Αλλεργία στο latex στην οδοντιατρική κλινική πράξη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αλλεργία στο latex στην οδοντιατρική κλινική πράξη"

Transcript

1 4ο 2011 σελ. 11 Πρακτικό θέμα ΣTOMA 2011; 39 : Αλλεργία στο latex στην οδοντιατρική κλινική πράξη Γ. ΚΑΣΦΙΚΗΣ 1, Η. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ 2, K. ANTΩNIAΔHΣ 3 Εργαστήριο Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής, Οδοντιατρική Σχολή, A.Π.Θ. Latex allergy in dental procedure. G. KASFIKIS 1, H. ANTONIADES 2, K. ANTONIADES 3 Department of Oral and Maxillofacial Surgery, Dental School, Aristotle University of Thessaloniki Περίληψη Το latex είναι ένα ευρέως διαδεδομένο υλικό που το συναντούμε πολύ συχνά στην καθημερινή μας ζωή. Χάρη στις πολύ καλές του φυσικές ιδιότητες, όπως η ελαστικότητα, η πλαστικότητα, η αντοχή και η μικρή διαπερατότητά του, είναι βασικό συστατικό σε πάνω από ιατρικά και μη προϊόντα. Όσον αφορά την οδοντιατρική το latex αποτελεί υλικό επιλογής για την κατασκευή γαντιών και ελαστικών απομονωτήρων. Οι πλαστικές σύριγγες, οι ελαστικοί δακτύλιοι των ρινών και πολλά άλλα υλικά και εργαλεία έχουν επίσης ως βάση το latex. Δυστυχώς το latex έχει αποδειχθεί ότι είναι υπεύθυνο για την εκδήλωση αλλεργικών αντιδράσεων τύπου I και τύπου IV. Τα συμπτώματα της αλλεργίας τύπου I εμφανίζονται λίγα λεπτά μετά την επαφή με το latex και ποικίλλουν από τοπική ή γενικευμένη κνίδωση, ρινίτιδα, επιπεφυκίτιδα και ελαφρά δύσπνοια μέχρι οξύ αναφυλακτικό shock, λαρυγγικό οίδημα και θάνατο. Το κύριο σύμπτωμα της αλλεργίας τύπου IV, που είναι η δερματίτιδα εξ επαφής, εμφανίζεται ώρες μετά την επαφή με το latex και χαρακτηρίζεται από ερύθημα του δέρματος με έπαρση και φυσαλίδες. Όσον αφορά την τύπου I αλλεργία συνηθέστερα αλλεργιογόνα είναι οι πρωτεΐνες του latex ενώ στην τύπου IV αλλεργία ως αλλεργιογόνα δρουν κάποια από τα χημικά πρόσθετα που χρησιμοποιούνται κατά την επεξεργασία του. Η διάγνωση της αλλεργίας στο latex του οδοντιατρικού ασθενούς βασίζεται στη λήψη άρτιου και λεπτομερούς ιστορικού καθώς και στις διάφορες in vivo και in vitro διαγνωστικές δοκιμασίες που γίνονται από ειδικό αλλεργιολόγο. Η καλύτερη αντιμετώπιση του προβλήματος της αλλεργίας στο latex είναι η πρόληψη. Ο οδοντίατρος πρέπει να γνωρίζει ότι ο ασθενής είναι ευαισθητοποιημένος στο latex και η οδοντιατρική πράξη λαμβάνει χώρα σε ένα ελεύθερο από latex περιβάλλον. Summary Latex is a very popular material. Owing to its elasticity, flexibility, durability and barrier properties, it is the main constituent of over medical and consumer products. In dentistry latex is the ideal material for the construction of gloves and rubber dams. Syringe, rubber stoppers and other dental devices also contain latex. Unfortunately latex is responsible for type I and type IV allergic reactions. The clinical manifestation of type I allergy to latex appear few minutes after the contact and vary from contact or generalized urticaria, rhinitis, conjunctivitis and dyspea to anaphylactic shock respirational deficiency and death. In type IV allergy, contact dermatitis appears hours after the contact and is characterized by blushing of the skin swelling and blistering. The main allergens responsible for type I hypersensitivity are latex proteins whereas chemical additives used for the production of latex are responsible for type IV allergy. Diagnosis is based in patient s history but several in vitro and in vivo tests can be very useful as well. The dentist should be aware of latex allergy and his sensitized to latex patients must be treated in a latex free environment. ΛEΞEIΣ KΛEIΔIA: αλλεργία στο latex, κλινικές εκδηλώσεις, αλλεργιογόνα, διαγνωστικές δοκιμασίες KEY WORDS: latex allergy, clinical manifestations, allergens, diagnostic tests 1 Φοιτητής Οδοντιατρικής Σχολής 2 Φοιτητής Ιατρικής Σχολής 3 Kαθηγητής 1 Studen Dental School 2 Studen Medical School 3 Professor

2 224 Εισαγωγή Το φυσικό καουτσούκ ή κώμη, γνωστό ως φυσικό latex, αποτελεί ένα ευρέως διαδεδομένο υλικό που το συναντούμε πολύ συχνά στην καθημερινή μας ζωή. Χάρη στις πολύ καλές φυσικές του ιδιότητες, όπως η ελαστικότητα, η πλαστικότητα, η αντοχή και η μικρή διαπερατότητά του, είναι βασικό συστατικό σε πάνω από ιατρικά και μη προϊόντα όπως ιατρικά γάντια, προφυλακτικά, σόλες υποδημάτων, κολλητικές ταινίες, λάστιχα αυτοκινήτων, μπαλόνια, αδιάβροχα ρούχα κ.α. 1,2 Το φυσικό latex προέρχεται από τους χυμούς του δέντρου Hevea braziliensis που ευδοκιμεί στην δυτική Αφρική, σε μερικές περιοχές της Ασίας και στη Νότια Αμερική* 3. Το ακατέργαστο latex αποτελείται κατά 25-45% από έναν πολυμερή υδρογονάνθρακα, το cis-1,4 πολυϊσοπρένιο καθώς και από υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊκά οξέα, άλατα και πρωτεΐνες. Σε αυτό προστίθενται συντηρητικές και αντιοξειδωτικές ουσίες με σκοπό την αύξηση της χημικής σταθερότητας, την επιβράδυνση της ανάπτυξης μικροοργανισμών και την παρεμπόδιση της οξείδωσής του 4. Το αρχικό προϊόν, ωστόσο, που λαμβάνεται από το Hevea braziliensis έχει την τάση να καθίσταται κολλώδες με τη θέρμανση και εύθραυστο με την ψύξη. Για το λόγο αυτό υφίσταται την κατεργασία του βουλκανισμού. Κατά τον βουλκανισμό το latex θερμαίνεται σε υψηλή θερμοκρασία παρουσία θείου με αποτέλεσμα να δημιουργούνται σταυροειδείς συνδέσεις ανάμεσα στις αλυσίδες του πολυϊσοπρενίου (σχήμα 1). Με τον τρόπο αυτό το παραγόμενο προϊόν γίνεται περισσότερο σταθερό και ελαστικό 5. Για να αυξηθεί η ταχύτητα της αντίδρασης του βουλκανισμού προστίθενται διάφορες ουσίες επιταχυντές. Η τελική περιεκτικότητα του μείγματος σε θείο καθορίζει τη φύση του τελικού προϊόντος. Έτσι, αν το θείο υπάρχει σε ποσοστό μεγαλύτερο του 5%, το προϊόν που θα παραχθεί θα είναι πολύ σκληρό, σκουρόχρωμο και ανελαστικό, ενώ, αν υπάρχει σε ποσοστό μικρότερο του 5%, συνήθως είναι πολύ ελαστικό. Σχήμα 1: Αντίδραση βουλκανισμού. * To συνθετικό latex, σε αντίθεση με το φυσικό, φτιάχνεται βιομηχανικά. Στη συνέχεια του κειμένου η λέξη latex αναφέρεται στο φυσικό latex. Κασφίκης και συν Στην οδοντιατρική το latex το συναντούμε πολύ συχνά. Η ελαστικότητά του και ικανότητά του να αποτελεί φραγμό για πολλά υγρά όπως νερό, σάλιο και χημικές ουσίες (π.χ. υγρά διακλυσμών και αντισηπτικά) το καθιστούν ιδανικό υλικό για την κατασκευή γαντιών και ελαστικών απομονωτήρων. Οι πλαστικές σύριγγες, οι αμπούλες αναισθητικού, οι ελαστικοί δακτύλιοι των ρινών και πολλά άλλα υλικά και εργαλεία έχουν επίσης ως βάση το latex. Δυστυχώς όμως το latex είναι πολλές φορές υπεύθυνο για την εκδήλωση αλλεργικών αντιδράσεων. Η αλλεργία στο latex αποτελεί αρκετά συχνό πρόβλημα στην οδοντιατρική και μπορεί να οφείλεται είτε σε κάποια από τα χημικά πρόσθετα που χρησιμοποιούνται κατά τον βουλκανισμό είτε σε ορισμένες από τις πρωτεΐνες του. Έρευνες έχουν δείξει ότι η συχνότητα της αλλεργίας στο latex στο γενικό πληθυσμό αγγίζει το 1% 6-8. Είδη αλλεργικών αντιδράσεων που οφείλονται στο latex Η αλλεργία στο latex μπορεί να εκδηλωθεί στην οδοντιατρική πράξη είτε ως υπερευαισθησία τύπου I είτε ως τύπου IV (επιβραδυνόμενου τύπου υπερευαισθησία). Η άμεση τύπου I υπερευαισθησία οφείλεται στις πρωτεΐνες του φυσικού latex οι οποίες είναι δυνητικά αλλεργιογόνες ουσίες 9. Η έκθεση του οργανισμού στις ουσίες αυτές έχει ως αποτέλεσμα την παραγωγή ειδικών IgE ανοσοσφαιρινών 10. Οι ειδικές αυτές ανοσοσφαιρίνες καθηλώνονται με τη βοήθεια υποδοχέων στην επιφάνεια των σιτευτικών κυττάρων και των βασεόφιλων λευκοκυττάρων και παραμένουν σε κατάσταση ετοιμότητας. Όταν το αλλεργιογόνο (πρωτεΐνες του latex) διεισδύσει ξανά στον οργανισμό του ευαισθητοποιημένου πλέον ατόμου, πυροδοτεί μια ταχύτατα εξελισσόμενη βιοχημική διεργασία που οδηγεί στην αποκοκκίωση των σιτευτικών κυττάρων και απελευθέρωση των μεσολαβητών της αλλεργικής αντίδρασης που είναι η ισταμίνη, η ηπαρίνη, διάφοροι χημειοτακτικοί παράγοντες και ο παράγων ενεργοποίησης αιμοπεταλίων. Οι ουσίες αυτές είναι υπεύθυνες τόσο για την εμφάνιση των οξέων συμπτωμάτων όσο και για τη συνάθροιση άλλων κυττάρων στο σημείο της αντίδρασης. Τα συμπτώματα της αλλεργικής αντίδρασης τύπου I από το latex μπορεί να είναι είτε τοπικά είτε γενικευμένα και εμφανίζονται μέσα σε λίγα λεπτά μετά την επαφή με το αλλεργιογόνο. Σε μια έρευνα που έγινε το 1992 από τους Jaeger και συν. σε 70 άτομα που παρουσίασαν αλλεργία στο latex, η συχνότητα των συμπτωμάτων είχε ως εξής: κνίδωση 100%, ρινίτιδα 51%, επιπεφυκίτιδα 44%, δύσπνοια 31%, γενικευμένα συμπτώματα (συμπεριλαμβανομένου και του αγγειοοιδήματος) 24% ενώ 4 ασθενείς

