Μία «ενιαία» δημιουργική κίνηση για όλα τα παιδιά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μία «ενιαία» δημιουργική κίνηση για όλα τα παιδιά"

Transcript

1 Μία «ενιαία» δημιουργική κίνηση για όλα τα παιδιά Χαραλάμπους Έλια Πανεπιστήμιο Κύπρου & Φτιάκα Ελένη Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Μία «ενιαία» δημιουργική κίνηση για όλα τα παιδιά. Και ακριβώς ο σκοπός είναι να διαφανούν τα ευεργετικά αποτελέσματα δραστηριοτήτων δημιουργικής κίνησης, τα οποία δεν πρέπει να αποστερούνται ομάδες παιδιών με αναπηρία, στην «εποχή της ενιαίας εκπαίδευσης». Διεξήχθη έρευνα δράσης με πέντε επισκέψεις στη Σχολή Κωφών, διάρκειας σαράντα λεπτών, με πέντε παιδιά ηλικίας 6-10 ετών, στα πλαίσια του μαθήματος της γυμναστικής. Πληροφορίες επίσης συλλέχθηκαν από προφορικές συζητήσεις με άτομα από το διδακτικό και διοικητικό προσωπικό της Σχολής, καθώς και δεδομένα από διεθνή κι ελληνική βιβλιογραφία. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όντως σωματικές δραστηριότητες, που πραγματοποιούνται στο κατάλληλο περιβάλλον και κλίμα, από ένα ευέλικτο δάσκαλο ο οποίος συμμετέχει και σέβεται τις ιδιαιτερότητες του κάθε παιδιού, προσφέρουν σωματικά, ψυχολογικά, συναισθηματικά και κοινωνικά οφέλη. Καλλιεργούν τον έλεγχο και την αυτοπειθαρχία και δίνεται στα παιδιά με απώλεια ακοής μία πρόσθετη ευκαιρία κοινωνικοποίησης, έκφρασης κι επικοινωνίας, η οποία τα ανακουφίζει και είναι σημαντική σε "ειδικά" περιβάλλοντα, όπου συχνά τέτοιες προσπάθειες προκαλούν απόγνωση, απογοήτευση κι ανασφάλεια. Τα συμπεράσματα είναι σημαντικά για την κυπριακή πραγματικότητα, από την οποία φαίνεται να απουσιάζει η θέληση και το ενδιαφέρον να ερευνηθούν τέτοια θέματα τόσο ερευνητικά, όσο και πρακτικά. Εισαγωγή Οι τέχνες προσφέρουν μία μοναδική δίοδο μάθησης, έκφρασης κι επικοινωνίας. Όλοι έχουμε τη δυνατότητα να είμαστε «καλλιτέχνες», εφόσον όλοι μπορούμε να είμαστε δημιουργικοί. Και η έννοια της δημιουργικότητας δεν πρέπει να ερμηνεύεται σε στενά πλαίσια, αλλά να περιλαμβάνει την ελευθερία της σκέψης, τον επαναπροσδιορισμό των ορίων μας, την αποδοχή και την έκφραση της ατομικότητάς. Την τόλμη να υπερασπιζόμαστε τις πεποιθήσεις μας ή την αλλαγή όσων δύνανται να αλλάξουν από εμάς, την ενεργή συμμετοχή στην κατεύθυνση της ζωής μας προς την ολοκλήρωση αλλά και την ειλικρίνεια προς τους εαυτούς μας. Το «μωσαϊκό» των τεχνών επιτρέπει την ενεργοποίηση και συμμετοχή όλων των αισθήσεων, έτσι διαφορετικές ιδέες επεξεργάζονται με διαφορετικό τρόπο και γίνονται πιο κατανοητές. Η δημιουργική κίνηση είναι ίσως η πιο άμεση και εύκολα προσβάσιμη μορφή τέχνης επειδή χρησιμοποιεί το ίδιο μας το σώμα ως όργανο. Τα παιδιά ψάχνουν τρόπους να διοχετεύσουν την ενέργειά τους και μαζί με τη γλώσσα του σώματος χρησιμοποιούν τον "ολοκληρωμένο εαυτό" τους για να εκφραστούν. Αποτελεί ερέθισμα για όλες τις αισθήσεις, επιτρέποντας έτσι ανταποκρίσεις από παιδιά που έχουν απώλεια κάποιων απ' αυτών (Benzwie,1996). Συχνά τα μαθήματα φυσικής αγωγής και γενικά δραστηριότητες που αφορούν το σώμα, δεν είναι αγαπητές από ορισμένα παιδιά επειδή θεωρούν ότι δεν έχουν τόσο καλή επίδοση σε αυτές. Αντιθέτως όμως, η έμφαση θα 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 12

