σύµφωνα µε το πρόγραµµα του ΝΤ (το ΝΤ, εκτός της µακροοικονοµικής διαχείρισης της οικονοµικής κρίσης, προσέφερε οικονοµική βοήθεια 20,4 δις δολαρίων στην Τουρκία µεταξύ 1999 και 2003). Το σχέδιο δράσης της κυβέρνησης καθόρισε µια σειρά µέτρων που στόχευαν κατά κύριο λόγο στη µείωση των δαπανών της κυβέρνησης, σε φορολογική µεταρρύθ- µιση, στην επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων, στη µείω - ση των τιµών ενέργειας, καθώς και σε διαρθρωτικές µεταρρυθµίσεις στους τοµείς των τραπεζών, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας. Στο πλαίσιο της τραπεζικής µεταρρύθµισης, δηµιουργήθηκε η ανεξάρτητη Τραπεζική Ρυθµιστική και Εποπτική Αρχή, αναδιαρθρώθηκαν οι κρατικές τράπεζες, οι ιδιωτικές τράπεζες ενισχύθηκαν µε την επιβολή νέων αποτελεσµατικών ρυθµίσεων, ενώ τα µέτρα εξυγίανσης µείωσαν τον αριθµό των τραπεζών από περίπου 80 σε σχεδόν 50. Η Κεντρική Τράπεζα της ηµοκρατίας της Τουρκίας (CBRT) έγινε ανεξάρτητη και οι αρµοδιότητές της ενισχύθηκαν. Μετά την αστάθεια και τους κύκλους ραγδαίας ανάπτυξης και ύφεσης της δεκαετίας του 1990, η Τουρκία παρουσίασε ισχυρή ανάπτυξη µέχρι το 2007 χάρη στις µεταρρυθµίσεις που εφαρµόστηκαν µετά την κρίση του 2001 (Πίνακας 1.2.1). Τα µέτρα τα οποία περιελάµβαναν αυστηρή νοµισµατική πολιτική και δηµοσιονοµική πειθαρχία οδήγησαν σε σηµαντική µείωση του δηµοσιονοµικού ελλείµµατος, µείωση του δείκτη δηµόσιου χρέους/αεπ (από 98% το 2001 σε κάτω από 40% το 2008) ( ιάγραµµα 1.2.3) και µείωση του πληθωρισµού σε µονοψήφιο αριθµό ( ιάγραµµα 1.2.2). Η οικονοµία κατέγραψε µια σχετικά υψηλή και σταθερή ανάπτυξη κατά την περίοδο , µε µέσο όρο της τάξεως του 7,2%. Ο τραπεζικός τοµέας αναδιαρθρώθηκε και η εποπτεία των τραπεζών ενισχύθηκε. Αυτό, σε συνδυασµό µε µια µεγαλύτερη πολιτική σταθερότητα, συνέβαλε στη µείωση των ασφαλίστρων κινδύνου και του κόστους κεφαλαίων, και αναπτέρωσε τις επιχειρηµατικές δραστηριότητες, ιδίως µεταξύ των διεθνώς προσανατολισµένων µεγάλου και µεσαίου µεγέθους επιχει - ρήσεων. Μετά από πολλά χρόνια αµελητέας δραστηριότητας, τα επίπεδα των εισροών ξένων άµεσων επεν- OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14 11

14 ΠΙΝΑΚΑΣ Βασικά οικονοµικά µεγέθη εκαετία 1980 (ετήσιος µέσος όρος) εκαετία 1990 (ετήσιος µέσος όρος) (ετήσιος µέσος όρος) (ετήσιος µέσος όρος) Αύξηση ΑΕΠ (%) 4,2 3,9 5,8 0,5 Πληθωρισµός (%) 58,2 77,4 20,4 9,5 Ανεργία (%) 12,1 9,5 10,5 13,5 Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (% ΑΕΠ) -5,6-5,2 Εξωτερικό χρέος (% ΑΕΠ) 29,2 35,5 38,2 42,4 Ισοζύγιο εξωτ. εµπορίου (εκατ. $) -3730, , , ,7 Πηγή: Turkstat, Statistical Indicators, , Statistical Yearbook of Turkey, δύσεων (ΞΑΕ) στην Τουρκία άρχισαν να αυξάνονται, από έναν ετήσιο µέσο όρο 900 εκατ. δολαρίων κατά την περίοδο σε 10 δις δολάρια το 2005, και κορυφώθηκε σε 22 δις δολάρια το 2007 (Πίνακας 1.2.2). Η εντυπωσιακή αυτή αύξηση είχε ως καταλύτη τις διαπραγµατεύσεις της Τουρκίας για την ένταξή της στην ΕΕ, που είχαν θετικό αντίκτυπο στην εµπιστοσύνη των επενδυτών. Οι επενδύσεις ωθήθηκαν επίσης από πολιτικές του πρωθυπουργού Ερντογάν υπέρ των επιχειρήσεων, οι οποίες περιελάµβαναν περικοπή της φορο - λογίας των επιχειρήσεων, ενίσχυση της προστασίας της πνευµατικής ιδιοκτησίας, καθώς και την ίδρυση ενός οργανισµού προώθησης των επενδύσεων. Οι διασυνοριακές συγχωνεύσεις και εξαγορές, καθώς και η αγορά ακινήτων από αλλοδαπούς, έπαιξαν σηµαντικό ρόλο στο υψηλό επίπεδο των ΞΑΕ. Για την περίοδο οι ελληνικές επενδύσεις στην Τουρκία αποτελούσαν το 10% του συνόλου ξένων επενδύσεων στη χώρα. Η 18η συµφωνία stand-by συνοδευόµενη από σηµαντικά δάνεια του ΝΤ εφαρµόστηκε επίσης κατά την περίοδο , ενώ η 19η συµφωνία stand-by ακολούθησε αµέσως µετά, στο διάστηµα Σε αυτό το σηµείο, ήταν εµφανές ότι η παγκόσµια κρίση απειλούσε και την οικονοµία της Τουρκίας Επιπτώσεις της παγκόσµιας κρίσης στην τουρκική οικονοµία Ανάπτυξη Η ύφεση του διέκοψε απότοµα την εντυπωσιακή αναπτυξιακή πορεία της Τουρκίας. Το ΑΕΠ είχε αρχίσει ήδη να µειώνεται σηµαντικά στα µέσα του 2007: από έναν µέσο όρο της τάξεως του 7,2% κατά την περίοδο , η ανάπτυξη µειώθηκε στο 3,5% κατά το δεύτερο εξάµηνο του Το 2008, η παγκόσµια ύφεση έπληξε σκληρά την Τουρκία, καθώς εξαπλώθηκε πολύ γρήγορα µέσω των χρηµατοπιστωτικών αγορών και του εµπορίου. Σε ό,τι αφορά τις χρηµατοπιστωτικές αγορές, υπήρξαν καθαρές εκροές κεφαλαίων, υποτί- µηση του νοµίσµατος, πτώση των τιµών των µετοχών (κατά περίπου 60% από τα υψηλά τους στα τέλη του 2007), αύξηση των ασφαλίστρων κινδύνου και µείωση της ρευστότητας στον τραπεζικό τοµέα. Οι πρώτες επιπτώσεις της κρίσης στην Τουρκία, όπως µετρήθηκε από τη µείωση του ΑΕΠ από τις αρχές του 2008 ως και τα µέσα του 2009, ήταν οι µεγαλύτερες µεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ. Οι ρυθµοί ανάπτυξης µειώθηκαν κατά 6,5% το 4ο τρίµηνο του 2008, και κατά 14,3% το 1ο τρίµηνο του 2009 η πιο απότοµη συρρίκνωση των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών. Οι εξαγωγές υποχώρησαν, µε απο τέλεσµα τη µαζική µείωση της βιοµηχανικής παραγωγής και των επενδύσεων. Η επιδείνωση του διεθνούς περιβάλλοντος και οι µεγάλες αβεβαιότητες οδήγησαν σε απότοµη απώλεια της εµπιστοσύνης των επιχειρήσεων και των καταναλωτών, οδηγώντας σε περαιτέρω πτώση της ζήτησης. Οι τοµείς της οικονοµίας που υπέστησαν το χειρότερο πλήγµα ήταν εκείνοι του χονδρικού και λιανικού εµπορίου, των κατασκευών και της βιοµηχανίας, σηµειώνοντας τεράστια πτώση κατά 25,4%, 18,9% και 18,5%, αντίστοιχα. Η ιδιωτική κατανάλωση, η οποία µειώθηκε κατά 4,6% το τελευταίο τρίµηνο του 2008, κατρακύλησε κατά 9,2% το πρώτο τρίµηνο του Ωστόσο, µετά από 4 τρίµηνα απότοµης συρρίκνωσης της παραγωγής, το ΑΕΠ ανέκαµψε σηµαντικά από το δεύτερο τρίµηνο του 2009, αγγίζοντας µια µεγάλη αύξηση της τάξεως του 6% το τέταρτο τρίµηνο του ίδιου έτους. Με τον τρόπο αυτό, η Τουρκία έκλεισε το 2009 µε έναν καλύτερο του αναµενόµενου δείκτη ρυθµού συρρίκνωσης της τάξεως του 4,7% ( ιάγραµµα 12 OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14

