Σηµειώσεις στη. ιαχείριση Αποθεµάτων. Επιµέλεια: ρ. ηµήτρης Βλάχος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σηµειώσεις στη. ιαχείριση Αποθεµάτων. Επιµέλεια: ρ. ηµήτρης Βλάχος"

Transcript

1 Σηµειώσεις στη ιαχείριση Αποθεµάτων Επιµέλεια: ρ. ηµήτρης Βλάχος Θεσσαλονίκη 2005

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 Εισαγωγή Σηµασία της διαχείρισης των αποθεµάτων Οικονοµική φύση και λειτουργία των αποθεµάτων Ένα τυπικό σύστηµα αποθεµάτων Ιστορική αναδροµή Η ταξινόµηση A-B-C / Ανάλυση Pareto Πρόβλεψη ζήτησης Γενικά Στρατηγική θεώρηση των προβλέψεων Στοιχεία της ανάλυσης χρονοσειρών Στατιστική πρόβλεψη µέσω ανάλυσης χρονοσειρών Σταθερή ζήτηση Γραµµικά µεταβαλλόµενη ζήτηση Εποχιακά µεταβαλλόµενη ζήτηση Ακρίβεια των µεθόδων πρόβλεψης Χαρακτηριστικά συστηµάτων διαχείρισης αποθεµάτων Στοιχεία κόστους Άλλες βασικές παράµετροι Στρατηγικές διαµόρφωσης προτύπων ιαχείριση αποθεµάτων γνωστή και σταθερή ζήτηση Μοντέλο οικονοµικής ποσότητας παραγγελίας (EOQ) Ανάλυση Πλεονεκτήµατα του µοντέλου ΕΟQ Παροχή εκπτώσεων Οικονοµική ποσότητα παραγωγής (EPQ) ιαχείριση αποθεµάτων τυχαία ζήτηση Γενικά Συνεχής ή περιοδική επιθεώρηση Καθορισµός αποθέµατος ασφαλείας Συστήµατα συνεχούς επιθεώρησης... 54

3 5.5 Συστήµατα περιοδικής επιθεώρησης Άλλες περιπτώσεις συστηµάτων µε τυχαία ζήτηση Κανόνες για τη διαχείριση κωδικών τύπου Α ιαχείριση αποθεµάτων εποχιακών αγαθών Γενικά Προσδιορισµός ποσότητας παραγγελίας Q Παραλλαγές του προβλήµατος Πολλά προϊόντα περιορισµός κεφαλαίου... 70

4 1 Εισαγωγή 1.1 Σηµασία της διαχείρισης των αποθεµάτων Η διαχείριση των αποθεµάτων αποτελεί σηµαντικό τµήµα της παγκόσµιας οικονοµίας. Συγκεκριµένα, στις ΗΠΑ η αξία των αποθεµάτων για το 1999 ανήλθε σε 1,37 τρις δολάρια που αντιστοιχεί στο 20 µε 25%, περίπου του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ). Οι διάφορες µέθοδοι για τη διαχείριση των αποθεµάτων που παρουσιάζονται στα επόµενα κεφάλαια βρίσκουν εφαρµογή στην παραγωγή, στο χονδρεµπόριο και στο λιανεµπόριο. Αυτοί οι τοµείς επιχειρηµατικής δραστηριότητας σχετίζονται µε το 82% από τη συνολική αξία των αποθεµάτων, όπως φαίνεται και στο παρακάτω σχήµα (ποσά σε δις $). Γεωργία (104,5) 8% Άλλα (142,1) 10% Παραγωγή (465,3) 34% Λιανική (360,2) 26% Χονδρική (297,7) 22% Σχήµα 1.1: Κατανοµή αξίας αποθεµάτων ανά τοµέα δραστηριότητας (1999) 1

5 Αν εξετάσουµε τα αποθέµατα από τη µακροοικονοµική σκοπιά προκύπτει ότι η διακύµανσή τους ακολουθεί τους επιχειρηµατικούς κύκλους, αν και πολλοί πιστεύουν ότι είναι η κύρια αιτία τους. Αυτό συµβαίνει γιατί σε περιόδους οικονοµικής ανάπτυξης οι επιχειρήσεις επενδύουν στη δηµιουργία αποθεµάτων, ενώ σε περιόδους οικονοµικής ύφεσης µειώνουν τα αποθέµατά τους για να εξοικονοµήσουν πόρους. Από την άποψη της διοίκησης, είναι επιθυµητή η µείωση των αποθεµάτων, η οποία οδηγεί σε οικονοµικά υγιείς επιχειρήσεις. Αυτή η θέση αποτέλεσε και την αρχή της ανάπτυξη των συστηµάτων just-in-time (JIT) στην Ιαπωνία. Μερικές µεγάλες βιοµηχανικές επιχειρήσεις και στρατιωτικοί οργανισµοί διατηρούν περισσότερα από διαφορετικά είδη σε απόθεµα. Τα µεγάλα καταστήµατα λιανικής διατηρούν περί τα είδη για πώληση. Μια µέση βιοµηχανία διατηρεί σε απόθεµα περίπου είδη πρώτων υλών, εξαρτηµάτων και έτοιµων προϊόντων. Τα είδη που παράγονται και διατηρούν σε απόθεµα διαφέρουν µε πολλούς τρόπους. Μπορεί να διαφέρουν στο κόστος, το βάρος, τον όγκο, το χρώµα ή το σχήµα. Οι µονάδες µπορεί να αποθηκεύονται σε καφάσια, βαρέλια, παλέτες χαρτοκιβώτια ή απλά να τοποθετούνται σε ράφια. Μπορεί να συσκευάζονται µεµονωµένες ή σε χιλιάδες, Μπορεί να είναι φθαρτές λόγω χειροτέρευσης της ποιότητας µε το χρόνο, λόγω κλοπής ή να απαξιώνονται εξαιτίας των αλλαγών στη µόδα ή την τεχνολογία. Κάποια προϊόντα αποθηκεύονται σε καθαρούς κλιµατιζόµενους χώρους, ενώ άλλα µπορεί να κείτονται στη λάσπη και να εκτίθενται στα καιρικά φαινόµενα. Η ζήτηση µπορεί επίσης να εκδηλωθεί µε διάφορους τρόπους. Τα προϊόντα µπορεί να εξέρχονται από το απόθεµα, σε χιλιάδες, σε δωδεκάδες ή σε µονάδες, Μπορεί να υπάρχουν υποκατάστατα, έτσι ώστε αν δεν υπάρχει κάτι διαθέσιµο, ο πελάτης να µπορεί να µπορεί να χρησιµοποιήσει το υποκατάστατο. Επίσης µπορεί να υπάρχουν συµπληρωµατικά προϊόντα, δηλαδή ο πελάτης να µην αγοράζει κάτι αν δεν υπάρχει διαθέσιµο το συµπλήρωµά του. Τα προϊόντα µπορεί να παραλαµβάνονται από τον πελάτη ή να διανέµονται από οχήµατα της εταιρίας ή να αποστέλλονται µε πλοίο, αεροπλάνο, τραίνο ή φορτηγό. Κάποιοι πελάτες είναι διατιθέµενοι να περιµένουν για ορισµένα προϊόντα, ενώ άλλοι απαιτούν άµεση εξυπηρέτηση µε την παραγγελία. Πολλοί πελάτες παραγγέλνουν περισσότερα από ένα προϊόντα σε κάθε παραγγελία. Τα αγαθά εισάγονται στο απόθεµα µε διάφορους τρόπους και σε ποσότητες διαφορετικές από αυτές στις οποίες θα ζητηθούν. Κάποια είδη παραλαµβάνονται χαλασµένα, σε άλλα διαφέρει η ποσότητα ή το είδος σε σχέση µε ότι παραγγέλθηκε. Κάποια είδη δεν είναι διαθέσιµα εξαιτίας απεργιών και άλλων προβληµάτων στην επιχείρηση ή στον προµηθευτή. Η παράδοση µιας παραγγελίας µπορεί να πάρει ώρες, βδοµάδες ή και µήνες και ο χρόνος ικανοποίησης της παραγγελίας µπορεί να είναι γνωστός ή όχι εκ των προτέρων. 2

6 Αν περιδιαβούµε ένα εργοστάσιο θα δούµε ανταλλακτικά και υλικά διάσπαρτα σε διάφορα µέρη. Σε µερικά εργοστάσια µπορεί να δούµε τεράστιες στοίβες, αλλά σε άλλα πιο σύγχρονα θα δούµε πιο µικρές µόνο ποσότητες στην τροφοδοσία των µηχανών, στο χώρο φόρτωσης και πιθανώς κατά τη µεταφορά τους από σηµείο σε σηµείο. Κατανοώντας τις βασικές αρχές της διαδικασίας και της χωροταξίας παραγωγής µπορούµε να διακρίνουµε τρεις κατηγορίες αποθεµάτων: πρώτες ύλες (raw materials), ενδιάµεσα προϊόντα ή προϊόντα σε κατεργασία (work-in-process - WIP) και τελικά προϊόντα (finished goods). Βέβαια, αν οι φάσεις παραγωγής είναι διακριτές είτε συµβαίνουν σε διαφορετικό χώρο, τότε τα τελικά προϊόντα µιας φάσης µπορεί να θεωρηθούν ως πρώτες ύλες µιας άλλης φάσης. Αυτή η φυσική κατηγοριοποίηση, πάντως, δεν βοηθά στη διάγνωση αν η στάθµη των αποθεµάτων σε κάποια φάση είναι επαρκής ή όχι, ούτε στο τι µπορούµε να κάνουµε για να τη βελτιώσουµε. Τα ερωτήµατα αυτά απαιτούν µια βαθύτερη θεώρηση των αποθεµάτων Στην επόµενη παράγραφο παρουσιάζονται πέντε είδη αποθεµάτων, το καθένα από τα οποία σχετίζεται µε ένα βασικό οικονοµικό λόγο για να διατηρούµε αποθέµατα. 1.2 Οικονοµική φύση και λειτουργία των αποθεµάτων Στη συνέχεια παρουσιάζονται συνοπτικά πέντε ιδανικές καταστάσεις στις οποίες δικαιολογείται η διατήρηση αποθεµάτων για οικονοµικούς λόγους. Τα αποθέµατα σε κάθε κατάσταση ονοµάζονται αντίστοιχα εποχιακά αποθέµατα, αποθέµατα κύκλου, αποθέµατα αποσύνδεσης, αποθέµατα ασφαλείας, και διερχόµενα αποθέµατα. Αξίζει να τονισθεί η βασική διαφορά µεταξύ της «φυσικής» κατηγοριοποίησης της προηγούµενης παραγράφου (πρώτες ύλες, ενδιάµεσα προϊόντα και τελικά προϊόντα), και της παραπάνω («οικονοµικής») κατηγοριοποίησης. Αν και είναι εύκολο να περιδιαβαίνουµε ένα εργοστάσιο και να κατατάσσουµε τα αποθέµατα που βλέπουµε σύµφωνα µε την «φυσική» κατηγοριοποίηση, είναι µάταιο να προσπαθούµε να τα κατατάξουµε ως διερχόµενα αποθέµατα ή ως αποθέµατα αποσύνδεσης για παράδειγµα. Και αυτό γιατί η παραπάνω «οικονοµική» κατηγοριοποίηση δεν υπάρχει στον πραγµατικό κόσµο, όπου σε κάθε περίπτωση υπάρχουν πάντα περισσότεροι από ένας λόγοι για να διατηρούµε αποθέµατα. Πάντως, η παραπάνω ορολογία χρησιµοποιείται σε περιπτώσεις όπου η µια αιτία κυριαρχεί έναντι των άλλων. Τα πέντε είδη αποθεµάτων δεν καλύπτουν βέβαια κάθε πιθανό οικονοµικό λόγο για διατήρηση αποθεµάτων. Έτσι, πολλές φορές δηµιουργούνται στρατηγικά αποθέµατα ή αποθέµατα κερδοσκοπίας. Πάντως, τα πέντε βασικά είδη αποθεµάτων καλύπτουν τη µεγάλη πλειοψηφία των θεµάτων διαχείρισης αποθεµάτων σε συστήµατα παραγωγής και διανοµής. 3