2 πρέπει να δίνεται στην διαδικασία κι όχι στο αποτέλεσμα, καλλιεργώντας έτσι τη δημιουργικότητα, τη φαντασία και τον ενθουσιασμό. Σκοπός της παρούσας έρευνας δράσης είναι να παρουσιάσει πως τα παιδιά με απώλεια ακοής, έχουν την ίδια δυνατότητα συμμετοχής σε δραστηριότητες δημιουργικής κίνησης και να εξετάσει με ποιους τρόπους αυτή μπορεί να τα βοηθήσει στην ακαδημαϊκή και κοινωνική τους ένταξη. Αν λάβουμε υπόψη τη σπανιότητα ερευνητικών δεδομένων που να μας πληροφορούν για τις επιδράσεις της δημιουργικής κίνησης γενικότερα στην εκπαίδευση, τα συμπεράσματα της παρούσας έρευνας καθίστανται ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, αφού αποσκοπούν να φωτίσουν μία πτυχή ενός αδιερεύνητου θέματος στην κυπριακή βιβλιογραφία. Οι διαπιστώσεις και εισηγήσεις φιλοδοξούν να συμβάλουν στη βελτίωση της ποιοτικής εκπαίδευσης στα παιδιά με απώλεια ακοής και στο βαθμό που μπορούν, να γενικευθούν και σε άλλες ομάδες παιδιών με αναπηρία. Στη βιβλιογραφική ανασκόπηση, δεδομένα από ελληνική και διεθνή βιβλιογραφία θα μας βοηθήσουν να γνωρίσουμε τη θέση της δημιουργικής κίνησης στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα άλλων χωρών και να επισημάνουμε την ανάγκη για το κυπριακό. Ακολουθεί αναλυτική περιγραφή της μεθοδολογίας και των αποτελεσμάτων. Βιβλιογραφική Ανασκόπηση Με το απαύγασμα του σύγχρονου χορού και τη διατύπωση των αρχών του,η κίνηση άρχισε να θεωρείται ως μία ελλειπτική μορφή γλώσσας. Η κοινωνία του 19 ου αιώνα είχε ανάγκη από διαφορετικά πρότυπα, απ αυτά του μπαλέτου της βασιλικής αυλής (Ρεϋνά, 1980). Οι πρωτοπόροι του σύγχρονου χορού άρχισαν ν απελευθερώνουν την έκφρασή τους εξερευνώντας νέες δυνατότητες μη-λεκτικής επικοινωνίας του ανθρωπίνου σώματος στο χώρο, το χρόνο και στη χρήση της ενέργειας (Preston- Dunlop, 1992). Η αξία και η εμπειρίας της ανάπτυξης του σώματος και των ικανοτήτων του, προσφέρει αποτελέσματα επιθυμητά καταρχήν σωματικά (Kasser, 1995): βελτίωση του καρδιοαναπνευστικού συστήματος, της αντοχής, της μυϊκής δύναμης, της ευεξίας, της ευλυγισίας και του συντονισμού κίνησης του σώματος. Όλα μπορούν να επιτευχθούν μέσω παιχνιδιών, που αποτελούν ισχυρότερο κίνητρο και πρόκληση για συμμετοχή από όλους. Τα παιδιά εισάγονται στη μουσική, το θέατρο, τις υπόλοιπες εικαστικές τέχνες και αναπτύσσουν ικανότητες και σε άλλα θέματα, από το απλό μέτρημα, μέχρι την κατανόηση του χώρου και των αποστάσεων, των σχημάτων, της ισορροπίας, του βάρους και της μάζας. Απαιτεί κριτική ικανότητα και πειθαρχία σώματος, που επεκτείνεται και στον γενικότερο έλεγχο του ατόμου. Κάθε σχολικό πρόγραμμα φυσικής αγωγής οφείλει να ενθαρρύνει την κίνηση που σέβεται τη μοναδικότητα και ν αναγνωρίζει πως όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά. Έρευνες ψυχολογίας υποστηρίζουν ότι υπάρχει η «κιναισθητική» νοημοσύνη, ως μία ικανότητα στην επίλυση προβλημάτων (Gardner & Moran, 2006). Πολλά σχολεία παγκοσμίως, βασισμένα στη θεωρία της «Πολλαπλής Νοημοσύνης», εφαρμόζουν εναλλακτικές μεθόδους διδασκαλίας για να καλύψουν τις ανάγκες των μαθητών. Ένα από αυτά είναι το Gabriella Charter School, ένα μικρό σχολείο σε μία φτωχή γειτονιά του Λος Άντζελες στην Αμερική. Πρόκειται για ένα σχολείο πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, που έχει ως βάση του το χορό. Οι ιθύνοντες του είναι πεπεισμένοι ότι η 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 13

3 κίνηση αποτελεί ισχυρό ακαδημαϊκό εργαλείο και με καθημερινή πρακτική δουλειά, έχουν ως στόχο την άριστη επίδοση (Linthicum, 2009). Στη μουσική και τον χορό, δύναται ν ανακαλύψει κανείς την ταυτότητά του, ένας καίριος στόχος του εκπαιδευτικού συστήματος σήμερα (Geertz in Hall, 2005). Μέσω ομαδικών δημιουργικών εμπειριών τα παιδιά ανακαλύπτουν τι τους αρέσει στον κόσμο, στους άλλους και στον εαυτό τους (Μaslow, 1971 in Pisciotta, 1980). Επιλύουν προβλήματα, εκφράζουν συναισθήματά, καλλιεργούν την αυτοπεποίθησή, συνεργάζονται με άλλους και εκτιμούν ατομικές διαφορές. Η δημιουργική κίνηση είναι μοναδική, εμπερικλείοντας το σώμα και τον βαθύτερό μας εαυτό (Gilbert, 1992). Η σημασία όσων προαναφέρθηκαν είναι αναγνωρισμένη στο διεθνή εκπαιδευτικό χώρο. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Αγγλίας, όπου από το 1992 ο χορός έγινε υποχρεωτικό θέμα στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση κι επιλεγόμενο στη δευτεροβάθμια. Στην εποχή της ενιαίας εκπαίδευσης όλων ανεξαιρέτως των μαθητών, της απαλλαγής από κάθε μορφή αποκλεισμού και κοινωνικής δικαιοσύνης, της ισότητας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όλοι έχουν δικαίωμα στην ποιοτική εκπαίδευση (Barton, 2000). Τα παιδιά με απώλεια ακοής έχουν τις ίδιες επιθυμίες και προσδοκίες να πετύχουν, όπως όλα τα παιδιά. Στερεότυπα που στερούσαν ευεργετικές ευκαιρίες έκφρασης κι επικοινωνίας άρχισαν να καταρρίπτονται. Το επιχείρημα ότι κωφά παιδιά δεν μπορούν να χορέψουν επειδή δεν ακούνε τη μουσική δεν ισχύει (Knuckey, 2005). Επιστήμονες θεωρούν ότι μπορούν να την αισθάνονται με ένα μοναδικό τρόπο, εφόσον η δόνηση τυγχάνει επεξεργασίας στην ίδια περιοχή του εγκεφάλου με την ακοή. Η τεχνολογία επίσης επιτρέπει την προβολή χρωμάτων και σχεδίων ανάλογα με τη μουσική. Ο ρυθμός μπορεί ν ανιχνευθεί οπτικά και να διατηρηθεί κιναισθητικά. Εξάλλου ακόμα και ακούοντα άτομα πολύ συχνά δεν έχουν «την αίσθηση του ρυθμού». H αίσθηση της ακοής είναι μοναδική και πάντα παρούσα: συνεχώς πληροφορεί τον οργανισμό για τις αλλαγές στο περιβάλλον. Οι ζωές των παιδιών με απώλεια ακοής πρέπει να εμπλουτίζονται με ποικίλα ερεθίσματα των υπολοίπων αισθήσεών τους, ώστε να αναπτύξουν τις δυνατότητές τους στο μέγιστο βαθμό. Η αίσθηση της όρασης αναπτύσσεται διαφορετικά σ αυτά και τους δίνει την ικανότητα να παρατηρήσουν, ν απομνημονεύσουν και ν αναπαράγουν μοτίβα κίνησης. Ένα άτομο που μαθαίνει και αναπαράγει κίνηση, τη μαθαίνει μέσω της όρασης κι έπειτα πρακτικά το δοκιμάζει και το νιώθει. Από την πείρα μου ως μαθήτρια και δασκάλα χορού, πολύ λίγα παιδιά μπορούν να εκτελέσουν κάτι σωστά μόνο ακούοντας την οδηγία. Ακόμα κι αν το κάνουν, η ποιότητα της κίνησης δεν θα είναι η ίδια με εκείνη που θα δουν να εκτελείται σωστά από το δάσκαλό τους και πολύ περισσότερο με το να τη δοκιμάσουν στο σώμα τους. Η εκπαίδευση μέσω κίνησης θεωρείται ιδανική για κωφά παιδιά. Συχνά προσπάθειες κοινωνικοποίησης κι επικοινωνίας προκαλούν απόγνωση, απογοήτευση κι ανασφάλεια. Συνεπώς χρειάζονται εμπειρίες, όπου η έμφαση δίνεται στην ισότιμη συμμετοχή και η απώλεια ακοής δεν θεωρείται αναπηρία (Pisciotta, 1980). Η κίνηση του σώματος είναι ένα είδος γλώσσας, στο οποίο όλοι πρέπει να εξασκηθούν το ίδιο, είτε τα χείλη κινούνται, είτε τα χέρια νοηματοδοτούν. Η κίνηση παραμένει στο βασικό επίπεδο της ανθρώπινης έκφρασης κι η δύναμή της στην επικοινωνία είναι κάποτε ισχυρότερη από 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 14