15 1.2.1). Η ανάκαµψη στην Τουρκία ήταν η ισχυρότερη στη ζώνη του ΟΟΣΑ πάνω από 10% όπως µετρήθηκε µε τη σωρευτική αύξηση του ΑΕΠ, από το χαµηλότερο σηµείο (πρώτο τρίµηνο του 2009) µέχρι το πρώτο τρί- µηνο του ΙΑΓΡΑΜΜΑ Αύξηση ΑΕΠ απότοµα κατά το δεύτερο εξάµηνο του 2008 και έφτα - σε ποσοστά ρεκόρ της τάξεως του 16,1% και 15,8% το Φεβρουάριο και το Μάρτιο του Καθώς η παγκόσµια κρίση µείωσε την ευρωπα κή ζήτηση για τουρκικά προ όντα, οι τουρκικές εταιρείες ιδιαίτερα οι αυτοκινητοβιοµηχανίες και οι κλωστο φαντουργίες µείωσαν δραστικά τις θέσεις εργασίας κατά χιλιάδες και ανέστειλαν την παραγωγή. Η ανεργία ήταν υψηλότερη στους αστικούς µη-γεωργικούς τοµείς και κυρίως στο νέο πληθυσµό, καθώς το ποσοστό των ανέργων στους νέους µεταξύ 15 και 24 ετών έφτασε το 25,7%. Σηµα - ντική συµβολή σε αυτό είχε η συνεχιζόµενη µαζική µετανάστευση από τις αγροτικές-γεωργικές περιοχές στις αστικές περιοχές, ενώ οι µη-γεωργικές δραστηριότητες δεν ήταν σε θέση να απορροφήσουν το πλεονάζον εισερχόµενο εργατικό δυναµικό. Μετά την κορύφωσή τους το Φεβρουάριο του 2009, τα ποσοστά ανεργίας µειώθηκαν ελαφρά κατά τους προσεχείς µήνες, φθάνοντας το 13,5% µέχρι το τέλος του έτους Ξένες Άµεσες Επενδύσεις Πηγή: IMF, World Economic Outlook. ΙΑΓΡΑΜΜΑ Πληθωρισµός Οι εισροές ΞΑΕ, µετά από σταθερή αύξηση µεταξύ 2002 και 2007, κάµφθηκαν το 2008, πέφτοντας στα 18,3 δις δολάρια (µείωση 18%, σε σύγκριση µε 16% πτώση στις παγκόσµιες εισροές ΞΑΕ), και στη συνέχεια έπεσαν κατακόρυφα σε 7,9 δις δολάρια το 2009 (συρρίκνωση κατά 58%, σε σύγκριση µε την πτώση 37% στις παγκόσµιες εισροές ΞΑΕ για το ίδιο έτος). Κατά το πρώτο εξάµηνο του 2010, οι εισροές ΞΑΕ ανήλθαν σε 3,2 δις δολάρια, που αντιστοιχούσε σε 25% µείωση σε σχέση µε την ίδια περίοδο το προηγούµενο έτος. Η µείωση των εισροών ΞΑΕ συνδέθηκε κυρίως µε τον περιορισµό των οικονοµικών πόρων, ο οποίος οδήγησε σε συρρίκνωση των επενδύσεων, των ενδοεταιρικών δανείων, των κερδών των θυγατρικών των πολυεθνικών, των επανεπενδυθέντων κερδών και των συγχωνεύσεων και εξαγορών. Οι ΞΑΕ από χώρες της Ευρωπα κής Ένω σης προς την Τουρκία (οι οποίες αντιστοιχούσαν στο 60% του συνόλου) µειώθηκαν από 11 δις δολάρια το 2008 σε 4,6 δις δολάρια το Πηγή: IMF, World Economic Outlook. ΠΙΝΑΚΑΣ Ξένες Άµεσες Επενδύσεις στην Τουρκία (δις δολάρια) Ανεργία Τα ποσοστά ανεργίας είχαν αυξηθεί µετά την κρίση του 2001, φθάνοντας το 10,5% το 2003, για να µειωθούν κατόπιν οριακά στο 9,7% το Η ανεργία αυξήθηκε (1ο εξάµηνο) 1,1 1,8 2,8 10,0 20,2 22,0 18,3 7,9 3,2 Πηγή: World Investment Report 2010, United Nations Conference on Trade and Development. OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14 13