7 Εποχιακά αποθέµατα (seasonal stocks) Τα εποχιακά αποθέµατα δηµιουργούνται για να απορροφούν τις εποχιακές µεταβολές στην προµήθεια πρώτων υλών ή στη ζήτηση. Αν εξετάσουµε µια βιοµηχανία παραγωγής παιγνιδιών που πωλεί σε ετήσια βάση τεµάχια ενός συγκεκριµένου παιγνιδιού. Οι µηνιαίες πωλήσεις είναι 100 τεµάχια, εκτός από το εκέµβριο οπότε πωλούνται τεµάχια. Σε µια τέτοια περίπτωση είναι λογικό να δηµιουργηθεί µια µονάδα παραγωγής 1000 τεµαχίων των µήνα, η οποία θα συσσωρεύει αποθέµατα από τον Ιανουάριο για να καλύψει την αυξηµένη παραγωγή του εκεµβρίου. Τα στοιχεία αυτά παρουσιάζονται στο σχήµα 1.2. µονάδες Αθροιστική παραγωγή Εποχιακό απόθεµα Αθροιστικές πωλήσεις χρόνος Σχήµα 1.2: ηµιουργία εποχιακού αποθέµατος Η στάθµη του εποχιακού αποθέµατος σε κάθε χρονική στιγµή δίνεται ως η διαφορά µεταξύ της αθροιστικής παραγωγής (το σύνολο των παραχθέντων τεµαχίων από τον Ιανουάριο µέχρι την παρούσα χρονική στιγµή) και των συνολικών πωλήσεων. Γενικότερα, υπάρχει µια αλληλεπίδραση µεταξύ του κόστους εγκατάστασης αυξηµένης δυναµικότητα η οποία θα υπολειτουργεί τις περιόδους χαµηλής ζήτησης και του κόστους διατήρησης των εποχιακών αποθεµάτων για µεγάλες χρονικές περιόδους. Τα κονσερβοποιηµένα φρούτα ή κηπευτικά είναι ένα ακόµη παράδειγµα εποχιακού αποθέµατος που δηµιουργείται για να αντιµετωπίσει την εποχιακή διαθεσιµότητα των πρώτων υλών. Στις περιπτώσεις που η εποχικότητα µπορεί να προβλεφθεί µε ικανοποιητική ακρίβεια, συχνά χρησιµοποιείται γραµµικός προγραµµατισµός για τον υπολογισµό της βέλτιστης δυναµικότητας, του βέλτιστου προγράµµατος παραγωγής και της βέλτιστης στάθµης εποχιακού αποθέµατος. Τα εποχιακά αποθέµατα αναφέρονται σε κάποια συγγράµµατα ως αποθέµατα πρόβλεψης (anticipation stock) 4

8 Αποθέµατα κύκλου (cycle stocks) Σε πολλές περιπτώσεις, είναι οικονοµικά σκόπιµο να παραγγείλουµε ή να παράγουµε περισσότερα από ένα τεµάχια ενός είδους τη φορά. Για παράδειγµα, µπορεί να υπάρχει ένα σταθερό κόστος παραγγελίας και µεταφοράς, το οποίο δεν εξαρτάται από τον αριθµό των τεµαχίων που παραγγέλνονται. Επίσης, οι προµηθευτές µπορεί να προσφέρουν εκπτώσεις για µεγάλες παραγγελίες. Σε περιπτώσεις παραγωγής, οι µηχανές µπορεί να απαιτούν ρύθµιση (setup) κάθε φορά που αλλάζει το παραγόµενο προϊόν. Αυτή η ρύθµιση παίρνει χρόνο και ο χρόνος είναι χρήµα. Γενικότερα, στις παραπάνω περιπτώσεις, εµφανίζονται οικονοµίες κλίµακας που σχετίζονται µε το µέγεθος της παραγγελίας ή της πατρίδας παραγωγής. Αυτό καθιστά οικονοµικά σκόπιµη την παραγγελία ή παραγωγή µεγάλων ποσοτήτων τη φορά. Αν οι πωλήσεις συµβαίνουν σταδιακά, µια παραγγελία ή µια παρτίδα παραγωγής απαιτεί κάποιο χρόνο για να καταναλωθεί. Το απόθεµα που διατηρείται εν τω µεταξύ αναφέρεται ως απόθεµα κύκλου (Βλέπε σχήµα 1.32). Έτσι, ο υπολογισµός της βέλτιστης στάθµης συνεπάγεται την αλληλεπίδραση µεταξύ των οικονοµιών κλίµακας των µεγάλων παραγγελιών και του χρηµατοοικονοµικού κόστους που προκύπτει από τη διατήρηση των αποθεµάτων κύκλου. Το βέλτιστο µέγεθος παραγγελίας είναι γνωστό ως η οικονοµική ποσότητα παραγγελίας (economic order quantity - EOQ). Αυτό είναι η αρχική σχέση της θεωρίας αποθεµάτων. Απόθεµα Q Q/2 χρόνος Σχήµα 1.3: ηµιουργία εποχιακού αποθέµατος Αποθέµατα αποσύνδεσης (decoupling stocks) Τα αποθέµατα αποσύνδεσης δηµιουργούνται µεταξύ δύο φάσεων της παραγωγής σε σκοπό να απορροφήσουν τις διακυµάνσεις στους ρυθµούς παραγωγής των δύο σταδίων. Το σχήµα παρουσιάζει το πρόβληµα µέσω ενός παραδείγµατος. Αν υποθέσουµε δύο σταθµούς εργασίας, A και B, στον καθένα από τους οποίους η µέση τιµή του χρόνου κατεργασίας ενός τεµαχίου είναι 10 λεπτά. Ο χρόνος κατεργασίας σε κάθε σταθµό δεν είναι σταθερός και µπορεί να παίρνει τιµές από 5 έως 15 λεπτά. Τα τεµάχια κατεργάζονται πρώτα στο σταθµό Α και µετά στο σταθµό Β. εν επιτρέπεται η 5

9 διατήρηση αποθέµατος µεταξύ των δύο φάσεων, ούτε για λίγα λεπτά. Ως εκ τούτου, όταν ο σταθµός Α ολοκληρώνει την κατεργασία ενός εξαρτήµατος πριν ο σταθµός Β είναι έτοιµος να αναλάβει, είναι υποχρεωµένος να το κρατήσει (blocked) και να περιµένει. Επίσης, όταν ο Β έχει τελειώσει ένα εξάρτηµα νωρίτερα, δεν µπορεί να αρχίσει το επόµενο (starved) αν δεν τελειώσει ο Α. Και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει νεκρός χρόνος σε κάποιο σταθµό, ο οποίος δεν είναι δυνατόν να αναπληρωθεί. Έτσι, τελικά η συνολική παραγωγή είναι µικρότερη από την ονοµαστική δυναµικότητα των σταθµών (6 τεµάχια/ώρα). Α 5-15 Ι Β 5-15 Α I = Β t Α I = Β t Σχήµα 1.4: Απόθεµα αποσύνδεσης µεταξύ σταθµών µε στοχαστικούς ρυθµούς παραγωγής Τώρα, αν υποθέσουµε ότι υπάρχει ένας ενδιάµεσος χώρος αποθήκευσης µεταξύ των δύο σταθµών (δηλαδή ένα απόθεµα αποσύνδεσης). Κάθε φορά που ο σταθµός Α τελειώνει νωρίτερα στέλνει το εξάρτηµα στο χώρο αυτό και δεν χρειάζεται να περιµένει, ενώ όταν ο Β τελειώνει νωρίτερα, παίρνει ένα εξάρτηµα από το χώρο αυτό και δεν χρειάζεται να περιµένει επίσης. Η µόνη περίπτωση που ο σταθµός Α θα χρειασθεί να περιµένει είναι όταν ο χώρος αποθήκευσης είναι πλήρης, ενώ ο Β θα περιµένει όταν ο χώρος αποθήκευσης είναι άδειος. Αν ο διαθέσιµος χώρος είναι αρκετά µεγάλος είναι εξαιρετικά απίθανο να είναι είτε γεµάτος, είτε άδειος. Γενικότερα, ένα µεγάλο απόθεµα αποσύνδεσης µειώνει την πιθανότητα αναµονής και κατά συνέπεια οδηγεί σε αύξηση του ρυθµού παραγωγής (throughput). Το βέλτιστο µέγεθος του αποθέµατος αποσύνδεσης εξαρτάται από την αλληλεπίδραση µεταξύ της αύξησης του ρυθµού παραγωγής και του αντίστοιχου κόστους διατήρησης. Το πρόβληµα µπορεί να αναλυθεί µε χρήση της θεωρίας αναµονής ή και της προσοµοίωσης. Εκτός από την παραπάνω περίπτωση που αναφέρεται σε τυχαίες διακυµάνσεις του ρυθµού παραγωγής, το αποθέµατα αποσύνδεσης µπορεί να χρησιµοποιηθεί και σε καθοριστικό περιβάλλον. 6