4 τη λεκτική. Έρευνες δείχνουν πως έχουν χαμηλότερη αυτοπεποίθηση από τους συμμαθητές τους σε κοινωνικές και επικοινωνιακές ικανότητες, έτσι συμμετοχή σε τέτοιες ομαδικές δραστηριότητες δίνει περαιτέρω περιθώρια γι αλληλεπίδραση μεταξύ μαθητών ακουόντων και μη (Powers & Gregory, 1998). Τα παιδιά με απώλεια ακοής χρησιμοποιούν έντονα χειρονομίες, τη στάση του σώματος στο χώρο, την έκφραση του προσώπου, μέσω των οποίων δίνουν πρόσβαση στις σκέψεις, συναισθήματα και γνώσεις, που ίσως ακόμα να μη μπορούν να εκφράσουν προφορικά ή με τη νοηματική (Hewes, 1993 in Hanna, 2001). Καλλιεργείται η αυτοπειθαρχία σε παιδιά που συνήθως είναι αεικίνητα και βρίσκουν την ακαδημαϊκή μάθηση δύσκολη και μπορούν ν απελευθερώσουν την ένταση τους (Reber, 1980). Το μεγαλύτερο εμπόδιο σε όλα αυτά στην Κύπρο (και όχι μόνο), είναι η αντίληψη πως υπάρχει μόνο ένας τρόπος ζωής κι εμπειρίας του κόσμου και αυτός είναι ο δικός μας, δηλαδή των ακουόντων (Hull 2004 in Jarvis & Iantaffi, 2006). Τα παιδιά με απώλεια ακοής υποτιμώνται χωρίς να εκτιμώνται τα ιδιαίτερα κι όχι «ειδικά» χαρακτηριστικά τους. Οργανωμένες κοινότητες ενηλίκων κωφών ορίζουν τον εαυτό τους από το ποιοι είναι, τι κάνουν και όχι σε σύγκριση με τους υπολοίπους. Θεωρούν ότι έχουν δική τους κουλτούρα, εφόσον η κώφωση έχει δικά της κοινωνικοπολιτισμικά στοιχεία (Barnett, 1999). Στην κυπριακή πραγματικότητα τα παιδιά με απώλεια ακοής δεν έχουν ίσες επιλογές με τους συνομηλίκους τους. Αυτές θεωρούνται σήμερα η φοίτηση στο ειδικό σχολείο, η ένταξη στο γενικό σχολείο ή η επιλογή της ειδικής μονάδας. Καμία από αυτές όμως δεν αποδεικνύεται ως ικανοποιητική και ποιοτική λύση (Κουππάνου & Φτιάκα, 2010). Οι συστηματικές προσπάθειες για την εκπαίδευση παιδιών με απώλεια ακοής διαγράφει μακρά πορεία (Κουππάνου & Φτιάκα, 2010). Το 1953 ιδρύεται η Σχολή Κωφών αν και το 1979 ψηφίζεται ο διαχωριστικός «Περί Ειδικής Εκπαιδεύσεως Νόμος του 1979», που προέβλεπε άτομα με ειδικές ανάγκες «να εκπαιδεύονται σε ειδικά σχολεία ή σε κατ εξαίρεση σε ειδικές τάξεις μέσα σε συνηθισμένα σχολεία». Από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 κι από πιέσεις του Παγκύπριου Συνδέσμου Γονέων Κωφών (που ιδρύεται το 1987) εφαρμόζεται η πολιτική των ειδικών μονάδων βαρήκοων στα δημόσια γενικά νηπιαγωγεία ή δημοτικά σχολεία. Η νόμιμη ένταξη κατοχυρώνεται το 1993, όταν ψηφίζεται «Ο περί Ένταξης και Ενσωμάτωσης Κωφών Παιδιών στο Εκπαιδευτικό Σύστημα (Προδημοτικής, Στοιχειώδους και Μέσης Εκπαίδευσης) Νόμος του 1993». Η πρακτική της ένταξης θεσμοθετείται γενικότερα με το νέο νόμο 113(Ι)/99 «περί Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδιών με Ειδικές Ανάγκες», που τελικά ψηφίζεται το Μάιο του Η ένταξη των κωφών ήταν η απαρχή στην πορεία αλλαγής των δεδομένων μιας κοινωνικής πραγματικότητας (Κουππάνου και Φτιάκα, 2010). Αντιπαραθέσεις υπήρχαν ανέκαθεν σ εκπαιδευτικά ζητήματα ως προς το είδος γλωσσικής επικοινωνίας (νοηματική ή προφορική), τη διδακτική προσέγγιση των δασκάλων (ολική, νοηματική και διγλωσσία) και το είδος των σχολείων (ειδικό ή γενικό), εφόσον το Υπουργείου Παιδείας δεν φαίνεται να υιοθετεί επίσημα μία ξεκάθαρη πολιτική. Αυτό δημιουργεί κενά ως προς τα κριτήρια για εφαρμογή προγραμμάτων κι εργοδότηση εκπαιδευτικών, τη σωστή αξιολόγηση κι ανατροφοδότηση. Η έλλειψη επικοινωνίας προωθεί το δασκαλοκεντρικό μοντέλο, χωρίς διάλογο και δημιουργικότητα (Κουππάνου & Φτιάκα, 2010). Το ειδικό σχολείο αδυνατεί να εκπληρώσει το ρόλο του ως ένα πολυδύναμο κέντρο, με στόχο την 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 15