16 Έλλειµµα Ισοζυγίου Τρεχουσών Συναλλαγών Το έλλειµµα ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών ήταν ανέκαθεν µία από τις µεγαλύτερες αδυναµίες της τουρκικής οικονοµίας. Πριν δεχτεί πλήγµα η οικονοµία από την παγκόσµια κρίση, η Τουρκία ήταν µια από τις χώρες µε το υψηλότερο έλλειµµα τρεχουσών συναλλαγών ως ποσοστό του ΑΕΠ που έφτανε το 5,9% το 2007 ( ιάγραµµα 1.2.4). Η χρηµατοδότηση του ελλείµµατος ΙΑΓΡΑΜΜΑ ηµόσιο χρέος (% ΑΕΠ) βοηθήθηκε από πλήθος ιδιωτικοποιήσεων και εισροές ξένων επενδύσεων χαρτοφυλακίου, οι οποίες όµως γίνονταν όλο και πιο δύσκολες λόγω της υποχώρησης της παγκόσµιας ρευστότητας. Το έλλειµµα τρεχουσών συναλλαγών της Τουρκίας αυξήθηκε από 5,2 δις δολ. κατά το πρώτο εξάµηνο του 2009 σε 17,4 δις δολάρια για την ίδια περίοδο του Το έλλειµµα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών προβλεπόταν να φθάσει το 4,75% του ΑΕΠ το 2010 λόγω της ισχυρής ανοδικής τάσης των εισαγωγών. Το έλλειµµα του προ πολογισµού της Τουρκίας, επίσης, αυξήθηκε σε 23,2 δις τουρκικές λίρες (15 δις δολάρια) το πρώτο εξάµηνο του 2009, 13 φορές υψηλότερα από το προηγούµενο έτος Εξωτερικό εµπόριο Πηγή: IMF, World Economic Outlook. ΙΑΓΡΑΜΜΑ Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών (% ΑΕΠ) Πηγή: IMF, World Economic Outlook. Η πορεία του εξωτερικού εµπορίου της Τουρκίας από τα µέσα του 2008 αντικατοπτρίζει τις δισµενείς επιπτώσεις από την παγκόσµια χρηµατοπιστωτική κρίση σε σηµαντικούς τοµείς της τουρκικής οικονοµίας. Η απότοµη µείωση της αξίας των τουρκικών εξαγωγών, που άρχισε τον Οκτώβριο του 2008, προέκυψε από την πτώ - ση των όγκων, καθώς και τη µείωση των τιµών. Λόγω της ύφεσης στις χώρες της Ευρώπης η Γερµανία, η Ελβετία, η Γαλλία και η Ιταλία αντιπροσωπεύουν τους σηµαντικότερους προορισµούς των τουρκικών εξαγωγών οι εξαγωγές µειώθηκαν κατά 41% το πρώτο εξά- µηνο του 2009, σε σχέση µε το αντίστοιχο εξάµηνο του Οι σπουδαιότερες τουρκικές εξαγωγές αφορούσαν κυρίως οχήµατα και ανταλλακτικά, µηχανολογικό εξοπλισµό, σίδηρο και χάλυβα, έτοιµα ενδύµατα και είδη διατροφής. Σε ό,τι αφορά το εµπόριο της Τουρκίας µε την Ελλάδα, κατά το πρώτο εξάµηνο του 2009 οι τουρκικές εισαγωγές από την Ελλάδα σηµείωσαν σχετικά µικρή µείωση κατά 8,5% σε σχέση µε το αντίστοιχο εξάµηνο του 2008, ενώ οι τουρκικές εξαγωγές προς την Ελλάδα σηµείωσαν σηµαντική πτώση κατά 40%. Οι ελληνικές εξαγωγές στην Τουρκία αφορούσαν κυρίως βαµβάκι, πλαστικά, αγροτικά προ όντα, πετρελαιοειδή, µηχανολογικό εξοπλισµό, ηλεκτρικές συσκευές. Οι τουρκικές εξαγωγές στην Ελλάδα αφορούσαν κυρίως οχήµατα, φυσικό αέριο, κλωστο φαντουργικά-έτοιµα ενδύµατα, προ όντα σιδήρου και χάλυβα, µηχανολογικό εξοπλισµό και ηλεκτρικές συσκευές. Πολλές εταιρείες που λειτουργούν µε βραχυπρόθεσµα εµπορικά δάνεια προέβησαν σε απολύσεις και σε καθυστέρηση καταβολής µισθών. Το 2009, η τουρκική κυβέρνηση εισήγαγε διάφορα οικονοµικά µέτρα παροχής κινήτρων για να µειώσει τις επιπτώσεις της χρηµατοπιστωτικής κρίσης µε την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των εξαγωγέων και την ενθάρρυνση της εγχώριας κατανάλωσης. Το πακέτο κινήτρων περιελάµβανε ση- 14 OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14