10 Αν θεωρήσουµε ένα εργοστάσιο µε δύο γραµµές: παραγωγής και συναρµολόγησης. Η γραµµή παραγωγής παράγει σε τρεις βάρδιες και τροφοδοτεί τη γραµµή συναρµολόγησης που λειτουργεί σε δυο βάρδιες. Φυσικά, ο ρυθµός παραγωγής στην πρώτη γραµµή είναι τα δύο τρίτα του ρυθµού συναρµολόγησης. Στο σχήµα 1.5 παριστάνεται η στάθµη του αποθέµατος αποσύνδεσης κατά τη διάρκεια µιας ηµέρας. (το σχήµα αυτό µοιάζει µε το σχήµα 1.2) ΠΑΡΑΓΩΓΗ 3 ΒΑΡ ΙΕΣ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ 2 ΒΑΡ ΙΕΣ µονάδες παραγωγή απόθεµα συναρµολόγηση χρόνος Σχήµα 1.5: Απόθεµα αποσύνδεσης µεταξύ σταθµών µε διαφορετικούς ρυθµούς παραγωγής Αποθέµατα ασφαλείας (safety stocks) Τα αποθέµατα ασφαλείας δηµιουργούνται ως µέσο προστασίας απέναντι στην αβεβαιότητα στον εφοδιασµό και στη ζήτηση. Το βασικό πρότυπο αναφέρεται ως το πρόβληµα του εφηµεριδοπώλη (newsvendor problem), αν και δεν αναφέρεται µόνο στην πώληση εφηµερίδων. Αν ένας εφηµεριδοπώλης που πωλεί εφηµερίδες στο κέντρο της πόλης, πάρει πολλές µαζί του, τότε το απόγευµα θα του µείνει περίσσευµα. Υπάρχει ένα κόστος πλεονάσµατος που σχετίζεται µε τον αριθµό των εφηµερίδων που µένουν απούλητες. Από την άλλη µεριά αν ο εφηµεριδοπώλης δεν φέρει µαζί του αρκετές εφηµερίδες, επίσης χάνει χρήµατα (κόστος έλλειψης) από το χαµένο κέρδος από την πώληση πρόσθετων εφηµερίδων για τις οποίες υπήρχε ζήτηση. Αν το κόστος έλλειψης είναι µεγαλύτερο του κόστους πλεονάσµατος, ο εφηµεριδοπώλης θα πρέπει να φέρνει περισσότερες εφηµερίδες από όσες περιµένει να πουλήσει. Ο αριθµός των εφηµερίδων πάνω από την αναµενόµενη τιµή είναι εξ ορισµού το απόθεµα ασφαλείας. Συνεπώς, το απόθεµα ασφαλείας µπορεί να είναι και αρνητικό. Στο προηγούµενο παράδειγµα αν το κόστος έλλειψης είναι µικρότερο του κόστους πλεονάσµατος, τότε ο εφηµεριδοπώλης θα πρέπει να φέρει µαζί του λιγότερες εφηµερίδες από αυτές που περιµένει να πουλήσει. Υπάρχουν απλές σχέσεις για τον υπολογισµό της βέλτιστης στάθµης του 7

11 αποθέµατος ασφαλείας. Αλλά πως λέγεται το υπόλοιπο απόθεµα που αντιστοιχεί στη µέση ζήτηση; Η απάντηση δίνεται στην επόµενη παράγραφο ιερχόµενα αποθέµατα (pipeline stocks) Ο πιο προφανής λόγος για τον οποίο βλέπουµε αποθέµατα γύρω µας είναι γιατί η παραγωγή και η διανοµή δεν είναι στιγµιαίες. Τα αποθέµατα αυτά ονοµάζονται διερχόµενα αποθέµατα. Βέβαια ο λόγος αυτός είναι µάλλον φυσικός και όχι οικονοµικός. Έτσι, η «οικονοµική» κατηγοριοποίηση θα µπορούσε να αναφέρεται ως πέντε κύριοι λόγοι για τους οποίους βλέπουµε αποθέµατα. Στο σχήµα 1.6 παρουσιάζεται η κεντρική ιδέα των διερχόµενων αποθεµάτων µέσω ενός παραδείγµατος. Ένα εργοστάσιο παράγει κατά µέση τιµή 1000 προϊόντα την ηµέρα. Η παραγωγή ενός προϊόντος απαιτεί 12 ώρες (0,5 ηµέρες). Ο προγραµµατισµός παραγωγής είναι τέλειος, έτσι ώστε τα προϊόντα να µην αναµένουν µεταξύ δύο λειτουργιών. Το διερχόµενο απόθεµα σε αυτό το εργοστάσιο σε κάθε χρονική στιγµή είναι: WIP = 1000 (προϊόντα /ηµέρα) x 0,5 (ηµέρες) = 500 προϊόντα / ηµέρα 3 ηµέρες Σχήµα 1.6: ιερχόµενα αποθέµατα Το κρασί που ο οινοποιός διατηρεί στο κελάρι για παλαίωση πριν τη διανοµή του είναι ένα ακόµη παράδειγµα διερχόµενου αποθέµατος. ιερχόµενο απόθεµα είναι επίσης το φορτίο που µεταφέρει ένα φορτηγό από το εργοστάσιο στο κέντρο διανοµής. 1.3 Ένα τυπικό σύστηµα αποθεµάτων Μετά τις γενικές αναλύσεις της προηγούµενης παραγράφου, ας δούµε τώρα ένα πιο πραγµατικό πρόβληµα. Υποθέστε ότι είσθε ο διευθυντής µιας παραγωγικής µονάδας ή ενός κέντρου διανοµής. Τι πρέπει να γίνει για τη διαχείριση των αποθεµάτων σας; Πρέπει να ληφθούν οι ακόλουθες δύο λειτουργικές αποφάσεις: Πότε πρέπει να γίνει παραγγελία; Πόσο µεγάλη πρέπει να είναι; Η απάντηση εξαρτάται από το είδος του συστήµατος αποθεµάτων που χρησιµοποιούµε. Στην ενότητα αυτή παρουσιάζεται ένα από τα πιο συχνά χρησιµοποιούµενα συστήµατα: το σύστηµα στάθµη παραγγελίας, ποσότητα παραγγελίας (order-point order-quantity system). Το σύστηµα αυτό δουλεύει ως εξής: Η στάθµη αποθέµατος ενηµερώνεται µετά από κάθε µεταβολή (σύστηµα συνεχούς επιθεώρησης continuous review system). Κάθε φορά που η στάθµη του αποθέµατος πέφτει κάτω 8

12 από τη στάθµη παραγγελίας, R, δίνεται µια παραγγελία µεγέθους Q (ποσότητα παραγγελίας). Η παραγγελία αυτή δεν εκτελείται αµέσως λόγω των καθυστερήσεων στην παραγωγή και στη µεταφορά. Ο χρόνος ικανοποίησης της παραγγελίας (lead time), τ, είναι ο χρόνος από την τοποθέτηση της παραγγελίας µέχρι τη στιγµή της παραλαβής της. Το σχήµα 1.7 απεικονίζει τη συµπεριφορά του συστήµατος. Η στάθµη του αποθέµατος σταδιακά µειώνεται µε τις πωλήσεις στη διάρκεια του χρόνου. Μια και ο ρυθµός κατανάλωσης έχει στατιστικές διακυµάνσεις, η µείωση στο απόθεµα δεν είναι σταθερή. Την πέµπτη ηµέρα, το απόθεµα φτάνει στη στάθµη R όπου και δίνεται µια παραγγελία. Η παραγγελία φθάνει 6 ηµέρες αργότερα. Έτσι την ενδέκατη ηµέρα, παρατηρούµε µια αύξηση στη στάθµη του αποθέµατος που αντιστοιχεί στην ποσότητα παραγγελίας, Q. Η στάθµη του αποθέµατος ξαναπέφτει στο R τη δέκατη τέταρτη ηµέρα. Αυτή τη φορά ο χρόνος ικανοποίησης της παραγγελίας είναι 8 ηµέρες. Εξαιτίας της µεγαλύτερης καθυστέρησης και ίσως λόγω αυξηµένου ρυθµού κατανάλωσης την περίοδο αυτή πιθανώς, το απόθεµα εξαντλείται την εικοστή πρώτη ηµέρα και οι πωλήσεις µιας µέρας χάνονται. Στάθµη αποθέµατος Q Q R t Σχήµα 1.7: ιερχόµενα αποθέµατα Πώς υπολογίζουµε τις κατάλληλες τιµές των R και Q, και ποιες είναι οι οικονοµικές αλληλεπιδράσεις που περιλαµβάνονται; Για µια πρώτη απάντηση, µπορούµε να αναγνωρίσουµε τα στοιχεία του προβλήµατος που αντιστοιχούν στα βασικά πρότυπα της προηγούµενης παραγράφου. Στις περισσότερες πρακτικές περιπτώσεις, υπάρχουν οικονοµίες κλίµακας στην ποσότητα παραγγελίας, π.χ. σταθερά κόστη διαχείρισης και µεταφοράς καθώς και εκπτώσεις για µεγάλες ποσότητες. Αυτό κάνει οικονοµικά σκόπιµη την παραγγελία µεγάλων ποσοτήτων κάθε φορά. Η µέση στάθµη του αντίστοιχου αποθέµατος κύκλου είναι Q/2. Εξαιτίας των στατιστικών διακυµάνσεων του χρόνου ικανοποίησης της παραγγελίας και του ρυθµού της ζήτησης στη διάρκεια αυτού του χρόνου, υπάρχει ο κίνδυνος να µείνουµε χωρίς απόθεµα ενώ περιµένουµε την άφιξη κάποιας παραγγελίας. Όσο µεγαλύτερο είναι το R, τόσο µικρότερος ο κίνδυνος. Έτσι, το R µπορεί να χωρισθεί σε δύο µέρη: ένα διερχόµενο απόθεµα (που αντιστοιχεί στη µέση ζήτηση στη διάρκεια του χρόνου ικανοποίησης της παραγγελίας), και ένα απόθεµα ασφαλείας, s. Εδώ µπορούν να γίνουν δύο παρατηρήσεις: 9