5 επιμόρφωση όλων των ενδιαφερομένων. Μετά από εμπειρία χρόνων, επαναλαμβάνονται συστηματικά τα ίδια λάθη και παραλήψεις, χωρίς αξιοσημείωτες βελτιώσεις. Η συχνή εκπαιδευτική αποτυχία της πλειοψηφίας των παιδιών με απώλεια ακοής οφείλεται σε αίτια περισσότερο κοινωνικής φύσης (Κουππάνου & Φτιάκα, 2010). Η ακουστική βλάβη, όσο οξεία κι αν είναι, δεν καθιστά το άτομο ανάπηρο και δεν εμποδίζει την πλήρη και ισότιμη συμμετοχή του στη ζωή της κοινότητας, αλλά παρεμποδίζεται λόγω κοινωνικών ή φυσικών φραγμών, εξαιτίας των υποτυπωδών εκπαιδευτικών και άλλων υπηρεσιών της πολιτείας (Φτιάκα & Ερωτοκρίτου, 2006). Η κατάλληλη εκπαίδευση συμβάλει δραστικά στην υπέρβαση των δυσκολιών που δημιουργεί η αισθητηριακή βλάβη. Η εκπαίδευση αυτή πρέπει να περιλαμβάνει και ν ακολουθεί όλες τις εξελίξεις στα μοντέλα διδασκαλίας, νέα αναλυτικά προγράμματα και στόχους και να προάγει ανεξάρτητους πολίτες με κριτική σκέψη. Οι ευκαιρίες δημιουργικής κίνησης για τα παιδιά αυτά είναι πολύτιμες και μπορούν ν αποτελέσουν βασικό στήριγμα στην ποιοτική εκπαίδευσή τους. Μεθοδολογία Η έρευνα επικεντρώθηκε στη διδασκαλία πέντε παιδιών με ακουστική απώλεια, τεσσάρων αγοριών και ενός κοριτσιού, που φοιτούν σε ειδικό δημοτικό σχολείο κατά τη σχολική χρονιά Το σχολείο βρίσκεται σε προάστιο της Λευκωσίας και έχει περίπου δέκα μαθητές. Δέχεται παιδιά από όλη την Κύπρο, με απώλεια ακοής προγεννητικής κυρίως φύσεως, που σε ορισμένες περιπτώσεις συνοδεύεται κι από άλλα προβλήματα. Στις εγκαταστάσεις του σχολείου βρίσκονται υπηρεσίες ακουολογικής αξιολόγησης και καθοδήγησης και επιμόρφωσης γονέων. Η εκπαίδευση προσφέρεται στο επίπεδο της δημοτικής, μέσης και επαγγελματικής. Στο σχολείο στεγάζονται επίσης και ορισμένες τάξεις του γενικού νηπιαγωγείου της κοινότητας. Με άδεια της διευθύντριας του ειδικού σχολείου διευθετήθηκαν πέντε επισκέψεις, σε τέσσερεις από τις οποίες διενεργήθηκε εμπειρική έρευνα. Αρχική μου πρόθεση ήταν να διδάξω τα μαθήματα σε τάξη από το γενικό σχολείο όπου συμμετείχαν παιδιά με προβλήματα ακοής. Για πρακτικούς όμως λόγους οι συμμετέχοντες περιορίσθηκαν στο ειδικό σχολείο, χωρίς αλλαγή στα σχέδια μαθήματός. Ως μέσα συγκέντρωσης δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν συνεντεύξεις/συζητήσεις με μέλη του διδακτικού και διοικητικού προσωπικού του σχολείου, νατουραλιστικές παρατηρήσεις και μελέτη αρχειακού υλικού. Κατά την πρώτη μου επίσκεψη, ο ρόλος μου ήταν αυτός της παρατηρήτριας. Αφορμή ήταν η Μέρα Δημιουργικότητας, κατά την οποία παρακολούθησα τα παιδιά σε πρόβες παντομίμας, μαζί με μερικά ακούοντα παιδιά από το γενικό σχολείο. Κατά τις επόμενες επισκέψεις συμμετείχα ενεργά στη δημιουργική κίνηση, στα πλαίσια του μαθήματος της γυμναστικής. Ας εξετάσουμε τώρα την περίπτωση του κάθε παιδιού-μέλους της ομάδας ξεχωριστά. Για λόγους εμπιστευτικότητας και προστασίας των προσωπικών δεδομένων, θα χρησιμοποιούνται ψευδώνυμα. 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 16

6 Ο Σέργιος αποτελεί το νεαρότερο παιδί της ομάδας και πάσχει από σοβαρή αμφίπλευρη νευροαισθητηριακή απώλεια, με 65dB στο δεξί αυτί και 97dB στο αριστερό. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στο εξωτερικό όπου φοιτούσε σε ολοήμερο νηπιαγωγείο για παιδιά με διάφορες ειδικές ανάγκες. Στην Κύπρο ήρθε στις αρχές Ιουλίου του Εδώ και 3 χρόνια φοράει δυνατά ακουστικά που μεγιστοποιούν τον ήχο. Η διάγνωσή του έγινε όταν ήταν δυόμιση ετών και το πρόβλημα φαίνεται να οφείλεται σε συχνά επεισόδια πνευμονίας και ωτίτιδας. Στο σπίτι ομιλούνται η ρωσική, αγγλική κι ελληνική γλώσσα, γεγονός που του προκαλεί πρόσθετη δυσκολία επικοινωνίας και κατανόησης. Μπορεί να συνεννοηθεί με απλές χειρονομίες και λίγες λέξεις στα ελληνικά και κάνει πρόσθετα μαθήματα λογοθεραπείας. Δεν έχει υψηλή συγκέντρωση και αν και είναι κοινωνικός, ενοχλείται εύκολα και συχνά αντιδρά βίαια, προκαλώντας ένταση μεταξύ αυτού και των συμμαθητών του. Ο Ανδρέας πάσχει από κώφωση στο ένα του αυτί, στο οποίο έχει κάνει κοχλιακό εμφύτευμα. Το κοχλιακό εμφύτευμα αποτελεί επιλογή για απώλεια σοβαρής μορφής και δεν μεγιστοποιεί τον ήχο αλλά τον μετατρέπει σε ηλεκτρικά σήματα, που αποστέλλονται στον εγκέφαλο. Δίνουν αρκετή πρόσβαση στον ήχο, ώστε τα παιδιά να επικοινωνούν μέσω προφορικού λόγου και χειλανάγνωσης (Knuckey, 2005). Είναι οκτώμισι ετών, γεννήθηκε στο εξωτερικό, όπου και φοίτησε σε ειδικό σχολείο για 5 μήνες. Γεννήθηκε πρόωρα και στα 3-4 του χρόνια έκανε το εμφύτευμα. Μέχρι πέρσι φοιτούσε σε μονάδα βαρήκοων δημοσίου νηπιαγωγείου και το 2009 εντάχθηκε στο ειδικό σχολείο. Γνωρίζει απλή νοηματική, το δακτυλικό αλφάβητο και μπορεί να επικοινωνήσει μέσω του προφορικού λόγου. Η συμπεριφορά του δείχνει θυμό για τις σχολικές του εμπειρίες, δεν συγκεντρώνεται εύκολα, πάσχει από ρινολαλία και δεν ελέγχει τον υψηλό τόνο της φωνής του, παρουσιάζοντας και πρόβλημα με την ισορροπία του. Συχνά προκαλεί τον συμμαθητή του Σέργιο, που οι δύο τους αποτελούν μία τάξη παρά τη διαφορά ηλικίας τους και έχουν μία γενική και μία ειδική δασκάλα. Τα άλλα δύο αγόρια, ο Μάριος και ο Μιχάλης, μοιράζονται κοινή μέχρι τώρα πορεία. Ο Μάριος είναι εννέα ετών, γεννήθηκε στο εξωτερικό, όμως από πολύ μικρός εγκαταστάθηκε στην Κύπρο. Η γενική δασκάλα αναφέρει ότι δεν είναι εντελώς εξοικειωμένος με διάφορους ήχους. Ο Μιχάλης είναι εννέα ετών και συμμαθητής του Μάριου στη Σχολή, από τα δυόμιση περίπου χρόνια τους. Το πρόβλημά τους ήταν προγεννητικής φύσης και η διάγνωση και το κοχλιακό εμφύτευμα έγινε από νωρίς. Η ειδική δασκάλα είπε «η μητρική τους γλώσσα είναι η νοηματική», αν και επικοινωνούν και μέσω του προφορικού λόγου. Η ίδια χρησιμοποίει την ολική μέθοδο και τα δύο παιδιά εντάσσονται κάποιες ώρες για γυμναστική κι επιστήμη, με τη συνοδεία ειδικής δασκάλας. Φαίνονται να είναι καλά προσαρμοσμένα στο χώρο του σχολείου, σε αντίθεση με τους δύο προηγουμένους. Η Άννα, το μοναδικό κορίτσι της ομάδας και μεγαλύτερη ηλικιακά (είναι ετών), πάσχει από εξαιρετικά σοβαρή νευροαισθητήρια βαρηκοΐα. Γεννήθηκε από γονείς κωφούς, γι αυτό και κατέχει πολύ καλά τη νοηματική γλώσσα και τη χειλανάγνωση. Είναι ώριμη, ώστε να εντάσσεται αρκετές ώρες στο γενικό σχολείο με συνοδεία και διερμηνεία νοηματικής. Σύμφωνα με την ειδική δασκάλα της, η κατάστασή της είναι εξαιρετικά σοβαρή εφόσον δεν είναι σε θέση να ξεχωρίσει τη φύση ή προέλευση των ήχων και πέρασε άσχημες εμπειρίες παλαιότερα. Δεν έχει κάνει κοχλιακό εμφύτευμα και φοράει ακουστικό μόνο στο ένα της αυτί. Της αρέσει ο χορός κι είναι η μόνη που έχει μία μικρή εμπειρία με κίνηση, από σχολικές παραστάσεις και το ολοήμερο 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 17

