1. Ψυχολογικά μοντέλα συμπεριφοράς

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1. Ψυχολογικά μοντέλα συμπεριφοράς"

Transcript

1 1. Ψυχολογικά μοντέλα συμπεριφοράς Ουσιαστικά όλες οι ψυχολογικές θεωρίες μπορεί να είναι επίκαιρες για την ψυχολογία των Πωλήσεων συμπεριλαμβανομένων και των θεωριών της συμπεριφοράς. Βέβαια δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις αδυναμίας ή ακόμα και έλλειψης αντιπροσωπευτικής θεωρητικής τεκμηρίωσης. Συγκεκριμένα οι πωλήσεις έχουν ελάχιστο θεωρητικό υπόβαθρο και στηρίζονται κατά κανόνα στην εμπειρία, δίχως οποιαδήποτε αποδεικτική ανάλυση. Συνεπώς για να τεκμηριωθούν θεωρητικά τα παραδείγματα και οι αναφορές, κρίνεται απαραίτητη η επεξήγησή τους μέσω των ακόλουθων χαρακτηριστικών μοντέλων Θεωρία κινήτρων Η ανάλυση εδώ έχει ως αντικείμενο το «γιατί» της συμπεριφοράς. Ποια δεδομένα δηλαδή υποκινούν έναν άνθρωπο να συμπεριφέρεται με συγκεκριμένο τρόπο 1. Εάν γνωρίζει ο πωλητής το «γιατί» στη συμπεριφορά του καταναλωτή, ξέρει τα κίνητρα που τον κατευθύνουν και μπορεί να προσαρμόσει ανάλογα τη δική του συμπεριφορά. 1. Σχετικά με την κατεύθυνση και την ένταση της συμπεριφοράς

2 18 Κεφάλαιο Εννοιολογικός προσδιορισμός Ως «κίνητρο» θεωρείται η ενεργοποιημένη διάθεση 1 ενός ατόμου για συγκεκριμένη συμπεριφορά. Η ενεργοποίηση πραγματοποιείται μέσω κάποιας υποκίνησης 2, η οποία επιδρά ανάλογα με την τοποθέτηση 3 του ατόμου, τον τρόπο διαβίωσης καθώς και το περιβάλλον του. Η πληροφόρηση συμβάλλει εδώ ουσιαστικά στη διαμόρφωση ενός πλαισίου συμπεριφοράς. Για τον πωλητή ενδιαφέρον παρουσιάζει η χρονική διάρκεια της τοποθέτησης, εάν είναι δηλαδή προσωρινή ή μόνιμη. Μόνιμη τοποθέτηση σημαίνει, ότι ο καταναλωτής έχει για μεγάλο διάστημα σταθερή διαμορφωμένη άποψη, πεποίθηση ή/ και προκατάληψη. Εάν η τοποθέτηση είναι προσωρινή, ο καταναλωτής δεν έχει (ακόμα) ολοκληρωμένη γνώμη, γιατί ως δέκτης διαφόρων μηνυμάτων από την αγορά 4 προσπαθεί 5 μέσω της ενημέρωσης να σχηματίσει σταθερή «εσωτερική εικόνα» για το τι θέλει. Επειδή η διαμόρφωση μιας άποψης επηρεάζεται (και) από την πληροφόρηση 6 ως ερέθισμα, ο πωλητής πρέπει να γνωρίζει, ότι υπάρχει μια αλληλεπίδραση ανάμεσα στα ερεθίσματα και την τοποθέτηση του καταναλωτή. Επομένως επιδίωξη του πωλητή είναι εναλλακτικά ή συνδυαστικά - να επικεντρώνει την προσοχή του στην αποστολή ερεθισμάτων, με στόχο τη θετική τοποθέτηση του καταναλωτή στο προϊόν - να μεταβιβάζει πληροφορίες, οι οποίες με διαδοχικά ερεθίσματα να διαμορφώνουν θετική στάση για το προϊόν. Στην πρώτη περίπτωση ενεργοποιεί ο πωλητής ένα κίνητρο σε ένα επίπεδο, ενώ στη δεύτερη η δημιουργία κινήτρων επιτυγχάνεται με την αλλαγή της στάσης μέσω πολλών επιπέδων. 1. Ruttinger, L./Rosenstiel, W.v: Motivation des wirtschaftlichen Verhaltens, Stuttgart 1994, σελ Παράμετροι που κατευθύνουν συγκεκριμένη συμπεριφορά (μπορεί να) είναι προσωπικές ανάγκες, φιλοδο ξίες, ροπές, επιθυμίες. Lerch,P.: Aufbau der Person, Munchen 1992, σελ Θετική ή αρνητική στάση εξαρτάται από το βαθμό πειστικότητας συγκεκριμένης υποκίνησης. Παραδείγματι η διαφήμιση μπύρας μπορεί να ενεργοποιήσει τη «δίψα» σε βαθμό ανάλογο με την τοποθέτηση του ατόμου ως προς μπύρα και αντίστροφα. 4. Τα μηνύματα αυτά (μπορεί να) προέρχονται από τις διάφορες μορφές διαφήμισης, την προσωπική πώληση, αλλά και από φίλους ή γνωστούς 5. Συνειδητά ή υποσυνείδητα δεν έχει σημασία 6. Βαθμός, ένταση, διάρκεια πληροφόρησης

3 Ψυχολογικά Μοντέλα Συμπεριφοράς Είδη κινήτρων Στην προσπάθεια να επεξηγηθεί η ανθρώπινη συμπεριφορά σχηματίστηκαν Μονοθεματικές πολυθεματικές αθεματικές θεωρίες κινήτρων Μονοθεματική θεωρία Στη μονοθεματική θεωρία εξηγείται σε ένα επίπεδο η συμπεριφορά από ένα μόνο κίνητρο. Παραδείγματα αποτελούν η αναζήτηση ηδονής 2, η τάση για απόκτηση δύναμης 3 ή στον οικονομικό τομέα η επιδίωξη για μεγιστοποίηση του οφέλους 4. Ο περιορισμός της δομής των κινήτρων σε μια βασική υποκίνηση δεν προσφέρει ουσιαστική βοήθεια στον πωλητή για την κατανόηση της καταναλωτικής συμπεριφοράς. Γιατί στην απόκτηση ηδονής, δύναμης ή/και οικονομικού οφέλους θα έπρεπε να εξετασθούν οι επιμέρους προσδιοριστικοί παράγοντες που συμβάλλουν στο μηχανισμό υποκίνησής τους. Με την αναλυτική διαδικασία σε «υποκατανομές» εγκαταλείπεται όμως το πρώτο επίπεδο της μονοθεματικής θεώρησης με τη μετάβαση σε ένα δεύτερο Πολυθεματική θεωρία Πολυθεματική θεωρία αναζητά σε πολλά επίπεδα την εξήγηση για τη συμπεριφορά από περισσότερα κίνητρα. Στην προσπάθεια για μια ο- λοκληρωμένη καταγραφή διερευνήθηκαν και αναπτύχθηκαν περισσότερες από βασικές ορμές 5. Τέτοιες αναφορές οδηγούνται μόνες τους ad absurdum. Στην πράξη των Πωλήσεων είναι κατάλληλες μόνο να δημιουργούν σύγχυση και αμφιβολίες. 1. Thomae, H.: Das Problem der Motivarten, in: Handbuch der Psychologie, Gottiner 1995, σελ Freud, S.: Gesammelte Werke, London Addler, A.: Uber den nervosen Charakter, Munchen Η μεγιστοποίηση του οφέλους έχει στη βιβλιογραφία της εθνικής οικονομίας παράδοση και φθάνει μέχρι τον Adam Smith. Kotler, P.: Verhaltensmodelle fiir die Kauferanalyse, in: Marketing - Management und Organisation, Miinchen 1981, σελ Η καταγραφή του L.L. Bernard: Instinct. A study of social psychology, New York 1954 με περίπου 500 Συγγραφείς ανέφερε βασικές ορμές Wiswede, G.: Motivation und Verbraucher - verhalten, Miinchen 1983, σελ. 72