13 1. Αν η ζήτηση υπόκειται όχι µόνο σε βραχυπρόθεσµες στοχαστικές διακυµάνσεις, αλλά επιπρόσθετα σε συστηµατικές εποχικές διακυµάνσεις, τότε τα βέλτιστα R και Q µεταβάλλονται µε το χρόνο. Η αύξηση στα R και Q που προηγείται µιας περιόδου µε υψηλή ζήτηση µπορεί να θεωρηθεί ως εποχιακό απόθεµα. 2. Το απόθεµα ασφαλείας, s, µπορεί να θεωρηθεί ως απόθεµα αποσύνδεσης. Αυτή η διαφορετική θεώρηση είναι κατάλληλη όταν ο κίνδυνος εξάλειψης του αποθέµατος οφείλεται στις διακυµάνσεις του χρόνου ικανοποίησης, µε µικρές µεταβολές της ζήτησης. Ο διαχωρισµός του προβλήµατος σε µικρότερα ανεξάρτητα προβλήµατα εξασθενεί, πάντως, αν αντιληφθούµε ότι υπάρχει µια αλληλεπίδραση µεταξύ της ποσότητας παραγγελίας, Q, και της στάθµης του αποθέµατος ασφαλείας, s. Πράγµατι, µπορούµε να µειώσουµε τον κίνδυνο έλλειψης µε δύο τρόπους: Πρώτα αυξάνουµε το απόθεµα ασφαλείας, όπως εξηγήθηκε πιο πάνω. Πάντως, µια και η έλλειψη αποθέµατος µπορεί να συµβεί µόνο κατά τη διάρκεια του χρόνου ικανοποίησης, µπορούµε να µειώσουµε τον κίνδυνο αν παραγγέλνουµε πιο αραιά. Αυτό φυσικά επιτυγχάνεται αυξάνοντας την ποσότητα παραγγελίας, Q. Συµπερασµατικά, η συνολική βελτιστοποίηση περιλαµβάνει περίπλοκες αλληλεπιδράσεις. Πράγµατι, το πρόβληµα είναι τόσο δύσκολο που παρά τις προσπάθειες πολλών ακαδηµαϊκών τα τελευταία χρόνια, πολλά ερωτήµατα µένουν αναπάντητα. Αυτό δικαιολογεί γιατί πολλές φορές στην πράξη προτιµώνται απλές προσεγγιστικές λύσεις. 1.4 Ιστορική αναδροµή Την τελευταία δεκαετία έχουν γίνει σηµαντικές αλλαγές στις πρακτικές εφαρµογές της διαχείρισης αποθεµάτων, κύρια προερχόµενες από την Ιαπωνία. Τα αποθέµατα κύκλου έχουν µειωθεί σηµαντικά µε την παραγωγή µικρότερων παρτίδων, τα αποθέµατα αποσύνδεσης έχουν σχεδόν εξαφανισθεί από µερικές βιοµηχανίες που παράγουν µετά από παραγγελία. Αυτό έχει οδηγήσει κάποιους συγγραφείς και επαγγελµατίες να αναθεωρήσουν τις κλασσικές τεχνικές. Έτσι σε κάποια βιβλία εµφανίζονται δύο ανεξάρτητα µέρη, το πρώτο µε κλασσικές τεχνικές και το δεύτερο µε σύγχρονα συστήµατα, χωρίς να επιχειρείται κάποια σύνδεση µεταξύ τους. Βέβαια, δεν υπάρχει κάποια βασική αδυναµία µεταξύ της θεωρίας των αποθεµάτων και της ανάλυσης αλληλεπιδράσεων. Ζούµε σε ένα περιβάλλον το οποίο αλλάζει πολύ γοργά και όπου νέα συστήµατα και πρακτικές υιοθετούνται κάθε µέρα. Για να παραµείνει ανταγωνιστική µια επιχείρηση πρέπει να κατανοεί τη λογική και τους περιορισµούς των διαφόρων συστηµάτων και τις δυνατότητες που προσφέρονται, συµπεριλαµβανοµένου και συστηµάτων που µπορούν να αναπτυχθούν εσωτερικά. Αυτό είναι, συνεπώς, πιο σηµαντικό από το να κατανοεί κάποιος την ουσία των βασικών αλληλεπιδράσεων στη διαχείριση αποθεµάτων. Φυσικά, είναι πιθανόν αληθές ότι µια στενόµυαλη αντίληψη των συνταγών της θεωρίας και η αποκλειστική εξάρτηση από ένα συγκεκριµένο σύστηµα έχει οδηγήσει µερικές επιχειρήσεις στο να χάσουν την επαφή µε το µεταβαλλόµενο περιβάλλον τους και τελικά, να χάσουν το ανταγωνιστικό τους πλεονέκτηµα. Αυτό φυσικά δεν συµβαίνει εξαιτίας των 10

14 διαφόρων θεωρήσεων, αλλά οφείλεται στον τρόπο µε τον οποίο χρησιµοποιούνται. Αυτό το πρόβληµα παρουσιάζεται εξίσου σε κάθε στενόµυαλη θεώρηση οποιουδήποτε συστήµατος. Ειδικότερα, ποιοι είναι οι κίνδυνοι από την αποκλειστική εστίαση στις συνταγές των παραδοσιακών συστηµάτων αποθεµάτων; Πως µπορούµε να χρησιµοποιήσουµε την κατανόηση των βασικών αλληλεπιδράσεων που αναφέρθηκαν σε προηγούµενες παραγράφους για να κερδίσουµε βαθύτερη κατανόηση και επίγνωση σε πρόσφατες αλλαγές στα συστήµατα παραγωγής και αποθεµάτων; Μπορούν να αναγνωρισθούν τρεις κατηγορίες προβληµάτων, οι οποίες παρουσιάζονται στη συνέχεια ύσκολη ποσοτικοποίηση στοιχείων Είναι ιδιαίτερα δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν κάποια από τα στοιχεία εισόδου που απαιτούν τα διάφορα πρότυπα αποθεµάτων. Για παράδειγµα, ένα από τα κύρια στοιχεία για τον υπολογισµό των αποθεµάτων ασφαλείας είναι το κόστος έλλειψης. Το κόστος έλλειψης µπορεί να περιλαµβάνει όχι µόνο το άµεσο κόστος των χαµένων πωλήσεων ή το κόστος µια έκτακτης παραγγελίας (όχι τόσο δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν), αλλά επίσης και τη µακροχρόνια επίδραση στη φήµη της επιχείρησης, τη µόνιµη απώλεια πελατών και στροφή τους στους ανταγωνιστές, και άλλους παράγοντες που σχετίζονται µε τον ανταγωνισµό, οι οποίοι είναι αδύνατον να ποσοτικοποιηθούν άµεσα. Από αµιγώς ποιοτική άποψη, δεν είναι καθόλου εύκολο να κατανοεί κάποιος την έννοια του κόστους έλλειψης: Τι ακριβώς αντιπροσωπεύει; Σε ποιες περιπτώσεις αναµένεται να είναι υψηλό ή χαµηλό; Υπάρχει άλλος τρόπος, πέρα από το απόθεµα ασφαλείας, για τη µείωση του κόστους έλλειψης; Ο λόγος για τον οποίο είναι τόσο δύσκολο να ποσοτικοποιήσουµε κάποιους παράγοντες είναι γιατί αντιπροσωπεύουν πολύ γενικά και αφηρηµένα πράγµατα. Βαθύτερη κατανόηση µπορεί να υπάρξει από τη χρήση πιο λεπτοµερών προτύπων της πραγµατικής διαδικασίας Παράλειψη στοιχείων και αλληλεπιδράσεων Κάποιες σηµαντικές αλληλεπιδράσεις απουσιάζουν συχνά από τα συστήµατα αποθεµάτων. Για παράδειγµα, το µέγεθος παρτίδας µπορεί να έχει σηµαντική επίδραση στο κόστος ελέγχου της διαδικασίας. Με µικρές παρτίδες, τα προβλήµατα ανιχνεύονται ταχύτερα. Η αιτία του προβλήµατος µπορεί να αναζητηθεί και να διορθωθεί και ο αριθµός των εξαρτηµάτων τα οποία απαιτούν επανακατεργασία ή επισκευή είναι πολύ µικρότερος. Τα αποθέµατα αποσύνδεσης έχουν παρόµοια επίδραση στη βελτίωση της διαδικασίας, όπως εξηγήθηκε παραπάνω, µε µικρότερα αποθέµατα αποσύνδεσης είναι πιο πιθανό η διακοπή λειτουργίας σε κάποιον σταθµό να γίνει αντιληπτή στους προηγούµενους ή και στους επόµενους. Έτσι, µικρά αποθέµατα αποσύνδεσης κάνουν τα προβλήµατα πιο εµφανή. Και αυτό όχι µόνο διευκολύνει την ανίχνευση και τη διόρθωση των προβληµάτων, αλλά δηµιουργεί αυξηµένη πίεση στους εργαζοµένους να το κάνουν. 11

