Διεθνές Πρόγραμμα για την Ηγεσία των Δασκάλων The International Teacher Leadership project. του Ντέιβιντ Φροστ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διεθνές Πρόγραμμα για την Ηγεσία των Δασκάλων The International Teacher Leadership project. του Ντέιβιντ Φροστ"

Transcript

1 ИнФОРМ 12 Διεθνές Πρόγραμμα για την Ηγεσία των Δασκάλων The International Teacher Leadership project του Ντέιβιντ Φροστ Νοέμβριος 2011 Το παρόν τεύχος του inform συνέπεσε με τη δημοσίευση της έκθεσης απολογισμού για το Διεθνές Πρόγραμμα «Υποστηρίζοντας την ηγεσία των δασκάλων σε 15 χώρες: Διεθνές Πρόγραμμα για την Ηγεσία των Δασκάλων, φάση I» ('Supporting teacher leadership in 15 countries - the International Teacher Leadership project, Phase 1'). Την άνοιξη του 2008, η Ljubica Petrovic και η Ivana Cosic, μεταπτυχιακές φοιτήτριες στο μάθημα «H Εκπαιδευτική Ηγεσία και η Βελτίωση των Σχολείων» που συντόνιζε η Sue Swaffield στην Παιδαγωγική Σχολή του Πανεπιστημίου του Cambridge, παρακολούθησαν το σεμινάριό μου με θέμα την ηγεσία των δασκάλων. Το μάθημα επικεντρωνόταν στις στρατηγικές, τα εργαλεία και τις τεχνικές που αναπτύχθηκαν σε μια συγκεκριμένη περίοδο κάποιων ετών κατά την εφαρμογή του προγράμματος HertsCam. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα για την ηγεσία των δασκάλων βασιζόταν στις αρχές της ηγεσίας στην εκμάθηση, με ιδιαίτερη έμφαση στη δημοκρατική σχολική εκπαίδευση και στην επιμεριστική ηγεσία. Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου οι δύο νεαρές Κροάτισσες δήλωσαν τον ενθουσιασμό και την πεποίθησή τους ότι η προαναφερόμενη προσέγγιση για την υποστήριξη της ηγεσίας των δασκάλων θα μπορούσε να παίξει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη μιας δημοκρατικής σχολικής εκπαίδευσης σε μετασυγκρουσιακές κοινωνίες όπως η δική τους. Σε συνέχεια του σεμιναρίου αυτού, ακολούθησαν και άλλες συναντήσεις στις οποίες συζητήσαμε τον τρόπο με τον οποίο η προσέγγιση του προγράμματος HertsCam θα μπορούσε να προσαρμοστεί στις ανάγκες των δασκάλων στο Ζάγκρεμπ. Η σημαντική αυτή εξέλιξη συνέπεσε με παρόμοιες αναζητήσεις και άλλων ακαδημαϊκών σε διαφορετικές χώρες και έτσι προέκυψε η ιδέα να προσπαθήσουμε να προωθήσουμε ένα διεθνές πρόγραμμα για την ηγεσία των δασκάλων.

2 Στο Βουκουρέστι δάσκαλοι από τη βόρεια Ρουμανία και τη Μολδαβία συγκεντρώθηκαν για να μοιραστούν τις εμπειρίες τους από την εφαρμογή του προγράμματος υποστήριξης των δασκάλων σε αναπτυξιακά έργα. Η Mona Chiriac, δασκάλα από το Stevenage της Αγγλίας, ρουμανικής καταγωγής, συνεργάστηκε με το συνάδελφό της από το Βουκουρέστι για να συντονίσει αυτή τη διήμερη συνάντηση. Τρία χρόνια μετά μπορούμε πια να παρουσιάσουμε μια έκθεση απολογισμού για το τι έχει επιτευχθεί μέχρι στιγμής. Το Διεθνές Πρόγραμμα για την Ηγεσία των Δασκάλων (International Teacher Leadership project, ΔΠΗΔ) σήμερα είναι ένα αναγνωρισμένο ερευνητικό και αναπτυξιακό πρόγραμμα με μια ομάδα έργου που αποτελείται από περισσότερους από 50 ειδικούς από 15 χώρες, που υποστηρίζουν γύρω στους 1000 δασκάλους σε περίπου 150 σχολεία. Ποιο λοιπόν είναι το περιεχόμενο της έκθεσης απολογισμού; Αρχικά, γίνεται λόγος για την προέλευση και τους στόχους του προγράμματος υποστήριξης της ηγεσίας των δασκάλων και εξετάζονται οι πολιτιστικές συγκυρίες μέσα στις οποίες αυτό δοκιμάστηκε. Στη συνέχεια, αναλύεται η έννοια της ηγεσίας του δασκάλου, καθώς και η προσέγγιση που χρησιμοποιήθηκε στο πρόγραμμα. Η μεθοδολογία του έργου παρουσιάζεται μέσα στο κύριο μέρος της έκθεσης του απολογισμού για να είναι πιο ξεκάθαρες οι δράσεις του προγράμματος, καθώς και ο αντίκτυπος που αυτό είχε. Η προέλευση και οι στόχοι του Διεθνούς Προγράμματος για την Ηγεσία των Δασκάλων Η ιδέα της συγκεκριμένης προσέγγισης για την υποστήριξη της ηγεσίας των δασκάλων ξεκίνησε το 1989 όταν προσπαθούσα να βρω ένα τρόπο υποστήριξης των δασκάλων που είχαν εγγραφεί στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Πανεπιστημίου του Cambridge με σκοπό τη βελτίωση του σχολείου. Το βασικό ερώτημα ήταν το εξής: πώς η επαγγελματική μόρφωση των δασκάλων θα μπορούσε να συνδεθεί με την ανάπτυξη της πρακτικής στα σχολεία τους; Από τότε, εργάστηκα με πολλούς συναδέλφους δασκάλους, αλλά και πανεπιστημιακούς, για να αναπτύξουμε μοντέλα, στρατηγικές και εργαλεία που αποσκοπούν στην υποστήριξη των δασκάλων ως ηγετών καινοτομίας και αλλαγής (Durrant, 2004; Hill, 2011; Mylles & Frost, 2006). Οι μέθοδοι αυτές εφαρμόστηκαν, αξιολογήθηκαν και δέχτηκαν αρκετές βελτιώσεις κατά την εφαρμογή του προγράμματος HertsCam. Μέχρι το φθινόπωρο του 2008 είχαμε εντοπίσει πιθανούς συνεργάτες στην Κροατία, την Ελλάδα, την Πορτογαλία, τη Ρουμανία, την Ισπανία και την Τουρκία. Τους καλέσαμε σε μια διερευνητική συνάντηση στο Cambridge, στην οποία 2

3 συζητήσαμε τους στόχους μας. Η ανάπτυξη των στόχων συζητήθηκε και στην επόμενη συνάντηση που έγινε στην Κόρινθο και αναπτύχθηκε σημαντικά στην τρίτη συνάντηση που κάναμε στο Βελιγράδι, όπου είχε την καλοσύνη να μας φιλοξενήσει η Gordana Miljevic. Η Gordana μάς ζήτησε, εκ μέρους του Ινστιτούτου Ανοικτής Κοινωνίας (Open Society Institute, ΙΑΚ), να ενταχθούν στο πρόγραμμα και συνέταιροι από άλλες χώρες της νοτιο-ανατολικής Ευρώπης. Αρχικά, το ενδιαφέρον μας εστιαζόταν στο ρόλο της ηγεσίας των δασκάλων στις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις, όμως η συνεργασία μας με το ΙΑΚ διεύρυνε τους στόχους μας και έφερε στο προσκήνιο τη δυνατότητα ανάπτυξης της δημοκρατικής κοινωνίας πολιτών και της ενσωμάτωσης σε αυτή. Έγινε φανερό πως το πρόγραμμα θα μπορούσε να έχει σημαντικό αντίκτυπο όχι μόνο σε μετασυγκρουσιακά περιβάλλοντα, αλλά και σε χώρες, όπου η δημοκρατία θεωρείται ήδη ανεπτυγμένη. Έτσι λοιπόν, από την πρώτη χρονιά εφαρμογής του προγράμματος τέθηκαν οι εξής στόχοι: να καθιερωθούν προγράμματα υποστήριξης της ηγεσίας των δασκάλων, κατάλληλα για ποικίλα πολιτιστικά / εθνικά περιβάλλοντα, που να ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες προκλήσεις που προκύπτουν στα περιβάλλοντα αυτά να εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο η ανάπτυξη της επαγγελματικής ταυτότητας των δασκάλων και η επαγγελματική τους ειδίκευση μπορούν να συμβάλουν στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση σε διαφορετικά πολιτιστικά / εθνικά συμφραζόμενα Το παραπάνω σκαρίφημα παρουσιάστηκε στη συνάντηση της ομάδας μας στην Κόρινθο και απεικονίζει την επιμεριστική θεωρία που έχουμε αναπτύξει για την ηγεσία των δασκάλων. Η θεωρία αυτή μορφοποιήθηκε, ανανεώθηκε και βελτιώθηκε μέσα από εποικοδομητικές συζητήσεις που στηρίχθηκαν στις πρακτικές εμπειρίες των μελών της ομάδας μας σε 15 χώρες. να δημιουργηθούν και / ή να ενισχυθούν τα δίκτυα διάδοσης γνώσεων μεταξύ των δασκάλων να δημιουργηθεί και / ή να ενισχυθεί ένα δίκτυο με ειδικούς (ακαδημαϊκούς, παράγοντες της τοπικής κοινωνίας, μέλη μη κυβερνητικών οργανώσεων, ακτιβιστές, έμπειρους δασκάλους και διευθυντές σχολείων), οι οποίοι να μπορούν να συνεχίζουν να παρέχουν στήριξη στην ανάπτυξη των δασκάλων και των σχολείων να αναβαθμιστούν και να προωθηθούν οι εκπαιδευτικές πρακτικές ενσωμάτωσης 3 το πρόγραμμα να συμβάλει στην ανάπτυξη της δημοκρατικής κοινωνίας πολιτών.