4 20 Κεφάλαιο 1 Σε συνάρτηση με αναλύσεις της καταναλωτικής συμπεριφοράς παρουσίασε ο Maslow 1 μια συμπυκνωμένη θεωρία, στην οποία διακρίνονται πέντε κατηγορίες κινήτρων: - Φυσιολογικές ανάγκες 2 - Ανάγκες ασφάλειας 3 - Κοινωνικές ανάγκες 4 - Ανάγκες για καταξίωση και επιβράβευση 5 - Ανάγκες για αυτοδημιουργία 6 Ο Maslow κατανέμει τις κατηγορίες κινήτρων ιεραρχικά: Το ά- τομο φροντίζει πρώτα να ικανοποιήσει τις φυσιολογικές του ανάγκες. Η επόμενη κατηγορία ενεργοποιείται με την άνοδο σε διαφορετικό επίπεδο απαιτήσεων. Όλες οι θεματικές προσδιορισμένες θεωρίες κινήτρων και κατά συνέπεια και η θεωρία του Maslow υπόκεινται στην κριτική, ότι δεν αναλύουν την ατομική πολυπλοκότητα και την αστάθεια της συμπεριφοράς. Γιατί η ανθρώπινη συμπεριφορά δεν κατευθύνεται από σταθερά εδραιωμένες ορμές, αλλά από εύπλαστα και ε- ξελίσιμα κίνητρα 7. Συνεπώς δεν είναι δυνατόν να θεμελιωθεί με συγκεκριμένους κανόνες μια απόλυτα αποδεκτή θεωρία αναγκών. Επιπλέον δεν υπάρχει καμία φυσική ταξινόμηση στη διαδικασία της συμπεριφοράς, έτσι ώστε οποιαδήποτε ιεράρχηση να μην είναι αντιπροσωπευτική: Η σειρά των αναγκών κάθε ατόμου σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο καθορίζεται από μεταβλητές παραμέτρους που (μπορεί να) διαφέρουν αλλά και διαφοροποιούνται μεταξύ τους Αθεματική θεωρία Αθεματική θεωρία είναι αποτέλεσμα της προηγούμενης κριτικής και ακολουθεί την άποψη, ότι μία θεωρία της καταναλωτικής συμπε- 1. Maslow. Λ.Η.: Motivation and personality, New York Όπως πείνα, δίψα, ζεστασιά, σεξουαλικότητα 3. Απέναντι σε φυσικές και ψυχικές απώλειες 4. Όπως κοινωνικότητα, φιλία, έρωτας 5. Αξιολόγηση από το ίδιο το άτομο και από τον περίγυρο του 6. Όπως ανάπτυξη της προσωπικότητας, δημιουργικότητα 7. Κίνητρα, που μεταβάλλονται ανάλογα με τα ερεθίσματα από το περιβάλλον. Hillmann, Κ.Η.: Soziale Bestim mungsgriinde des Konsumentenverhaltens, Stuttgart 1991, σελ Wiswede, G.:... Einfuhrung..., σελ Bansch, Α.: Verkaufspsychologie und Verkaufstechnik, Miinchen 1990, σελ. 20.

5 Ψυχολογικά Μοντέλα Συμπεριφοράς 21 ριφοράς δεν πρέπει να αναφέρει γενικά περιεχόμενα κινήτρων, αλλά, ανάλογα με την κάθε περίπτωση, εκείνα που είναι επίκαιρα 1. Ο πωλητής δεν πρέπει συνεπώς να μένει προσηλωμένος σε σταθερούς κανόνες κινήτρων, αλλά να κρίνει σε κάθε συνομιλητή του, ποια κίνητρα (μπορεί να) επηρεάζουν τη συμπεριφορά του. Στη διεθνή βιβλιογραφία συχνά διακρίνονται έμφυτα (πρωτογενή) και επίκτητα (δευτερογενή) κίνητρα 2. Αυτός ο διαχωρισμός δεν πρέπει όμως να λαμβάνεται υπόψη στην ανάλυση κινήτρων στο πλαίσιο της διαδικασίας της πώλησης. Γιατί τουλάχιστον τη χρονική στιγμή που εμφανίζεται ένα άτομο ως αγοραστής, δεν μπορούν πλέον να προσδιορισθούν τα καθαρά «έμφυτα» κίνητρα. Τα κίνητρα διαμορφώνονται μέσω μιας διαδικασίας «εκμάθησης», ξέχωρα για το κάθε άτομο Θεωρία μάθησης Εννοιολογικός προσδιορισμός Ο επιστημονικός όρος μάθηση δεν προσδιορίζεται εδώ ως δραστηριότητα, αλλά ως αλλαγή στον τρόπο συμπεριφοράς του ατόμου στο χρόνο 4. Ο ενήλικας άνθρωπος δεν κατευθύνεται πλέον από καθαρά έμφυτα κίνητρα. Η συμπεριφορά του καθορίζεται από επιδραστικούς παράγοντες του κοινωνικού περίγυρού του 5, οι οποίοι «αφομοιώνονται» με τη διαδικασία της εκμάθησης. Ο πωλητής πρέπει επομένως να «γνωρίζει» 6 τον πελάτη του, για να μπορεί να προσαρμόζει ανάλογα τη συμπεριφορά του. 1. Hoepfner, F.E.: Beeinflussung des Verbraucherverhaltens, Miinchen 1995, σελ Haselhoff, O.W.: Motivation, in: Handworterbuch der Organisation, hrsg.v.e.grochla, Stuttgart 1989, σελ Βιολογικές, ψυχικές και κοινωνικές επιδράσεις συμβάλλουν στη διαμόρφωση του «ατομικισμού». 4. Πρέπει να ληφθεί εδώ υπόψη, ότι υπάρχουν αλλαγές στη συμπεριφορά, που δεν οφείλονται στη μάθηση, όπως είναι η αντίδραση σε φάρμακα, οργανικές μεταβολές, τραυματισμοί κ.α. Sixtl, F/Korte, W.: Der Lerntheorethische Ansatz in der Sozialpsychologie, in: Handbuch der Psychologie, Gottingen 1989, σελ Όπως κοινωνικές νόρμες, προτεραιότητες, προκαταλήψεις, ιδανικά κ.α. 6. Όπως ο τρόπος σκέψης, το επίπεδο κρίσης, η αφομοιωτική ικανότητα του πελάτη.

6 22 Κεφάλαιο Κατηγορίες μάθησης Στη θεωρία της μάθησης διακρίνονται 1 οι θεωρίες των ερεθισμάτων - αντιδράσεων και της αντίληψης Θεωρία ερεθισμάτων - αντιδράσεων Σύμφωνα με τους θεωρητικούς της μάθησης σχετικά με τα ερεθίσματα - αντιδράσεις 2 το άτομο μαθαίνει μέσω της σχέσης ανάμεσα στα ερεθίσματα και τις αντιδράσεις. Η συμπεριφορά εξηγείται ως μια συνέπεια των ερεθισμάτων, που επιδρούν στο άτομο. Οι αντιδράσεις που προκύπτουν μαθαίνονται: Σταθεροποιούνται σε συνήθειες, όσο συχνότερα εμφανίζεται μια επιτυχία σε συγκεκριμένο πλέγμα ερεθισμάτων. Η εκμάθηση πραγματοποιείται μέσω της επανάληψης. Ίδια ερεθίσματα και ίδιες αντιδράσεις δημιουργούν συμπεριφορά ρουτίνας. Όταν όμως το άτομο αντιμετωπίζει νέα ερεθίσματα «χρησιμοποιεί» προηγούμενες αντιδράσεις, που έχει ήδη μάθει. Η αντίδρασή του είναι δηλαδή ανάλογη με τα στοιχεία που είναι στο νέο πρόβλημα παρόμοια με ήδη γνωστό του πρόβλημα 3. Εάν με τον τρόπο αυτό δεν υπάρξει ικανοποιητική λύση, τότε η συμπεριφορά του είναι δοκιμαστική: Ανατρέχει διαδοχικά σε δοκιμασμένες αντιδράσεις μέχρι να λυθεί το πρόβλημα. Γίνεται συνεπώς φανερό, ότι η θεωρία των ερεθισμάτων και α- ντιδράσεων, αναζητά λύσεις στο παρελθόν του ατόμου. Στο πλαίσιο της θεωρίας ερεθισμάτων - αντιδράσεων διαμορφώθηκαν δύο τάσεις: Α. Ο κλασικός περιορισμός αναπτύχθηκε από τον Pawlow 4 και αναφέρεται στην καθοδήγηση της ανάκλασης 5 με ουδέτερα ερεθίσματα. 6 Επιδίωξη δηλαδή είναι η εκμάθηση συγκεκριμένης αντίδρασης σε ουδέτερα ερεθίσματα. 1. Hilgard, E.R./Bower, Ε.Η.: Theorien des Lernens, Stuttgart 1993, σελ Όπως είναι ο Pawlow, ο Skinner κ.α. 3. Hilgard, E.R./Bower, Ε.Η..., σελ Pawlow, Ι.P.: Conditioned reflexes, London Pawlow, I.P.: Die bedingten Reflexe, Munchen Αυτόματη αντίδραση 6. Αφετηρία αυτού του μοντέλου εκμάθησης αποτελούν πειράματα με σκύλους: Η τροφή τους (φυσικό/μη περιοριστικό ερέθισμα) συνδυάσθηκε με ουδέτερο ερέθισμα (ήχος κουδουνιού). Μετά από μερικές επαναλήψεις το ουδέτερο ερέθισμα (ήχος κουδουνιού) δημιούργησε αντίδραση (εκροή σίελου) ίδιας έντασης με το φυσικό ερέθισμα. Με τοι τρόπο αυτό επετεύχθη περιορισμός της αντίδρασης.