3 Αλλεργία στο latex στην οδοντιατρική κλινική πράξη ολοκληρωμένες μελέτες που να αποδεικνύουν ή να απορρίπτουν τη διασταυρούμενη αντίδραση μεταξύ των δύο υλικών και επειδή η έξοδος των κώνων πέρα του ακρορριζικού τρήματος από μόνη της μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στον ασθενή πρέπει να είμαστε ακριβείς κατά την έμφραξη των ριζικών σωλήνων ώστε να αποφεύγουμε αυτό το ενδεχόμενο. Σε περίπτωση εμφάνισης των ανωτέρω συμπτωμάτων μετά από έμφραξη με κώνους γουταπέρκας η αφαίρεσή τους θα πρέπει να γίνεται άμεσα. Η επιβραδυνόμενη ή τύπου IV υπερευαισθησία οφείλεται συνήθως στα χημικά πρόσθετα που βρίσκονται στο latex, όπως οι διάφοροι επιταχυντές και οι αντιοξειδωτικές ουσίες, που χρησιμοποιούνται κατά την κατεργασία του 32,33. Μερικές από τις ουσίες αυτές έχουν τη δυνατότητα να δρουν ως απτίνες. Οι απτίνες είναι ουσίες χαμηλού μοριακού βάρους που από μόνες τους δεν αποτελούν αντιγόνα. Η διαδικασία της επιβραδυνόμενης υπερευαισθησίας αρχίζει όταν μια απτίνη έρχεται σε επαφή με μια πρωτεΐνη που βρίσκεται στην επιφάνεια των κυττάρων του Langerhans της επιδερμίδας και έτσι δημιουργείται ένα αντιγονικό σύμπλεγμα. Τα κύτταρα του Langerhans, στη συνέχεια, φαγοκυτταρώνουν αυτό το σύμπλεγμα, το αποικοδομούν και φέρουν τα πεπτίδια στην επιφάνειά τους. Τα αντιγόνα που προκύπτουν με αυτόν τον τρόπο παρουσιάζονται στα T- βοηθητικά κύτταρα του δέρματος. Τα κύτταρα του Langerhans εκκρίνουν επίσης ιντερλευκίνη 1 που επιδρά στα T-βοηθητικά κύτταρα, τα διεγείρει και αυτά εκκρίνουν με τη σειρά τους ιντερλευκίνη 2 και ιντερφερόνη-γ, που ενεργοποιεί τα κυτταροτοξικά κύτταρα, τα φυσικά κυτταροκτόνα κύτταρα και τα μακροφάγα. Αυτές οι κυτταρικές διεργασίες είναι υπεύθυνες για τις κλινικές εκδηλώσεις της δερματίτιδας εξ επαφής που αποτελεί το κύριο σύμπτωμα της υπερευαισθησίας τύπου IV. Η δερματίτιδα εξ επαφής, σε αντίθεση με τις κλινικές εκδηλώσεις της αλλεργίας τύπου I, εμφανίζεται ώρες μετά την επαφή με το υλικό 34. Οι περισσότερες αναφορές υπερευαισθησίας επιβραδυνόμενου τύπου στην οδοντιατρική κλινική πράξη αφορούν τον ιατρό λόγο της συνεχούς χρήσης γαντιών από latex 35,36. Η δερματίτιδα εξ επαφής χαρακτηρίζεται από ερύθημα του δέρματος των χεριών με έπαρση και φυσαλίδες. Σε σοβαρότερες και παραμελημένες καταστάσεις η δερματική αλλοίωση μπορεί να είναι εκτεταμένη, με ρήξη των φυσαλίδων και δημιουργία ελκών 37. Οι εκδηλώσεις αυτές μπορεί να μεταπέσουν σε χρονιότητα αν συνεχιστεί η χρήση των γαντιών ενώ εξαφανίζονται σταδιακά αν διακοπεί η χρήση τους. Η ανάπτυξη ελκών στο δέρμα των χεριών σε συνδυασμό με την εμμένουσα χρήση γαντιών από latex μπορούν να οδηγήσουν σε ευαισθητοποίηση τύπου I 38. Τελευταία υποστηρίζεται ότι υπερευαιπαρουσίασαν οξύ αναφυλακτικό shock κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης 11. Υπάρχουν ακόμη και αναφορές όπου τα συμπτώματα της αλλεργίας στο latex υπήρξαν θανατηφόρα 12. Στην οδοντιατρική πράξη υπάρχουν τρεις πιθανές οδοί εισόδου για τις πρωτεΐνες του latex: διαμέσου του δέρματος, του στοματικού βλεννογόνου και δια της αναπνευστικής οδού. Τα γάντια, οι ελαστικοί απομονωτήρες, οι ελαστικοί δακτύλιοι των ρινών, οι μάσκες, ακόμα και μερικοί αμαλγαματοφόροι που μπορεί να αποτελούνται από latex, ερχόμενοι σε επαφή με το δέρμα τόσο του ασθενή όσο και του ιατρού, δύναται να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις με συνηθέστερη τον τοπικό κνησμό και το ερύθημα στην δερματική περιοχή επαφής με το υλικό ή σε ευρύτερη περιοχή Πολλά οδοντιατρικά υλικά που περιέχουν latex έρχονται σε επαφή με τον στοματικό βλεννογόνο του ασθενή. Αυτά τα υλικά είναι κυρίως τα γάντια, ο απομονωτήρας και οι σύριγγες διακλυσμών. Συνήθως οι εκδηλώσεις περιορίζονται στον τοπικό κνησμό, στην εμφάνιση βλεννογονίτιδας και στο αίσθημα καύσου στην περιοχή, ωστόσο η πλειονότητα των σοβαρών αλλεργικών καταστάσεων (όπως γενικευμένη κνίδωση, δύσπνοια, αγγειοοίδημα ή αναφυλακτικό shock) συμβαίνουν συχνότερα ύστερα από επαφή του αλλεργιογόνου με το βλεννογόνο, ειδικά όταν η συνέχεια αυτού έχει διακοπεί Η ευαισθητοποίηση από εισπνοή συνήθως οφείλεται στα γάντια του ιατρού. Η σκόνη των γαντιών απορροφά τις πρωτεΐνες του latex και με την τοποθέτηση, η αφαίρεσή τους από τα χέρια του ιατρού μαζί με την σκόνη, διασπείρονται στο περιβάλλον και οι πρωτεΐνες του latex, οι οποίες, δια της εισπνοής, δύναται να ευαισθητοποιήσουν τον ασθενή ή τον ιατρό 21,22. Συνηθέστερες αντιδράσεις από εισπνοή είναι η ρινίτιδα, η επιπεφυκίτιδα και οι αναπνευστικές διαταραχές Υπάρχουν αρκετές αναφορές στη βιβλιογραφία για αντιδράσεις υπερευαισθησίας τύπου I σε αλλεργικούς στο latex ασθενείς που τους έγινε έμφραξη ριζικού σωλήνα με κώνους γουταπέρκας 26. Οι ασθενείς παρουσίασαν δυσανεξία, κνησμό στη βλεννογόνια περιοχή της έμφραξης, ακόμα και οίδημα χειλέων και ούλων 27,28. Τα συμπτώματα αυτά που παρουσιάστηκαν άμεσα, υποχώρησαν γρήγορα μετά την απομάκρυνση των κώνων από το ριζικό σωλήνα. Για το λόγο αυτό πολλοί υποστήριξαν ότι τίθεται θέμα διασταυρούμενης αντίδρασης μεταξύ του φυσικού latex από το δέντρο Hevea braziliensis (cis-1,4 πολυϊσοπρένιο) και της γουταπέρκας από το δέντρο Palaquium tree (trans-1,4 πολυϊσοπρένιο) λόγω της υψηλής χημικής τους συγγένειας 29. Ωστόσο οι προσπάθειες που έγιναν αργότερα για να τεκμηριώσουν την ύπαρξη διασταυρούμενης αντίδρασης απέτυχαν 30,31. Παρόλα αυτά όμως επειδή δεν υπάρχουν 225