4 Ένας επιπλέον στόχος του προγράμματος ήταν να ασχοληθούμε με τη χάραξη της πολιτικής άμεσα και παράλληλα με την εφαρμογή του προγράμματος και να μην βασιστούμε στα αποτελέσματά που θα προέκυπταν εκ των υστέρων. Μέχρι στιγμής, συνεργάτες του προγράμματος είναι συνάδελφοι από τις παρακάτω χώρες: Αλβανία, Βοσνία - Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία, Ελλάδα, Κόσσοβο, Κροατία, Μαυροβούνιο, Μεγάλη Βρετανία, Μολδαβία, Νέα Ζηλανδία, ΠΓΔΜ, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σερβία και Τουρκία. Επίσης, έχουμε ισχυρούς δεσμούς με δασκάλους στη Δυτική Αυστραλία, το Κουίνσλαντ και το Χονγκ Κονγκ, ως αποτέλεσμα διερευνητικών αποστολών συναδέλφων μας. Πολιτιστικά πλαίσια Γνωρίζαμε ότι «ο δανεισμός της πολιτικής» πέρα από πολιτιστικά και εθνικά σύνορα μπορεί να είναι επικίνδυνος και μη αποτελεσματικός (Phillips and Ochs, 2003, Steiner-Khamsi, 2004). Για αυτό, το πρώτο μας βήμα ήταν να καταρτίσουμε ένα πλαίσιο, το οποίο θα επέτρεπε σε όλα τα μέλη της ομάδας να υλοποιούν την ανάλυση των δικών τους εθνικών και τοπικών συνθηκών, βοηθώντας τους έτσι να κάνουν τις σχετικές τροποποιήσεις στο μοντέλο και να ενισχύσουν τις στρατηγικές παρέμβασης. Αυτές οι πολιτιστικές προκλήσεις συζητήθηκαν εκτενώς στις συναντήσεις της ομάδας μας, και μάλιστα τονίστηκε ιδιαίτερα το γεγονός ότι σε πολλές από τις συμμετέχουσες χώρες η δημοκρατία είναι πιο πολύ «ένα έργο σε εξέλιξη». Θα μπορούσε να υποτεθεί ότι αυτό αφορά ειδικά στις χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας, όμως φάνηκε ξεκάθαρα ότι για όλες τις συμμετέχουσες χώρες «η ύπαρξη τυπικών δημοκρατικών δικαιωμάτων δεν συνεπάγεται απαραίτητα μια πιο ουσιαστική δημοκρατία στην καθημερινή ζωή ανθρώπων» (Zakaria, 1997). Σε πολλά εκπαιδευτικά συστήματα με τα οποία συνεργαζόμαστε, η εμπειρία των δασκάλων Η επίσκεψη σε ένα από τα σχολεία της Κωνσταντινούπολης αποτέλεσε μέρος μιας συναδελφικής αξιολόγησης που έγινε στο πλαίσιο της συνάντησης που είχαμε στην Κωνσταντινούπολη, ένα γεγονός στο οποίο πήραν μέρος 600 δάσκαλοι και ντόπιοι πολιτικοί. Στην Τουρκία το πρόγραμμα «Η ηγεσία των δασκάλων» έτυχε θερμής υποδοχής. 4

5 χαρακτηρίζεται περισσότερο από ιεραρχική δομή και απολυταρχική νοοτροπία, παρά από συλλογικότητα και αλληλοσεβασμό μεταξύ των συναδέλφων. Μια σχετική μελέτη που διεξήχθη από την Εκπαιδευτική Διεθνή (Education International) μάς έδωσε τη δυνατότητα να ρωτήσουμε δασκάλους από 20 χώρες να μας πουν σε ποιο βαθμό θεωρούν ότι ακούγεται η φωνή τους και ποιος είναι ο ρόλος τους στον καθορισμό της επαγγελματικής τους στάσης. Η πλειοψηφία των απαντήσεων συνέκλινε στην εξής μία διαπίστωση: ότι οι δάσκαλοι θεωρούν τους εαυτούς τους ουσιαστικά «άφωνους», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ένας δάσκαλος. Το πολιτικό περιβάλλον σε πολλές περιπτώσεις είναι τέτοιο, ώστε οι δάσκαλοι παραμένουν «φαντάσματα στη γιορτή» (Bangs and Frost, 2011). Αυτός ο συγκεντρωτισμός στην υποστήριξη των μεταρρυθμίσεων πηγάζει συνήθως από την ανάγκη των κυβερνήσεων να αυξήσουν την επίδοση της χώρας τους σε κατατάξεις όπως το PISA (Πρόγραμμα για τη διεθνή αξιολόγηση των σπουδαστών), κάτι το οποίο αναπόφευκτα οδηγεί στην εφαρμογή των αλλαγών «από πάνω προς τα κάτω» και συνοδεύεται με χαμηλές προσδοκίες από την πλευρά των δασκάλων. Το ΔΠΗΔ προσελκύει όλους εκείνους που αναζητούν μια εναλλακτική προοπτική, η οποία αναγνωρίζει ότι η συνειδητοποίηση από την πλευρά των δασκάλων της αποτελεσματικότητάς τους και του δυναμισμού τους αποτελεί το κλειδί της καινοτομίας και της βελτίωσης. Αυτό το σκαρίφημα προέκυψε από μια δραστηριότητα σε μια από τις συναντήσεις της διεθνούς ομάδας. Σε αυτό αναπαριστάται πώς η συζήτηση για την διαμόρφωση της κοινωνίας μπορεί να μεταβληθεί σε στρατηγική για τη διαμόρφωση του λόγου. Η έννοια της ηγεσίας των δασκάλων Η ηγεσία των δασκάλων θεωρείται βασικός μοχλός στην ανάπτυξη της επαγγελματικής συνειδητοποίησης των δασκάλων και στην υποστήριξη των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων. Αυτή η αρχή είναι πλέον αποδεκτή σε πολλές χώρες του κόσμου, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ (Katzenmeyer & Moller, 2001; Lieberman & Miller, 2004; York-Barr & Duke, 2004). Παρ όλα αυτά, σύμφωνα με την επικρατούσα προσέγγιση η ηγεσία αυτού του είδους 5

6 αναλαμβάνεται μόνο από άτομα με ειδικές δεξιότητες, τα οποία επιλέγονται σε συγκεκριμένες θέσεις ως ηγέτες των δασκάλων (Διερευνητική Κοινοπραξία για την Ηγεσία των Δασκάλων / Teacher Leadership Exploratory Consortium, 2011). Η Jo και η Val είναι δασκάλες σε σχολεία που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα HertsCam. Η Jo Mylles είναι υποδιευθύντρια στο Σχολείο Sir John Lawes και η Val Hill υποδιευθύντρια στο Λύκειο της πόλης Birchwood της Αγγλίας. Και οι δύο είναι ερευνήτριες και ειδικοί σε θέματα υποστήριξης της ηγεσίας των δασκάλων. Επίσης, σχεδίασαν και πραγματοποίησαν σεμινάρια στις πιο πρόσφατες συνεδριάσεις της διεθνούς ομάδας στη Βουλγαρία. Η έννοια της επιμεριστικής ηγεσίας σήμερα έχει μεγάλη αποδοχή (Bennett et al., 2003; MacBeath et al., 2004; Spillane, 2006) και συστήνεται από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (Pont, Nusche & Morman, 2008). Στην πράξη όμως, μια τέτοια προσέγγιση που βασίζεται σε παραδοχές οργανωτικών επιστημών έχει μια τάση να περιορίζει την άσκηση της ηγεσίας μόνο σε εκείνους που κατέχουν επίσημες θέσεις. Αντίθετα, η προσέγγιση που χρησιμοποιείται στο ΔΠΗΔ προϋποθέτει ότι όλοι οι δάσκαλοι έχουν την ικανότητα να προωθήσουν μια καινοτομία, όλοι δικαιούνται να ασκούν ηγετικό ρόλο (Lambert, 1998) και ότι η δυνατότητα ηγεσίας μπορεί να αναπτυχθεί σε όλους όσους εξασκούν το επάγγελμα του δασκάλου αρκεί να τους παρέχεται η κατάλληλη υποστήριξη. Στο ΔΠΗΔ αποδείχθηκε ότι είναι δυνατόν να δημιουργηθούν «επαγγελματικές κοινότητες εκμάθησης» (Bolam et al., 2005), στις οποίες οι δάσκαλοι μπορούν να υλοποιούν αναπτυξιακά έργα μέσα από μια ανακαλυπτική διερευνητική προσέγγιση, ανταλλάσσοντας έτσι γνώσεις για την ανάπτυξη καινοτομιών στην παιδαγωγική επιστήμη. Η προσέγγιση αυτή δίνει έμφαση στην ενίσχυση του ανθρώπινου παράγοντα και στην ανάπτυξη μιας παράδοσης κοινής ευθύνης για την επιτυχία των μεταρρυθμίσεων και την αποτελεσματικότητα στην εκμάθηση των σπουδαστών. Το ΔΠΗΔ στηρίζεται στην κοινή θέση πως όλα τα μέλη των κοινοτήτων εκμάθησης, ανεξάρτητα από τη θέση τους στην ιεραρχία, έχουν ικανότητες για να ασκούν ηγετικό ρόλο. Η ύπαρξη ενός έργου ανάπτυξης καθοδηγούμενο από δασκάλους δημιουργεί ένα πλαίσιο που επιτρέπει στους δασκάλους να αναλάβουν την προώθηση και καθοδήγηση ενός προγράμματος, το οποίο μπορεί να υλοποιηθεί στη διάρκεια μιας σχολικής χρονιάς. Το σκεπτικό αυτό, όπως εφαρμόστηκε στο πλαίσιο του προγράμματος HertsCam, παρουσιάζεται στον παρακάτω Πίνακα 1. 6