17 µαντικά φορολογικά κίνητρα για ορισµένες βιοµηχανίες, όπως η αυτοκινητοβιοµηχανία, τα ηλεκτρονικά, οι οικιακές συσκευές και τα έπιπλα, µείωση του ΦΠΑ για την αγορά ακινήτων, και µείωση του εταιρικού φόρου για τις επενδύσεις Σχέσεις µε την Ευρωπα κή Ένωση Η Τουρκία έχει µια µακρά ιστορία σύνδεσης µε την Ευρωπα κή Ένωση (ΕΕ), και η ένταξη στους θεσµούς της Ένωσης παραµένει µία από τις κορυφαίες πολιτικές και οικονοµικές προτεραιότητες της Τουρκίας. Το 1963 η Ευρωπα κή Οικονοµική Κοινότητα υπέγραψε τη Συµφωνία Σύνδεσης της Άγκυρας για τη σταδιακή εγκαθίδρυση της τελωνειακής ένωσης. Η Συµφωνία της Άγκυ - ρας συµπληρώθηκε από ένα Πρόσθετο Πρωτόκολλο, που υπεγράφη τον Νοέµβριο του 1970, το οποίο προβλέπει µια σειρά από σταδιακές µειώσεις των δασµών και κατάργηση των ποσοστώσεων εισαγωγής, οι οποίες αναµενόταν να οδηγήσουν στην εγκαθίδρυση της τελωνειακής ένωσης το Μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974, οι σχέσεις της Τουρκίας µε την ΕΕ ουσιαστικά πάγωσαν. Τον Απρίλιο του 1987 η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Τουργκούτ Οζάλ υπέβαλε επίσηµη αίτηση για ένταξη στην ΕΟΚ. Η τελωνειακή ένωση τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1996, δίνοντας και στις δύο πλευρές τα οφέλη του ελεύθερου εµπορίου, χωρίς να χορηγούν στην Τουρκία τα άλλα σηµα - ντικά οφέλη από την ένταξη στην ΕΕ, όπως η ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζοµένων, η πρόσβαση σε βιοµηχανικές και γεωργικές επιδοτήσεις και δικαιώµατα ψήφου σε θεσµικά όργανα της ΕΕ. Μετά τη δηµιουργία της τελωνειακής ένωσης, ο όγκος των εµπορικών συναλλαγών µεταξύ Τουρκίας και κρατών µελών της ΕΕ αυξήθηκε σηµαντικά. Σήµερα, περισσότερο από το ήµισυ του εµπορίου της Τουρκίας είναι µε την ΕΕ, ενώ οι άµεσες ξένες επενδύσεις της ΕΕ αντιπροσωπεύουν πάνω από δύο τρίτα των συνολικών εισροών ΞΑΕ στην Τουρκία. Στο Συµβούλιο του Ελσίνκι του 1999, η Τουρκία αναγνωρίστηκε επίσηµα ως υποψήφια χώρα της ΕΕ σε ισότιµη βάση µε άλλες υποψήφιες χώρες. Οι ενταξιακές διαπραγµατεύσεις ξεκίνησαν επισήµως τον Οκτώβριο του 2005 και βρίσκονται σε εξέλιξη: από τα 35 κεφάλαια των διαπραγµατεύσεων, 1 έχει ολοκληρωθεί µε επιτυχία, 12 είναι υπό διαπραγµάτευση, 14 δεν έχουν ακόµα ανοίξει, ενώ 8 έχουν παγώσει επ αόριστον λόγω της κατάστασης στην Κύπρο. Τα κύρια εµπόδια για την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ συνδέονται άµεσα µε τις ανησυχίες σχετικά µε: τον πολυάριθµο πληθυσµό της (εκτιµάται να φτάσει στα 100 εκατοµµύρια µέχρι το 2030) την επέκταση των γεωγραφικών συνόρων της ΕΕ σε ασταθείς περιοχές τη σηµαντική επιβάρυνση του προ πολογισµού της ΕΕ (ειδικά για την Κοινή Αγροτική Πολιτική και τα ταµεία συνοχής) το δυσεπίλυτο ζήτηµα της Κύπρου τις µαζικές µεταναστευτικές ροές και τις πολιτικές, κοινωνικές και οικονοµικές τους συνέπειες την έλλειψη υποστήριξης των πολιτών της ΕΕ για την ένταξη της Τουρκίας την έλλειψη ισχυρών δηµοκρατικών διαπιστευτηρίων της Τουρκίας, και την απροθυµία της ΕΕ να ενσωµατώσει µια ισλαµική χώρα. Σε αυτούς τους αρνητικούς παράγοντες προστίθεται και η «κόπωση της διεύρυνσης», η οποία έχει επιδεινωθεί από την οικονοµική κρίση, καθιστώντας την περαιτέρω διεύ - ρυνση πολύ δύσκολη στο άµεσο µέλλον Μελλοντικές προοπτικές Η οικονοµία της Τουρκίας ανέκαµψε γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης. Αν και υπέστη πλήγµα καθώς οι εξαγωγές έµειναν στάσιµες, ο χρηµατοπιστωτικός το- µέας ο οποίος είχε υποστεί ριζικές µεταρρυθµίσεις µετά την κρίση του 2001 και είχε ενισχυθεί µε εισροές κεφαλαίων αποδείχθηκε εξαιρετικά ισχυρός, αντιµετωπίζοντας την πιστωτική κρίση καλύτερα από άλλες αναδυόµενες οικονοµίες, και παρουσιάζοντας σταθερότητα ακόµη και όταν οι αµερικανικές και ευρωπα κές τράπεζες βρίσκονταν σε πολύ δυσµενή κατάσταση. Αυ - τό οφειλόταν, επίσης, στο γεγονός ότι, σε αντίθεση µε πολλές δυτικές τράπεζες, οι τουρκικές τράπεζες είχαν λίγα τοξικά κεφάλαια και περιορισµένη έκθεση σε υποθήκες, οπότε η κυβέρνηση δεν αναγκάστηκε να εκτρέψει το δηµόσιο χρήµα στη διάσωση των τραπεζών. Τα βασικά οικονοµικά µεγέθη είναι υγιή. Η τουρκική οικονοµία σηµείωσε µια εντυπωσιακή ανάπτυξη της τάξεως του 11,7% το πρώτο τρίµηνο του 2010 σε σύγκριση µε το προηγούµενο έτος. Η έκθεση του ΝΤ Προοπτικές της Παγκόσµιας Οικονοµίας (World Economic Outlook - WEO) και ο ΟΟΣΑ προβλέπουν οικονοµική ανάπτυξη 6% έως και 6,5% για το Καθώς η οικονοµία και η ιδιωτική ζήτηση αρχίζει να ανακάµπτει, ο ισχυρός τραπεζικός τοµέας µε τα υψηλά επίπεδα κεφαλαίου του, τη σηµαντική ρευστότητα και το χαµηλό δείκτη δανείων προς καταθέσεις θα επιτρέψει την επιτάχυνση της πιστωτικής επέκτασης, και ως εκ τούτου την περαιτέρω στήριξη της οικονοµικής ανάκαµψης. Ο πληθωρισµός παραµένει υπό έλεγχο, εκτιµάται στο 8,4% µέχρι το τέλος του 2010 (προβλέπεται να διαµορφωθεί στο 6,1% µέχρι το τέλος του 2011), ενώ το δη- µόσιο χρέος ανέρχεται σε περίπου 45% του ΑΕΠ (σε σύγκριση µε έναν µέσο όρο 60% στη ζώνη του Ευρώ). Το Μάρτιο του 2010 µετά από σχεδόν δύο χρόνια διαπραγµατεύσεων αποφασίστηκε ότι η Τουρκία δεν θα υπογράψει άλλη συµφωνία stand-by µε το ΝΤ, καθώς OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14 15