7 σχολείο. Τα τέσσερα παιδιά έχουν μικρή εμπειρία με μουσικές δραστηριότητες, από μία περίοδο μουσικοθεραπείας εβδομαδιαία. Σύμφωνα με το διδακτικό προσωπικό, τα παιδιά δεν εντάσσονται περισσότερες ώρες στο γενικό σχολείο, επειδή κριτήριο για να γίνει αυτό είναι όπως είπαν «η ανάπτυξη του προφορικού λόγου, κάτι το οποίο δεν έχουν πετύχει ακόμα και φαίνεται δύσκολο». Η θετική γνώμη που είχα σχηματίσει κατά την πρώτη επίσκεψη είναι πολύ διαφορετική από την πραγματικότητα. Τα παιδιά αυτά συναναστρέφονται μόνο μεταξύ τους, στο χώρο του ειδικού σχολείου που είναι κοινός με αυτόν του νηπιαγωγείου (Φτιάκα, Αντρέου & Σοφοκλέους, 2005). Στόχοι των μαθημάτων κίνησης ήταν η διδασκαλία βασικών ιδεών και στοιχείων όπως η γνώση του σώματος, της δύναμης, του χώρου, του χρόνου και των σχέσεων μεταξύ της ομάδας (Preston Dunlop, 1992). Η χρήση αντικειμένων ήταν συνειδητή επιλογή, εφόσον δημιουργούν ευχάριστη διάθεση, διευκολύνουν την κίνηση, ενθαρρύνουν τα ντροπαλά παιδιά και είναι ένας τρόπος σύνδεσης της ομάδας σε μία δραστηριότητα με κοινό στόχο (Ηammet, 1992). Οι δραστηριότητες ήταν ευέλικτες με το δάσκαλο και το παιδί ως συνεργάτες. Αποτελέσματα Τα παιδιά είχαν ενθουσιασμό και περιέργεια για το καινούργιο και απορροφούσαν άμεσα τις νέες πληροφορίες. Ότι εξερευνούσαμε ήταν σε θέση να το θυμούνται, να το παρουσιάζουν και να το παίρνουν παραπέρα με δικές τους πρωτότυπες ιδέες. Συγκεκριμένα ήταν σε θέση να θυμούνται κάθε φορά το ζέσταμα, που επαναλαμβάναμε σε πιο γρήγορο όμως ρυθμό και με ψηλότερο βαθμό δυσκολίας. Σε διάρκεια τεσσάρων σαραντάλεπτων συναντήσεων, παρουσίασαν μεγάλη πρόοδο στην κατανόηση των ιδεών και των στοιχείων της δημιουργικής κίνησης. Απέκτησαν επίγνωση των μερών του σώματος και των δυνατοτήτων του και η διαδικασία της κατονόμασής τους βοήθησε στη λεκτική αντιστοιχία με αυτά και κατ επέκταση στην ανάπτυξη του λόγου τους. Με τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν, όπως τύμπανο, μπαλόνια, μεταξωτά μαντήλια, στεφάνια και πολύχρωμο αερόστατο, έδειξαν ν αντιλαμβάνονται την έννοια του βάρους, της μάζας και της δύναμης όχι μόνο του υλικού, αλλά και του σώματός σε σχέση με αυτό και τις ιδιότητες που μπορεί να δανειστεί. Τις διαφορετικές ποιότητες, διέκρινα έπειτα στο σώμα τους στο στάδιο της «παράστασης». Ξαφνικά τα παιδιά γίνονταν τα ίδια το μαντήλι, ή το μπαλόνι με «ελαφρές» κινήσεις ή αντιθέτως με «βαριές». Ήρθαν σ επαφή με την ιδέα του χώρου και του εαυτού τους μέσα σ αυτόν, ως ένα σώμα που μπορεί να πάρει διάφορα σχήματα με αντικείμενο ή χωρίς και μπορεί να διαγράψει πορείες από ίσιες γραμμές ή καμπυλωτές. Κινήθηκαν σε ποικίλα επίπεδα, κατευθύνσεις και αποστάσεις. Χρησιμοποιούσαν το χώρο σαν να περνούσαν ακόμα μέσα από το στεφάνι τους, γίνονταν το στεφάνι, αλλά έσπαζαν και τα όρια του κινούμενα σε όλο το χώρο και με ίσιες γραμμές. Φάνηκε ακόμα ότι τα παιδιά και αισθάνονταν και «άκουγαν» τη μουσική, διατηρώντας το ρυθμό του χαμηλού μπάσου, καθώς και του τυμπάνου όταν τους ζητήθηκε ν 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 18