7 Ένα ακόμα πολύ σημαντικό στοιχείο του προγράμματος είναι ότι οι δάσκαλοι, προκειμένου να μπορούν να έχουν ηγετικό ρόλο, χρειάζονται ένα στήριγμα, ειδικά σχεδιασμένο για αυτό το σκοπό. Αυτό, μπορεί να λάβει τη μορφή βοηθητικού υλικού με κατευθυντήριες γραμμές, τη μορφή προγραμμάτων για σεμινάρια, καθώς και εργαλείων για σχεδιασμό και στοχασμό. Η υποστήριξη μπορεί επίσης να παρέχεται μέσω συνεργασιών μεταξύ έμπειρων ή ανώτερων εκπαιδευτικών σε σχολεία με εξωτερικούς παράγοντες, όπως για παράδειγμα με πανεπιστημιακούς ή με ακτιβιστές μη κυβερνητικών οργανώσεων. Πίνακας 1. Έργο ανάπτυξης που καθοδηγείται από δασκάλους Έργο ανάπτυξης που καθοδηγείται από δασκάλους Δάσκαλοι με ή χωρίς θέσεις ευθύνης: αναλαμβάνουν την πρωτοβουλία να βελτιώσουν μια ή περισσότερες πρακτικές που εφαρμόζονται κάνουν ενέργειες μαζί με τους συναδέλφους τους μέσα στο πλαίσιο μιας στρατηγικής για να εφαρμόσουν τις αλλαγές συλλέγουν και χρησιμοποιούν αποδείξεις μέσα από συνεργατικές διαδικασίες συμβάλλουν στη διαμόρφωση και διάδοση των επαγγελματικών γνώσεων. Τα βουνά του Μαυρόβου στην ΠΓΔΜ, όπου έγινε μια από τις συναντήσεις της ομάδας μας. Το σκηνικό αυτό τροφοδότησε τη φαντασία μας και μας βοήθησε να αναγνωρίσουμε την αξία της διεθνούς συνεργασίας. 7

8 Επίσης, θεωρείται ιδιαίτερα χρήσιμη η καθιέρωση ενός μηχανισμού δικτύωσης, μέσα από τον οποίο οι δάσκαλοι θα μπορούν να ανταλλάσσουν τις εμπειρίες τους από την ηγεσία και να εμπνέουν ο ένας τον άλλον. Επιπλέον, δεδομένου ότι η ηγεσία των δασκάλων παράγει αποτελέσματα μόνο όταν υπάρχει προθυμία για ανάπτυξη οργανωτικών συνθηκών στα σχολεία, χρειάζεται από τα μέλη της ομάδας του προγράμματος να έρθουν σε διάλογο με τους διευθυντές των σχολείων και να τους υποστηρίξουν στις προσπάθειές τους για εγκαθίδρυση της απαιτούμενης σχολικής κουλτούρας. Η μεθοδολογία του προγράμματος Είναι φυσικό το πρόγραμμα που ενδιαφέρεται να παράσχει υποστήριξη στην ηγεσία των δασκάλων να βασίζεται πρώτα από όλα στην εμπειρία και την τεχνογνωσία των εκπαιδευτικών. Παρ όλο που ο συντονισμός του προγράμματος γίνεται από το Cambridge, το πρόγραμμα καθοδηγείται από μια ομάδα επαγγελματιών ερευνητών που αποτελούν μέλη της εκπαιδευτικής ομάδας του προγράμματος HertsCam. Τα άτομα αυτά είναι απόφοιτοι του μεταπτυχιακού προγράμματος HertsCam με θέμα την «Ηγετική Διδασκαλία και Εκμάθηση» και έχουν διδάξει τόσο σε μεταπτυχιακά προγράμματα, όσο και σε προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης των δασκάλων, ενώ στα σχολεία τους διατηρούν θέσεις ηγεσίας. Αν και το δίκτυο της ομάδας του προγράμματος διεθνώς περιλαμβάνει άτομα με ακαδημαϊκό υπόβαθρο, αλλά και δασκάλους, η πλειοψηφία των μελών είναι ακτιβιστές από μη κυβερνητικές οργανώσεις, όπως το «Εκπαιδευτικό Κέντρο Pro Didactica» στη Μολδαβία ή το «ProMENTE κοινωνική έρευνα» στο Σαράγεβο. Η Majda Josevska, νεαρή ερευνήτρια, έχει βοηθήσει στην παροχή υποστήριξης στην ηγεσία των δασκάλων στην ΠΓΔΜ και σήμερα είναι μέλος της ερευνητικής ομάδας στο Cambridge. Στο πρόσφατο συνέδριο στη Βουλγαρία εργαζόταν ως ερευνήτρια με την Caroline Creaby και τον James Underwood από το Cambridge Οι δεξιότητες και προοπτικές των δασκάλων είναι ιδιαίτερα χρήσιμες στις συναντήσεις της ομάδας μας, που μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί 5 φορές, αρχής γενομένης από το Cambridge (Μεγάλη Βρετανία), το Νοέμβριο 2008, και συνεχίζοντας στην Κόρινθο, στο Βελιγράδι (Σερβία), στο Μαύροβο (ΠΓΔΜ) και στο Βελίκο Τάρνοβο (Βουλγαρία). Στις συνεδριάσεις της ομάδας συμμετέχουν περίπου άτομα. Συνήθως διαρκούν δύο μέρες και λαμβάνουν χώρα σε ένα ξενοδοχείο ή σε πανεπιστημιακό κτίριο. Δεδομένου ότι τα έξοδα του ταξιδιού και της διαμονής δεν είναι λίγα[1], είναι 8

9 ζωτικής σημασίας οι συνεδριάσεις να αποφέρουν απτά αποτελέσματα για το σχεδιασμό παραγωγικών δραστηριοτήτων. Η συζήτηση συνήθως είναι έντονη και χαρακτηρίζεται από ανταλλαγή εμπειριών και ομαδική αξιολόγηση. Το ίδιο γίνεται και με τις εκθέσεις απολογισμού, οι οποίες στηρίζονται στην ανάλυση των δεδομένων ή πάνω σε καινούριες ιδέες. Η συζήτηση είναι πολύ καλά δομημένη και το συνολικό αποτέλεσμα ιδιαίτερα εμπνευσμένο, έτσι ώστε να παρέχεται υποστήριξη στο έργο των δασκάλων στα τοπικά τους περιβάλλοντα. Κάθε δραστηριότητα τεκμηριώνεται προσεκτικά με τη βοήθεια τόσο εποπτικού, όσο και γραπτού υλικού που παρέχεται στα μέλη της ομάδας για να μην χάνουν την επαφή τους με την πορεία του προγράμματος. Αυτό, βοηθά να παραμένουν ενημερωμένα και τα μέλη που δεν μπόρεσαν να παρακολουθήσουν τις συνεδριάσεις. Στο διάστημα ανάμεσα στις συνεδριάσεις, η συνεργασία μεταξύ των μελών της ομάδας του ΔΠΗΔ υποστηρίζεται από το CamTools, ένα εργαλείο που παρέχεται μέσω διαδικτύου από το Πανεπιστήμιο του Cambridge, μέσω του οποίου διανέμονται μηνιαία δελτία και γίνεται ανταλλαγή πηγών ενημέρωσης και άρθρων. Επιπλέον, σε ένα μεγάλο βαθμό η καθοδήγηση προς τους συνεταίρους του προγράμματος παρέχεται μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, καθώς και με επιτόπιες επισκέψεις στις ενδιαφερόμενες χώρες. Μέχρι στιγμής τέτοιες επισκέψεις έχουν πραγματοποιηθεί στην Οχρίδα (ΠΓΔΜ), στην Αθήνα, στην Κωνσταντινούπολη (Τουρκία), στην Πρίστινα (Κόσοβο), στο Ζάγκρεμπ (Κροατία), στη Σόφια και το Βελίκο Τάρνοβο (Βουλγαρία), στο Nίκσιτς (Μαυροβούνιο), στο Βουκουρέστι (Ρουμανία) και στο Βελιγράδι (Σερβία). Εδώ, ο Paul Rose, υποδιευθυντής στο σχολείο του Stevenage, παρακολουθεί μαζί με την Jelena Vranjesevic μια εκδήλωση για τη λαϊκή μουσική των Βαλκανίων που ακολούθησε μετά από μια συνάντηση της ομάδας στο Βελιγράδι Η μεθοδολογία του προγράμματος βασίζεται σε αυτή που αναπτύχθηκε στη διάρκεια του προγράμματος «Η ηγεσία για την εκμάθηση Carpe Vitam» (Frost, 2008a). Πρόκειται για μια μεθοδολογία που θα περιγράφαμε ως συνεργατική διαδραστική έρευνα, τόσο όσον αφορά στα αναπτυξιακά έργα που αναλαμβάνουν οι δάσκαλοι, όσο και στη διαμόρφωση του λόγου. Η μεθοδολογία αυτή περιλαμβάνει το πρακτικό έργο κατάρτισης προγραμμάτων για την υποστήριξη των δασκάλων που επιθυμούν να επαναπροσδιορίσουν το ρόλο τους ως «ευρείας κλίμακας επαγγελματίες» (Hoyle, 1972) ή ως «πρωταθλητές της καινοτομίας» (Frost, 2008b). 9