4 226 σθησία τύπου IV μπορεί να αναπτυχθεί και εξαιτίας των πρωτεϊνών του latex 39. Μια έρευνα που έγινε σε 117 άτομα που παρουσίασαν δερματίτιδα εξ επαφής, έδειξε ότι 6% των ασθενών είχαν θετικό patch test στις πρωτεΐνες του latex 40. Η δερματίτιδα εξ επαφής θα πρέπει να διαφοροδιαγνωσθεί από τον απλό ερεθισμό. Ο ερεθισμός αυτός δεν είναι αλλεργικής φύσεως και είναι πολύ συχνός. Τα χέρια παρουσιάζονται ξηρά, εύθρυπτα με ρωγμές στις περιοχές που έρχονται σε επαφή με τα γάντια 41,42. Αιτία είναι ο εγκλεισμός των χεριών, η ανάπτυξη τριβής μέσα στο γάντι η απορρόφηση της υγρασίας από τα μόρια της σκόνης καθώς και ο ερεθισμός από τα διάφορα χημικά πρόσθετα των γαντιών. Παρόλο που η κατάσταση αυτή δεν είναι αλλεργικής φύσεως η συνέχιση της χρήσης γαντιών μετά την εμφάνισή της μπορεί να οδηγήσει σε ευαισθητοποίηση τύπου I 43. Οι Heese και συν. το 1997, σε έρευνα που διεξήγαγαν, βρήκαν ότι από τις 432 αντιδράσεις που σχετίζονταν με τη χρήση γαντιών, ο απλός ερεθισμός (μη αλλεργικής φύσεως) υπήρχε στο 40% των περιπτώσεων, η αλλεργία τύπου I στο 33.1%, η δερματίτιδα εξ επαφής τύπου IV στο 20.4%, ενώ για ένα ποσοστό 6.5% συνυπήρχε τύπου I και τύπου IV υπερευαισθησία 44. Αλλεργιογόνα Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως η υπερευαισθησία τύπου IV που εκδηλώνεται ως δερματίτιδα εξ επαφής οφείλεται συνήθως στα διάφορα χημικά πρόσθετα που περιέχουν τα προϊόντα του latex. Τα κύρια χημικά πρόσθετα είναι οι συντηρητικές ουσίες, οι επιταχυντές του βουλκανισμού και τα αντιοξειδωτικά. Μερικές από τις ουσίες αυτές έχουν την ικανότητα να δρουν ως απτίνες και να προάγουν την εκδήλωση υπερευαισθησίας επιβραδυνόμενου τύπου. Η κύρια συντηρητική ουσία είναι η αμμωνία, ενώ, όταν η ποσότητά της είναι μικρή, συνυπάρχει με δευτερεύοντες συντηρητικές ουσίες που μπορεί να είναι το μονο- και δισουλφιδική τετραμεθυλθειουρία, τα διμεθυλδιθειοκαρβαμιδικά άλατα και το οξείδιο του ψευδαργύρου 45. Υπάρχουν αρκετές αναφορές στη βιβλιογραφία για πρόκληση δερματίτιδας εξ επαφής που να οφείλεται στα δευτερεύοντα αυτά συντηρητικά Άλλες ουσίες που μπορούν να ευθύνονται για υπερευαισθησία τύπου IV είναι αυτές που χρησιμοποιούνται ως επιταχυντές. Οι επιταχυντές μπορεί να είναι θειουράμες, καρβαμιδικά άλατα και η μερκαπτοβενζοθειαζόλη Τέλος τα αντιοξειδωτικά μέσα με κύριο αντιπρόσωπό τους τη φαινυλενοδιαμίνη ευθύνονται σε πολλές περιπτώσεις για την υπερευαισθησία επιβραδυνόμενου τύπου 54,55. Τα κύρια χημικά πρόσθετα του latex φαίνονται στον πίνακα Ι. Συντηρητικές ουσίες Αμμωνία ΠΙΝΑΚΑΣ Ι Χημικά πρόσθετα του latex Επιταχυντές Πενταχλωροφαινολικό νάτριο Τετραμεθυλθειουρία Διμεθυλδιθειοκαρβαμιδικό νάτριο Οξείδιο του ψευδαργύρου Μερκαμπτοβενζοθειαζόλη Θειουράμες Καρβαμιδικά άλατα Κασφίκης και συν Αντιοξειδωτικά Φαινυλενοδιαμίνη Η υπερευαισθησία τύπου I οφείλεται στις πρωτεΐνες του latex οι οποίες μετά την κατεργασία του υπολογίζονται ότι αποτελούν το 1-1.8% 56. Παρόλο που οι πρωτεΐνες είναι γύρω στις 250 μόνο το 25% από αυτές δύναται να συνδέεται με IgE αντισώματα σε άτομα ευαισθητοποιημένα στο latex 57,58. Τον Μάρτιο του 2003 ο διεθνής οργανισμός ονοματολογίας των αλλεργιογόνων (IUIS Allergen Nomenclature Committee) απαρίθμησε 13 πρωτεΐνες αντιγόνα του Hevea braziliensis (Hev b αντιγόνα). Οι αλλεργικοί στο latex ασθενείς χρειάζεται να είναι ευαισθητοποιημένοι τουλάχιστον σε ένα από αυτά τα αντιγόνα (Πίνακας ΙΙ). Οι περισσότερες από αυτές τις πρωτεΐνες είναι υδατοδιαλυτές, περιέχουν ένα αλλεργιογόνο τμήμα και έχουν μοριακό βάρος από 5 έως 115 kda 59. Από τις παραπάνω πρωτεΐνες πιο σημαντικές είναι οι Hev b 1 και Hev b 3 που αποτελούν συνήθη αντιγόνα στα παιδιά με δισχιδή ράχη 60,61, και οι Hev ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ Πρωτεΐνες του latex που δρουν ως αλλεργιογόνα Αλλεργιογόνο Μοριακό βάρος (kda) Hev b Μείζον*/ Έλασσον Hev b Μείζον Hev b Μείζον*/ Έλασσον Hev b Μείζον Hev b 5 16 Μείζον Hev b Μείζον Hev b Μείζον Hev b Έλασσον Hev b Έλασσον Hev b Έλασσον Hev b 8 14 Έλασσον Hev b Έλασσον Hev b Έλασσον Hev b Έλασσον Hev b 12 9 Έλασσον Hev b Μείζον * Μόνο στα παιδιά με δισχιδή ράχη. Χαρακτηρισμός του ανάλογο με την ισχύ του

5 Αλλεργία στο latex στην οδοντιατρική κλινική πράξη b 2, Hev b 5, Hev b 6 και Hev b 7 που συναντώνται συνηθέστερα σε ευαισθητοποιημένους εργαζόμενους σε νοσοκομεία 62. Από τις 13 αυτές πρωτεΐνες μερικές χαρακτηρίζονται ως μείζονα και μερικές ως ελάσσονα αλλεργιογόνα. Άλλα συστατικά του latex που συνδέονται με IgE αντισώματα είναι η εβαμίνη και η λυσοζίμη 63. Τελευταίες έρευνες υποστηρίζουν την πιθανότητα να υπάρχουν και νέες αλλεργιογόνες ουσίες στο latex πέραν από τις γνωστές. Σαν πιθανότερες θεωρούνται η δισμουτάση του υπεροξειδίου του χαλκού ή του ψευδαργύρου, η πρωτεΐνη του θερμικού στρες και η καλμοδουλίνη του Hevea brasiliensis 64. Διάγνωση Η διάγνωση των ασθενών με αλλεργία στο latex βασίζεται στη λήψη ιστορικού και στις διάφορες διαγνωστικές δοκιμασίες. Από το ιστορικό του ασθενή ο οδοντίατρος θα πρέπει να εντοπίσει τα σημεία υποψίας της νόσου ώστε να παραπέμψει τον ασθενή σε ειδικό αλλεργιολόγο προς τεκμηρίωση της διάγνωσης. Ο οδοντίατρος θα πρέπει να γνωρίζει ότι υπάρχουν ορισμένοι ασθενείς που εντάσσονται στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Στις ομάδες αυτές η συχνότητα της αλλεργίας στο latex είναι πολλαπλάσια αυτής που ισχύει για το γενικό πληθυσμό (1%). Τα άτομα με δισχιδή ράχη, οι εργαζόμενοι στα ιατρικά επαγγέλματα, άτομα που εκτίθενται συχνά σε προϊόντα από latex όπως και ασθενείς με κληρονομική προδιάθεση εκδήλωσης υπερευαισθησίας τύπου I (ατοπία), αποτελούν ομάδες υψηλού κινδύνου όσον αφορά την αλλεργία στο latex. Τα άτομα με δισχιδή ράχη είναι περισσότερο πιθανό να ευαισθητοποιηθούν στο latex λόγω των συνεχών χειρουργικών επεμβάσεων που υφίστανται και των επαναλαμβανόμενων επαφών των ιατρικών γαντιών από latex με το χειρουργικό τραύμα κατά τη διάρκεια του χειρουργείου Οι εργαζόμενοι στα ιατρικά επαγγέλματα φαίνεται να ευαισθητοποιούνται συχνότερα στις πρωτεΐνες του latex καθότι η χρήση γαντιών αποτελεί καθημερινή πρακτική για τα άτομα αυτά 68,69. Σύμφωνα με τα παραπάνω και οι οδοντίατροι ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Στον πίνακα ΙΙΙ παρουσιάζονται οι ομάδες υψηλού κινδύνου και η επίπτωση της αλλεργίας στο latex. Η συχνότητα αλλεργίας στο latex φαίνεται να είναι υψηλότερη στις γυναίκες σε σχέση με τους άντρες 70. Κάτι τέτοιο μπορεί να οφείλεται σε γενετικούς παράγοντες, ή απλά στο γεγονός ότι οι γυναίκες συνηθίζεται να εκτίθενται συχνότερα στις πρωτεΐνες του latex μέσω των γαντιών για οικιακή χρήση και μέσω του τακτικού γυναικολογικού ελέγχου. Ο οδοντίατρος θα πρέπει να γνωρίζει ακόμα την σχέση που έχει η αλλεργία στο latex με την αλλεργία ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ 227 Ομάδες κινδύνου και επίπτωση της αλλεργίας στο latex σε κλινικές μελέτες. Ασθενείς με δισχιδή ράχη Εργαζόμενοι στα ιατρικά επαγγέλματα Άλλοι επαγγελματίες που εκτίθενται τακτικά στο latex Άτομα με ιστορικό ατοπίας και συχνή έκθεση στο latex Γενικός πληθυσμός με ιστορικό ατοπίας Γενικός πληθυσμός χωρίς ιστορικό ατοπίας 40-48% 65, % 68, % % % 102 1% σε διάφορες τροφές. Οι αλλεργικοί στο latex άρρωστοι φαίνεται να παρουσιάζουν ασυνήθιστα υψηλή συχνότητα αλλεργίας σε μερικές τροφές με συχνότερες το αβοκάντο, το κάστανο, την μπανάνα και το ακτινίδιο Περισσότεροι από τους μισούς ασθενείς με αλλεργία στο latex παρουσιάζουν και κάποια τροφική αλλεργία 74,75. Έχοντας υπόψη τις παραπάνω γνώσεις όσον αφορά την υπερευαισθησία στο latex, ο οδοντίατρος θα πρέπει να λάβει ένα άρτιο και λεπτομερές ιατρικό ιστορικό ώστε να εντοπίσει τα πιθανά σημεία υποψίας για εμφάνιση αλλεργίας. Ο πίνακας IV παρουσιάζει όλες εκείνες τις ερωτήσεις που πρέπει να γίνουν στον ασθενή κατά τη λήψη του ιστορικού. Με βάση τα στοιχεία που θα έχει ο ιατρός από το ιστορικό θα κρίνει αν ο ασθενής κινδυνεύει να παρουσιάσει αλλεργία στο latex ώστε να τον παραπέμψει πρώτα σε ειδικό αλλεργιολόγο για να του γίνει ο απαραίτητος αλλεργιολογικός έλεγχος. Ο έλεγχος αυτός γίνεται με τη βοήθεια in vivo και in vitro διαγνωστικών tests. ΠΙΝΑΚΑΣ ΙV Απαραίτητες ερωτήσεις για τη διάγνωση της αλλεργίας στο latex στη λήψη ιστορικού. 1. Γνωρίζετε αν έχετε αλλεργία στο latex; Γενικά πάσχετε από αλλεργίες; 2. Τι επαγγέλλεστε; Έρχεστε σε επαφή με ελαστικά αντικείμενα λόγω της δουλειάς σας; 3. Είχατε ποτέ πρήξιμο, φαγούρα, ερυθρότητα, δύσπνοια, βήχα ή άλλα αλλεργικά συμπτώματα αφού φουσκώσατε ένα μπαλόνι ή μετά από μια επίσκεψη στον οδοντίατρο ή μετά από τη χρήση προφυλακτικού; 4. Γνωρίζετε αν έχετε κάποια τροφική αλλεργία ιδιαίτερα σε τροφές όπως μπανάνες, κάστανα, ακτινίδια και αβοκάντο; 5. Όταν χρησιμοποιήσατε ελαστικά γάντια για δουλειές του σπιτιού είχατε ποτέ κάποιο πρόβλημα; 6. Έχετε υποβληθεί ποτέ σε χειρουργική επέμβαση; Αν ναι τι είδους; 7. Έχετε δισχιδή ράχη ή κάποιο άλλο πρόβλημα που να απαιτεί επαναλαμβανόμενες χειρουργικές επεμβάσεις;