7 Ψυχολογικά Μοντέλα Συμπεριφοράς 23 Στο Μάρκετινγκ η θεωρία αυτή χρησιμοποιείται στην επικοινωνιακή πολιτική με τη μορφή της συσχετικής διαφήμισης 1. Στην προσωπική πώληση ενδείκνυται η εφαρμογή της σε επαναλαμβανόμενη επικοινωνία ανάμεσα στον πωλητή και τον πελάτη: Ένα ερέθισμα που προκαλεί θετική αντίδραση 2 συνδυάζεται πολλές φορές με ένα αρχικά ουδέτερο ερέθισμα 3. Όπως και στην επίδραση της διαφήμισης μπορεί ο πελάτης να μάθει να αντιδρά θετικά στο αρχικά ουδέτερο ερέθισμα. Διαμορφώνεται δηλαδή θετική εντύπωση για ένα αρχικά ουδέτερο και άγνωστο προϊόν. Προϋπόθεση επιτυχίας αποτελεί η σωστή πληροφόρηση για τα ερεθίσματα, που προκαλούν θετική αντίδραση στον πελάτη. Β. Ο ενεργητικός περιορισμός αναπτύχθηκε από τον Skinner 4 με πειράματα σε ζώα 5 και αναφέρεται στη μάθηση σύμφωνα με την αρχή της ενίσχυσης. Η πιθανότητα για συγκεκριμένη συμπεριφορά εξαρτάται από τις συνέπειες που «αναμένει» το άτομο από τη συμπεριφορά του. Η μάθηση στηρίζεται εδώ στις συνέπειες, οι οποίες (μπορεί να) είναι επιβράβευση ή τιμωρία / αδιαφορία. Επιβράβευση επιτυγχάνεται με την «προσφορά» θετικού ερεθίσματος / ενισχυτή 6 ή την αφαίρεση αρνητικού ερεθίσματος 7. Τιμωρία επιβάλλεται με την αφαίρεση θετικού ερεθίσματος ή την «προσφορά» αρνητικού ερεθίσματος Bänscli, Α.:..., σελ Όπως ένα αποδεκτό από τον πελάτη προϊόν 3. Όπως ένα άγνωστο στο πελάτη προϊόν 4. Skinner, Β.F.: Wissenschaft und menschliches Verhalten, München 1993, σελ Σε πειραματόζωα εδόθη αμέσως μετά την ολοκλήρωση συγκεκριμένης αντίδρασης (πίεση εμβόλου) ενισχυμένο ερέθισμα (χάπι τροφής). Δηλαδή ο ενισχυτής εξαρτήθηκε από την αντίδραση. Ο περιορισμός της αντίδρασης αποδείχθηκε από το γεγονός, ότι ο ενισχυτής αύξησε τη σχετική συχνότητα της αντίδρασης κατά χρονική μονάδα: Μόλις εδόθη στο πειραματόζωο μετά την πίεση του εμβόλου ένα χάπι τροφής, α- κολούθησαν πολλαπλές επιτυχημένες προσπάθειες (αντιδράσεις). Hilgard, E.R./Bower, G.H.:..., σελ Όπως αύξηση κοινωνικού κύρους μέσω κοινωνικών παροχών. 7 Όπως μείωση ή απάλειψη κοινωνικής δυσαρέσκειας μέσω κοινωνικών παροχών. 8 Skinner, Β.F.:..., σελ. 76

8 24 Κεφάλαιο 1 Ενισχυτική απόδοση 1 επιτυγχάνεται συνεπώς με την παρουσίαση θετικών ή την αφαίρεση αρνητικών ερεθισμάτων. «Αποδυναμωμένη» είναι η συμπεριφορά, όταν το άτομο αισθάνεται ότι τιμωρείται ή παραγνωρίζεται για τη συμπεριφορά του μέσω «προσφοράς» αρνητικών ή αφαίρεσης θετικών ερεθισμάτων. Εδώ βέβαια παρατηρείται μια ασυμμετρία από το γεγονός, ότι από την τιμωρία ή αδιαφορία αναμένεται μειωμένη συμπεριφορά σε σχέση με την επιβράβευση 2. Ο πωλητής οφείλει συμφωνά με αυτή τη θεωρία να γνωρίζει, ότι ο βαθμός της πελατειακής αφοσίωσης εξαρτάται από την έκταση των θετικών εμπειριών του πελάτη: Όταν ο πελάτης έχει αποκομίσει θετικές εμπειρίες από έναν πωλητή, τότε αναμένει θετική συνέχεια και θα διατηρήσει την επαγγελματική επικοινωνία μαζί του. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας διαπραγμάτευσης η επιβραβευτική συμπεριφορά του πωλητή αυξάνει την πιθανότητα θετικού αποτελέσματος 3. Επομένως ο πωλητής πρέπει να εκπέμπει στον πελάτη θετικά προφορικά και μη - προφορικά επικοινωνιακά στοιχεία Θεωρία αντίληψης Η θεωρία της αντίληψης στηρίζεται στην αρχή, ότι η μάθηση ο- λοκληρώνεται με την κατανόηση των σχέσεων 5 ανάμεσα στα ερεθίσματα. Δεν υπάρχει δηλαδή η προϋπόθεση για συγκεκριμένη σύνδεση των ερεθισμάτων με τις αντιδράσεις. Επικρατεί η άποψη, ότι μια κατάσταση, που χαρακτηρίζεται από ένα ερέθισμα, μεταβάλλεται ήδη κατά τη διάρκειά της και με κάθε αλλαγή λαμβάνονται νέα ερεθίσματα 6. Δε σχηματίζονται διαδοχικές αντιδράσεις, αλλά από τη σύνδεση των ερεθισμάτων γίνεται η κατάσταση κατανοητή. Σύμφωνα με αυτό το σκεπτικό το άτομο δε μαθαίνει πράξεις, αλλά εμβαθύνει και διαμορφώνει εντυπώσεις από τα αποτελέσματα των πράξεων. 1. Αύξηση της πιθανότητας αντίδρασης. 2. Kroeber - Riel, W.: Konsumentenverhalten, Mimchen 1994, σελ Την επιβράβευση που δέχεται ο πελάτης συνήθως ανταποδίδει με τη μορφή της συμφωνίας 4. Όπως είναι η αναγνώριση, ο έπαινος, ο θαυμασμός κ.α. με λεκτικό τρόπο, καθώς και με το βλέμμα ή / και συγκεκριμένες χειρονομίες. 5. Εννοούνται εδώ οι επικοινωνιακοί σύνδεσμοι ανάμεσα στα ερεθίσματα 6. Haseloff, O.W./Jorswieck, Ε.Psychologie des Lernens, Berlin 1990, σελ. 108

9 Ψυχολογικά Μοντέλα Συμπεριφοράς 25 Η επίλυση νέου προβλήματος συνεπώς δεν πραγματοποιείται με τη διαδικασία της δοκιμής 1, όπως συμβαίνει στη θεωρία των ερεθισμάτων και αντιδράσεων, αλλά με την κατανόηση της ουσίας 2 του προβλήματος 3. Ο πωλητής πρέπει να επιλέγει την παρουσίαση της προσφοράς του με τρόπο, ώστε να γίνεται εύκολα κατανοητή από τον πελάτη και μέσου της ενεργοποίησης των αισθητήρων του να διαμορφώνει θετική 4 εντύπωση. Σύμφωνα με τις προηγούμενες θεωρίες προκύπτουν τα ακόλουθα για τις πωλήσεις: - Ο πελάτης πρέπει να είναι ενεργοποιημένος και όχι να συμμετέχει παθητικά 5. - Η ενίσχυση αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα στη μάθηση. Θετική ενίσχυση (επιβράβευση) είναι αποτελεσματικότερη από την αρνητική (τιμωρία / αδιαφορία). - Ο πωλητής πρέπει να οργανώνει την προσφορά του με τρόπο ώστε να αρχίζει με απλοποιημένες και να καταλήγει σε σύνθετες ενότητες - Η κατανόηση από τον πελάτη της ουσίας της προσφοράς διευκολύνει την καθοδήγηση του πωλητή προς θετικό αποτέλεσμα. 13. Θεωρία δυσαρμονίας Εννοιολογικός προσδιορισμός Η θεωρία αυτή στηρίζεται στη διαπίστωση, ότι ο άνθρωπος αναζητά την εσωτερική αρμονία, την ανθεκτικότητα και ισορροπία στη σκέψη, τα συναισθήματα και τις αξίες του 6. Δηλαδή ο άνθρωπος επιδιώκει την ηρεμία ανάμεσα στα στοιχεία της συνείδησής του. 1. Με μεγάλη πιθανότητα λαθεμένων επιλογών. 2. Δηλαδή των συνδέσμων, που συνθέτουν το πρόβλημα 3. - Hilgard, E.R./Bower, G.H.:..., σελ Hill, W.: Theorien des Konsumentenverhaltens, in: Die Unternehmung, 1982, σελ Όφελος για τον πελάτη 5. Οπτικά και ακουστικά 6 Festinger, L.: A Theory of Cognitive Dissonance, Stanford 1992, σελ.265