18 δεν ήταν διατεθειµένη να κάνει πολλές από τις παραχωρήσεις που απαιτούνταν για την επαναδιαπραγµάτευση. Τέλος, το δηµοψήφισµα της 12ης Σεπτεµβρίου 2010, σχετικά µε τη συνταγµατική µεταρρύθµιση έδωσε στην οικονοµία νέα ώθηση, εκτοξεύο ντας τις µετοχές στα ύψη, καθώς ερµηνεύθηκε ως µια ευκαιρία για εµβάθυνση του προγράµµατος µεταρρυθµίσεων της Τουρκίας και περαιτέρω εναρµόνισης µε τα ευρωπα κά πρότυπα. Ωστόσο, η τουρκική οικονοµία παραµένει ευάλωτη όσο η παγκόσµια οικονοµική ύφεση συνεχίζει να περιορίζει τη ζήτηση για τουρκικές εξαγωγές. Άλλες αδυναµίες είναι τα συνεχώς υψηλά ποσοστά ανεργίας (11% το Σεπτέµβριο του 2010), το υψηλό έλλειµµα τρεχουσών συναλλαγών (εκτιµάται στο 4,2% του ΑΕΠ για το 2010 και στο 4,4% το 2011), και το υψηλό εξωτερικό χρέος. Όσον αφορά τις επενδύσεις, το World Investment Report 2010, της United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD) εκτιµά ότι η ανάκαµψη των εισροών άµεσων ξένων επενδύσεων στην Τουρκία θα είναι αργή και εύθραυστη το 2010: λόγω της βραδείας τάσης των συγχωνεύσεων και εξαγορών και των δραστηριοτήτων ιδιωτικοποίησης, είναι πιθανό να µην ανακάµψει πλήρως πριν από το Οι προβλέψεις της UNCTAD µε βάση τα 3,2 δις δολάρια που επενδύθηκαν κατά το πρώτο εξάµηνο του 2010 βλέπουν τις εισροές ΞΑΕ να φθάνουν περίπου τα 7 δις δολάρια µέχρι το τέλος του 2010, ελαφρώς χαµηλότερα από το αντίστοιχο ποσό για το Μια τελευταία πηγή δυνητικής αστάθειας είναι η αβεβαιότητα σχετικά µε τις προοπτικές ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ, καθώς και οι αρνητικές συνέπειες από τη µη ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ, σε αντίθεση µε τις µικρότερες χώρες των υτικών Βαλκανίων που θα προσχωρήσουν κατά τα επόµενα χρόνια. 16 OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14

19 2. Οι οικονοµικές εξελίξεις στην Ελλάδα 2.1. Μακροοικονοµικές εξελίξεις και προοπτικές Πρόσφατες εξελίξεις στα βασικά στοιχεία της ζήτησης Έρση Αθανασίου, Αικατερίνη Τσούµα Σύµφωνα µε τα πλέον πρόσφατα δεδοµένα των τριµηνιαίων Εθνικών Λογαριασµών 1 (ΕΛ.ΣΤΑΤ., προσωρινά στοιχεία, εκέµβριος 2010), το βάθος της ύφεσης στην ελληνική οικονοµία διευρύνθηκε σταδιακά στην πορεία του εννεαµήνου Ιανουαρίου-Σεπτεµβρίου του 2010, µε την υποχώρηση του τριµηνιαίου ΑΕΠ έναντι του αντίστοιχου τριµήνου του προηγουµένου έτους να φτάνει το 4,6% κατά το τρίτο τρίµηνο του 2010, από 4,0% κατά το δεύτερο τρίµηνο και 2,7% κατά το πρώτο τρίµηνο 2 (βλέπε Πίνακα 2.1.1). Η επιδείνωση της ύφεσης συνδέεται κατά κύριο λόγο µε την περαιτέρω υποχώρηση της εγχώριας ζήτησης, µε ρυθµούς που κατά το δεύτερο και το τρίτο τρίµηνο του έτους εντάθηκαν σηµαντικά, επιφέροντας µία αυξηµένη αρνητική συµβολή στη µεταβολή του ΑΕΠ ( ιάγραµµα 2.1.1). Αντίθετα, καίριο ρόλο στη συγκράτηση της έκτασης της ύφεσης διαδραµάτισε η ραγδαία πτώση του ελλείµµατος του εµπορικού ισοζυγίου, η οποία µάλιστα εντάθηκε στο τρίτο τρίµηνο του 2010, διευρύνοντας έτσι τη µεγάλη θετική συνεισφορά της στη µεταβολή του ΑΕΠ. Κύριο παράγοντα για την επιδείνωση της κάµψης της εγχώριας ζήτησης στο δεύτερο και το τρίτο τρίµηνο ΠΙΝΑΚΑΣ Βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη % ρυθµοί µεταβολής ως προς την αντίστοιχη περίοδο του προηγούµενου έτους (σε σταθερές τιµές) Τρίµηνα Eννεάµηνο Ιαν. - Σεπτ. 2009Q4 2010Q1 2010Q2 2010Q Ιδιωτική κατανάλωση -2,1 1,4-4,8-5,8-3,0-1,7 ηµόσια κατανάλωση 6,4-10,4-9,5-4,7-8,2 7,9 Επενδύσεις παγίου κεφαλαίου -17,0-14,9-18,1-20,0-17,6-9,5 Εγχώρια ζήτηση* -3,6-3,5-7,8-7,9-6,9-1,7 Εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών -19,5 1,2-3,7-1,1-1,2-20,2 Εξαγωγές αγαθών -20,2 1,0 3,5-2,6 0,7-17,3 Εξαγωγές υπηρεσιών -19,0 1,4-8,9 0,0-2,6-22,3 Εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών -24,7-9,4-12,3-17,8-13,1-16,5 Εισαγωγές αγαθών -25,9-14,4-18,2-22,2-18,2-16,0 Εισαγωγές υπηρεσιών -18,6 17,6 14,3 0,7 10,5-19,1 Ισοζύγιο αγαθών & υπηρεσιών -32,2-27,0-27,8-42,2-32,6-9,7 ΑΕΠ -3,2-2,7-4,0-4,6-3,8-2,0 Πηγή: Τριµηνιαίοι Εθνικοί Λογαριασµοί ( εκέµβριος 2010). *χωρίς τη µεταβολή των αποθεµάτων. 1. Η τελευταία έκδοση των τριµηνιαίων Εθνικών Λογαριασµών της ΕΛ.ΣΤΑΤ. περιλαµβάνει αναπροσαρµογές των στοιχείων από το 2004 και µετά. 2. Όπως επισηµαίνεται από την ΕΛ. ΣΤΑΤ., ο ρυθµός µεταβολής του ΑΕΠ µεταξύ των τριµήνων των ετών 2009 και 2010 θα πρέπει να χρησιµοποιείται µε επιφύλαξη, καθώς υπάρχει διακοπή στη συνέχεια της σειράς των στοιχείων λόγω αλλαγής του τρόπου υπολογισµού των συναλλαγών της Γενικής Κυβέρνησης. OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14 17