8 ανταποκρίνονται σ αυτόν με βήματα. Με την αλλαγή διαφόρων ταχυτήτων στις δραστηριότητες αντιλήφθηκαν την έννοια της ταχύτητας, με την οποία εμπλούτιζαν την κίνησή τους. Η εισαγωγή της ποιότητας ενώ χτυπούσαμε ρυθμούς στο τύμπανο ήταν πρωτοβουλία του Μιχάλης κι από γρήγορα και αργά, αυτός μας πρότεινε και το «απαλά-δυνατά». Τέλος οι σχέσεις εντός της ομάδας έδειξαν να βελτιώνονται με κάποια από τα παιδιά να βρίσκουν μάλιστα και συγκεκριμένο ρόλο μέσα σ αυτή. Το θετικό κλίμα μεταξύ τους και η συνεργασία, μεταφερόταν από το μάθημα στο διάλειμμα κι έπειτα στην τάξη. Ενώ τα παιδιά συνήθως ομαδοποιούνταν στην αυλή ανάλογα με το συμμαθητή τους, μετά το μάθημα έμεναν για παιχνίδι όλα τουλάχιστον τα αγόρια μαζί. Οι σχέσεις του Σέργιου με τον Ανδρέα και την υπόλοιπη ομάδα βελτιώθηκαν και αν και κάποτε δεν ήθελε να συμμετέχει εξαρχής, τα αποτελέσματα των υπολοίπων παιδιών τον έκαναν να έρθει από μόνος του (Benzwie, 1996). Καλλιεργήθηκε η αυτοπεποίθησή τους τόσο ώστε να μη διστάζουν να κλείνουν και τα μάτια τους! Επιδείκνυαν σ όλη την ομάδα την κίνηση με το αντικείμενο, αναμένοντας την επιβράβευση. Επιπρόσθετα αναπτύχθηκαν οι ηγετικές τους ικανότητες, βοηθώντας στην καλή οργάνωση του μαθήματος κι επικοινωνίας, γνωρίζοντας ότι εγώ δεν ξέρω την νοηματική γλώσσα. Τα παιδιά δίσταζαν να εκφραστούν ελεύθερα στο στάδιο της συζήτησης μετά την μικρή τους παράσταση, όμως το έπρατταν καθ όλη διάρκεια του μαθήματος, όταν η έμφαση δεν ήταν στον προφορικό λόγο. Χωρίς τη βοήθεια διερμηνέα, δεν υπήρξε κανένα θέμα συνεννόησης, εφόσον αυτή γινόταν προφορικώς και με μερικά δικά τους νοήματα, που θεωρούσαν ότι θα ήταν κατανοητά. Το γεγονός αυτό υπήρξε ιδιαίτερα σημαντικό για την Άννα, που παλαιότερα είχε πρόβλημα με την αυτοεκτίμησή της. Η εμπειρία τη βοήθησε πολύ, εφόσον με βοηθούσε με τα μικρότερα παιδιά, με τη μετάφραση κάποτε στη νοηματική και γενικότερα στη διεξαγωγή του μαθήματος. Τέλος, στη φάση της χαλάρωσης, αν και διαρκούσε μόνο 5 περίπου λεπτά, η ανάγκη απελευθέρωσης της έντασης φάνηκε να είναι μεγάλη και ίσως ορισμένα μαθήματα και δραστηριότητες να πρέπει στο μέλλον να επικεντρώνονται μόνο σ αυτή. Αποτέλεσε επίσης δημιουργική στιγμή αν και σύντομη, εφόσον ο Μάριος συγκεκριμένα όταν ξάπλωσε με το μαντήλι του είπε «βλέπω και τα αστέρια στον ουρανό». Κλείνοντας, θα ήθελα να επισημάνω πως τα σχέδια μαθήματος που είχα οργανώσει για τις συναντήσεις αυτές, έχουν ήδη εφαρμοσθεί σε παιδιά ακούοντα στη σχολή χορού, όπου διδάσκω, και μάλιστα με λιγότερα προβλήματα πειθαρχίας και συγκέντρωσης! Συμπεράσματα Εισηγήσεις Τα παιδιά με απώλεια ακοής έχουν την ίδια δυνατότητα συμμετοχής και πρέπει να έχουμε ίδιες προσδοκίες απ αυτά σε δραστηριότητες δημιουργικής κίνησης, που μπορεί να βοηθήσουν στην ακαδημαϊκή και κοινωνική τους ένταξη. Τα συμπεράσματα της παρούσας έρευνας καθίστανται ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, αφού αποσκοπούν στο να φωτίσουν μία πτυχή ενός αδιερεύνητου θέματος στην κυπριακή βιβλιογραφία. Οι διαπιστώσεις και εισηγήσεις φιλοδοξούν να συμβάλουν στη βελτίωση της ποιοτικής εκπαίδευσης στα παιδιά με απώλεια ακοής στο βαθμό που μπορούν να γενικευθούν. 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 19