10 26 Κεφάλαιο 1 Ένταση ή δυσαρμονία εμφανίζεται, όταν το άτομο πρέπει να α- ποφασίσει για τη συμπεριφορά του ανάμεσα σε δυο «πληροφορίες» 1, οι οποίες διαφέρουν μεταξύ τους στη συνείδησή του. Συνέπεια της δυσαρμονίας στη συνείδηση είναι τα δυσάρεστα συναισθήματα που προκαλούνται στον ψυχισμό του ατόμου Διαδικασία αντιμετώπισης Για επανάκτηση της εσωτερικής ηρεμίας προτείνεται 2 η ακόλουθη διαδικασία: Α. Αλλαγές στην έκταση της αντίληψης Αα. με αύξηση των θετικών (αρμονικών) στοιχείων. Αβ. με απομόνωση αρνητικών στοιχείων 3 που εμποδίζουν την αρμονία. Β. Αλλαγές στο περιεχόμενο της αντίληψης Βα. με διαφορετική αξιολόγηση / μετατόπιση σπουδαιότητας κάθε στοιχείου δυσαρμονίας. Ββ. με αλλαγή της ίδιας συμπεριφοράς ή κατάστασης του περιβάλλοντος. Παράδειγμα από την πράξη των πωλήσεων: Πελάτης σκοπεύει να αγοράσει αυτοκίνητο, αλλά βρίσκεται σε δίλημμα (δυσαρμονία) ως προς την επιλογή του ανάμεσα στο «θέλω να αποκτήσω το αυτοκίνητο χ» και «δεν είμαι σίγουρος αν είναι σωστή επιλογή» Ο πωλητής μπορεί, σύμφωνα με την προηγούμενη διαδικασία, να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με το ακόλουθο εναλλακτικό ή / και συνδυαστικό τρόπο: Αα. Με πρόσθετη πληροφόρηση 4 του πελάτη για το συγκεκριμένο αυτοκίνητο (αύξηση θετικών στοιχείων) 1. Δηλαδή γεγονότα, όπως τα αντιλαμβάνεται το άτομο με υποκειμενική επίγνωση της πραγματικότητας, σχετικά με τον εαυτό του και το περιβάλλον. Παραδείγματι επίγνωση των συναισθημάτων, των δυνατοτήτων, των στόχων του, απόψεις για άλλα άτομα κ.α. Horning, Κ.Η.: Ansätze einer Konsumsoziologie, Freiburg 1990, σελ Raffe e, HJSauter, Β. /Silberer, G.: Theorie der kognitiven Dissonanz und Konsumgüter - Marketing, Wiesbaden 1993, σελ Όπως είναι αμφιβολία, αδιαφορία, λήθη, απομόνωση, απόρριψη κ. α 4. Σχετικά με τεχνικά χαρακτηριστικά του αυτοκινήτου, θετικά αποτελέσματα δοκιμών κ.α.

11 Ψυχολογικά Μοντέλα Συμπεριφοράς 27 Αβ. Με αμφισβήτηση αρνητικών παραστάσεων 1 η/και αρνητικών αναφορών στον τύπο 2 (απομόνωση αρνητικών στοιχείων). Βα. Με υποβάθμιση αρνητικών απόψεων 3 (μετατόπιση - σπουδαιότητας) Ββ. Με προσφορά εναλλακτικού, παραπλήσιου μοντέλου, που ικανοποιεί περισσότερο συγκεκριμένες ανάγκες του πελάτη 4 (αλλαγή / μετατόπιση συμπεριφοράς.) Τα συμπεράσματα που προκύπτουν για τις Πωλήσεις είναι τα ακόλουθα: - Ο πωλητής πρέπει κατά τη διάρκεια της διαδικασίας διαπραγμάτευσης να αποφεύγει τη δημιουργία ή διατήρηση κατάστασης δυσαρμονίας στον πελάτη 5. Αυτό επιτυγχάνεται ιδιαίτερα με την ε- νεργοποίηση του πελάτη 6 Ο πωλητής πρέπει μετά την αγορά να φροντίζει να μην υπάρχει στον πελάτη κατάσταση δυσαρμονίας 7, γιατί μπορεί να αποτελέσει ανασταλτικό παράγοντα για μελλοντική συνεργασία. Αυτό επιτυγχάνεται με την παροχή σωστών συμβουλών και σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες του πελάτη. Να μη δημιουργούνται δηλαδή στον πελάτη προσδοκίες, που δεν μπορεί να καλύψει το προϊόν. Δυσαρμονία στον πελάτη μετά την αποχώρησή του από το χώρο διαπραγμάτευσης επιφέρει αρνητική «στόμα - σε - στόμα» διαφήμιση 8 για το προϊόν αλλά και για την εταιρία και τον πωλητή Από γνώμες γνωστών / φίλων του πελάτη ή ακόμα από φήμες στην αγορά 2. Πωλητής: «Τα αποτελέσματα είναι τελείως υποκειμενικά, δεν ταυτίζονται με τις δικές μας εμπειρίες και δοκιμές». 3. Πωλητής: «Οι απόψεις κάποιων ειδικών αναφέρονται σε ακραίες συνθήκες οδήγησης, που σίγουρα δεν είναι αντιπροσωπευτικές για εσάς» 4. Πωλητής: «Τις συγκεκριμένες ανάγκες σας καλύπτει καλύτερα το μοντέλο «άλφα». 5. Με τη μορφή προβληματισμού ή αμφιβολίας για την πραγματοποιηθείσα αγορά. 6. Με άμεσες ερωτήσεις και αποφυγή μονολόγων από τον Πωλητή 7. Με τη μορφή δυσαρέσκειας, επιθυμίας για ανταλλαγή ή ακόμα και επιστροφής του προϊόντος 8. Stuteville, J.R.: The Buyer as a Salesman, in: Journal of Marketing, 1988, σελ Συχνά η δυσαρμονία του πελάτη εκφράζεται με επιθετικότητα προς τον Πούητή με τη μορφή αρνητικών σχολίων στο περιβάλλον του και την αγορά. Cox, D.F.: Risk Taking and Information Handling in Consumer Behavior. Boston 1987, σελ. 58.

12 28 Κεφάλαιο Θεωρία χώρου Εννοιολογικός προσδιορισμός Το σύνολο των δυνάμεων που προσδιορίζουν τη συμπεριφορά χαρακτηρίζεται ψυχολογικό περιβάλλον ή ζωτικός χώρος 1. Η συμπεριφορά (Σ) αποτελεί συνάρτηση αυτού του χώρου. Συνεπώς ο ζωτικός χώρος προσδιορίζεται από την αλληλεπίδραση της ψυχικής κατάστασης ενός ατόμου (Α) και των (κοινωνικών) δυνάμεων του περιβάλλοντος (Π) 2 και διατυπώνεται με τον τύπο: Σ=f(Α,Π) Ο Deutsch 3 αναφέρεται αναλυτικά στις δυσκολίες για την οριοθέτηση των εννοιών Α και Π Περιεχόμενο Οι δυνάμεις του περιβάλλοντος επιδρούν στη συμπεριφορά μόνο όταν γίνουν αντιληπτές από το άτομο και μεταλλαχθούν σε ψυχική διάσταση 4. Η επίδραση των διαφόρων ψυχικών και κοινωνικών δυνάμεων στη συμπεριφορά εκφράζεται με χρονικό περιορισμό, δηλαδή σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Οι αναλύσεις της συμπεριφοράς χρησιμοποιούν ως αφετηρία μια χρονικά προσδιορισμένη κατάσταση, η οποία εξετάζεται σε σχέση με μια σειρά διαδοχικών καταστάσεων. Παράδειγμα η αγοραστική συμπεριφορά μιας νοικοκυράς: Στις δυνάμεις Α εντάσσονται τα κίνητρα, οι νόρμες, η γνώση 5 και η αντίληψη της. Στις δυνάμεις Π αναφέρονται οι αλληλεπιδράσεις από συνομιλητές της στο εμπορικό κατάστημα, που γίνονται αντιληπτές και καταγράφονται στη συνείδηση. Για τον προσδιορισμό της συμπεριφοράς της νοικοκυράς λαμβάνεται υπόψη η χρονική δυναμική όλων των αλληλεπιδραστικών δυνάμεων. 1. Lewin, Κ.: Feldtheorie in den Sozialwissenschaften, Bern 1993, σελ Όπως είναι τα κίνητρα και τα επικοινωνιακά στοιχεία σε μια συναναστροφή δυο ή περισσοτέρων ατόμων. 3. Deutsch, Μ.: Field Theory in Social Psychology, in: Lindzey, GJ Aronson. E.: The Hand book of Social Psychology, New York 1985, σελ Kroeber - Riel, W.:..., σελ Για τα προϊόντα και την αγορά