6 228 Κασφίκης και συν Α) In vivo tests. Σε αυτά ανήκουν οι δερματικές δοκιμασίες που περιλαμβάνουν 2 παραλλαγές. Αυτές είναι οι δοκιμασίες νυγμού (skin prick tests) και οι ενδοδερμικές δοκιμασίες (intradermal tests). Κατά την δοκιμασία νυγμού, μια σταγόνα εκχυλίσματος latex τοποθετείται πάνω στο δέρμα του ασθενή και στη συνέχεια, με τη βοήθεια ειδικής βελόνης, νύσσεται ελαφρά η επιδερμίδα διαμέσου της σταγόνας. Κατά τις ενδοδερμικές δοκιμασίες μικρή ποσότητα διαλύματος latex ενίεται ενδοδερμικά με τη χρησιμοποίηση σύριγγας, η οποία φέρει, ενσωματωμένη κατά προτίμηση, βελόνη μικρού διαμετρήματος. Η ανάγνωση του αποτελέσματος των δερματικών δοκιμασιών γίνεται λεπτά μετά και η ύπαρξη ευαισθησίας δηλώνεται με την εμφάνιση πομφού και ερυθήματος στην περιοχή 76. Οι δερματικές δοκιμασίες έχουν το πλεονέκτημα ότι είναι φθηνές, εύκολες, γρήγορες, ακριβείς και έχουν άμεσα αποτελέσματα 77. Ωστόσο η ευαισθησία τους επηρεάζεται πολύ από την ποιότητα του αποστάγματος του latex που χρησιμοποιείται. Οι δερματικές δοκιμασίες, δηλαδή, είναι δυνατόν να δώσουν ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα όταν χρησιμοποιείται εκχύλισμα latex χαμηλής αντιγονικότητας. Για το λόγο αυτό για να αυξηθεί η ευαισθησία τους χρησιμοποιείται ένα πλήθος διαφορετικών εκχυλισμάτων latex σε κάθε δοκιμασία 78. Παρότι οι δερματικές δοκιμασίες είναι γενικά ασφαλείς μερικές έρευνες αναφέρουν πιθανότητα 2% πρόκλησης αναφυλαξίας κατά τη διεξαγωγή τους 79. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να λαμβάνουν χώρα σε νοσοκομειακό περιβάλλον όπου θα υπάρχουν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας όπως οξυγόνο, επινεφρίνη και εξοπλισμός ανάνηψης που δεν θα εμπεριέχει το latex. Μια ακόμα in vivo δοκιμασία είναι η δοκιμασία πρόκλησης. Σύμφωνα με αυτή ο ασθενής εκτίθεται άμεσα στις πρωτεΐνες του latex φορώντας ένα δάκτυλο από γάντι latex για 15 λεπτά. Αν δεν παρουσιαστούν συμπτώματα κνίδωσης τότε τοποθετείται ολόκληρο το γάντι για το ίδιο χρονικό διάστημα 80,81. Η δοκιμασία αυτή είναι λιγότερο αποτελεσματική από τις δερματικές δοκιμασίες διότι σήμερα τα γάντια είναι χαμηλής αντιγονικότητας και μπορεί συχνότερα να υπάρξουν ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα 82. Σε αντίθεση με τις παραπάνω in vivo διαγνωστικές μεθόδους που χρησιμοποιούνται για την ανίχνευση ύπαρξης υπερευαισθησίας τύπου I, υπάρχει και το patch test που γίνεται σε ασθενείς για να ανιχνευθεί πιθανή ύπαρξη υπερευαισθησίας επιβραδυνόμενου τύπου σε ορισμένα χημικά πρόσθετα του latex 83,84. Β) In vitro tests. Σε αυτά ανήκουν οι μέθοδοι αναζήτησης ειδικών για το latex IgE αντισωμάτων στον ορό του ασθενή. Τα βασικότερα συστήματα ανίχνευσης ειδικών IgE αντισωμάτων είναι ο ραδιοαλλεργοπροσροφητικός προσδιορισμός (Radio Allergo Sorbient Test RAST) και η εξέλιξή του, το σύστημα CAP. Τα αποτελέσματά τους κατηγοριοποιούνται σε επτά κλάσεις όπου το 0 υποδεικνύει την απουσία και οι κλάσεις I-VI την παρουσία ειδικών για το latex IgE αντισωμάτων. Οι ορολογικές αυτές δοκιμασίες είναι δυνατόν να χαρακτηρίσουν το 1/4 των θετικών στις δερματικές δοκιμασίες ασθενών ως ορολογικά αρνητικούς 85,86. Μια περισσότερο καινούρια μέθοδος, η HI-TEC παρουσιάζει λιγότερο συχνά ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα σε βάρος όμως των ψευδώς θετικών που αγγίζουν το 25% 87. Τα μειονεκτήματα των in vitro δοκιμασιών είναι το κόστος τους, η καθυστέρηση στην εξαγωγή αποτελεσμάτων και η μικρότερη ευαισθησία τους σε σχέση με τις δερματικές δοκιμασίες 77,88,89. Ωστόσο είναι ελεύθερες ανεπιθύμητων ενεργειών και για το λόγο αυτό πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο έρευνας προκειμένου να βοηθήσουν περαιτέρω στο μέλλον. Προφύλαξη και αντιμετώπιση της αλλεργίας στο latex στο οδοντιατρείο Η αλλεργία στο latex αποτελεί μια αρκετά συχνή επιπλοκή ιδιαίτερα στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Για το λόγο αυτό, ο οδοντίατρος θα πρέπει να είναι προσεκτικός όσον αφορά την επιλογή των προϊόντων από latex που αριθμεί το ιατρείο του. Τα σύγχρονα προϊόντα από latex είναι συνήθως χαμηλής αντιγονικότητας, περιέχουν χαμηλό αριθμό πρωτεϊνών και χρησιμοποιούνται όσο το δυνατόν μικρότερες ποσότητες χημικών πρόσθετων κατά την κατεργασία τους. Ο οδοντίατρος είναι υποχρεωμένος να είναι ενημερωμένος όσον αφορά την παρουσία του latex στα διάφορα εργαλεία του ως και την ποιότητά του (αντιγονικότητα). Χρησιμοποιώντας υλικά χαμηλής αντιγονικότητας περιορίζει την πιθανότητα ευαισθητοποίησης τόσο του εαυτού του, αφού ανήκει σε ομάδα υψηλού κινδύνου, όσο και των ασθενών του 90. Για να μειώσει τον αριθμό των αερομεταφερόμενων σωματιδίων στο χώρο του ιατρείου μπορεί να χρησιμοποιεί γάντια χωρίς σκόνη. Για τη δική του προστασία θα πρέπει ακόμα, μετά την αφαίρεση των γαντιών από latex, να πλένει και να στεγνώνει καλά τα χέρια του. Σε περίπτωση παρόλα αυτά ανάπτυξης δερματίτιδας εξ επαφής (τύπου IV υπερευαισθησία) η θεραπεία της με ειδική φαρμακευτική αγωγή και αποφυγή επαφής με υλικά από latex θα πρέπει να γίνεται άμεσα, ώστε να αποφευχθεί πιθανή επακόλουθη ευαισθητοποίηση στις πρωτεΐνες του latex

7 Αλλεργία στο latex στην οδοντιατρική κλινική πράξη 229 ΠΙΝΑΚΑΣ V Υλικά από latex που χρησιμοποιούνται στο οδοντιατρείο και εναλλακτικές λύσεις. Γάντια από latex Ελαστικός απομονωτήρας από latex Ελαστικοί δακτύλιοι ρινών Στοματοδιαστολέας από Latex Πτερύγιο στο πλακίδιο της ακτινογραφίας δήξης Πλαστικές σύριγγες διακλυσμών Ελαστικό μάσκας Γάντια από στυρόλιο-αιθυλένιο / βουτυλένιο-στυρόλιο (SEBS), η πολύ-βυνιλοχλωρίδιο (PVC) Ελαστικός απομονωτήρας από πολυεθυλένιο ή πολύ-βυνιλοχλωρίδιο (PVC) Αφαίρεση των ελαστικών δακτυλίων από τις ρίνες και σημείωση του μήκους με ανεξίτηλο μελάνι επί της ρίνης, ή χρήση ελαστικών δακτυλίων από κερί Μεταλλικός στοματοδιαστολέας Κάλυψη του πλακιδίου με ζελατίνα κατά την λήψη ακτινογραφίας Γυάλινες σύριγγες Μάσκα που να δένεται στο πίσω μέρος της κεφαλής (τύπου I) 91. Όταν εμφανιστεί ασθενής με διαγνωσμένη (η πολύ πιθανή σύμφωνα με το ιστορικό) αλλεργία στο latex πρέπει να προβεί σε ορισμένες ενέργειες ώστε να ελαχιστοποιήσει τον κίνδυνο εκδήλωσης αναφυλαξίας κατά την διάρκεια της οδοντιατρικής πράξης. Η οποιαδήποτε θεραπεία στον ασθενή θα πρέπει να γίνεται σε ένα περιβάλλον ελεύθερο από latex 92,93. Όλα τα εργαλεία που είναι κατασκευασμένα από latex και δύνανται να έρθουν σε επαφή με τον ασθενή θα πρέπει να αντικαθίστανται από όμοια φτιαγμένα από άλλο υλικό. Στον πίνακα V παρουσιάζονται τα συνηθέστερα οδοντιατρικά υλικά που χρήζουν αντικατάστασης σε αυτές τις περιπτώσεις. O ιατρός δεν θα πρέπει να πιάνει τα υλικά που δεν περιέχουν latex φορώντας γάντια που περιέχουν. Καλό είναι τέτοιοι ασθενείς να αντιμετωπίζονται στην πρώτη συνεδρία της ημέρας ύστερα από καλό καθαρισμό του ιατρείου και ανανέωση του αέρα ώστε να μειωθεί η πιθανότητα ύπαρξης αερομεταφερόμενων αντιγόνων στον χώρο 94. Ο καλός εξαερισμός του οδοντιατρείου αποτελεί πολύ σημαντικό παράγοντα πρόληψης 95. Υποστηρίζεται ότι η υγρασία μπορεί να αποσπάσει τις υδατοδιαλυτές πρωτεΐνες από τα προϊόντα του latex. Για το λόγο αυτό είναι συνετό τα ελεύθερα από latex υλικά να αποστειρώνονται στο αυτόκαυστο χωριστά από αυτά που περιέχουν latex 94. Η πρόληψη με χορήγηση πριν τη συνεδρία αντιισταμινικών και κορτικοστεροϊδών στους αλλεργικούς ασθενείς δεν φαίνεται να έχει ασφαλή αποτελέσματα 96. Παρά τα μέτρα που μπορεί να λάβει ο οδοντίατρος για την προστασία του αλλεργικού ασθενή, το latex είναι ένα τόσο διαδεδομένο υλικό ώστε πάντα να υπάρχει μια πιθανότητα επαφής του ασθενή με τις πρωτεΐνες του. Σε μια τέτοια περίπτωση ο ασθενής μπορεί να παρουσιάσει μια σειρά συμπτωμάτων τα οποία ο οδοντίατρος πρέπει να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει άμεσα. Αν ο ασθενής παρουσιάσει μόνο ερύθημα στην περιοχή επαφής με το ελαστικό υλικό τότε η άμεση απομάκρυνση του υλικού και η τοπική χορήγηση αλοιφής υδροκορτιζόνης 1% είναι συνήθως αρκετή για να υποχωρήσουν τα συμπτώματα 97. Σε περιπτώσεις επιμονής των ήπιων συμπτωμάτων όπως κνησμός, ρινόρροια και ερύθημα πρέπει να γίνει per os χορήγηση αντιισταμηνικών, συνήθως διφαινυδραμίνης 97. Σε σοβαρότερα συμπτώματα γενικευμένης αλλεργικής αντίδρασης με αγγειοοίδημα και βρογχόσπασμο θα πρέπει να γίνει κλήση σε ασθενοφόρο καθώς είναι πιθανό ο ασθενής να χρειαστεί άμεση νοσοκομειακή περίθαλψη. Παράλληλα πρέπει να γίνει ενδομυϊκή χορήγηση αδρεναλίνης καθώς και χορήγηση 100% οξυγόνου 97,98. Στους ασθενείς που παρουσιάζουν κρίσιμα συμπτώματα όπως λαρυγγικό οίδημα, αναπνευστική ανεπάρκεια, υπόταση και shock είναι απαραίτητη η άμεση χορήγηση ενδοφλέβιας αδρεναλίνης 99. Ο άρρωστος επιβάλλεται να μεταφερθεί το συντομότερο δυνατό σε νοσοκομειακή μονάδα για περαιτέρω φροντίδα και παρακολούθηση. Συμπεράσματα Το φυσικό latex είναι ένα ευρέως διαδεδομένο υλικό στην Iατρική. Η εμφάνιση αλλεργίας λοιπόν στο υλικό αυτό είναι μια πιθανότητα που θα πρέπει να απασχολεί το γενικό οδοντίατρο. Η αλλεργία στο latex εκδηλώνεται ως υπερευαισθησία τύπου Ι ή ως υπερευαισθησία τύπου IV. Τα γενικά χαρακτηριστικά κάθε τύπου βρίσκονται στον πίνακα VI. Από τις διάφορες δοκιμασίες που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση της ύπαρξης αλλεργίας στο latex οι δερματικές δοκιμασίες παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη ευαισθησία. Η λήψη άρτιου και λεπτομερούς ιστορικού είναι απαραίτητη για τον εντοπισμό των σημείων υποψίας για την αλλεργία στο latex. Υπάρχουν ομάδες υψηλού κινδύνου όπως τα άτομα με δισχιδή ράχη, οι εργαζόμενοι στα ιατρικά επαγγέλματα, τα άτομα με ιστορικό ατοπίας και όσοι εκτίθενται καθημερινά στο latex. Στις ομάδες αυτές η συχνότητα της αλλεργίας είναι μεγαλύτερη από αυτήν που ισχύει για το γενικό πληθυσμό. Ο αλλεργικός στο latex ασθενής πρέπει να αντιμετωπίζεται σε ένα ελεύθερο από τις πρωτεΐνες του latex περιβάλλον.