10 Δάσκαλοι από όλον τον κόσμο αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις. Σε αυτή τη συνάντηση επαφής στο Βουκουρέστι μια δασκάλα παρουσίασε το έργο της σε πόστερ. Η διαμόρφωση των στρατηγικών προσαρμόζεται ανάλογα με το εθνικό και θεσμικό πλαίσιο κάθε χώρας με βάση συγκεκριμένα δεδομένα. Όπως και στην περίπτωση του προγράμματος «Η ηγεσία για την εκμάθηση Carpe Vitam», έτσι και εδώ, οι αρχές και τα διλήμματα περνούν μέσα από κριτική συζήτηση τόσο σε επίπεδο συντονιστικής ομάδας, όσο και σε επίπεδο διεθνών συνεδριάσεων μεταξύ των ομάδων επαφής των συμμετεχόντων επαγγελματιών. Τα μέλη του προγράμματος σχεδιάζουν προγράμματα υποστήριξης ηγεσίας των δασκάλων σε συνεργασία με σχολεία και άλλους τοπικούς φορείς που έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν υποστήριξη πρακτική ή οικονομική. Ο σχεδιασμός τέτοιων προγραμμάτων λαμβάνει υπόψη την ανάλυση πολιτιστικών πλαισίων τόσο σε εθνικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο σχολείου που συμμετέχει στο πρόγραμμα. Στρατηγικές, εργαλεία και υλικό που επεξεργάστηκαν στη Μεγάλη Βρετανία προσφέρονται σε όλα τα συμμετέχοντα μέλη για μια ενδεχομένη προσαρμογή στο εθνικό περιβάλλον. Ήδη στην εξέλιξή τους προγράμματα παρακολουθούνται και αξιολογούνται με τη βοήθεια των εργαλείων για τη συλλογή δεδομένων που προσφέρονται από την ομάδα του Cambridge. Οι πρακτικές και οι ιδέες που αναπτύσσονται στη διάρκεια του προγράμματος γίνονται αντικείμενο κριτικής συζήτησης κατά τις συναντήσεις της συντονιστικής ομάδας του προγράμματος, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω. Επιπλέον, είναι ζωτικής σημασίας για το πρόγραμμα να οργανώνονται διεθνή συνέδρια για ερευνητές, διευθυντές σχολείων, δασκάλους, συμβούλους τοπικών αρχών, μέλη μη κυβερνητικών οργανώσεων και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, προκειμένου να συμμετάσχουν σε συζητήσεις για τα αποτελέσματα του έργου. Βασικός στόχος του προγράμματος είναι να αναπτυχθεί η ικανότητα να εντοπίσει κανείς εκείνους που έχουν το δυναμισμό να ενισχύουν την ηγεσία των δασκάλων, να τους εισαγάγει στο πρόγραμμα και να τους παράσχει υποστήριξη ώστε να γίνουν αποτελεσματικοί τροφοδότες του προγράμματος. 1 Είμαστε ιδιαίτερα ευγνώμονες στο Ινστιτούτο Ανοικτής Κοινωνίας το οποίο είχε τη γενναιοδωρία να καλύψει το κόστος των συναντήσεων, αλλά και να χρηματοδοτήσει και άλλες πτυχές του προγράμματος. 10

11 Οι δραστηριότητες του προγράμματος Στην αρχή του προγράμματος συμφωνήθηκε ότι κάθε συμμετέχουσα πλευρά θα συνεργαστεί με τρία τουλάχιστον σχολεία, στόχος που σε σημαντικό βαθμό έχει ξεπεραστεί. Το αρχικό πρόβλημα συνίστατο στον εντοπισμό συνεταίρων που θα μπορούσαν να παρέχουν υποστήριξη, καθώς και στην αναζήτηση σχολείων πρόθυμων να συμμετάσχουν σε κάτι που για πολλούς θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα θαρραλέο πείραμα. Αρκετοί συνάδελφοι ανέφεραν πως οι διευθυντές των σχολείων στην αρχή ήταν επιφυλακτικοί, λόγω της πιθανότητας να αποδυναμωθεί η εξουσία τους και να υποστούν κριτική από τις αρχές. Σε πολλές περιπτώσεις το πρόγραμμα έπαιρνε έναν κατά κάποιο τρόπο ευφημιστικό τίτλο, όπως για παράδειγμα «Οι δάσκαλοι του 21 ου αιώνα» στην Τουρκία, «Η λέσχη των δραστήριων εκπαιδευτικών» στη Βουλγαρία, «Οι δάσκαλοι του μέλλοντος» στο Μαυροβούνιο. Δάσκαλοι ενθαρρύνονται με τη χορήγηση πιστοποιητικών. Εδώ, ο David Frost απονέμει τα πιστοποιητικά στην πόλη Νίκσιτς στο Μαυροβούνιο. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα προγράμματα αποτελούνταν σε μια σειρά δίωρων συναντήσεων για ομάδες εθελοντών που πραγματοποιούνταν στο τέλος της σχολικής τους μέρας, ενώ σε λίγες περιπτώσεις οι συναντήσεις γίνονταν τα πρωινά του Σαββάτου. Οι συναντήσεις αυτές περιελάμβαναν σεμινάρια - εργαστήρια που ενθάρρυναν τους δασκάλους να στοχαστούν πάνω στις εκπαιδευτικές αξίες και σε ζητήματα που τους απασχολούν, να σχεδιάσουν προγράμματα ανάπτυξης και να μοιραστούν εμπειρίες του ηγετικού τους ρόλου στα προγράμματα αυτά. Για την υλοποίηση των σεμιναρίων αυτών αξιοποιήθηκε και προσαρμόστηκε μια σειρά εργαλείων που είχαν ήδη αναπτυχθεί στο πρόγραμμα HertsCam. Σε αρκετές περιπτώσεις τα εργαλεία επεξηγούν και αναπαριστούν τη δραστηριότητα που θα μπορούσε να αναλάβει ο δάσκαλος. Για παράδειγμα, μια δραστηριότητα από την εμπειρία ενός δασκάλου μπορεί να βοηθήσει και άλλους συναδέλφους να αντιληφθούν το δικό τους παρεμβατικό ρόλο, ενώ ένα δείγμα σχεδίου δράσης ενός εκπαιδευτικού βοηθά τους υπόλοιπους στη σχεδίαση των δικών τους αντίστοιχων προγραμμάτων. Κάποια άλλα εργαλεία βοηθούσαν στη δόμηση του διαλόγου ή στην καταχώρηση των συμμετεχόντων. Γενικά, η διαδικασία υποστήριξης των δασκάλων θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως μια σειρά βημάτων όπως εκείνα που εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 11

12 Η υλοποίηση τέτοιων σεμιναρίων αντιστοιχεί περισσότερο στη διευκολυντική προσέγγιση της παιδαγωγικής επιστήμης, παρά σε εκείνη που τη θεωρεί ένα απλό εργαλείο διδασκαλίας ή εκπαίδευσης. Μέσα στο πλαίσιο του προγράμματος, οι συμμετέχοντες δάσκαλοι διαπίστωσαν ότι είναι ικανοί να καθοδηγούν προγράμματα ανάπτυξης και να συγκεντρώνουν τις αποδείξεις του έργου τους σε ένα φάκελο (portfolio), ο οποίος μπορούσε να αξιολογηθεί και να αξιοποιηθεί για τη χορήγηση των πιστοποιητικών. Η ιδέα του portfolio αποτέλεσε μια πρόκληση για τους δασκάλους, σε ένα χώρο, όπου παραδοσιακά η αξιολόγηση γίνεται μέσω γραπτών τεστ. Παρ όλα αυτά, είναι φανερό ότι τέτοιου είδους αξιολόγηση είναι εφικτή σε οποιοδήποτε πολιτιστικό περιβάλλον. Μάλιστα, σε κάποιες περιπτώσεις, τα μέλη του προγράμματος συμφωνήσαν με το Υπουργείο Παιδείας ότι το πιστοποιητικό θα χορηγούταν από συνεταιρικούς φορείς, όπως μια μη κυβερνητική οργάνωση σε συνεργασία με το ίδιο το πρόγραμμα ΔΠΗΔ. Έτσι, θα μπορούσε να μετρήσει ως ένα επιπλέον προσόν στην επαγγελματική εξέλιξη του ενδιαφερόμενου. Το έργο των δασκάλων αναρτήθηκε στο διαδίκτυο και σε πολλαπλές κατ ιδίαν συναντήσεις δικτύωσης. Η διοργάνωση τέτοιων συναντήσεων έχει ήδη καθιερωθεί στο πλαίσιο του προγράμματος HertsCam, και είναι ιδιαίτερα ευχάριστο να σημειώσουμε το πόσο γρήγορα υιοθετήθηκαν τόσο καινοτόμες εφαρμογές. Βήμα 1 ο Βήμα 2 ο Βήμα 3 ο Βήμα 4 ο Βήμα 5 ο Βήμα 6 ο Βήμα 7 ο Διευκρίνιση των αξιών Εντοπισμός των ζητημάτων που αφορούν το επάγγελμα Διαπραγμάτευση και διαβούλευση για την εκπόνηση του αναπτυξιακού προγράμματος από την πλευρά των δασκάλων Προγραμματισμός δράσης Διαπραγμάτευση και διαβούλευση για να αποσαφηνιστεί το σχέδιο δράσης Ανάπτυξη του ηγετικού ρόλου του δασκάλου κατά την υλοποίηση του αναπτυξιακού έργου μέσα από μια ανακαλυπτική - διερευνητική μέθοδο Δημιουργία ενός δικτύου που θα προσφέρει επαγγελματικές γνώσεις 12

13 Το ζήτημα της έμπνευσης, όπως αναπτύσσεται πιο κάτω, επαναλαμβανόταν συνεχώς. Οι δάσκαλοι παρουσίασαν τα σχέδια δράσης τους, μιλούσαν για τα προβλήματα που είχαν να αντιμετωπίζουν, ζητούσαν ιδέες και βοήθεια από τους άλλους... Ήταν πραγματικά ενθουσιασμένοι και επιδίωκαν νέες συναντήσεις. Είχαν έμπνευση και έδειχναν ενθαρρυμένοι. (Έκθεση απολογισμού για την Ελλάδα) Τέτοιες επιτυχημένες συναντήσεις έγιναν για τα περισσότερα από τα συμμετέχοντα μέρη, προκειμένου να αναπτύξουν τις επαγγελματικές τους γνώσεις μέσα από τις αφηγήσεις τους. Μάλιστα, αρκετές φορές στις συναντήσεις αυτές έπαιρναν μέρος και δάσκαλοι από άλλα κοντινά μέρη, όπως για παράδειγμα στο Βουκουρέστι, όπου ταξίδεψαν δάσκαλοι από τη Μολδαβία και τη νότια Ρουμανία για να ανταλλάξουν εμπειρίες και να συζητήσουν τρόπους για τη βελτίωση της διδασκαλίας και της εκμάθησης. Το πρόγραμμα καθοδηγείται από την ομάδα του HertsCam. Εδώ, τα μέλη της ομάδας συνεργάζονται στενά για να υποστηρίξουν την εντατική πορεία συζήτησης και τον προγραμματισμό δράσης σε πρόσφατη συνάντηση της διεθνούς ομάδας στο Βελίκο Τάρνοβο της Βουλγαρίας. Ο αντίκτυπος της εφαρμογής του προγράμματος και η αξιολόγησή του Οι δάσκαλοι που πήραν μέρος σε διάφορα προγράμματα στο πλαίσιο του ΔΠΗΔ βρέθηκαν σε θέση να βελτιώσουν πρακτικές στις τάξεις τους και στα σχολεία με τη βοήθεια έργων ανάπτυξης, τα οποία μπόρεσαν να υλοποιήσουν καθ όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς. Τα περισσότερα από αυτά τα έργα επικεντρώνονταν σε ζητήματα διδασκαλίας και εκμάθησης μέσα στις τάξεις. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα θα μπορούσε να είναι το έργο «Η ανάπτυξη της ενεργούς συμμετοχής των παιδιών στο μάθημα της ανάγνωσης με στόχο τη βελτίωση της ανάγνωσης» (στη Βοσνία - Ερζεγοβίνη) ή «Πώς να κάνει κανείς πιο αποτελεσματικά γραπτά σχόλια στους σπουδαστές» (στη ΠΓΔΜ). Μερικά έργα αναφέρονταν έμμεσα στην εκμάθηση των σπουδαστών, όπως για παράδειγμα «Ο νέος μαθητής στην τάξη και πώς να ξεπεράσει την αρνητική στάση των άλλων» (στη Βουλγαρία) και αυτά ωστόσο ήταν εξίσου αξιόλογα. Από τις εκθέσεις των συνεταίρων διαφαίνονται διαφορετικοί τρόποι επιρροής του προγράμματος προς τους δασκάλους που συμμετείχαν σε αυτό. Το γενικό συμπέρασμα που προκύπτει μέσα από αποδείξεις για το έργο είναι η πεποίθηση των δασκάλων για 13

14 την αποτελεσματικότητά τους και το πώς η συμμετοχή τους την έχει ενισχύσει. Αυτό, φαίνεται ειδικά στο παρακάτω απόσπασμα: Στην αρχή οι δάσκαλοι ήταν σκεπτικοί ως προς την ιδέα ότι μπορούν να αλλάξουν το σχολείο... Στο τέλος των σεμιναρίων οι περισσότεροι από αυτούς δήλωσαν ότι η αλλαγή μπορεί να επιτευχθεί και ότι οι δάσκαλοι είναι εκείνοι που μπορούν να την εφαρμόσουν. Εδώ, η ομάδα που διοργάνωσε τη συνάντηση της διεθνούς ομάδας στο Μαυρόβο γιορτάζει την επιτυχή λήξη του συνεδρίου. Στην ομάδα συμμετείχαν δάσκαλοι, ακαδημαϊκοί και ένας διοικητικός υπάλληλος από την Παιδαγωγική Σχολή του Πανεπιστημίου του Cambridge. Η στενή συνεργασία με την τοπική ομάδα από την ΠΓΔΜ ήταν πολύ σημαντική. (Τελικός Απολογισμός για το Μαυροβούνιο, Ιούλιος 2001) Ο αντίκτυπος του προγράμματος δεν περιορίστηκε μόνο στον τρόπο, με τον οποίο οι δάσκαλοι αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως επαγγελματίες. Μέσα από τις περιγραφές των έργων των δασκάλων φαίνεται καθαρά μια ευρύτερη επιρροή που αφορά στις πρακτικές που ακολουθούν μέσα στην τάξη, στη σχολική κουλτούρα και συμπεριφορά. Οι περιγραφές αυτές συγκεντρώθηκαν και εκδόθηκαν σε μια ειδική έκδοση του περιοδικού «Teacher Leadership Journal» (www.teacher.leadership.org.uk). Τα έργα που ανέλαβαν οι δάσκαλοι δεν επηρέασαν μόνο τις πρακτικές που υιοθετούν μέσα στις τάξεις, αλλά είχαν μεγαλύτερο αντίκτυπο. Επηρέασαν τις ικανότητες των συναδέλφων τους: τον τρόπο διδασκαλίας τους, την αντίληψη τους, τη διάθεσή και τα κίνητρα στην εργασία τους, παρόλο που στη χώρα μας η κοινωνική θέση των εκπαιδευτικών είναι χαμηλή, όπως και ο μισθός τους. (Τελικός Απολογισμός για τη Μολδαβία, Ιούλιος 2001) Επίσης, η συμμετοχή στις συναντήσεις δικτύωσης είχε ιδιαίτερα αποτελέσματα σε ένα χώρο, όπου οι δάσκαλοι έχουν συνηθίσει να έχουν περιορισμένες προοπτικές και να είναι υποκείμενα προσδοκιών που καθιερώνονται από τα κεντρικά όργανα. Έπιασα τον εαυτό μου να συμμετέχει σε συζητήσεις με όλη μου την καρδιά, να συγκινείται ακόμα και στην πιο συνηθισμένη συζήτηση μεταξύ των συναδέλφων από το σχολείο μας και των συναδέλφων από το Hrasno. Ανταλλάσσοντας ιδέες, ακούγοντας με σεβασμό ο ένας τον άλλον, υποστηρίζοντας ο ένας τον άλλον, αποκτάς τεράστια αυτοεκτίμηση και αυτό είναι όλο που χρειάζομαι. Κατάφερα να πάω πέρα από τα όρια της προηγούμενής μου δουλειάς, έθεσα πιο υψηλούς στόχους. 14

15 Έχοντας ήδη δει τα αποτελέσματα της συνεργασίας μου με τους συναδέλφους μου, παρότρυνα τον εαυτό μου να ψάξω νέους τρόπους προκειμένου να συνεχίσω κάτι που βελτιώνει την ποιότητα της εργασίας με τα παιδιά, που μου δίνει προσωπικό θάρρος και αυτό με κάνει πιο ευτυχισμένη. (Σχόλια μιας δασκάλας από τον Τελικό Απολογισμό για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη) Τα παραπάνω λόγια αντανακλούν την ουσία της προσέγγισης του ΔΠΗΔ, η οποία συνίσταται στο να παρέχει βοήθεια στους δασκάλους προκειμένου να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, να προωθούν μεταρρυθμίσεις και να αναπτύσσουν τις επαγγελματικές τους γνώσεις από κοινού μέσω της δικτύωσης και της αμοιβαίας υποστήριξης. Ο πλήρης απολογισμός που δημοσιεύτηκε το Νοέμβριο του 2011 υποδεικνύει ότι αυτού του είδους οι δραστηριότητες συμβάλλουν σημαντικά στη βελτίωση της εκπαίδευσης, καθώς και στην ανάπτυξη ενός περισσότερο δημοκρατικού τρόπου ζωής στα σχολεία και στις κοινότητες σε όλο τον κόσμο. Οι δάσκαλοι που πήραν μέρος στο πρόγραμμα παρουσίασαν αυτή την αφίσα στον David Frost κατά την επίσκεψή του στα σχολεία τους στη Βουλγαρία. Το σύνθημα «Δεν περιμένουμε τον σούπερμαν» έχει υιοθετηθεί ευρέως από το πρόγραμμα ως καθαρή δήλωση της ιδέας της επιμεριστικής ηγεσίας. Αρχές υλοποίησης του προγράμματος Η εμπειρία μας στην προσαρμογή, ανάπτυξη και αξιολόγηση του ίδιου μας του έργου για την ενίσχυση της ηγεσίας των δασκάλων μάς επιτρέπει να παρουσιάζουμε μια σειρά από αρχές, οι οποίες θα καθοδηγούν όλους εκείνους που επιθυμούν να ακολουθήσουν παρόμοιο δρόμο. Αρχές υποστήριξης του ηγετικού ρόλου των δασκάλων Αρχή 1 η : Συνεργασία μεταξύ των σχολείων και των εξωτερικών φορέων Σε αυτούς τους φορείς μπορούν να συμπεριληφθούν παιδαγωγικά τμήματα πανεπιστημίων, κυβερνητικές υπηρεσίες και μη κυβερνητικές οργανώσεις. Αρχή 2 η : Αμοιβαία υποστήριξη μέσω της συμμετοχής σε μια ομάδα ή ένα δίκτυο Ομάδες υποστήριξης μπορούν να δημιουργηθούν είτε για ένα, είτε για περισσότερα σχολεία και να συνδέονται μεταξύ τους μέσω δικτύων. Αρχή 3 η : Συνεργασία με διευθυντές σχολείων Ο διάλογος με τους διευθυντές των σχολείων μπορεί να βοηθήσει στην προώθηση της υποστήριξης της ηγεσίας των δασκάλων. Αρχή 4 η : Ευκαιρίες για ανοιχτή συζήτηση Οι δάσκαλοι χρειάζεται να έχουν τη δυνατότητα να σταθούν με κριτική σκέψη απέναντι στις αξίες, τις εφαρμογές και τις καινοτομίες. 15

16 Αρχή 5 η : Μεθοδολογία βασισμένη σε έργα εφαρμογής Η ηγεσία των δασκάλων καθίσταται δυνατή μέσα από έργα εφαρμογής, τα οποία προωθούν και κατευθύνουν οι δάσκαλοι. Αρχή 6 η : Παροχή ευκαιριών στους δασκάλους για να προσδιορίσουν τις προτεραιότητες της προσωπικής τους ανάπτυξης Έτσι, έρχεται στο προσκήνιο το πάθος, η μέριμνα και ο σκοπός αποκτά μια ηθική διάσταση. Αρχή 7 η : Εργαλεία υποστήριξης του προσωπικού στοχασμού, του σχεδιασμού και της δράσης Καλά σχεδιασμένα εργαλεία παρέχουν υποστήριξη και με παραδείγματα αναπαριστούν τον ηγετικό ρόλο των δασκάλων. Αρχή 8 η : Διευκόλυνση πρόσβασης στη σχετική βιβλιογραφία Έτσι, ενισχύονται οι γνώσεις που προκύπτουν από τα έργα ανάπτυξης των δασκάλων. Αρχή 9 η : Παροχή καθοδήγησης για στρατηγικές που αφορούν την ανάπτυξη της ηγετικής ικανότητας Η καθοδήγηση από την πλευρά των ειδικών και η αμοιβαία εξερεύνηση ενισχύουν την ηγετική ικανότητα. Αρχή 10 η : Παροχή καθοδήγησης για τη συλλογή και τη χρήση των αποδεικτικών στοιχείων Η συστηματική ερευνητική μέθοδος αποτελεί ένα παράδειγμα δημοκρατικής και συλλογικής ηγετικής στρατηγικής. Αρχή 11 η : Κινητοποίηση και έλεγχος της υποστήριξης της οργάνωσης. Οι διευθυντές σχολείων μπορούν να υποστηρίξουν το αναπτυξιακό έργο των δασκάλων και να εξασφαλίσουν τη συνοχή στο σχολείο. Αρχή 12 η : Παροχή ενός πλαισίου που θα βοηθήσει τους δασκάλους να καταγράφουν το έργο τους Ένα καλά δομημένο portfolio επιτρέπει στους δασκάλους να σχεδιάζουν, να καταγράφουν και να συλλογίζονται πάνω στο αναπτυξιακό τους έργο, κάτι που είναι χρήσιμο, μεταξύ άλλων, ως αποδεικτικό για την πιστοποίηση του έργου τους. Αρχή 13 η : Παροχή ευκαιριών δικτύωσης εκτός σχολείου Οι δάσκαλοι αντλούν αμοιβαία υποστήριξη και έμπνευση όταν έρχονται σε επαφή με άλλους δασκάλους. Ο ηθικός σκοπός καλλιεργείται στην πορεία του έργου. Αρχή 14 η : Αναγνώριση μέσω πιστοποίησης Ο ηγετικός ρόλος των δασκάλων στην προώθηση καινοτόμων ιδεών μπορεί να αναγνωρίζεται μέσω πιστοποιητικών που θα παρέχονται από τα πανεπιστήμια ή από συνεταίρους από άλλες αντίστοιχες οργανώσεις. Αρχή 15 η : Οι επαγγελματικές γνώσεις αναπτύσσονται μέσα από διηγήσεις για εμπειρίες ηγεσίας των δασκάλων. Οι δάσκαλοι μπορούν να αναπτύξουν τις επαγγελματικές τους γνώσεις μέσα από συλλογική και κριτική συζήτηση και ανταλλαγή ιδεών. Ευελπιστούμε ότι στην περίπτωση που οι παραπάνω αρχές απηχούν τις απόψεις κάποιων από εσάς, θα έρθετε σε επαφή μαζί μας, προκειμένου να εξερευνήσουμε τις δυνατότητες για τη συμμετοχή σας στο πρόγραμμα ΔΠΗΔ. Είμαστε πάντα ανοιχτοί για περαιτέρω δικτύωση και συνεργασία. (Μετάφραση από τα αγγλικά της Ξένιας Τισκέβιτς. Επιμέλεια της Θάλειας Σπυριδάκι) 16

17 References Bangs, J. and Frost, D. (2011) Teachers - the ghost at the feast? Teacher voice, teacher self-efficacy and teacher leadership, a paper presented at ICSEI 2011 International Congress for School Effectiveness and Improvement Limmasol, Cyprus January 4 th -7th Bennett, N., Wise, C., Woods, P. and Harvey, J. (2003) Distributed Leadership: A review of literature carried out for the National College for School Leadership, Nottingham: NCSL. Bolam, R., McMahon, A., Stoll, L., Thomas, S., Wallace, M., Greenwood, A., Hawkey, K., Ingram, M., Atkinson, A. and Smith, M. (2005) Creating and Sustaining Effective Professional Learning Communities. The Department for Education and Skills. Frost, D. (2008a) Researching the connections, developing a methodology in J. MacBeath and N. Dempster (eds) Connecting Leadership and Learning: Principles for Practice, London: Routledge Frost, D. (2008b) Teacher as Champions of Innovation, Education Review 21 (1) pp Durrant, J. (2004) Teachers Leading Change: frameworks and key ingredients for school improvement, Leading and Managing 10 (2) pp Hill, V. (2009) Evaluating a strategy for enriching the professional learning community of a secondary school through support for teacher leadership, available on Hoyle, E. (1972) Educational innovation and the role of the teacher, Forum 14, Katzenmeyer, A. and Moller, G. (1996) Awakening the Sleeping Giant: Helping Teachers Develop as Leaders (1 st edition) Thousand Oaks, CA: Corwin Press. Lambert, L. (1998) Building Leadership Capacity in Schools. Alexandria, VA: Association for Supervision and Curriculum Development. Lieberman, A. (1992) Teacher Leadership: What are we learning? in C. Livingston (Ed) Teachers as Leaders: evolving roles. Washington DC: National Education Association. MacBeath, J., Oduro, G. and Waterhouse, J. (2004) The Distributed Leadership Toolkit. Nottingham: National College for School Leadership. Mylles, J. and Frost, D. (2006) Building Teacher Leadership in Hertfordshire, Improving Schools, March 2006 pp Phillips, D. and Ochs, K. (2003) Processes of policy borrowing in Education: some explanatory and analytical devices Comparative Education, 39 (4) pp Pont, B., Nusche, D. and Morman, H. (2008) Improving School Leadership, Volume 1: Policy and Practice, Paris: OECD. Spillane, J. (2006) Distributed Leadership. San Francisco: Jossey-Bass. Steiner-Khamsi, G. (ed.) (2004) The Global Politics of Educational Borrowing and Lending, New York: Teachers College Press. Teacher Leadership Exploratory Consortium (2011) Teacher Leader Model Standards, USA: Teacher Leadership Consortium. York-Barr, J. and Duke, K. (2004) What Do We Know About Teacher Leadership? Findings From Two Decades of Scholarship Review of Educational Research 74 (3) pp Zakaria, F. (1997) The rise of illiberal democracy, Foreign Affairs 76, (6). 17

ρ. Γεωργία Πασιαρδή, ιευθύντρια Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης ρ. Γιάννης Σαββίδης, ιευθυντής Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης, Μέλος Σ.Ε.Π. Α.Π.ΚΥ.

ρ. Γεωργία Πασιαρδή, ιευθύντρια Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης ρ. Γιάννης Σαββίδης, ιευθυντής Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης, Μέλος Σ.Ε.Π. Α.Π.ΚΥ. 1 Eργαστήριο 2: Καλές Πρακτικές Παιδαγωγικής Ηγεσίας ρ. Γεωργία Πασιαρδή, ιευθύντρια Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης ρ. Γιάννης Σαββίδης, ιευθυντής Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης, Μέλος Σ.Ε.Π. Α.Π.ΚΥ. «Η

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό.

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό. Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια 1 Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο Δρ. Αργύριος Θ. Αργυρίου Διευθυντής Εκπαίδευσης Περιφερειακής ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

«ΗΓΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ» (LEADERSHIP FOR LEARNING)

«ΗΓΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ» (LEADERSHIP FOR LEARNING) 1 «ΗΓΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ» (LEADERSHIP FOR LEARNING) Η Προσυνεδριακή Ηµερίδα, ανοικτή στο κοινό, αποτελεί την εναρκτήρια εκδήλωση του 4 ου ιεθνούς Συνεδρίου Carpe Vitam: Leadership for Learning, το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ανακαλύψτε νέες επιχειρήσεις

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ανακαλύψτε νέες επιχειρήσεις ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ανακαλύψτε νέες επιχειρήσεις Ent-teach Κεφάλαιο 2 Αναγνώριση ευκαιριών Περιγραφή της εκπαιδευτικής δραστηριότητας Αυτή η εκπαιδευτική δραστηριότητα στοχεύει να βοηθήσει τους

Διαβάστε περισσότερα

Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας.

Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας. Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1 Εισαγωγή Στη σημερινή παρουσίαση εξετάζεται και αναλύεται μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο Παρουσίαση από τις: Φροσούλα Πατσαλίδου, ερευνήτρια, & Μαίρη Κουτσελίνη, επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Συμμετοχή στο Πρόγραμμα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ Σχολική χρονιά: 2015-2016 ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εκπαιδευτικών πυρήνων για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη μαθησιακή διαδικασία στη σχολική μονάδα

Πρόγραμμα εκπαιδευτικών πυρήνων για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη μαθησιακή διαδικασία στη σχολική μονάδα Πρόγραμμα εκπαιδευτικών πυρήνων για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη μαθησιακή διαδικασία στη σχολική μονάδα Χριστόδουλος Τασουρής, Συνεργάτης Τομέα Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ EL Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Εισαγωγή Η αξιολόγηση στη συνεκπαίδευση αποτελεί μια προσέγγιση της αξιολόγησης στο πλαίσιο της γενικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΑΛΑΜΠΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΤΗ ΠΡΟΣΒΑΣΗ Συστάσεις για πολιτικές για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη Σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στη Νότια Ευρώπη ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου

Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου 2 3 Εισαγωγή για τον εκπαιδευτή του προσωπικού Εάν διαβάζετε το παρόν έγγραφο, υποθέτουµε ότι θα θέλατε να επιµορφώσετε τα µέλη του προσωπικού ενός σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή των Νέων και Παγκόσμια Πολιτότητα: Προκλήσεις και Συστάσεις για το `Εργο Future Youth Schools Forum. Συνοπτική Έκθεση