9 Τα προγράμματα δημιουργικής κίνησης ενισχύουν την κοινωνική, συναισθηματική κι επικοινωνιακή ανάπτυξη των παιδιών, σε χρόνια κρίσιμα για την ολοκλήρωση τους ως αυριανοί πολίτες (Harsel, 1980). Οι εκπαιδευτικοί χρησιμοποιώντας τη φαντασία τους, μπορούν να κατανοήσουν τους μαθητές, τις εμπειρίες τους και το πως βιώνουν τον κόσμο (Hull, 2004). Πρέπει ν αντιμετωπίζουν τη τάξη τους ως ένα δυναμικό περιβάλλον, στο οποίο είναι συν-δημιουργοί και όχι σαν κάτι στατικό. Υπάρχουν πολλοί τρόποι επικοινωνίας, που πρέπει να είναι όλοι διαθέσιμοι στους μαθητές, ώστε να καλύπτονται οι ατομικές τους ανάγκες. Οφείλουμε να σεβόμαστε την ατομικότητα του κάθε παιδιού χωρίς στερεοτυπικές υποθέσεις. Και όλα αυτά δεν πρέπει να φαντάζουν ως ακατόρθωτα, αφού υπάρχουν πολλοί απλοί τρόποι με ήδη υπάρχοντα και φτηνά υλικά, ώστε να εμπλουτίζονται όλα τα μαθήματα (Davison,1998). Το ειδικό σχολείο με την υιοθέτηση τέτοιων προγραμμάτων και προσεγγίσεων, μπορεί να μετασχηματιστεί στο πολυδύναμο κέντρο προσφοράς υπηρεσιών. Βασική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών αναφορικά με τη δημιουργική κίνηση θα ήταν πολύτιμη, εφόσον μάλιστα αναζητούνται και νέοι τρόποι ομαδικών και συνεργατικών δραστηριοτήτων κι εναλλακτικών μεθόδων στήριξης των παιδιών με απώλεια ακοής. Βέβαια ευθύνη έχει, ή μάλλον πρέπει ν αναλάβει το Υπουργείο Παιδείας, εφόσον ο χορός γενικότερα φαίνεται να υποτιμάται και να υποβαθμίζεται, χωρίς να συμπεριλαμβάνεται με τις υπόλοιπες τέχνες στα αναλυτικά προγράμματα. Η ανάγκη προσφοράς του είναι επιτακτική όχι μόνο για παιδιά με αναπηρίες, αλλά για όλα ανεξαιρέτως τα παιδιά «...τα παιδιά έχουν πρώτα και κύρια παιδικές ανάγκες και ύστερα μόνο ειδικές ανάγκες» (Φτιάκα, 2005). Αναφορές Στα Ελληνικά Barton, L. Η πολιτική της Inclusion. Στο Ζώνιου Σιδέρη, Α. (2000) Ένταξη: Ουτοπία ή Πραγματικότητα; Η εκπαιδευτική και πολιτική διάσταση της ένταξης μαθητών με ειδικές ανάγκες. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Κουππάνου, Α. & Φτιάκα, Ε. (2010) Από το περιθώριο στο μάτι του κυκλώνα, Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο. Ρεϋνά, Φ. (μτφ Ρικάκης, Α.) (1980) Ιστορία του Μπαλέτου. Αθήνα: Υποδομή. Φτιάκα, Ε. (επιμ.) (2007) Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση στην Κύπρο. Αθήνα: Ταξιδευτής. Φτιάκα, Ε. & Ερωτοκρίτου, Θ. (2006) Η Ένταξη Παιδιών με Ακουστική Απώλεια στο Γενικό Σχολείο στην Κύπρο: τέσσερις περιπτωσιακές μελέτες παιδιών στην Γ Λυκείου, στο Φτιάκα, Ε. (επιμ.) (2007) Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση στην Κύπρο. Αθήνα: Ταξιδευτής. Φτιάκα Ε., Μιχαηλίδου Α., Τσουρής Χ. & Βλάμη, Σ. (2005) Αξιολόγηση του θεσμού της Ένταξης των παιδιών με Ειδικές Ανάγκες στο Γενικό σχολείο (Πρωτοβάθμια εκπαίδευση). Λευκωσία: Πανεπιστήμιο Κύπρου και Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 20

10 Φτιάκα, Ε. (2005) Το Μικρό Χωριό στο Βουνό, Αθήνα: Ταξιδευτής Στα Αγγλικά Barnett, S. (1999) Clinical and cultural issues in caring for deaf people, Family Medicine, 31(1) Benzwie, T. (1996) More Moving Experiences: Connecting Arts, Feelings, and Imagination. United States: Zephyr Press. Davison, B. (1998) Creative Physical Activities & Equipment: Building a quality program on a shoestring budget. United States: Human Kinetics. Gard, M. (2008) When a boy s gotta dance: new masculinities, old pleasures, Sport Education and Society, 13(2), Gardner, H. & Moran, S. (2006). The science of multiple intelligence theory: a response to Lynn Waterhouse, Educational Psychologist, 41(4), Gilbert, G. A. (1992) Creative Dance for All Ages. Virginia: American Alliance for Health, Physical Education, Recreation and Dance. Hall, G. (2005) Literature in Language Education, Basinstoke/New York: Palgrave Macmillan, Hammet, T. C. (1992) Movement Activities for Early Childhood. United States: Human Kinetics. Harsel, K. C. (1980) Dance/Movement Communication for young deaf adolescents, Dance for the Handicapped. Focus on Dance IX, Jarvis, J. & Iantaffi, A. (2006) Deaf people don t dance : Challenging Student Teachers Perspectives of Pupils and Inclusion, Deafness and Education International, 8(2), Joyce, M. (1980) First Steps in Teaching Creative Dance to Children. United States: Mayfield Publishing Company. Kasser, L. S. (1995) Inclusive Games: Movement Fun for Everyone. United States: Human Kinetics. Knuckey, J. & Deafness Foundation, (2005) Are you being heard? Information and Teaching tips for teachers of students with hearing loss. Australia: Deaf Children Australia and Deafness Foundation. Linthicum, K. (2009) When movement spells success, Dance Magazine, 83(3), Pisciotta, A. (1980) The case for dance for the deaf, Dance for the Handicapped. Focus on Dance IX, ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 21

11 Powers S., Gregory S. & Thoutenhoofd, D. E. (1998) Educational Achievements of Deaf Children, Research Brief Department of Education and Employment, 65, 1-4. Preston Dunlop, V. & Laban Centre, (1992) Dance is a Language isn t it? London: Laban Centre for Movement and Dance. Reber, I., R., (1980) Creative Movement for the young hearing-impaired child, Dance for the Handicapped. Focus on Dance IX, Samuelsson P. I., Carlsson A. M., Olsson B., Pramling N. & Wallerstedt C. (2009) The art of teaching children the arts: music, dance and poetry with children aged 2-8 years old, International Journal of Early Years Education, 17(2), Weikart, S. P. (1982) Teaching Movement & Dance: A sequential Approach to Rhythmic Movement. Michigan: The High Score Press. 11 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 22

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και ανθρώπινου σχολείου», Λεμεσός, 18 Μαρτίου 2010 Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 1 Συνάντηση με εκπαιδευτικούς εσπερινών Γυμνασίων - Λυκείων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών... 15. Πρόλογος... 21

Περιεχόμενα. Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών... 15. Πρόλογος... 21 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών... 15 Πρόλογος... 21 1 Eπισκόπηση: H εκπαίδευση των κωφών... 29 Eισαγωγή... 29 Η επίδραση της δημόσιας εκπαίδευσης... 39 Oρισμοί... 44 Απλοί γενικοί ορισμοί...