13 Ψυχολογικά Μοντέλα Συμπεριφοράς 29 Αυτή η δυναμική επαναπροσδιορίζεται κατά τη διάρκεια της ροής του χρόνου. Η εμφάνιση νέων δυνάμεων, όπως η παρουσία νέου πωλητή ή μετατόπιση των δυνάμεων, όπως η «περιπλάνηση» της σκέψης σε προσωπικά προβλήματα, διαφοροποιούν τη συναρμογή των δυνάμεων. Οι δυνάμεις επιδρούν δηλαδή σε κάθε νέα κατάσταση με διαφορετικό τρόπο στη συμπεριφορά. Ο άνθρωπος, ο οποίος δείχνει στον επαγγελματικό χώρο συγκεκριμένη συμπεριφορά, αντιδρά και συμπεριφέρεται στον ελεύθερο χρόνο του διαφορετικά. Η διαφορά αυτή οφείλεται συνήθως στην ε- πίδραση «δυνάμεων χώρου», οι οποίες εμφανίζονται σε χαρακτηριστικές καταστάσεις: Κινείται ο καταναλωτής από έναν κοινωνικό περίγυρο (επιχείρηση) σε έναν άλλο (οικογένεια), διαφοροποιούνται οι δυνάμεις χώρου, που επιδρούν στη συμπεριφορά του. Υποδηλώνεται δηλαδή, ότι οι προσδιοριστικοί συντελεστές της συμπεριφορά; βρίσκονται σε χρονική - κάθετη σχέση μεταξύ τους. Κάθε προσθήκη, αφαίρεση ή μετατόπιση ενός συντελεστή επιδρά στους υπόλοιπου; και συνεπώς διατυπώνει την αλλαγή συμπεριφοράς του ατόμου. Ένας προϊστάμενος για να μπορεί να κατανοήσει και διοικήσει αντικειμενικά 1 τους υφιστάμενους του, οφείλει να γνωρίζει τον «ψυχολογικό χώρο» τους. Εάν προσπαθήσει να υποκαταστήσει το χώρο των υφισταμένων με το δικό του, τότε η συμπεριφορά αυτή δεν είναι αντικειμενική. αλλά λανθασμένη 2. Το ίδιο λάθος μπορεί να γίνει στις Πωλήσεις, όταν ο πωλητής προσπαθεί να υποκαταστήσει το χώρο του πελάτη με το δικό του. Ο πωλητής πρέπει να κατανοεί το χώρο του πελάτη και να μη θεωρεί, ότι οι δυο χώροι ταυτίζονται. Δεν πρέπει συνεπώς να αναμένει από τον πελάτη ως δεδομένη ίδια συμπεριφορά στον επαγγελματικό και τον ιδιωτικό του χώρο, αλλά να είναι προετοιμασμένος για διαφοροποιημένη αντιμετώπιση. Να διαθέτει δηλαδή την ικανότητα γρήγορης προσαρμογής σε διαφορετικές καταστάσεις. 1. Στην ψυχολογία μια κατάσταση προσδιορίζεται ως «αντικειμενική», όταν λαμβάνονται υπόψη αποκλειστικά οι συντελεστές, οι οποίοι περιγράφουν το χώρο τον ατόμου. 2. Lewin, Κ.:..., σελ. 104.

14 30 Κεφάλαιο Θεωρία περιβάλλοντος Το περιβάλλον του ανθρώπου αποτελείται από τα υποκείμενα και αντικείμενα, τα οποία γίνονται αντιληπτά από τις αισθήσεις. Το περιβάλλον διακρίνεται σε -φυσικό και -κοινωνικό Το φυσικό περιβάλλον περιλαμβάνει τα φυσικά τα 1 και τα ανθρώπινα κατασκευάσματα 2. Στο κοινωνικό περιβάλλον ανήκουν οι άνθρωποι 3, καθώς και η αλληλεπίδραση μεταξύ τους και με το φυσικό περιβάλλον. Η επίδραση του περιβάλλοντος στον κάθε άνθρωπο εξαρτάται από το βαθμό της άμεσης ή / και έμμεσης 4 σχέσης του με στοιχεία του περιβάλλοντος Σύστημα κοινωνικών μεταβλητών Οι κοινωνικές μεταβλητές κατανέμονται για καλύτερη κατανόηση και επεξήγηση της καταναλωτικής συμπεριφοράς σε ένα «κοντινό» και ένα «μακρινό» περιβάλλον, όπως δείχνει το ακόλουθο σχήμα. 1. Όπως βουνά, θάλασσες, λίμνες κ.α. 2. Όπως κτίρια, προϊόντα κ.α. 3. Στο κοινωνικό περιβάλλον εντάσσονται και τα ζώα, ιδιαίτερα τα οικιακά. 4. Παραδείγματι μέσου των μαζικών μέσων ενημέρωσης.

15 Ψυχολογικά Μοντέλα Συμπεριφοράς 31 Σχήμα 1.1: Σύστημα κοινωνικών μεταβλητών 1 Το κοντινό περιβάλλον περιλαμβάνει τα πρόσωπα 2 και τις ομάδες 3, με τα οποία έρχεται σε τακτική επικοινωνία ο καταναλωτής. Η συμπεριφορά του καθορίζεται εδώ σε μεγάλο βαθμό από τις επιδράσεις που δέχεται, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της οικογένειας 4. Το μακρινό περιβάλλον περιλαμβάνει τα πρόσωπα 5 και τις ομάδες 6, με τα οποία ο καταναλωτής δε διατηρεί τακτική επικοινωνία, τα οποία υποκινούν έμμεσα τη συμπεριφορά του. Η επίδραση που ασκείται από το μακρινό περιβάλλον είναι ιδιαίτερα σύνθετη και προσδιο- 1. Kroeber Riel, W.:...σελ Όπως συγγενείς, φίλοι κ. α. 3. Όπως ιδρύματα, σωματεία κ.α. 4. Kassarjian, Η. Η.: Consumer Psychology, in: Annual Review of Psychology, 43/1992, σελ Όπως γνωστοί ή / και περιστασιακοί γνώριμοι. 6. Όπως δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμοί.

16 32 Κεφάλαιο 1 ρίζεται δύσκολα, γιατί είναι έμμεση και συνήθως δεν συνειδητοποιείται από τον καταναλωτή 1. Εδώ βρίσκεται η αιτία, για την οποία αποφεύγει η έρευνα την ενασχόληση με αυτό το θέμα. Κεντρικά σημεία, που αναλύθηκαν ιδιαίτερα, είναι οι επιδράσεις από πολιτισμούς και υποπολιτισμούς, καθώς και από κοινωνικές ομάδες. Σημαντική έννοια αποτελεί εδώ ο τρόπος ζωής, ο οποίος αντανακλά τις πολυάριθμες ε- πιδράσεις του περιβάλλοντος στην καταναλωτική συμπεριφορά: Ως τρόπος ζωής εννοείται το σύνολο των συνηθειών 2 και δραστηριοτήτων 3, μέσω των οποίων λαμβάνει η καταναλωτική συμπεριφορά συγκεκριμένη μορφή 4. Το κοντινό και το μακρινό περιβάλλον δεν επιδρούν ξεχωριστά και εναλλακτικά στον καταναλωτή 5, αλλά σχηματίζουν ένα σύνθετο κοινωνικό περιβαλλοντολογικό σύστημα 6. Οι σχέσεις ανάμεσα στους καταναλωτές και το κοντινό ή το μακρινό περιβάλλον τους πραγματοποιούνται μέσω της επικοινωνίας, με άμεσο ή μαζικό τρόπο. Η άμεση 7 επικοινωνία συμβάλλει στην κατανόηση στο πλαίσιο του κοντινού περιβάλλοντος 8. Μέσω της μαζικής 9 επικοινωνίας μεταβιβάζονται οι επιδράσεις του μακρινού περιβάλλοντος. Συνεπώς η άμεση επικοινωνία συνδέεται με το κοντινό περιβάλλον και η μαζική επικοινωνία με το μακρινό. Η ξεχωριστή περιγραφή στη διεθνή βιβλιογραφία πραγματοποιείται για αναλυτικούς λόγους, δεν παραμελείται όμως η αλληλεπίδραση ανάμεσά τους. Άμεσες σχέσεις δημιουργούνται με το κοντινό περιβάλλον, παραδείγματι με το εμπορικό κατάστημα της γειτονιάς, το οίκημα της διαμονής μας, τους γονείς και φίλους. 1. Παραδείγματι η συμπεριφορά ενός ηθοποιού σε ένα κινηματογραφικό έργο μπορεί να οδηγήσει σε απομίμηση ή να επιδράσει στη συμπεριφορά ενός ατόμου με ουσιαστικό τρόπο. 2. Στη συμπεριφορά, τη διαμονή, διατροφή κ. α. 3. Στον ελεύθερο χρόνο, τις αγορές κ. α. 4. Παραδείγματι ο τρόπος ζωής ενός λαού η μιας κοινωνικής τάξης. 5. Η επίδραση μπορεί να είναι συνεχόμενη ή παράλληλη. 6. Όταν παραδείγματι μαθαίνει ο κάτοικος ισλαμικής χώρας να αποφεύγει το οινόπνευμα συμμετέχει το μακρινό περιβάλλον (με πολιτικές και θρησκευτικές ρυθμίσεις), καθώς και το κοντινό περιβάλλον (με την ανατροφή στο σπίτι και το σχολείο) στην επίδραση της καταναλωτικής συνήθειας. 7. Ονομάζεται και προσωπική επικοινωνία. 8. Όπως αναφέρεται σε προηγούμενη ενότητα. 9. Ως μαζική επικοινωνία χαρακτηρίζεται η απρόσωπη επικοινωνία με τη συμβολή (τεχνικών) μέσων, ό- πως ο τύπος, ο κινηματογράφος, η τηλεόραση, το ραδιόφωνο.