Συμμετοχή των Νέων και Παγκόσμια Πολιτότητα: Προκλήσεις και Συστάσεις για το `Εργο Future Youth Schools Forum. Συνοπτική Έκθεση 3 Συμμετοχή των Νέων και Παγκόσμια Πολιτότητα: Προκλήσεις και Συστάσεις για το `Εργο Future Youth Schools Forum Συνοπτική Έκθεση Συνοπτική Έκθεση Η παρούσα έκθεση αναλύει και αξιολογεί τις τρέχουσες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωμα για τον εμπλουτισμό της συζήτησης στις Εθνικές Συναντήσεις Εργασίας (3 η Ενότητα Εργασίας)

Σημείωμα για τον εμπλουτισμό της συζήτησης στις Εθνικές Συναντήσεις Εργασίας (3 η Ενότητα Εργασίας) Σημείωμα για τον εμπλουτισμό της συζήτησης στις Εθνικές Συναντήσεις Εργασίας (3 η Ενότητα Εργασίας) Εισαγωγή Όπως αναφέρεται στην Περιγραφή του έργου, ο Martin Lindner (επικεφαλής της 3 ης ΕΕ) θα κινήσει

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Εβδοµάδα Επιχειρηµατικότητας Η Παγκόσµια Εβδοµάδα Επιχειρηµατικότητας, είναι ο συνδυασµός και η επέκταση δύο επιτυχηµένων πρωτοβουλιών της έ

Παγκόσµια Εβδοµάδα Επιχειρηµατικότητας Η Παγκόσµια Εβδοµάδα Επιχειρηµατικότητας, είναι ο συνδυασµός και η επέκταση δύο επιτυχηµένων πρωτοβουλιών της έ ΩΣΤΕ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΕΜΠΛΑΚΕΙΤΕ ΩΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ 1 η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΒ ΟΜΑ Α ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 17 23 Νοεµβρίου, 2008 Υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης Παγκόσµια Εβδοµάδα Επιχειρηµατικότητας Η Παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΜΟDULES ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ TRAIN

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΜΟDULES ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ TRAIN ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΜΟDULES ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ TRAIN Module 5: Μαθησιακή Συµβουλευτική Monika Tröster / Adelgard Steindl German Institute for Adult Education

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες

Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες Δρ. Παρασκευή Χατζηπαναγιώτου Επίκουρη Καθηγήτρια Εκπαιδευτικής Διοίκησης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου P.Chatzipanagiotou@euc.ac.cy Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com

Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com 1 Δομή της παρουσίασης Κατανεμημένη ηγεσία: 1. Έννοια και σημασία 2. Έρευνες σε διάφορες χώρες 3. Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηματική Νοημοσύνη

Συναισθηματική Νοημοσύνη Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Συναισθηματική Νοημοσύνη E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ. Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ. Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών Bασικό συνθετικό στοιχείο και παράλληλα ζητούμενο για τη Δημοκρατία αποτελεί η εμπεδωμένη σχέση, η επικοινωνία και

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Το εργαλείο γνώσης της μανθάνουσας ΜΚΟ

Το εργαλείο γνώσης της μανθάνουσας ΜΚΟ Το εργαλείο γνώσης της μανθάνουσας ΜΚΟ Το ερωτηματολόγιο αυτό μπορεί να εφαρμοστεί σε όλη την οργάνωση, σε ένα τμήμα σε μια συγκεκριμένη δράση ή ομάδα εργασίας. Είναι σημαντικό να διασαφηνιστεί σε πιο

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο...

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... 1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... Οι Επιμορφωτικές Ανάγκες των Διοικητικών Υπαλλήλων των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών: Μια Εμπειρική Διερεύνηση στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης Προγραμμάτων Επιμόρφωσης Στελεχών της Εκπαίδευσης ( )

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης Προγραμμάτων Επιμόρφωσης Στελεχών της Εκπαίδευσης ( ) Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης Προγραμμάτων Επιμόρφωσης Στελεχών της Εκπαίδευσης (2008-2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Μέσα στα πλαίσια των Προγραμμάτων Επιμόρφωσης των Στελεχών της Εκπαίδευσης (Π.Ε.Σ.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Fiche N /File Nr 6: COM-Part - p. 1

Fiche N /File Nr 6: COM-Part - p. 1 Πρόγραμμα Τομεακό Πρόγραμμα Κατηγορία Δράσης Δράση Στόχοι και περιγραφή της δράσης ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ COMENIUS ΣΥΜΠΡΑΞΕΙΣ Πολυμερείς Σχολικές Συμπράξεις COMENIUS Οι Πολυμερείς Σχολικές συμπράξεις Comenius

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 14.6.2014 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 183/5 Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχομένων στα πλαίσια του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας

ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ «ΚΑΛΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας απόψεις, προτάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

1. Σχετικά με το έργο TRACE. 2. Υλικό επικοινωνίας και προώθησης. 3. Τρίτη συνάντηση των εταίρων στο Ζάγκρεμπ / Κροατία

1. Σχετικά με το έργο TRACE. 2. Υλικό επικοινωνίας και προώθησης. 3. Τρίτη συνάντηση των εταίρων στο Ζάγκρεμπ / Κροατία 1. Σχετικά με το έργο TRACE 2. Υλικό επικοινωνίας και προώθησης 3. Τρίτη συνάντηση των εταίρων στο Ζάγκρεμπ / Κροατία 4. Εκπαιδευτικές επισκέψεις, εργαστήρια, σεμινάρια 1 ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΕΡΓΟ TRACE Με το

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΙΟ ΑΞΙΟΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΜΟΥ

Ο ΠΙΟ ΑΞΙΟΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΜΟΥ Ο ΠΙΟ ΑΞΙΟΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΜΟΥ (MY MOST REMARKABLE TEACHER) Σκοπός Ο σκοπός αυτού του εργαλείου είναι να υποκινήσει τον αναστοχασμό στηριζόμενο στην προσωπική εμπειρία με τους εκπαιδευτικούς που κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Ο διάλογος και οι ομαδικές δραστηριότητες στην τάξη (5538)

Κείμενο Ο διάλογος και οι ομαδικές δραστηριότητες στην τάξη (5538) Κείμενο Ο διάλογος και οι ομαδικές δραστηριότητες στην τάξη (5538) Η τυπική διαδικασία καθημερινής επικοινωνίας εκπαιδευτικού-μαθητή στην τάξη και στο σχολείο δεν αφήνει πολλά περιθώρια στον μαθητή να

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ. Δράση «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας»

Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ. Δράση «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας» Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ Δράση «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας» Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Γενικές επιμορφώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Υπάρχουσα Κατάσταση στα Σχολεία σχετικά με τη Χρήση Τεχνολογίας στην Εκπαίδευση. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 28/9/2016

Η Υπάρχουσα Κατάσταση στα Σχολεία σχετικά με τη Χρήση Τεχνολογίας στην Εκπαίδευση. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 28/9/2016 Η Υπάρχουσα Κατάσταση στα Σχολεία σχετικά με τη Χρήση Τεχνολογίας στην Εκπαίδευση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 28/9/2016 Υποδομές Σχολείων Τα περισσότερα σχολεία έχουν Σύνδεση με το διαδίκτυο (broadband) 1 υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

Του Νικόλαου Παναγόπουλου, Λέκτορα Μάρκετινγκ Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΟΥ GSSI

Του Νικόλαου Παναγόπουλου, Λέκτορα Μάρκετινγκ Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΟΥ GSSI Του Νικόλαου Παναγόπουλου, Λέκτορα Μάρκετινγκ Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ 2 ου ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΟΥ GSSI Πριν από μερικές ημέρες (25-27 Ιουνίου) φιλοξενήθηκε και διοργανώθηκε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ηγέτης στο ημοτικό Σχολείο της Κύπρου

Ο Ηγέτης στο ημοτικό Σχολείο της Κύπρου Ο Ηγέτης στο ημοτικό Σχολείο της Κύπρου Περιορισμοί, Προκλήσεις και Προοπτικές Ημερίδα ΑΠΚΥ-ΚΟΕ ΚΟΕ 5/12/2009 Μάριος Στυλιανίδης Βασικά Σημεία Παρουσίασης 1. Τοπικό συγκείμενο και περιορισμοί 2. Ο ηγέτης

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository. COMENIUS Regio

Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository. COMENIUS Regio Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository COMENIUS Regio Φλώρινα, 2013 COMENIUS Regio - Σκοπός Ενισχύουν την ευρωπαϊκή διάσταση της εκπαίδευσης μέσα από την

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο Συνεργασίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Πρωτόκολλο Συνεργασίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Πρωτόκολλο Συνεργασίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης σε εκπαιδευτικό, επιστημονικό, ερευνητικό και διοικητικό επίπεδο 1. Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΕ2 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) Το Κέντρο Ερευνών Science-to-Marketing του Munster University (Γερμανία) πραγματοποίησε έρευνα με θέμα τη συνεργασία μεταξύ Πανεπιστημίων και επιχειρήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Μέθοδος Project Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ενότητα #5: Ομαδική Εργασία

Εκπαιδευτική Ενότητα #5: Ομαδική Εργασία Εκπαιδευτική Ενότητα #5: Ομαδική Εργασία Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή 2. Θεωρητικό πλαίσιο 3. Δραστηριότητες Επίλυση προβλημάτων Το Ορυχείο Κατασκευάζοντας μια Γέφυρα, πιο ψηλή από τις άλλες Από το μάρμαρο

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΨΗΦΙΑΚΗ ΣΥΓΚΛΙΣΗ» Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΚΥΡΙΩΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: 9.10.5 Ηλεκτρονικό ενημερωτικό και εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Παιδαγωγικής Ηγεσίας: Από την αρχή μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς, μια καθημερινή προτεραιότητα