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Στο υποέργο Π2γ: Προσαρμογή υλικού για τη διδασκαλία / εκμάθηση και πιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου 1 1. Η αναγκαιότητα για Έρευνα Δράσης και οι επιστημολογικές της καταβολές 2. Οι στόχοι, η μεθοδολογία και τα χαρακτηριστικά της Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα Εκπαιδευτική εµψύχωση βιωµατικό σεµινάριο για εκπαιδευτικούς ιοργάνωση: Παιχνιδοκαµώµατα για µικρούς & µεγάλους ερβενίων 43, Αθήνα 02-03 09-10 16-17 & 23-24 Νοεµβρίου 2013 ηλώσεις συµµετοχής: έως 29-10-2013

Διαβάστε περισσότερα

Β. Πρόγραμμα Βοηθών Διευθυντών Σχολείων Μέσης Γενικής και Μέσης

Β. Πρόγραμμα Βοηθών Διευθυντών Σχολείων Μέσης Γενικής και Μέσης ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Διευθυντικών Στελεχών στην Εκπαίδευση Το Έργο δύναται να συγχρηματοδοτηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) κατά 85% και από εθνικούς πόρους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΕ ΤΑΞΕΙΣ ΜΙΚΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ 2013-2014

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΕ ΤΑΞΕΙΣ ΜΙΚΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ 2013-2014 ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΕ ΤΑΞΕΙΣ ΜΙΚΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ 2013-2014 Εκπαιδευτική διημερίδα Η διαφοροποιημένη διδασκαλία: από τη θεωρία στη πράξη Η Κουτσελίνη (2006) εντοπίζει τα

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο για τον παιδαγωγό του σήμερα Ίδρυμα Ευγενίδου, 3 & 4 Μαΐου 2014

Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο για τον παιδαγωγό του σήμερα Ίδρυμα Ευγενίδου, 3 & 4 Μαΐου 2014 «Εκπαιδευτικό υλικό και λογισμικό για μαθητές με αναπηρίες ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» Γελαστοπούλου Μαρία, Ειδική Παιδαγωγός, ΙΕΠ Κουρμπέτης Βασίλης, Σύμβουλος Α, ΙΕΠ Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ «ΚΛΙΜΑ ΤΑΞΗΣ» ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 8 εκπαιδευτικοί 111 μαθητές/τριες ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ «ΚΛΙΜΑ ΤΑΞΗΣ» ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012. Απολογιστική Έκθεση

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012. Απολογιστική Έκθεση ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012 Απολογιστική Έκθεση Α. Γενικά στοιχεία Στο πλαίσιο της Πράξης «Νέες Πολιτικές Ξενόγλωσσης

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά.

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τουαλέτα, υγιεινή, πρωινό. Πρωινή προσευχή, ημερολόγιο, αναφορά στο θέμα εβδομάδας. Πρόκειται για τη θεματική

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού ΕΝΟΤΗΤΑ 7:ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοποί ενότητας Γνωριμία με την

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσιο Νηπιαγωγείο Δρομολαξιάς. Έρευνα Δράσης-Κλίμα τάξης. Σχολική χρονιά: 2014-2015

Δημόσιο Νηπιαγωγείο Δρομολαξιάς. Έρευνα Δράσης-Κλίμα τάξης. Σχολική χρονιά: 2014-2015 Δημόσιο Νηπιαγωγείο Δρομολαξιάς Έρευνα Δράσης-Κλίμα τάξης Σχολική χρονιά: 2014-2015 Συμμετείχαν: Διευθύντρια: Σοφία Αλεξάνδρου Εκπαιδευτικοί: Δώρα Χαραλάμπους (συντονίστρια σχολείου) Χριστοθέα Στυλιανίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ Negative feelings management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Διαχείριση Αρνητικών Συναισθημάτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσική Παιδαγωγική Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 6: Βασικές κατευθύνσεις για τη διδασκαλία του χορού στο πλαίσιο της εκπαίδευσης. Δημιουργική μέθοδος Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Σημερινή ημερομηνία Παρακαλείσθε όπως συμπληρώσετε. Αριθμός ερωτηματολογίου Συμπληρώνεται από το σχολείο. Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία]

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο [Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία] Σύμφωνα με τη σχετική Σύμβαση του Ο.Η.Ε., τα συμβαλλόμενα κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρίες

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 5: Δραστηριότητες εξοικείωσης με τον σύγχρονο χορό στο πλαίσιο της γενικής παιδείας: Επιλογές για σπουδή στη δομή της κίνησης. Γαλάνη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Παράγοντες που επιδρούν στη μάθηση Η σοβαρότητα του αυτισμού Το επίπεδο της νοητικής τους ικανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

EIS SHOUL. Ένα ερευνητικό σχολείο ένταξης

EIS SHOUL. Ένα ερευνητικό σχολείο ένταξης EIS SHOUL Ένα ερευνητικό σχολείο ένταξης Στην αρχή της σχολικής χρονιάς 2008-2009 ανοίγει στο Kirchberg του Λουξεμβούργου ένα καινούριο δημοτικό σχολείο, στο οποίο θα χρησιμοποιούνται νέες διδακτικές,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΥΓΙΟΥ - ΜΑΡΙ Παρουσίαση Παρεμβατικού Προγράμματος 19 Μαΐου 2010 ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ Στο Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό Ζυγίου Μαρί φοιτούν 58 παιδιά. Ωρολόγιο και Αναλυτικό Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

ευπωπαϊκό ππόηυπο Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας Έκθεση Συστηματικής Διερεύνησης

ευπωπαϊκό ππόηυπο Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας Έκθεση Συστηματικής Διερεύνησης ΤΠΟΤΡΓΔΙΟ ΠΑΙΓΔΙΑ ΓΙΑ ΒΙΟΤ ΜΑΘΗΗ ΚΑΙ ΘΡΗΚΔΤΜΑΣΩΝ ΚΔΝΣΡΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΡΔΤΝΑ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας ευπωπαϊκό ππόηυπο Κλίμα & Σχέσεις στο Σχολείο Σχέσεις μεταξύ Σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010

Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010 Ενιαίο Ολοήμερο Δημοτικό χολείο Φοιροκοιτίας χολική Φρονιά 2009-2010 2006-2010 ΜAΘΗΣΙΚΟ ΠΛΗΘΤΜΟ Κατά τη φετινή χρονιά στο σχολείο φοιτούν 62 παιδιά, 29 αγόρια και 33 κορίτσια. 35 30 25 20 15 10 5 0 ΠΛΗΘΤΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ Γιάννης Ιωάννου Β.Δ. MSc, MA 1 Θεωρητικό Υπόβαθρο Φιλοσοφία & Γνωστική Ψυχολογία Το Μεταμοντέρνο κίνημα Αποδοχή της διαφορετικότητας Αντίσταση στις συγκεντρωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Βίκη Παυλίδη Εκπαιδευτική Ψυχολόγος, ΜΑ,MSc Τμήμα Συμβουλευτικής & Ψυχολογίας Εκπαιδευτήρια Γείτονα Χαρακτηριστικά της χαρισματικότητας Γνωστικές Δεξιότητες Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας ΚΟΕΔ Μαρία Γεωργίου, Μαρία Ηλιοφώτου-Μένον, Όλγα Παπαγιάννη, Πέτρος Πασιαρδής, Γιάννης Σαββίδης, Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008)

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Ο Τομέας Έρευνας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, μετά από οδηγία του

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015 Λύκειο Λατσιών Αλέξανδρος Ταμπάκης Εκπαιδευτής Ε.Κ. Εισαγωγή 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων

Διαβάστε περισσότερα