20 του 2010 αποτέλεσε η επιστροφή του ρυθµού µεταβολής της ιδιωτικής κατανάλωσης σε αρνητικά και σταδιακά επιδεινούµενα επίπεδα, µετά από µία προσωρινή, όπως αποδείχθηκε, ανάκαµψη στο πρώτο τρίµηνο του έτους. Επιπλέον, κλιµακούµενη αρνητική επίδραση στην εξέλιξη της εγχώριας ζήτησης άσκησε και η µεγάλη υποχώρηση των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου, καθώς οι ρυθµοί της διευρύνθηκαν σηµαντικά στο δεύτερο και το τρίτο τρίµηνο. Σε ό,τι αφορά τη δηµόσια κατανάλωση, η περιστολή της στο τρίτο τρίµηνο του 2010 αποδείχθηκε ηπιότερη συγκριτικά µε τα δύο πρώτα τρί- µηνα, µε αποτέλεσµα µία ανάλογη συγκράτηση της ανασταλτικής της επιρροής στη ζήτηση (Βλέπε ιάγραµµα 2.1.2). Στον εξωτερικό τοµέα, η µεγάλη υποχώρηση του ελλείµµατος του ισοζυγίου αγαθών και υπηρεσιών στο ΙΑΓΡΑΜΜΑ Συµβολή στο ρυθµό µεταβολής του ΑΕΠ Εγχώρια και καθαρή εξωτερική ζήτηση διάστηµα Ιανουαρίου-Σεπτεµβρίου του 2010 ήταν κατά το µεγαλύτερο µέρος της απόρροια της συνεχιζόµενης ταχείας κάµψης στις εισαγωγές αγαθών, ενώ θα πρέπει να επισηµανθεί και η µικρή θετική συµβολή στο ισοζύγιο από τη συγκρατηµένη άνοδο των εξαγωγών αγαθών στο πρώτο εξάµηνο του Εν αντιθέσει µε το έτος 2009, το οποίο χαρακτηρίσθηκε από µεγάλη κάµψη των εξαγωγών τόσο στα αγαθά όσο και στις υπηρεσίες, η περίοδος Ιανουαρίου-Σεπτεµβρίου του 2010 περιελάµβανε διαστήµατα σταθεροποίησης ή και βελτίωσης των µεγεθών αυτών, γεγονός το οποίο, σε συνδυασµό µε τη διαρκή υποχώρηση των εισαγωγών αγαθών, αποτέλεσε µία θετική πρόσφατη εξέλιξη από την πλευρά της ζήτησης. Με βάση όλα τα ανωτέρω, αλλά και σύµφωνα µε τις οικονοµετρικές εκτιµήσεις των πιθανοτήτων καθεστώτος ύφεσης βάσει διαφορετικών υποδειγµάτων που παρουσιάζονται στην Ενότητα , είναι σαφές ότι η ελληνική οικονοµία εξακολούθησε κατά το τρίτο τρίµηνο του 2010 να διανύει περίοδο ύφεσης. Περισσότερα αναφορικά µε τους παράγοντες που συντέλεσαν στη ύφεση, προκύπτουν από τη λεπτοµερέστερη διερεύνηση της εξέλιξης των επιµέρους συνιστωσών της εγχώριας και εξωτερικής ζήτησης, η οποία και ακολουθεί. Για την ανάλυση αυτή χρησιµοποιούνται αφενός τα βασικά τριµηνιαία εθνικολογιστικά στοιχεία και αφετέρου ορισµένοι επιλεγµένοι βραχυχρόνιοι δείκτες που αφορούν στην ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις Ιδιωτική κατανάλωση ΙΑΓΡΑΜΜΑ Συµβολή στο ρυθµό µεταβολής του ΑΕΠ Επιµέρους συνιστώσες της εσωτερικής ζήτησης Η κάµψη της ιδιωτικής κατανάλωσης εξελίχθηκε µε ε - ντονότερους ρυθµούς στο τρίτο τρίµηνο του 2010 (-5,8% έναντι -4,8% στο δεύτερο τρίµηνο), οδηγώντας έτσι σε µία σηµαντική διόγκωση της αρνητικής της συνεισφοράς στο ρυθµό µεταβολής του ΑΕΠ (-4,3 από -3,6 στο δεύτερο τρίµηνο). Παροµοίως, όπως απεικονίζεται στο ιάγραµµα 2.1.3, επιδείνωση σηµείωσε κατά το τρίτο τρίµηνο του 2010 και η µηνιαία εξέλιξη του γενικού δείκτη όγκου των πωλήσεων στο λιανικό εµπόριο 3. Μετά τον Ιούνιο, κατά τον οποίο ο ρυθµός µεταβολής του εν λόγω δείκτη σε σχέση µε τον αντίστοιχο µήνα του 2009 κινήθηκε στο -4,4%, οι σχετικές µεταβολές για τους µήνες Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέµβριο ήταν της τάξεως του -9,3%, -11,6% και -9,9%, αντίστοιχα. Σηµαντικές αρνητικές µεταβολές του δείκτη όγκου στο λιανικό εµπόριο παρατηρήθηκαν στο τρίτο τρίµηνο του 3. Σηµειώνεται ότι ο γενικός δείκτης συµπεριλαµβάνει τα καύσιµα και λιπαντικά αυτοκινήτων. 18 OIKONOMIΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2011/14

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας για τον τομέα ΤΠΕ Α Τρίμηνο 1. ΔΕΙΚΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΤΟΜΕΑ ΤΠΕ 2. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΠΕ 3. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 1. ιεθνείς οικονοµικές εξελίξεις Το διεθνές οικονοµικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αστάθεια και αβεβαιότητα, µε προοπτική µεσοπρόθεσµα, την επιβράδυνση της οικονοµικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο του αρμόδιου Υπουργείου Οικονομικών (web: http://www.minfin.bg/en/page/542) και τα ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε κλάδο

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ»

«ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» «ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Β.5.7 Μελέτη Εξελίξεων και Τάσεων της Αγοράς Σεπτέμβριος 214 ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας A Εξάμηνο 2008 Αθήνα, 28 Αυγούστου 2008 σε εκατ. Α 6μηνο 2008 Α 6μηνο 2007 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ * 835 724 +15% Καθαρά κέρδη από εγχώριες δραστηριότητες 510 478

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Οι εξαγωγές αποτελούν το «κλειδί» για την αναθέρµανση της ελληνικής οικονοµίας. Με δεδοµένη την αδυναµία της εγχώριας αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση τα στοιχεία που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου O Όµιλος της ΕΤΕ παρουσίασε καθαρά κέρδη για έκτο συνεχόµενο τρίµηνο τα οποία ανήλθαν σε 181 εκατ. κατά το α τρίµηνο 2014, σε σχέση µε κέρδη 27 εκατ. το α τρίµηνο 2013. Σε

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Καθαρά Κέρδη Ομίλου: 82,4 εκ. (-1,6%, σε επαναλαμβανόμενη βάση +6,4%), Τράπεζας: 96,3 εκ. (+46,7%), με περαιτέρω βελτίωση της προ προβλέψεων οργανικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΒΕ: Περισσότερο αισιόδοξοι επιχειρηµατίες και καταναλωτές

ΙΟΒΕ: Περισσότερο αισιόδοξοι επιχειρηµατίες και καταναλωτές ΙΟΒΕ: Περισσότερο αισιόδοξοι επιχειρηµατίες και καταναλωτές 1. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ: Άνοδος των επιχειρηµατικών προσδοκιών Ο είκτης Επιχειρηµατικών Προσδοκιών στη Βιοµηχανία καταγράφει αξιοσηµείωτη άνοδο πέντε µονάδων