17 Ψυχολογικά Μοντέλα Συμπεριφοράς 33 Έμμεσες σχέσεις υπάρχουν με το μακρινό περιβάλλον, παραδείγματι με τα κτίρια μιας πόλης, την οποία επισκεπτόμαστε σε αραιά διαστήματα, μια εξωτική τοποθεσία, που θαυμάζουμε στην τηλεόραση Κοινωνικός περίγυρος Η Ψυχολογία του περιβάλλοντος είναι μια νέα κατεύθυνση της ψυχολογίας, η οποία αναπτύχθηκε τη δεκαετία του '70 2. Εκφράζει την άποψη, ότι ο άνθρωπος και το περιβάλλον βρίσκονται σε μια δυναμική αλληλεπίδραση 3. Μολονότι ο Lewin 4 και άλλοι κοινωνικοί ψυχολόγοι 5 δεν περιόριζαν την έννοια περιβάλλον μόνο στον κοινωνικό περίγυρο, «παραμελήθηκαν» σε μεγάλο βαθμό οι σχέσεις ανάμεσα στον άνθρωπο και το φυσικό περιβάλλον 6. Στο επίκεντρο βρίσκονται πάντοτε ο άνθρωπος και οι κοινωνικές σχέσεις που δημιούργησε. Αντίθετα η ψυχολογία του περιβάλλοντος ασχολείται κυρίως με τις αλληλεπιδράσεις α- νάμεσα στον άνθρωπο και το φυσικό (υλιστικό) περιβάλλον. Συμπληρώνει με αυτό τον τρόπο την ανάλυση των κοινωνικών παραγόντων που προσδιορίζουν το περιβάλλον. Αναμφίβολα «υλιστικό περιβάλλον» και «κοινωνικός περίγυρος» αναφέρονται στις ιδιαίτερες σχέσεις ανάμεσα στον κάθε άνθρωπο και το περιβάλλον του, ενώ υποδηλώνουν, ότι υπάρχει μόνο ένα συνολικό περιβάλλον Kroeber - Riel, W.:..., σελ Η σημερινή καθιέρωση της ψυχολογίας του περιβάλλοντος θεμελιώθηκε με το Journal of Environmental Psychology το 1981, ενώ ουσιαστικά συνέβαλαν οι ακόλουθες μελέτες: -Ittelson, W.H./Proshansky, H.M./Rivlin, L.G./Winkel, G.H.: Einfuhrung in die Umweltpsychologie, Stuttgart Mehrabian, Α.: Raume desalltags oder wie die Umwelt unser Verhalten bestimmt, Frankfurt/M Kaminski, G.: Umweltpsychologie, Stuttgart Mogel, H.: Okopsychologie, Stuttgart Russell, J.A./Ward, L.M.: Environmental Psychology, Annual Review of Psychology, Stokols, D./Altman, I.: Handbook of Environmental Psychology, New York Miller, R: Okologische Psychologie, Miinchen Ittelson, W.H./Proshansky, H.M.:..., σελ Lewin, Κ.:..., σελ Russell, J A./Ward, L.M.:..., σελ Brandstatter, H.: Sozialpsychologie. Psychologie sozialer Erfahrung, Stuttgart 1993, σελ Ittelson, W.H./Proshansky, H.M.:..., σελ. 125.

18 34 Κεφάλαιο Αλληλεπιδραστική σχέση Η διατύπωση μιας «αλληλεπιδραστικής σχέσης ανάμεσα στον άνθρωπο και το περιβάλλον» εκφράζει, ότι το περιβάλλον πρέπει να θεωρηθεί ταυτόχρονα ως ανεξάρτητη και εξαρτημένη μεταβλητή 1. - Ως ανεξάρτητη μεταβλητή φανερώνει την επίδραση του φυσικού περιβάλλοντος στη συμπεριφορά. - Ως εξαρτημένη μεταβλητή υποδηλώνει τη διαμόρφωση (χρήση) του περιβάλλοντος σύμφωνα με την ανθρώπινη συμπεριφορά Επίδραση στη συμπεριφορά Η ανάλυση περιορίζεται εδώ στην ανεξάρτητη μεταβλητή και λαμβάνει υπόψη τις ακόλουθες προϋποθέσεις: Το φυσικό περιβάλλον προκαλεί σταθερούς τρόπους συμπεριφοράς, οι οποίοι αναφέρονται σε χρονικές και περιβαλλοντικές καταστάσεις. Η επίδραση που ασκεί πραγματοποιείται μέσω φυσικών ελκυστικών στοιχείων 2 και της συμβολικής τους σημασίας 3. Η αντίδραση σε καταστάσεις του περιβάλλοντος στηρίζεται κατά κανόνα στη μάθηση, μπορεί όμως να οφείλεται και σε κληρονομική προδιάθεση. Ουσιαστικός παράγοντας για την αντίδραση ενός ατόμου είναι η υποκειμενική αντίληψη, ο τρόπος δηλαδή με τον οποίο αντιλαμβάνεται μια κατάσταση ή ένα αντικείμενο. Η αντίληψη «καθοδηγείται» από τα κίνητρα και τη γνώση, τα οποία ενεργοποιούνται από το άτομο σε ένα συγκεκριμένο περιβαλλοντικό γεγονός. Η διατύπωση συνεπώς κανόνων στη σχέση ανάμεσα στον άνθρωπο και το περιβάλλον περιλαμβάνει στοιχεία από καταστάσεις του περιβάλλοντος και προσωπικά γνωρίσματα του ατόμου. Σχετικά με την εξάρτηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς από το φυσικό περιβάλλον 4 κατέχει η έννοια του χώρου ή της τοποθεσίας (place) κεντρική σημασία 5, γιατί το φυσικό περιβάλλον είναι πάντοτε οργανωμένο 1. Bierhoff - Alfermann, D.I Bierhoff, H.W.: Sozialpsychologische Aspekte der Umwelt- psychologie, in: Kaminski, G.: Umweltpsychologie. Perspektiven, Probleme, Praxis, Stuttgart Παραδείγματι το χρώμα, ο φωτισμός, η οσμή κ. α. 3. Παραδείγματι ένα αυτοκίνητο δεν επιδρά στον παρατηρητή μόνο μέσω του μεγέθους ή της μορφής του, αλλά και της απόδοσής του ή του κύρους που προσδίδει στον ιδιοκτήτη του. 4. Διαμορφώνεται από τα κτίρια, τις επιχειρήσεις, τα ιδρύματα, τα μέσα κυκλοφορίας κ. α. 5. Kroeber-Riel, W.:..., σελ. 425.

19 Ψυχολογικά Μοντέλα Συμπεριφοράς 35 σύμφωνα με το χώρο. Και εδώ το ενδιαφέρον της επιστήμης εστιάζεται στην ανάλυση των ανθρώπινων σχέσεων στο χώρο Νοητική χαρτογράφηση Ο άνθρωπος διαθέτει την ικανότητα να αντιλαμβάνεται με τις αισθήσεις του και να θυμάται το «χωροταξικό περιβάλλον» 1. Οι αποκτηθείσες πληροφορίες σχετικά με το περιβάλλον σε συγκεκριμένο χώρο εκφράζονται στη μνήμη μέσω «εσωτερικών εικόνων» 2 και α- ντιπροσωπεύονται με αναλογικό τρόπο. Η ψυχολογία του περιβάλλοντος έχει συνεπώς πολλά κοινά σημεία με την «Imagery», η οποία ασχολείται με τη δημιουργία και την επίδραση των εσωτερικών εικόνων. 3 Έρευνες έδειξαν, ότι προσωπικές εντυπώσεις από το περιβάλλον ή η εικονογραφημένη αναπαράστασή τους αφομοιώνονται ευκολότερα από την προφορική περιγραφή. Η νοητική επεξεργασία των εσωτερικών εικόνων, που δημιουργήθηκαν από το περιβάλλον, ακολουθεί άλλους (αναλογικούς) κανόνες από την προφορική επεξεργασία των πληροφοριών. Αξιοπρόσεκτο είναι εδώ, ότι η καταγραφή και ε- πεξεργασία προσωπικών ή εικονογραφημένων εντυπώσεων από το περιβάλλον πραγματοποιείται αυτόματα δίχως συνειδητό έλεγχο 4. Ο άνθρωπος αναπτύσσει τη «νοητική χαρτογράφηση» για να προσανατολίζεται ευκολότερα στο περιβάλλον. Η νοητική χαρτογράφηση αποτελείται από υποκειμενικές εσωτερικές εικόνες, τακτοποιημένες σύμφωνα με το χώρο 5. Οι διαπιστώσεις για τη δημιουργία και την επίδραση 6 της νοητικής χαρτογράφη- 1. Spoehr, Κ.Τ/ Lehmkuhle, S.W.: Visual Information Processing, San Francisco 1992, σελ Για παράδειγμα, όταν ερωτηθεί κάποιος σε ποιο σημείο του πολυκαταστήματος βρίσκεται το τμήμα ηλεκτρονικών, πόσα παράθυρα έχει το εξοχικό του ή μέσω ποιας οδικής επιλογής είναι δυνατή η πρόσβαση για συγκεκριμένο σημείο στάθμευσης, τότε αυτός σχηματίζει εσωτερική εικόνα για το χώρο. Παρατηρεί την εικόνα με «εσωτερικά μάτια» και αναζητεί την απάντηση. Οι πληροφορίες δεν είναι αποθηκευμένες στη μνήμη του αφηρημένα - αναλογικά, αλλά μέσω της εικονογραφημένης αντίληψης των αντικειμένων. 3. Σχετικά με την «νοητική χαρτογράφηση» ασχολήθηκαν αναλυτικά οι: - Downs, RM./ Stea, D.: Kognitive Karten. Die Welt in unseren Kopfen, New York Spoehr, K.T./ Lehmkuhle, S.W.:..., σελ Russell, J.A./Ward, L.M.: On the Psychological Reality of Environmental Meaning, in: Journal of Experimental Psychology 1991, σελ Russell, J.A./Ward, L.M.:... Environmetal..., σελ Ittelson, W.H./Proshansky, H.M.:..., σελ Όπως ο νοητικός σχηματισμός ενός οδικού δικτύου, η διάταξη των ραφιών σε ένα κατάστημα κ.α Mc Kay, D.B./ Olshavsky, R. W.: Cognitive Maps of Retail Locations. An Investigation of Some Basic Issues, in: Journal of Consumer Research, 1991, σελ. 199.