8 230 Κασφίκης και συν Σε περίπτωση εκδήλωσης αναφυλαξίας η επινεφρίνη αποτελεί το φάρμακο εκλογής. Η αλλεργία στο latex αφορά τόσο τον ασθενή όσο και τον οδοντίατρο αφού και ο ίδιος ανήκει σε ομάδα υψηλού κινδύνου. Έτσι ο οδοντίατρος θα πρέπει να είναι ενημερωμένος και να βρίσκεται σε θέση να προστατέψει τόσο τον εαυτό του όσο και τον ασθενή του από τις δυσάρεστες συνέπειες των αλλεργικών αντιδράσεων, οι οποίες, αν και δεν είναι συχνές, μπορεί μερικές φορές να γίνουν απειλητικές ακόμα και για τη ζωή του αρρώστου. Βιβλιογραφία ΠΙΝΑΚΑΣ VΙ Γενικά χαρακτηριστικά των δύο τύπων αλλεργίας στο latex. Αλλεργιογόνα Κλινικές εκδηλώσεις Διαγνωστικές δοκιμασίες Τύπου I υπερευαισθησία Πρωτεΐνες του φυσικού latex Τοπική ή γενικευμένη κνίδωση, ρινίτιδα, επιπεφυκίτιδα, ά- σθμα, αγγειοοίδημα, αναφυλακτικό shock Δοκιμασίες νυγμού, ενδοδερμικές δοκιμασίες, ορολογικές δοκιμασίες Τύπου IV υπερευαισθησία Χημικά πρόσθετα κατά την κατεργασία του latex Δερματίτιδα εξ επαφής Patch test 1. Charous BL, Blanco C, Tarlo S, Hamilton RG, Baur X, Beezhold D, Sussman G, Yunginger JW. Natural rubber latex allergy after 12 years: recommendations and perspectives. J Allergy Clin Immunol Jan; 109(1): Condemi JJ. Allergic reactions to natural rubber latex at home, to rubber products, and to cross-reacting foods. J Allergy Clin Immunol Aug; 110(2 Suppl):S Farnham JJ, Tomazic-Jezic VJ, Stratmeyer ME. Regulatory initiatives for natural latex allergy: US perspectives. Methods May; 27(1): Ownby DR. A history of latex allergy. J Allergy Clin Immunol Aug; 110(2 Suppl):S Kam PC, Lee MS, Thompson JF. Latex allergy: an emerging clinical and occupational health problem. Anaesthesia Jun; 52(6): Taylor JS, Erkek E. Latex allergy: diagnosis and management. Dermatol Ther. 2004; 17(4): Hepner DL, Castells MC. Latex allergy: an update. Anesth Analg Apr; 96(4): Tan BB, Lear JT, Watts J, Jones P, English JS. Perioperative collapse: prevalence of latex allergy in patients sensitive to anaesthetic agents. ontact Dermatitis Jan; 36(1): Koh D, Ng V, Leow YH, Goh CL. A study of natural rubber latex allergens in gloves used by healthcare workers in Singapore. Br J Dermatol Nov; 153(5): Reinikka-Railo H, Kautiainen H, Alenius H, Kalkkinen N, Kulomaa M, Reunala T, Turjanmaa K. Latex allergy: the sum quantity of four major allergens shows the allergenic potential of medical gloves. Allergy Jul; 62(7): Jaeger D, Kleinhans D, Czuppon AB, Baur X. Latexspecific proteins causing immediate-type cutaneous, nasal, bronchial, and systemic reactions. J Allergy Clin Immunol Mar; 89(3): Pumphrey RS, Duddridge M, Norton J. Fatal latex allergy. J Allergy Clin Immunol Mar; 107(3): Valks R, Conde-Salazar L, Cuevas M. Allergic contact urticaria from natural rubber latex in healthcare and non-healthcare workers. Contact Dermatitis Apr; 50(4): Tanglertsampan C, Patrakarn S, Vassansiri E. Contact urticaria from rubber gloves: an occupational skin disorder for health care workers. J Med Assoc Thai Jan; 81(1): Valks R, Conde-Salazar L, Cuevas M. Allergic contact urticaria from natural rubber latex in healthcare and non-healthcare workers. Contact Dermatitis Apr; 50(4): Valsecchi R, Leghissa P, Cortinovis R, Cologni L, Pomesano A. Contact urticaria from latex in healthcare workers. Dermatology. 2000; 201(2): Kosti E, Lambrianidis T. Endodontic treatment in cases of allergic reaction to rubber dam. J Endod Nov; 28(11): Chin SM, Ferguson JW, Bajurnows T. Latex allergy in dentistry. Review and report of case presenting as a serious reaction to latex dental dam. Aust Dent J Sep; 49(3): Nettis E, Colanardi MC, Ferrannini A, Tursi A. Reported latex allergy in dental patients. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod Feb; 93(2): Oei HD, Tjiook SB, Chang KC. Anaphylaxis due to latex allergy. Allergy Proc May-Jun; 13(3): Heilman DK, Jones RT, Swanson MC, Yunginger JW. A prospective, controlled study showing that rubber gloves are the major contributor to latex aeroallergen levels in the operating room. J Allergy Clin Immunol Aug; 98(2): Kujala V, Alenius H, Palosuo T, Karvonen J, Pfäffli P, Reijula K. Extractable latex allergens in airborne glove powder and in cut glove pieces. Clin Exp Allergy Jul; 32(7): Buckland JR, Norman LK, Mason PS, Carruth JA. The prevalence of latex allergy in patients with rhinitis. J Laryngol Otol May; 116(5): Chelminska M, Niedoszytko M, Jassem E. Clinical value of conjunctival allergen challenge in diagnosing allergic conjunctivitis related to latex. J Allergy Clin Immunol Jul; 120(1): Epub 2007 May Amr S, Suk WA. Latex allergy and occupational asthma in health care workers: adverse outcomes. Environ