Διαβάστε περισσότερα

OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Τετραμηνιαία έκδοση του ΚΕΠΕ Τεύχος 12, Μάιος 2010 OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Εξελίξεις και προοπτικές στην παγκόσμια οικονομία Οι οικονομικές εξελίξεις στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική Στατιστική Αρχή, Τράπεζα της Ελλάδος 1 Πίνακας μεγεθών Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

www.icap.gr Η Ελλάδα σε Αριθµούς 2014 TMHMA A Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: 2011-2012

www.icap.gr Η Ελλάδα σε Αριθµούς 2014 TMHMA A Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: 2011-2012 TMHMA A Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: 2011-2012 Εισαγωγικό Σηµείωµα Η ελληνική οικονοµία συνεχίζει να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης, η διάρκεια της οποίας έχει ξεπεράσει όλες τις προβλέψεις. Η

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΛΙΜΑ (ΕΛΛΑ Α ΕΕ-28 ΕΥΡΩΖΩΝΗ) Β. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Γ. ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Τετραμηνιαία έκδοση του ΚΕΠΕ Τεύχος 22, Οκτώβριος 2013 OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Μακροοικονομικήανάλυση και προβλέψεις Δημόσια οικονομικά Ανθρώπινοι πόροι και

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Ιανουάριος - Απρίλιος Καταναλωτική δαπάνη εισερχόμενου τουρισμού σε έξι Μεσογειακές χώρες, με επιμέρους στοιχεία για την Ελλάδα Αύγουστος 2 Αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 27 Αυγούστου 2015 Αποτελέσµατα Β Τριµήνου / Α Εξαµήνου 2015 Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης Ο Όµιλος

Διαβάστε περισσότερα

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πειραιάς, 17 Ιουλίου 2013 (Πηγή: Icap) ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ελληνική οικονομία εξακολούθησε να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης και το 2012, η έκταση της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση τα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα

Διαβάστε περισσότερα

Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα

Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα Τρέχουσες τάσεις και προοπτικές Πλάτων Μονοκρούσος Συνθέτοντας το πάζλ Οικονοµία, επιτόκια, συνάλλαγµα Συνθέτοντας το πάζλ Τα θεµελιώδη µεγέθη Ερώτηµα 1 ο - θα συνεχίσει το

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 215 Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Ιούλιος 215 6 η τριμηνιαία έρευνα στις επιχειρήσεις-μέλη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07. Ιούλιος 2013. Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07. Ιούλιος 2013. Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07 Ιούλιος 2013 Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής Σύνοψη Μελέτης Η Ελλάδα είναι μια χώρα ιδιαίτερα εξαρτημένη από το

Διαβάστε περισσότερα

Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος

Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος Σύντομα σημειώματα για θέματα εξαγωγικού ενδιαφέροντος Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ Κέντρο Εξαγωγικών Ερευνών & Μελετών Κρατίνου 11,

Διαβάστε περισσότερα

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας 2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας Βασικά Μεγέθη της Οικονομίας Η ύφεση βάθυνε Η χώρα έχει εισέλθει

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία Τεύχος 1/03

Τριμηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία Τεύχος 1/03 Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών Η Ελληνική Οικονομία 1/03 Τριιμηνιιαίία Έκθεση Αρ.. Τεύχους 36,, ΙΙούνι ιος 2003 ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ--ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΑσσθθεεννεεί ίίςς εεννδδεεί ίίξξεει ιιςς ββεελλττί ίίωσσηηςς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1 Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

3 Η γενική εικόνα του ελληνικού εμπορίου: Tα οικονομικά αποτελέσματα, η κεφαλαιουχική διάρθρωση και η χρηματοδότηση των εμπορικών ΑΕ και ΕΠΕ το 2012

3 Η γενική εικόνα του ελληνικού εμπορίου: Tα οικονομικά αποτελέσματα, η κεφαλαιουχική διάρθρωση και η χρηματοδότηση των εμπορικών ΑΕ και ΕΠΕ το 2012 3 Η γενική εικόνα του ελληνικού εμπορίου: Tα οικονομικά αποτελέσματα, η κεφαλαιουχική διάρθρωση και η χρηματοδότηση των εμπορικών ΑΕ και ΕΠΕ το 2012 3.1. Εισαγωγή Γενική εικόνα Στο Μέρος αυτό παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Τετραμηνιαία έκδοση του ΚΕΠΕ Τεύχος 17, Φεβρουάριος 2012 OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Μακροοικονομική ανάλυση και προβλέψεις Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 19 Φεβρουαρίου 2014. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: εκέµβριος 2013. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών. εκέµβριος 2013

Αθήνα, 19 Φεβρουαρίου 2014. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: εκέµβριος 2013. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών. εκέµβριος 2013 Αθήνα, 19 Φεβρουαρίου 2014 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: εκέµβριος 2013 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών εκέµβριος 2013 Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα 215 εκατ. ευρώ, σχεδόν το µισό εκείνου

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Τετραμηνιαία έκδοση του ΚΕΠΕ Τεύχος 23, Φεβρουάριος 2014 OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Μακροοικονομική ανάλυση και προβλέψεις Δημόσιαοικονομικά Ανθρώπινοι πόροι και

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΛΙΜΑ (ΕΛΛΑ Α ΕΕ-28 ΕΥΡΩΖΩΝΗ) Β. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Γ. ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2015 και η Ελλάδα

Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2015 και η Ελλάδα 1 Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2015 και η Ελλάδα 1.1. Επισκόπηση διεθνών εξελίξεων και προοπτικών 1 Ο ρυθμός αύξησης της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας, αφού διατηρήθηκε μέτριος και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Μάιος 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. Μάιος 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ Μάιος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σύμφωνα με τις οικονομετρικές εκτιμήσεις του ΚΟΕ, το η Κυπριακή οικονομία θα διέλθει περίοδο ύφεσης ως αποτέλεσμα της κρίσης χρέους που

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Δελτίο τύπου 28 Φεβρουαρίου 2011 Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Η επιτυχής ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου με την άντληση 488.2 εκατ., και η πώληση

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014 29 Αυγούστου Αποτελέσματα Β Τριμήνου Ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και ρευστότητα: Δείκτες κεφαλαίων κοινών μετοχών CET1 17,8% και δανείων προς καταθέσεις 103,4%. Συνεχιζόμενη ανάκαμψη των κερδών προ προβλέψεων

Διαβάστε περισσότερα

3 Η γενική εικόνα του ελληνικού εμπορίου: Tα οικονομικά αποτελέσματα, η κεφαλαιουχική διάρθρωση και η χρηματοδότηση των εμπορικών ΑΕ και ΕΠΕ το 2013