15 Τα φαινόµενα αναµονής έχουν συχνά σηµαντική επίδραση στο µέσο απόθεµα προϊόντων υπό επεξεργασία (work-in-process). Ο ρόλος του αποθέµατος αποσύνδεσης σε µια τέτοια περίπτωση έχει συζητηθεί σε προηγούµενη παράγραφο. Πάντως, τα περισσότερα συστήµατα αποθεµάτων αγνοούν εντελώς τα φαινόµενα αναµονής Παράλειψη σηµαντικών µεταβλητών απόφασης Εξ ορισµού, τα πρότυπα αποθεµάτων εστιάζουν σε αποφάσεις που σχετίζονται µε τα αποθέµατα. Η αποκλειστική εστίαση στα συστήµατα αποθεµάτων, µπορεί να οδηγεί στο να ξεχάσουµε ότι κάποιες παράµετροι που θεωρούνται δεδοµένες µπορεί να µεταβληθούν από µια διαφορετική στρατηγική απόφαση. Προσοµοιώνοντας διάφορα συστήµατα ελέγχου παραγωγής, ο Krajewski et al. βρήκαν ότι το περιβάλλον (π.χ. χρόνοι ρύθµισης, ρυθµοί παραγωγής, ευελιξία) έχει πολύ µεγαλύτερη επίδραση στην απόδοση από την επιλογή του συστήµατος ελέγχου της παραγωγής (π.χ. MRP or Kanban). Συνεπώς, οι επιχειρήσεις πρέπει να καταβάλουν περισσότερη προσπάθεια στη διαµόρφωση του περιβάλλοντος από ότι στην ανάπτυξη του πιο κατάλληλου συστήµατος παραγωγής για το περιβάλλον στο οποίο λειτουργούν. Η αναγνώριση των διαφορετικών παραγόντων που κάνουν αναγκαία τη διατήρηση αποθεµάτων οδηγεί σε δύο συµπληρωµατικές προσεγγίσεις: Με δεδοµένο το σχετικό µέγεθος αυτών των παραγόντων, µπορούµε να υπολογίσουµε τη βέλτιστη στάθµη αποθέµατος, σύµφωνα µε την κλασσική προσέγγιση στη διαχείριση αποθεµάτων. Αντίθετα, µπορούµε να εξετάσουµε κάθε παράγοντα και να δούµε σε ποιο βαθµό µπορούµε να τον εξαλείψουµε. Για παράδειγµα, µειώνοντας δραστικά τους χρόνους ρύθµισης, το οποίο καθιστά σκόπιµη την παραγωγή µικρών παρτίδων, εξαλείφουµε την ανάγκη µεγάλων αποθεµάτων κύκλου. Επίσης, επενδύοντας σε τεχνολογίες πληροφορικής, οι οποίες µας δίνουν ακριβέστερες προβλέψεις ζήτησης, εξαλείφουµε την ανάγκη για αποθέµατα ασφαλείας. Ακόµη, ελαττώνοντας τις τιµές σε περιόδους χαµηλής ζήτησης, γεγονός που οδηγεί περισσότερους πελάτες να αγοράζουν εκτός εποχής, εξαλείφουµε την ανάγκη διατήρησης µεγάλων εποχιακών αποθεµάτων. Τέλος, αυξάνοντας την αξιοπιστία της παραγωγικής διαδικασίας, γεγονός που µειώνει τις διακυµάνσεις στους ρυθµούς παραγωγής, εξαλείφουµε την ανάγκη για µεγάλα αποθέµατα αποσύνδεσης. Φυσικά, συνήθως δεν είναι δυνατόν, ούτε οικονοµικά σκόπιµο, να εξαλείψουµε τους παράγοντες αυτούς ολοκληρωτικά. Αποµένει µόνο να βρούµε τις νέες βέλτιστες στάθµες αποθεµάτων, συνήθως χαµηλότερες, µε βάση τις µειωµένες τιµές των παραγόντων. Το πρώτο βήµα για την κατανόηση τέτοιων αλληλεπιδράσεων είναι η χρήση της ανάλυσης ευαισθησίας. Για παράδειγµα, η κλασσική πραγµάτευση της οικονοµικής ποσότητας παραγγελίας (EOQ) περιλαµβάνει την ανάλυση της επίδρασης της µεταβολής τους κόστους ρύθµισης στο βέλτιστο µέγεθος παρτίδας, και στο επαγόµενο λειτουργικό κόστος. Το δεύτερο βήµα είναι η ανάλυση προτύπων, όπου παράµετροι που συνήθως λαµβάνονται ως δεδοµένα θεωρούνται µεταβλητές απόφασης. 12

16 1.5 Η ταξινόµηση A-B-C / Ανάλυση Pareto Οι διοικητικές αποφάσεις που αφορούν αποθέµατα πρέπει να λαµβάνονται κατ αρχήν σε επίπεδο µεµονωµένου υλικού ή προϊόντος. Η στοιχειώδης µονάδα αποθέµατος που ελέγχουµε ονοµάζεται κωδικός ή stock-keeping unit (SKU), όπου ένας κωδικός είναι η µονάδα αποθέµατος απόλυτα προσδιορισµένη σε ότι αφορά τη λειτουργία, τη µορφή, το µέγεθος, το χρώµα και τη θέση τοποθέτησης. Για παράδειγµα, για το ίδιο σχέδιο ενός ενδύµατος, δύο διαφορετικά µεγέθη συνιστούν διαφορετικούς κωδικούς. Κάθε διαφορετική σε µέγεθος ράβδος σιδήρου είναι ένας ξεχωριστός κωδικός. Μια πολυεθνική εταιρία θεωρεί ένα προϊόν σε δύο γεωγραφικές περιοχές, ως δύο διαφορετικούς κωδικούς. Μια τέτοια ταξινόµηση µπορεί να οδηγεί σε µεγάλες συσχετίσεις στη ζήτηση δύο διαφορετικών κωδικών, επειδή µια µεγάλη οµάδα καταναλωτών µπορεί να είναι πρόθυµη να αντικαταστήσει ένα προϊόν µε ένα άλλο υποκατάστατό του. Η µελέτη ενός µεγάλου αριθµού συστηµάτων αποθεµάτων µε πολλούς κωδικούς απεκάλυψε µια χρήσιµη στατιστική συµπεριφορά στη χρήση των διαφόρων προϊόντων. Ειδικότερα, περί το 20% των κωδικών αποθεµάτων αντιστοιχούν στο 80% της αξίας του συνολικού αποθέµατος σε ετήσια βάση. Αυτό δείχνει ότι δεν απαιτείται η ίδια βαρύτητα στον προγραµµατισµό και τον έλεγχο όλων των κωδικών. Το Σχήµα 1.8 παρουσιάζει την τυπική κατανοµή της αθροιστικής αξίας αποθεµάτων όπως παρατηρείται στην πράξη. 100% Βιοµηχανικά Αθροιστική αξία (%) Καταναλωτικά 0% 0% 100% Κωδικοί ταξινοµηµένοι κατά φθίνουσα αξία (%) Σχήµα 1.8: Κατανοµή της αξίας των SKU Μια τέτοια καµπύλη µπορεί να κατασκευασθεί ως εξής: Πρώτα αναγνωρίζεται η αξία c, σε ευρώ ανά τεµάχιο, και η ετήσια χρήση (ή ζήτηση) D, σε τεµάχια κάθε κωδικού. Κατόπιν, υπολογίζεται το γινόµενο Dc για κάθε κωδικό και οι τιµές ταξινοµούνται σε φθίνουσα σειρά ξεκινώντας από τον κωδικό µε την υψηλότερη τιµή (βλέπε πίνακα 1.1). Τέλος, σχεδιάζονται σε γράφηµα, όπως αυτό του σχήµατος 1.8, τα ζεύγη τιµών της ποσοστιαίας αθροιστικής αξίας και το αθροιστικό ποσοστό του συνόλου των κωδικών. Η πράξη έχει δείξει ότι τα αποθέµατα των καταναλωτικών αγαθών εµφανίζουν 13

17 µικρότερη συγκέντρωση σε κωδικούς υψηλής αξίας σε σχέση µε τα βιοµηχανικά αποθέµατα. Επίσης έχει δειχθεί ότι η κατανοµή της αξίας σε έναν πληθυσµό αποθεµάτων προσαρµόζεται στη λογαριθµική κανονική κατανοµή. Έτσι, µπορούµε να εκτιµήσουµε τη συνολική επίδραση µιας συγκεκριµένης πολιτικής διαχείρισης αποθεµάτων. Πίνακας 1.1: είγµα κατάταξης κωδικών µε φθίνουσα αξία α/α Κωδικός Σχετική αθροιστική συχνότητα κωδικών Ετήσια αξία (Dc) Αθροιστική αξία Σχετική αθροιστική αξία , , , , , , , , Ένας ανάλογος πίνακας είναι ένα από πιο σηµαντικά εργαλεία για να αντιµετωπίσουµε την ποικιλία και τη διαφορετικότητα των αποθεµάτων γιατί µας βοηθά να αναγνωρίσουµε ποιοι κωδικοί είναι οι πιο σηµαντικοί. Αυτοί οι κωδικοί θα έχουν προτεραιότητα στο χρόνο και στο χρήµα που θα δαπανηθούν για τη λήψη αποφάσεων σχετικά µε τη διαχείριση του αποθέµατος. Συνήθως χρησιµοποιούµε τρεις διαβαθµίσεις προτεραιότητας: A (πιο σηµαντικά), Β (µέσης σηµασίας), και C (λιγότερο σηµαντικά). Ο κατάλληλος αριθµός διαβαθµίσεων για µια συγκεκριµένη επιχείρηση εξαρτάται από την περίσταση και το βαθµό στον οποίο επιθυµούµε να διαφοροποιήσουµε την προσπάθεια στις διάφορες οµάδες κωδικών. Για παράδειγµα, κάποιος µπορεί να ορίσει περισσότερες κατηγορίες αν κάθε κατηγορία έχει διαφορετικό χειρισµό. Ο αριθµός τρία είναι το ελάχιστο αλλά και πιο συχνά χρησιµοποιούµενο πλήθος κατηγοριών. Η ανάλυση αυτή είναι γνωστή ως ανάλυση Pareto από το όνοµα του Ιταλού Vilfredo Pareto (9 ος αιώνας) που παρατήρησε πως το 80% περίπου του πλούτου της Ιταλίας ήταν στα χέρια του 15 20% του πληθυσµού της. Η οµάδα A απαιτεί την πιο µεγάλη προσοχή και συνήθως κάθε κωδικός εξετάζεται χωριστά. Η οµάδα αυτή συνήθως περιλαµβάνει το 5% έως 10% των κωδικών. Συνήθως η αξία αυτών των κωδικών είναι το 50% της συνολικής αξίας του αποθέµατος. Η οµάδα Β περιλαµβάνει κωδικούς (περίπου το 50%) µικρότερης αλλά όχι ασήµαντης αξίας (σχεδόν το υπόλοιπο 50% της συνολικής αξίας). Κάποια εγχειρίδια συνιστούν να κατατάσσουµε µικρότερο αριθµό κωδίκών στην οµάδα Β, όµως η πρόοδος των υπολογιστών τα τελευταία χρόνια µας δίνει τη δυνατότητα να αυξήσουµε τον αριθµό. Για την οµάδα Β µπορεί να χρησιµοποιηθούν τεχνικές της οµάδας Α µε τη διαφορά ότι στα προϊόντα της οµάδας Α υπάρχει συχνά υποκειµενική παρέµβαση από 14