9 Αλλεργία στο latex στην οδοντιατρική κλινική πράξη 231 Health Perspect Mar; 112(3): Kleier DJ, Shibilski K. Management of the latex hypersensitive patient in the endodontic office. J Endod Dec; 25(12): Boxer MB, Grammer LC, Orfan N. Gutta-percha allergy in a health care worker with latex allergy. J Allergy Clin Immunol May; 93(5): Gazelius B, Olgart L, Wrangsjo K. Unexpected symptoms to root filling with gutta-percha. A case report. Int Endod J Jul; 19(4): Cohen S, Burns R. Pathways of the pulp. 6th ed. St. Louis: CV Mosby, 1994: Hamann C, Rodgers PA, Alenius H, Halsey JF, Sullivan K. Cross-reactivity between gutta-percha and natural rubber latex: assumptions vs. reality. J Am Dent Assoc Oct; 133(10): Costa GE, Johnson JD, Hamilton RG. Cross-Reactivity studies of gutta-percha, gutta-balata, and natural rubber latex (Hevea brasiliensis). J Endod Sep; 27(9): Kurup VP, Fink JN. The spectrum of immunologic sensitization in latex allergy. Allergy Jan; 56(1): Nettis E, Assennato G, Ferrannini A, Tursi A. Type I allergy to natural rubber latex and type IV allergy to rubber chemicals in health care workers with gloverelated skin symptoms. Clin Exp Allergy Mar; 32(3): Rubel DM, Watchorn RB. Allergic contact dermatitis in dentistry. Australas J Dermatol May; 41(2):63-9; quiz Gibbon KL, McFadden JP, Rycroft RJ, Ross JS, Chinn S, White IR. Changing frequency of thiuram allergy in healthcare workers with hand dermatitis. Br J Dermatol Feb; 144(2): Nettis E, Colanardi MC, Soccio AL, Ferrannini A, Tursi A. Occupational irritant and allergic contact dermatitis among healthcare workers. Contact Dermatitis Feb; 46(2): Laing ME, Barry J, Buckley AM, Murphy GM. Immediate and delayed hypersensitivity reactions to food and latex in a chef. Contact Dermatitis Sep; 55(3): Balato N, Lembo G, Patruno C, Ayala F. Patch testing in children. Contact Dermatitis Apr; 20(4): Sommer S, Wilkinson SM, Beck MH, English JS, Gawkrodger DJ, Green C. Type IV hypersensitivity reactions to natural rubber latex: results of a multicentre study. Br J Dermatol Jan; 146(1): Wilkinson SM, Burd R. Latex: a cause of allergic contact eczema in users of natural rubber gloves. J Am Acad Dermatol Jul; 39(1): Field EA. Τhe use of powdered gloves in dental practice: a cause for concern? J Dent May-Jul; 25(3-4): Alessio L, Baruffini A, Biscaldi G, Cirla AM, Cortona G, Crippa M, Franco G, Marcer G, Moscato G, Toffoletto F. Allergic and Irritant Glove-related Diseases in Health Care Workers and Their Prevention. Int J Occup Environ Health Oct; 3(4): McFadden JP, Wakelin SH, Basketter DA. Acute irritation thresholds in subjects with type I--type VI skin. Contact Dermatitis Mar; 38(3): Heese A, Peters KP, Koch HU. Type I allergies to latex and the aeroallergenic problem. Eur J Surg Suppl. 1997; (579): de Livonnière H. Industrial natural rubber collection and control procedures. Clin Rev Allergy Fall; 11(3): Miri S, Pourpak Z, Zarinara A, Heidarzade M, Kazemnejad A, Kardar G, Firooz A, Moin A. Prevalence of type I allergy to natural rubber latex and type IV allergy to latex and rubber additives in operating room staff with glove-related symptoms. Allergy Asthma Proc Sep-Oct; 28(5): Gottlöber P, Gall H, Peter RU. Allergic contact dermatitis from natural latex. Am J Contact Dermat Sep; 12(3): Rudzki E, Rebandel P. Allergy to tetramethylthiuram disulphide, a component of pesticides and rubber. Ann Agric Environ Med. 1998; 5(1): Söderberg TA, Elmros T, Gref R, Hallmans G. Inhibitory effect of zinc oxide on contact allergy due to colophony. Contact Dermatitis Nov; 23(5): Knudsen BB, Menné T. Contact allergy and exposure patterns to thiurams and carbamates in consecutive patients. Contact Dermatitis Aug; 35(2): Themido R, Brandão FM. Contact allergy to thiurams. Contact Dermatitis Apr; 10(4): Geier J, Uter W, Schnuch A, Brasch J; German Contact Dermatitis Research Group (DKG); Information Network of Departments of Dermatolgy (IVDK). Diagnostic screening for contact allergy to mercaptobenzothiazole derivatives. Am J Contact Dermat Jun; 13(2): Corazza M, Maranini C, Venturini D, Virgili A. Contact allergy to mercaptobenzothiazole in a bank clerk from a wet sponge. Contact Dermatitis Aug; 41(2): Kawakubo Y, Nakamori M, Schöpf E, Ohkido M. Acetylator phenotype in patients with p-phenylenediamine allergy. Dermatology. 1997; 195(1): McFadden JP, Wakelin SH, Holloway DB, Basketter DA. The effect of patch duration on the elicitation of para-phenylenediamine contact allergy. Contact Dermatitis Aug; 39(2): Subramanian A. In: Fink JN, editor. The chemistry of natural rubber latex. Philadelphia: WB Saunders, 1995: Alenius H, Turjanmaa K, Palosuo T. Natural rubber latex allergy. Occup Environ Med Jun; 59(6): Kurup VP, Fink JN. The spectrum of immunologic sensitization in latex allergy. Allergy Jan; 56(1): Posch A, Chen Z, Raulf-Heimsoth M, Baur X. Latex allergens. Clin Exp Allergy Feb; 28(2): Alenius H, Kalkkinen N, Yip E, Hasmin H, Turjanmaa K, Mäkinen-Kiljunen S, Reunala T, Palosuo T. Significance of rubber elongation factor as a latex allergen. Int Arch Allergy Immunol Apr; 109(4): Chen Z, Posch A, Raulf-Heimsoth M, Rihs HP, Baur X. Purification and characterization of Rubber Elongation

10 232 Κασφίκης και συν Factor from Hevea brasiliensis (Hev b 1) that acts as a major allergen in latex allergic patients with spina bifida. Allergy 1997; 52: Chen Z, Posch A, Lohaus C, Raulf-Heimsoth M, Meyer HE, Baur X. Isolation and identification of hevein as a major IgE-binding polypeptide in Hevea latex. J Allergy Clin Immunol Mar; 99(3): Sussman GL, Beezhold DH, Kurup VP. Allergens and natural rubber proteins. J Allergy Clin Immunol Aug; 110(2 Suppl):S Guarneri F, Guarneri C, Guarneri B, Benvenga S. In silico identification of potential new latex allergens. Clin Exp Allergy Jul; 36(7): Ausili E, Tabacco F, Focarelli B, Nucera E, Patriarca G, Rendeli C. Prevalence of latex allergy in spina bifida: genetic and environmental risk factors. Eur Rev Med Pharmacol Sci May-Jun; 11(3): Cremer R, Lorbacher M, Hering F, Engelskirchen R. Natural rubber latex sensitisation and allergy in patients with spina bifida, urogenital disorders and oesophageal atresia compared with a normal paediatric population. Eur J Pediatr Surg Jun; 17(3): Obojski A, Chodorski J, Barg W, Medrala W, Fal AM, Małolepszy J. Latex allergy and sensitization in children with spina bifida. Pediatr Neurosurg Nov; 37(5): Diéguez MC, Pulido Z, de la Hoz B, Blanco R, Cerecedo I, Fernández-Caldas E, Swanson M. Latex allergy in healthcare workers: an epidemiological study in a Spanish hospital. Allergy Asthma Proc Sep- Oct; 28(5): Filon FL, Radman G. Latex allergy: a follow up study of 1040 healthcare workers. Occup Environ Med Feb; 63(2): Bowyer RV. Latex allergy: how to identify it and the people at risk. J Clin Nurs Mar; 8(2): Isola S, Ricciardi L, Saitta S, Fedele R, Mazzeo L, Fogliani O, Gangemi S, Purello-D'Ambrosio F. Latex allergy and fruit cross-reaction in subjects who are nonatopic. Allergy Asthma Proc May-Jun; 24(3): Chen YH, Lan JL. Latex allergy and latex-fruit syndrome among medical workers in Taiwan. J Formos Med Assoc Sep; 101(9): García Ortiz JC, Moyano JC, Alvarez M, Bellido J. Latex allergy in fruit-allergic patients. Allergy May; 53(5): Turjanmaa K, Mäkinen-Kiljunen S. Latex allergy: prevalence, risk factors, and cross-reactivity. Methods May; 27(1): Cullinan P, Brown R, Field A, Hourihane J, Jones M, Kekwick R, Rycroft R, Stenz R, Williams S, Woodhouse C; British Society of Allergy and Clinical Immunology. Latex allergy. A position paper of the British Society of Allergy and Clinical Immunology. Clin Exp Allergy Nov; 33(11): Gold J. Ask about latex. RN Jun; 57(6): Bowyer RV. Latex allergy: how to identify it and the people at risk. J Clin Nurs Mar; 8(2): Brehler R, Kütting B. Natural rubber latex allergy: a problem of interdisciplinary concern in medicine. Arch Intern Med Apr 23; 161(8): Nicolaou N, Johnston GA. Anaphylaxis following prick testing with natural rubber latex. Contact Dermatitis Oct; 47(4): Charous BL, Tarlo SM, Charous MA, Kelly K. Natural rubber latex allergy in the occupational setting. Methods May; 27(1): Taylor JS, Praditsuwan P. Latex allergy. Review of 44 cases including outcome and frequent association with allergic hand eczema. Arch Dermatol Mar; 132(3): Hamilton RG. Diagnosis of natural rubber latex allergy. Methods May; 27(1): Turjanmaa K. Diagnosis of latex allergy. Allergy Sep; 56(9): Sherertz EF, Fransway AF, Belsito DV, DeLeo VA, Fowler JF Jr, Maibach HI, Marks JG Jr, Mathias CG, Pratt MD, Rietschel RL, Taylor JS. Patch testing discordance alert: false-negative findings with rubber additives and fragrances. J Am Acad Dermatol Aug; 45(2): Hamilton RG, Peterson EL, Ownby DR. Clinical and laboratory-based methods in the diagnosis of natural rubber latex allergy. J Allergy Clin Immunol Aug; 110(2 Suppl):S Bollinger ME, Mudd K, Keible LA, Hess BL, Bascom R, Hamilton RG. A hospital-based screening program for natural rubber latex allergy. Ann Allergy Asthma Immunol Jun; 88(6): Corey JP, Mamikoglu B, Akbar I, Houser SM, Gungor A. ImmunoCAP and HY*TEC enzyme immunoassays in the detection of allergen-specific IgE compared with serial skin end-point titration by receiver operating characteristic analysis. Otolaryngol Head Neck Surg Jan; 122(1): Johansson SG. ImmunoCAP Specific IgE test: an objective tool for research and routine allergy diagnosis. Expert Rev Mol Diagn May; 4(3): Tomei F, Martini A, Marcellini L, Riservato R. Latex allergy. History, diagnosis and prevention. Panminerva Med Sep; 42(3): Mahler V, Fischer S, Fuchs T, Ghannadan M, Valent P, Fartasch M, Kraft D, Schuler G, Valenta R. Prevention of latex allergy by selection of low-allergen gloves. Clin Exp Allergy Apr; 30(4): Crippa M, Belleri L, Mistrello G, Tedoldi C, Alessio L. Prevention of latex allergy among health care workers and in the general population: latex protein content in devices commonly used in hospitals and general practice. Int Arch Occup Environ Health Aug; 79(7): Epub 2006 Feb Gentili A, Lima M, Ricci G, Pigna A, Fae M, Di Lorenzo E, Masi M, Baroncini S. Secondary prevention of latex allergy in children: analysis of results. Pediatr Med Chir. 2006; 28(4-6): Gritter M. Latex allergy. Prevention is the key. J Intraven Nurs Sep-Oct; 22(5): Kim KT, Graves PB, Safadi GS, Alhadeff G, Metcalfe J. Implementation recommendations for making health care facilities latex safe. AORN J Mar; 67(3):615-8, 621-4, 626 passim.