20 36 Κεφάλαιο 1 σης χρησιμεύουν στο Μάρκετινγκ και τις Πωλήσεις για να επεξηγηθεί ο προσανατολισμός των καταναλωτών στο χώρο κατά τη διάρκεια των αγορών τους. Στο θέμα αυτό αναφέρονται πολλές αναλύσεις της συμπεριφοράς των καταναλωτών. Οι Sommer και Aitkens 1 διερεύνησαν την περιφορά 2 των επισκεπτών σε μικρά και μεγάλα πολυκαταστήματα, δηλαδή σύμφωνα με ποιον «εσωτερικό χάρτη» ακολουθείται μια συγκεκριμένη διαδρομή στο χώρο πώλησης 3. Αυτές οι έρευνες βοηθούν τις επιχειρήσεις να κατανοήσουν και βελτιώσουν τον προσανατολισμό του καταναλωτή και να επιδράσουν με αυτό τον τρόπο θετικά στην αγοραστική του απόφαση Συναισθηματική επίδραση Η αντίληψη και επίδραση του φυσικού περιβάλλοντος ελέγχεται ε- λάχιστα από τον άνθρωπο νοητικά. Το περιβάλλον επηρεάζει τη συμπεριφορά ιδιαίτερα μέσω συναισθηματικών αντιδράσεων. Αυτός είναι ο λόγος, που ψυχολόγοι του περιβάλλοντος 4 ερευνούν πρωταρχικά τις συναισθηματικές επιδράσεις του περιβάλλοντος. Σύμφωνα με τις έρευνες «ένα συγκεκριμένο περιβάλλον προκαλεί στον άνθρωπο συναισθηματικές αντιδράσεις. Οι αντιδράσεις αυ- -Mittelstaedt, RA./ Grossbart, S.L.I Curtis, W.W.: Consumer Perceptions and Retail Mapping: Research Findings and Preliminary Theory, in: Woodside, A.G.I Sheth, J.N./Bennett, P.D.: Consumer and Industrial Buying Behavior, Amsterdam/ New York 1987, σελ Sommer, RJ Aitkens, S.: Mental Mapping of Two Supermarkets, in: Journal of Consumer Research, 1992, σελ Μεταξύ άλλων εδόθη σε τακτικούς επισκέπτες συγκεκριμένων υπεραγορών και πολυκαταστημάτων σχέδιο με σκιαγράφημα της εσωτερικής διαρρύθμισης του χώρου πώλησης. Το ζητούμενο ήταν να προσδιορισθούν οι ακριβείς θέσεις επιλεγμένων προϊόντων. Ενδιαφέρον παρουσιάζει εδώ το γεγονός, ότι 90% των σωστών απαντήσεων αφορούσαν περιφερειακές θέσεις, ενώ τα κεντρικά σημεία δεν προσδιορίσθηκαν, δηλαδή δεν ήσαν «καταχωριμένα» στον «εσωτερικό χάρτη» των καταναλωτών. Τα αποτελέσματα της έρευνας αντικατοπτρίζουν τα συμπεράσματα της ψυχολογίας του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τα οποία κεντρικές θέσεις ενός χώρου δε συγκρατούνται και δεν καταγράφονται στη μνήμη όσο τα περιφερειακά σημεία. 3. Σχετικά με την περιφορά των καταναλωτών στο χώρο πώλησης ασχολήθηκε το 1995 ομάδα φοιτητών υπό την επίβλεψη μου στο πλαίσιο της μελέτης «Επιδραστικοί παράγοντες στην παρουσίαση των προϊόντων στο χώρο πώλησης». 4. -Mehrabian, Α./ Russell, J.Α.: An Approach to Environmental Psychology, Cambridge/ Mass Russell, J. A./ Pratt, G.: A Description of the Affective Quality Attributed to Environments, in: Journal of Personality and Social Psychology, 38/1990, σελ Ward, L.MJ Russell, J. Α.: The Psychological Representation of Molar Physical Environments, in: Jounrnal of Experimental Psychology (General), 110/1991, σελ. 125.

Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων

Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Διαμόρφωση Διαφημιστικών Στόχων Ύπαρξη στόχων καθορισμένων με σαφήνεια (μετρήσιμοι και λειτουργικοί) Συντελεί στην καλύτερη επικοινωνία και συνεργασία ενδιαφερόμενων μερών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Kεφάλαιο 1: Εισαγωγή: Οι αιτίες της συμπεριφοράς και τα κίνητρα... 17 Αιτιακή σκέψη και κίνητρα... 18 Ορισμός κινήτρων... 19 Είδη κινήτρων... 20 Κίνητρα στα ζώα... 20 Σύνοψη...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Ανάμιξη καταναλωτή με το προϊόν, Μάθηση Καταναλωτή, Αντίληψη καταναλωτή και Στρατηγικό ΜΚΤ Χ.Α. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ, Δ.Μ.Π.Σ ΣΤΗΝ Δ.Ε

Ανάμιξη καταναλωτή με το προϊόν, Μάθηση Καταναλωτή, Αντίληψη καταναλωτή και Στρατηγικό ΜΚΤ Χ.Α. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ, Δ.Μ.Π.Σ ΣΤΗΝ Δ.Ε Ανάμιξη καταναλωτή με το προϊόν, Μάθηση Καταναλωτή, Αντίληψη καταναλωτή και Στρατηγικό ΜΚΤ 1 Ανάμιξη καταναλωτή με το Προϊόν Έννοιες της ανάμιξης (Involvement) Σχέση ανάμιξης (αγορά προϊόντων μεγάλης μικρής

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας

Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας Προβολή 1. Ολοκληρωμένα Συστήματα Επικοινωνίας 2. Σκοπός της Επικοινωνίας 3. Παράγοντες που επηρεάζουν το μίγμα προβολής 4. Το πρόγραμμα προβολής 5. Διαφήμιση 6. Προσωπική Πώληση 7. Προώθηση των Πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Δια Βίου Μάθηση και Βιβλιοθήκες - ENTITLE Επίκ. καθηγήτρια Περιεχόμενα 1.Εισαγωγή 2.Θεωρίες Κινήτρων 2.1 Θεωρίες Προσωπικότητας 2.2 Γνωστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Το Μάρκετινγκ αποτελεί μια βασική επιχειρηματική λειτουργία που έχει στόχο την ανάπτυξη, την οργάνωση και των έλεγχο ανταλλακτικών διαδικασιών μεταξύ της επιχείρησης και των

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 5: Συμπεριφορά Καταναλωτή. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 5: Συμπεριφορά Καταναλωτή. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 5: Συμπεριφορά Καταναλωτή Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΓΕΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΜΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογική Προετοιμασία Αθλητών Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος ΤΕΦΑΑ-Α.Π.Θ.

Ψυχολογική Προετοιμασία Αθλητών Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος ΤΕΦΑΑ-Α.Π.Θ. Ψυχολογική Προετοιμασία Αθλητών Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος ΤΕΦΑΑ-Α.Π.Θ. Προσοχή - Συγκέντρωση Η συγκέντρωση αναφέρεται στην ικανότητα συνειδητής κατεύθυνσης της προσοχής σε ένα συγκεκριμένο μέρος του πεδίου

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 9 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 9 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 9 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να ορίζουν τι

Διαβάστε περισσότερα

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Εισαγωγή στη Συστημική Προσέγγιση Η συστημική προσέγγιση είναι ο τρόπος σκέψης ή η οπτική γωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Αντίληψη Διαδικασία λήψης & ερμηνείας των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος Βοηθούν στην επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ;

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Απάντηση: Η μορφή της αγοράς καθορίζεται από μια σειρά παραγόντων. Οι σπουδαιότεροι από τους παράγοντες αυτούς είναι οι εξής: Πρώτον, ο αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση Πιστότητας Πελατών στο Φαρµακείο

Αύξηση Πιστότητας Πελατών στο Φαρµακείο Αύξηση Πιστότητας Πελατών στο Φαρµακείο Ιπποκράτης Νικολακόπουλος - Οικονοµολόγος Θα εξετάσουµε το θέµα από τρεις οπτικές γωνίες: Α. Από την πλευρά του πελάτη καταναλωτή, Β. Από την πλευρά του φαρµακοποιού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή. Μάθημα 1ο

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή. Μάθημα 1ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή 1 ΚΥΡΙΩΣ ΒΙΒΛΙΟ Τίτλος : Κοινωνική Ψυχολογία: Εισαγωγή στη μελέτη της κοινωνικής συμπεριφοράς Συγγραφέας : Κοκκινάκη, Φ. 2 Μάθημα 1 ον -Δομή Μαθήματος Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση. Η σχολή του Συμπεριφορισμού

Μάθηση. Η σχολή του Συμπεριφορισμού Μάθηση Η σχολή του Συμπεριφορισμού ...σαν ορισμός Ψυχολογία είναι η επιστήμη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει την συμπεριφορά και τη νόηση κυρίως των ανθρώπων αλλά και των άλλων έμβιων όντων

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ Ψηλές Ικανότητες 2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑ ΣΑΣ ΠΑΙΔΙΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΑ ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΤΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Πρώτο Σημαντικό Βήμα Σωστή Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ Πρωτοβουλίες-Δράσεις Οδικής Ασφάλειας σε περίοδο οικονομικής κρίσης Αθήνα, 6 Ιουνίου 2012 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ Σοφία Βαρδάκη, Δρ. Συγκοινωνιολόγος ΕΜΠ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα.