18 το διαχειριστή. Επίσης, κάποιοι παράµετροι του συστήµατος θα επιθεωρούνται πιο συχνά στους κωδικούς της οµάδας Α από ότι στους κωδικούς της οµάδας Β. Η οµάδα C περιλαµβάνει τους αρκετούς εναποµείναντες κωδικούς, οι οποίοι έχουν µικρή συµµετοχή στην αξία του αποθέµατος. Οι διαδικασίες απόφασης για τους κωδικούς αυτούς πρέπει να είναι απλές για να µην φορτώνουν το σύστηµα διαχείρισης µε µεγάλους όγκους πληροφοριών και χρόνο επεξεργασίας. Για τα προϊόντα αυτά, οι επιχειρήσεις συνήθως διατηρούν σχετικά µεγάλους όγκους αποθεµάτων για να ελαχιστοποιήσουν την περίπτωση έλλειψης τέτοιων ασήµαντων υλικών ή προϊόντων. Στα προϊόντα της οµάδας C επιδιώκεται η όσο το δυνατόν µεγαλύτερη οµαδοποίησής τους µε βάση την ετήσια αναγκαία ποσότητα από αυτά, τον προµηθευτή, την εποχικότητα, τον πελάτη ή το χρόνο ικανοποίησης της παραγγελίας τους, έτσι ώστε να ελαχιστοποιείται ο αριθµός των αναγκαίων αποφάσεων που πρέπει να διεκπεραιωθούν. Για κάθε τέτοια υποοµάδα σχεδιάζεται µια παραγγελία η οποία και παρακολουθείται. Για παράδειγµα, αν ένας κωδικός πρέπει να παραγγελθεί, παραγγέλνουµε και τους άλλους κωδικούς της υποοµάδας για να κερδίσουµε χρόνο. Τα συστήµατα δύο αποθηκών (two-bin systems) είναι ιδιαίτερα δηµοφιλή για τα προϊόντα της οµάδας C γιατί απαιτούν ελάχιστη γραφειοκρατία. Αν και το Σχήµα 1.8 είναι τυπικό, ο ακριβής αριθµός των κωδικών σε κάθε οµάδα A, B, ή C εξαρτάται από τη διασπορά της αξίας για κάθε περίπτωση. Για παράδειγµα, όσο µεγαλύτερη η διασπορά, τόσο περισσότεροι κωδικοί αντιστοιχούν στην οµάδα C. Η ανάλυση Α-B-C δεν είναι απαραίτητο να γίνει χρησιµοποιώντας τον πίνακα 1.1. Ο υπεύθυνος µπορεί να µετακινήσει µερικά προϊόντα από µια οµάδα σε µια άλλη για διάφορους λόγους. Για παράδειγµα, κάποια φθηνά SKU µπορεί να ενταχθούν στην οµάδα Α επειδή είναι κρίσιµα στη λειτουργία της επιχείρησης. 15

19

20 2 Πρόβλεψη ζήτησης 2.1 Γενικά Η µορφή της ζήτησης για ένα συγκεκριµένο είδος µπορεί να θεωρηθεί ως µια χρονοσειρά τιµών (π.χ. οι ηµερήσιες τιµές της ζήτησης). Είναι σαφές ότι για αποτελεσµατική λήψη αποφάσεων σε σχέση µε τη διαχείριση των αποθεµάτων είναι απαραίτητη η πρόβλεψη της ζήτησης σε µελλοντικές χρονικές στιγµές. Ειδικότερα, αν ο χρόνος προµήθειας ή παραγωγής των εξαρτηµάτων συν το χρόνο συναρµολόγησης είναι µεγαλύτερος από το χρόνο τον οποίο είναι διατιθέµενοι να περιµένουν οι πελάτες, τότε η πρόβλεψη της ζήτησης είναι κρίσιµη. Μια µελέτη στην Hewlett-Packard αποκάλυψε ότι το 40% των αποθεµάτων ήταν αποθέµατα κύκλου και διερχόµενα αποθέµατα, ενώ το 60% οφειλόταν στην αβεβαιότητα. Από αυτό το 60%, το 2% οφείλονταν σε διακυµάνσεις της απόδοσης των προµηθευτών, 2% σε διακυµάνσεις της απόδοσης του παραγωγού και 96% στην αβεβαιότητα της ζήτησης. Αυτά τα ποσοστά καταδεικνύουν την αναγκαιότητα για προσεκτικές προβλέψεις. Χρειαζόµαστε τις προβλέψεις για να καθορίσουµε τα στάνταρτ απόδοσης σε ότι αφορά στην εξυπηρέτηση των πελατών, να προγραµµατίσουµε τη συνολική επένδυση σε αποθέµατα, να αναγνωρίσουµε τις ανάγκες για επιπλέον παραγωγική δυναµικότητα και να επιλέξουµε ανάµεσα σε εναλλακτικές στρατηγικές λειτουργίας. Μόνο ένα πράγµα είναι βέβαιο αναφορικά µε τις προβλέψεις: Οι προβλέψεις υπόκεινται σε σφάλµατα. Συνεπώς οι διαδικασίες προγραµµατισµού και ελέγχου θα εµπεριέχουν την επίδραση αυτών των σφαλµάτων. Για παράδειγµα, είναι αναγκαίο να φροντίσουµε για απόθεµα ασφαλείας για να αποφύγουµε την έλλειψη όταν η πρόβλεψη είναι µικρότερη της πραγµατικής ζήτησης. Το κόστος των σφαλµάτων αυτών µπορεί να είναι πολύ υψηλό. Η εταιρία «Fruit of the Loom» έχασε πάνω από 40 εκατ. δολάρια σε ένα εξάµηνο από χαµένες πωλήσεις και υπεράριθµες προσλήψεις εξαιτίας κακών προβλέψεων. Η πρόβλεψη είναι η πρόγνωση του µέλλοντος. Οι προβλέψεις µπορεί να βασίζονται σε ένα συνδυασµό µιας προβολής στο µέλλον αυτών που συνέβησαν στο παρελθόν (αυτό που ονοµάζουµε 17

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Ε. Γεωργίου xgr@otenet.gr 3 η εβδομάδα μαθημάτων 1 Το περιεχόμενο της σημερινής ημέρας Συστήµατα προγραµµατισµού, ελέγχου και διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διαχείριση Αποθεμάτων Βασικές Αρχές και Κατηγοριοποιήσεις Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Ορισμός αποθεμάτων Κατηγορίες αποθεμάτων Λόγοι πίεσης

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων. Source: Corbis

Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων. Source: Corbis Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων Source: Corbis Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων Στρατηγική παραγωγής Η αγορά απαιτεί μια ποσότητα προϊόντων και υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Τι ορίζεται ως απόθεμα;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλασσικότερες από αυτές τις προσεγγίσεις βασίζονται σε πολιτικές αναπαραγγελίας, στις οποίες προσδιορίζονται τα εξής δύο μεγέθη:

Οι κλασσικότερες από αυτές τις προσεγγίσεις βασίζονται σε πολιτικές αναπαραγγελίας, στις οποίες προσδιορίζονται τα εξής δύο μεγέθη: 4. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΑΒΕΒΑΙΑ ΖΗΤΗΣΗ Στις περισσότερες περιπτώσεις η ζήτηση είναι αβέβαια. Οι περιπτώσεις αυτές διαφέρουν ως προς το μέγεθος της αβεβαιότητας. Δηλαδή εάν η αβεβαιότητα είναι περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2007 ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΠΕΤΑΝΟΥ

ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2007 ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΠΕΤΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΠΕΤΑΝΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Γιατί οι επιχειρήσεις έχουν ανάγκη την πρόβλεψη σελ.1 1.2 Μέθοδοι πρόβλεψης....σελ.2 ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 2.1 Υπόδειγμα του Κινητού μέσου όρου.σελ.5 2.2 Υπόδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων.

Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων. Atlantis MRP & MRP II MRP I Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων. Στις προβλέψεις αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ζήτησης και Προμηθειών της ΕΑ. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης 1

Προγραμματισμός Ζήτησης και Προμηθειών της ΕΑ. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης 1 Προγραμματισμός Ζήτησης και Προμηθειών της ΕΑ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης 1 4. Πρόβλεψη Ζήτησης στην ΕΑ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

7. Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟΥ

7. Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟΥ 7. Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟΥ Για να αναπτυχθούν οι βασικές έννοιες της δυναμικής του εργοστασίου εισάγουμε εδώ ορισμένους όρους πέραν αυτών που έχουν ήδη αναφερθεί σε προηγούμενα Κεφάλαια π.χ. είδος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ι - ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ....................................17 1.1 Προβλέψεις - Τεχνικές προβλέψεων και διοίκηση................................17 1.2 Τεχνικές προβλέψεων

Διαβάστε περισσότερα

2. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

2. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 2. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ο Συγκεντρωτικός Προγραμματισμός Παραγωγής (Aggregae Produion Planning) επικεντρώνεται: α) στον προσδιορισμό των ποσοτήτων ανά κατηγορία προϊόντων και ανά χρονική

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Δεδοµένων µε χρήση του Στατιστικού Πακέτου R

Ανάλυση Δεδοµένων µε χρήση του Στατιστικού Πακέτου R Ανάλυση Δεδοµένων µε χρήση του Στατιστικού Πακέτου R, Επίκουρος Καθηγητής, Τοµέας Μαθηµατικών, Σχολή Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών και Φυσικών Επιστηµών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Περιεχόµενα Εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Αποθεµάτων Applied Mathematics

ιαχείριση Αποθεµάτων Applied Mathematics ιαχείριση Αποθεµάτων 1 Περιεχόµενα Εισαγωγή Κόστος Αποθεµάτων Κατηγορίες Αποθεµάτων Στρατηγικές µείωσης των αποθεµάτων 2 Εισαγωγή Πως δηµιουργούνται τα αποθέµατα? Όταν οι ποσότητες εισαγωγής πρώτων υλών,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 1. Κεφάλαιο 2. Κεφάλαιο 3

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 1. Κεφάλαιο 2. Κεφάλαιο 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΓΕΝΙΚΑ... 19 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ... 19 ΕΙΔΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ... 21 ΕΙΔΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ... 22 ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΣΕ ΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας 1 η Διάλεξη: Βασικές Έννοιες στην Εφοδιαστική Αλυσίδα - Εξυπηρέτηση Πελατών 2015 Εργαστήριο Συστημάτων Σχεδιασμού, Παραγωγής και Λειτουργιών Ατζέντα Εισαγωγή στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών

Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τοµέας Υδατικών Πόρων, Υδραυλικών και Θαλάσσιων Έργων Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών. Κουτσογιάννης Α. Ευστρατιάδης Φεβρουάριος 2002 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Στρατηγική Παραγωγικής Διαδικασίας

Κεφάλαιο 1: Στρατηγική Παραγωγικής Διαδικασίας Κ1.1: Αναμενόμενες Χρηματικές Αξίες (ΑΧΑ) Οι ΑΧΑ ορίζονται ως η πιθανότητα ενός ενδεχόμενου επί το καθαρό ή μεικτό κέρδος (ή κόστος) του ενδεχόμενου συν η πιθανότητα του άλλου ενδεχόμενου επί το καθαρό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΑ Ένα από τα πιο σηµαντικά χαρακτηριστικά της αγοράς στην οποία µία επιχείρηση αναπτύσσει τη δραστηριότητά της είναι η ζήτηση για το προϊόν ή τις υπηρεσίες που προσφέρει.

Διαβάστε περισσότερα

Σε βιομηχανικό περιβάλλον η αποθεματοποίηση γίνεται στις εξής μορφές

Σε βιομηχανικό περιβάλλον η αποθεματοποίηση γίνεται στις εξής μορφές 3. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ 3. Τι Είναι Απόθεμα Σε βιομηχανικό περιβάλλον η αποθεματοποίηση γίνεται στις εξής μορφές. Απόθεμα Α, Β υλών και υλικών συσκευασίας: Είναι το απόθεμα των υλικών που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Θα εξετάσουµε τεχνικά ζητήµατα που έχουν επιπτώσεις στην απόδοση του MRP

Θα εξετάσουµε τεχνικά ζητήµατα που έχουν επιπτώσεις στην απόδοση του MRP Ειδικά Θέµατα MRP Ειδικά Θέµατα MRP Θα εξετάσουµε τεχνικά ζητήµατα που έχουν επιπτώσεις στην απόδοση του MRP Τρόποι βελτίωσης αποδοτικότητας Συχνότητα Ενηµέρωσης Troubleshooting Οριστικοποίηση Προγραµµατισµένων

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R, Επίκουρος Καθηγητής, Τομέας Μαθηματικών, Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Περιεχόμενα Εισαγωγή στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ» ΤΩΝ GARISSON ΚΑΙ NOREEN

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ» ΤΩΝ GARISSON ΚΑΙ NOREEN ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ» ΤΩΝ GARISSON ΚΑΙ NOREEN Σχεδιασµός συστηµάτων: Κοστολόγηση κατά έργο ή κατά παραγγελία Άσκηση 1. Η εταιρεία ΛΑΜΑΠΛΑΣΤ Α.Ε. αντιµετωπίζει

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διαχείριση Αποθεμάτων Συστήματα Συνεχούς και Περιοδικής Αναθεώρησης Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Συστήματα ελέγχου αποθεμάτων Σύστημα συνεχούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ιδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Ένα πολυσταδιακό πρόβλημα που αφορά στον τριμηνιαίο προγραμματισμό για μία βιομηχανική επιχείρηση παραγωγής ελαστικών (οχημάτων) Γενικός προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 3 ΗΣ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 3 ΗΣ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών : Θεματική Ενότητα : Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών Ακαδ. Έτος: 2007-08 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων &

η αποδοτική κατανοµή των πόρων αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα Οικονοµία των µεταφορών Η ανεπάρκεια των πόρων & 5 η αποδοτική κατανοµή των πόρων Οικονοµική αποδοτικότητα: Η αποτελεί θεµελιώδες πρόβληµα σε κάθε σύγχρονη οικονοµία. Το πρόβληµα της αποδοτικής κατανοµής των πόρων µπορεί να εκφρασθεί µε 4 βασικά ερωτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διαχείριση Αποθεμάτων Ειδικά Μοντέλα Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Μοντέλο μη αυτόματου εφοδιασμού (Economic Lot size) Αλγόριθμος Wagner-Whitin

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΡΚΕΤ ΚΑΜΠΟΣ Α.Ε.

ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΡΚΕΤ ΚΑΜΠΟΣ Α.Ε. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ LOGISTICS» ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΡΚΕΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Στα πλαίσια της ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ προσπαθούµε να προσεγγίσουµε τα χαρακτηριστικά ενός συνόλου (πληθυσµός) δια της µελέτης των χαρακτηριστικών αυτών επί ενός µικρού

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Παράδοση την Στιγμή που Χρειάζεται (Just-in-Time) και Ευέλικτη Αλυσίδα Εφοδιασμού

Κεφάλαιο 7 Παράδοση την Στιγμή που Χρειάζεται (Just-in-Time) και Ευέλικτη Αλυσίδα Εφοδιασμού Κεφάλαιο 7 Παράδοση την Στιγμή που Χρειάζεται (Just-in-Time) και Ευέλικτη Αλυσίδα Εφοδιασμού ΣΤΟΧΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ανάπτυξη τρόπου χρησιμοποίησης φιλοσοφίας του Just-in-time εισαγωγή έννοιας της ευέλικτης αλυσίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η Μέτρηση Εργασίας (Work Measurement ή Time Study) έχει ως αντικείμενο τον προσδιορισμό του χρόνου που απαιτείται από ένα ειδικευμένο

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Διαχείριση του Χρόνου Ανοχής

Κεφάλαιο 5 Διαχείριση του Χρόνου Ανοχής Κεφάλαιο 5 Διαχείριση του Χρόνου Ανοχής ΣΤΟΧΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ προσδιορισμός ορισμών και εννοιών σχετικών με τον ανταγωνισμό που βασίζεται στο χρόνο ανάδειξη τρόπου διαχείρισης χρόνου ανοχής με σκοπό την εξυπηρέτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ (MRP) Δημ. Εμίρης Αναπλ. Καθηγητής Πειραιάς, 2012 ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Εισαγωγή Ορισμοί Είδη ζήτησης Χρόνοι υστέρησης Κοινόχρηστα είδη Δομή και συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση & Έλεγχος Παραγωγής

Οργάνωση & Έλεγχος Παραγωγής OPUS Οργάνωση & Έλεγχος Παραγωγής Παραγγελίες Έλεγχος Παραγωγής Αποθήκη Κοστολόγηση Προγραµµατισµός Παραγωγής Ποιοτικός Έλεγχος Συντήρηση SCADA Παραγγελίες Καταχωρίστε τις παραγγελίες εύκολα και γρήγορα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Επιχειρησιακή Έρευνα Τυπικό Εξάμηνο: Δ Αλέξιος Πρελορέντζος Εισαγωγή Ορισμός 1 Η συστηματική εφαρμογή ποσοτικών μεθόδων, τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Operatons Management Διοίκηση Λειτουργιών Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Ε. Γεωργίου xgr@otenet.gr 4 η εβδομάδα μαθημάτων 1 Το περιεχόμενο της σημερινής ημέρας Επιλογή τοποθεσίας εγκατάστασης παραγωγικής µονάδας

Διαβάστε περισσότερα

3. ΣΕΙΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ

3. ΣΕΙΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ 3. ΣΕΙΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ Πρόβλημα: Ένας ραδιοφωνικός σταθμός ενδιαφέρεται να κάνει μια ανάλυση για τους πελάτες του που διαφημίζονται σ αυτόν για να εξετάσει την ποσοστιαία μεταβολή των πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Προγραµµατισµός Απαιτήσεων Υλικών

Προγραµµατισµός Απαιτήσεων Υλικών Προγραµµατισµός Απαιτήσεων Υλικών Προγραµµατισµός Απαιτήσεων Υλικών (MRP) Αντίθετα από πολλές άλλες προσεγγίσεις και τεχνικές, τα συστήµατα πρόβλεψης απαιτήσεων υλικών δουλεύουν, και αυτή είναι η καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικά Πληροφοριακά Συστήµατα. Κεφάλαιο 2. Ο στρατηγικός ρόλος των Πληροφοριακών Συστηµάτων ιοίκησης στην επιχείρηση. Ευαγγελάτος Ανδρέας

Στρατηγικά Πληροφοριακά Συστήµατα. Κεφάλαιο 2. Ο στρατηγικός ρόλος των Πληροφοριακών Συστηµάτων ιοίκησης στην επιχείρηση. Ευαγγελάτος Ανδρέας Κεφάλαιο 2 Στρατηγικά Πληροφοριακά Συστήµατα Ο στρατηγικός ρόλος των Πληροφοριακών Συστηµάτων ιοίκησης στην επιχείρηση Ευαγγελάτος Ανδρέας Εργαστήριο Πολυµέσων Επικοινωνίας 1. Εκπαιδευτικοί στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11 Προγραμματισμός και έλεγχος της παραγωγικής δυναμικότητας

Κεφάλαιο 11 Προγραμματισμός και έλεγχος της παραγωγικής δυναμικότητας Κεφάλαιο 11 Προγραμματισμός και έλεγχος της παραγωγικής δυναμικότητας Source: Arup Προγραμματισμός και έλεγχος παραγωγικής δυναμικότητας Προγραμματισμός και έλεγχος παραγωγικής δυναμικότητας Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 4: Η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Αθανασιάδης Αναστάσιος Τμήμα Εφαρμογών Πληροφορικής στη Διοίκηση και Οικονομία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ Τίτλος Μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕ ΔΙΕΘΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ Καθηγητής Αθιανός Στέργιος ΣΕΡΡΕΣ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων (στη γεωργία) Φίλιππος Ι. Καρυπίδης, Καθηγητής Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Αγροτικής Οικονομίας

Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων (στη γεωργία) Φίλιππος Ι. Καρυπίδης, Καθηγητής Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Αγροτικής Οικονομίας Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων (στη γεωργία) Διδάσκων: Φίλιππος Ι. Καρυπίδης, Καθηγητής Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Αγροτικής Οικονομίας Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων -Φ. Καρυπίδης 1 Εφοδιαστική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ (Transportation Problems) Βασίλης Κώστογλου E-mail: vkostogl@it.teithe.gr URL: www.it.teithe.gr/~vkostogl Περιγραφή Ένα πρόβλημα μεταφοράς ασχολείται με το πρόβλημα του προσδιορισμού του καλύτερου δυνατού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Λέκτορας Ι. Γιαννατσής Καθηγητής Π. Φωτήλας ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Οικονομική Επιστήμη: Η κοινωνική επιστήμη που ερευνά την οικονομική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣMΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΣMΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ III ΣΧΕΔΙΑΣMΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ Ι. Γιαννατσής ΣΧΕΔΙΑΣMΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ Σχεδιασμός Επιλογή Παραγωγικής παραγωγικής Διαδικασίας (πως) ικανότητας (πόσο)

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του Μάρκετινγκ, η διανομή& οι μεσάζοντες

Οι λειτουργίες του Μάρκετινγκ, η διανομή& οι μεσάζοντες Η Διανομή 1. Οι λειτουργίες του Μάρκετινγκ, η διανομή & οι μεσάζοντες 2. Ο δίαυλος Μάρκετινγκ 3. Βασικοί τύποι διαύλων 4. Παράγοντες που επηρεάζουν την επιλογή διαύλων 5. Η διαδικασία επιλογής διαύλων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΡΘΩΣΕΩΝ

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΡΘΩΣΕΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΡΘΩΣΕΩΝ Βασίλης Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος - Τοπογράφος Μηχανικός ΑΠΘ Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας 3ο εξάμηνο http://eclass.teiath.gr Παρουσιάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

4.3. Γραµµικοί ταξινοµητές

4.3. Γραµµικοί ταξινοµητές Γραµµικοί ταξινοµητές Γραµµικός ταξινοµητής είναι ένα σύστηµα ταξινόµησης που χρησιµοποιεί γραµµικές διακριτικές συναρτήσεις Οι ταξινοµητές αυτοί αναπαρίστανται συχνά µε οµάδες κόµβων εντός των οποίων

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαδικασιών. Source: Joe Schwarz, www.joyrides.com

Σχεδιασμός διαδικασιών. Source: Joe Schwarz, www.joyrides.com Σχεδιασμός διαδικασιών Source: Joe Schwarz, www.joyrides.com Σχεδιασμός διαδικασιών Σχεδιασμός διαδικασιών Σχεδιασμός δικτύου εφοδιασμού Στρατηγική παραγωγής Διάταξη και ροή Σχεδιασμός Διοίκηση παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Περίγραµµα Ανάλυση µερικής ισορροπίας των δασµών: προσφορά, ζήτηση και εµπόριο σ ένα µεµονωµένο κλάδο Κόστος και όφελος των δασµών Επιδοτήσεις εξαγωγών Ποσοστώσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας ειγµατοληψία αποδοχής, µε τη λήψη αντιπροσωπευτικών δειγµάτων σύµφωνα µε την στατιστική θεωρία της δειγµατοληψίας. ιαγράµµατα ελέγχου, όπου τα αποτελέσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Κοστολόγηση με βάση τις δραστηριότητες Activity Based Costing (ABC)

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Κοστολόγηση με βάση τις δραστηριότητες Activity Based Costing (ABC) Specisoft ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Κοστολόγηση με βάση τις δραστηριότητες Activity Based Costing (ABC) Από Γιώργο Μανουσόπουλο, Οικονομολόγo, Συνεργάτη της Specisoft Επισκεφθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί Η επιτυχία των επιχειρήσεων βασίζεται στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των πελατών για: - Ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα - Ποιοτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 1. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ... 19 Τι μπορεί να κάνει η Διοίκηση για τη μείωση του κόστους... 19 Ο συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

ΗΠροσφορά. Μικροοικονοµική. Η Ισορροπία της Αγοράς 6. Η ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΤΗΣΑΓΟΡΑΣ. 6η Εισήγηση

ΗΠροσφορά. Μικροοικονοµική. Η Ισορροπία της Αγοράς 6. Η ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΤΗΣΑΓΟΡΑΣ. 6η Εισήγηση ΗΠροσφορά Όπως και στην περίπτωση της ζήτησης, δεδοµένης και σταθερής της τιµής του αγαθού, όταν µεταβάλλεται ένας ή περισσότεροι από τους λοιπούς προσδιοριστικούς παράγοντες της προσφοράς, τότε, µεταβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΤΥΧΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑΣ 3.1 Τυχαίοι αριθμοί Στην προσομοίωση διακριτών γεγονότων γίνεται χρήση ακολουθίας τυχαίων αριθμών στις περιπτώσεις που απαιτείται η δημιουργία στοχαστικών

Διαβάστε περισσότερα

3. ΣΤΡΩΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ (Stratified Random Sampling)

3. ΣΤΡΩΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ (Stratified Random Sampling) 3 ΣΤΡΩΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ (Stratfed Radom Samplg) Είναι προφανές από τα τυπικά σφάλματα των εκτιμητριών των προηγούμενων παραγράφων, ότι ένας τρόπος να αυξηθεί η ακρίβεια τους είναι να αυξηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Συμπληρωματικές Σημειώσεις Δημήτριος Παντελής. Pr T T0

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Συμπληρωματικές Σημειώσεις Δημήτριος Παντελής. Pr T T0 ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Συμπληρωματικές Σημειώσεις Δημήτριος Παντελής Δεσμευμένη αξιοπιστία Η δεσμευμένη αξιοπιστία R t είναι η πιθανότητα το σύστημα να λειτουργήσει για χρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

1-3 10 1-3 6 3-5 40 3-5 30 5-7 20 5-7 20 7-9 20 7-9 30 9-11 8 9-11 10 11-13 2 11-13 4 Σύνολο 100 Σύνολο 100

1-3 10 1-3 6 3-5 40 3-5 30 5-7 20 5-7 20 7-9 20 7-9 30 9-11 8 9-11 10 11-13 2 11-13 4 Σύνολο 100 Σύνολο 100 1. (Εξεταστ. Φεβ. 2004) Μια µεγάλη εταιρία θέλει να εξετάσει εάν το εκπαιδευτικό πρόγραµµα που ακολουθήσανε οι 100 πωλητές της ήταν αποτελεσµατικό (δηλαδή εάν αυξήθηκαν οι πωλήσεις). Οι δύο παρακάτω πίνακες

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 1.ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΛΗΨΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 2. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι θεµελιώδεις έννοιες που απαιτούνται στη Επαγωγική Στατιστική (Εκτιµητική, ιαστήµατα Εµπιστοσύνης και Έλεγχοι Υποθέσεων) είναι:

Οι θεµελιώδεις έννοιες που απαιτούνται στη Επαγωγική Στατιστική (Εκτιµητική, ιαστήµατα Εµπιστοσύνης και Έλεγχοι Υποθέσεων) είναι: Κατανοµές ειγµατοληψίας 1.Εισαγωγή Οι θεµελιώδεις έννοιες που απαιτούνται στη Επαγωγική Στατιστική (Εκτιµητική, ιαστήµατα Εµπιστοσύνης και Έλεγχοι Υποθέσεων) είναι: 1. Στατιστικής και 2. Κατανοµής ειγµατοληψίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Δ.Α.Π. Ν.Δ.Φ.Κ. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ www.dap-papei.gr ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΗ 1 Η FASHION Α.Ε είναι μια από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ 1. ΕΙ Η Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΣΥΛΛΟΓΗ, ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΑΝΑΛΥΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ 1. ΕΙ Η Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΣΥΛΛΟΓΗ, ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ 1. ΕΙ Η Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΣΥΛΛΟΓΗ, ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Βασικές µορφές Ερωτήσεων - απαντήσεων Ανοιχτές Κλειστές Κλίµακας ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΑΓΓΕΛΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΠΘ 2 Ανοιχτές ερωτήσεις Ανοιχτές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2 Διεθνές εµπόριο-1 Το διεθνές εµπόριο συµβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση των παραγωγικών πόρων της ανθρωπότητας γιατί ελαχιστοποιεί το κόστος παραγωγής της συνολικής προσφοράς αγαθών και υπηρεσιών που διακινείται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή,, αποθήκευση, ανανέωση και παρουσίαση στατιστικών δεδοµένων

Συλλογή,, αποθήκευση, ανανέωση και παρουσίαση στατιστικών δεδοµένων Συλλογή,, αποθήκευση, ανανέωση και παρουσίαση στατιστικών δεδοµένων 1. Αναζήτηση των κατάλληλων δεδοµένων. 2. Έλεγχος µεταβλητών και κωδικών για συµβατότητα. 3. Αποθήκευση σε ηλεκτρονική µορφή (αρχεία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο

Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο Οι βραχυχρόνιες διακυµάνσεις στο προϊόν και στην απασχόληση καλούνται επιχειρηµατικός κύκλος (business cycle). Μέχρι τώρα αναπτύξαµε θεωρίες για να µελετήσουµε πως η

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήµατα ιοίκησης Τµήµα Χρηµατοοικονοµικής και Ελεγκτικής Management Information Systems Εργαστήριο 4 ΤΕΙ Ηπείρου (Παράρτηµα Πρέβεζας)

Πληροφοριακά Συστήµατα ιοίκησης Τµήµα Χρηµατοοικονοµικής και Ελεγκτικής Management Information Systems Εργαστήριο 4 ΤΕΙ Ηπείρου (Παράρτηµα Πρέβεζας) Πληροφοριακά Συστήµατα ιοίκησης Τµήµα Χρηµατοοικονοµικής και Ελεγκτικής Management Information Systems Εργαστήριο 4 ΤΕΙ Ηπείρου (Παράρτηµα Πρέβεζας) ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: Προσοµοίωση (Simulation) και Τυχαίες µεταβλητές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΜΕΡΟΣ Β

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΜΕΡΟΣ Β ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΜΕΡΟΣ Β ηµήτρης Κουγιουµτζής http://users.auth.gr/dkugiu/teach/civilengineer E mail: dkugiu@gen.auth.gr 1/11/2009 2 Περιεχόµενα 1 ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ιοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

ιοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών ιοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Προγραµµατισµός Παραγωγής Εισαγωγή Ορισµοί Προβλήµατα µίας µηχανής Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Ορισµός Προγραµµατισµού Παραγωγής Είδη προβληµάτων

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Τιμολόγηση Παράγοντες επηρεασμού της τιμής Στόχος της τιμολογιακής πολιτικής πρέπει να είναι ο καθορισμός μιας ιδανικής τιμής η οποία θα ικανοποιεί τόσο τους πωλητές όσο και τους αγοραστές.

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέµατα Μάρκετινγκ Υπηρεσιών

Ειδικά Θέµατα Μάρκετινγκ Υπηρεσιών Ειδικά Θέµατα Μάρκετινγκ Υπηρεσιών 1 ΒΑΣΙΚΑ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ, ΟΜΕΣ, &

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση Η Μεγάλη Ύφεση παρακίνησε πολλούς οικονοµολόγους να να αναρωτηθούν σχετικά µε µε την την εγκυρότητα της της Κλασικής Οικονοµικής Θεωρίας. Τότε Τότε δηµιουργήθηκε η πεποίθηση ότι ότι ένα ένα καινούριο υπόδειγµα

Διαβάστε περισσότερα