11 Αλλεργία στο latex στην οδοντιατρική κλινική πράξη Tarlo SM, Sussman G, Contala A, Swanson MC. Control of airborne latex by use of powder-free latex gloves. J Allergy Clin Immunol Jun; 93(6): Kwittken PL, Becker J, Oyefara B, Danziger R, Pawlowski NA, Sweinberg S. Latex hypersensitivity reactions despite prophylaxis. Allergy Proc May- Jun; 13(3): Nainar SM. Dental management of children with latex allergy. Int J Paediatr Dent Sep; 11(5): Simons FE. Epinephrine (adrenaline) in the first-aid, out-of-hospital treatment of anaphylaxis. Novartis Found Symp. 2004; 257:228-43; discussion 243-7, Sadana A, O'Donnell C, Hunt MT, Gavalas M. Managing acute anaphylaxis. Intravenous adrenaline should be considered because of the urgency of the condition. BMJ Apr 1; 320(7239): Baur X, Chen Z, Allmers H. Can a threshold limit value for natural rubber latex airborne allergens be defined? J Allergy Clin Immunol Jan; 101(1 Pt 1): Liss GM, Sussman GL. Latex sensitization: occupational versus general population prevalence rates. Am J Ind Med Feb; 35(2): Hamilton RG, Biagini RE, Krieg EF. Diagnostic performance of Food and Drug Administration-cleared serologic assays for natural rubber latex-specific IgE antibody. The Multi-Center Latex Skin Testing Study Task Force. J Allergy Clin Immunol

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

Αλλεργία και Άσθμα. Χρυσάνθη Σκευάκη, MD, PhD. Ειδικευόμενη Ιατρός Βιοπαθολογίας, Βιοχημικό Τμήμα Νοσοκομείο Παίδων «ΗΑγίαΣοφία»

Αλλεργία και Άσθμα. Χρυσάνθη Σκευάκη, MD, PhD. Ειδικευόμενη Ιατρός Βιοπαθολογίας, Βιοχημικό Τμήμα Νοσοκομείο Παίδων «ΗΑγίαΣοφία» Αλλεργία και Άσθμα Χρυσάνθη Σκευάκη, MD, PhD Ειδικευόμενη Ιατρός Βιοπαθολογίας, Βιοχημικό Τμήμα Νοσοκομείο Παίδων «ΗΑγίαΣοφία» Αλλεργία: μείζονα απειλή για τη δημόσια υγεία 60 ΜστηνΕυρώπη 1 δις παγκοσμίως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Πρόκειται για μια σοβαρή, απειλητική για τη ζωή, πολυοργανική αντίδραση υπερευαισθησίας, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα- Θεωρία ενιαίων αεραγωγών το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα γµονή των αεραγωγών που χαρακτηρίζεται από αναστρέψιµη απόφρα των βρόγχων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο

Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο ΓΝΑΘΙΟΝ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ & ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΧΕΙΡ/ΚΗ www.gnathion.gr Μια ασυνήθης αναπτυξιακή διαταραχή των δοντιών είναι και η σύντηξη/διδυμία,

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η αλλεργία; Πώς εμφανίζεται η αλλεργία;

Τι είναι η αλλεργία; Πώς εμφανίζεται η αλλεργία; Τι είναι η αλλεργία; Η αλλεργία είναι μια «άλλη» (διαφορετική από τη φυσιολογική) αντίδραση του ανθρώπινου σώματος σε μια ξένη για αυτό ουσία. Η ουσία αυτή που προκαλεί τα συμπτώματα ονομάζεται αλλεργιογόνο

Διαβάστε περισσότερα

------------------------------------------------------------------------------------ ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ

------------------------------------------------------------------------------------ ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ ------------------------------------------------------------------------------------ ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ ------------------------------------------------------------------------------------ ΙΕΡΕΜΙΑΣ Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Βρεφικά γάλατα για ειδικές καταστάσεις. Dr Καραγκιόζογλου- Λαμπούδη Θωμαή Παιδογαστρεντερολόγος Καθηγήτρια Κλινικής Διατροφής ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης

Βρεφικά γάλατα για ειδικές καταστάσεις. Dr Καραγκιόζογλου- Λαμπούδη Θωμαή Παιδογαστρεντερολόγος Καθηγήτρια Κλινικής Διατροφής ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης Βρεφικά γάλατα για ειδικές καταστάσεις Dr Καραγκιόζογλου- Λαμπούδη Θωμαή Παιδογαστρεντερολόγος Καθηγήτρια Κλινικής Διατροφής ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης Δεν αναφερόμαστε σε εμπλουτισμό που γίνεται για ν ανταποκριθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής ηµήτριος Γ. Πύρρος, MD, EMDM /ντης Ιατρικών Υπηρεσιών, ΚΥ ΕΚΑΒ President-elect, elect, WADEM Ορισµοί Υπάρχουν τουλάχιστον 50 ορισµοί για

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικό άσθμα. Καρακατσάνη Άννα Επίκουρη Καθηγήτρια Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ»

Επαγγελματικό άσθμα. Καρακατσάνη Άννα Επίκουρη Καθηγήτρια Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» Επαγγελματικό άσθμα Καρακατσάνη Άννα Επίκουρη Καθηγήτρια Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» 1200 πχ πάπυρος Sallier υφαντές βυσσίνωση? 460-370 πχ Ιπποκράτης Μεταλλωρύχοι Ράφτες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 9 Μεταβολικό Σύνδρομο Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα Εισαγωγή Το Μεταβολικό Σύνδρομο (ΜΣ) αποτελεί ένα οργανικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΧΕΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΟΦΕΛΟΥΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΘΡΟΜΒΟΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ

Η ΣΧΕΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΟΦΕΛΟΥΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΘΡΟΜΒΟΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Θρόμβωσης Αντιθρομβωτικής Αγωγής, 12 Απριλίου 2014 Η ΣΧΕΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΟΦΕΛΟΥΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΘΡΟΜΒΟΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα κατά την άσκηση. Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου Πνευμονολόγος

Άσθμα κατά την άσκηση. Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου Πνευμονολόγος Άσθμα κατά την άσκηση Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου Πνευμονολόγος Ορισμός Ως βρογχόσπασμος επαγόμενος κατά την άσκηση ορίζεται η παροδική και αναστρέψιμη στένωση των αεραγωγών που ακολουθεί την έντονη άσκηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ

ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ ΚΝΗΣΜΟΣ ΕΝΑ ΕΥΡΕΩΣ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ Ως χρόνιος κνησμός, ορίζεται ένας κνησμός ο οποίος διαρκεί περισσότερο από 6 εβδομάδες. Ο επιπολασμός του χρονίου κνησμού στο γενικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc.

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. Πρόλογος - Εισαγωγή Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του ανθρωπίνου σώματος και αποτελεί περίπου το 16% του συνολικού βάρους του. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ

ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ Click to edit Master subtitle style Η αλλεργικότερη ατοπική νόσος Τι είναι; Το έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα είναι μια χρόνια, υποτροπιάζουσα διαταραχή της ανώτερης στιβάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Αλλεργικές Αντιδράσεις

Αλλεργικές Αντιδράσεις ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 207 Αλλεργικές Αντιδράσεις ΜΑΡΙΑ ΣΙΛΕΛΗ, ΑΓΑΘΗ ΠΑΠΙΓΓΗ, ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΧΑΤΖΗΛΕΩΝΙΔΑ, ΑΘΗΝΑ ΝΤΕΝΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Φυσιολογικά, το ανοσιακό σύστημα προστατεύει τον οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Αλλεργία στο γάλα αγελάδας Από τη θεωρία στην πράξη

Αλλεργία στο γάλα αγελάδας Από τη θεωρία στην πράξη Αλλεργία στο γάλα αγελάδας Από τη θεωρία στην πράξη Χαράλαμπος Αγακίδης Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Τροφική αλλεργία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο οδηγιών για το χρήστη. Οδηγίες για τον ασθενή - παρακαλούμε διαβάστε προσεκτικά πριν πάρετε αυτό το φάρμακο!

Φύλλο οδηγιών για το χρήστη. Οδηγίες για τον ασθενή - παρακαλούμε διαβάστε προσεκτικά πριν πάρετε αυτό το φάρμακο! Φύλλο οδηγιών για το χρήστη Οδηγίες για τον ασθενή - παρακαλούμε διαβάστε προσεκτικά πριν πάρετε αυτό το φάρμακο! 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.1 Ονομασία, μορφή, περιεκτικότητα T r a

Διαβάστε περισσότερα

Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα.

Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα. Τι είναι τα Neutracuticals Καλυβιανάκης ηµήτρης Ουρολόγος L/O/G/O ήλωση συµφερόντων Καµία L/O/G/O Ορισμός Άλλες λέξεις που χρησιμοποιούνται: Συμπληρώματα διατροφής, λειτουργικά τρόφιμα. Προέρχεται από

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε.

Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Ασφάλεια στις ιατρικές πράξεις: Ακριβή πολυτέλεια ή προσιτή αναγκαιότητα; Δρ. Φιλήμων Τυλλιανάκης Διευθυντής Marketing ΜΑΓΕΙΡΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ Α.Ε. Μικρά γεγονότα της καθημερινότητάς μας, μπορεί να προκαλέσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

* Τμήμα Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών (Διευθύντρια: Αμ. Επικ. Καθ. Μ. Μποσινάκου).

* Τμήμα Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών (Διευθύντρια: Αμ. Επικ. Καθ. Μ. Μποσινάκου). Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και ΓναθοπροσοΜικής Χειρουργικής 3(1): 59-64, 2002. 2002 Ελληνικής Εταιρείας Στομαχογναθοπροσωπικής Χειρουργικής Αντιμετώπιση Καταστάσεων Ανάγκης στο Οδοντιατρείο. V. Αλλεργικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. Οδηγίες για τον ασθενή - παρακαλούμε διαβάστε προσεκτικά πριν πάρετε αυτό το φάρμακο!

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. Οδηγίες για τον ασθενή - παρακαλούμε διαβάστε προσεκτικά πριν πάρετε αυτό το φάρμακο! ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ Οδηγίες για τον ασθενή - παρακαλούμε διαβάστε προσεκτικά πριν πάρετε αυτό το φάρμακο! 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.1 Ονομασία, μορφή,

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αλλεργία στο γάλα αγελάδας. Συχνοί προβληματισμοί

Αλλεργία στο γάλα αγελάδας. Συχνοί προβληματισμοί Αλλεργία στο γάλα αγελάδας. Συχνοί προβληματισμοί Χαράλαμπος Αγακίδης Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Περίγραμμα ομιλίας Τύποι αλλεργίας 2 περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΔΑΖΟΛΑΜΗΣ PER OS ΩΣ ΠΡΟΝΑΡΚΩΣΗΣ, ΣΤΗΝ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΒΩΝΟΚΗΛΗΣ ΜΕ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ ΣΕ ΕΡΓΑΣΙΑ.