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Το ΚΕΣΑΝ - Κέντρο Πρόληψη Ηρακλείου, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ, λειτουργεί με σκοπό την πρόληψη της χρήσης ψυχοδραστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες.

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Οι διάφορες θεωρίες προσωπικότητας προσπαθούν να απαντήσουν και να ερμηνεύσουν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Πώς είναι τα άτομα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μάθηµα: Κοινωνική Ταυτότητα και ιοµαδικές Σχέσεις ιδάσκουσα: Αλεξάνδρα Χαντζή

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μάθηµα: Κοινωνική Ταυτότητα και ιοµαδικές Σχέσεις ιδάσκουσα: Αλεξάνδρα Χαντζή 1 ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μάθηµα: Κοινωνική Ταυτότητα και ιοµαδικές Σχέσεις ιδάσκουσα: Αλεξάνδρα Χαντζή Εισαγωγή Πηγές: Dovidio, J. F., & Gaertner, S. L. (2010). Intergroup bias. In S. T. Fiske, D. T. Gilbert,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ

ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ Τµήµα ιοίκησης ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ Τµήµα ιοίκησης Αγοραστική

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική Θεωρία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά

Οργανωτική Θεωρία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Οργανωτική Θεωρία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά Ενότητα 2: Προσωπικά Χαρακτηριστικά Ευγενία Πετρίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Δρ Κορρές Κωνσταντίνος Θεωρίες μάθησης Ευνοϊκές συνθήκες για τη μάθηση Μέθοδοι διδασκαλίας Διδακτικές προσεγγίσεις (Ι) Συμπεριφορικές Θεωρίες μάθησης Για τους εκπροσώπους της Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ

Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 1 Εισαγωγή, ορισμός και ιστορία της Γνωστικής Ψυχολογίας Πέτρος Ρούσσος Μερικά διαδικαστικά http://users.uoa.gr/~roussosp/gr/index.htm http://eclass.uoa.gr/courses/ppp146/

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής 1. Το ερευνητικό αντικείμενο της αθλητικής ψυχολογίας έχει (α) ψυχοφυσιολογική κατεύθυνση (β) γνωστικο-συμπεριφορική κατεύθυνση (γ) κοινωνικο-ψυχολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΛΑΤΩΝ i. Ποιες βασικές λειτουργικές μονάδες εμπλέκονται πριν και μετά την πώληση ii. Ποια άτομα επηρεάζουν ή παίρνουν τις

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου

Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου Θ. ΙΩΑΝΝΟΥ Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δ.Δ.Ε. Δ Αθήνας «Προστατευόμενες περιοχές: Διαδρομές στο χώρο και στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Εισαγωγή: οκιμασίες Εκτελεστικών Λειτουργιών και η Συμβολή τους στην Επαγγελματική σας Επιλογή Η σημασία της αξιολόγησης των γνωστικών δεξιοτήτων Οι γνωστικές ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του διαιτητή στο γήπεδο: Μια ψυχολογική προσέγγιση

Ο ρόλος του διαιτητή στο γήπεδο: Μια ψυχολογική προσέγγιση Ο ρόλος του διαιτητή στο γήπεδο: Μια ψυχολογική προσέγγιση Tσαγκαμίλης Ανδρέας Είναι σε όλους γνωστό ότι οι απαιτήσεις στον αθλητικό χώρο είναι αυξάνονται συνεχώς, απαιτήσεις που έχουν αναφορά σε όλους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή Εργαστήρι για την επαγγελματική ζωή Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή 4 0 Θ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ν

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΕΛΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΕΛΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΕΛΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΜΕΡΟΣ Α-ESSAY QUESTIONS-ΑΠΑΝΤΗΣΤΕ ΣΕ 5 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1.Αναλύστε την Κοινωνική διάσταση της κοινωνικής ψυχολογίας μπορείτε να αναφερθείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Αφηγηματική προσέγγιση: Αποτελεί τη βασική μορφή των δασκαλοκεντρικών μεθόδων διδασκαλίας. Ο δάσκαλος δίνει τις πληροφορίες, ενώ οι μαθητές του παρακολουθούν μένοντας αμέτοχοι και κρατώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT MANAGEMENT ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΩΣΤΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΕΚΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΜΕΣΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT 1.ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας

Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας Εσπερίδα «Προτάσεις για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην Ελλάδα» Ρόδος, 22 Μαρτίου 2012 Ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για τη βελτίωση της Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα Παιδεία Οδικής Ασφάλειας Γ. Κανελλαΐδης,

Διαβάστε περισσότερα

Η ράση των Συναισθημάτων στη Λήψη Αποφάσεων στους Οργανισμούς. Περίληψη ιατριβής

Η ράση των Συναισθημάτων στη Λήψη Αποφάσεων στους Οργανισμούς. Περίληψη ιατριβής ιδακτορική ιατριβή, Τμήμα Επικοινωνίας & Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (2008) Συγγραφέας: Σπύρος Τρύφωνας Επόπτρια: Μπετίνα Ντάβου Η ράση των Συναισθημάτων στη Λήψη Αποφάσεων στους Οργανισμούς Περίληψη ιατριβής

Διαβάστε περισσότερα

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαχαρούλα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ Γ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ

ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ Γ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ Γ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ Πρόσφατες εργασίες έχουν αποδείξει ότι στη μνήμη παρεμβαίνουν πολλές περιοχές του εγκεφάλου Παρ όλα αυτά, υπάρχουν διαφορετικοί τύποι μνήμης και ορισμένες

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων. ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων. ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε δίπλα στον αριθμό της καθεμιάς τη λέξη Σωστό αν κρίνετε ότι

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγρίνιο, 17-18 Ιανουαρίου 2004 1 Ερευνητικές Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ www.arns.gr κλικ στη γνώση inf@arns.c.gr ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 T Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ Μάκρο- περιβάλλον και οι μη ελεγχόμενες μεταβλητές αυτού Το μάκρο-περιβάλλον αποτελεί τον ευρύτερο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

Θόρυβος και επιπτώσεις στις δραστηριότητες και την υγεία µε βάση έρευνες της WHO

Θόρυβος και επιπτώσεις στις δραστηριότητες και την υγεία µε βάση έρευνες της WHO Θόρυβος και επιπτώσεις στις δραστηριότητες και την υγεία µε βάση έρευνες της WHO > Επιπτώσεις στην υγεία 1 Το 1993 οµάδα εργασίας της WHO 1 προσδιόρισε και ανέφερε τις σηµαντικότερες επιπτώσεις του θορύβου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 10/6/2014

ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 10/6/2014 ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ 1. Εισαγωγή στο μάρκετινγκ 2. Συμπεριφορά καταναλωτή / αγοραστή 3. Η αγορά 4. Έρευνα αγοράς 5. Στρατηγική μάρκετινγκ 6. Το μίγμα του μάρκετινγκ 7. Προϊόντα και υπηρεσίες 8. Τιμολογιακή

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Το μικρό μας δεν μιλάει όπως τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Τι μπορεί να συμβαίνει; Το κοινωνικό περιβάλλον, οι συνθήκες ζωής, και οι παραδόσεις επηρεάζουν θετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Μιχαλούδης

Απόστολος Μιχαλούδης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΩΝ Ανάπτυξη και εφαρμογή διδακτικών προσομοιώσεων Φυσικής σε θέματα ταλαντώσεων και κυμάτων Απόστολος Μιχαλούδης υπό την επίβλεψη του αν. καθηγητή Ευριπίδη Χατζηκρανιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης»

«Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» «Καθοριστικοί παράγοντες της αποτελεσματικότητας της από στόμα-σε-στόμα επικοινωνίας στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης» Ονοματεπώνυμο: Ταχταρά Κατερίνα Σειρά: 8 η Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ Προσωπικότητα: Τα ιδιαίτερα και σχετικά σταθερά πρότυπα συμπεριφοράς, σκέψης και συναισθηματικής έκφρασης που παρουσιάζουν τα άτομα

Διαβάστε περισσότερα

Παρακίνηση. Δρ. Παναγιώτης Γκορέζης

Παρακίνηση. Δρ. Παναγιώτης Γκορέζης Παρακίνηση Δρ. Παναγιώτης Γκορέζης Ορισμός της Παρακίνησης Είναι οι διεργασίες - διαδικασίες που εξηγούν την ένταση, την κατεύθυνση και την επιμονή των προσπαθειών ενός ατόμου για την απόκτηση του στόχου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Η σημαντικότερη από τις ανθρώπινες λειτουργίες. Η τέχνη της αποτελεσματικής ανταλλαγής πληροφοριών,

Διαβάστε περισσότερα