3 Η γενική εικόνα του ελληνικού εμπορίου: Tα οικονομικά αποτελέσματα, η κεφαλαιουχική διάρθρωση και η χρηματοδότηση των εμπορικών ΑΕ και ΕΠΕ το 2013 3 Η γενική εικόνα του ελληνικού εμπορίου: Tα οικονομικά αποτελέσματα, η κεφαλαιουχική διάρθρωση και η χρηματοδότηση των εμπορικών ΑΕ και ΕΠΕ το 2013 3.1. Εισαγωγή Γενική εικόνα Στο Μέρος αυτό παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Στοιχεία Γ Τριμήνου 2015

Οικονομικά Στοιχεία Γ Τριμήνου 2015 3 Νοεμβρίου Οικονομικά Στοιχεία Τριμήνου Αύξηση των κερδών προ προβλέψεων κατά 8,4% έναντι του Β τριμήνου σε 230εκ. Ανθεκτικότητα καθαρών εσόδων από τόκους (-1,8% στο τρίμηνο) παρά τους κεφαλαιακούς ελέγχους.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΕΣΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗ: Άννα Διανά ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΕΛΤΙΟΥ: 8 ΑΘΗΝΑ 11/12/2015 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία Ιουν-08 Ιουν-07 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων 149.660 163.075 (8%) Σύνολο εξόδων 78.363 77.649 1% Μερίδιο από συνδεδεµένη εταιρεία -- 1.575

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Αύγουστο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 259 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Επαρκής ρευστότητα και ισχυροποίηση του ισολογισμού Επαρκής ρευστότητα παρά τις δυσμενείς συνθήκες Δάνεια προς καταθέσεις στο 95% σε επίπεδο Ομίλου, και 83% στην Ελλάδα Τρέχουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Το 2013 καταγράφεται ως έτος που επιτεύχθηκε σημαντική βελτίωση μακροοικονομικών ανισορροπιών που χαρακτήριζαν

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΛΙΜΑ (ΕΛΛΑ Α ΕΥΡ. ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΖΩΝΗ)

Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΛΙΜΑ (ΕΛΛΑ Α ΕΥΡ. ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΖΩΝΗ) ΙΙ ΡΥΜΑ ΟΙΙΚΟΝΟΜΙΙΚΩΝ & ΒΙΙΟΜΗΧΑΝΙΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΙΚΟΝΟΜΙΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΙΑΣ ΜΑΙΙΟΣ 2009 Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΛΙΜΑ (ΕΛΛΑ Α ΕΥΡ. ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΖΩΝΗ) Β. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Τετραμηνιαία έκδοση του ΚΕΠΕ Τεύχος 18, Ιούνιος 2012 OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Μακροοικονομική ανάλυση και προβλέψεις Δημόσια οικονομικά Ανθρώπινοι πόροι και

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις από και προς το Ηνωμένο Βασίλειο

Στοιχεία για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις από και προς το Ηνωμένο Βασίλειο ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ 1 Λονδίνο, 4 Δεκεμβρίου 215 Στοιχεία για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις από και προς το Ηνωμένο Βασίλειο Σύμφωνα με τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Συνοπτικό συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Οκτώβριος 2008 1. Η κρίση είναι αμερικανική και όχι παγκόσμια. Όμως γίνεται παγκόσμια αν δεν αντιμετωπιστεί

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Περίγραµµα κεφαλαίων Ποιο είναι το αντικείµενο της µακροοικονοµικής Με τι ασχολούνται οι µακροοικονοµολόγοι; Γιατί διαφωνούν οι µακροοικονοµολόγοι Ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Πτώση στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2011 για τον χρυσό

Πτώση στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2011 για τον χρυσό Weekly Financial Report Δευτέρα 15- -04-2013 Πτώση 4,1% στο χαμηλότερο επίπεδο από την 1η Ιουλίου του 2011 σημείωσε ο χρυσός καθώς τα στοιχεία για τις λιανικές πωλήσεις και την καταναλωτική εμπιστοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

Ανησυχία για τους καταθέτες από τη συμφωνία για τη διάσωση των προβληματικών τραπεζών της Ευρωζώνης

Ανησυχία για τους καταθέτες από τη συμφωνία για τη διάσωση των προβληματικών τραπεζών της Ευρωζώνης Weekly Financial Report Δευτέρα 01- -07-2013 Σημαντικές ήταν οι ειδήσεις για την Ευρωζώνη την εβδομάδα που πέρασε καθώς η ΕΚΤ διέψευσε τις φήμες περί εξέτασης σχεδίου προγράμματος αγοράς ομολόγων, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Τετραμηνιαία έκδοση του ΚΕΠΕ Τεύχος 28, Οκτώβριος 2015 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Μακροοικονομική ανάλυση και προβλέψεις Δημόσια οικονομικά Ανθρώπινοι πόροι και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 2002 ( ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα-IAS)

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 2002 ( ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα-IAS) Αθήνα, 27 Φεβρουαρίου, 2003 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 2002 ( ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα-IAS) Αύξηση µεριδίου αγοράς κατά 1% στις Καταθέσεις και τις Χορηγήσεις Οργανικά Κέρδη 1 263 εκατ. (+7%) - Καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. Κεφάλαιο 1 Η Μακροοικονοµική Επιστήµη 1.1. Μικροοικονοµική και Μακροοικονοµική 1.2. Μακροοικονοµικά Υποδείγµατα 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα B. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση ανά περιφέρεια

Ειδικό Παράρτημα B. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση ανά περιφέρεια Ειδικό Παράρτημα B Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση ανά περιφέρεια 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου 290 Β. Ανάλυση ανά περιφέρεια Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται η γεωγραφική διάσταση της διάρθρωσης

Διαβάστε περισσότερα

3 Η γενική εικόνα του ελληνικού εμπορίου: Tα οικονομικά αποτελέσματα, η κεφαλαιουχική διάρθρωση και η χρηματοδότηση των εμπορικών ΑΕ και ΕΠΕ το 2011

3 Η γενική εικόνα του ελληνικού εμπορίου: Tα οικονομικά αποτελέσματα, η κεφαλαιουχική διάρθρωση και η χρηματοδότηση των εμπορικών ΑΕ και ΕΠΕ το 2011 3 Η γενική εικόνα του ελληνικού εμπορίου: Tα οικονομικά αποτελέσματα, η κεφαλαιουχική διάρθρωση και η χρηματοδότηση των εμπορικών ΑΕ και ΕΠΕ το 2011 3.1. Εισαγωγή Γενική εικόνα Στο Μέρος αυτό παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΛΙΜΑ (ΕΛΛΑΔΑ ΕΕ-28 ΕΥΡΩΖΩΝΗ) Β. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Γ. ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Τετραμηνιαία έκδοση του ΚΕΠΕ Τεύχος 22, Οκτώβριος 2013 OIKONOMIKEΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Μακροοικονομικήανάλυση και προβλέψεις Δημόσια οικονομικά Ανθρώπινοι πόροι και

Διαβάστε περισσότερα