Άσκηση Παιδαγωγικής Ηγεσίας: Από την αρχή μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς, μια καθημερινή προτεραιότητα 1 Άσκηση Παιδαγωγικής Ηγεσίας: Από την αρχή μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς, μια καθημερινή προτεραιότητα Δρ. Γεωργία Πασιαρδή (Διευθύντρια) Α' Δημοτικό Σχολείο Γερίου ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΚΤΥΟΥ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΟΙΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ακαδημαϊκός ΤΕΠΑΚ Διοικητικός ΤΕΠΑΚ Φοιτητής ΤΕΠΑΚ Δεν είμαι μέλος της κοινότητας του ΤΕΠΑΚ

Ακαδημαϊκός ΤΕΠΑΚ Διοικητικός ΤΕΠΑΚ Φοιτητής ΤΕΠΑΚ Δεν είμαι μέλος της κοινότητας του ΤΕΠΑΚ 7 responses Πρώτα Μέτρα Accepting responses Οδηγίες Είμαι: (7 responses) QUESTIONS RESPONSES.9% 8.6% Ακαδημαϊκός ΤΕΠΑΚ Διοικητικός ΤΕΠΑΚ Φοιτητής ΤΕΠΑΚ Δεν είμαι μέλος της κοινότητας του ΤΕΠΑΚ 7.%.% ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Α Δημοτικό Σχολείο Πέρα Χωρίου και Νήσου

Α Δημοτικό Σχολείο Πέρα Χωρίου και Νήσου Α Δημοτικό Σχολείο Πέρα Χωρίου και Νήσου Poster Έρευνα Δράσης «Βελτίωση Προφορικού και Γραπτού Λόγου» Εκπαιδευτικοί 24 εκπαιδευτικοί Αριθμός Παιδιών Τμήματα 196 παιδιά 12 τμήματα Τοποθεσία Σχολείο της

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρόγραμμα Mentoring του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στο σταυροδρόμι της εκπαίδευσης, της αγοράς εργασίας και της κοινωνίας.

Το Πρόγραμμα Mentoring του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στο σταυροδρόμι της εκπαίδευσης, της αγοράς εργασίας και της κοινωνίας. Το Πρόγραμμα Mentoring του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στο σταυροδρόμι της εκπαίδευσης, της αγοράς εργασίας και της κοινωνίας. Τι είναι το Πρόγραμμα Mentoring Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Οι νέοι μας σήμερα περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Η κινητήρια δύναμη για εξασφάλιση χρηματοδότησης από Ευρωπαϊκά Προγράμματα

Η κινητήρια δύναμη για εξασφάλιση χρηματοδότησης από Ευρωπαϊκά Προγράμματα Η κινητήρια δύναμη για εξασφάλιση χρηματοδότησης από Ευρωπαϊκά Προγράμματα Το Κυπριακό Σημείο Επαφής «Ευρώπη για τους Πολίτες» συγχρηματοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ:EDG 613 Διδάσκων Κουτούζης Μανώλης 2012-2013 ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ F 20122594

ΜΑΘΗΜΑ:EDG 613 Διδάσκων Κουτούζης Μανώλης 2012-2013 ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ F 20122594 ΜΑΘΗΜΑ:EDG 613 Διδάσκων Κουτούζης Μανώλης 2012-2013 ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ F 20122594 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΕΝΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ. ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1 Πλαίσιο του ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Έργου.. 1 Περιγραφή του έργου. 2 Εταίροι... 3 Εναρκτήρια συνάντηση στις Βρυξέλλες 4 Επανεξετάζοντας την εκπαίδευση.4 Επαφές χρηματοδότηση.5 Πρόσθετες εθνικές διεθνείς έρευνες έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δελτίου Τύπου του Προγράμματος T Story

3 ο Δελτίου Τύπου του Προγράμματος T Story 3 ο Δελτίου Τύπου του Προγράμματος T Story Επίσημο Δελτίο Τύπου του Προγράμματος T Story Storytelling Applied to Training,χρηματοδοτούμενο από ό τη δράση «Κύρια Δραστηριότητα 3 Τεχνολογίες Πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Η πρόσβαση στην πληροφορία αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα κάθε μαθητή, με ή χωρίς αναπηρίες και/ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Σε μία κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

School Education Gateway

School Education Gateway School Education Gateway Η διαδικτυακή πλατφόρμα της Ευρώπης για τη σχολική εκπαίδευση 09/12/2016, Αθήνα Κων/νος Μαγγιώρος, Στέλεχος ΙΚΥ/ Εθνική Μονάδα Συντονισμού, Πρόγραμμα ERASMUS+ Τομέας Σχολικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - MMWD Εργαλεία Πολιτικής για το στρατηγικό σχεδιασμό των περιφερειών και των πόλεων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Γεράσιμος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα #5: ΕΤΟΙΜΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Διδάσκων: Γουργιώτου Ευθυμία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ERASMUS+ ΤΟΜΕΑΣ ΝΕΟΛΑΙΑ Ενημερωτική εκδήλωση για το πρόγραμμα Erasmus+ για τον τομέα της Νεολαίας

ΕΘΝΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ERASMUS+ ΤΟΜΕΑΣ ΝΕΟΛΑΙΑ Ενημερωτική εκδήλωση για το πρόγραμμα Erasmus+ για τον τομέα της Νεολαίας ΕΘΝΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ERASMUS+ ΤΟΜΕΑΣ ΝΕΟΛΑΙΑ Ενημερωτική εκδήλωση για το πρόγραμμα Erasmus+ για τον τομέα της Νεολαίας ΜΙΚΑΕΛΑ ΣΥΜΕΩΝΙΔΗ Αθήνα, 22/9/2014 Βασική Δράση 2 Συνεργασία για την καινοτομία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση ημερίδας «Σχολικές επισκέψεις σε μουσεία στο πλαίσιο της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης» 19 Ιανουαρίου 2013, Ξενοδοχείο Τιτάνια, Αθήνα

Αξιολόγηση ημερίδας «Σχολικές επισκέψεις σε μουσεία στο πλαίσιο της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης» 19 Ιανουαρίου 2013, Ξενοδοχείο Τιτάνια, Αθήνα Αξιολόγηση ημερίδας «Σχολικές επισκέψεις σε μουσεία στο πλαίσιο της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης» 19 Ιανουαρίου 2013, Ξενοδοχείο Τιτάνια, Αθήνα Πήραμε 32 συμπληρωμένα ερωτηματολόγια. 1. Τα δρώμενα της ημερίδας

Διαβάστε περισσότερα

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων 2 x 4 ώρες Μέτρηση και Βελτίωση Ενδυνάμωσης Ορισμός της Ενδυνάμωσης: Η ενδυνάμωση είναι η διαδικασία της αύξησης της ικανότητας των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Distance Education Unit Επιστήμες της Αγωγής - Εκπαιδευτική Ηγεσία (18 ΜΗΝΕΣ, ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚO) ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ο κλάδος αποσκοπεί στην προσφορά ενός ολοκληρωμένου προγράμματος στην

Διαβάστε περισσότερα

Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση. Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy

Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση. Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy Δέκα ισχυρές παραδοχές για μια πετυχημένη σχολική ηγεσία Day, Sammons, Hopkins,

Διαβάστε περισσότερα

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Χούμκοζλης Χρήστος Υποψήφιος Διδάκτορας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκη, Ελλάδα houm@eng.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Στο σχέδιο της αξιολόγησης το μεγαλύτερο μέρος (περισσότερες από 5.000 λέξεις!) καταλαμβάνεται από αναλυτικές οδηγίες για το πώς ο διδάσκων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α.

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. Αικατερίνη Καραγιάννη Σήμερα βρισκόμαστε εδώ για να γιορτάσουμε την επέτειο των 100 χρόνων από την ίδρυση της Οδοντιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Επικύρωση Προσόντων τα οποία Αποκτώνται στο Χώρο Εργασίας από Άτοµα Χαµηλής Εξειδίκευσης 2013-1-GR1-LEO05-10210 Ο κύριος στόχος αυτών των Οδηγιών είναι να δοθούν

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Ηγέτες με Όραμα Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Αγαπητοί φοιτητές, Εκ μέρους του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Διοίκησης Επιχειρήσεων σας καλωσορίζουμε στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

Προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Υφιστάμενη και επιθυμητή κατάσταση του οικονομικού δυναμικού σε περιοχές εκτός της περιοχής της ελληνικής πρωτεύουσας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτή η προπαρασκευαστική

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ Το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα PROFILES ανακοινώνει τη δυνατότητα δήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή στο δεύτερο κύκλο βιωματικών εργαστηρίων (2012-2013) με θέμα το σχεδιασμό και

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 3 η Θεματική ενότητα: Ανάλυση μεθοδολογίας ερευνητικής εργασίας Σχεδιασμός έρευνας: Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τι είναι Οικολογικά Σχολεία Εγγραφή Εφαρμογή του Προγράμματος Αίτηση Αυτοαξιολόγησης Βράβευση Η Περιβαλλοντική Επισκόπηση των Οικολογικών Σχολείων ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Διοίκηση, Εποπτεία και Συμβουλευτική Σχολικών Μονάδων

Οργάνωση Διοίκηση, Εποπτεία και Συμβουλευτική Σχολικών Μονάδων Οργάνωση Διοίκηση, Εποπτεία και Συμβουλευτική Σχολικών Μονάδων Ο Ρόλος της Ηγεσίας του Σχολείου για τη δημιουργία μιας Επαγγελματικής Μαθησιακής Κοινότητας Πολυάνθη Τσίγκου, ΜΑ Συνδιευθύντρια Κολλεγίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΤΙΓΜΙΑΙΑΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΜΕΣΩ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΤΙΓΜΙΑΙΑΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΜΕΣΩ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΤΙΓΜΙΑΙΑΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΜΕΣΩ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ Μιχάλης Ιωάννου (Καθ. Φυσικής) Νικόλας Στρατής (Καθ. Πληροφορικής) Σοφία Καζέλη

Διαβάστε περισσότερα