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΔΑΖΟΛΑΜΗΣ PER OS ΩΣ ΠΡΟΝΑΡΚΩΣΗΣ, ΣΤΗΝ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΒΩΝΟΚΗΛΗΣ ΜΕ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ ΣΕ ΕΡΓΑΣΙΑ. OS ΩΣ ΠΡΟΝΑΡΚΩΣΗΣ, ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Γιαννιτσών Εισαγωγή Η τοπική αναισθησία (ΤΑ) είναι μέθοδος εκλογής για πλειάδα μικρών και μεσαίων επεμβάσεων στην χειρουργική της μίας ημέρας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΛΑΣΜΟΣ-ΑΛΛΕΡΓΙΑ. Π Α Ι Ο Γ Α ς Τ Ρ Ε Ν Τ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ο ς

ΘΗΛΑΣΜΟΣ-ΑΛΛΕΡΓΙΑ. Π Α Ι Ο Γ Α ς Τ Ρ Ε Ν Τ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ο ς ΘΗΛΑΣΜΟΣ-ΑΛΛΕΡΓΙΑ Κ Α Ρ Α Γ Κ Ι Ο Ζ Ο Γ Λ Ο Υ - Λ Α Μ Π Ο Υ Η Θ Ω Μ Α Η Π Α Ι Ο Γ Α ς Τ Ρ Ε Ν Τ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ο ς Πρωτεϊνες γάλατος αγελάδος % συνόλου % Καζείνη % Λεύκωμα ορού Ειδική απάντηση % περιπτ. ΑΓΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός Επαγγελματική έκθεση ΟΡΙΣΜΟΣ: η επαφή των επαγγελματιών υγείας με υλικά που είναι ή μπορεί να είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Τεχρνο 9 ν - Άξζξν 6 ν

Τεχρνο 9 ν - Άξζξν 6 ν Τεχρνο 9 ν - Άξζξν 6 ν ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΓΥΤΙΚΟΥ ΝΔΙΛΟΥ (WNV) Τζίληνπ Μαγδαιελή* Ιαηξηθή Σρνιή Παλεπηζηεκίνπ Θεζζαιίαο. *Editor in Chief, reviewer, webmaster. Περίληψη. Ο ηφο ηνπ Γπηηθνχ Νείινπ είλαη

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΛΑΝΟΓΛΟΥ ΚΛΕΙΩ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ Τ.Ε.Π. ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 2009-2010. Ειδίκευσης ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ

ΚΑΠΛΑΝΟΓΛΟΥ ΚΛΕΙΩ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ Τ.Ε.Π. ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 2009-2010. Ειδίκευσης ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΚΑΠΛΑΝΟΓΛΟΥ ΚΛΕΙΩ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ Τ.Ε.Π. ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 2009-2010 ιπλωµατική Εργασία για την απόκτηση Μεταπτυχιακού ιπλώµατος

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 5 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 5 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 5 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Είναι να αποκτήσουν οι φοιτητές

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση Βρογχικό άσθµα ρ ήµος Κ. Γίδαρης Παιδίατρος MRCPCH Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ ΦΛΕΓΜΟΝΗ Βρογχόσπασµος

στη διάγνωση Βρογχικό άσθµα ρ ήµος Κ. Γίδαρης Παιδίατρος MRCPCH Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ ΦΛΕΓΜΟΝΗ Βρογχόσπασµος Ασθµα στα νήπια. Νεότερα στη διάγνωση ρ ήµος Κ. Γίδαρης Παιδίατρος MRCPCH Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Βρογχικό άσθµα ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΡΟ ΙΑΘΕΣΗ για αλλεργία και βρογχική υπεραντιδραστικότητα ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ (πρώτα

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Εκθεση χώρας - Κύπρος 2015. {COM(2015) 85 final}

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Εκθεση χώρας - Κύπρος 2015. {COM(2015) 85 final} ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 26.2.2015 SWD(2015) 32 final ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Εκθεση χώρας - Κύπρος 2015 {COM(2015) 85 final} Το παρόν έγγραφο δεν συνιστά επίσημη θέση της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική έκθεση σε κυτταροστατικά φάρμακα: Εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας. Μανωλίδου Ζαχαρούλα Σχης (ΥΝ) ε.α., M.Sc.

Επαγγελματική έκθεση σε κυτταροστατικά φάρμακα: Εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας. Μανωλίδου Ζαχαρούλα Σχης (ΥΝ) ε.α., M.Sc. Επαγγελματική έκθεση σε κυτταροστατικά φάρμακα: Εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας Μανωλίδου Ζαχαρούλα Σχης (ΥΝ) ε.α., M.Sc. ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Το προσωπικό υγείας που θα χειρίζεται τα χημειοθεραπευτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΟΡΤΟΠΑΘΕΙΕΣ: ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΟΡΤΟΠΑΘΕΙΕΣ: ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014 ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΟΡΤΟΠΑΘΕΙΕΣ: ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014 Βαγενάκης Γεώργιος Παιδοκαρδιολογική Κλινική Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Συγγενείς Αορτοπάθειες Δίπτυχη αορτική βαλβίδα Στένωση ισθμού της αορτής Σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση

Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση Ορθοδοντική ΣTOMA 2014; 42 : 177-185 Βιβλιογραφική ανασκόπηση Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση Ε. ΓΕΩΡΓΑΚΑ 1, Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ 2, Ε. ΜΑΡΚΟΒΙΤΣΗ-ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Διπλωματική εργασία στο μάθημα «ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Περίπτωση ήπιου μεσογειακού συνδρόμου λόγω αλληλεπίδρασης Hb Adana με ετερόζυγη α+ μεσογειακή αναιμία

Περίπτωση ήπιου μεσογειακού συνδρόμου λόγω αλληλεπίδρασης Hb Adana με ετερόζυγη α+ μεσογειακή αναιμία ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 10 Περίπτωση ήπιου μεσογειακού συνδρόμου λόγω αλληλεπίδρασης Hb Adana με ετερόζυγη α+ μεσογειακή αναιμία Ελένη Παπαδοπούλου Μαρίνα Οικονόμου Εισαγωγή Η α-μεσογειακή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: "ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ: Επιπεφυκίτιδα και Βλεφαριτιδα "

ΘΕΜΑ: ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ: Επιπεφυκίτιδα και Βλεφαριτιδα ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ( ΙΔΡΥΜΑΤΑ ) ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΘΕΜΑ: "ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΦΘΑΛΜΩΝ: Επιπεφυκίτιδα και Βλεφαριτιδα " ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο DRESS σε παιδί με επιπλεγένη πνευμονία

Σύνδρομο DRESS σε παιδί με επιπλεγένη πνευμονία ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 2 Σύνδρομο DRESS σε παιδί με επιπλεγένη πνευμονία Γκατζόφλια Άννα Βαλερή Ροζαλία Εισαγωγή Το σύνδρομο DRESS (Drug Rash with Eosinophilia and Systemic Symptoms) αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Prestige Plus Prestige Comprehensive Standard

Prestige Plus Prestige Comprehensive Standard Διεθνές Πρόγραμμα Υγείας Σύνοψη παροχών AXAPPP Ένα απλό γράφημα για να σας βοηθήσει να επιλέξετε το επίπεδο της κάλυψης που σας ταιριάζει Οι τέσσερις επιλογές που μπορείτε να επιλέξετε Prestige Plus Prestige

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 1 ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2 Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 3ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ, Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ Πηπρηαθή εξγαζία ΣΟ ΑΓΥΟ ΠΟΤ ΒΙΧΝΟΤΝ ΓΟΝΔΙ ΣΗΝ ΦΡΟΝΣΙΓΑ ΑΤΣΙΣΙΚΟΤ ΠΑΙΓΙΟΤ 2-18 ΔΣΧΝ Φξεηδεξίθε Νενθιένπο Λεκεζόο, 2014 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες;

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες; ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ Τι είναι οι ρινικές κόγχες; Οι Ρινικές κόγχες είναι οστικές δομές μέσα στη μύτη σας που καλύπτονται από τους βλεννογόνους. Ενεργούν ως θερμαντικά σώματα στη μύτη σας, υγραίνουν,

Διαβάστε περισσότερα

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα.

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Ουδέτερα Οξέα Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Βάσεις Για να δείτε περίπου πως μετριέται η ποσότητα οξέος ή βάσης στα διαλύματα, σε σχέση με το ph, δείτε αυτό τον πινάκα!!!

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο ομάδας εργασίας 2010 Τι είναι μεταφραστική έρευνα ιονύσιος Φ. Κόκκινος

Σεμινάριο ομάδας εργασίας 2010 Τι είναι μεταφραστική έρευνα ιονύσιος Φ. Κόκκινος Σεμινάριο ομάδας εργασίας 2010 Τι είναι μεταφραστική έρευνα ιονύσιος Φ. Κόκκινος Οόρος«μεταφραστική επιστήμη» νωρίς δεκαετία 1990 αφορούσε προσπάθειες για την ανεύρεση νέων αντικαρκινικών γονιδίων Karp

Διαβάστε περισσότερα

Αεραγωγοί: Οι οδοί που μεταφέρουν αέρα από και προς τους πνεύμονες κατά την αναπνοή 1

Αεραγωγοί: Οι οδοί που μεταφέρουν αέρα από και προς τους πνεύμονες κατά την αναπνοή 1 ΑΣΘΜΑ ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ A Αερομεταφερόμενο αλλεργιογόνο: Ένα αλλεργιογόνο (μία ουσία που μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση) που μεταφέρεται μέσω του αέρα κι εισπνέεται 2 Αεραγωγοί: Οι οδοί που μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου»

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Αντιυπερτασικά & σεξ Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Υπέραταση & ED Η Υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ED Feldman et al. J Urol

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού;

Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού; ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ / ORIGINAL ARTICLE Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού; Hard of hearing child or suffering from autism spectrum disorder? Χειμώνα Θ 1 Βλατάκη Μ 2 Πρώιμος Ε 1 Παπουτσάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος

ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος ΛΕΥΚΗ Κοινή δερματική νόσος που οδηγεί σε αποχρωματισμό Σημαντική η ψυχολογική υποστήριξη. Γνώση προγνωστικών παραγόντων. ΑΡΝΗΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΑΣ, ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΑΣ, ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΣΕ ΔΗΛΗΤΗΡΙΟ ΥΜΕΝΟΠΤΕΡΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΑΣ, ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΥΜΕΝΟΠΤΕΡΑ ΜΕΛΙΣΣΕΣ ΣΦΗΚΕΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ v Κοινή μέλισσα (Hoey bee) v Μπορεί να είναι άγριες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ BACTROBAN αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1g αλοιφής περιέχει 20mg mupirocin. Για τον πλήρη κατάλογο

Διαβάστε περισσότερα

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Σοβαρό άσθμα-λύσεις για το παρόν Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Δομή Σοβαρό άσθμα: ορισμός, προβληματισμοί Ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Νικολέτα Στόγια, Μάριος Φερφέλης, Γ.Ν. Αθηνών, "ΕΛΠΙΣ", Β Χειρουργική Κλινική Εισαγωγή Παρά την σημαντικότατη μείωση της γαστρικής χειρουργικής την τελευταία 20ετία, λόγω της ευρείας χρήσης των νεότερων

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά.

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά. Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του στα παιδιά. Φώτης Β. Κυρβασίλης Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ www.pd3.gr Η αντιμετώπιση του βρογχικού στα παιδιά κατευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.)

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Πέννυ Εμμανουήλ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Η ατοπική δερματίτιδα ή έκζεμα είναι μια χρόνια κνησμώδης δερματοπάθεια κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα