COURSE FOR BUSINESS SUPPORT ORGANIZATIONS GREEK LANGUAGE AGRO-START PROJECT

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "COURSE FOR BUSINESS SUPPORT ORGANIZATIONS GREEK LANGUAGE AGRO-START PROJECT"

Transcript

1 COURSE FOR BUSINESS SUPPORT ORGANIZATIONS GREEK LANGUAGE AGRO-START PROJECT

2 Ππόλογορ και Εισαγωγή Στο Μάθημα Ε-Learning Και το Ππωτόκολλο Υπηπεσιών Υποστήπιξηρ τηρ ΝΑΕ Δθπνλήζεθε απφ BSC SME Ρνχζε, Βνπιγαξία Μην προσπαθείς να επανευεύρεις τον τροχό.. βελτίωσέ τον! Σν Πξσηφθνιιν Τπεξεζηψλ Τπνζηήξημεο ηεο ΝΑΔ δελ είλαη κφλν έλα έγγξαθν, έλα έξγν ή απιά θαηεπζπληήξηεο γξακκέο, είλαη κηα ζηάζε πνπ ε ζχκπξαμε ηνπ έξγνπ AGRO-START ζα ήζειε λα πξνσζήζεη γηα ηελ θαιχηεξε αλάπηπμε ησλ ΜΜΔ ζην Ννηηναλαηνιηθφ ηκήκα ηεο Δπξψπεο, ηδηαίηεξα ζηηο πεξηνρέο πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ζηνπο ηνκείοηεο θηελνηξνθίαο θαη ησλ νπσξνθεπεπηηθψλ. Γεδνκέλνπ φηη νη ΜΜΔ απνηεινχλ ηε ξαρνθνθαιηά ηεο επξσπατθήο νηθνλνκίαο, ζα κπνξνχζαλ δπλεηηθά λα είλαη ην φρεκα γηα ηελ απνθαηάζηαζε ηεο αλάπηπμεο ζηελ ΔΔ, ππφ ηελ πξνυπφζεζε φηη ζα εηζέιζνπλ ζε λέεο θαη βειηησκέλεο αγνξέο. Με βάζε ην επηρείξεκα φηη ε ζηήξημε ηεο δηεζλνπνίεζεο ησλ ΜΜΔ είλαη πξνο ην δεκφζην ζπκθέξνλ, κηα βαζηθή δξάζε είλαη ε παξνρή ππεξεζηψλ ππνζηήξημεο πξνο ηηο ΜΜΔ, ψζηε λα θαηαζηεί επθνιφηεξν γηα απηέο λα θάλνπλ ηηο επηρεηξήζεηο δηεζλείο κε πξνηεξαηφηεηα ηηο πεξηθεξεηαθέο αγνξέο ηεο ΝΑΔ. Η νηθνλνκηθή δψλε ηεο Ννηηναλαηνιηθήο Δπξψπεο (ΝΑΔ) είλαη κηα νηθνλνκία κε βάζε ηηο ΜΜΔ ζηηο νπνίεο νη ηνκείο ησλ νπσξνθεπεπηηθψλ θαη ηεο θηελνηξνθίαο δηαδξακαηίδνπλ δσηηθφ ξφιν φζνλ αθνξά ηηο επθαηξίεο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο θαη ηεο απαζρφιεζεο. Χζηφζν, νη ΜΜΔ αληηκεησπίδνπλ ζνβαξά θνηλά πξνβιήκαηα ψζηε λα δηαηεξήζνπλ ηε βηψζηκε αληαγσληζηηθφηεηά ηνπο ζηηο εζληθέο αγνξέο ηνπο θαη ηελ επξσπατθή αγνξά. Οη εηαίξνη ηνπ έξγνπ έρνπλ απνθαζίζεη λα αληηκεησπίζνπλ ηελ επείγνπζα αλάγθε γηα ηε βειηίσζε ησλ ππεξεζηψλ ζηήξημεο ησλ επηρεηξήζεσλ, πξνθεηκέλνπ λα εθπνλεζεί κηα νινθιεξσκέλε δηαθξαηηθή πξνζέγγηζε, ε νπνία ζα βνεζήζεη ζηελ παξνρή κηαο ζπγθεθξηκέλε ππεξεζίαο ππνζηήξημεο γηα ηηο ΜΜΔ ηνπ θιάδνπ ηεο θηελνηξνθίαο θαη ησλ νπσξνθεπεπηηθψλ. Ο γεληθφο ζηφρνο ηνπ έξγνπ είλαη ε εθπφλεζε ηνπ Πξσηνθφιινπ Τπεξεζηψλ Τπνζηήξημεο ηεο ΝΑΔ πνπ ζα παξέρεη ζε νξγαληζκνχο ππνζηήξημεο επηρεηξήζεσλ ηηο θαηεπζπληήξηεο γξακκέο γηα ην πψο λα αμηνινγήζνπλ θαιχηεξα ηηο ΜΜΔ, πνπ ζα ηνπο επηηξέςεη λα αληηκεησπίζνπλ ηηο θνηλέο πξνθιήζεηο κε ηνλ θαιχηεξν ηξφπν θαη λα θαζνδεγήζνπλ ηηο ΜΜΔ έηζη ψζηε λα κπνξέζνπλλα αμηνπνηήζνπλ πιήξσο ηηο επθαηξίεο πνπ ζπλππάξρνπλ ζηελ πεξηνρή ηεο ΝΑΔ γηα απηέο. Σν έξγν απεπζχλεηαη ζε νξγαληζκνχο θαη ππεξεζίεο πνπ παξέρνπλ ππνζηήξημε ζηηο ΜΜΔ ηεο νηθνλνκηθήο δψλεο ηεο ΝΑΔ θαη δξαζηεξηνπνηνχληαη ζηνλ ηνκέα ηεο θηελνηξνθίαο θαη 1

3 ησλ νπσξνθεπεπηηθψλ, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ησλ: επηρεηξεκαηηθψλ ελψζεσλ, ησλ εκπνξηθψλ επηκειεηεξίσλ, ησλ Οξγαληζκψλ Πξνψζεζεο ηνπ Δκπνξίνπ θαη άιισλ δεκφζησλ θαη ηδησηηθψλ θνξέσλ, εηαηξεηψλ ζπκβνχισλ, ζπλδηθαιηζηηθψλ νξγαλψζεσλ, ΜΚΟ, ησλ εξγαδνκέλσλ θαη ησλ εξγνδνηψλ, ησλ νκνζπνλδηψλ θαη φισλ ησλ άιισλ ελδηαθεξφκελσλ κεξψλ. Δπηπιένλ, απεπζχλεηαη επίζεο ζε πεξηθεξεηαθέο δεκφζηεο αξρέο ηεο πεξηνρήο ηεο ΝΑΔ, αξκφδηεο ζηνλ ηνκέα. Tειεπηαίν αιιά εμίζνπ ζεκαληηθφ, ην έξγν απεπζχλεηαη ζηνπο εμήο ηειηθνχο δηθαηνχρνπο θαη ηα ελδηαθεξφκελα κέξε: ηηο ΜΜΔ θαη ηνπο επηρεηξεκαηίεο ηεο πεξηνρήο ηεο ΝΑΔ πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ζηνπο ηνκείο ηεο θηελνηξνθίαο θαη ησλ νπσξνθεπεπηηθψλ. Η παξνχζα ζχκπξαμε πξνηείλεη κηα ζεηξά απφ δηαδηθηπαθά εξγαιεία πνπ εθπνλήζεθαλ κέζσ ηνπ έξγνπ AGRO-START γηα λα βνεζήζνπλ ψζηε λα παξέρνληαη θαιχηεξεο ππεξεζίεο πξνζαξκνζκέλεο ζηνπο ηνκείο ησλ νπσξνθεπεπηηθψλ θαη ησλ θηελνηξνθηθψλ πξντφλησλ γηα επηηπρή απνηειέζκαηα. Οη αξρέο πνπ ε ζχκπξαμε απηή επηζπκεί λα πξνσζήζεη είλαη: ε πεξηβαιινληηθή βησζηκφηεηα, ε ηζφηεηα ησλ επθαηξηψλ, ε πξνψζεζε ηεο θαηλνηνκίαο θαη ε δεκηνπξγία ζπλεξγαζηψλ. Σν πξσηφθνιιν ΝΑΔ παξέρεη πξνηάζεηο γηα ην πψο κπνξεί λα δηεπθνιπλζεί θαιχηεξα θαη λα πξνσζεζεί έλα πεξηβάιινλ θαηλνηφκνπ επηρεηξεκαηηθφηεηαο γηα ηηο ΜΜΔ ζηνπο ηνκείο ησλ νπσξνθεπεπηηθψλ θαη ηεο θηελνηξνθίαο. Με βάζε ηελ ακνηβαία κάζεζε ε ζπλεξγαζία θαηάθεξε ήδε λα ρξεζηκνπνηήζεη ηηο ήδε εληνπηζκέλεο θαιέο πξαθηηθέο, πξνεγνχκελα ζρεηηθά απνηειέζκαηα ηνπ έξγνπ θαη πξφζθαηα εληνπηζκέλεο θαιέο πξαθηηθέο, πξνθεηκέλνπ λα εληνπηζηνχλ νη πιένλ θαηάιιειεο επηηπρείο, κεηαβηβάζηκεο, θαηλνηφκεο θαη ξεαιηζηηθέο πξνζεγγίζεηο. Με βάζε ηηο δηαπηζηψζεηο απηέο ε ζχκπξαμε πξνεηνίκαζε ην Πξσηφθνιιν Τπεξεζηψλ Τπνζηήξημεο ηεο ΝΑΔ πνπ πεξηιακβάλεη ηα εξγαιεία ζηήξημεο πνπ αλαπηχζζνληαη ζην πιαίζην ηνπ Έξγνπ AGRO-START φπσο κεηαμχ άιισλ: ε δηαθξαηηθή βάζε δεδνκέλσλ γηα ηελ ππνζηήξημε θαη ηελ εμππεξέηεζε ησλ παξφρσλ ΜΜΔ, ε επαηζζεηνπνίεζε ηεο θαηλνηνκίαο θαη ην δηαγλσζηηθφ εξγαιείν, ε Δξγαιεηνζήθε γηα ηνπο επηρεηξεκαηίεο θαη ε Δηθνληθή Έθζεζε ηεο ΝΑΔ. Σφζν ην Πξσηφθνιιν ησλ Τπεξεζηψλ Τπνζηήξημεο ηεο ΝΑΔ σο κηα νινθιεξσκέλε θαη ζπλεξγαηηθή ρξήζε φισλ ησλ εξγαιείσλ ηνπ έξγνπ θαη θάζε έλα απφ ηα εξγαιεία ζηήξημεο πξέπεη λα ζπδεηεζνχλ κεηαμχ ηεο ζπλεξγαζίαο θαη ησλ ελδηαθεξφκελσλ κεξψλ. Θα ζπδεηεζεί απφ θνηλνχ ε θαηαιιειφηεηά ηνπο κεηαμχ ηεο ζχκπξαμεο θαη ησλ νκάδσλ-ζηφρσλ. Θα ελζσκαησζνχλ βειηηψζεηο πξνθεηκέλνπ ζηε ζπλέρεηα λα κεηαθεξζεί ελεξγά ην Πξσηφθνιιν Τπεξεζηψλ Τπνζηήξημεο θαη λα θαηαζηαζνχλ ηθαλνί νη ππάιιεινη ησλ ππεξεζηψλ ππνζηήξημεο ησλ επηρεηξήζεσλ γηα ηελ εθαξκνγή ηνπ Πξσηνθφιινπ θαη ησλ εξγαιείσλ Τπνζηήξημεο ζε θνξείο ηνπο. Σα βαζηθά απνηειέζκαηα ζα είλαη ε βειηίσζε ηεο απνηειεζκαηηθφηεηαο θαη ηεο πνηφηεηαο ησλ ππεξεζηψλ ππνζηήξημεο ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ ζα είλαη ζε ζέζε λα δηεπθνιχλνπλ έλα θαηλνηφκν πεξηβάιινλ γηα ηελ επηρεηξεκαηηθφηεηα, λα βνεζήζνπλ ηηο ΜΜΔ λα απνθηήζνπλ πξφζβαζε ζε λέεο αγνξέο, λα βειηηψζνπλ ηελ πνηφηεηα θαη ηηο ζηξαηεγηθέο εκπνξίαο ησλ πξντφλησλ ηνπο θαη λα αμηνινγήζνπλ ηελ αλάπηπμε θαη εθαξκνγή ζηξαηεγηθψλ δηεζλνπνίεζεο. Σν ζπλνιηθφ απνηέιεζκα ζα είλαη ε αχμεζε ηεο αληαγσληζηηθφηεηαο ησλ ΜΜΔ πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ζηνλ ηνκέα ησλ νπσξνθεπεπηηθψλ θαη ηεο θηελνηξνθίαο. Το AGROSTART σαρ παπέχει τα επγαλεία Σν Πξσηνθφιιν Τπεξεζηψλ Τπνζηήξημεο έρεη πξνεηνηκαζηεί πξνζεθηηθά, αιιά έρεη γξαθηεί ζε γεληθέο γξακκέο θαη ζα πξέπεη λα ζεσξεζεί σο επξεία θαζνδήγεζε κφλν. Η δεκνζίεπζε δελ κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί γηα λα θαιπθζνχλ ζπγθεθξηκέλεο θαηαζηάζεηο θαη δελ πξέπεη θαλείο λα ελεξγεί, είηε λα απέρεη απφ ην λα ελεξγήζεη, βάζεη ησλ 2

4 πιεξνθνξηψλ πνπ πεξηέρνληαη ζε απηήλ, ρσξίο λα ιάβεη ζπγθεθξηκέλε επαγγεικαηηθή ζπκβνπιή. Ππωτόκολλο Υπηπεσιών ΝΑΕ Ερηαλειοθήκη ΝΑΕ για Επιχειρηματίεσ Αυτοδιαγνωςτικό Πλατφόρμα e-learning Οδηγόσ Καλών Πρακτικών Εικονική Ζκθεςη ΝΑΕ Βάςη Δεδομζνων Διακρατικών Υπηρεςιών Λογιςμικό καταςκευήσ Ιςτοςελίδων Η ζπλεξγαζία ελζαξξχλεη ηελ νινθιεξσκέλε ρξήζε ησλ δηαδηθηπαθψλ εξγαιείσλ πξνθεηκέλνπ λα αμηνπνηήζνπλ πιήξσο ηηο δπλαηφηεηέο ηνπο: Βήματα Οπγανισμοί Υποστήπιξηρ ΜΜΕ Επιχειπηματίερ Βήμα 1 πκκεηνρή ζην κάζεκα e-learning ή άιιεο εθπαηδεχζεηο θαη πξνψζεζε ηεο ρξήζεο ησλ θαηάιιεισλ πεγψλ πιεξνθφξεζεο. πκκεηνρή ζην κάζεκα e-learning ή άιιεο εθπαηδεχζεηο θαη έιεγρνο ησλ ηειεπηαίσλ πιεξνθνξηψλ. Υξεζηκνπνηήζηε ηα δσξεάλ ζεκεία πιεξνθφξεζεο ζην λνκφ ζαο, αλ είζηε θάηνρνο ππνινγηζηή ή έρεηε πξφζβαζε ζην ίληεξλεη. Βήμα 2 Πξνψζεζε ηεο ρξήζεο ηεο Δξγαιεηνζήθεο ΝΑΔ γηα επηρεηξεκαηίεο Υξήζε ηεο εξγαιεηνζήθεο ΝΑΔ απφ επηρεηξεκαηίεο γηα λα ελεκεξσζνχλ ζρεηηθά κε ηελ εζληθή θαη θνηλνηηθή λνκνζεζία, ηηο πξσηνβνπιίεο εζληθήο θαη επξσπατθήο νηθνλνκηθήο ζηήξημεο γηα επηρεηξήζεηο, ηα εζληθά θαη επξσπατθά ζεκεία επαθήο γηα ηελ επηρεηξεκαηηθφηεηα, ηηο ζπλζήθεο θαη ηηο απαηηήζεηο ηνπ επηρεηξεκαηηθνχ ζρεδίνπ, ηα εζληθά δίθηπα ή γεσξγηθά clusters θαηλνηνκίαο, ηα ζρεηηθά ζηαηηζηηθά ζηνηρεία, ηα επίζεκα πξφηππα πνηφηεηαο, θάζε άιιε ζρεηηθή θαη ρξήζηκε 3

5 Βήμα 3 Δθκάζεζε ηεο ρξήζεο ηνπ απηνδηαγλσζηηθνχ εξγαιείνπ. Υξήζε ηνπ απην-δηαγλσζηηθνχ εξγαιείνπ. πιεξνθνξία, θ.α. Υξεζηκνπνηήζηε ην απην-δηαγλσζηηθφ εξγαιείν θαη αλαδεηήζηε βνήζεηα απφ ηηο νξγαλψζεηο ζηήξημεο ησλ ΜΜΔ γηα ηελ επίιπζε ησλ αλαγθψλ ηεο επηρείξεζεο. Βήμα 4 Υξήζε ηεο βάζεο δεδνκέλσλ δηαθξαηηθψλ ππεξεζηψλ γηα ηελ πξνψζεζε ηεο έλαξμεο κηαο βάζεο δεδνκέλσλ πειαηψλ, έηζη ψζηε λα δεκηνπξγνχληαη επθαηξίεο δηθηχσζεο. Βήμα 5 Πξνψζεζε ηεο ρξήζεο ηεο ηζηνζειίδαο σο κέζν γηα ηελ πξνψζεζε ζε φιε ηελ πεξηνρή ή ηελ παγθφζκηα αγνξά. Βήμα 6 Πξνψζεζε ηεο Δηθνληθήο Έθζεζεο ΝΑΔ. Πξνψζεζε ηεο ζπκκεηνρήο ζε εκπνξνπαλεγχξεηο θαη εθζέζεηο. Βήμα 7 Πξνψζεζε ηεο ρξήζεο ησλ βέιηηζησλ πξαθηηθψλ σο παξάδεηγκα γηα ηε βειηίσζή ηεο. Ξεθηλήζηε ηε βάζε δεδνκέλσλ ελφο πηζαλνχ πειάηε. Κάληε ην πξψην βήκα θαη εηζάγεηε ηνλ εαπηφ ζαο. Αλ έρεηε πξφβιεκα κε ηελ γιψζζα δεηήζηε βνήζεηα απφ ηνπο νξγαληζκνχο ππνζηήξημεο ησλ ΜΜΔ. Κάληε ηελ παξνπζία ζαο νξαηή: θηηάμηε κφλνη ζαο κηα ηζηνζειίδα δσξεάλ θαη εχθνια. Γηα λα πεξαηηέξσ πξνζέγγηζε θάληε ηελ ηζηνζειίδα δηαζέζηκε ζηα αγγιηθά. Αλ έρεηε πξφβιεκα κε ηε γιψζζα, δεηήζηε ηελ παξνρή ζπκβνπιψλ απφ ηηο νξγαλψζεηο ζηήξημεο ησλ ΜΜΔ. Δπηζθεθζείηε ηελ Δηθνληθή Έθζεζε ΝΑΔ. πκκεηέρεηε ζε παλήγπξεηο θαη εθζέζεηο, φπνηε είλαη δπλαηφλ. Φάμηε γηα πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ηηο νξζέο πξαθηηθέο θαη κάζεηε απφ ηελ εκπεηξία ησλ άιισλ, πψο λα βειηηψζεηε ηελ επηρείξεζή ζαο. 4

6 H E-LEARNING ΠΛΑΣΦΟΡΜΑ KAI OI ΕΙΡΕ ΜΑΘΗΜΑΣΩΝ E-LEARNING Η E-learning πλατφόρμα είναι ζνα web-based εργαλείο που φιλοξενείται ςτθν επίςθμθ ςελίδα του AGRO-START όπου επιχειρθματίεσ και οργανιςμοί μποροφν να ζχουν πρόςβαςθ και να μακαίνουν. ΕΙΡΕ ΜΑΘΗΜΑΣΩΝ E-LEARNING Η πλατφόρμα e-learning υποςτθρίηει δφο ςειρζσ μακθμάτων e-learning : 1. Η πρϊτθ ςειρά μακθμάτων e-learning απευκφνεται ςε επιχειρθματίεσ του κθπευτικοφ και ηωικοφ τομζα με ςκοπό τθν παροχι των απαραιτιτων πλθροφοριϊν για το πϊσ να παίρνουν καινοτόμεσ και επιτυχείσ πρωτοβουλίεσ. 2. Η δεφτερθ ςειρά μακθμάτων απευκφνεται ςε εργαηόμενουσ επιχειριςεων για τθν αποτελεςματικι εφαρμογι του Πρωτοκόλλου τιριξθσ Τπθρεςιϊν ςτισ ΜΜΕ δθλαδι τθ χριςθ των on line εργαλείων υποςτιριξθσ που παρζχονται από το ζργο.. Η ςειρά μακθμάτων e-learning εφαρμόηει μια κοινι προςζγγιςθ που παρζχει τεχνογνωςία προσ τουσ επιχειρθματίεσ, προκειμζνου να αξιοποιιςουν καλφτερα τισ δυνατότθτεσ που προςφζρει θ SEE (South East Europe) οικονομικι ηϊνθ Αυτι θ προςζγγιςθ επίςθσ περιλαμβάνει ζνα κεφάλαιο για κάκε ςυμμετζχουςα χϊρα αντιμετωπίηει ςυγκεκριμζνεσ προκλιςεισ τθσ χϊρασ.. Η ςειρά μακθμάτων e-learning περιλαμβάνει τα παρακάτω : - Επιχειρθματικότθτα ςτθν περιοχι SEE (South East Europe) - Ευαιςκθτοποίθςθ για τθν καινοτομία και τθν τεχνολογία - τρατθγικζσ για καλφτερθ προςζγγιςθ των αγορϊν - Εκπόνθςθ ςτρατθγικϊν διεκνοποίθςθσ - Ανίχνευςθ ευκαιριϊν ςε νζεσ αγορζσ Η πρϊτθ ςειρά μακθμάτων βαςίηεται ςτισ ςυχνότερα ανιχνευόμενεσ εκπαιδευτικζσ ανάγκεσ που διαγιγνϊςκονται κατά τθ διάρκεια ανάπτυξθσ του ζργου. Οι δφο ςειρζσ μακθμάτων εφαρμόηουν κεωρθτικά μζρθ, πρακτικζσ αςκιςεισ και αξιολόγθςθ του κάκε ςυμμετζχοντα. Ο ςυνδυαςμόσ πρακτικισ-κεωρθτικισ άςκθςθσ του εκπαιδευτι τθσ αξιολόγθςθσ - εξαςφαλίηει τθν εςωτερίκευςθ των περιεχόμενων του μακιματοσ και προκειμζνου να εξαςφαλιςτεί μια καλι ςυμμετοχι ςτο μάκθμα, το e-learning γίνεται ςε όλεσ τισ γλϊςςεσ των ςυμμετεχόντων ςτο ζργο. Από κάκε ςυμμετζχουςα χϊρα/μζλοσ κα επιλεγοφν και κα ςυμμετζχουν ςτθν πρϊτθ ςειρά μακθμάτων 20 ςυμμετζχοντεσ ενϊ ςτθ δεφτερθ ςειρά μακθμάτων κα επιλεγοφν και κα ςυμμετζχουν 30 ςυμμετζχοντεσ.. και 1

7 ΚΑΣΑΛΟΓΟ I. Ειςαγωγι ςτο E-Learning 1) Σι είναι το e-learning 2) Σι αντιπροςωπεφει το e ςτο e-learning 3) Σα οφζλθ του e-learning 1 4) Σα οφζλθ του E-learning 2 5) Εκπαιδευτικι κεωρία 6) Χριςεισ του e-learning 7) Νομικζσ εκτιμιςεισ 8) Κοινοί όροι/εργαλεία e-learning 9) Τποςτιριξθ II. AGRO-START ειρά μακθμάτων για ΜΜΕ 10) Ειςαγωγι 11) Εκπαιδευτικι Ενότθτα : Επιχειρθματικότθτα ςτθν περιοχι SEE (South East Europe) 12) Εκπαιδευτικι Ενότθτα: Ευαιςκθτοποίθςθ για τθν καινοτομία και τεχνολογία 13) Εκπαιδευτικι Ενότθτα τρατθγικζσ για καλφτερθ προςζγγιςθ αγορϊν και Ευκαιρίεσ για Νζεσ αγορζσ 14) Εκπαιδευτικι Ενότθτα Εκπόνθςθ ςτρατθγικϊν εςωτερίκευςθσ 15) Εκπαιδευτικι ενότθτα: υγκεκριμζνεσ προκλιςεισ τθσ χϊρασ 16) Εκπαιδευτικι ενότθτασ: Αλλαγζσ ςτθν καταναλωτικι ςυμπεριφορά 2

8 ΕΙΑΓΩΓΗ ΣΟ E-LEARNING (Πηγή: O όροσ e-learning μπορεί να προκαλζςει ςφγχυςθ. Απευκυνόμενο ςε επαγγελματίεσ που μόλισ ξεκινάνε να ενςωματϊνουν ςτθ διδαςκαλία τουσ το e-learning, αυτι θ ςειρά μακθμάτων κα απομυκοποιιςει τον όρο, ςκιαγραφϊντασ τθν ορολογία και τθ ςθμαςία τθσ, και κα ειςάγει τουσ ςυχνά χρθςιμοποιουμζνουσ όρουσ e-learning.. Σι είναι το e-learning? Τπάρχουν πολλοί διαφορετικοί οριςμοί για τον όρο e-learning, που μπορεί να προκαλζςουν ςφγχυςθ ςε όςουσ βρίςκονται ςτα αρχικά ςτάδια ανακάλυψθσ του. Ζνασ ευρζωσ διαδεδομζνοσ οριςμόσ θ ςθμαςία του οποίου κεωρείται ωσ πιο ακριβισ είναι ο εξισ: To «e-learning» μπορεί να οριςκεί ωσ μάκθςθ που διευκολφνεται και υποςτθρίηεται με τθ χριςθ τθσ τεχνολογίασ τθσ πλθροφορίασ και των τεχνολογιϊν. Μπορεί να καλφψει ζνα ευρφ φάςμα δραςτθριοτιτων από τθ χριςθ τθσ τεχνολογίασ για τθν υποςτιριξθ τθσ μάκθςθσ ςαν ζνα τμιμα μιασ προςζγγιςθσ ανάμειξθσ (ζνασ ςυνδυαςμόσ παραδοςιακϊν και e-learning προςεγγίςεων) ζωσ τθ μάκθςθ που παραδίδεται εξ ολοκλιρου θλεκτρονικά. Οποιαδιποτε και να είναι θ τεχνολογία, το ηωτικό ςτοιχείο είναι θ μάκθςθ. JISC e-learning οριςμόσ από H Wikipedia ερμθνεφει τον όρο e-learning ςαν τθ χριςθ των θλεκτρονικϊν μζςων, τθσ εκπαιδευτικισ τεχνολογίασ και των τεχνολογιϊν πλθροφορίασ και επικοινωνιϊν (ICT) ςτθν εκπαίδευςθ. Σο E-learning περιλαμβάνει αναρίκμθτουσ τφπουσ μζςων που παράγουν κείμενο, ιχο, εικόνεσ, animation, και βίντεο ςυνεχοφσ ροισ, και περιλαμβάνει εφαρμογζσ τεχνολογίασ και διαδικαςίεσ όπωσ ταινίεσ ιχου ι βίντεο, δορυφορικι τθλεόραςθ, CD-ROM, και βαςικι μάκθςθ υπολογιςτι, κακϊσ και μάκθςθ local intranet/extranet και web-based τα ςυςτιματα πλθροφοριϊν και επικοινωνίασ, είτε free-standing είτε βαςιςμζνα ςε τοπικά δίκτυα ι ςτο Internet ςε διαδικτυακι μάκθςθ, οφείλονται πολλζσ διαδικαςίεσ e-learning. Σο E-learning μπορεί να διδαχκεί εντόσ ι εκτόσ ςχολικισ αίκουςασ. Μπορεί να είναι ςτο δικό του ρυκμό, αςφγχρονθσ εκπαίδευςθσ ι μπορεί να κακοδθγείται από εκπαιδευτι, ςφγχρονθσ εκπαίδευςθσ. Σο E-learning ταιριάηει ςτθν εξ αποςτάςεωσ εκπαίδευςθ και ςτθν ευζλικτθ εκπαίδευςθ, αλλά μπορεί επίςθσ να ςυνδυαςτεί με τθν πρόςωπο ςε πρόςωπο διδαςκαλία, ςτθν περίπτωςθ τθσ οποίασ χρθςιμοποιείται ςυνικωσ ο όροσ «ανάμεικτθ» διδαςκαλία. Σο E-learning περιλαμβάνει, και είναι ςυνϊνυμο με τθν εκμάκθςθ πολυμζςων, τθν τεχνολογικά ενιςχυμζνθ μάκθςθ (TEL), τθν βαςιςμζνθ ςτον υπολογιςτι εκπαίδευςθ (CBI), τθ διαχειριηόμενθ από υπολογιςτι εκπαίδευςθ, τθν υποβοθκοφμενθ από υπολογιςτι εκπαίδευςθ (CAI), τθν βαςιςμζνθ ςτο Ιντερνζτ εκπαίδευςθ (IBT), τθν ευζλικτθ εκπαίδευςθ, τθ διαδικτυακι εκπαίδευςθ (WBT), τθν online εκπαίδευςθn, τθν εικονικι εκπαίδευςθ, τα εικονικά περιβάλλοντα μάκθςθσ (VLE) (τα οποία επίςθσ ονομάηονται πλατφόρμεσ εκπαίδευςθσ), m-μάκθςθ, και ψθφιακι εκπαίδευςθ. Αυτζσ οι εναλλακτικζσ ονομαςίεσ δίνουν ατομικά θ κακεμιά ζμφαςθ ςε μια ιδιαίτερθ προςζγγιςθ ψθφιοποίθςθσ, μζκοδο ςυςτατικοφ ι παράδοςθσ, αλλά δεν ςυγχζονται με το ευρφ πεδίο του e- learning.. Ωςτόςο ο όροσ e-learning καλφπτει ουςιαςτικά τθ χριςθ των κομπιοφτερ και των τεχνολογιϊν ςαν ζνα όχθμα για ανταλλαγι γνϊςεων κατά τθ διδαςκαλία και τθ μάκθςθ. 3

9 Σι αντιπροςωπεφει το e ςτο e-learning ; Είναι μια ςυχνι ερϊτθςθ και θ απάντθςθ είναι ότι το e αντιπροςωπεφει το θλεκτρονικό αλλά ςτισ μζρεσ μασ απλϊσ ςθμαίνει τθ χριςθ τθσ τεχνολογίασ. ε μερικοφσ κφκλουσ του εκπαιδευτικοφ τομζα, κάποιοι αναφζρουν το e ωσ ενιςχυτικό.. Οφζλθ του e-learning 1 Ζνα ενδιάμεςο δυναμικό όφελοσ τθσ εφαρμογισ του e-learning είναι ότι μπορεί να κεωρθκεί ςαν ζνα επιπρόςκετο ςτοιχείο, με το οποίο υποςτθρίηεται θ πρακτικι διδαςκαλίασ και μάκθςθσ. Σο E- learning καλφπτει μια ευρεία ςφαίρα που είναι δφςκολο να δείξει κάποιο όφελοσ ςαν δεδομζνο, ζτςι τα οποιαδιποτε οφζλθ κα πρζπει αρχικά να οριςτοφν ςαν δυνθτικά οφζλθ. Ωςτόςο, πολλοί αναφζρουν τα παρακάτω διαδεδομζνα οφζλθ που υποςτθρίηει το e-learning: Η δυνατότθτα εξ αποςτάςεωσ εκπαίδευςθσ (εκπαίδευςθ όχι πανεπιςτθμιοφπολθ) Προςζγγιςθ ανάμεικτθσ μάκθςθσ/διδαςκαλίασ(πρόςωπο με πρόςωπο και τεχνολογία) Η τεχνολογία ςτθν υπθρεςία υποςτιριξθ μια ευρείασ ακτίνασ εκπαιδευτικισ δραςτθριότθτασ Οφζλθ του E-learning 2 (http://people.howstuffworks.com/elearning4.htm) Σο E-learning ζχει ςαφι οφζλθ ζναντι τθσ παραδοςιακισ εκπαίδευςθσ ςτθν αίκουςα διδαςκαλίασ. Σα πιο εμφανι είναι θ ευελιξία και θ εξοικονόμθςθ κόςτουσ από το να μθν χρειάηεται να ταξιδζψει κανείσ ι να χάςει υπερβολικό χρόνο μακριά από τθ δουλειά του, ενϊ υπάρχουν και άλλοι που μπορεί να μθν είναι τόςο εμφανείσ. Για παράδειγμα: Λιγότερο ακριβό. Αυτόνομο - Πολλά προγράμματα e-learning μποροφν να γίνουν όταν είναι αναγκαίο. Γριγορο - φμφωνα με ζνα άρκρο τθσ Jennifer Salopek ςτο "Training and Development Magazine," τα μακιματα e-learning εξελίςςονται ζωσ 50% γρθγορότερα από τα παραδοςιακά μακιματα. Εν μζρει αυτό ςυμβαίνει επειδι θ εξατομικευμζνθ προςζγγιςθ επιτρζπει ςτουσ εκπαιδευόμενουσ να παραλείπουν υλικό, το οποίο ιδθ γνωρίηουν και καταλαβαίνουν και να μετακινοφνται ςε κζματα που ζχουν ανάγκθ εκπαίδευςθσ. Παρζχει ζνα ςτακερό μινυμα Σο E-learning ελαχιςτοποιεί τα προβλιματα που ζχουν ςχζςθ με διαφορετικοφσ εκπαιδευτζσ με ελαφρϊσ διαφορετικό υλικό για το ίδιο κζμα. Για μια εκπαιδευτικι εταιρία αυτό είναι ςυχνά κρίςιμο.. Δουλεφει από οπουδιποτε και οποτεδιποτε Οι εκπαιδευόμενοι μποροφν να προχωριςουν ςε ςυνεδρίεσ κατάρτιςθσ από οπουδιποτε και οποιαδιποτε ςτιγμι. Αυτό το όφελοσ του Just-In-Time (JIT) μπορεί να κάνει το e-learning Ικανό για ανκρϊπουσ που ποτζ δεν κα μποροφςαν να το δουλζψουν εντόσ των προγραμμάτων τουσ πριν από τθν ανάπτυξι του. Μπορεί να ενθμερωκεί εφκολα και γριγορα. Σα on line μακιματα e-learning είναι ιδιαίτερα εφκολα να είναι ςυνεχϊσ ενθμερωμζνα επειδι τα υλικά ζχουν απλϊσ φορτωκεί ςε ζνα server. Σα προγράμματα που βαςίηονται ςε CD-ROM μπορεί να είναι ελάχιςτα πιο ακριβά για τθν ενθμζρωςθ και τθ διανομι, αλλά εξακολουκοφν να είναι φκθνότερα από το να ξανατυπϊνει και να ξανά εκπαιδεφει κανείσ εκπαιδευτζσ.. Αυτό μπορεί να οδθγιςει ςε αυξθμζνθ κατακράτθςθ και ιςχυρότερθ αντίλθψθ του κζματοσ. Αυτό λόγω των πολλϊν ςτοιχείων που ςυνδυάηονται ςε ζνα e-learning για να ενιςχφςουν το μζςο, όπωσ βίντεο. ιχοσ κουίη, αλλθλεπίδραςθ κ.λ.π., Τπάρχει επίςθσ θ 4

10 ικανότθτα επανεξζταςθσ ι επανάλθψθσ των τμθμάτων εκπαίδευςθσ τα οποία μπορεί να μθν ιταν ςαφι τθν πρϊτθ φορά. Δοκιμάςτε το ςε ζνα γεμάτο αμφικζατρο. Μπορεί εφκολα να το διαχειριςτεί κανείσ για μεγάλα γκρουπ. Τπάρχουν πολλά πλεονεκτιματα για το e-learning, και ακόμα τα δυνθτικά μειονεκτιματα (δθλ. Βαρετά μακιματα βαςιςμζνα ςε κείμενα, τεχνοφοβία και μοναχικότθτα) μποροφν να αμβλυνκοφν με ζνα ςωςτά ςχεδιαςμζνο μάκθμα. Ασ δοφμε τϊρα πωσ μποροφμε να ςχεδιάςουμε ςωςτά μια ςειρά μακθμάτων. Θεωρία μάκθςθσ (http://www.jiscdigitalmedia.ac.uk/guide/introduction-to-elearning) Όταν μιλάμε για το e-learning θ φράςθ κεωρία μάκθςθσ ςυχνά θ «Θεωρεία τθσ μάκθςθσ» παίρνει ςάρκα και οςτά. Η κεωρία μάκθςθσ ςτο πλαίςιο του e-learning αναφζρεται ςτθ χριςθ μακθςιακϊν μοντζλων και/ι πλαιςίων που μπορεί να χρθςιμοποιθκοφν όταν προγραμματίηεισ, ςχεδιάηεισ και «οικοδομείσ» εργαςία προκειμζνου να βοθκιςεισ τον οριςμό τθσ διαδικαςίασ τθσ εργαςίασ. Χριςεισ του e-learning το ςθμείο αυτό το μάκθμα δίνει μια απάντθςθ ςτθν ερϊτθςθ ποιεσ χριςεισ του «πραγματικοφ κόςμου» κάνουν το e-learning ενδεχομζνωσ να ζχει προςφορά ςτον επιχειρθματία. Η απάντθςθ είναι ότι το e-learning δίνει πολλζσ ευκαιρίεσ, περιλαμβανόμενων μεγάλθσ κλίμακασ απευκείασ παράδοςθ των μοντζλων και των μακθμάτων. Κάκε επιχειρθματίασ κα ζχει τουσ δικοφσ του ςτόχουσ και είναι δφςκολο να παρζχει ζτςι ζνα εξαντλθτικό κατάλογο των δυνατοτιτων Ωςτόςο, παρακάτω είναι μερικζσ χριςεισ το e-learning για να αρχίςει. Οι Χριςεισ για όςουσ είναι πολφ νζοι ςτο e-learning περιλαμβάνουν προςζλκυςθ των ςπουδαςτϊν ςασ να χρθςιμοποιιςουν το διαδίκτυο ςαν: Πθγι ερευνθτικοφ υλικοφ (κακϊσ επίςθσ και τθ δθμιουργία κριςίμων δεξιοτιτων αλφαβθτιςμοφ) για τθν υποςτιριξθ τθσ μελζτθσ Μια πλατφόρμα ςυηιτθςθσ Πθγι εφρεςθσ και χριςθσ εκπαιδευτικοφ υλικοφ άλλων ανκρϊπων όπωσ δθμιουργικθκε ςτο πλαίςιο τθσ πρωτοβουλίασ Ανοικτϊν Εκπαιδευτικϊν Πόρων ι εκείνων, που πρζπει βεβαιωκείτε ότι ζχετε ηθτιςει άδεια και/ι ι άδεια είναι ςε χριςθ. Οι χριςεισ για τα επόμενα βιματα περιλαμβάνουν τθ δθμιουργία πολυμζςων πλουςίων πόρων με τουσ οποίουσ κα ξεκινιςουν οι μακθτζσ ςασ. Αυτό μπορεί για παράδειγμα να περιλαμβάνει : Παραγωγι διαδραςτικϊν ιςτοςελίδων φιλοξενοφμενων ςτο εικονικό περιβάλλον του ινςτιτοφτου ςασ (VLE) τοιχεία πολυμζςων περιλαμβανόμενα ςε διδακτικά υλικά για να προςκζςουν ςυνάφεια ςε ζνα κζμα προκειμζνου να επιτευχκεί το αντικείμενο Χριςθ του VLE για να επιτευχκεί ζργο Προςφζρει ευκαιρίεσ ςυνεργαςία μζςω του VLE Online αποτίμθςθ 5

11 Νομικζσ εκτιμιςεισ Κατά τθν παραγωγι εκπαιδευτικϊν υλικϊν, ειδικά όταν τα ςυςτατικά μζρθ ζχουν αντλθκεί από το ιντερνζτ, οι επιχειρθματίεσ πρζπει να λάβουν υπϋ όψθ τα πνευματικά δικαιϊματα και άλλεσ νομικζσ προεκτάςεισ κακϊσ και τισ πολιτικζσ του ινςτιτοφτου τουσ ςε τζτοιεσ πρακτικζσ.. Κοινοί όροι/εργαλεία e-learning Τπάρχουν αμζτρθτα εργαλεία, τεχνικζσ, άνκρωποι, ακρωνφμια και πθγζσ που ςχετίηονται με το e- learning. Παρακάτω, καλφπτονται μερικζσ από αυτζσ που μπορεί κάποιοσ να ςυναντιςει ςυχνά: Εργαλείο / Όροσ Περιβάλλον εικονικισ εκπαίδευςθσ (VLE) Προςωπικό περιβάλλον εκπαίδευςθσ (PLE) Περιγραφι Από το ινςτιτοφτο παρζχεται on line χϊροσ για να υποςτθρίξει το e-learning. Όλοι οι τφποι ψθφιακϊν μζςων μποροφν να παραδοκοφν με τθ χριςθ διαφόρων εργαλείων. τθν αγορά υπάρχει μια ευρεία γκάμα από VLEs on the market. Μια ζννοια τθσ κατανόθςθσ ότι τα άτομα χρθςιμοποιοφν μια γκάμα από δίκτυα - ςυνδυάηοντασ και τα δίκτυα του ινςτιτοφτου και τα προςωπικά τουσ δίκτυα και ςυςκευζσ για να μάκουν. Podcast, βίντεο ι ιχοσ Μια μζκοδοσ παράδοςθσ του περιεχόμενου των πολυμζςων. Σα podcasts μερικζσ φορζσ ονομάηονται vodcasts/vidcasts. video RSS Μια μζκοδοσ που χρθςιμοποιείται για να προωκιςει και να τραβιξει περιεχόμενο από το ιντερνζτ. Ιδιαίτερα χριςιμο για τθν εγγραφι ςε ζνα podcast Πρόςωπο πρόςωπο διδαςκαλία Αντικείμενο εκπαίδευςθσ Ανάμεικτθ εκπαίδευςθ με Μια μζκοδοσ διδαςκαλίασ και μάκθςθσ που χρθςιμοποιείται κανονικά για τθ διάκριςθ ανάμεςα ςτθ διδαςκαλία ςτθν αίκουςα και τθν online διδαςκαλία. Ζνα αντικείμενο όπωσ ζνα αρχείο βίντεο. Σα μακιματα ςυνικωσ γίνονται από πολλά αντικείμενα μάκθςθσ. Μια μζκοδοσ διδαςκαλίασ και μάκθςθσ που ςυνδυάηει τθν ιδία ςτιγμι και τθν πρόςωπο με πρόςωπο διδαςκαλία και τθ χριςθ τεχνικϊν Για παράδειγμα το ιντερνζτ μπορεί να χρθςιμοποιθκεί για να υποςτθρίξει μια ςειρά μακθμάτων που περιλαμβάνει διαδραςτικζσ εργαςίεσ για τον εκπαιδευόμενο Εξ αποςτάςεωσ εκπαίδευςθ Η εξ αποςτάςεωσ διδαςκαλία και μάκθςθ, με τθ χριςθ τθσ τεχνολογίασ και πολυμζςων του ιντερνετ ςυχνά παρζχονται για να προμθκεφςουν το πλαίςιο ςε πόρουσ που βαςίηονται ςε κείμενα. Φόρουμ ςυηιτθςθσ Ζνα εργαλείο επικοινωνίασ για τθν «τοιχοκόλλθςθ» μθνυμάτων/εργαςίασ/ςχολίων/απόψεων. υνικωσ βαςιςμζνο ςε κείμενο αλλά μερικζσ φορζσ δίνει τθ δυνατότθτα πολυμζςων. Blog Ζνασ τρόποσ «τοιχοκόλλθςθσ» εκπαιδευτικοφ υλικοφ on line, κανονικά οργανωμζνο ανά θμερομθνία και κεματικι κατθγορία. Εικόνεσ, βίντεο και ιχοσ μποροφν να «μοιραςτοφν» με αυτό τον τρόπο. Σα Blogs τυπικά επιτρζπουν το ςχολιαςμό, που μπορεί να είναι ζνα χριςιμο χαρακτθριςτικό 6

12 μάκθςθσ και διδαςκαλίασ.. Wiki Web 2.0 Ζνα επεξεργάςιμο εργαλείο για να δουλεφει κανείσ με άλλουσ που ζχει ζνα ανιχνεφςιμο ιςτορικϊν αλλαγϊν (Σο wikipedia είναι το πιο δθμοφιλζσ παράδειγμα).περιςςότερο μοιάηει με blog, θ δφναμι του είναι ότι μπορεί να χρθςιμοποιθκεί για να κάνει κοινζσ πθγζσ πολυμζςων.. Ουςιαςτικά μόχλευςθ των πιο προςφάτων αναπτφξεων για να υποςτθρίξει καλφτερα τθ διαπεραςτικότθτα ςυμπεριλαμβανόμενων και των κοινωνικϊν χαρακτθριςτικϊν. Πολλζσ από αυτζσ τισ web 2.0 υπθρεςίεσ παρζχουν κοινοτικά εργαλεία για τθ διάδοςθ και το ςχολιαςμό των πόρων, όπωσ το βίντεο. Web υπθρεςία Μια web υπθρεςία που μπορεί να χρθςιμοποιθκεί για πολλοφσ τφπουσ δραςτθριοτιτων ςυμπεριλαμβανόμενθσ τθσ αποκικευςθσ και παράδοςθσ πολυμζςων. Παραδείγματα υπθρεςιϊν περιλαμβάνουν το YouTube και τθν WEB αποκικευςθ. Netbook e-book reader Flash player Εκπαίδευςθ με κινθτό (χριςθ κινθτών τθλεφώνων και άλλων ςυςκευών χειρόσ) Λογιςμικό ανοικτοφ πόρου Ζνα laptop που είναι πολφ ελαφρφ, φορθτό και ςυχνά φκθνότερο από τα περιςςότερα laptops. Για να επιτευχκεί αυτό «κυςιάηεται» το μζγεκοσ και θ ιςχφσ. Χρθςιμοποιοφνται για να δθμιουργιςουν, να χρθςιμοποιιςουν να διαχειριςτοφν και να παραδϊςουν πολυμζςα. Χρθςιμοποιείται για να διαβάςει ψθφιακά θλεκτρονικά βιβλία. Πολλοί από αυτοφσ τουσ αναγνϊςτεσ μποροφν να παίξουν θχθτικά βιβλία και/ι να διαβάςουν κείμενο δυνατά. Ζνα λογιςτικό τμιμα που προςκζτει λειτουργικότθτα ςτον browser. Πολλοί e-learning πόροι ζχουν δθμιουργθκεί με τθ χριςθ Flash και τα περιςςότερα χρθςιμοποιοφν αυτι τθν τεχνολογία. Χριςθ κινθτϊν ςυςκευϊν περιλαμβανόμενων κινθτϊν τθλεφϊνων που διευκολφνουν τθ διδαςκαλία και τθν εκμάκθςθ. Λογιςμικό που διατίκεται μετά από άδεια που επιτρζπει ςτο χριςτθ να ζχει πρόςβαςθ ςτον κωδικό του πόρου. Σα λογιςμικά ανοικτοφ πόρου μποροφν να χρθςιμοποιθκοφν για να δθμιουργιςουν, καταναλϊςουν και παραδϊςουν μζςα. and delivery Ζνα παράδειγμα είναι το θχθτικό εργαλείο επεξεργαςίασ audacity που είναι πολφ δθμοφιλζσ για τθ δθμιουργία και επεξεργαςία ιχου podcasts. Δθμιουργικι Αδειοδότθςθ HTML Κοινι Ζνασ τρόποσ για να γίνει κοινι εργαςία με πνευματικά δικαιϊματα εντόσ μιασ τεκμθριωμζνθσ άδειασ. Οι δθμιουργικζσ κοινζσ αδειοδοτιςθσ εφαρμόηονται ραγδαία ςε διδακτικοφσ πόρουσ που τυπικά είναι διακζςιμοι με τθ χριςθ του ιντερνζτ. Ο διαρκρωτικόσ κωδικόσ που δθμιουργεί websites. Σα πολυμζςα τυπικά μεταφζρονται από ιςτοςελίδεσ που δομοφνται από HTML. Οι ιςτοςελίδεσ in turn μασ επιτρζπουν να δθμιουργιςουμε e-learning για διδαςκαλία και μάκθςθ. 7

13 Scripts Bits του κϊδικα που προςκζτουν επιπρόςκετθ λειτουργικότθτα ςε μια ιςτοςελίδα ι υπθρεςία. Για παράδειγμα, το JavaScript χρθςιμοποιείται για να αυξιςει τθ λειτουργικότθτα του browser θ οποία μπορεί να χρθςιμοποιθκεί για να δθμιουργιςει διαδραςτικι δραςτθριότθτα.. Web browser Ο browser είναι ζνα τμιμα λογιςμικοφ που μασ επιτρζπει να αλλθλεπιδράςουμε με τον ιςτό he web μζςω ενόσ υπολογιςτι. Ο Internet Explorer and Mozilla Firefox είναι δφο δθμοφιλι παραδείγματα web browsers που παρζχουν πρόςβαςθ ςε υλικό e-learning και πόρουσ πολυμζςων Social media Σα εργαλεία κοινωνικϊν μζςων χρθςιμοποιοφνται για τθν επικοινωνία μεταξφ ανκρϊπων ςτον ιςτό και μποροφν να χρθςιμοποιθκοφν για να υποςτθρίξουν τθ διδαςκαλία και τθ μάκθςθ. Για παράδειγμα είναι ςυχνά ςκόπιμο να χρθςιμοποιεί κανείσ εργαλεία κοινωνικϊν μζςων για να διευκολφνει ευκαιρίεσ on line επικοινωνίασ ςυμπεριλαμβανομζνθσ και τθσ ςυνεργαςίασ του μακθτι. Τποςτιριξθ Τπάρχει μια πλθκϊρα τεχνικισ βαςιςμζνθσ ςτθν ζρευνα υποςτιριξθσ που περιβάλλει το e-learning. Πολλά ινςτιτοφτα ζχουν κάποιο επίπεδο παροχισ υποςτιριξθσ e-learning και αξίηει να το αναηθτάτε αυτό ϊςτε να καταλάβετε καλφτερα τισ ςτρατθγικζσ του ινςτιτοφτου ςασ και τισ πολιτικζσ που ζχουν ςχζςθ με τθν υποςτιριξθ. Επιπλζον, κα ιταν χριςιμο να ανακαλφψετε εάν άλλοι ςτο ινςτιτοφτο ςασ ι τοπικά εργάηονται ςε ίδια πράγματα.. Πθγι: 8

14 ΕΙΡΑ ΜΑΘΗΜΑΣΩΝ E-LEARNING ΣΟΤ AGRO-START ΓΙΑ ΜΜΕ Από τθν Unimol ΕΙΑΓΩΓΗ Αυτι θ ςειρά μακθμάτων e-learning κα δϊςει τθν απαραίτθτθ γνϊςθ για να αναλάβει ο επιχειρθματίασ μια καινοτόμο και πετυχθμζνθ πρωτοβουλία. Η ςειρά μακθμάτων e-learning βαςίηεται ςε μια κοινι προςζγγιςθ που παρζχει τεχνογνωςία ςτουσ επιχειρθματίεσ ϊςτε να εκμεταλλευτοφν καλφτερα τισ δυνατότθτεσ που προςφζρει το οικονομικό περιβάλλον των ΜΜΕ Η ςειρά μακθμάτων e-learning περιλαμβάνει τισ παρακάτω εκπαιδευτικζσ μονάδεσ Επιχειρθματικότθτα ςτθν περιοχι του SEE Ευαιςκθτοποίθςθ για καινοτομία και τεχνολογία τρατθγικζσ για καλφτερθ προςζγγιςθ των αγορϊν και ανίχνευςθ ευκαιριϊν ςε νζεσ αγορζσ Εκπόνθςθ διεκνοποίθςθσ ςτρατθγικϊν Ειδικζσ προκλιςεισ ςτθ χϊρα Αλλαγζσ καταναλωτικισ ςυμπεριφοράσ (προαιρετικά) Αναφορζσ Οι πρϊτεσ τζςςερισ εκπαιδευτικζσ μονάδεσ τελειϊνουν νε εκπαιδευτικό κουΐη: όταν οι ςυμμετζχοντεσ ολοκλθρϊςουν τθ μζκοδο, κα πρζπει να ελζγξουν τισ γνϊςεισ τουσ απαντϊντασ ςτο ερωτθματολόγιο, Παραδείγματα καλϊν πρακτικϊν: είναι παραδείγματα που εξάγονται από τον Οδθγό Καλισ Πρακτικισ του AGRO-START. Σο προαιρετικό περιεχόμενο του μακιματοσ e-learning για τισ ΜΜΕ ςτθν εκτροφι των ηϊων και τθν κθπουρικι επιςθμαίνεται με πράςινο χρϊμα, ενϊ τα Κουίη ςε μπλε χρϊμα. 9

15 Εκπαιδευτικι ενότθτα : επιχειρθματικότθτα ςε περιβάλλον ΜΜΕ τόχοι μάκθςθσ : Αυτι θ ενότθτα ρίχνει μια πιο κοντινι ματιά ςτο πωσ θ γεωργία ςτθν ΕΕ και οι αγροτικζσ πολιτικζσ ανάπτυξθσ ςυνειςφζρουν ςτθν προϊκθςθ τθσ αγροτικισ επιχειρθματικότθτασ. Η ενότθτα εξετάηει τθν πρόοδο που ςθμειϊκθκε ςτθν περιοχι αυτι, ανακαλφπτει το είδοσ τθσ υποςτιριξθσ που το πρόγραμμα Member States Rural Development μπορεί να παρζχει και εξετάηει πωσ φζρεται ςτθν Κοινι Αγροτικι Πολιτικι (ΚΑΠ) Η τρζχουςα ενότθτα επίςθσ εξετάηει και το οικογενειακό αγροτικό μοντζλο ςτο περιβάλλον τθσ Ευρωπαϊκισ αγροτικισ πολιτικισ ανάπτυξθσ, ενϊ επίςθσ λαμβάνει υπϋ όψιν του τισ διεκνείσ πτυχζσ και - along the way εντοπίηει μερικά ςχετικά παραδείγματα τθσ ςυμβολισ του μοντζλου για ζξυπνθ, βιϊςιμθ και χωρίσ αποκλειςμοφσ ανάπτυξθ.. Αυτι θ ενότθτα περιλαμβάνει επίςθσ διάφορεσ μελζτεσ περίπτωςθσ εξετάηοντασ επιτυχι ζργα και πρακτικζσ εμπειρίεσ από τθ βάςθ. Απαιτοφμενοσ χρόνοσ: 4 θμζρεσ Κατάλογοσ 1) Αγροτικι Επιχειρθματικότθτα 1.1) Ειςαγωγι 1.2) Οδθγόσ οικονομικισ ανάπτυξθσ 1.3) υνεργαςία μεταξφ Κρατϊν μελϊν και τθσ Περιφζρειασ 1.4) Αναδυόμενοι τομείσ τθσ αγροτικισ επιχειρθματικότθτασ 1.5) Δυναμικζσ αγροτικϊν επιχειριςεων 1.6) Νζεσ ευκαιρίεσ για τθν αγροτικι οικονομία 1.7) Πολιτικζσ ανάπτυξθσ ςυμβάλλουν ςτθν ανάπτυξθ νζων αγροτικϊν επιχειριςεων 1.8) φνδεςθ των αγροτικϊν επιχειριςεων με αςτικζσ περιοχζσ 1.9) Ανανεϊςιμθ ενζργεια ωσ ευκαιρία για αγροτικζσ επιχειριςεισ 1.10) Διανομι των αγροτοδιατροφικϊν προϊόντων 2) Μελζτθ περίπτωςθσ: Κοινωνικι γεωργία 2.1) Κοινωνικζσ πτυχζσ τθσ αγροτικισ επιχειρθματικότθτασ ςτθν Ιταλία 2.2) Η Ιταλικι εμπειρία ςτθν κοινωνικι γεωργία 2.3) Αναδυόμενοι τομείσ τθσ αγροτικισ επιχειρθματικότθτασ 2.4) Μια κετικι επιρροι ςτισ αγροτικζσ περιοχζσ 3) Μελζτθ περίπτωςθσ : Οικογενειακι γεωργία 3.1) Ειςαγωγι 3.2) Μια ειςαγωγι ςτθν οικογενειακι γεωργία ςτθν Ευρϊπθ 3.3) Μερικά χαρακτθριςτικά οικογενειακισ γεωργίασ 3.4) Ανταγωνιςτικότθτα 3.5) Καινοτόμα γεωργία 3.6) Δραςτθριοποίθςθ ςε τοπικά βραχείεσ αλυςίδεσ εφοδιαςμοφ 3.7) Οικονομικι ευελιξία 3.8) Καινοτομία ςτισ οικογενειακζσ φάρμεσ 3.9) Πεδίο εφαρμογισ τθσ καινοτομίασ 3.10) Σο μζλλον τθσ οικογενειακισ φάρμασ 4) Μελζτθ περίπτωςθσ: υνεταιριςμόσ 4.1) Αρχζσ ενόσ ςυνεταιριςμοφ 4.2) Διάφοροι τφποι αγροτικϊν ςυνεταιριςμϊν 4.3) Μικροί αγροτοςυνεταιριςτικοί και παγκόςμια αςφάλεια τροφίμων 10

16 Παραδείγματα καλϊν πρακτικϊν 11

17 Εκπαιδευτικι ενότθτα: Ευαιςκθτοποίθςθ για τθν καινοτομία και τθν τεχνολογία Αντικείμενα εκπαίδευςθσ: Αυτι θ ενότθτα δίνει ζνα ςτιγμιότυπο από το ταξίδι τθσ καινοτομίασ μζχρι τϊρα, και μια ματιά ςτισ μελλοντικζσ προκλιςεισ. Ο ςτόχοσ είναι να παραδϊςει διορατικότθτα ςτθν καινοτομία τθσ αγροτικισ ανάπτυξθσ και να ςυμβάλει ςτθν περαιτζρω πρόοδο τθσ ολοκλιρωςθσ τθσ ανταλλαγισ γνϊςεων και τθσ καινοτομίασ ςτθ μελλοντικι πολιτικι αγροτικισ ανάπτυξθσ. Περιλαμβάνει επίςθσ διάφορεσ μελζτεσ περίπτωςθσ εξετάηοντασ επιτυχι ζργα και πρακτικζσ εμπειρίεσ από τθ βάςθ. Απαιτοφμενοσ χρόνοσ : 4 θμζρεσ Κατάλογοσ 1) Αγροτικι καινοτομία 1.1) Ειςαγωγι 1.2) Καινοτομία και Σεχνολογία 1.3) Πϊσ να δθμιουργθκεί καινοτομία 2) Καινοτομία και τεχνολογίεσ ςτθν κθπευτικι και ςτθν κτθνοτροφία 2.1) Ευαιςκθτοποίθςθ 3) Σο πολιτικό πλαίςιο καινοτομίασ & αγροτικι πολιτικι ανάπτυξθσ 3.1) Από κάτω προσ τα πάνω 3.2) Ο ρόλοσ τθσ Ευρωπαϊκισ Εταιρικότθτασ ςτθν Καινοτομία (EIP) 3.3) Εφαρμογι τθσ Ευρωπαϊκισ Εταιρικότθτασ ςτθν Καινοτομία (EIP) 3.4) Σο δίκτυο Ευρωπαϊκισ Εταιρικότθτασ ςτθν Καινοτομία (EIP) 3.5) Γραμμικζσ και διαδραςτικζσ προςεγγίςεισ ςτθν καινοτομία 3.6) ENRD υποςτιριξθ για τθν καινοτομία 3.7) Πολιτικι καινοτομίασ για τθν αγροτικι ανάπτυξθ από πάνω προσ τα κάτω 3.8) Καινοτομία και EAFRD 3.9) Μζτρα τθσ EAFRD για προϊκθςθ τθσ καινοτομίασ κατά τα ζτθ ) Δθμιουργικότθτα και Καινοτομία ςτθν Αγροτικι Ανάπτυξθ τθσ Ε.Ε. 4.1) Καινοτομία, Δθμιουργικότθτα και Ευρωπαϊκι Πολιτικι Αγροτικισ Ανάπτυξθσ 4.2) Μερικά παραδείγματα προθγμζνων αγροτικϊν τεχνολογιϊν και καινοτομίασ Παραδείγματα καλϊν πρακτικϊν 12

18 Εκπαιδευτικι ενότθτα : τρατθγικζσ για καλφτερθ προςζγγιςθ ςτισ αγορζσ & Ευκαιρίεσ νζων αγορών Αντικείμενα εκπαίδευςθσ : Αυτι θ ενότθτα παρζχει δεξιότθτεσ και γνϊςθ ςχετικά με ςτρατθγικζσ μάρκετινγκ για τθν προςζγγιςθ ςτισ αγορζσ και ευκαιρία για νζεσ αγορζσ. Δίνει πλθροφορίεσ για τθ βελτίωςθ τθσ αγοράσ ςτον κθπευτικό και κτθνοτροφικό τομζα, αναλφοντασ τα κόςτθ και τα οφζλθ, υποδεικνφοντασ ευκαιρίεσ για νζεσ αγορζσ και ςτρατθγικζσ για τθν καλφτερθ προςζγγιςθ των αγορϊν. Περιλαμβάνει επίςθσ διάφορεσ μελζτεσ περίπτωςθσ εξετάηοντασ επιτυχι ζργα και πρακτικζσ εμπειρίεσ από τθ βάςθ.. Απαιτοφμενοσ χρόνοσ : 4 θμζρεσ Κατάλογοσ 1) Μάρκετινγκ 1.1) Ειςαγωγι 1.2) τρατθγικι μάρκετινγκ 1.3) Σοποκζτθςθ 1.4) Αγοραςτικι ςυμπεριφορά 2) Σι ςθμαίνει το μάρκετινγκ ςτον κθπευτικό και κτθνοτροφικό τομζα ϋ 2.1) πωσ μπορεί να βοθκθκοφν οι αγρότεσ να αναπτφξουν το μάρκετινγκ 2.2) Μάρκετινγκ αγροτικι οικονομία 2.3) Μάρκετινγκ και καταναλωτζσ 2.4) Βοικεια ςτουσ παραγωγοφσ να καλλιεργιςουν κερδοφόρα 2.5Σιμζσ και κζρδθ: Εξιςορρόπθςθ κινδφνου και κερδϊν 3) Αγροτικζσ τιμζσ 3.1) Αυξιςεισ τιμϊν κατά μικοσ τθσ αλυςίδασ μάρκετινγκ 3.2) Προςδιοριςμόσ νζων προϊόντων 4) Αγροτικά κόςτθ μάρκετινγκ 4.1) Κόςτθ μάρκετινγκ και εμπόριο 5) Η αγορά 5.1) Πλθροφορίεσ ςτο εμπόριο 5.2) Παραγωγι φφλλων προϊόντοσ 5.3) Προςαρμογι τθσ παραγωγισ ςτισ ανάγκεσ τθσ αγοράσ 5.4) Αγροκτιματα 5.6) Παροχι ειςόδου 5.7) Πζντε τφποι ςυςκευαςίασ υλικϊν: 5.8) Παρουςίαςθ ςυςκευαςίασ 5.9) Οπτικό marketing 13

19 Παραδείγματα καλϊν πρακτικϊν 14

20 Εκπαιδευτικι ενότθτα: Εκπόνθςθ ςτρατθγικών διεκνοποίθςθσ Αντικείμενα μάκθςθσ: Παρζχει γνϊςθ ςτα κζματα ςτρατθγικϊν διεκνοποίθςθσ. Δίνει πλθροφορίεσ ςτισ βαςικζσ αρχζσ διεκνοποίθςθσ, ςτισ ευκαιρίεσ και ςτουσ κινδφνουσ τθσ παγκοςμιοποίθςθσ τθσ αγοράσ και περιλαμβάνει διάφορεσ μελζτεσ περίπτωςθσ εξετάηοντασ επιτυχι ζργα και πρακτικζσ εμπειριϊν από τθ βάςθ. Απαιτοφμενοσ χρόνοσ : 4 θμζρεσ Κατάλογοσ 1) Διεκνοποίθςθ τθσ αγροτικισ επιχειρθματικότθτασ 1.1)Ειςαγωγι 1.2) Βαςικζσ αρχζσ τθσ διεκνοποίθςθσ 2) Παγκοςμιοποίθςθ των αγροτικϊν αγορϊν 2.1) Παγκοςμιοποίθςθ του εμπορίου 2.2) χζςθ μεταξφ όγκου εμπορικϊν ςυναλλαγϊν και παγκόςμιασ παραγωγισ 2.3) Πρόςφατεσ τάςεισ 2.4) Αβεβαιότθτα και ρίςκο Παραδείγματα καλϊν πρακτικϊν 15

21 Εκπαιδευτικι ενότθτα: Ειδικζσ προκλιςεισ ςτθ χώρα Αντικείμενα εκπαίδευςθσ: Παρζχει γνϊςθ ςε λεπτομερείσ νομοκεςίεσ τθσ χϊρασ ςτον κθπευτικό και κτθνοτροφικό τομζα και ειδικζσ προκλιςεισ που οι ΜΜΕ πρζπει να ξεπεράςουν ςε κάκε χϊρα. Απαιτοφμενοσ χρόνοσ : 6 θμζρεσ Εκπαιδευτικι ενότθτα χωρίσ QUIZ Εκπαιδευτικι ενότθτα : Αλλαγζσ ςτθν καταναλωτικι ςυμπεριφορά Αντικείμενα εκπαίδευςθσ : Ρίχνει μια πιο κοντινι ματιά ςτθν εξζλιξθ των καταναλϊςεων τροφίμων, ςτθν εξζλιξθ των γεφςεων και καταναλωτικϊν αναγκϊν, τθν ανάπτυξθ του αγροτοδιατροφικοφ τομζα που βαςίηεται ςε μακράσ περιόδου επιπτϊςεισ. Απαιτοφμενοσ χρόνοσ : 2 θμζρεσ Εκπαιδευτικι ενότθτα χωρίσ κουΐη Κατάλογοσ : 1) Η μείωςθ του διακζςιμου οικογενειακοφ ειςοδιματοσ 1.1) Η τάςθ εξοικονόμθςθσ 1.2) Ο χρόνοσ τθσ κρίςθσ: Αντίδραςθ των οικογενειϊν 1.3) Δομι τθσ οικογζνεια 2) Δεδομζνα κατανάλωςθσ τροφϊν [Ευρωπαϊκόσ Οργανιςμόσ Αςφαλείασ Σροφίμων] 2.1) υνοπτικι βάςθ δεδομζνων κατανάλωςθσ τροφϊν 2.2) The EFSA Comprehensive Ευρωπαϊκι Βάςθ Δεδομζνων Κατανάλωςθσ Σροφϊν 2.3Καταναλϊςεισ τροφϊν 3) Σο δθμογραφικό μζλλον τθσ Ευρϊπθσ από πρόκλθςθ ςε ευκαιρία 3.1) Ο ρόλοσ τθσ γυναίκασ 3.2) Επίδραςθ του υπζρβαρου και 3.3) Οικονομικι αξιολόγθςθ των τροφίμων - μακριά - από τθν πολιτικι οικιακισ διατροφικισ επιςιμανςθσ - 3.5) Η γυναικεία απαςχόλθςθ 3.6) Μιςκολογικζσ διαφορζσ 4) Αλλαγζσ ςτισ διατροφικζσ ςυνικειεσ 4.1) Διαιτθτικά ςτόχοι και ςυςτάςεισ 4.2) Διατροφι βαςιςμζνθ ςε διατροφικζσ οδθγίεσ (FBDG) και διατροφικζσ πυραμίδεσ 4.3) Μεςογειακι διατροφι 4.4) Σροφζσ για διατροφικζσ δυςανεξίεσ και αλλεργίεσ 4.5) Λειτουργικι διατροφι [Ευρωπαϊκό υμβοφλιο για διατροφικζσ πλθροφορίεσ] 4.6) Κόςτοσ τροφισ 4.7) Μια άλλθ τάςθ περιςςότερθσ ποικιλίασ φαίνεται από τα προϊόντα διατροφισ 16

22 South East Europe KIT ΓΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΣΙΕ Σο SEE Kit για επιχειρθματίεσ είναι ζνα εργαλείο που φζρνει μαηί ςε εκνικό περιφερειακό και ΕΕ επίπεδο: Νομοκεςία, οικονομικι υποςτιριξθ πλθροφόρθςθ για επιχειρθματικζσ πρωτοβουλίεσ, ςθμεία επαφισ για τθν επιχειρθματικότθτα, ςυνκικεσ επιχειρθματικϊν πλάνων και απαιτιςεων, δίκτυα ι αγροτικά clusters καινοτομίασ, ςχετικζσ ςτατιςτικζσ, επίςθμα ςτάνταρτ ποιότθτασ και κάκε άλλθ ςχετικι και χριςιμθ πλθροφορία κ.λπ. Θ ανάπτυξθ του SEE Kit για επιχειρθματίεσ περιλαμβάνει : ανάπτυξθ τθσ ςυλλογισ δεδομζνων όπου ςυλλζγονται οι παρακάτω πλθροφορίεσ από τουσ εταίρουσ τθσ χϊρασ, εκνικι νομοκεςία, εκνικι οικονομικι υποςτιριξθ για επιχειρθματικζσ πρωτοβουλίεσ, εκνικά ςθμεία επαφισ για επιχειρθματικότθτα, εκνικοί κανονιςμοί που λαμβάνουν υπ όψιν τθν εκπόνθςθ επιχειρθματικϊν πλανϊν, εκνικά δίκτυα ι clusters αγροτικισ καινοτομίασ δίκτυα, ςχετικζσ ςτατιςτικζσ, επίςθμα ςτάνταρτ ποιότθτασ, και κάκε άλλθ ςχετικι και χριςιμθ πλθροφορία κ.λπ. Ωςτόςο όλοι οι εταίροι του ζργου κα ςυνειςφζρουν με πλθροφορίεσ για το ςυγκεντρϊνοντασ καταςτάςεισ με δεδομζνα. SEE Kit Θ εκπόνθςθ του SEE Kit για επιχειρθματίεσ του κτθνοτροφικοφ τομζα και τθσ κθπευτικισ κα βοθκιςουν τισ ΜΜΕ να λάβουν πλιρωσ υποψιϊν τουσ πλιρωσ τισ ςυνκικεσ και τισ απαιτιςεισ των χϊρων εταίρων του AGROSTART για τθν επιχειρθματικότθτα ςτουσ ςτοχευόμενουσ τομείσ. Σο SEE Kit εκπονείται λαμβάνοντασ υπ οψιν τα ορατά ςτοιχεία ταυτότθτασ του SEE. 1

23 ΚΑΣΑΛΟΓΟ I. Ειςαγωγι 1) Θζματα διεκνοποίθςθσ 2) Ο βακμόσ διεκνοποίθςθσ τθσ ΜΜΕ 3) ΜΜΕ Δυνατά ςθμεία και αδυναμίεσ 4) Εμπόδια ςτθ διεκνι επζκταςθ 4.1) οικονομικι πρόςβαςθ 4.2) Ανεπαρκισ πλθροφόρθςθ 4.3) πρόςβαςθ των τοπικϊν εταίρων 4.4) κζματα πνευματικϊν δικαιωμάτων 4.6) τοπικι κόκκινθ γραμμι 5) Ο ρόλοσ τθσ Κυβζρνθςθσ 5.1) παροχι πρόςβαςθσ ςε δίκτυα και εταίρουσ ςτο εξωτερικό 5.2) ενκάρρυνςθ τθσ πρόςβαςθσ ςε πολυεκκνικζσ προμθκευτικζσ αλυςίδεσ 5.3) ενδυνάμωςθ των ικανοτιτων 5.4) ενδυνάμωςθ τθσ πρόςβαςθσ ςε πλθροφόρθςθ και ιυποςτιριξθ 5.7) υποςτθριξθ του θλεκτρονικοφ εμπορίου 5.8) Φρζνο ςτουσ εμπορικοφσ φραγμοφσ 6) υμπζραςμα II. Οι ΜΜΕ ςτθν Ε.Ε. 7) Μικροφ και μεςαίου μεγζκουσ επιχειριςεισ 7.1) Σι κάνει θ Ε.Ε. 7.2) Ειςαγωγικά και εξαγωγικά εργαλεία τθσ Ε.Ε. καιι πθγζσ πλθροφόρθςθσ 8) Πρόςβαςθ ςτισ αγορζσ 9) Προϊκθςθ των διεκνϊν δραςτθριοτθτων των ΜΜΕ 9.1) Portal διεκνοποίθςθσθ ΜΜΕ 9.2) Μελζτθ τθσ Ε.Ε. ςε υποςτθρικτικζσ υπθρεςίεσ προσ τισ ΜΜΕ ςτθ Διεκνι Επιχείρθςθ του ) Μελζτθ τθσ Ε.Ε. ςε επιχειρθματικά δίκτυα III. SEE Kit για επιχειριςεισ του κτθνοτροφικοφ και κθπευτικοφ τομζα 2

24 ΕΙΑΓΩΓΗ 1 Οι μικρζσ και μεςαίου μεγζκουσ επιχειριςεισ (ΜΜΕ) ςχθματίηουν τθ δυναμικι τθσ Ευρωπαϊκθσ οικονομικισ ανάπτυξθσ. Παρζχουν τθ δυνατότθτα να δράςουν γριγορα και να ανταποκρικοφν ςτισ ευκαιρίεσ τθσ αγοράσ άμα τθ εμφανίςει τουσ. Θ Ε.Ε. αναγνωρίηει τθν ςθμαντικότθτα των ΜΜΕ. Αντιλαμβάνεται ότι θ δυναμικι τθσ Ευρϊπθσ να κτίςει πάνω ςτθν ανάπτυξθ των ΜΜΕ και τθ δυναμικι καινοτομία κα είναι αποφαςιςτικι. Οι ΜΜΕ ιδθ καλφπτουν ζνα μεγαλφτερο τμιμα ςτθν Ε.Ε. Περίπου 23 εκκατομμφρια ΜΜΕ (ορίηονται οι επιχειριςεισ με λιγότερουσ από 250 εργαηομενουσ, λιγότερο από 50 εκατομμφρια ετιςιο κφκλο εργαιϊν και κάτω από 43 εκατομμφρια περιουςιακϊν ςτοιχείων ιςολογιςμοφ) είναι εγγεγραμμζνεσ ςτισ 27 χϊρεσ-μζλθ τθσ Ε.Ε., υπολογιηόμενεσ ςε πάνω από 98% του ςυνόλου των επιχειριςεων. Οι ΜΜΕ παρζχουν τα 2/3 τθσ ςυνολικισ ιδιωτικισ απαςχόλθςθσ και περίπου το 85% όλων των εππαγγελματων που δθμιουργθκθκαν τα τελευταία 10 χρόνια (EIM επιχειρθςθ και ζρευνα πολιτικισ 2011). Παρόλα αυτά, οι Ευρωπαίοι και εκνικοί διαμορφωτζσ πολιτικισ και οι επαγγελματίεσ ςφμβουλοί τουσ, αναγνωρίηουν ότι θ πλιρθσ δυναμικι των ΜΜΕ δεν ζχει ςυνειδθτοποιθκεί και αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανζσ ςτθ διεκνι τουσ δραςτθριότθτα. Γιατί ενδιαφζρεται θ Διεκνοποίθςθ ; Θ διεκνοποίθςθθ των ΜΜΕ αφορά όχι μόνο τθν εξαγωγικι τουσ δραςτθριότθτα αλλά επίςθσ και τισ ειςαγωγζσ, τισ άμεςα ξζνεσ επενδφςεισ, τθ διεκνι υπερεργολαβία, και τθ διεκνι τεχνικι ςυνεργαςία (EC 2010). Κατϋαρχθν θ διεκνοποίθςθ είναι καλι για μεμονωμζνεσ επιχειριςεισ. Σο να είναι κάποιοσ δραςτιριοσ διεκνϊσ ςχετίηεται με τθν ανάπτυξθ του κφκλου εργαςιϊν. Για παράδειγμα πάνω από 50% των ΜΜΕ που επιχειροφν ςτο εξωτερικό αναφζρκθκε ότι αφξθςαν τον κφκλο εργαςιϊν τουσ από το 2007/8 ςε ςφγκριςθ με το μζςο όρο του 35%, Οι ΜΜΕ που είναι διεκνϊσ δραςτιριεσ καταγράφουν επίςθσ υψθλότερθ ανάπτυξθ τθσ απαςχόλθςθσ. Επιπροςκζτωσ θ ςχζςθ μετςξφ διεκνοποίθςθσ και καινοτομίασ είναι δυνατι, με τισ διεκνϊσ δραςτιριεσ επιχειριςεισ πιο πικανό να ειςάγουν καινοφργια για τον τομζα τουσ προϊοντα ι υπθρεςίεσ ςτθ χϊρα τουσ και πιο πικανό να ειςάγουν καινοτομίεσ ςτθ διαδικαςία (EC 2010). Επιπλζον, πρόςφατα αποδεικτικά ςτοιχεία δείχνουν ότι θ οικονομικι κρίςθ ϊκθςε τισ ΜΜΕ να επεκτακοφν ςτο εξωτερικό ςαν ζνα άμεςο αποτζλεςμα τθσ αδφναμθσ οικονομικισ προοοπτικισ τθσ Ευρϊπθσ, αποδεικνφοντασ τθ ςθμαςία να βαςίηεται ςε μθ εγχϊριεσ αγορζσ (EIU 2011). Εφόςον οι επιχειριςεισ εξάγουν και ακμάηουν αυτό ζχει προφανι οφζλθ για τισ εγχϊριεσ οικονομίεσ τουσ. Για παράδειγμα, εξαγωγικζσ εταιρίεσ ςυνειςεφεραν περιςςότερο ςτθν ανάπτυξθ τθσ παραγωγικότθτασ του Θνωμζνου Βαςιλείου από μθ εξαγωγικζσ (BIS 2010). Μεταξφ του 1996 και του 2004, το 60% τθσ παραγωγικισ ανάπτυξθσ του Θνωμζνου Βαςιλείου αναλογοφςε ςτισ εξαγωγικζσ εταιρίεσ. Οικονομίεσ με δραςτιριουσ εξαγωγείσ είναι επίςθσ πιο πικανό να αντιμετωπίςουν καλφτερα τθν οικονομικι φφεςθ κακϊσ θ εξαγωγικι δραςτθριότθτα ζχει ζνα κετικό αντικτυπο ςτθν οικονομικι υγεία μιάσ επιχείρθςθσ και αποτελεςματα μικροτερθσ πικανότθτασ για κλείςιμο αυτισ (BIS 2010). Πρόςφατα αποδεικτικά ςτοιχεία που επανεξετάηουν τθν οικονομικι ανακαμψθ των Ευρωπαϊκων ΜΜΕ δείχνουν ότι τα κράτθ-μζλθ με δυνατζσ εξαγωγζσ επανακαμψαν γενικϊσ πιο γριγορα, με άμεςο κετικό αποτζλεςμα ςτον τομζα των ΜΜΕ (Barker et al. 2011). 1 Διεκνοποίθςθ ΜΜΕ ςτθν Κεντρικι και Ανατολικι Ευρϊπθ, Ενωςθ πιςτοποιθμζνων Λογιςτϊν, Φεβρουάριοσ

25 Ο βακμόσ διεικνοποίθςθσ των ΜΜΕ Ο ςκοπόσ για μεγαλφτερθ διεκνοποίθςθ των ΜΜΕ είναι προφανισ. Πάνω από 30% των Ευρωπαϊκων ΜΜΕ ζχουν κάποιο είδοσ διεκνϊν επιχειρθματικϊν δραςτθριοτθτων τα τελευταία χρόνια (EU 2011). Από αυτό το γκροφπ, περίπου οι μιςοί ζχουν δραςτθριότθτεσ πζραν τθσ ενιαίασ αγοράσ: Σο 14 % ειςάγει από μθ Ευρωπαϊκεσ αγορζσ, το 13% εξάγει ςε μθ Ευρωπαϊκεσ αγορζσ και το 3% εμπλζκεται ςε διαφορετικοφσ τφπουσ διεκνϊν (τεχνικά) ςυνεργαςιϊν. Σο λιγότερο από το 1% ζχει ιδρυκεί ςε μθ Ευρωπαϊκεσ αγορζσ. SME Δυνατά ςθμεία και αδυναμίεσ Οι ΜΜΕ ζχουν ειδικά χαρακτθριςτικά που τισ βοθκά να καινοτομιςουν, να προςαρμοςτοφν ςε μεταβαλλόμενεσ ςυνκικεσ και να κεφαλλαιοπθςουν ςε νζεσ ευκαιρίεσ. Αυτι θ προςαρμοςτικότθτα εμφανίςτθκε κατά τθ διάρκεια τθσ πρόςφατθσ οικονομικισ κρίςθσ. Ο Petru Rares, επικεφαλισ του Ρουμανικοφ τραπεηικοφ ινςτιτοφτου λεζι «Κατά τθ διάρκεια τθσ κρίςθσ οι ΜΜΕ ζχουν τθ δυναμικι να επανεφευρουν και πικανόν να καινοτομιςουν. Πιεςμζνεσ από τισ δυςκολίεσ, οι ΜΜΕ προςπακοφν με οποιοδιποτε κόςτοσ να βρουν άκρεσ και να κάνουν κάτι με λίγουσ πόρουσ. Σα αποδεικτικά ςτοιχεία πραγματικά καταδεικνυουν τθν αντοχι των ΜΜΕ κατά τθ διάρκεια τθσ οικονομικισ κρίςθσ δείχνοντασ ότι οι ΜΜΕ διδάχτθκαν γριγορα από τα μακιματα τθσ φφεςθσ ςτισ ταμειακζσ ροζσ και επανακακορίηονται ϊςτε να γίνουν κετικοί ςτθ ρευςτότθτα (EIU 2009) και ότι οι ιδιοκτιτεσ τουσ πιςτεφουν ότι θ κρίςθ τουσ ενδυνάμωςε ϊςτε να μάκουν να διαχειρίηονται καλφτερα τισ επιχειριςεισ τουσ (Forbes Insights 2010). Εμπόδια ςτθ διεκνι επζκταςθ Ενϊ οι ΜΜΕ ζχουν ιδιαίτερα χαρακτθριςτικά και πλεονεκτιματα και μπορεί να αντιλαμβάνονται τισ ευκαιρίεσ για να επεκτακοφν διεκνϊσ, είναι απογοθτευμζνεσ από αντιλθπτά εμπόδια. Μελζτεσ ςυμπιμτουν με τισ διαπιςτϊςεισ τουσ που ςχετίηονται με τα αναρίκμθτα εμπόδια των ΜΜΕ για διεκνοποίθςθ. Πρόκειται για προβλιματα που ζχουν ςχζςθ με : Επίτευξθ πρόςβαςθσ ςε δίκτυα και επαφζσ εξωτερικζσ αγορζσ, που περιλαμβάνουν, τθν κακιζρωςθ ενόσ διαλόγου και το κτίςιμο μιάσ ςχζςθσ με παράγοντεσ τθσ αγοράσ. Περιιγθςθ ςε άγνωςτα επιχειρθματικά περιβάλλοντα και πολιτιςμοφσ και αντιμετώπιςθ με διαφορετικζσ γλώςςεσ. Διαδικαςτικά εμπόδια όπωσ πρότυπα προϊοντων και νομικά και κανονιςτικά κζματα Ικανότθτα αντίλθψθσ του ανταγωνιςτικοφ περιβάλλοντοσ και δυναμικι πρόςβαςθ ςε ευκαιρίεσ και ρίςκα Εμπιςτευτικότθτα, χρόνοσ για διοίκθςθ και άλλοι πόροι για να ανακαλφψει και να διατθριςει ευκαιρίεσ ςε εξωτερικζσ αγορζσ (BIS 2010; OECD 2009). 4

26 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΒΑΗ Οι ΜΜΕ που αναηθτοφν να εμπορευτοφν ι να επενδφςουν διεκνϊσ ςυχνά παρουςιάηουν ζνα υψθλότερο ρίςκο ςτισ τράπεηεσ. Αυτό ςυμβάινει λόγω των υψθλϊν επενδυτικϊν απαιτιςεων, των δυςκολιϊν ςτθν εφαρμοφι ςυμβάςεων και επίλυςθσ διαφορων, και ςτθν αβεβαιότθτα για το αν μικρζσ επιχειριςεισ ζχουν τθν εςωτερικι απαιτοφμενθ δυναμικότθτα για το εμπόριο ςε ζνα άγνωςτο και ςφνκετο διεκνζσ περιβάλλον. Για αυτοφσ τουσ λόγουσ οι ιδιοκτιτεσ ΜΜΕ ςυχνά αναφζρουν ζλλειψθ πρόςβαςθσ ςε κεφάλαια ςαν ζνα εμπόδιο για επζνδυςθ ςτθ διεκνι δραςτθριότθτα (ACCA 2010). ΑΝΕΠΑΡΚΕΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕ Μερικζσ ΜΜΕ βρίςκονται απροετοίμαςτεσ ςτθν είςοδό τουσ ςτισ ξζνεσ αγορζσ χωρίσ πρϊτα να επιτφχουν πλιρθ και κανονικι πλθροφόρθςθ για αυτζσ τισ αγορζσ. Ο Bożena Lublioska-Kasprzak, επικεφαλισ του χρθματοδοτοφμενου από τθν πολιτεία Πολωνικοφ οργανιςμοφ για τθν ανάπτυξθ τθσ επιχειρθματικότθτασ (PARP), αναφζρεται ςε εμπειρίεσ νεοειςερχομενων Πολωνϊν ςτθν Ουκρανία: Πριν λίγα χρόνια, αρκετοί επιχειρθματίεσ επζνδυςαν ςτθν Ουκρανία χωρίσ πραγματικά να μάκουν για τουσ ειδικοφσ όρουσ αυτισ τθσ αγοράσ. Μόλισ τϊρα πολλοί από αυτοφσ ζχουν αποςυρκεί από εκεί. Μερικζσ φορζσ οι επιχειρθματίεσ μπορεί να υπερεκτιμιςουν τθν ικανότθτά τουσ να λειτουργιςουν ςε κάκε αγορά. Αυτό το ςθμείο τονίηεται επίςθσ από τθν Ευρωπαϊκθ κοινότθτα ςε μια μελζτθ που εξετάηει τι αντμετωπίηουν οι ΜΜΕ που κάνουν επιχειριςεισ ζξω από τθν Ευρωπαϊκθ Ενιαία Αγορά (EC 2011). Επιςθμαίνεται ότι πολλζσ ΜΜΕ βγαίνουν ζξω ςε μθ Ευρωπαϊκεσ αγορζσ χωρίσ να είναι επαρκϊσ προετοιμαςμζνεσ. Ακόμα και εντόσ τθσ Ευρωπαϊκθσ Ενιαίασ Αγοράσ υπάρχουν ςυγκεκριμζνα κζματα τθσ χϊρασ που πρζπει να διερευνϊνται πριν πριν κατευκυνκοφν ςε μια ςυγκεκριμζνθ αγορά. ΠΡΟΒΑΗ ΣΟΤ ΣΟΠΙΚΟΤ ΕΣΑΙΡΟΤ Ο προςδιοριςμόσ και θ πρόςβαςθ ςτουσ τοπικοφσ εταίρουσ που γνωρίηουν τθν πραγματικότθτα και ςυνκετικότθτα τθσ αγοράσ, είναι μια μεγάλθ ευκαιρία για τισ ΜΜΕ που κζλουν να επεκτακοφν ςτο εξωτερικό. Εχοντασ ζνα τζτοιο εταίρο με καλζσ γνωριμίεσ και απαραίτθτθ τεχνογνωςία δίνεται θ δυνατότθτα ϊςτε οι αρχικζσ δραςτθριότθτεσ να γίνουν πιο γριγορα και αποτελεςματικά, παρζχοντασ μια ςτακερθ βάςθ πάνω ςτθν οποία μποροφν να αναπτυχκοφν. Οι ΜΜΕ οριακισ εςωτερικισ δυναμικότθτασ το κάνουν επιτακτικό για μικρζσ εταιρίεσ κακϊσ και για τθν κοινότθτα υποςτιριξθσ των ΜΜΕ. ΘΕΜΑΣΑ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΗ ΙΔΙΟΚΣΗΙΑ Σο υψθλό κόςτοσ προςταςίασ των δικαιωμάτων πνευματικισ ιδιοκτθςίασ ςτθν Ευρϊπθ λειτουργεί ςαν ζνα εμπόδιο για τισ ΜΜΕ, ειδικά τισ καινότομεσ μικρζσ επιχειριςεισ που επικυμοφν πιο πολφ να μπουν ςε ξζνεσ αγορζσ. Σο ςφςτθμα τθσ Ευρωπαϊκθσ προςταςίασ είναι πραγματικά τουλάχιςτον τζςςερισ φορζσ πιο ακριβό από ότι ςτο Θνωμζνο Βαςίλειο, τα ςυςτιματα τθσ Κ ίνασ ι τθσ Ιαπωνίασ και υπολογίηεται ότι μια ευρεςιτεχνία τθσ ενιαίασ Ευρωπαϊκθσ Κοινότθτασ κα μείωνε τα ευρεςιτεχνικά κόςτθ ςτθν Ευρϊπθ κατά 60% περίπου (Van Pottelsberghe 2009). Οι τρζχουςεσ προςπάκειεσ, προσ τθν κατευκυνςθ τθσ ανάπτυξθσ μια ενιαίασ ευρωπαϊκθσ ευρεςιτεχνίασ είναι ωςτόςο ευπροςδεκτεσ και κα μποροφςαν να προςφζρουν μια βοικεια ςτισ ΜΜΕ εάν οι τρζχουςεσ προςπάκειεσ ιταν προσ τθν κατευκυνςθ ενόσ αποτελεςματικοφ, ςτακεροφ και μικροτερου κόςτουσ ςυςτιματοσ ευρεςιτεχνίασ. 5

27 ΣΟΠΙΚΗ ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΣΙΑ Οι τοπικοί κανονιςμοί, περιλαμβανομενθσ τθσ φορολογικισ νομοκεςίασ, μποροφν να οπιςκοδρομιςουν τισ ΜΜΕ από τθν επίτευξθ τθσ πλιρουσ δυναμικισ τουσ για καινοτομία, ανάπτυξθ και διεκνι επζκταςθ. Σζτοια εμπόδια μπορεί να περιλαμβάνουν ςυναλλαγι με το νόμο, οικονομικζσ και φορολογικζσ ρυκμίςεισ και ρυκμίςεισ ςε άλλεσ μθ Ευρωπαϊκεσ χϊρεσ όπωσ πρότυπα προϊοντων, διαδικαςίεσ ςυμμόρφωςθσ κακϊσ και κζματα διπλωμάτων ευρεςιτεχνίασ και εμπορικϊν ςθμάτων (BIS 2010). Ο ρόλοσ τθσ Κυβζρνθςθσ Οι Κυβερνιςεισ ζχουν ζνα ςθμαντικό ρόλο ςτθν παροχι τθσ απαραίτθτθσ υποςτιριξθσ για τθ βοικεια προσ τισ καινότομεσ και υψθλισ ανάπτυξθσ ΜΜΕ ϊςτε να διεκνοποιθκοφν. Μζτρα ςτιριξθσ πρζπει να λάβουν υπ όψιν τθ διαδικαςία μάκθςθσ που υφίςτανται οι ΜΜΕ, όταν διεκνοποιοφνται και ςυμμετζχουν ςε διεκνείσ δραςτθριότθτεσ. Οι επιχειριςεισ που δεν δραςτθριοποιοφνται ακόμθ φαίνεται να υποτιμοφν τα εμπόδια που υπάρχουν ςτο εξωτερικό περιβάλλον τθσ επιχείρθςθσ και τισ αδυναμίεσ των δικϊν τουσ εςωτερικϊν δυνατοτιτων, διογκϊνοντασ τα εμπόδια που ςχετίηονται με τα οικονομικά κζματα και τθν πρόςβαςθ ςτισ αγορζσ. Ωςτόςο, νεεσ επιχειριςεισ ςτθ διεκνι δραςτθριότθτα εκτιμοφν ιδιαίτερα τισ πλθροφορίεσ ςχετικά με τισ αγορζσ και τισ ευκαιρίεσ που κα τουσ δϊςει μια κζςθ ςτα διεκνι εγχειριματα. Από τθν άλλθ πλευρά πιο ζμπειρεσ διεκνείσ ΜΜΕ χρειάηονται υποςτιριξθ για να αντιμετωπίςουν τα εμπόδια που ςυνδζονται με ςυγκεκριμζνεσ επιχειρθματικζσ αγορζσ και τισ δικζσ τουσ εςωτερικζσ αδυναμίεσ (OECD 2008). ΠΑΡΟΧΗ ΠΡΟΒΑΗ Ε ΔΙΚΣΤΑ ΚΑΙ ΕΞΩΣΕΡΙΚΟΤ ΕΣΑΙΡΟΤ Ενασ ςθμαντικόσ τρόποσ παροχισ υποςτιριξθσ από τισ Κυβερνιςεισ είναι θ παροχι βοικειασ ςτισ επιχειριςεισ ϊςτε να αποκτιςουν πρόςβαςθ ςε δίκτυα επαφϊν, ςαν ζνασ ενδιάμεςοσ εγγυθτισ. Παρομοίωσ, θ βοικεια προσ τισ ΜΜΕ ϊςτε να εντοπίςουν επιχειρθματικοφσ εταίρουσ ςτο εξωτερικό είναι επίςθσ ανεκτίμθτθσ αξίασ για τθν εκπλιρωςθ του Κυβερνθτικοφ ρόλου. ΕΝΘΑΡΤΝΗ ΠΡΟΒΑΗ Ε ΠΟΛΤΕΘΝΙΚΕ ΑΛΤΙΔΕ Θ ενκάρυνςθ του εμπορίου μεταξφ ΜΜΕ και πολυεκνικϊν οργανιςμϊν κα μποροφςε επίςθσ να υποςτθρίξει τθ διεκνοποίθςθ μικρότερων επιχειριςεων. Θ διεκνοποίθςθ των ΜΜΕ ενκαρρφνεται από τθ ςυμμετοχι ςτα προςοδοφορα ςυςτιματα παροχισ και δίκτυα αλυςίδων μεγαλυτερων παγκοςμιων παικτϊν (OECD 2009). Από τθ ςτιγμι που μια ΜΜΕ ςυμμετζχει ςε μια διεκνι αλυςίδα προμικειασ, ζςτω και ςε χαμθλό επίπεδο, μπορεί να αποκτιςει δυναμικότθτα και εμπειρία και να καταφζρει να μεγαλϊςει τθν αλυςίδα ςτο μζλλον (ACCA 2010). ΕΝΔΤΝΑΜΩΗ ΣΩΝ ΙΚΑΝΟΣΗΣΩΝ Οι Κυβερνιςεισ μποροφν επίςθσ να παίξουν ρόλο-κλειδί ςτθν ενδυνάμωςθ τθσ διεκνοποίθςθσ των δυνατοτιτων καινοτομίασ, υψθλισ ανάπτυξθσ επιχειριςεων, βοθκϊντασ τεσ να οικοδομιςουν τθν απαραίτθτθ δυναμικότθτα ϊςτε να είναι ικανζσ να εκμεταλευτοφν τισ ευκαιρίεσ τθσ εξωτερικισ επζκταςθσ (BIS 2010). Ζνα μζςο επίτευξθσ μιάσ τζτοιασ δυναμικότθτασ είναι μζςω τθσ δθμιουργίασ clusters, που φζρνουν κοντά εταιρίεσ, πανεπιςτιμια, ερευνθτικά ινςτιτοφτα και ινςττοφτα ανάπτυξθσ και τοπικζσ δθμόςιεσ αρχζσ. Σα Clusters, τα επιχειρθματικά δίκτυα και export consortia μποροφν να παίξουν 6

28 ςθμαντικό ρόλο ςτο να βοθκιςουν τισ ΜΜΕ να αναπτυχκοφν και να καινοτομιςουν και να γίνουν με πιο διεκνι προςανατολιςμό. Οι ΜΜΕ που φιλοξενοφνται ςε clusters και επιχειρθματικά δίκτυα μποροφν να επωφελθκοφν από ςυμβόλαια, επιχειρθματικζσ ςυνδζςεισ και επίςθμθ και ανεπίςθμθ ροι γνϊςθσ κακϊσ και από προςαρμοςμζνεσ υπθρεςίεσ που παρζχονται από cluster και δίκτυα. Σζτοια οφζλθ διευκολφνουν τθν ανάπτυξθ των ςυνεργαςιϊν ςτο εξωτερικό, ζτςι ϊςτε οι ΜΜΕ να ζχουν ευκολότερθ πρόςβαςθ ςε παγκόςμιεσ αλυςίδεσ, να αναπτφξουν ςτρατθγικζσ ςυμμαχίεσ με ερευνθτικοφσ οργανιςμοφσ ςε ομάδεσ ι δίκτυα, να επεκτείνουν τισ εμπορικζσ τουσ δραςτθριότθτεσ ςτο εξωτερικό, και να αποκτιςουν τισ κατάλλθλεσ δεξιότθτεσ και προςαρμοςμζνεσ επαγγελματικζσ ςυμβουλζσ (ΕΚ 2011). ΔΙΕΤΚΟΛΤΝΕΙ ΣΗΝ ΠΡΟΒΑΗ ΣΗΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΣΗΝ ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ Οι κυβερνιςεισ κα μποροφςαν επίςθσ ενδεχομζνωσ να βοθκιςουν φιλόδοξεσ ΜΜΕ που επικυμοφν να αναπτφξουν διεκνι ζςοδα από τθν παροχι πρόςβαςθσ ςε πλθροφορίεσ και ςυμβουλζσ που από μόνοσ του ο ιδιωτικόσ τομζασ δεν κα μποροφςε να παρζχει ςχετικά με τισ ευκαιρίεσ ςτο εξωτερικό (BIS 2010). Οι κυβερνιςεισ κα μποροφςαν να κάνουν περιςςότερα για να επιςθμάνουν ςτισ ΜΜΕ για τα πολλά εκνικά και διεκνι προγράμματα ςτιριξθσ που υπάρχουν. Πάνω από 300 μζτρα ςτιριξθσ, που παρζχονται από τθν ΕΕ και τα κράτθ μζλθ, είναι ςτθ διάκεςθ των ΜΜΕ, εφαρμόηοντασ τθ δραςτθριότθτα εντόσ και εκτόσ τθσ Ενιαίασ Αγοράσ (ΕΚ 2011). Μερικζσ προςφζρουν βοικεια υποδεικνφοντασ επιχειρθματικοφσ εταίρουσ και παρζχουν πλθροφόρθςθ για ευκαιρίεσ αγορϊν, ςε κανόνεσ και ρυκμίςεισ. Πολλζσ προςφζρουν χρθματοδότθςθ ςτισ ΜΜΕ ηθτϊντασ τθ διεκνοποίθςθ των λειτουργιϊν τουσ, ςτοχευοντασ μια ακτίνα ςτόχων όπωσ ανάπτυξθ τθσ ανταγωνιςτικότθτασ, προςβαςθ ςε νζεσ αγορζσ, επζκταςθ ςτο εξωτερικο, κακοδθγϊντασ δραςτθριότθτεσ ζρευνασ και ανάπτυξθσ ι εφαρμογι διεκνων δεδόμενων. χεδόν τρία τζταρτα όλων των διεκνϊσ δραςτθριων ΜΜΕ δεν είναι, ωςτόςο, ενιμερεσ για τα υπάρχοντα μζτρα ςτιριξθσ ςτισ περιφζρειεσ τουσ. Από το 27% που είναι ενιμερεσ μόνο περίπου το 26% (ι 7% όλων των διεκνοποιθμζνων ΜΜΕ) ααφζρουν τθ χριςθ τζτοιασ υποςτιριξθσ. ΣΗΡΙΞΗ ΣΟΤ ΗΛΕΚΣΡΟΝΙΚΟΤ ΕΜΠΟΡΙΟΤ Σο ιντερνετ ζχει κάνει ευκολότερθ τθ διεκνοποίθςθ των ΜΜΕ (EC 2010). Εχοντασ τθ δυνατότθτα τθσ on line πϊλθςθσ προϊντων ι υπθρεςιϊν ςχετίηεται κετικά με τθν ενεργοποίθςθ ςε εξαγωγικζσ ι ειςαγωγικζσ αγορζσ. Θ ανάπτυξθ του θλεκτρονικοφ εμπορίου ζχει επιταχυνκεί με ςτοιχεία που αποδεικνφουν ότι ζχει μειϊςει τουσ κινδφνουσ που ςυνδζονται με τθ διεκνοποίθςθ μζςω τθσ βελτίωςθσ τθσ πρόςβαςθσ ςε πλθροφορίεσ και παρζχοντασ πρωτοφανείσ δυνατότθτεσ marketing και επικοινωνίασ (ACCA 2010). Επί του παρόντοσ, θ online αγορά λιανικοφ εμπορίου ςτθν Ευρϊπθ παραμζνει μικρι και περιλαμβάνει μόνο το 3,4% του ευρωπαϊκοφ ςυνόλου του λιανικοφ εμπορίου (ΕΚ 2012). Σο ποςοςτό των ΜΜΕ που χρθςιμοποιοφν τθν ιςτοςελίδα τουσ για το θλεκτρονικό εμπόριο εξακολουκεί να είναι μζτρια, με το 28% να είναι ςε κζςθ να λάβει τισ παραγγελίεσ ςε απευκείασ ςφνδεςθ και το 14% με ιςτοςελίδεσ που επιτρζπουν τθν ολοκλιρωςθ τθσ ςυναλλαγισ, ςυμπεριλαμβανομζνων των πλθρωμϊν ςε απευκείασ ςφνδεςθ (ΕΚ 2010). Μια ζρευνα που πραγματοποιικθκε από το ACCA ζχει αποκαλφψει τθν ζλλειψθ ευαιςκθτοποίθςθσ, ζχει αντιλθφκεί τουσ κινδφνουσ αςφάλειασ, τθν ζλλειψθ τθσ ηιτθςθσ και τθν ζλλειψθ οικονομικά αποδοτικϊν λφςεων, που τείνουν να εμποδίηουν τισ ΜΜΕ από τθ ςυμμετοχι ςτο θλεκτρονικό εμπόριο (ACCA 2011). Λαμβάνοντασ υπ όψιν τισ περαιτζρω επιπλοκζσ από τθ χριςθ ςε απευκείασ ςφνδεςθ πλατφόρμα για το εμπόριο κατά μικοσ των ςυνόρων, τα εμπόδια αυτά γίνονται πιο ςθμαντικά. Μια εταιρεία μπορεί, για παράδειγμα, να υφίςταται κατά μζςο όρο περίπου για νομικά ζξοδα και για τθν ςχετικι προςαρμογι ιςτοςελίδασ που επιτρζπει για μια 7

29 εταιρεία θλεκτρονικοφ εμπορίου να πουλα ςτουσ καταναλωτζσ ενόσ άλλου κράτουσ μζλουσ, με τον πολλαπλαςιαςμό του κόςτουσ για κάκε επιπλζον ςυμμετζχουςα αγορά (EU2012). Σο κόςτοσ αυτό μπορεί να είναι ιδιαίτερα απαγορευτικό για τισ μικρζσ επιχειριςεισ. Πολιτικζσ ςχεδαςμζνεσ να ενκαρρφνουν τθ ςυνεχι ανάπτυξθ του θλεκτρονικοφ εμπορίου κα μποροφςαν να αποδειχκοφν επωφελεισ για τισ ΜΜΕ, κυρίωσ ςτθν κεντρικι και ανατολικι Ευρϊπθ, δεδομζνθσ τθσ ςυςχζτιςθσ μεταξφ του θλεκτρονικοφ εμπορίου και των δραςτθριοτιτων ςτισ αγορζσ ειςαγωγισ ι εξαγωγισ. το Θνωμζνο Βαςίλειο, ςτθ Γαλλία και ςτθ Γερμανία αναλογεί το 70% του ευρωπαϊκοφ θλεκτρονικοφ εμπορίου, αποδεικνφοντασ τθν οξεία ανιςορροπία ςτθ χριςθ του ςε όλθ τθν Ευρϊπθ. ΑΡΘ ΣΩΝ ΕΜΠΟΔΙΩΝ ΣΟ ΕΜΠΟΡΙΟ Σζλοσ, οι προςπάκειεσ για τθ μείωςθ των εμποδίων που οι ΜΜΕ - και όλεσ οι επιχειριςεισ - αντιμετωπίηουν, όταν διαπραγμάτευονται ςε διεκνζσ επίπεδο πρζπει να ςυνεχιςτοφν. Θ ενίςχυςθ τθσ ευρωπαϊκισ ενιαίασ αγοράσ κα ζχει ςθμαντικό αντίκτυπο ςτθ μελλοντικι ανάπτυξθ των οικονομιϊν των κρατϊν μελϊν με το μεγαλφτερο άνοιγμα των ςυνόρων για τα αγακά και τισ υπθρεςίεσ, παρζχοντασ μεγαλφτερθ επιλογι και χαμθλότερεσ τιμζσ για τουσ καταναλωτζσ, ανοίγοντασ νζεσ επιχειρθματικζσ ευκαιρίεσ για τισ επιχειριςεισ, και, τελικά, δθμιουργόντασ κζςεισ εργαςίασ. Θ ολοκλιρωςθ τθσ ενιαίασ ευρωπαϊκισ αγοράσ παραμζνει ςε μεγάλο βακμό θμιτελζσ ζργο, με το μεγάλο βάροσ των ευρωπαϊκϊν ΜΜΕ. Οι μελζτεσ που εξετάηουν τισ πικανζσ επιπτϊςεισ τθσ πλιρουσ απελευκζρωςθσ δείχνουν ότι κα υπάρξουν μεγάλεσ αυξιςεισ ςτα επίπεδα εξαγωγϊν, ςυμπεριλαμβανομζνθσ, για παράδειγμα, μια αφξθςθσ άνω του 50% ςτθν εξαγωγικι δραςτθριότθτα τθσ Πολωνίασ (BIS 2011). Σο πρϊτο βιμα για τθν ενίςχυςθ τθσ ενιαίασ αγοράσ κα οδθγιςει τελικά ςε υψθλότερα επίπεδα διαπραγμάτευςθσ με μθ ευρωπαϊκζσ χϊρεσ. Οι περιςςότερεσ ευρωπαϊκζσ ΜΜΕ εςτιάηουν ςτθν εςωτερικι ευρωπαϊκι αγορά, όταν αρχίηουν να διεκνοποιοφνται. Από τθ ςτιγμι που ζχουν αποκτιςει εμπειρία, μποροφν ςτθ ςυνζχεια να γίνουν πιο ςίγουρεσ και να κοιτάξουν μακρφτερα. Θ εςωτερικι αγορά δθμιουργεί τθ δυνατότθτα ςτισ ΜΜΕ να αναπτυχκοφν ςτο ςτάδιο όπου μποροφν να ανταγωνιςτοφν με επιτυχία πζραν των ςυνόρων τθσ ΕΕ - θ ΕΕ κα μποροφςε ζτςι να λειτουργιςει ωσ εφαλτιριο για τθν περαιτζρω επιτυχι ςυμμετοχι ςε διεκνείσ αγορζσ, εφόςον θ ίδια θ ενιαία αγορά ιταν πιο αποτελεςματικι (ΕΚ 2007). υμπζραςμα Θ ενκάρρυνςθ τθσ διεκνοποίθςθσ των ΜΜΕ είναι ζνασ ςθμαντικόσ ςτόχοσ πολιτικισ για τισ Κυβερνιςεισ και τθν ιδία τθν Ευρωπαϊκθ Ενωςθ. Μζςω τθσ διεκνοποίθςθσ οι ΜΜΕ επιτυγχάνουν δυναμικότθτα και οικονομικι δφναμθ, καινοτομοφν πιο εφκολα και αυξάνουν τα ζςοδα για να υποςτθρίξουν τισ εκνικζσ οικονομίεσ. Κακϊσ τα κόςτθ τείνουν να εξιςωκοφν μεταξφ Ανατολικϊν και Δυτικϊν Ευρωπαϊκων αγορϊν θ ανάγκθ για τισ Ανατολικζσ Ευρωπαϊκεσ ΜΜΕ να μπουν ςτισ διεκνεισ αγοράσ μόνο κα αυξάνεται. Οι ΜΜΕ ιδθ αναηθτοφν διεκνείσ αγορζσ, μζςω εξαγωγϊν των επενδφςεων και τθσ ςυμμετοχισ ςε διεκνείσ αλυςίδεσ εφοδιαςμοφ. Παρ 'όλα αυτά, είναι λιγότερο πικανό να παράγουν ςτο εξωτερικό ζςοδα από ό, τι οι μεγαλφτερεσ επιχειριςεισ. Θ δυναμικι για ςθμαντικι αφξθςθ τθσ διεκνοφσ δραςτθριότθτασ ςαφϊσ υπάρχει. Επιπλζον, οι ΜΜΕ ςυχνά ζχουν οριςμζνεσ ιδιότθτεσ - τθν ευελιξία, τθν ικανότθτα να καινοτομοφν, κίνθςθ προσ τθν επιτυχία που τισ τοποκετεί ςε κζςθ για ανταγωνιςμό ςτισ διεκνείσ αγορζσ. Τπάρχουν επίςθσ οριςμζνοι τομείσ, όπωσ θ πράςινθ και υψθλι τεχνολογία, το θλεκτρονικό εμπόριο και θ γεωργία, όπου οι ΜΜΕ μπορεί να χτίςουν τθν ποιότθτα, εξειδικευμζνεσ επιχειριςεισ για να καλφψουν τισ ςυγκεκριμζνεσ ανάγκεσ τθσ αγοράσ. Επί του παρόντοσ, οι ΜΜΕ με τθ φιλοδοξία να διεκνοποιθκοφν αντιμετωπίηουν πολυάρικμα 8

30 εμπόδια - πολιτιςτικζσ διαφορζσ, δυςκολίεσ ςτθν απόκτθςθ πλθροφοριϊν τθσ αγοράσ, τισ προκλιςεισ ςτον εντοπιςμό διεκνϊν επιχειρθματικϊν εταίρων, προβλιματα πρόςβαςθσ ςε χρθματοδότθςθ, ςτο εξωτερικό και τθν τοπικι γραφειοκρατία, και μια αίςκθςθ τθσ γενικισ ζλλειψθσ αποτελεςματικισ υποςτιριξθσ. Οι κυβερνιςεισ πρζπει να διερευνιςουν τρόπουσ για τθν παροχι βοικειασ ςτισ ΜΜΕ για να ξεπεραςτοφν αυτά τα εμπόδια - είτε με τθν παροχι καλφτερθσ υποςτιριξθσ για να μπορζςουν οι μικρότερεσ επιχειριςεισ να ζχουν πρόςβαςθ ςε διεκνι δίκτυα, ενκαρρφνοντασ τισ πολυεκνικζσ αλυςίδεσ εφοδιαςμοφ, ενιςχφοντασ τθν ικανότθτα των ΜΜΕ, υποςτθρίηοντασ το θλεκτρονικό εμπόριο είτε καταργϊντασ επίμονουσ εμπορικοφσ φραγμοφσ. 9

31 Οι ΜΜΕ ςτθν Ε.Ε. ΜΙΚΡΟΤ ΚΑΙ ΜΕΑΙΟΤ ΜΕΓΕΘΟΤ ΕΠΙΧΕΙΡΗΕΙ (ΜΜΕ) Οι πάνω από 20 εκατομμφρια ΜΜΕ ςτθν ΕΕ αντιπροςωπεφουν το 99% των επιχειριςεων και είναι ζνα κλειδί και μια βαςικι κινθτιρια δφναμθ για τθν οικονομικι ανάπτυξθ, καινοτομία, τθν απαςχόλθςθ και κοινωνικι ζνταξθ. Θ ΕΕ ζχει ωσ ςτόχο να προωκιςει επιτυχι επιχειρθματικότθτα και να αναπτφξει το επιχειρθματικό περιβάλλον των ΜΜΕ, ϊςτε να επιτρζψει ςϋαυτζσ να ςυνειδθτοποιιςουν τθν πλιρθ δυναμικι τουσ ςτθ ςθμερινι παγκοςμιοποιθμζνθ οικονομία. Σι κάνει θ Ε.Ε. ; Θ Ευρωπαϊκι Επιτροπι εργάηεται για κζματα γενικισ πολιτικισ που επθρεάηουν τθν επιχειρθματικότθτα και τισ ΜΜΕ ςε όλθ τθν Ευρϊπθ, και βοθκά τισ ΜΜΕ μζςω των δικτφων και των μζτρων υποςτιριξθσ των επιχειριςεων. Βοθκά υφιςτάμενουσ και δυνθτικοφσ επιχειρθματίεσ να αναπτφξουν τισ επιχειριςεισ τουσ, δίνοντασ ιδιαίτερθ προςοχι ςτισ γυναίκεσ επιχειρθματίεσ, βιοτεχνίεσ και επιχειριςεισ τθσ κοινωνικισ οικονομίασ. Θ Small Business Act για τθν Ευρϊπθ (SBA) εκφράηει τθ δζςμευςθ τθσ ΕΕ για τισ ΜΜΕ και τθν επιχειρθματικότθτα. Σα κράτθ μζλθ ζχουν δεςμευτεί για τθν εφαρμογι τθσ SBA μαηί με τθν Ευρωπαϊκι Επιτροπι, ςε μια προςπάκεια να καταςτεί θ ΕΕ ζνασ καλφτεροσ τόποσ για επιχειριςεισ. Δεδομζνου ότι οι ΜΜΕ πρζπει να υποςτθριχκοφν ςε τοπικό επίπεδο, θ Επιτροπι βοθκά τα κράτθ μζλθ και τισ περιφζρειεσ να αναπτφξουν πολιτικζσ που αποςκοποφν ςτθν προϊκθςθ τθσ επιχειρθματικότθτασ, τθ ςτιριξθ των ΜΜΕ ςε όλα τα ςτάδια τθσ ανάπτυξθσ, και βοθκϊντασ τουσ να ζχουν πρόςβαςθ ςτισ παγκόςμιεσ αγορζσ. Ο εντοπιςμόσ και θ ανταλλαγι ορκϊν πρακτικϊν αποτελοφν ςτοιχεία κλειδιά τθσ πολιτικισ αυτισ. Σο European Small Business Portal ςυγκεντρϊνει όλεσ τισ ΜΜΕ που ςχετίηονται με τισ πλθροφορίεσ που παρζχονται από τθν ΕΕ, από πρακτικζσ ςυμβουλζσ ζωσ ηθτιματα πολιτικισ και από τοπικά ςθμεία επαφισ ςε ςυνδζςμουσ δικτφωςθσ. Πθγι: Ειςαγωγζσ και εξαγωγζσ τθσ ΕΕ τα εργαλεία και οι πθγζσ των πλθροφοριών Θ Βάςθ δεδομζνων πρόςβαςθσ ςτθν αγορά τθσ Επιτροπισ παρζχει πλθροφορίεσ ςχετικά με τα τομεακά και εμπορικά εμπόδια, είναι ζνασ οδθγόσ εξαγωγζα για τισ διατυπϊςεισ, πλθροφορίεσ ςχετικά με τα τιμολόγια ςε τρίτεσ χϊρεσ, ζναν κατάλογο μελετϊν και μια εκτεταμζνθ ςελίδα ςυχνϊν ερωτιςεων. Περιλαμβάνει επίςθσ ζνα μθτρϊο καταγγελιϊν μζςω του οποίου οι εταιρείεσ τθσ ΕΕ ι οι ενϊςεισ τουσ, μποροφν να κοινοποιοφν ςτθν Ευρωπαϊκι Επιτροπι τα εμπόδια που ςυναντοφν ςτο εμπόριο και ςτισ επενδφςεισ ςτισ αγορζσ τρίτων χωρϊν. Σο Ευρωπαϊκό Σελωνειακό Πλθροφοριακό Portal φζρνει μαηί ςε μια ιςτοςελίδα μια ποικιλία ςχετικϊν πλθροφοριϊν, όπωσ θ νομοκεςία τθσ ΕΕ και τα επεξθγθματικά ζγγραφα ςχετικά με τθν αςφάλεια και τθν αςφάλεια τροποποίθςθσ του κοινοτικοφ τελωνειακοφ κϊδικα, ειδιςεισ, και ςυνδζςεισ με βάςεισ δεδομζνων, τα ζγγραφα και τισ διαδικαςίεσ που χρθςιμοποιοφνται από τισ διοικιςεισ των εκνικϊν τελωνείων. Εξθγεί, επίςθσ, μζςω τθσ χριςθσ τθσ διαδραςτικότθτασ «ςυναλλαγζσ μοντζλο», τα κφρια βιματα ςτθν 10

32 τυποποιθμζνθ ειςαγωγι/εξαγωγι και τθ διαμετακόμιςθ των τελωνειακϊν διαδικαςιϊν εντόσ και εκτόσ τθσ Ευρωπαϊκισ Ζνωςθσ. Οι Commission's taxation and customs databases (Οι βάςεισ Δεδομζνων για τθ Φορολογία και τον εκτελωνιςμό) είναι εργαλεία που μπορεί να χρθςιμοποιθκοφν για το ψάξιμο ακτίνασ πλθροφοριϊν ςτισ οποίεσ περιλαμβάνοονται τελωνειακοί δαςμοί, ποςοςτϊςεισ, αρικμοί ΦΠΑ και φόροι. Οι Φόροι και τα τελωνεία ςε απευκείασ ςφνδεςθ, και δωρεάν υπθρεςίεσ που μποροφν να χρθςιμοποιοφνται από τισ επιχειριςεισ, άμεςα ι από τουσ εταίρουσ για να βοθκιςουν τουσ πελάτεσ τουσ. See presentation summarising the above tax and customs tools. Δείτε τθν παρουςίαςθ που ςυνοψίηει τα παραπάνω φορολογικά και τελωνειακά μζςα. ELearning courses on EU customs and tax related topics Μακιματα elearning ςχετικά με τα τελωνεία τθσ ΕΕ και φορολογικά κζματα είναι επίςθσ διακζςιμα Σο Export Help Desk (Γραφείο πλθροφόρθςθσ εξαγωγϊν) παρζχει τισ ςχετικζσ πλθροφορίεσ που απαιτοφνται από εξαγωγείσ από τισ αναπτυςςόμενεσ χϊρεσ και ειςαγωγείσ τθσ ΕΕ που ενδιαφζρονται για τον εφοδιαςμό τθσ αγοράσ τθσ ΕΕ ( απαιτιςεισ και φόροι, οι δαςμοί ειςαγωγισ, οι τελωνειακζσ διαδικαςίεσ, προτιμθςιακζσ ςυμφωνίεσ ). Είναι διακζςιμο ςτα Αγγλικά, Γαλλικά, Ιςπανικά και Πορτογαλικά. Ρίξτε μια ματιά ςτο φυλλάδιο τθσ Γενικισ Διεφκυνςθσ Εμπορίου DG Trade brochure on 'How to export in the EU?' ςτο πϊσ να εξάγεισ ςτθν Ε.Ε. Οi SME Trade Defence web pages Ιςτοςελίδεσ εμπορικισ άμυνασ των ΜΜΕ αςχολοφνται με κζματα ςχετικά με τα μζςα εμπορικισ άμυνασ (αντιντάμπινγκ κατά των επιδοτιςεων και τα μζτρα διαςφάλιςθσ) Oι Rules of Origin Κανόνεσ των ιςτοςελίδων δίνουν λεπτομερείσ πλθροφορίεσ ςχετικά με μθ προνομιοφχεσ Θ βάςθ δεδομζνων SIGL SIGL Databaseδιαχειρίηεται τισ άδειεσ για τθν ειςαγωγι οριςμζνων βιομθχανικϊν προϊόντων ςτθν Ευρωπαϊκι Ζνωςθ. Θ ιςτοςελίδα ςε κζματα αςφαλείασ τροφίμων τθσ Ε.Ε. website on food safety δίνει πλθροφορίεσ ςε ςυνκικεσ ειςαγωγισ τροφίμων, ηϊων και Λαχανικϊν από τρίτεσ χϊρεσ ςτθν Ε.Ε. Θ ιςτοςελίδα about technical barriers to trade (TBT) εξθγεί τθ ςυμφωνία TBT, θ οποία ζχει ωσ ςτόχο να διαςφαλίςει ότι οι διαδικαςίεσ κανόνεσ, πρότυπα, δοκιμζσ και πιςτοποίθςθ δεν δθμιουργοφν περιττά εμπόδια ςτο διεκνζσ εμπόριο. Μια βάςθ δεδομζνων παρζχει πρόςβαςθ ςε γνωςτοποιιςεισ ςχετικά με τα τεχνικά εμπόδια ςτο εμπόριο από τα μζλθ του Παγκόςμιου Οργανιςμοφ Εμπορίου. Θ European Investment Bank υποςτθρίηει τισ επενδφςεισ ςτισ ΜΜΕ μζςω πιςτωτικϊν γραμμϊν ςε ενδιάμεςεσ εμπορικζσ τράπεηεσ εντόσ τθσ ΕΕ και ςε τρίτεσ χϊρεσ. Eurostat, Θ ςτατιςτικι υπθρεςία τθσ ΕΕ, παρζχει ςτατιςτικά ςτοιχεία για το εξωτερικό εμπόριο αγακϊν μεταξφ κρατϊν μελϊν και τρίτων χωρϊν, ςυμπεριλαμβανομζνων των υποψθφίων και δυνθτικά υποψιφιων χϊρων και χϊρων τθσ Ευρωπαϊκισ Πολιτικισ Γειτονίασ. 11

33 Θ πολφγλωςςθ δικτυακι πφλθ Your Europe παρζχει ενθμερωτικά δελτία ςχετικά με τισ πολιτικζσ τθσ ΕΕ, των πόρων και των προγραμμάτων που υποςτθρίηουν τισ εταιρείεσ τθσ ΕΕ που δραςτθριοποιοφνται με τρίτεσ χϊρεσ. Οι βάςεισ δεδομζνων Treaties Office database τθσ Ευρωπαϊκισ Επιτροπισ περιζχουν όλεσ τισ διμερείσ και πολυμερείσ ςυνκικεσ και ςυμφωνίεσ που ζχουν ςυναφκεί από τθν Ευρωπαϊκι Ζνωςθ και τουσ ςχετικοφσ φορείσ EURLEX είναι θ είςθμθ ιςτοςελίδα για το Ευρωπαϊκο δίκτυο ςυμπεριλαμβανομζνων των διεκνϊν ςυμφωνιϊν και του TARIC. Θ πλατφόρμα The Europe-China Standardization Information Platform είναι ζνα πρακτικό εργαλείο ενθμζρωςθσ που ςτοχεφει ςτθν ενίςχυςθ του αμοιβαίου εμπορίου και τθ ροι των επενδφςεων μεταξφ τθσ Ευρϊπθσ και τθσ Κίνασ κάνοντασ Πιο προςιτά τα πρότυπα και τουσ ςχετικοφσ τεχνικουσ κανονιςμοφσ. Θ πλατφόρμα είναι μια ιςτοςελίδα ςτθν οποία οι Κινζηοι και οι ευρωπαϊκζσ ΜΜΕ μποροφν να βρουν πλθροφορίεσ για τα ςχετικά ιςχφοντα και επερχόμενα πρότυπα που πρζπει να εφαρμόηονται ςτα προϊόντα που προτίκενται να εξάγουν ςτθν Κίνα ι ςτθν Ευρϊπθ. Οι Ευρωπαϊκζσ ΜΜΕ κα βρουν πλθροφορίεσ όχι μόνο για τα εκνικα κινεηικά πρότυπα GB ( εκελοντικα και υποχρεωτικα ) αλλά και για τισ ςχετικζσ βιομθχανικζσ ( κλάδο ) προδιαγραφζσ - αυτά είναι ςυνικωσ πολφ πιο δφςκολο να αποκτθκοφν για τισ ξζνεσ εταιρείεσ που κζλουν να κάνουν δουλειζσ ςτθν Κίνα. Θ ιςτοςελίδα του Διεκνοφσ Εμπορικοφ Επιμελθτθρίου International Chamber of Commerce περιλαμβάνει επιχειρθματικά εργαλεία, όπωσ μοντζλλα ςυμφωνιϊν για διεκνείσ businessto-business ςυναλλαγζσ. Θ ιςτοςελίδα World Trade Organization παρεχει πλθροφορίεσ και ςτατιςτικζσ ςε εμπορικζσ ςυμφωνίεσ, διαπραγματεφςεισ και διαφωνίεσ. Θ ιςτοςελίδα World Customs Organisation (WCO) παρεχει πλθροφορίεσ ςτθν εναρμονιςμζνθ νομεκλατοφρα Θ ιςτοςελίδα International Customs Tariff Bureau (BITD) παρζχει μεταφραςμενα τιμζσ τελωνείων, ςε πζντε εμπορικζσ γλϊςςεσ: Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ιταλικά και Ιςπανικά. Σο World Bank Business Centre παρζχει ζνα οδθγό ςτο φάςμα των επιχειρθματικϊν και επενδυτικϊν ευκαιριϊν που δθμιουργοφνται από τον Όμιλο τθσ Παγκόςμιασ Σράπεηασ, θ οποία δανείηει τισ κυβερνιςεισ των αναπτυςςόμενων χωρϊν για να χρθματοδοτιςουν ζργα για τθν οικονομικι ανάπτυξθ και τθ μείωςθ τθσ φτϊχειασ. Θ ιςτοςελίδα International Trade Centre (ITC) περιλαμβάνει εμπορικζσ λθροφορίεσ για τθν ανάπτυξθ και ςε μεταβατικό ςτάδιο χϊρεσ. Θ ιςτοςελίδα International Monetary Fund περιλαμβάνει οικονομικζσ αναφορζσ τθσ χϊρασ Θ The United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD)προωκεί τθν φιλικά αναπτυςςόμενθ αναβάκμιςθ των αναπτυςςομενων χϊρων ςτον κόςμο τθσ οικονομίασ. Θ ιςτοςελίδα του προβάλλει ελεφκερθ πρόςβαςθ ςε ολοκλθρωμζνθ χρονολογικά ςτατιςτικι και δείκτεσ απαραίτθτουσ για τθν ανάλυςθ του κόςμου του εμπορίου, επενδφςεισ, διεκνείσ Οικονομικζσ ροζσ και ανάπτυξθ. Σο The Centre for the Promotion of Imports from developing countries (CBI) είναι ζνασ αντιπρόςωποσ του Ολλανδικοφ Τπουργείου. Θ CBI's online βάςθ δεδομζνων του περιζχει 12

34 ζγγραφα μελετϊν αγοράσ, εγχείρίδια εξαγωγϊν, οδθγοφσ ςχεδιαςμοφ, προβλζψεισ τθσ μόδασ and υπερςυνδζςεισ ςε πρόςκετεσ πθγζσ πλθροφοριϊν. Θ ιςτοςελίδα The Market Access Map καλφπτει τουσ τελωνειακοφσ δαςμοφσ (ειςαγωγικοί δαςμοί) και άλλα μζτρα που εφαρμόηονται από 191 χϊρεσ ειςαγωγισ για προϊόντα από περιςςότερεσ από 200 χϊρεσ και εδάφθ. Ο χαρτθσ «Πρόςβαςθ ςτθν αγορά» ζχει ςχεδιαςτεί για να ςτθρίξει τουσ εξαγωγείσ, ειςαγωγείσ, να υποςτθρίξει το εμπόριοε, να το αναλφςει και να το διαπραγματευτεί. Πθγι: ΠΡΟΒΑΗ ΣΙ ΑΓΟΡΕ Θ κοινι αγορά για αγακά και υπθρεςίεσ είναι μία από τισ βαςικζσ κινθτιριεσ δυνάμεισ τθσ ευρωπαϊκισ οικονομίασ. τθρίηεται ςε μεγάλο βακμό από τισ ευκαιρίεσ που προςφζρονται ςτισ επιχειριςεισ για τθν αγορά προϊόντων και τθν παροχι υπθρεςιϊν ι τθν πρόςβαςθ ςτθν Ευρωπαϊκι Ζνωςθ. Είναι κεντρικι αποςτολι τθσ ΕΕ να εξαςφαλίςει αυξθμζνθ ολοκλιρωςθ τθσ αγοράσ και τθν άρςθ των εμποδίων ςτθν ελεφκερθ κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των υπθρεςιϊν και των κεφαλαίων κακϊσ και τθν ελευκερία εγκατάςταςθσ. Σο μεταβαλλόμενο περιβάλλον του ςφγχρονου εμπορίου δείχνει ότι πολλά από τα εμπόδια ςτο εμπόριο που αντιμετωπίηουν οι ευρωπαϊκεσ εταιρείεσ δεν είναι μόνο οι παραδοςιακά ειςαγωγικοί δαςμοί ι ποςοςτϊςεισ, αλλά οι κανονιςμοί διακρίςθσ. Οι μελζτεσ δείχνουν μια άμεςθ ςχζςθ μεταξφ τθσ διεκνοποίθςθσ και τθσ ανταγωνιςτικότθτασ τθσ επιχείρθςθσ. Θ ΕΕ βοθκά τισ ΜΜΕ να αναπτφξουν και να προωκιςουν τισ διεκνείσ τουσ δραςτθριότθτεσ και διευκολφνουν τθν πρόςβαςι τουσ ςτισ διεκνείσ αγορζσ. Σοπικι υποςτιριξθ που παρζχεται από 600 Enterprise Europe Network ςε περιςςότερεσ από 40 χϊρεσ, είναι ςτθ διάκεςθ των επιχειρθματιϊν που χρειάηονται πλθροφορίεσ για τθν αγορά και τουσ κανόνεσ ι που ψάχνουν για το επιχειρείν ι τεχνολογικζσ ςυνεργαςίεσ. Θ διεκνοποίθςθ ςθμαίνει επίςθσ ευαιςκθτοποίθςθ των προτφπων και των διαδικαςιϊν πιςτοποίθςθσ. Δράςεισ πραγματοποιοφνται για τθ βελτίωςθ τθσ ςυμμετοχισ των ΜΜΕ ςτθ διαδικαςία ευρωπαϊκισ τυποποίθςθσ European standardisation process, κακϊσ και για τθν προϊκθςθ τθσ χριςθσ των προτφπων που διευκολφνουν τθν πρόςβαςθ ςτθν κοινι αγορά. 13

35 Οι ευρωπαϊκζσ επιχειριςεισ ζχουν το δικαίωμα να κακορίςουν ελεφκερα και να παρζχουν υπθρεςίεσ οπουδιποτε και αν βρίςκονται ςτθν ΕΕ. Όλα ςυνδζονται με τθν κινθτικότθτα και πλθροφορίεσ για τον κφκλο ηωισ των επιχειριςεων και των υπθρεςιϊν που είναι διακζςιμεσ ςε εκνικό ι Ευρωπαϊκο επίπεδο μποροφν να αναηθτθκοφν ςτο Your Europe Business Portal. Πθγι : ΠΡΟΩΘΗΗ ΣΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΔΡΑΣΗΡΙΟΣΗΣΩΝ ΣΩΝ ΜΜΕ ε ζναν παγκοςμιοποιθμζνο κόςμο, οι ΜΜΕ πρζπει να είναι ςε κζςθ να αντιμετωπίςουν ζνα αυξανόμενο ανταγωνιςμό από τισ ανεπτυγμζνεσ και τισ αναδυόμενεσ οικονομίεσ και να ςυνδεκοφν με τισ νζεσ ευκαιρίεσ τθσ αγοράσ που κα παρζχουν οι χϊρεσ αυτζσ. Τπάρχει μια άμεςθ ςχζςθ μεταξφ τθσ διεκνοποίθςθσ και τθσ αυξθμζνθσ απόδοςθσ των ΜΜΕ. Διεκνείσ δραςτθριότθτεσ ενιςχφουν τθν ανάπτυξθ, τθν ενίςχυςθ τθσ ανταγωνιςτικότθτασ και τθ ςτιριξθ τθσ μακροπρόκεςμθσ βιωςιμότθτασ των επιχειριςεων. Ωςτόςο, οι ευρωπαϊκζσ ΜΜΕ εξακολουκοφν να εξαρτϊνται ςε μεγάλο βακμό από ςτισ εγχϊριεσ αγορζσ τουσ, παρά τισ ευκαιρίεσ που προςφζρει θ διευρυμζνθ ενιαία αγορά και θ παγκοςμιοποίθςθ γενικότερα. Οι ΜΜΕ διαδραματίηουν κακοριςτικό ρόλο ςτισ οικονομικζσ εξελίξεισ ςτθν ΕΕ και θ Επιτροπι αποδίδει φψιςτθ ςθμαςία για τθν ευθμερία τουσ. Οι ακόλουκεσ πρωτοβουλίεσ λαμβάνονται ςε ευρωπαϊκο επίπεδο : φμφωνα με τθν αρχι δζκα τθσ πρωτοβουλίασ Small Business Act Small Business Act,, επιχειρθματικά κζντρα προκειμζνου να βοθκιςουν τισ ΜΜΕ τθσ Ε.Ε. για να ειςζλκουν ςε αγορζσ τρίτων χωρϊν ιδρφκθκαν ςτθν Ινδία India και τθν Κίνα China. Και τα δφο κζντρα παρζχουν υπθρεςίεσ υποςτιριξθσ επιχειριςεων, ςυμπεριλαμβανομζνθσ τθσ ςυνεργαςίασ, βοικεια για τθν πρόςβαςθ ςτθν αγορά, κακοδιγθςθ ςχετικά με τα κανονιςτικά ηθτιματα, τα δικαιϊματα πνευματικισ ιδιοκτθςίασ. Σο IPR Help Desk τθσ Κίνασ IPR Help Desk in China ζχει τεκεί ςε λειτουργία τα τελευταία τρία χρόνια παρζχοντασ ςτοχευμζνθ παροχι ςυμβουλϊν για κζματα ΔΔΙ ςε ΜΜΕ τθσ Ευρωπαϊκισ Ζνωςθσ. Σο δίκτυο Enterprise Europe Network Enterprise Europe Network ςυνεχίηει να διευρφνεται ςε τρίτεσ χϊρεσ. Θ Επιτροπι κζςπιςε μια ςειρά διαλόγων πολιτικισ για τισ ΜΜΕ, τόςο ςε διμερζσ επίπεδο (Κίνα, Ρωςία) όςο και ςε πολυμερζσ επίπεδο (EU-MED Cooperation, τθσ Ανατολικισ Εταιρικισ χζςθσ), με ςτόχο τθν προςζγγιςθ του πλαιςίου πολιτικισ των ΜΜΕ Ωσ αποτζλεςμα τθσ «τρατθγικισ τθσ πρόςβαςθσ ςτθν αγορά" για τουσ ευρωπαίουσ εξαγωγείσ από το 2007, ομάδεσ πρόςβαςθσ ςτθν αγορά δραςτθριοποιοφνται τϊρα ςε 30 βαςικζσ εξαγωγικζσ αγορζσ. Φζρνουν μαηί εμπορικοφσ ςυμβοφλουσ, τθσ Ευρωπαϊκισ Επιτροπισ και των επιχειρθματικϊν οργανϊςεων τθσ ΕΕ εκ του ςφνεγγυσ ςυνεργαςία να ενθμερϊνουν ο ζνασ τον άλλον για τα εμπόδια ςτο εμπόριο και τον τρόπο αντιμετϊπιςισ τουσ. Μια μελζτθ study on internationalisation of European SMEs για τθν διεκνοποίθςθ των ευρωπαϊκϊν ΜΜΕ ολοκλθρϊκθκε. Για να βοθκιςει τισ επιχειριςεισ να επιτφχουν τουσ ςτόχουσ τθσ διεκνοποίθςισ τουσ, θ Ευρωπαϊκι Επιτροπι προςφζρει τισ ακόλουκεσ υπθρεςίεσ υποςτιριξθσ : Helping you internationalise your SME (Ε ΑΛΛΕ 14

36 To portal διεκνοποίθςθσ των ΜΜΕ ΓΛΩΕ : BG, CS, DA, DE, EL, ES, ET, FI, FR, HR, HU, IT, LT, LV, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, SV) Οι πίνακεσ τθσ βάςθσ δεδομζνων (θμι) πάροχων υπθρεςιών δθμόςιασ υποςτιριξθσ για τισ επιχειριςεισ ςχεδιάηουν να επεκτείνουν τθ δραςτθριότθτά τουσ πζρα από τα ςφνορα τθσ ΕΕ ε ζναν παγκοςμιοποιθμζνο κόςμο, με ζδρα τθν Ε.Ε οι μικρζσ και μεςαίεσ επιχειριςεισ ( ΜΜΕ ) πρζπει να είναι ςε κζςθ να ςυνδεκοφν με τισ ευκαιρίεσ τθσ αγοράσ που αναπτφςςονται και παρζχουν οι οικονομίεσ των αναδυόμενων χωρϊν. φμφωνα με https://webgate.ec.europa.eu/smeip/ ΜΜΕ ςε ολόκλθρθ τθν Ευρωπαϊκι Ζνωςθ μποροφν να ζχουν εφκολθ πρόςβαςθ ςτισ λεπτομζρειεσ επαφϊν και υπθρεςιϊν ενόσ μεγάλου αρικμοφ ( θμι ) πάροχων υπθρεςιϊν δθμόςιασ ςτιριξθσ και ςτισ διεκνείσ αγορζσ ανάπτυξθσ. Αυτοί οι πάροχοι υπθρεςιϊν βοθκάνε τισ ΜΜΕ τθσ ΕΕ να επεκτείνουν τισ δραςτθριοτιτεσ τουσ ςε αναπτυςςόμενεσ αγορζσ Θ βάςθ δεδόμενων παρζχεται από τθν Ε.Ε Είναι δωρεάν και ανοικτι ςτο κοινό. (Θμι) πάροχοι δθμοςίων υπθρεςιϊν προςφζρουν ειδικζσ υπθρεςίεσ ςε ΜΜΕ που ςχεδιάηουν να επεκτείνουν τθ δραςτθριότθτά τουσ πζραν των ςυνόρων τθσ ΕΕ και καλοφνται να εγγραφοφν μζςω του portal homepage και να προςκζςουν ςτθ βάςθ δεδόμενων τθν υπθρεςία που προςφζρουν. Σο portal επίςθσ ςυνδζεται με τθσ Ε.Ε. "Market Access Database", (Βάςθ Δεδομζνων Πρόςβαςθσ ςτθν Αγορά) που παρζχει πλθροφορίεσ πρόςβαςθσ ςτθν αγορά για μεμονωμζνεσ αναπτυςςόμενεσ αγορζσ. Μελζτθ τθσ Ε.Ε. ςε υποςτθρικτικζσ υπθρεςίεσ ΜΜΕ ςτο international Business 2013 Προσ το παρόν, είναι ςχετικά λίγεσ οι ΜΜΕ ςτθν ΕΕ που δραςτθριοποιοφνται και πζραν τθσ Ευρϊπθσ. Δεδομζνου ότι οι ΜΜΕ αποτελοφν τθ ραχοκοκαλιά τθσ οικονομίασ τθσ ΕΕ, κα μποροφςε να είναι το όχθμα για τθν αποκατάςταςθ τθσ ανάπτυξθσ ςτθν ΕΕ, υπό τθν προχπόκεςθ ότι ειςζρχονται ςτισ αγορζσ των ταχζωσ αναπτυςςόμενων οικονομιϊν. Επιπλζον, οι ΜΜΕ που αςκοφν διεκνείσ δραςτθριότθτεσ αναφζρουν ιςχυρότερθ αφξθςθ του κφκλου εργαςιϊν και υψθλότερα ποςοςτά δθμιουργίασ κζςεων εργαςίασ. Μεταξφ των ςτόχων τθσ ςτρατθγικισ τθσ Επιτροπισ ςτθ δθμοςίευςθ «Μικρι επιχείρθςθ, μεγάλοσ κόςμοσ», είναι να παρζχουν ςτισ ΜΜΕ εφκολθ πρόςβαςθ και επαρκείσ πλθροφορίεσ ςχετικά με το πϊσ να επεκτείνουν τισ επιχειριςεισ τουσ εκτόσ τθσ Ευρωπαϊκισ Ζνωςθσ, βελτιϊνοντασ τθ ςυνοχι των δραςτθριοτιτων και τθν κάλυψθ των κενϊν ςτισ υφιςτάμενεσ υπθρεςίεσ. Οι οδθγοί τθσ πάρουςασ μελζτθσ μελετάνε τθ χαρτογράφθςθ και αναλφουν τισ υπάρχουςεσ υπθρεςίεσ υποςτιριξθσ που πθγάηουν από τθν πιο πάνω ςτρατθγικι. Αυτι θ μελζτθ εξυπθρετεί δφο ςκοποφσ : υλλογι ςτοιχείων για ζνα portal για τισ Ευρωπαϊκεσ ΜΜΕ που αναηθτοφν υπθρεςίεσ υποςτιριξθσ για διεκνοποίθςθ Παροχι βοικειασ με τον εντοπιςμό των κενϊν και αλλθλοεπικαλφψεων ςε υπάρχουςεσ υπθρεςίεσ υποςτιριξθσ. 15

37 Θ μελζτθ αποςκοπεί ςτθν εκτίμθςθ του πεδίου εφαρμογισ και τθ διακεςιμότθτα των υπθρεςιϊν υποςτιριξθσ για τισ ΜΜΕ τθσ ΕΕ, τόςο εντόσ τθσ ΕΕ όςο και ςτισ 25 χϊρεσ εκτόσ τθσ Ευρωπαϊκισ Ζνωςθσ. Σο αποτζλεςμα τθσ μελζτθσ κα πρζπει να είναι ζνασ κατάλογοσ των μζτρων ςτιριξθσ και μια ανάλυςθ των κενϊν και αλλθλοεπικαλφψεων ςε υφιςτάμενεσ υπθρεςίεσ που προςφζρονται, προκειμζνου να εντοπιςτοφν οι ανάγκεσ για τυχόν μελλοντικζσ δράςεισ. Study on Support Services for SMEs in International Business 2013 *11 MB+ Μελζτθ τθσ Ε.Ε. ςτα επιχειρθματικά δίκτυα Ο κφριοσ ςτόχοσ τθσ μελζτθσ ιταν να διερευνιςει και να αναδείξει τισ αναδυόμενεσ νζεσ μορφζσ ςυνεργαςίασ μεταξφ επιχειριςεων και να προτείνει πικανά μζτρα για τθν υποςτιριξθ και τον ςυντονιςμό τουσ ςε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου και εάν χρειάηεται Θ τελικι ζκκεςθ βαςίηεται ςτισ διαπιςτϊςεισ και τα ςυμπεράςματα από ζνα δείγμα των περιπτωςιολογικϊν μελετϊν που διεξάγονται μζςα ςε 8 κράτθ μζλθ τθσ Ευρωπαϊκισ Ζνωςθσ. Σα επιχειρθματικά δίκτυα που μελετικθκαν από τισ οκτϊ μελζτεσ περιπτϊςεων κα μποροφςαν να χωριςτοφν ςε δφο μεγάλεσ κατθγορίεσ : τισ επιχειρθματικζσ ενϊςεισ και ομαδοποιιςεισ τθσ εταιρείασ. Μια βαςικι διαφορά μεταξφ των ενϊςεων επιχειριςεων του δικτφου και των ομαδοποιιςεων των εταιρειϊν είναι ότι οι ενϊςεισ παρζχουν μια πλατφόρμα και προχποκζςεισ ςυνεργαςίασ. Θ πραγματικι απόφαςθ να ςυνεργαςτεί ι όχι για τθν επίτευξθ οριςμζνων ςτόχων επαφίεται ςτα μζλθ τθσ ζνωςθσ. Οι επιχειριςεισ, οι οποίεσ αποφάςιςαν να ςυνεργαςτοφν και ςυνολικά, ζχουν ιδθ λάβει τθν απόφαςθ ότι κα ςυνεργαςτοφν ςε μια ςυμπαγι βάςθ από κοινοφ και με ςυμφωνίεσ/ςυμβόλαια. Σα επιχειρθματικά δίκτυα ζχουν ςτρατθγικοφσ και επιχειρθςιακοφσ ςκοποφσ Οι ςτρατθγικοί ςτόχοι εςτιάηουν ςε δραςτθριότθτεσ μακροχρόνιεσ που βοθκάνε τα μζλθ των επιχειρθματικϊν δικτφων. Ενδυνάμωςθ τθσ καινοτομίασ Διεκνοποίθςθ Εξωτερικζσ ςυνεργαςίεσ Οι επιχειρθςιακοί ςτόχοι είναι πιο ποικιλλοι και περιλαμβανουν Παροχι νομικϊν και οικονομικϊν υπθρεςιϊν υνεργαςία ςε περιφερειακά, εκνικά, διακρατικά και ευρωπαϊκά ζργα Αυξθμζνθ αγοραςτικι δφναμθ μζςω τθσ κοινισ αγοράσ Βελτιςτοποίθςθ HR - marketing (μάρκετινγκ για ανκρϊπινουσ πόρουσ) για τθν πρόςλθψθ ταλαντοφχου προςωπικοφ (πολφ εξειδικευμζνο). Παροχι τθσ προςταςίασ τθσ πνευματικισ ιδιοκτθςίασ. Θ τελικι μελζτθ ΕΠΙΧΕΙΡΘΜΑΣΙΚΑ ΔΙΚΣΤΑ : BUSINESS NETWORKS FINAL REPORT 16

38 Annex I Annex II Πθγι:http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/market-access/internationalisation/index_en.htm 17

39 SEE KIT ΓΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΣΙΕ ΣΟΤ ΚΣΗΝΟΣΡΟΦΙΚΟΤ ΚΑΙ ΚΗΠΕΤΣΙΚΟΤ ΣΟΜΕΑ Θ κοινοπραξία ARGO-START εντόπιςε τθν ζλλειψθ των εργαλείων υποςτιριξθσ προσ τουσ επιχειρθματίεσ, ικανϊν για επαρκι βοικεια ςτθν προετοιμαςία των ΜΜΕ για ζνα επιτυχθμζνο ξεκίνθμα τθσ δραςτθριότθτάσ τουσ ςτο εξωτερικό. Σα ειδικά χαρακτθριςτικά των περιφερειϊν που ςυμμετζχουν είναι ότι οι περιςςότερεσ από τα ΜΜΕ δεν γνωρίηουν τουσ όρουσ και τισ προχποκζςεισ για τθν ζναρξθ μιασ νζασ ΜΜΕ ςτουσ τομείσ του SEE. Αυτό ςθμαίνει ότι τα ελλιπι εργαλεία που υπάρχουν παρζχουν πλθροφορίεσ ςχετικά με τισ εκνικζσ ςυνκικεσ, αλλά δεν υπάρχει εργαλείο που να αντιμετωπίηει και να ενθμερϊνει με δομθμζνο και ςαφι τρόπο τισ απαιτιςεισ και τουσ όρουσ τθσ επιχειρθματικότθτασ ςε διάφορεσ περιοχζσ του SEE. Επιπλζον, θ ςυνολικι οικονομικι ανάπτυξθ των χϊρων των Δυτικϊν Βαλκανίων πιγε χζρι- χζρι με τθ γεωργικι ανάπτυξθ. Παρ 'όλα αυτά, είναι αποδεδειγμζνο ότι αυτό δεν ςυνεπάγεται κατ' ανάγκθ τθν αφξθςθ τθσ ανταγωνιςτικότθτασ ζναντι των ευρωπαϊκϊν εξαγωγικϊν αγορϊν. Θ ςτιριξθ πρζπει να παρζχεται με μια διεκνικι προςζγγιςθ ςε ςχζςθ με τισ ειδικζσ απαιτιςεισ και τα πρότυπα ποιότθτασ που βοθκοφν τισ ΜΜΕ να βελτιϊςουν τθν ανταγωνιςτικότθτά τουσ. Ζτςι, ο γενικόσ ςτόχοσ του ΚΙΣ SEE για τουσ επιχειρθματιεσ του κτθνοτροφικοφ και κθπευτικοφ τομζα είναι να προςφζρει ζνα ςυγκεκριμζνο προϊόν για τουσ οργανιςμοφσ υποςτιριξθσ των επιχειριςεων που μποροφν να προςφζρουν άμεςα ςε επιχειρθματίεσ προκειμζνου να τουσ προετοιμάςει για τθν καινοτόμο επιχειρθματικότθτα που κα λαμβάνει υπ όψιν τισ ευκαιρίεσ που προςφζρει θ περιοχι τθσ ΝΑ Ευρϊπθσ. Θ εκπόνθςθ του ΚΙΣ SEE για τουσ επιχειρθματίεσ τθσ κτθνοτροφίασ και του κθπευτικοφ τομζα κα βοθκιςει τισ ΜΜΕ να λάβουν πλιρωσ υπϋοψιν τισ ςυνκικεσ και τισ απαιτιςεισ των χωρϊν εταίρων του AGRO - START για τθν επιχειρθματικότθτα ςτουσ ςυγκεκριμζνουσ τομείσ. Θ εκνικι νομοκεςία, οι εκνικζσ χρθματοοικονομικζσ βοικεισ για τισ πρωτοβουλίεσ των επιχειρθματιϊν, εκνικά ςθμεία επαφισ για τθν επιχειρθματικότθτα, εκνικζσ ςυνκικεσ για να λθφκοφν υπ όψιν ςτθν κατάρτιςθ του επιχειρθματικοφ ςχεδίου, εκνικά δίκτυα ι γεωργικά clusters καινοτομίασ, τα ςχετικά ςτατιςτικά ςτοιχεία, τα επίςθμα πρότυπα ποιότθτασ, κάκε άλλθ ςχετικι και εξυπθρετικι πλθροφορίεσ, κλπ περιλαμβάνονται ςτο KIT SEE για τουσ επιχειρθματίεσ. 18

40 Η δομι του SEE KIT για επχειρθματίεσ είναι όπωσ παρακάτω : ΠΙΝΑΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ακρωνυμια και υντμιςεισ Αναγνωρίςεισ. ΟΔΗΓΟ ΧΡΗΣΗ: Πϊσ να διαβάςεισ και να χρθςιμοποιιςεισ το SEE KIT. ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΟΨΗ.. Θ ςθμαςία του κτθνοτροφικοφ και κθπευτικοφ τομζα. Θ απόδοςθ του κτθνοτροφικοφ και κθπευτικοφ τομζα.. Ευκαιρίεσ και προκλθςεισ ςτον κτθνοτροφικό και κθπευτικό τομζα.. SEE KIT Αντικείμενο και ςκοπόσ ΑΝΑΦΟΡΑ φνδεςμοσ ςε ςυγκεκριμζνεσ πλθροφορίεσ τθσ χϊρασ. Δομι του KIT για τον κτθνοτροφικό και κθπευτικό τομζα.. Εκνικι νομοκεςία. Εκνικι οικονομικι υποςτιριξθ για νζεσ επιχειριςεισ.. Εκνικά ςθμεία επαφισ για τθν επιχειρθματικότθτα Εκνικό δίκτυο. clusters αγροτικισ καινοτομίασ Εκνικθ ςτατιςτικι.. Εκνικά τυποποιθμζνα ςτανταρτσ ποιότθτασ.. Άλλεσ πλθροφορίεσ. ΤΝΔΕΜΟΙ ΜΕΛΕΣΗ ΠΕΡΙΠΣΩΗ.. ΧΕΣΙΚΕ ΔΗΜΟΙΕΤΕΙ. ΑΝΑΦΟΡΕ.. 19

41 ΑΝΑΦΟΡΑ Ειδικζσ πλθροφορίεσ τθσ χϊρασ 1. Εκνικθ νομοκεςία Πολιτικζσ : Νόμοι : Treaties, υμφωνίεσ ι Πρωτοκόλλα : τρατθγικζσ και Πλάνα : Φόροι: Εγγραφι τθσ επιχείρθςθσ ςου: Ρυκμίςεισ: Εγκρίςεισ & Αδειεσ: Πνευματικά δικαιϊματα και πνευματικι ιδιοκτθςία: Σθμείωςθ: Οι πιο πάνω πλθροφορίεσ, ςφνδεςμοι ι εγγραφα κα πρζπει να εςτιάηουν ςτθν εκνικι νομκεςία : Εάν θ πολιτικι, το δίκαιο, θ ςυνκικθ, θ ςυμφωνία ι το πρωτόκολλο τονίηουν τθν αγροτικι επιχειρθματικότθτα Εάν θ πολιτικι, το δίκαιο, θ ςυνκικθ, θ ςυμφωνία ι το πρωτόκολλο εκπονοφν τισ προτεραιότθτεσ του τομζα 20

42 Εάν θ πολιτικι, το δίκαιο, θ ςυνκικθ, θ ςυμφωνία ι το πρωτόκολλο περιλαμβάνουν κάποιο από τα προαναφερόμενα ςτουσ τόχουσ, τα αντικείμενα, τισ αρχζσ ι τισ ςτρατθγικζσ Εάν θ πολιτικι, το δίκαιο, θ ςυνκικθ, θ ςυμφωνία ι το πρωτόκολλο ζχουν ζνα υποςτθρικτικό όργανο ωσ back up για τθν εφαρμογι 2. Εκνικι οικομικι υποςτιριξθ για νζεσ επιχειριςεισ Βαςικά ζργα: Διάκεςιμθ χρθματοδότθςθ (Σοπικά και διεκνι κεφάλαια): Επιχορθγιςεισ: υνειςφορζσ: Επιδοτιςεισ : Επιδοτιςεισ μιςκϊν : Οικονομικι βοικεια: Εγγυιςεισ δανείων: Πρόγραμμα και υπθρεςίεσ: Εκδόςεισ: Οργανιςμοί υποςτθριξθσ : 21

43 Εκδόςεισ: Επαφζσ και χριςιμοι ςφνδεςμοι : 3. Εκνικά ςθμεία επαφισ για τθν επιχειρθματικότθτα Κυβερνθτικοί ςφνδεςμοι και επαφζσ: Χριςιμοι ςφνδεςμοι πρόςβαςθσ ςε βάςεισ δεδόμενων για επιχειρθματίεσ : 4. Εκνικά δίκτυα τρατθγικι ςυνεργαςία: Δεδόμενα: Εταίροι / Ινςτοτοφτα /Οργανιςμοί : υντονιςμόσ & υμβουλευτικι : Οδθγίεσ και Διαδικαςίεσ : τρατθγικό πλάνο : Διακυβζρνθςθ : 22

44 Βάςεισ δεδόμενων: 5. Clusters τομζα καινοτομίασ Ερευνα & Ανάπτυξθ & Tεχνολογία ςχετικά με: Μονάδεσ ζρευνασ και Ανάπτυξθσ : Τποςτιριξθ υποδομϊν: Πνευματικι ικανότθτα : Δθμιουργία γνϊςθσ : Εμπορευματοποίθςθ τθσ τεχνολογίασ και μεταφορά : R&D Funds: Διαχείρθςθ γεωργιασ εφαρμοςμζνθσ ζρευνασ: φνδεςμοι ζρευνασ και ανάπτυξθσ : 6. Εκνικι ςτατιςτικι Σομζασ ςτατιςτικισ Εδάφθ: Καλλιζργειεσ : Ηϊα : Επιχειρθςθ φαρμασ: Γεωργικι επεξεργαςία : τατιςτικζσ αγροτικισ ανάπτυξθσ τατιςτικζσ για το εμπόριο : Δελτία : 23

45 7. Επίςθμθ τυποποίθςθ ποιότθτασ, κανονιςμοί και ςφνδεςμοι ςχετικά με Αρχζσ και απαιτθςεισ τθσ νομοκεςίασ τροφίμων ςχετικά με: Προςταςία τθσ υγείασ : Θ διαςφάλιςθ υψθλοφ επιπζδου προςταςίασ τθσ ανκρϊπινθσ ηωισ και υγείασ (Περιβάλλον, ηϊα, φυτά) Ελεφκερθ διακίνθςθ των τροφϊν : Θ ελεφκερθ διακίνθςθ των τροφϊν ςαν μια ουςιϊδθσ πτυχι τθσ ελεφκερθσ αγοράσ Ενδιαφζρον πελατϊν: Προςταςία των ενδιαφερόντων των πελατϊν Απαιτιςεισ αναλυςθσ τροφίμων: Ανάλυςθ κινδφνου : Αξιολόγθςθ κινδφνου : Διαχείρθςθ κινδφνου : Επικοινωνία κινδφνου : Ενδιαφζρον πελατϊν : Ευκφνεσ των φορζων: φςτθμα ιχνθλαςιμότθτασ : Ειςαγωγζσ-Εξαγωγζσ : Ευκφνεσ τθσ Πολιτείασ : Τγιεινι τροφίμων: Τγιεινι φυτϊν: 24

46 Φυτουγιειονομικά πιςτοποιθτικά : Βάςεισ δεδόμενων : Κανόνεσ για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων ςτα τρόφιμα : Πακζτο ποιότθτασ : Κανονιςμοί ποιότθτασ : Γενικά πρότυπα βάςθσ : Βάςθ δεδομζνων του Πρωτοτφπου και τθσ Εγγραφισ DOOR: Κριτιρια πρόςβαςθσ ςτο κινδυνο (ρίςκο) : Προϊον (ιδιότθτα, τιμι, όγκοσ παρτίδασ): Λειτουργίεσ (ςυςκευαςία, χειριςμόσ, αποκικευςθ, μζςα μεταφοράσ ): Εταιρία (μζγεκοσ, κεςθ ςτθν αγοραςτικι αλυςίδα ): Παραγωγι (καιρικζσ ςυνκικεσ, περίοδοσ παραγωγισ, χϊρα προζλευςθσ ): φςτθμα ποιότθτασ : Πιςτοποιθτικό ςυμμόρφωςθσ : υςτάςεισ : Φυλλάδια και εκδόςεισ : 25

47 φνδεςμοι: 8. Άλλεσ πλθροφορίεσ ςχετικά με : Τπουργειο Αγροτικισ Ανάπτυξθσ και άλλα δθμόςια ινςτιτοφτα Τποκαταςτιματα/Αντιπρόςωποι(Εντολι υποκαταςτιματοσ, Πρόγραμμα, τρατθγικι): Γεωργικι ζρευνα : Επικοινωνία : Εταιρικζσ υπθρεςίεσ : Καλλιζργειεσ και Αρδευςθ: Πολιτικι : Περιφερειακζσ υπθρεςίεσ : Ετιςιεσ Αναφορζσ : Πλάνα εφαρμογισ : Προγράμματα και Τπθρεςίεσ : Πρωτοβουλίεσ ευαιςκθτοποίθςθσ ςτθ γεωργία : Γεωργικι καινοτομία, Ερευνα και μεταφορά τεχνολογίασ : Περιβάλλον : Ανάπτυξθ εμπορίου και αγοράσ : Ανάπτυξθ Προςτικεμζνθσ Αξίασ επιχείρθςθσ Εδάφθ: Καρποί: Ηϊα: 26

48 Βοοειδι Αγελάδα/μοςχάρι Βοοειδι & ςυςτιματα παροχισ τροφισ : Χειριςμόσ εγκαταςτάςεων βοοειδϊν : Πλάνο βόδινο μοςχαρι: Διατροφι και εμπλουτιςμόσ τθσ διατροφισ : Περιβαλλοντικοί κανονιςμοί για παραγωγοφσ βοοειδϊν : Δομι τθσ φάρμασ και ςφςτθμα διαχείρθςθσ : Οδθγόσ διαχείρθςθσ κνθςιμότθτασ : Επεξεργαςμζνεσ τροφζσ Λίςτα εταιρίασ: Τπόβακρο Εμπλουτιςμόσ διατροφισ : Εγκαταςτάςεισ : φςτθμα παροχισ τροφισ : Εγκαταςτάςεισ χειριςμοφ : Market Update: Ολοκλιρωςθ : Γαλακτομικά : Χοιρινό: Αλλα ηϊα Πρόβατα / Κατςικια / Πουλερικά Παραγωγι κατςικίςιων γαλακτομικϊν ζνασ οδθγόσ υπολογιςμοφ τθσ επζνδυςθσ και του λειτουργικοφ κόςτουσ : Ewe Planner: Δομι τθσ φαρμασ : Marketing κρζατοσ & προϊοντα κρζατοσ : 27

49 Πρόγραμμα επικεϊρθςθσ του οικιακοφ κρζατοσ: Πρόβατα / Κατςικια / Φυλζσ πουλερικϊν: Δελτία γενικισ διατροφισ : Δελτία αςκενειϊν : Επεξεραςμζνα δελτία : Κτθνοτροφικά Βοςκοτόπια /βοςκζσ : Ετιςιεσ καλλιζργειεσ για ηωοτροφζσ και χόρτου βοςκισ: Κόςτθ: υγκομιδι : Αξία τροφισ : ανό Γενικι πλθροφορία Τγιεινι ηϊων και πρόνοια: Μονάδα υγείασ ηωων: Anthrax ( FAQ): Κτθνιατρικι τεχνογνωςία : Βιταμίνεσ : υνδζςμοι : Ιχνθλαςιμότθτα : Κτθνοτροφικζσ ηϊνεσ : Αντιπρόςωποσ κτθνοτροφίασ : Ελεγχοσ παραςίτων : Διοίκθςθ φάρμασ τρατθγικι: 28

50 Δομι τθσ επιχείρθςθσ τρατθγικι μάρκετινγκ : Περιβαλλοντικι ςτρατθγικι : Οικονομικι διοίκθςθ : Ανκρωπικοι πόροι: Διαχείρθςθ κινδφνου : Αςφάλεια τροφίμων Κανονιςμόσ : Επικεϊρθςθ : Παρακολοφκθςθ : Αρδευςθ Περιοχζσ : Απόδοςθ : Παραγωγι καλαμποκιοφ : Παραγωγι καρπϊν : Ποικιλίεσ καρπϊν : Διαδικαςία ανάπτυξθσ : Ερευνα και ανάπτυξθ Διακζςιμοι τφποι (ζντυπα) : Καρπόσ : Εδαφοσ : Τποδομι αγροκτιματοσ : Ηϊα : Δάνειο ηωϊκου κεφαλαίου: Φυτοφαρμακα : Ρυκμιςτικά : 29

51 Ερευνα χρθματοδότθςθσ : Διοίκθςθ αγροκτιματοσ : Αςφάλεια Σροφίμων Άλλεσ πλθροφορίεσ ςχετικά με εκνικοφσ κανόνεσ για τθν εκπόνθςθ επιχειρθματικοφ ςχεδίου : Ξεκινώντασ μια επιχείρθςθ: Πριν ξεκινιςεισ τθν επιχείρθςι ςου Ανάπτυξθ τθσ επιχειρθματικι Ιδζασ : Επιχειρθματικόσ ςχεδιαςμόσ: Ερευνα αγοράσ και ςτατιςτικι Αγόραςε μια επιχείρθςθ ι ξεκίνα μια δικι ςου : χεδιαςμόσ Επιχειρθματικό πλάνο: Τπόδειγμα επιχειρθματικοφ πλάνου: Business plan FAQ: Ερευνα αγοράσ: Εργαςιακά δεδόμενα : Δεδόμενα τομζα : Διεκνισ αγορά : Ειςαγωγζσ και εξαγωγζσ : Διοίκθςθ Λειτουργία από μζρα ςε μζρα : Εργαηόμενοι: Marketing: Πωλιςεισ : Μεγαλώνοντασ 30

52 χεδιάηοντασ για τθν ανάπτυξθ τθσ επιχείρθςθσ : R & D και Καινοτομία: Εξαγωγζσ και ειςαγωγζσ και Ειαγωγι : Οργανιςμοί υποςτιριξθσ επιχειριςεων: 31

53 ΣΟ ΔΡΓΑΛΔΙΟ ΑΤΣΟ-ΓΙΑΓΝΩΗ To εξγαιείν απην-δηάγλωζεο είλαη έλα δηαδηθηπαθό εξγαιείν πνπ απεπζχλεηαη ζε κηθξνκεζαίεο επηρεηξήζεηο ηνπ νηθνλνκηθνχ ρψξνπ ηεο Ννηηναλαηνιηθήο Δπξψπεο, πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ζηνπο ηνκείο ησλ νπσξνθεπεπηηθψλ θαη ηεο θηελνηξνθίαο θαη ζέινπλ λα έρνπλ κηα θαιχηεξε πξφζβαζε ζηηο επθαηξίεο ηεο αγνξάο θαη λα εθαξκφζνπλ θαηλνηνκίεο. Τν εξγαιείν απηφ είλαη δηαζέζηκν ζηελ ηζηνζειίδα ηνπ έξγνπ ζηελ αγγιηθή γιψζζα θαη ηηο γιψζζεο ησλ εηαίξσλ θαη πξνζθέξεη κηα απινχζηεξε κνξθή δηάγλσζεο πνπ έρεη επίζεο σο ζθνπφ λα θέξεη ηηο ΜΜΔ ζε επαθή κε ηηο αληίζηνηρεο ππεξεζίεο ππνζηήξημεο επηρεηξήζεσλ, πξνθεηκέλνπ λα ηνπο παξάζρνπλ κηα πην ιεπηνκεξή δηάγλσζε θαη αμηνιφγεζε. Ζ κεζνδνινγία ηεο δηάγλσζεο βαζίδεηαη ζε πξνεγνχκελα επξήκαηα ησλ ζεκαηηθψλ εξγαζηεξίσλ πνπ αλαπηχρζεθαλ ζην πιαίζην ηεο ηξίηεο ζπληζηψζαο ηνπ έξγνπ. Ζ δηαγλσζηηθή θαη ε εθηίκεζε ησλ ΜΜΔ πινπνηείηαη ιακβάλνληαο ππφςε ηηο αθφινπζεο δχν πηπρέο: α) Δπθαηξίεο ηεο αγνξάο: αλίρλεπζε ηεο αγνξάο ζηελ νπνία ε ΜΜΔ ήδε πξαγκαηνπνηεί ηηο πσιήζεηο ησλ πξντφλησλ ηεο, αλίρλεπζε λέσλ πηζαλψλ αγνξψλ, κέηξα θαη κέζα γηα ηελ απνηειεζκαηηθή πξνψζεζε ησλ πξντφλησλ, ζηξαηεγηθέο γηα ηελ πξφζβαζε ζηελ αγνξά, ζηξαηεγηθέο δηεζλνπνίεζεο, θ.ιπ. β) Καηλνηφκεο δηαγλσζηηθέο επθαηξίεο γηα ηελ αλίρλεπζε θαηλνηνκηψλ θαη ηερλνινγηψλ ζε ζρέζε κε ηελ επηρεηξεζηαθή θαη ηελ θαηλνηνκία ηεο παξαγσγηθήο δηαδηθαζίαο, θαζψο θαη κε ηελ ηερλνινγηθή θαηλνηνκία. Τν δηαδηθηπαθφ απηφ εξγαιείν πξνζθέξεη κηα απινχζηεξε έθδνζε ηεο δηάγλσζεο πνπ έρεη σο ηειηθφ ζθνπφ λα δψζεη θίλεηξν ζηηο ΜΜΔ λα επηθνηλσλήζνπλ κε αληίζηνηρεο ππεξεζίεο γηα ηελ ππνζηήξημε ησλ επηρεηξήζεσλ ηνπο, πξνθεηκέλνπ λα ηνπο παξέρνπλ κηα πην ιεπηνκεξή δηάγλσζε θαη αμηνιφγεζε. Αλάινγα κε ηα απνηειέζκαηα ηεο απην-δηάγλσζεο, ην εξγαιείν εκθαλίδεη απηφκαηα έλαλ απφ ηνπο ηξεηο δηαθνξεηηθνχο Οδεγνχο Σπζηάζεσλ Απηφ-Γηάγλσζεο πνπ είλαη επίζεο δηαζέζηκνη ηφζν ζηα αγγιηθά φζν θαη ζηηο γιψζζεο φισλ ησλ εηαίξσλ. 1

54 ΔΤΡΔΣΗΡΙΟ I. Η Μεζνδνινγία ηεο Γηάγλωζεο 1) Γεληθά 2) Ο ζηφρνο 3) Ζ κεζνδνινγία 4) Τν αξρηθφ εξσηεκαηνιφγην 4.1) Ζ επηρεηξεκαηηθφηεηα ζηελ πεξηνρή ηεο ΝΑ Δπξψπεο 4.2) Δπαηζζεηνπνίεζε γηα ηελ θαηλνηνκία θαη ηελ ηερλνινγία 4.3) Σηξαηεγηθή γηα ηε βειηίσζε ηεο πξφζβαζεο ζηελ αγνξά 4.4) Αμηνιφγεζε ηνπ εξγαιείνπ 4.5) Σπκπεξάζκαηα II. Υξεζηκνπνηώληαο ηελ Δθαξκνγή "Δξγαιείν Aπηό-δηάγλωζεο ηνπ Agrostart" 5) Ο ξφινο ηεο εθαξκνγήο 6) Οη απαηηήζεηο ηνπ ζπζηήκαηνο 7) Ζ εγθαηάζηαζε ηεο εθαξκνγήο 8) Γεληθνί φξνη 9) Έιεγρνη (γξαθηθά ζηνηρεία) ηεο εθαξκνγήο 9.1) Πιαίζην ειέγρνπ 9.2) Σχλζεην πιαίζην 9.3) Πιαίζην θεηκέλνπ 9.4) Πιαίζην εληνιψλ 9.5) Πιαίζην Radio (νκάδα επηινγψλ) 10) Ζ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΑ 11) ΔΠΗΛΟΓΟΣ III. Σν ηειηθό Δξωηεκαηνιόγην IV. Οδεγνί πζηάζεωλ Aπην-Γηάγλωζεο 12) Γηνίθεζε 13) Καηλνηνκία / Τερλνινγία 14) Αγνξά 2

55 Η ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΓΙΑΓΝΩΗ Γεληθά Ο Οδεγφο απνηειεί παξαδνηέν ηνπ έξγνπ AGRO-START θαη αλαθέξεηαη ζε έλα δηαγλσζηηθφ εξγαιείν ζπγθξηηηθήο αμηνιφγεζεο γηα ηηο ΜΜΔ πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ζηνπο ηνκείο ησλ νπσξνθεπεπηηθψλ θαη ηεο θηελνηξνθίαο. Έλα εξσηεκαηνιφγην ρξεζηκνπνηείηαη κεζνδνινγηθά κε θαηάιιεια δηαηππσκέλεο ελφηεηεο εξσηήζεσλ, ψζηε λα εμαρζνχλ ζπκπεξάζκαηα ζρεηηθά κε ην πψο ε επηρείξεζε είλαη εγθαηεζηεκέλε θαη αλαθέξεηαη ζε ηνπηθφ ή δηεζλέο πεξηβάιινλ, ηνλ ηξφπν ιεηηνπξγίαο, ηελ αληαγσληζηηθφηεηα θαη ηε ζρέζε ηεο κε ηηο αγνξέο θαη ηελ θαηλνηνκία. Γηα ηε δεκηνπξγία ηνπ πξαγκαηνπνηήζεθαλ πέληε (5) ζπλεληεχμεηο κε εηαηξείεο πνπ εθπξνζσπνχλ ηνπο ηνκείο ησλ νπσξνθεπεπηηθψλ θαη ηεο θηελνηξνθίαο θαη ε ηειηθή κνξθή κε ηελ νπνία παξαδφζεθε, θαίλεηαη παξαθάησ. Ο ιφγνο γηα ηνλ νπνίν ην εξσηεκαηνιφγην πεξηιακβάλεη πεξηζζφηεξεο νκάδεο εξσηήζεσλ, νη νπνίεο ζρεηίδνληαη κε ηελ θαηλνηνκία θαη ηελ εηζαγσγή ηεο ζηε κνλάδαο παξαγσγήο, είλαη επεηδή ζεσξείηαη παγθνζκίσο σο ν πην αζθαιήο ηξφπνο γηα λα δηαζθαιηζηεί ε αληαγσληζηηθφηεηα θαη ε βησζηκφηεηα ησλ επηρεηξήζεσλ. Γηα ηελ πιεξφηεηα ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ πξνζηίζεληαη νξηζκέλεο νκάδεο εξσηήζεσλ θπξίσο γηα ηνλ πξσηνγελή γεσξγηθφ ηνκέα. Ο ζηόρνο Ο γεληθφο ζηφρνο ηνπ Έξγνπ AGRO-START είλαη ε αχμεζε ηεο αληαγσληζηηθφηεηαο ησλ ΜΜΔ θαη ε πξνψζεζε θαη δηεπθφιπλζε ηεο θαηλνηνκηθήο επηρεηξεκαηηθφηεηαο, σο απάληεζε ζηελ αλάγθε γηα εμεηδηθεπκέλε ππνζηήξημε ησλ επηρεηξήζεσλ νπσξνθεπεπηηθψλ θαη θηελνηξνθίαο, ε νπνία πξέπεη λα πξνζαξκνζηεί ζε κηα νινθιεξσκέλε δηαθξαηηθή πξνζέγγηζε. Τν έξγν απηφ έρεη σο ζηφρν, αθελφο, λα εληνπίζεη ηα ζνβαξά πξνβιήκαηα ησλ ΜΜΔ ζηνπο ηνκείο ησλ θεπεπηηθψλ θαη ηεο θηελνηξνθίαο θαη λα δψζεη θάπνηεο απαληήζεηο ζηηο πξνθιήζεηο ησλ πξνβιεκάησλ πνπ αληηκεησπίδνπλ ζε έλα έληνλα παγθνζκηνπνηεκέλν πεξηβάιινλ, πνπ αιιάδεη κε ηαρείο ξπζκνχο. Τα αγξνηεκάρηα, ηα νπνία αλαθέξνληαη, θπξηαξρνχληαη έληνλα απφ ραξαθηεξηζηηθά παξαδνζηαθήο παξαγσγήο, θαζψο επίζεο θαη απφ παξαδνζηαθνχο ηξφπνπο ζπκπεξηθνξάο ζηελ αγνξά. Φαξαθηεξίδνληαη απφ έληνλν θαηαθεξκαηηζκφ θαη κηθξή ηδηνθηεζία γεο, ρακειφ κνξθσηηθφ επίπεδν θαη έιιεηςε επαγγεικαηηζκνχ, θαζψο θαη δπζθνιία ζπκπφξεπζεο κε ηηο ζχγρξνλεο έλλνηεο παξαγσγήο θαη εκπνξίαο ησλ πξντφλησλ. Σηε Ννηηναλαηνιηθή Δπξψπε, ε παξάδνζε είλαη κηα επινγία, αιιά ηελ ίδηα ζηηγκή είλαη έλα βαξχ θνξηίν ζε ζρέζε κε ηνλ ηξφπν πνπ εμειίζζνληαη ηα πξάγκαηα θαη δηακνξθψλνληαη ζην πεξηβάιινλ ηνπ λνκνχ ζε επξσπατθφ θαη παγθφζκην επίπεδν. Ζ έξεπλα θαη ε θαηλνηνκία ζα πξέπεη λα δψζεη πνιιέο απαληήζεηο θαη λα βνεζήζεη νπζηαζηηθά ηηο ΜΜΔ κέζσ ηνπ έληνλνπ αληαγσληζκνχ ζε έλα παγθνζκηνπνηεκέλν πεξηβάιινλ. Αιιά απηφ είλαη ε ΜΜΔ πνπ πξέπεη λα ζπλεηδεηνπνηήζεη ηελ αλάγθε ηεο εηζαγσγήο θαηλνηνκηψλ ζηηο δξαζηεξηφηεηέο ηεο. Οη πξνθιήζεηο πνπ πξέπεη λα αληηκεησπηζηνχλ άκεζα θαη γξήγνξα, είλαη: α) ε δεκηνπξγία νηθνλνκηψλ θιίκαθαο κε βειηίσζε ηεο πνηφηεηαο θαη ηεο ηππνπνίεζεο ησλ πξντφλησλ πνπ παξάγνληαη β) ε λέα απνθηεζείζα γλψζε λα δηαλεκεζεί ζηνπο κηθξνχο παξαγσγνχο, γ) ε 3

56 είζνδνο ζην λέν παγθνζκηνπνηεκέλν πεξηβάιινλ λα επηηειείηαη κέζσ ηεο πνηφηεηαο, ηεο ζπλέπεηαο θαη ηεο ζξεπηηθήο αμίαο ησλ πξντφλησλ. Σην πιαίζην απηφ, ην πξφγξακκα έρεη σο ζηφρν λα παξέρεη έλα λέν εξγαιείν, ην νπνίν ρξεζηκνπνηνχκελν ζσζηά, κπνξεί λα αλαγλψζεη, λα αλαιχζεη θαη λα θαηαιήμεη ζε ζπκπεξάζκαηα, λα εληνπίζεη ηα θελά θαη ηηο ειιείςεηο θαη λα πξνηείλεη λέεο ηδέεο γηα ην πψο ν ηδηνθηήηεο κηαο ΜΜΔ κπνξεί λα αληηκεησπίζεη ηηο δηάθνξεο πξνθιήζεηο. Τα θχξηα ζεκεία, ζηα νπνία αλαθέξεηαη ην εξγαιείν, είλαη: 1) ε επηρείξεζε θαη ν ηξφπνο πνπ βξίζθεηαη θαη ιεηηνπξγεί ηεο σο κνλάδα παξαγσγήο, 2) ε δνκή θαη ε νξγάλσζε, 3) ηα πξντφληα θαη νη αγνξέο ζηηο νπνίεο, κέρξη ηψξα, ε επηρείξεζε απεπζχλεηαη, 4) νη αλζξψπηλσλ πφξνη, 5) ν εμνπιηζκφο θαη ηα κεραληθά κέζα, ηα νπνία ρξεζηκνπνηνχληαη απφ ηε κνλάδα παξαγσγήο, 6) ε δηαζθάιηζε ηεο πνηφηεηαο ησλ παξαγφκελσλ πξντφλησλ, 7) ην θαηλνηνκηθφ θαη ηερλνινγηθφ πξνθίι ηεο επηρείξεζεο, 8) ν ηξφπνο πνπ ε επηρείξεζε παξαθνινπζεί θαη αληηιακβάλεηαη ηα ζήκαηα ηεο αγνξάο θαη αλαιακβάλεη δξάζεηο γηα λα παξακείλεη αληαγσληζηηθή ζε εζληθφ θαη δηεζλέο επίπεδν, 9) ε πξνψζεζε ησλ πξντφλησλ ηεο εηαηξείαο θαη ν ηξφπνο πνπ απηά ηνπνζεηνχληαη ζηηο αγνξέο (ζε ηνπηθφ, εζληθφ ή δηεζλέο επίπεδν). Με βάζε ηα ζηνηρεία απηά δεκηνπξγήζεθε κηα «αληαλάθιαζε», ε νπνία είλαη ν θαιχηεξνο ηξφπνο αληηκεηψπηζεο απηψλ ησλ πξνβιήκαηα, ψζηε λα βξεζεί έλαο θαιχηεξνο ηξφπνο γηα ηε δηάγλσζε θαη ηε κεηαρείξηζε πξνηάζεσλ κέζσ ηεο δεκηνπξγίαο ελφο λένπ εξγαιείνπ. Ωο απνηέιεζκα ηεο ελδειερνχο κειέηεο ησλ πξνβιεκάησλ, πξνηείλεηαη ε πιένλ θαηάιιειε ιχζε ρξεζηκνπνηψληαο ηα κεζνδνινγηθά εξγαιεία, φπσο αλαιχνληαη παξαθάησ. Η Μεζνδνινγία Πξνθεηκέλνπ λα αλαιπζεί ην πξφβιεκα κε ην ζσζηφ ηξφπν θαη λα πξνηαζεί ε θαηάιιειε ιχζε, κηα νκάδα εξγαζίαο απνηεινχκελε απφ δηαθνξεηηθνχο εηδηθνχο πνπ γλσξίδνπλ ην πεδίν ηεο επηρεηξεκαηηθφηεηαο θαη ηεο θαηλνηνκίαο, αλέιπζαλ ην πξφβιεκα θαη ην πεξηβάιινλ σο έλα ππεξζχλνιν. Λακβάλνληαο ππφςε ηε δηεζλή βηβιηνγξαθία θαη ηελ επηζηήκε ηεο επηρεηξεκαηηθφηεηαο, ε νκάδα εξγαζίαο θαηέιεμε ζην ζπκπέξαζκα φηη ην θαιχηεξν εξγαιείν γηα ηνλ ζθνπφ απηφ είλαη ε δεκηνπξγία ελφο εξσηεκαηνινγίνπ, ζην νπνίν ζα θαηαγξάθνληαη ηα ζηνηρεία ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ αλαθέξζεθαλ πξηλ θαη έηζη ζα ζρεκαηηζηεί ην πξνθίι ηεο θάζε επηρείξεζεο σο παξαγσγηθή κνλάδα θαη ηαπηφρξνλα ζα αλαιπζεί ν ηξφπνο πνπ ε επηρείξεζε παξαδίδεη ηα πξντφληα ηεο ζηηο αγνξέο (ηνπηθά, εζληθά ή δηεζλψο). Γηα ην ζθνπφ απηφ δεκηνπξγήζεθε έλα εξσηεκαηνιφγην, ιακβάλνληαο ππφςε ηα δηεζλή πξφηππα βάζεη ησλ ζχγρξνλσλ ζπλζεθψλ πνπ έρνπλ δηακνξθσζεί. Τν εξσηεκαηνιφγην απνηειείηαη απφ νθηψ νκάδεο ησλ εξσηήζεσλ, είηε ππφ κνξθή «λαη-φρη», είηε κε ηε κνξθή ηαμηλφκεζεο αλαδεηψληαο ζηνηρεία, ηα νπνία ζρεκαηίδνπλ ην πξνθίι ηεο εηαηξείαο, ην πεδίν 4

57 ιεηηνπξγίαο θαη ηα ζπκθέξνληά ηεο. Ζ εηαηξεία κπνξεί λα έρεη εληειψο παξαδνζηαθά ραξαθηεξηζηηθά, αιιά ηελ ίδηα ζηηγκή κπνξεί επίζεο λα έρεη κηα ζχγρξνλε δνκή θαη νξγάλσζε παξαγσγήο, θαζψο θαη εκπνξίαο ησλ πξντφλησλ. Τν εξσηεκαηνιφγην θαη νη απαληήζεηο πνπ ιακβάλνληαη κπνξνχλ λα ρξεζηκεχζνπλ σο έλα εξγαιείν αμηνιφγεζεο γηα ηε ζέζε ηεο εηαηξείαο ζηελ αγνξά (ηνπηθά, εζληθά, δηεζλψο), ηε δπλακηθή ηεο επηρείξεζεο θαη ηα ζέκαηα πνπ πξέπεη λα ιεθζνχλ ππφςε γηα ηε δηεζλνπνίεζε ηεο εηαηξείαο φζνλ αθνξά ηε ιεηηνπξγία θαη ηελ νξγάλσζε ησλ εξγαζηψλ ηεο. Σν αξρηθό Δξωηεκαηνιόγην Δξωηήζεηο 1 εο Οκάδαο Η επηρεηξεκαηηθόηεηα ζηελ πεξηνρή ηεο ΝΑ Δπξώπεο Σηελ νκάδα 1 έρνπλ νινθιεξσζεί ην πξνθίι ηεο εηαηξείαο (Σηνηρεία Δπηθνηλσλίαο, Γεληθέο Πιεξνθνξίεο/ Αλαγλψξηζε ηεο δπλακηθφηεηαο ησλ ΜΜΔ, Αλζξψπηλν δπλακηθφ), νη αγνξέο πνπ απεπζχλεηαη (ηνπηθφ, πεξηθεξεηαθφ, εζληθφ, δηεζλέο επίπεδν), ηα πξντφληα πνπ παξάγεη, ην αλζξψπηλν δπλακηθφ πνπ ππνζηεξίδεη ηελ επηρείξεζε (απφ πνζνηηθή θαη πνηνηηθή άπνςε). Βαζηθά, απηφ ην ηκήκα παξνπζηάδεη ην γεληθφ πξνθίι ηεο εηαηξείαο. Γηα ηελ πξσηνγελή γεσξγηθή παξαγσγή πξνζηίζεηαη έλαο πίλαθαο γηα ηε ζχγθξηζε ηεο εηαηξείαο κε άιιεο παξφκνηεο επηρεηξήζεηο ζε εζληθφ, επξσπατθφ θαη δηεζλέο επίπεδν φζνλ αθνξά ηελ παξαγσγηθφηεηα ησλ δψσλ / θαιιηεξγεηψλ (κνλάδεο / δψα, θαιιηέξγεηα / m 2 ή εθηάξηα). Δξωηήζεηο 2 εο Οκάδαο Ζ 2 ε νκάδα αλαθέξεηαη ζηα ζηνηρεία, πνπ απνηεινχλ ηνλ ηξφπν νξγάλσζεο ηεο παξαγσγηθήο κνλάδαο, ηελ παξαγσγηθή ηθαλφηεηα, αιιά θαη ηελ αμηνπνίεζε ησλ δπλαηνηήησλ ηεο, ηα πεξηζψξηα αλάπηπμεο, θαη ηελ πνζνηηθή αιιαγή ησλ πξντφλησλ πνπ παξάγνληαη. Υπάξρνπλ επίζεο εξσηήζεηο ζρεηηθά κε ην κνληέιν νξγάλσζεο θαη παξαγσγήο, ηνλ ηξφπν πνπ ε παξαγσγηθή κνλάδα παξάγεη θαη πξνσζεί ηα πξντφληα ηεο, ηηο ζρέζεηο ηεο κε άιιεο νκάδεο παξαγσγψλ ή ζπλεηαηξηζκνχο, ηε δνκή ησλ γξακκψλ παξαγσγήο, ηα ραξαθηεξηζηηθά θαη ηε δηαρείξηζε ηνπ εμνπιηζκνχ, ην ζχζηεκα δηαρείξηζεο ηεο παξαγσγήο, ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν ζπζθεπάδνληαη θαη πξνσζνχληαη ηα πξντφληα. Δδψ, ην εξσηεκαηνιφγην απνηειείηαη επίζεο απφ εξσηήζεηο, νη νπνίεο αλαθέξνληαη ζηνλ έιεγρν ηεο πνηφηεηαο θαη πψο απηφο δηελεξγείηαη, ηα δηαπηζηεπηήξηα πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη, νη απαηηνχκελεο αλαλεψζεηο θαη ηα εκπνξηθά ζήκαηα πνπ έρνπλ απνθηεζεί. Γηα ηελ νκάδα εξσηήζεσλ "Παξαγσγηθή ηθαλφηεηα" νη απαληήζεηο αλαθέξνληαη ζην κέζν φξν παξαγσγήο ηεο επηρείξεζεο φηαλ ιεηηνπξγεί ζε πιήξε δπλακηθφηεηα (θαιιηεξγνχκελε έθηαζε θαη ζε ζχγθξηζε κε ην κέγηζηε ηδηφθηεηε έθηαζε (πνζφ), θαη ηελ αχμεζε ή κείσζε ηνπ πνζνζηνχ ηεο παξαγσγήο θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο ηξηεηίαο. Δπίζεο, ζηηο δπλαηφηεηεο γηα αχμεζε ή κείσζε ηεο παξαγσγηθήο ηθαλφηεηαο (πεξηνρή, κεραλήκαηα γηα θαηαζθεπέο πεξηπηψζεσλ). Ζ νκάδα εξσηήζεσλ "Γηαδηθαζία παξαγσγήο" αλαθέξεηαη ζην κνληέιν παξαγσγήο: ηα θξηηήξηα επηινγήο κε βάζε ην κέγεζνο ηεο επηρείξεζεο, ηνλ έιεγρν ηεο πνηφηεηαο θαη ηελ πηζηνπνίεζε, ηα νπνία ζπλζέηνπλ ην πξνθίι ηεο αμηνινγνχκελεο εηαηξείαο. B. Δπαηζζεηνπνίεζε γηα ηελ θαηλνηνκία θαη ηελ ηερλνινγία Δξωηήζεηο 3 εο Οκάδαο 5

58 Σε απηφ ην ηκήκα ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ, πξέπεη λα ζπκπιεξσζνχλ ζηνηρεία ζρεηηθά κε ην ηερλνινγηθφ θαη θαηλνηφκν πξνθίι ηεο επηρείξεζεο, ηα νπνία είλαη ζρεηηθά κε ηε δπλακηθή ηεο εηαηξείαο ζηηο αγνξέο, ηηο δπλαηφηεηεο γηα αληαγσληζηηθή παξαγσγή λέσλ ή βειηησκέλσλ πξντφλησλ, ηελ εηζαγσγή λέσλ δηαδηθαζηψλ θαη κεζφδσλ ζηελ παξαγσγηθή ηεο βάζε. Ζ εζσηεξηθή νξγάλσζε ηεο επηρείξεζεο θαη ε ηθαλφηεηά ηεο λα ζπλεξγάδεηαη κε άιια ζεζκηθά φξγαλα ηεο παξαγσγήο, ηεο έξεπλαο θαη ηεο θαηλνηνκίαο (δεκνζίνπ ή ηδησηηθνχ ηνκέα), πξνθεηκέλνπ λα εηζαγάγεη θαηλνηνκίεο ζηα πξντφληα ηεο, ζηηο κεζφδνπο παξαγσγήο θαη ζηελ πξνψζεζε ησλ πξντφλησλ ζα πξέπεη λα αμηνινγεζνχλ. Δπίζεο, αμηνινγνχληαη ν πξνζαλαηνιηζκφο ζε δξαζηεξηφηεηεο πνπ ζρεηίδνληαη κε πξντφληα απφ δηπιψκαηα επξεζηηερλίαο ή κεζφδνπο παξαγσγήο, θαζψο θαη ηα εκπνξηθά ζήκαηα. Μέζα απφ απηέο ηηο εξσηήζεηο επνκέλσο αμηνινγείηαη ζπγρξφλσο ν ηξφπνο πνπ ε επηρείξεζε αθνινπζεί γηα ηελ εηζαγσγή θαηλνηνκηψλ θαη λέσλ ηερλνινγηψλ ζηελ παξαγσγηθή βάζε, ε δπλαηφηεηα θαη ν πξνζαλαηνιηζκφο γηα εθπαίδεπζε ηνπ πξνζσπηθνχ, θαζψο θαη ε πξφζβαζε ζηηο πεγέο ηερλνινγηθψλ πιεξνθνξηψλ (ζεκηλάξηα, εθζέζεηο, ζρεηηθά πεξηνδηθά). Απηή ε νκάδα ησλ εξσηήζεσλ εμεηάδεη επίζεο ηελ παξαθνινχζεζε ησλ ζχγρξνλσλ εμειίμεσλ ζηελ ηερλνινγία ηξνθίκσλ ή ζέκαηα πξσηνγελνχο γεσξγηθήο παξαγσγήο κέζσ ησλ νινθιεξσκέλσλ ζπζηεκάησλ δηαρείξηζεο. Δξωηήζεηο 4 εο Οκάδαο Ζ 4 ε Οκάδα αμηνινγεί ηε κνλάδα παξαγσγήο σο πξνο ηηο δξαζηεξηφηεηεο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ θαηλνηνκία ζε δηαδηθαζίεο ή ηελ εηζαγσγή θαηλνηφκσλ πξντφλησλ. Ζ ζπκκεηνρή ηεο κνλάδαο παξαγσγήο ζε απηά ηα είδε ησλ δξαζηεξηνηήησλ, ν ηξφπνο πνπ ηα εηζήγαγε, αλ ηα πξνκεζεχηεθε σο εμνπιηζκφ ή σο γλψζε απφ έλα θνξέα (δεκφζην ή ηδησηηθφ), ε εηζαγσγή ζηελ αγνξά ησλ θαηλνηνκηψλ, θαζψο θαη ν ηξφπνο πνπ ε επηρείξεζε ζρεδηάδεη ηα πξντφληα εληφο ηεο αγνξάο, φια ζα πξέπεη λα αμηνινγεζνχλ. Έλα άιιν θξηηήξην γηα ηελ εθηίκεζε ζε απηφ ην ζεκείν ζα είλαη ην θφζηνο ησλ δξαζηεξηνηήησλ θαηλνηνκίαο ηεο εηαηξείαο θαη αλ ε επηρείξεζε έιαβε εζληθή ή επξσπατθή ρξεκαηνδφηεζε γηα ηελ εθαξκνγή θαηλνηνκηψλ. Δξωηήζεηο 5 εο Οκάδαο Σηελ νκάδα απηή αμηνινγνχληαη νη πεγέο πιεξνθνξηψλ θαη ε ζπλεξγαζίεο φζνλ αθνξά ηελ θαηλνηνκία ησλ πξντφλησλ ή ησλ δηαδηθαζηψλ πνπ εηζάγνληαη ζηε κνλάδα παξαγσγήο. Απηή ε νκάδα εξσηήζεσλ αμηνινγεί επίζεο θαηά πφζν νη πιεξνθνξίεο πνπ πξνέξρνληαη απφ ηελ εζσηεξηθή νξγάλσζε, ηνπο πφξνπο ηεο αγνξάο (πσιεηέο, πειάηεο, αληαγσληζηέο θαη ζπκβνχινπο), ηα εξεπλεηηθά ηδξχκαηα (παλεπηζηήκηα ή εξεπλεηηθά θέληξα ηεο ηξηηνβάζκηαο εθπαίδεπζεο) ή άιιεο πεγέο πιεξνθνξηψλ, φπσο ζπλέδξηα, εκπνξηθέο εθζέζεηο, επηζηεκνληθά πεξηνδηθά, επηζηεκνληθέο ελψζεηο θαη ζπλεηαηξηζκνχο. Δξωηήζεηο 6 εο Οκάδαο Ζ νκάδα αμηνινγεί ην ιφγν πνπ νδήγεζε ηε κνλάδα παξαγσγήο ζηελ εηζαγσγή θαηλνηνκηψλ ζε πξντφληα ηεο θαη αχμεζε ηεο γθάκαο ησλ πξντφλησλ, φπσο ην λα ζπζηεζεί ζε πειάηεο νη νπνίνη ρξεηάδνληαη πεξηζζφηεξα πξντφληα, ζε λέεο αγνξέο, λα αληηθαηαζηήζεη ηα πξντφληα ρσξίο δήηεζε ή λα αληηθαηαζηήζεη ηα πξντφληα πνπ ν αληαγσληζκφο δελ επηηξέπεη ζηελ επηρείξεζε λα παξάγεη γηα ιφγνπο δεκίαο ή ιφγνπο πγείαο ή θφζηνπο παξαγσγήο. Δξωηήζεηο 7 εο Οκάδαο 6

59 Απηή ε νκάδα εξσηήζεσλ αμηνινγεί ηνπο ιφγνπο θαη ηηο ζπλζήθεο γηα ηηο νπνίεο ε παξαγσγηθή κνλάδα δελ κπνξεί ή δελ ζέιεη λα εηζαγάγεη θαηλνηνκίεο. Απηά είλαη ηα εζσηεξηθά εκπφδηα ησλ επηρεηξήζεσλ, ηα νπνία πξνέξρνληαη απφ ηνλ ηξφπν πνπ απηή είλαη δνκεκέλε, ιφγσ ηεο εζσηεξηθήο νξγάλσζεο θαη ηεο ηθαλφηεηαο ησλ ζηειερψλ ηεο, ηνπο παξάγνληεο θφζηνπο πνπ πξνέξρεηαη απφ ηελ έιιεηςε εζσηεξηθψλ πφξσλ, αιιά θαη εμσηεξηθψλ (ηξαπεδψλ ή άιισλ ρξεκαηνδνηηθψλ εξγαιείσλ), ηνλ παξάγνληα γλψζε, φπσο ε έιιεηςε εμεηδηθεπκέλνπ πξνζσπηθνχ, πιεξνθνξηθήο, εκπνξηθψλ πιεξνθνξηψλ, δπζθνιηψλ ζηελ εμεχξεζε εηαίξσλ γηα θαηλνηνκία, ηνλ παξάγνληαο αγνξά, φπσο αγνξέο, νη νπνίεο θπξηαξρνχληαη απφ θαηαμησκέλνπο επηρεηξεκαηίεο, ηελ αβεβαηφηεηα ηεο δήηεζεο γηα θαηλνηφκα πξντφληα, θ.ιπ. Γ. ηξαηεγηθή γηα ηε βειηίωζε ηεο πξόζβαζεο ζηελ αγνξά Δξωηήζεηο 8εο Οκάδαο Ζ νκάδα απηή αμηνινγεί ηνπο ηξφπνπο πξνψζεζεο ζηελ αγνξάο πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη απφ ηελ εηαηξεία θαη ηηο θαηλνηνκίεο πνπ εηζήρζεζαλ ζηε κνλάδα παξαγσγήο, νη νπνίεο ζρεηίδνληαη κφλν κε ηελ πξνψζεζε. Αληηθείκελα ηεο έξεπλαο είλαη θαηά πφζν ππήξραλ ζεκαληηθέο αιιαγέο ζηελ αηζζεηηθή ηνπ ζρεδηαζκνχ ή ηε ζπζθεπαζία ησλ πξντφλησλ, λέα κέζα ή κέζνδνη πξνψζεζεο ησλ πξντφλησλ (λέα εηηθέηα, λένο ηξφπνο δηαθήκηζεο), λέεο κέζνδνη ζηα δίθηπα δηαλνκήο ή πψιεζεο (απνθιεηζηηθά ιηαληθέο πσιήζεηο ζε ζπγθεθξηκέλα ζεκεία, λέν πεξηερφκελν γηα ηελ παξνπζίαζε ηνπ πξντφληνο), λέεο κέζνδνη ηηκνιφγεζεο πξντφλησλ (ρξεζηκνπνηψληαο πνηθηιία ηηκψλ αλάινγα κε ην ζχζηεκα πσιήζεσλ, θιπ) θαη δήηεζε. Δάλ θάπνην απφ ηα παξαπάλσ έρεη γίλεη, ηφηε αλαιχεηαη εάλ ε εηαηξεία αχμεζε ή δηαηήξεζε ην κεξίδην αγνξάο ηεο, αλ ηα πξντφληα απηά δηαλεκήζεθαλ ζε λέεο νκάδεοζηφρνπο, ή αλ ηα πξντφληα δηαλεκήζεθαλ ζε λέεο γεσγξαθηθέο πεξηνρέο. Απηέο νη εξσηήζεηο δηεξεπλνχλ επίζεο ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν ε παξαγσγηθή κνλάδα παξαθνινπζεί ηα ζήκαηα ηεο αγνξάο θαη ηα ελζσκαηψλεη ζηελ παξαγσγηθή ηεο βάζε θαη ιεηηνπξγία, ψζηε λα είλαη αληαγσληζηηθή, εάλ ρξεζηκνπνηεί εξγαιεία γηα ηελ έξεπλα ηεο αγνξάο, εκπνξηθέο εθζέζεηο, αλ εθκεηαιιεχεηαη ηηο ζρέζεηο κε ηνπο πειάηεο ηεο, ή θάλεη έξεπλεο γηα ηηο πξνηηκήζεηο θαη ηηο αλάγθεο ηνπο. Απφ ηηο εξσηήζεηο πξνθχπηνπλ επίζεο, πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ην πψο νη πειάηεο πξνζπαζνχλ λα αλαθαιχςνπλ θαη λα πξνσζήζνπλ πξντφληα ζηηο λέεο αγνξέο, κέζσ επηρεηξεκαηηθψλ απνζηνιψλ, εκπνξηθψλ αληηπξνζψπσλ θαη νηθνλνκηθήο δηπισκαηίαο, ζπλεηαηξηζκψλ θαη ελψζεσλ παξαγσγψλ θαη ζπκκεηνρήο ζε εκπνξηθέο εθζέζεηο. Αμηνιόγεζε ηνπ εξγαιείνπ Τα απνηειέζκαηα ηεο ζπλέληεπμεο δίλνπλ ζεκαληηθά ζπκπεξάζκαηα ζρεηηθά κε ην πψο ιεηηνπξγνχλ νη επηρεηξήζεηο ζηνπο ηνκείο ηεο θηελνηξνθίαο θαη ησλ νπσξνθεπεπηηθψλ θαη πψο ζα αληηκεησπίζνπλ ηελ εγρψξηα αγνξά θαη ηε δηεζλή πξαγκαηηθφηεηα. Σήκεξα, ζρεδφλ φιεο απηέο νη επηρεηξήζεηο, αθφκε θαη νη κηθξέο πνπ κφλν παξάγνπλ, ζα ήζειαλ λα κάζνπλ πψο κπνξνχλ λα πεξάζνπλ ηελ εζσηεξηθή αγνξά θαη λα αληηκεησπίζνπλ ηελ πξφθιεζε ηεο επέθηαζεο. πκπεξάζκαηα 7

60 Τν εξσηεκαηνιφγην είλαη έλα εξγαιείν απην-αμηνιφγεζεο ή απηφ-δηαγλσζηηθφ εξγαιείν κε κεζνδνινγία πνπ βαζίδεηαη ζηηο απαληήζεηο ησλ εξσηεκάησλ, ηα νπνία ρσξίδνληαη ζε νθηψ νκάδεο θαη θαιχπηνπλ ηηο εμήο θαηεγνξίεο: Τελ επηρεηξεκαηηθφηεηα ζηελ πεξηνρή ηεο Ννηηναλαηνιηθήο Δπξψπεο, Τελ επαηζζεηνπνίεζε γηα ηελ θαηλνηνκία θαη ηελ ηερλνινγία θαη Σηξαηεγηθέο γηα ηε βειηίσζε ηεο πξφζβαζεο ζηελ αγνξά. Γηα θάζε εηαηξεία νη απαληήζεηο ζρεκαηίδνπλ ην ζαθέο πξνθίι ηεο, ηε ζχγθξηζε κε άιιεο εηαηξείεο θαη ηηο πξαθηηθέο πνπ έρνπλ αλαπηπρζεί ζηελ επηρείξεζε είηε ζε εζληθφ είηε ζε δηεζλέο ή ζε παγθφζκην επίπεδν. Ο εξσηψκελνο κπνξεί λα αλαθαιχςεη ηηο δπλαηφηεηεο, λα ελεξγήζεη ή λα μεθηλήζεη λέεο δξαζηεξηφηεηεο κε δνκεκέλν ηξφπν, φπσο απηφλ πνπ πξνζθέξεη ην εξσηεκαηνιφγην. Τν εξσηεκαηνιφγην δίλεη ζηνπο επηρεηξεκαηίεο ην θίλεηξν γηα λέεο δξαζηεξηφηεηεο ψζηε λα θηλεζνχλ πξνο λέεο θαηεπζχλζεηο, πξνθεηκέλνπ λα αλαπηχμνπλ ηηο επηρεηξήζεηο ηνπο θαη λα εηζέιζνπλ ζε λέεο αγνξέο. Τν εξσηεκαηνιφγην δίλεη ηε δπλαηφηεηα γηα ζχγθξηζε κε άιιεο εηαηξείεο θαη ηα παξαγσγηθά κνληέια ηνπο, έηζη ψζηε νη ΜΜΔ κπνξνχλ λα αλαιχζνπλ ηελ θαηάζηαζε ηνπο ζηελ αγνξά θαη λα θαζνξίζνπλ ηελ ηαθηηθή ηνπο, πξνθεηκέλνπ λα γίλνπλ πην αληαγσληζηηθέο. Απην-δηαγλσζηηθή αλαθνξά κπνξεί λα παξαρζεί γηα θάζε νκάδα εξσηήζεσλ θαη φιεο καδί παξνπζηάδνπλ ην πξνθίι ηεο εηαηξείαο. 8

61 ΥΡΗΙΜΟΠΟΙΩΝΣΑ ΣΗΝ ΔΦΑΡΜΟΓΗ «ΔΡΓΑΛΔΙ ΑΤΣΟ-ΓΙΑΓΝΩΗ AGROS-START» Ο ΡΟΛΟ ΣΗ ΔΦΑΡΜΟΓΗ Ζ εθαξκνγή απηή είλαη έλα εξγαιείν πνπ απεπζχλεηαη ζε ΜΜΔ (Μηθξέο θαη Μεζαίεο Δπηρεηξήζεηο) ηεο νηθνλνκηθήο πεξηνρήο ηεο Ννηηναλαηνιηθήο Δπξψπεο πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ζε ηνκείο ησλ νπσξνθεπεπηηθψλ θαη ηεο θηελνηξνθίαο θαη επηζπκνχλ λα έρνπλ κηα θαιχηεξε πξφζβαζε ζηηο επθαηξίεο ηεο αγνξάο θαη ηελ εθαξκνγή θαηλνηνκίαο. Γηαζέηεη έλα ζχζηεκα απην-δηάγλσζεο, πνπ έρεη επίζεο σο ζθνπφ λα θέξεη ηηο ΜΜΔ ζε επαθή κε ηηο αληίζηνηρεο ππεξεζίεο ππνζηήξημεο επηρεηξήζεσλ, πξνθεηκέλνπ λα ηνπο παξέρνπλ κηα πην ιεπηνκεξή εθηίκεζε. Αλάινγα κε ηα απνηειέζκαηα ηεο απην-δηάγλσζεο, εκθαλίδεηαη απηφκαηα έλαο απφ ηνπο 3 δηαθνξεηηθνχο Οδεγνχο Γηαγλσζηηθψλ Σπζηάζεσλ γηα ηε δηαρείξηζε, ηελ θαηλνηνκία θαη ηελ εκπνξία. Τν εξσηεκαηνιφγην βαζίδεηαη ζε 10 νζφλεο θαη ρσξίδεηαη ζε 3 ηκήκαηα: Γηνίθεζε (Δπηρεηξεκαηηθφηεηα), Καηλνηνκία (Τερλνινγία) θαη Μάξθεηηλγθ. ΑΠΑΙΣΗΔΙ ΤΣΗΜΑΣΟ (ΔΛΑΥΙΣΔ/ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΔ) 2.1 Λεηηνπξγηθό ζύζηεκα: Windows 2000 Service Pack 3 ή λεφηεξε (Windows XP, Windows Server 2003, Windows Vista, Windows Server 2008, Windows 7, Windows 8, ηα Windows 8.1) 2.2 Μλήκε RAM: ειάρηζηε 128 MB, ζπληζηάηαη 1 GB. 2.3 Ο ειεύζεξνο ρώξνο ζθιεξνύ δίζθνπ: ειάρηζηνο 200 MB ζην ζεκείν εγθαηάζηαζεο, ειάρηζηνο 100 MB θαηά ηε ιεηηνπξγία, ζπληζηάηαη 1GB. 2.4 Γξαθηθά: ειάρηζηε αλάιπζε 800 x 600, 256 ρξψκαηα (High colour 16-bit), ζπληζηάηαη αλάιπζε: 1024 x 768 (High colour 32-bit) ΔΓΚΑΣΑΣΑΗ ΣΗ ΔΦΑΡΜΟΓΗ Ζ εγθαηάζηαζε ηεο εθαξκνγήο γίλεηαη κε ηε ιήςε θαη ζηε ζπλέρεηα εγθαηάζηαζε ηνπ αξρείνπ setup_agrostart_100.exe απφ ηνλ ηζηφηνπν Γηα ηηο κειινληηθέο εθδφζεηο ηεο εθαξκνγήο, ην πξφγξακκα εγθαηάζηαζεο ζα νλνκαζηεί setup_agrostart_nnn.exe, φπνπ NNN είλαη ε ηειεπηαία δηαζέζηκε έθδνζε (γηα παξάδεηγκα 102). ΓΔΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ Ζ εθαξκνγή έρεη έλα εχθνιν ζηε ρξήζε, δηαηζζεηηθφ, ηππνπνηεκέλν θαη εξγνλνκηθφ πεξηβάιινλ νζφλεο (interface). 9

62 Δπεηδή ν ξφινο απηήο ηεο εθαξκνγήο είλαη λα πξνβάιεη έλα εξσηεκαηνιφγην, νη 10 νζφλεο κε ηηο εξσηήζεηο έρνπλ έλα πξφηππν γξαθηθφ πεξηβάιινλ, κε πνιιέο θνηλέο επηινγέο. Πινήγεζε κεηαμχ ησλ πεδίσλ κε πιεξνθνξίεο κπνξεί λα γίλεη κε ηε ρξήζε ηνπ πιεθηξνινγίνπ (πιήθηξα Enter, Tab ή ην θάηω βέινο) ή άκεζα κε ην πνληίθη. Μηα ηέηνηα νζφλε παξνπζηάδεηαη ζηελ παξαθάησ εηθφλα. Μπνξείηε λα αιιάμεηε ηε γιψζζα δηαιφγνπ νπνηαδήπνηε ζηηγκή θαηά ηε ζπκπιήξσζε ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ, ρξεζηκνπνηψληαο ηα θνπκπηά ζηελ θάησ πιεπξά ηεο νζφλεο. Πινήγεζε κέζσ νζνλψλ κπνξεί λα γίλεη επίζεο ρξεζηκνπνηψληαο ηα θνπκπηά Δπόκελν θαη Πξνεγνύκελν ή ρξεζηκνπνηψληαο ην ζχλζεην πιαίζην ζηελ επάλσ δεμηά γσλία θάζε νζφλεο. Μπνξείηε λα εμέιζεηε αλά πάζα ζηηγκή απφ ην εξσηεκαηνιφγην (εθαξκνγή), ρσξίο λα ράζεηε φια ηα δεδνκέλα πνπ έρεηε εηζάγεη κέρξη εθείλε ηε ζηηγκή. Ζ εθαξκνγή απνζεθεχεη ηελ ηειεπηαία νζφλε πνπ έρεηε επηζθεθηεί θαη ηελ ηειεπηαία γιψζζα πνπ ρξεζηκνπνηείηε. ΔΛΔΓΥΟ (ΓΡΑΦΙΚΑ ΣΟΙΥΔΙΑ) ΣΗ ΔΦΑΡΜΟΓΗ 10

63 5.1 Πιαίζην ειέγρνπ Τν πιαίζην ειέγρνπ επηηξέπεη λα επηιέμεηε απφ κηα ξχζκηζε. Δπηιέγνληαο ην πιαίζην ειέγρνπ ζεκαίλεη φηη ζπκθσλείηε κε απηή ηελ επηινγή, απφ-επηιέγνληαο ζεκαίλεη φηη ε ξχζκηζε παξακέλεη κε ελεξγή. Τα πιαίζηα ειέγρνπ κπνξνχλ λα νκαδνπνηεζνχλ θαη λα επηηξέπνπλ κφλν κία επηινγή θάζε θνξά ή πνιιέο επηινγέο (ή φια) ζην ίδην ρξνληθφ δηάζηεκα. 5.2 ύλζεην πιαίζην Απηφο ν θαηάινγνο ζαο πξνζθέξεη ηε δπλαηφηεηα λα επηιέμεηε κία απφ ηηο θαηαρσξεκέλεο ηηκέο (ζε απηή ηελ πεξίπησζε ζα επηιέμεη ηε ζειίδα ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ πνπ ζέιεηε λα πάηε). 5.3 Πιαίζην θεηκέλνπ Απηφ ην γξαθηθφ ζηνηρείν ζαο επηηξέπεη λα εηζάγεηε ραξαθηήξεο απφ ην πιεθηξνιφγην (αιθαξηζκεηηθφ ή κφλν γξάκκα ή κφλν ςεθία). Σπλήζσο έρεη κηα πεξηγξαθή πνπ νξίδεηαη απφ κηα εηηθέηα. 5.4 Πιήθηξν Δληνιώλ Κάλνληαο θιηθ ζε απηφ ην ζηνηρείν, ζα έρεη σο απνηέιεζκα απηφ πνπ δίλεηαη ζηελ πεξηγξαθή ηνπ (εηηθέηα). Γηα παξάδεηγκα, θάλνληαο θιηθ ζην θνπκπί Δπόκελν ζα κεηαθηλεζεί ζηελ επφκελε νζφλε ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ θαη θάλνληαο θιηθ ζην θνπκπί Άθπξν, ζα εξσηεζείηε αλ ζέιεηε λα εγθαηαιείςεηε ηελ εθαξκνγή. Παηψληαο ην πιήθηξν F1 - Βνήζεηα (ή απιά παηψληαο ην πιήθηξν F1), ην αξρείν βνήζεηαο ζα πξέπεη λα αλνίμεη. 5.5 Πιήθηξν Radio (optiongroup/ξπζκίζεηο) Σαο επηηξέπεη λα θάλεηε κηα κνλή επηινγή απφ κηα νκάδα επηινγψλ. Σηελ παξαπάλσ εηθφλα κφλν κία γιψζζα επηηξέπεηαη θάζε θνξά. 11

64 Η ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ Γηα ηελ εκθάληζε ηεο βαζκνινγίαο θαηά ηε ζπκπιήξσζε ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ, κπνξείηε λα επηιέμεηε ηελ επηινγή Δκθάληζε βαζκνινγίαο ζηελ θάησ δεμηά γσλία. Ο κέγηζηνο αξηζκφο βαζκνινγίαο γηα θάζε ελφηεηα είλαη ην 100. Αλ γηα έλα ηκήκα ε βαζκνινγία θπκαίλεηαη κεηαμχ 0 θαη 33, ηφηε ην απνηέιεζκα είλαη ρξσκαηηζκέλν θφθθηλν, αλ ε βαζκνινγία είλαη κεηαμχ 34 θαη 66, έρεη θαθέ ρξψκα θαη αλ είλαη κεηαμχ 67 θαη 100, ηφηε είλαη ρξσκαηηζκέλε κε πξάζηλν. Ζ γεληθή βαζκνινγία (εκθαλίδεηαη επίζεο ζε πνζνζηφ) απεηθνλίδεηαη επίζεο θαηά αλάινγν ηξφπν κε ηα ίδηα ρξψκαηα. Αθφκα θη αλ δελ ηζεθάξεηε ηελ επηινγή Δκθάληζε βαζκνινγίαο, ζην ηέινο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ ε βαζκνινγία εκθαλίδεηαη γηα θάζε ηκήκα, φπσο επίζεο θαη ε γεληθή βαζκνινγία. Ζ ηειεπηαία νζφλε εκθαλίδεηαη αλ θάλεηε θιηθ ζην θνπκπί Πξνβνιή απνηειεζκάηωλ ζηε δέθαηε (ηειεπηαία) νζφλε ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ. Ζ αμηνιφγεζε ζα εκθαληζηεί φηαλ θάλεηε θιηθ ζε έλα απφ ηα 2 θνπκπηά ζην κέζν ηεο νζφλεο. Έηζη, κπνξείηε λα δείηε ηα απνηειέζκαηά ζαο ζε κνξθή PDF (Portable Document Format) ή ζε κνξθή DOC (Microsoft Word). Γηα ηελ πξνβνιή θαη εθηχπσζε ησλ απνηειεζκάησλ ζε κνξθή PDF είλαη απαξαίηεην λα εγθαηαζηαζεί κηα εθαξκνγή αλάγλσζεο PDF, φπσο ην Adobe Reader. Γηα ηα απνηειέζκαηα ζε κνξθή DOC είλαη απαξαίηεηε ε εγθαηάζηαζε φηη ηνπ πξνγξάκκαηνο Microsoft Word (απφ ηε ζνπίηα Microsoft Office). 12

65 Μπνξείηε λα επηιέμεηε ην θάθειν φπνπ βξίζθνληαη ηα έγγξαθα πνπ απνζεθεχνληαη ζηνλ ππνινγηζηή ζαο παηψληαο ην θνπκπί {...} ή κε ηε ζπκπιήξσζε ηνπ ζρεηηθνχ θεηκέλνπ. Απφ απηήλ ηελ νζφλε απνηειεζκάησλ κπνξείηε λα πάηε πίζσ γηα λα επαλεμεηάζεηε ηηο απαληήζεηο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ, θάλνληαο θιηθ ζην θνπκπί Πίζω ζην Δξωηεκαηνιόγην. Τν θνπκπί Δπαλαθνξά Απαληήζεωλ ζα δηαγξάςεη φια ηα δεδνκέλα ζαο απφ ην εξσηεκαηνιφγην θαη ζα κεηαβείηε ζηελ πξψηε ζειίδα γηα λα μεθηλήζεη πάιη απφ ηελ αξρή. ΔΠΙΛΟΓΟ 7.1 Οη νζφλεο ηνπ εξσηεκαηνινγίνπ κπνξνχλ λα δηεπξχλνληαη κε ην ηξάβεγκα ησλ πεξηζσξίσλ κε ην πνληίθη (αξηζηεξά-δεμηά ή πάλσ-θάησ) ή ζχξνληαο κε ην πνληίθη ηελ θάησ δεμηά γσλία ηνπ παξαζχξνπ (ην παξάζπξν δηεπξχλεηαη θαηά χςνο θαη πιάηνο ηαπηφρξνλα). 7.2 Θα πξέπεη λα ιάβεηε ππφςε φηη φιεο νη κεηαθξάζεηο γίλνληαη μεθηλψληαο απφ ηα αγγιηθά. Δάλ κηα ιέμε ή κηα θξάζε ζηε κεηξηθή ζαο γιψζζα είλαη ιαλζαζκέλε, παξαθαινχκε αλαηξέμηε ζηελ αξρηθή αγγιηθή ιέμε ή θξάζε θαη θάληε ηε δηθή ζαο κεηάθξαζε. 7.3 Ζ εθαξκνγή " Δξγαιείν Απηό-δηάγλωζεο AGRO START" δηαλέκεηαη "δσξεάλ" θαη "σο έρεη". 13

66 ΣΟ ΣΔΛΙΚΟ ΔΡΩΣΗΜΑΣΟΛΟΓΙΟ Τν ηειηθφ εξσηεκαηνιφγην φπσο ζρεδηάζηεθε γηα ηνπο ζθνπνχο ηνπ απηφ-δηαγλσζηηθνχ εξγαιείνπ είλαη ην αθφινπζν: ΔΠΩΝΤΜΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΜΟΝΑΓΑ ΓΙΔΤΘΤΝΗ Οδφο Αξηζκφο Ταρ. Κψδηθαο Πφιε Τειέθσλν (θεληξηθφ) Φαμ Ηζηνζειίδα (URL) ΤΠΔΤΘΤΝΟ ΔΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Ολνκαηεπψλπκν Θέζε ζηελ παξαγσγηθή κνλάδα Τειέθσλν Φαμ Κηλεηφ 1. Eπηρεηξεκαηηθή δξαζηεξηόηεηα / Γηνίθεζε 1.1 Πξνθίι 14

67 Οπσξνθεπεπηηθά Κηελνηξνθία Σρεηηδφκελνη ηνκείο Γέληξα Βννεηδή Ληπάζκαηα Λνγηζηηθά/ ζπκβνπιεπηηθή Άκπεινη, ζηαθχιηα Φνηξίδηα Εσνηξνθέο Έξεπλα/ αλάπηπμε Οηλνπνηεία Πξφβαηα Μεραλήκαηα θαη εμνπιηζκφο Οηθνλνκηθέο ππεξεζίεο Λαραληθά Πνπιεξηθά Σπφξνη Αλζξψπηλνη πφξνη Καιισπηζηηθά/Ά λζε Αξρηηεθηνληθή ηνπίνπ Άινγα Φεκηθά Γηαθήκηζε/ Μάξθεηηλγθ Κνληθινεηδή Καχζηκα Γηνίθεζε Άιια Άιια Πξψηεο χιεο Δθπαίδεπζε 1.2 Aλζξώπηλν Γπλακηθό Έηνο Αξηζκφο εξγαδνκέλσλ 1.3 Καηαλνκή θαη εθπαίδεπζε εξγαδνκέλωλ Τκήκα Παξαγσγή Υπεξεζίεο Πνηνηηθφο έιεγρνο Έξεπλα & Καηλνηνκία Πσιήζεηο Σχλνιν Δπηζηεκνληθφ & Τερληθφ πξνζσπηθφ (ΤΔΗ)ό πξνζωπη θό (ΣΔΙ θαη πάλω) Ήδε εθπαηδεπκέλν Δθπαηδεπ -κέλνπ απφ ηελ εηαηξία Πηζαλή κειινληηθή εθπαίδεπζε Βνεζεηηθάπεξηθεξεηαθά ηκήκαηα 15

68 1.4 Παξαγωγηθή ηθαλόηεηα % Πνζνζηφ Αχμεζε Μείσζε Παξαγσγή θαηά ηελ ηειεπηαία ηξηεηία Παξαγσγηθή ηθαλφηεηα θαηά ηελ ηειεπηαία ηξηεηία 1.5 Πλεπκαηηθή ηδηνθηεζία Σε πνην βαζκφ ελδηαθέξεηαη ε εηαηξία γηα ηε Γηαρείξηζε Πλεπκαηηθήο Ηδηνθηεζίαο; Δπηιέμηε κεηαμχ ησλ αξηζκψλ 1 θαη 5, φπνπ 1 "ελδηαθέξεηαη ιηγφηεξν" θαη 5 "ελδηαθέξεηαη πεξηζζφηεξν" 1.6 Οηθνλνκηθά Μειινληηθά Έρεηε πξφζβαζε ζε θάπνην είδνο ρξεκαηνδνηηθήο ζηήξημεο θαηά ηα ηειεπηαία 3 ρξφληα; Ναη Πξνέιεπζε ρξεκαηνδφηεζεο (πνζνζηφ ηδίξνπ) Τνπηθή/ πεξηθεξεηαθή Όρη Γηαηί;Έιιεηςε..: Δζληθή Δπξσπατθή Δλδηαθέξνληνο/αλάγθεο Δμεηδίθεπζεο (εζσηεξηθή,εμσηεξηθή) 1.7 Πνηνηηθόο έιεγρνο Καηέρεη ε Δηαηξία θάπνηα Πηζηνπνίεζε; Ναη Όρη Αηηηνινγία Γηαηί;Έιιεηςε..: Αλάγθεο ηεο αγνξάο Πνηνηηθφο έιεγρνο Πξφηππα Δκπεηξνγλσκνζχλε/ ζπκβνπιεπηηθή Σπλάθεηα Φξεκαηνδφηεζε 16

69 2. Καηλνηνκία / Σερλνινγία 2.1 Πιεξνθνξηθή Φξεζηκνπνηείηε κεραλνγξαθεκέλεο κεζφδνπο γηα νξηζκέλεο απφ ηηο αθφινπζεο δηαδηθαζίεο; Ναη Σε πνην ηνκέα; Πξνγξακκαηηζκφο παξαγσγήο Aπνγξαθηθφο έιεγρνο Πξφγλσζε παξαγσγήο & Γηάζεζε απνβιήησλ Πξνιεπηηθή ζπληήξεζε εμνπιηζκνχ Όρη Γηαηί; Έιιεηςε : Δλδηαθέξνληνο/ιφγνπ Δθπαίδεπζεο γηα εζσηεξηθή δηαρείξηζε Δμσηεξηθψλ εκπεηξνγλσκφλσλ ζπληήξεζεο Οηθνλνκηθψλ πφξσλ 2.2 Ιδηόθηεηνο εμνπιηζκόο Φψξα πξνέιεπζεο-> Τνπηθά / Δζληθά Δπξψπε Άιιεο ρψξεο Αξηζκφο εμνπιηζκνχ/κεραλψλ πνπ θαηέρεηε Μέζνο φξνο παιαηφηεηαο ηνπ εμνπιηζκνχ/κεραλψλ πνπ θαηέρεηε Πξφζεζε αλαβάζκηζεο Ναη Πξφζεζε αγνξάο λένπ εμνπιηζκνχ Ναη Κξηηήξηα Όρη Αηηηνινγία.Έιιεηςε..: Όρη Κφζηνο Απφδνζε Αλάγθεο Φξεκάησλ Δμεηδίθεπζεο 2.3 Σερλνινγία / εμεηδίθεπζε/ εθπαίδεπζε Καηά ηα ηειεπηαία ηξία ρξφληα, ε επηρείξεζε άξρηζε λα αζρνιείηαη κε ηηο εμήο θαηλνηνκίεο; Αγνξά κεραλεκάησλ, εμνπιηζκνχ θαη ινγηζκηθνχ (Αγνξά πξνεγκέλσλ κεραλεκάησλ, εμνπιηζκνχ ζπκπεξηιακβαλνκέλνπ ηνπ ειεθηξνληθνχ πιηθνχ ή ινγηζκηθνχ γηα ηελ παξαγσγή λέσλ ή ζεκαληηθά βειηησκέλσλ πξντφλησλ) Δμαγνξά εμσηεξηθήο γλψζεο (Αγνξά ή εθρψξεζε δηπισκάησλ επξεζηηερλίαο θαη κε θαηνρπξσκέλσλ κε δίπισκα επξεζηηερλίαο εθεπξέζεηο, ηερλνγλσζία, θαζψο θαη άιισλ ηχπσλ γλψζεσλ απφ άιιεο επηρεηξήζεηο ή νξγαληζκνχο γηα ηελ αλάπηπμε λέσλ ή ζεκαληηθά βειηησκέλσλ πξντφλησλ θαη δηαδηθαζηψλ) 17

70 Δθπαίδεπζε γηα θαηλνηφκεο δξαζηεξηφηεηεο (Δζσηεξηθή ή εμσηεξηθή θαηάξηηζε γηα ην πξνζσπηθφ ζαο γηα ηελ αλάπηπμε ή / θαη ηελ εηζαγσγή λέσλ ή ζεκαληηθά βειηησκέλσλ πξντφλησλ) 2.4 Πξνϊόληα/δηεξγαζίεο παξαγωγήο/ηερλνινγίεο Μήπσο ε εηαηξεία ζαο εηζάγεη/πξνηίζεληαη λα εηζάγεη νπνηαδήπνηε λέα ή ζεκαληηθά βειηησκέλα πξντφληα / δηαδηθαζίεο παξαγσγήο/ηερλνινγίεο; Καηλνηνκία Πξντφληα Γηεξγαζίεο παξαγσγήο Τερλνινγίεο Πφηε Πνηέ Παξειζφλ Παξφλ Δγγχο κέιινλ Μειινληηθά 2.5 θνπόο ηεο θαηλνηνκίαο Σθνπφο Αχμεζε ηεο γθάκαο ησλ αγαζψλ ή ππεξεζηψλ ζηελ αγνξά Σεκαζία Φακειή Μέηξηα Υςειή Αληηθαηάζηαζε ησλ παξσρεκέλσλ πξντφλησλ Δίζνδνο ζε λέεο αγνξέο ή αχμεζε ηνπ κεξηδίνπ ηεο αγνξάο Βειηίσζε ησλ πθηζηάκελσλ πξντφλησλ Μείσζε ησλ πιηθψλ θαη ηνπ θφζηνο ελέξγεηαο αλά κνλάδα πξντφληνο Δλίζρπζε ησλ πηπρψλ θαη ησλ ηζρπξηζκψλ πγείαο 2.6 Παξάγνληεο πνπ παξεκπνδίδνπλ ηηο δξαζηεξηόηεηεο θαηλνηνκίαο πξνϊόληωλ θαη δηαδηθαζηώλ Παξάγνληεο Βαζκφο ζπκκεηνρήο Ακειεηένο Φακειφο Μέηξηνο Υςειφο Δζσηεξηθά εκπφδηα Παξάγνληαο θφζηνο - Έιιεηςε ρξεκαηνδφηεζεο ζην εζσηεξηθφ ηεο επηρείξεζεο ζαο Παξάγνληαο θφζηνο - Έιιεηςε ρξεκαηνδφηεζεο απφ εμσηεξηθέο πεγέο 18

71 Παξάγνληαο θφζηνο - Υςειφ θφζηνο θαηλνηνκίαο Τερλνγλσζία - Έιιεηςε εμεηδηθεπκέλνπ πξνζσπηθνχ Τερλνγλσζία - Έιιεηςε πιεξνθφξεζεο γηα ηερλνινγίεο Τερλνγλσζία - Έιιεηςε πιεξνθφξεζεο γηα ηηο αγνξέο Τερλνγλσζία - Γπζθνιία αλεχξεζεο εηαίξσλ ζπλεξγαζίαο γηα ηελ θαηλνηνκία Παξάγνληαο αγνξά - Κπξηαξρία ηεο αγνξάο απφ θαζηεξσκέλεο επηρεηξήζεηο Παξάγνληαο αγνξά - Αβεβαηφηεηα ηεο δήηεζεο γηα θαηλνηφκα πξντφληα ή ππεξεζίεο 2.7 Τπεξεζίεο ππνζηήξημεο θαηλνηνκίαο Δίζηε ζε επαθή κε ηηο ππεξεζίεο ππνζηήξημεο; Ναη Όρη Με πνηνλ ηνκέα ηεο δξαζηεξηφηεηάο ζαο είλαη απηή ε επαθή ζρεηηθή; Δπεμεξγαζία Γηαηί? Έιιεηςε ελδηαθέξνληνο/ζπλάθεηαο Παξαγσγή Έιιεηςε ρξεκαηνδφηεζεο Γηνίθεζε/αλζξψπηλνη πφξνη /εθπαίδεπζε Έιιεηςε πιεξνθφξεζεο 3. Μάξθεηηλγθ 3.1 Γεωγξαθηθέο αγνξέο Σε πνηεο γεσγξαθηθέο αγνξέο ε ε επηρείξεζή ζαο πξαγκαηνπνίεζε πσιήζεηο αγαζψλ ή / θαη ππεξεζηψλ θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηξηεηίαο ; Πεξηνρή Αγνξά απφ άπνςε θχθινπ εξγαζηψλ θαηά ηελ ηξηεηία (Πνζνζηφ) Τνπηθά/ Δζληθά Γεηηνληθέο ρψξεο Δπξψπε ΖΠΑ, Κίλα θ.ιπ. 19

72 3.2 Νέεο αγνξέο Έρεηε πνηέ πξνζπαζήζεη λα εηζέιζεηε ζε λέεο αγνξέο ηελ ηειεπηαία ηξηεηία ( ); Τνπηθά Ναη Όρη Έρεηε επηηχρεη; Δίραηε θαζφινπ πξφζεζε; Ναη Όρη Όρη Ναη Αλ Ναη,πνχ; Αλ φρη,γηαηί;έιιεηςε: Τη ζαο απέηξεςε; Καηάιιεισλ πηζηνπνηήζεσλ Ο θφβνο γηα ην άγλσζην Πεξηθεξεηαθά Δζληθά Γεηηνληθέο ρψξεο Δπξψπε Αιινχ Καηάιιεισλ δηθηχσλ δηαλνκήο Οηθνλνκηθψλ πφξσλ γηα είζνδν ζε λέεο αγνξέο Δμεηδηθεπκέλσλ ζπκβνπιεπηηθψλ ππεξεζηψλ Υπνζηήξημεο απφ ηα πξνμελεία Υπνζηήξημεο απφ εκπνξηθέο εμαγσγηθέο αξρέο Ζ αλαζθάιεηα ζρεηηθά κε ηηο εζσηεξηθέο δπλαηφηεηεο (ηερλνινγηθέο, αλζξψπηλν δπλακηθφ θιπ.) Ζ αλαζθάιεηα ζρεηηθά κε εμσηεξηθφ δπλακηθφ (δήηεζε) Ο εμσηεξηθφο αληαγσληζκφο Αλαζθάιεηα / έιιεηςε γλψζεσλ ζρεηηθά κε ηελ εζληθή / δηεζλή λνκνζεζία Άιια 3.3 Μεηαβνιέο ηεο αγνξάο Παξαθνινπζείηε νπνηεζδήπνηε αιιαγέο ζηελ αγνξά; Ναη Τη παξαθνινπζείηε ζπγθεθξηκέλα; Τάζεηο πνπ αθνξνχλ..: No Γηαηί? Πξντφληα Πξνψζεζε Γίθηπα δηαλνκήο Τηκέο Με ζπλαθέο Φξνλνβφξν Κφζηνο Ζ έιιεηςε εμεηδίθεπζεο γηα ζπιινγή/αλάιπζε ησλ δεδνκέλσλ 20

73 3.4 Πόξνη ηεο αγνξάο Πξνκεζεπηέο εμνπιηζκνχ, πιηθψλ, εμαξηεκάησλ Πειάηεο ή θαηαλαισηέο Αληαγσληζηέο ή άιιεο επηρεηξήζεηο ηνπ ηνκέα ζαο Σχκβνπινη, εκπνξηθά εξγαζηήξηα ή ηδησηηθά ηδξχκαηα Έξεπλαο & Αλάπηπμεο 3.5 Μέζνδνη Καηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο ηξηεηίαο , ε επηρείξεζή ζαο έρεη εθαξκφζεη: Σεκαληηθέο αιιαγέο ζηελ αηζζεηηθή ή ηε ζπζθεπαζία ελφο πξντφληνο ή κηαο ππεξεζίαο (απνθιείζηε ηηο κεηαβνιέο πνπ αιινηψλνπλ ηε ιεηηνπξγία ή ηα ραξαθηεξηζηηθά ησλ ρξεζηψλ ηνπ πξντφληνο, γηαηί απηά απνηεινχλ θαηλνηνκίεο ησλ πξντφλησλ) Νέα κέζα θαη ηερληθέο γηα ηελ πξνψζεζε ησλ πξντφλησλ (δειαδή ηε ρξήζε γηα πξψηε θνξά ελφο λένπ δηαθεκηζηηθνχ κέζνπ, κηαο λέαο εηθφλαο ηεο κάξθαο, ε εηζαγσγή ησλ θαξηψλ πηζηφηεηαο θ.ιπ.) Νέεο κεζφδνπο γηα ηελ ηνπνζέηεζε ηνπ πξντφληνο ή δίθηπα πσιήζεσλ (δειαδή ηε ρξήζε γηα πξψηε θνξά franchising ή αδεηψλ δηαλνκήο, άκεζεο πσιήζεηο, απνθιεηζηηθά δηθαηψκαηα ιηαληθήο, λέεο ηδέεο γηα ηελ παξνπζίαζε ησλ πξντφλησλ, θιπ.) Νέεο κέζνδνη ηηκνιφγεζεο πξντφλησλ ή ππεξεζηψλ (δει. ρξήζε γηα πξψηε θνξά κεηαβιεηήο ηηκνιφγεζεο βάζεη ηεο δήηεζε, ζπζηήκαηα εθπηψζεσλ θ.ιπ.) 3.6 ηόρνη κάξθεηηλγθ Πφζν ζεκαληηθνί είλαη ν θαζέλαο απφ ηνπο αθφινπζνπο ζηφρνπο γηα ην κάξθεηηλγθ ηεο επηρείξεζήο ζαο πνπ εηζήρζεζαλ θαηά ηελ ηειεπηαία ηξηεηία; Σηφρνη Βαζκφο ζεκαληηθφηεηαο Ακειεηένο Φακειφο Μέηξηνο Υςειφο Αχμεζε ή δηαηήξεζε ηνπ κεξίδην αγνξάο Δηζαγσγή ησλ πξντφλησλ ζε λέεο νκάδεο θαηαλαισηψλ Δηζαγσγή ησλ πξντφλησλ ζε λέεο γεσγξαθηθέο αγνξέο 3.7 Αληαγωληζηηθόηεηα Πνηνη είλαη γηα εζάο νη 3 ζεκαληηθφηεξνη παξάγνληεο αληαγσληζηηθφηεηαο κέζα ζηελ αγνξά ηεο εηαηξείαο ζαο; Παξάγνληεο Δπηιέμηε κφλν 1 Πξντφληα (λέα, δηαθνξνπνηεκέλα θαη πςειήο πνηφηεηαο πξντφληα / ππεξεζίεο, πξνζαξκνζκέλα πξντφληα) Τηκή (ε πξνζθεξφκελε ηηκή, ην θφζηνο παξαγσγήο) Πξνψζεζε (δηαθήκηζε, δεκφζηεο ζρέζεηο, πξνζσπηθέο πσιήζεηο, ηνγελή δηαθήκηζε, θάζε κνξθή επηθνηλσλίαο κεηαμχ ηεο επηρείξεζεο θαη ηνπ θαηαλαισηή) 21

74 Τφπνο (ε δηαλνκή, ην δίθηπν κάξθεηηλγθ, ην ιηαληθφ εκπφξην/ε ρνλδξηθή πψιεζε) 22

75 ΟΓΗΓΟΙ ΤΣΑΔΩΝ ΑΤΣΟ-ΓΙΑΓΝΩΗ Τν εξγαιείν ηνπνζεηεί ηελ ελδηαθεξφκελε εηαηξεία θαη ηελ πξνθαιεί λα δηεξεπλήζεη ηα δεηήκαηα πνπ αθνξνχλ ηνλ αληαγσληζκφ, ηελ θαηλνηνκία ζηηο αγνξέο, θαη ηελ πνηφηεηα ησλ πξντφλησλ πνπ παξάγεη. Γεκηνπξγεί κηα εηθφλα γηα ην πψο κηα παξαγσγηθή κνλάδα πξέπεη λα ιεηηνπξγεί θαη κε πνηα ζέκαηα ζα πξέπεη λα αζρνιεζεί κε ην ζθνπφ λα γίλεη βηψζηκε θαη αληαγσληζηηθή επηρείξεζε. Οη ηξεηο πηζαλέο ζπζηάζεηο απηφ-δηάγλσζεο ηηο νπνίεο κπνξεί λα ιάβεη κηα ΜΜΔ αλάινγα κε ηηο απαληήζεηο πνπ ζα δψζεη ζην δηαδηθηπαθφ εξσηεκαηνιφγην είλαη νη εμήο: A. Γηνίθεζε Ζ Γηνίθεζε ιεηηνπξγεί κέζσ ιεηηνπξγηψλ φπσο ν ζρεδηαζκφο, ε νξγάλσζε, ε ζηειέρσζε, ε εγεζία/δηεχζπλζε, ν έιεγρνο/ ε παξαθνινχζεζε θαη ηα θίλεηξα. Σρεδηαζκφο: Φαξηνγξάθεζε ηνπ αθξηβνχο ηξφπνπ επίηεπμεο ζπγθεθξηκέλσλ ζηφρσλ, δεκηνπξγία ζρεδίσλ γηα ελέξγεηεο, θαη απνθάζεσλ ζρεηηθά κε ην ηη πξέπεη λα ζπκβεί ζην κέιινλ (ζήκεξα, ηελ επφκελε εβδνκάδα, ηνλ επφκελν κήλα, ηνλ επφκελν ρξφλν, ή θαηά ηε δηάξθεηα ησλ επφκελσλ πέληε εηψλ). Οξγάλσζε: εθαξκνγή πξφηππσλ ζρέζεσλ κεηαμχ ησλ εξγαδνκέλσλ θαη βέιηηζηε ρξήζε φισλ ησλ πφξσλ γηα ηελ εθηέιεζε ησλ ζρεδίσλ. Ζ ρξήζε πφξσλ πεξηιακβάλεη ηελ επηινγή θαη ην ρεηξηζκφ ηνπ αλζξψπηλνπ δπλακηθνχ, ησλ νηθνλνκηθψλ, ηερλνινγηθψλ θαη θπζηθψλ πφξσλ. Σηειέρσζε: αλάιπζε εξγαζίαο, αλεχξεζε θαη πξφζιεςε ησλ θαηάιιεισλ ζέζεσλ εξγαζίαο. Ζ χπαξμε ηκήκαηνο αλζξψπηλσλ πφξσλ είλαη απαξαίηεηε γηα ηελ επίηεπμε απηνχ ηνπ ζηφρνπ. Θα πξέπεη λα θαηαβιεζνχλ πξνζπάζεηεο γηα λα έρνπλ: θαηάιιειν πξνζσπηθφ, θαηάιιειε ηνπνζεζία ηε ζσζηή ζηηγκή θαη εθπαηδεπκέλν πξνζσπηθφ πνπ έρεη θίλεηξα. Ζγεζία /Γηεχζπλζε: Καζνξηζκφο ηνπ ηη πξέπεη λα γίλεη θαη λα νξίζεη ηνπο αλζξψπνπο λα ην πξαγκαηνπνηήζνπλ. Έιεγρνο / παξαθνινχζεζε: Έιεγρνο ηεο πξνφδνπ βάζε ηνπ ζρεδηαζκνχ θαη ιήςε ηπρφλ δηνξζσηηθψλ ελεξγεηψλ πνπ απαηηνχληαη γηα λα δηαζθαιηζηεί φηη ηα ζρέδηα παξακέλνπλ ζε ηξνρηά. Κίλεηξν: Τν θίλεηξν είλαη κηα βαζηθή ιεηηνπξγία ηεο δηνίθεζεο επεηδή νη εξγαδφκελνη δελ κπνξνχλ λα ιεηηνπξγήζνπλ απνηειεζκαηηθά ρσξίο θίλεηξν. Φσξίο θίλεηξν, νη εξγαδφκελνη δελ κπνξνχλ λα ζπκβάιινπλ ζε άιιεο νξγαλσηηθέο ιεηηνπξγίεο θαη πξνηεξαηφηεηεο. Όια ηα επίπεδα ηεο δηνίθεζεο εθηεινχλ απηέο ηηο ιεηηνπξγίεο, αιιά ε πνζφηεηα ηνπ ρξφλνπ πνπ μνδεχεη έλαο δηεπζπληήο γηα θάζε ιεηηνπξγία εμαξηάηαη απφ ην επίπεδν ηεο δηνίθεζεο θαη ηηο αλάγθεο ηνπ νξγαληζκνχ. Ζ ηθαλή δηνίθεζε θαη κφλν κπνξεί λα κεηαηξέςεη ηνπο απνδηνξγαλσκέλνπο αλζξψπηλνπο, νηθνλνκηθνχο θαη πιηθνχο πφξνπο θαη ηα κεραλήκαηα ζε κηα παξαγσγηθή επηρείξεζε. Σε 23

76 πεξίπησζε απνπζίαο δηνίθεζεο, έλαο νξγαληζκφο είλαη απιψο κηα ζπιινγή ησλ αλζξψπσλ, ρξεκάησλ, πιηθψλ θαη κεραλεκάησλ. Οη θύξηνη ιόγνη γηα ηε κείωζε ηεο παξαγωγηθήο ηθαλόηεηαο: έιιεηςε πξνζσπηθνχ έιιεηςε εμνπιηζκνχ πξνεγκέλεο ηερλνινγίαο έιιεηςε αγνξψλ έιιεηςε θαηλνηνκίαο. Θέκαηα πλεπκαηηθήο ηδηνθηεζίαο: Σε πεξίπησζε πνπ ζην κέιινλ ζέιεηε λα αλαγλσξηζηνχλ δηθαηψκαηα επξεζηηερλίαο (εθεπξέζεηο / θαηλνηνκίεο), είλαη ζθφπηκν λα δεισζνχλ ζηηο αξκφδηεο αξρέο. Ζ Πνηόηεηα είλαη έλα δήηεκα γηα θάζε αγξφηε θαη αγνξαζηή, είηε φζνλ αθνξά ηα εκπνξεχκαηα πνπ παξάγνληαη κε βαζηθά πξφηππα, είηε ηα πνηνηηθά πξντφληα πςειψλ πξνδηαγξαθψλ ζηα νπνία δηαθξίλεηαη ε Δπξψπε. Οη γεσξγνί ηεο ΔΔ πξέπεη λα αμηνπνηήζνπλ ηε θήκε ηεο πςειήο πνηφηεηαο γηα ηε δηαηήξεζε ηεο αληαγσληζηηθφηεηαο θαη ηεο θεξδνθνξίαο. Ζ Ννκνζεζία ηεο ΔΔ νξίδεη απζηεξέο πξνυπνζέζεηο πνπ εγγπψληαη ηα πξφηππα φισλ ησλ επξσπατθψλ πξντφλησλ. Δπηπιένλ, ηα ζπζηήκαηα πνηφηεηαο ηεο ΔΔ αλαγλσξίδνπλ ηα πξντφληα θαη ηα ηξφθηκα πνπ παξάγνληαη θαη εθηξέθνληαη ππφ αθξηβείο πξνδηαγξαθέο. Δηδηθά ζπζηήκαηα εγγύεζεο ηεο Πνηόηεηαο ηεο ΔΔ Πξνζηαηεπφκελε Ολνκαζία Πξνέιεπζεο (ΠΟΠ) θαη Πξνζηαηεπφκελεο Γεσγξαθηθήο Έλδεημεο (ΠΓΔ) γηα γεσξγηθά πξντφληα αγξνθηήκαηνο θαη ηξφθηκα. Δγγπεκέλα Παξαδνζηαθά Πξνηφληα (ΔΠΠ) γηα γεσξγηθά πξντφληα αγξνθηήκαηνο θαη ηξφθηκα. Βηνινγηθή γεωξγία 24

77 Τα επξσπατθά πξφηππα εκπνξίαο ελζαξξχλνπλ ηνπο γεσξγνχο ηεο ΔΔ λα παξάγνπλ πξντφληα δεδνκέλεο πνηφηεηαο, ζχκθσλα κε ηηο πξνζδνθίεο ησλ θαηαλαισηψλ. Δπηηξέπνπλ ηε ζχγθξηζε ησλ ηηκψλ κεηαμχ ησλ δηαθφξσλ πνηνηήησλ ηνπ ίδηνπ πξντφληνο. Μπνξνχλ επίζεο λα εμαζθαιίζνπλ ηελ ειάρηζηε πνηφηεηα γηα ηνλ θαηαλαισηή θαη ηε δηεπθφιπλζε ηεο ιεηηνπξγίαο ηεο εζσηεξηθήο αγνξάο θαη ηνπ δηεζλνχο εκπνξίνπ. Θα αληηθαηαζηήζνπλ ηα δηάθνξα εζληθά πξφηππα θαη ξπζκίδνληαη απφ ηελ "εληαία ΚΟΑ". Τπελζπκίδεηαη όηη: απηφ πνπ ιείπεη πεξηζζφηεξν δελ είλαη δεμηφηεηα ή ην θεθάιαην, αιιά ε δηνίθεζε. Ζ ρξεζηή δηνίθεζε βνεζά ζηε κεγηζηνπνίεζε ηεο παξαγσγήο θαη ηελ ειαρηζηνπνίεζε ηνπ θφζηνπο. Γηαηεξεί κηα δπλακηθή ηζνξξνπία κεηαμχ ελφο νξγαληζκνχ θαη ηνπ ζπλερψο κεηαβαιιφκελνπ πεξηβάιινληφο ηνπ. Ζ δηνίθεζε είλαη ππεχζπλε γηα ηε δεκηνπξγία, ηελ επηβίσζε θαη ηελ αλάπηπμε ησλ νξγαληζκψλ. B. Καηλνηνκία / ηερλνινγία Τν ελάξην 2020 παξέρεη κηα ζπζηεκαηηθή αλαζθφπεζε ησλ βαζηθψλ κεηαβιεηψλ πνπ ε αγξνηηθή θαη γεσξγηθή πνιηηηθή πξέπεη λα ιάβνπλ ππφςε. Απηέο είλαη: νη αγξνηηθέο δεκνγξαθηθέο ηάζεηο, ε γεσξγηθή ηερλνινγία, νη γεσξγηθέο αγνξέο θαη νη θπζηθνί θαη θνηλσληθνί πεξηνξηζκνί ζρεηηθά κε ηε ρξήζε ηεο γεο πνπ είλαη πηζαλφ λα ππάξρνπλ ην

78 Οη θνηλσληθνί θαη νηθνλνκηθνί παξάγνληεο, νη νπνίνη ακθφηεξνη εμαξηψληαη απφ ηελ ηερλνινγία, έρνπλ ζρέζε κε απηέο ηηο θχξηεο κεηαβιεηέο, θαη είλαη ελδνγελείο θαη εμσγελείο. Ζ ηερλνινγία θαζνξίδεη ηη είλαη εθηθηφ ζε θάζε ηνκέα, ελψ ε θνηλσληθή (θαηαλαισηηθή) δήηεζε θαζνξίδεη ηη είλαη νηθνλνκηθά βηψζηκν. Ζ θνηλσληθή δήηεζε - πνπ επεξεάδεη ην γεσξγηθφ ηνκέα - δελ αληηθαηνπηξίδεη κφλν ηηο πξνηηκήζεηο ησλ θαηαλαισηψλ φζνλ αθνξά ηα ηξφθηκα, αιιά θαη ην πεξηβάιινλ θαη ηελ πγεία, ζπκπεξηιακβαλνκέλεο ηεο δέζκεπζεο απφ ηελ θνηλσλία ζην ζχλνιφ ηεο γηα ζπλεηή ρξήζε ησλ θπζηθψλ πφξσλ (λεξφ, έδαθνο) θαη ηε ζπληήξεζε ηεο βηνπνηθηιφηεηαο. Οη παξαδνζηαθνί αγξόηεο, γηα παξάδεηγκα, ζπρλά ιέλε φηη επηδηψθνπλ λα ζπλεξγαζηνχλ απνηειεζκαηηθά κε ηνπο πφξνπο αλά ρείξαο. Γειαδή, λα ρξεζηκνπνηνχλ ηηο εθηάζεηο, ηηο βξνρνπηψζεηο, ηνπο ζπφξνπο, ηηο κεζφδνπο άξνζεο θαη ηηο πεγέο ελέξγεηαο πνπ έρνπλ ζηε δηάζεζή ηνπο γηα λα παξάγνπλ φ,ηη πξνζθέξεη ε θχζε. Σπκβαηηθέο κέζνδνη ρξεζηκνπνηνχληαη θαηά ηελ θαιιηέξγεηα ηεο γεο, ηελ επηινγή θαη ζπνξά ησλ ζπφξσλ, ηελ πξνζηαζία ησλ θπηψλ απφ ηα δηδάληα θαη ηα δψα θαη ηε ζπγθνκηδή ηεο ζνδεηάο. Τα εκπνξεχκαηα δηαθηλνχληαη κέζσ ησλ θνληηλψλ θαηαζηεκάησλ. Απηνί νη παξαγσγνί αλαθέξνπλ ζπρλά κφλν πεξηνξηζκέλε ηθαλφηεηα λα αιιάμνπλ απηέο ηηο δηαδηθαζίεο, ελψ θάπνηνη επηδηψθνπλ λα απνθχγνπλ ηελ αιιαγή. Σηα ζύγρξνλα γεωξγηθά ζπζηήκαηα νη αγξφηεο πηζηεχνπλ φηη έρνπλ πνιχ πην θεληξηθνχο ξφινπο θαη είλαη πξφζπκνη λα εθαξκφζνπλ ηελ ηερλνινγία θαη ηηο πιεξνθνξίεο γηα ηνλ έιεγρν ησλ πεξηζζφηεξσλ ζπληζησζψλ ηνπ ζπζηήκαηνο, κηα πνιχ δηαθνξεηηθή άπνςε απφ εθείλε ησλ παξαδνζηαθψλ αγξνηψλ. Σε αληίζεζε κε ηελ απνκφλσζε πνπ ζπλδέεηαη κε ηηο παξαδνζηαθέο ξπζκίζεηο, ε ζχγρξνλε γεσξγία ζεσξεί φηη ε επηηπρία ηεο εμαξηάηαη απφ ηηο 26

79 δηαζπλδέζεηο (ηελ πξφζβαζε ζε πφξνπο, ηελ ηερλνινγία, ηε δηαρείξηζε, ηηο επελδχζεηο, ηηο αγνξέο θαη ηηο θπβεξλεηηθέο πνιηηηθέο ζηήξημεο). Οη δηάθνξεο κνξθέο θαηλνηνκίαο πεξηιακβάλνπλ ην πξντφλ, ηε δηαδηθαζία, ηελ αιπζίδα εθνδηαζκνχ θαη ην κάξθεηηλγθ. Ζ θαηλνηνκία είλαη ν δξφκνο πξνο ηελ νηθνλνκηθή αλάπηπμε. Οη βηνκεραλίεο σξηκάδνπλ. Τα πξντφληα σξηκάδνπλ. Ζ θαηλνηνκία είλαη ε δεκηνπξγία θαη ε κεηαηξνπή λέσλ γλψζεσλ ζε λέα πξντφληα, δηεξγαζίεο ή ππεξεζίεο πνπ αληαπνθξίλνληαη ζηηο αλάγθεο ηεο αγνξάο. Ωο εθ ηνχηνπ, ε θαηλνηνκία δεκηνπξγεί λέεο επηρεηξήζεηο θαη είλαη ε βαζηθή πεγή ηεο αλάπηπμεο ησλ επηρεηξήζεσλ θαη ηεο βηνκεραλίαο. Τα λέα θαηλνηφκα πξντφληα είλαη απαξαίηεηα γηα ηελ πξφνδν ηεο θάζε θνηλσλίαο. Νέα πξντφληα πνπ λα αληαπνθξίλνληαη ζηηο επηζπκίεο θαη ηηο αλάγθεο ηνπ πιεζπζκνχ, ψζηε λα ηνλσζεί ε βειηίσζε ηνπ βηνηηθνχ επηπέδνπ. Οη ηερλνινγηθέο ηάζεηο: Τν πςειφ επίπεδν επελδχζεσλ ζηελ ηερλνινγία, Τερλνινγίεο αηρκήο κε πςειή απνδνηηθφηεηα πνπ ζπλεπάγνληαη ρακειφ θφζηνο ελέξγεηαο θαη εξγαζίαο, ζχκθσλα κε ηα πξφηππα ηεο ΔΔ - πην απνδνηηθέο κεραλέο, Τερλνινγία επεμεξγαζίαο αγξν-βηνκεραληθψλ πξντφλησλ ζε ζπκκφξθσζε κε ηα πξφηππα ηεο ΔΔ, Βειηησκέλνο εξγαζηεξηαθφο εμνπιηζκφο / φξγαλα (π.ρ. γηα ηελ ηαπηνπνίεζε μέλσλ πιψλ ζηελ πξψηε χιε), Απηνκαηνπνίεζε ηεο δηαδηθαζίαο παξαγσγήο, Δμνπιηζκφο γηα ηελ απφθηεζε θαπζίκσλ απφ θαιακπφθη θαη ζηέκθπια Ζ έξεπλα θαη ε θαηλνηνκία ζηε γεσξγία θαη ηε δαζνθνκία έρνπλ ηδηαίηεξε ζεκαζία γηα ηελ αληηκεηψπηζε ησλ πξνθιήζεσλ πνπ νη ηνκείο πνπ αληηκεησπίδνπλ ζήκεξα. Οη θύξηεο πξνθιήζεηο είλαη: ε εμαζθάιηζε βηψζηκεο παξαγσγήο ηξνθίκσλ ελψπησλ δήηεζεο, ηεο απμαλφκελε παγθφζκηαο ε δηαζθάιηζε ηεο βηψζηκεο δηαρείξηζεο ησλ θπζηθψλ πφξσλ θαη ε δξάζε γηα ην θιίκα, θαη ε ζπκβνιή ζε κηα ηζφξξνπε εδαθηθή αλάπηπμε ησλ αγξνηηθψλ πεξηνρψλ ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο. Πξνθεηκέλνπ λα πξνσζεζεί κηα ζεηηθή εμέιημε ηνπ ηνκέα ησλ γεσξγηθψλ εθκεηαιιεχζεσλ θαη ηεο δαζνθνκίαο ζε φιε ηελ Έλσζε, ε ΔΔ ππνζηεξίδεη (πνιπεζληθά) αγξνηηθά εξεπλεηηθά έξγα θαη θαηλνηφκα ζρέδηα ζην πιαίζην ηεο Έξεπλαο θαη Καηλνηνκίαο, ηα Horizon Οκνίσο, είλαη δπλαηφλ λα ππνζηεξίμεη θαηλνηφκα έξγα ζην πιαίζην ησλ πξνγξακκάησλ αγξνηηθήο αλάπηπμεο ησλ θξαηψλ-κειψλ πνπ ζπγρξεκαηνδνηνχληαη απφ ηελ Δπξσπατθή Έλσζε. 27

80 Ζ Δπξσπατθή Σχκπξαμε Καηλνηνκίαο γηα ηε Γεσξγηθή Παξαγσγηθφηεηα θαη Βησζηκφηεηα (EIP-AGRI), ε νπνία ζπλδέεη ηηο δηάθνξεο πνιηηηθέο, ιεηηνπξγεί γηα λα δηεπθνιχλεη κηα επξχηεξε αθνκνίσζε ησλ εξεπλεηηθψλ θαη θαηλνηφκσλ ιχζεσλ επί ηφπνπ θαη λα αλαπηχμεη έλα εξεπλεηηθφ πξφγξακκα ην νπνίν είλαη πην ζηνρεπκέλν ζηηο αλάγθεο ησλ αγξνηψλ θαη ησλ δαζνθφκσλ. Καηλνηνκία ζεκαίλεη ρξήζε λέσλ ηερλνινγηψλ θαη λένπ ηξφπνπ ζθέςεο ψζηε λα πξνζηεζεί αμία ζε κηα ππάξρνπζα ηδέα ή έλα πξντφλ πνπ ζα επηθέξεη ζεκαληηθέο αιιαγέο ζηελ θνηλσλία. Γηα ηελ επηρείξεζή ζαο αλαξσηεζείηε ζήκεξα αλ ζα πξέπεη λα γίλεη πην θαηλνηφκνο. Αηζζάλεζηε ηνλ αληίθηππν ηεο παγθνζκηνπνίεζεο, ηεο ηερλνινγηθήο θαη γλσζηηθήο επαλάζηαζεο, ηεο κεηαλάζηεπζεο θαη ηεο θιηκαηηθήο αιιαγήο; Οη επηηπρεκέλεο επηρεηξήζεηο φρη κφλν αληαπνθξίλνληαη ζηηο ηξέρνπζεο αλάγθεο ησλ πειαηψλ ηνπο ή ηηο νξγαλσηηθέο ηνπο αλάγθεο, αιιά ζπρλά πξνβιέπνπλ ηηο κειινληηθέο ηάζεηο θαη αλαπηχζζνπλ κηα ηδέα, έλα πξντφλ ή ηελ ππεξεζία πνπ ηνπο επηηξέπεη λα αληαπνθξίλνληαη γξήγνξα θαη απνηειεζκαηηθά ζηε κειινληηθή απηή δήηεζε. Ζ θαηλνηνκία ζα ζαο βνεζήζεη λα κείλεηε κπξνζηά απφ ηνλ αληαγσληζκφ, θαζψο νη αγνξέο, ε ηερλνινγία θαη νη ηάζεηο κεηαβάιινληαη. 28

81 Γ. ΑΓΟΡΑ Ζ Δπξσπατθή Έλσζε ζεζπίδεη θνηλνχο θαλφλεο γηα ηηο γεσξγηθέο αγνξέο. Δηδηθφηεξα, νη θαλφλεο απηνί αθνξνχλ ηε δεκφζηα παξέκβαζε ζηα πξφηππα ησλ αγνξψλ, ηα ζπζηήκαηα πνζνζηψζεσλ θαη εληζρχζεσλ, ηελ εκπνξία θαη ηελ παξαγσγή θαη ην εκπφξην κε ηηο ηξίηεο ρψξεο. Τα αγξνηηθά πξντφληα ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο είλαη κνλαδηθά ζε πνηφηεηα θαη πνηθηιία. Σε κηα αλνηρηή παγθφζκηα αγνξά, ε παξαγσγή εμαηξεηηθψλ ηξνθίκσλ θαη πνηψλ απφ κφλε ηεο δελ είλαη αξθεηή. Δμεγψληαο ζηνπο θαηαλαισηέο ηα πξφηππα θαη ηελ πνηφηεηα ησλ πξντφλησλ πνπ ε γεσξγία ηεο ΔΔ βάδεη ζην ηξαπέδη, ηα πξνγξάκκαηα πξνψζεζεο ηεο ΔΔ κπνξνχλ λα βνεζήζνπλ ηνπο επξσπαίνπο παξαγσγνχο ζε έλα νινέλα θαη πην αληαγσληζηηθφ πεξηβάιινλ. Ζ ΔΔ ππνζηεξίδεη ελεξγά ηνλ ηνκέα ησλ θξνχησλ θαη ιαραληθψλ κέζσ ηνπ ζπζηήκαηνο δηαρείξηζεο ηεο αγνξάο ηεο (ζηνηρείν «Κνηλήο Οξγάλσζεο ησλ Γεσξγηθψλ Αγνξψλ»), ην νπνίν έρεη 4 γεληθνύο ζηόρνπο: 29

82 έλα πην αληαγσληζηηθφ θαη πξνζαλαηνιηζκέλν ζηελ αγνξά ηνκέα ιηγφηεξεο δηαθπκάλζεηο ζην εηζφδεκα ησλ παξαγσγψλ πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ θξίζε, αχμεζε ηεο θαηαλάισζεο θξνχησλ θαη ιαραληθψλ ζηελ ΔΔ απμεκέλε ρξήζε ησλ θηιηθψλ πξνο ην πεξηβάιινλ θαιιηεξγεηψλ θαη ηερληθψλ παξαγσγήο. Αληαγωληζηηθόηεηα, πξνζαλαηνιηζκόο ηεο αγνξάο Οη παξαγσγνί ελζαξξχλνληαη λα εληαρζνχλ ζε Οξγαλψζεηο Παξαγσγψλ (ΟΠ). Απηέο ιακβάλνπλ ζηήξημε γηα ηελ εθαξκνγή ησλ επηρεηξεζηαθψλ πξνγξακκάησλ, κε βάζε κηα εζληθή ζηξαηεγηθή. Σε νξηζκέλεο πεξηνρέο ηεο ΔΔ, γηα κηα κεηαβαηηθή πεξίνδν, νη νκάδεο παξαγσγψλ (ΟΠ) πνπ ζπγθξνηνχληαη κε πξσηνβνπιία ησλ παξαγσγψλ κπνξνχλ λα ιάβνπλ νηθνλνκηθή βνήζεηα γηα λα ηνπο βνεζήζνπλ λα επηηχρνπλ ηελ αλαγλψξηζε ηνπο σο νξγαλψζεηο παξαγσγψλ. Ζ αλαγλψξηζε ησλ δη-επαγγεικαηηθψλ νξγαλψζεσλ (ΓΔO) επλνείηαη φηαλ απνδεηθλχεηαη φηη αληηπξνζσπεχνπλ επαξθψο ηηο δηάθνξεο επαγγεικαηηθέο θαηεγνξίεο ηνπ ηνκέα ησλ νπσξνθεπεπηηθψλ θαη εθηεινχλ ζπγθεθξηκέλεο δξάζεηο πνπ ζπκβάιινπλ ζηελ επίηεπμε ησλ ζηφρσλ ηνπ πξνγξάκκαηνο. 30

83 Τν πξφγξακκα πξνσζεί ηελ πνηφηεηα ησλ πξντφλησλ κε ηελ εθαξκνγή πξνηχπσλ εκπνξίαο γηα νξηζκέλα πξντφληα θαη κέηξσλ ζηήξημεο ηνπ επηρεηξεζηαθνχ πξνγξάκκαηνο γηα ηε βειηίσζε ή δηαηήξεζε ηεο πνηφηεηαο ηνπ πξντφληνο. Γηαθύκαλζε ηνπ εηζνδήκαηνο ιόγω θξίζεο Ζ ζηήξημε παξέρεηαη κέζσ κέηξσλ πξφιεςεο/δηαρείξηζεο θξίζεσλ ζην πιαίζην ησλ επηρεηξεζηαθψλ πξνγξακκάησλ, δειαδή: απφζπξζε πξντφλησλ πξψηκε ζπγθνκηδή/κε ζπγθνκηδή εξγαιεία πξνψζεζεο/ επηθνηλσλίαο θαηάξηηζε αζθάιηζε ηεο ζπγθνκηδήο βνήζεηα γηα ηελ εμαζθάιηζε ηξαπεδηθψλ δαλείσλ θαη θάιπςε ιεηηνπξγηθψλ εμφδσλ κε ηε ζχζηαζε ηακείσλ αιιεινβνήζεηαο (ηδηφθηεην αγξνηηθφ ηακείν ζηαζεξνπνίεζεο). Ζ Δπηηξνπή κπνξεί λα επηβάιεη πξνδηαγξαθέο παξαγσγήο θαη εκπνξίαο γηα νξηζκέλα γεσξγηθά πξντφληα. Γηα παξάδεηγκα, ηα πξφηππα απηά κπνξεί λα ζρεηίδνληαη κε ηελ πνηφηεηα ησλ πξντφλησλ, ηελ επηζήκαλζε, ηελ απνζήθεπζε ή αθφκε θαη ηε κεηαθνξά ηνπο. Ο ππάξρνλ θαλνληζκφο επηβάιιεη πξφζζεηνπο θαλφλεο γηα ηελ παξαγσγή θαη ηελ εκπνξία ησλ πξντφλησλ ηα νπνία θέξνπλ εηηθέηα πξνζηαζίαο ηνπ ακπειν-νηληθνχ ηνκέα. Οη εηηθέηεο απηέο είλαη νη αλαγλσξηζκέλεο νλνκαζίεο πξνέιεπζεο, νη γεσγξαθηθέο ελδείμεηο θαη ν φξνο ηνπ «παξαδνζηαθνχ». Ο θαλνληζκφο πεξηγξάθεη ηε δηαδηθαζία ππνβνιήο αίηεζεο γηα ηνπο παξαγσγνχο πνπ επηζπκνχλ λα απνθηήζνπλ έλα απφ απηά ηα ζήκαηα. Οη ηάζεηο ηεο αγνξάο ζηνλ ηνκέα ηεο γεωξγίαο: Ο πςειφο αληαγσληζκφο Ζ απμεκέλε δήηεζε γηα νηθνινγηθά θαη θπζηθά πξντφληα Ζ αχμεζε ησλ πξνζαξκνζκέλσλ πξντφλησλ δηαηξνθήο αλάινγα κε ηηο αλάγθεο ηεο θαηαλάισζεο ησλ λέσλ νκάδσλ-ζηφρσλ, κε έκθαζε ζε αμίεο, φπσο ε πγεία, ε βειηίσζε ηεο ζξεπηηθήο αμίαο, ηα δηαηηεηηθά πξντφληα δηαηξνθήο, ηα βηνινγηθά πξντφληα, ε θηιηθή πξνο ην πεξηβάιινλ ζπζθεπαζία θαη ε απμεκέλε δήηεζε γηα πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ηε δηαηξνθηθή αμία / απμεκέλε δήηεζε γηα πξντφληα κε βειηησκέλε ζξεπηηθή αμία Ζ απμεκέλε δήηεζε γηα επνρηαθά πξντφληα θαη θιαζηθά πξντφληα (γιπθά θαη είδε δαραξνπιαζηηθήο) Ζ ζηαζηκφηεηα ησλ ηηκψλ ησλ βαζηθψλ πξντφλησλ Ζ δήηεζε γηα έλα επξχ θάζκα πξντφλησλ Ζ απμεκέλε δήηεζε γηα πξντφληα κε βειηησκέλε ζρεδίαζε / απμεκέλε δήηεζε γηα ηα ζπζθεπαζκέλα πξντφληα Ζ εηζαγσγή έηνηκσλ γεπκάησλ βαζηάο θαηάςπμεο/ απμεκέλε δήηεζε γηα θαηεςπγκέλα πξντφληα Ζ αλάπηπμε ηνπ ηνκέα ηεο βειηίσζεο ησλ δψσλ Ζ αλάπηπμε ηεο αγνξάο ησλ πσιήζεσλ / πψιεζε πξντφλησλ ζηα ζνχπεξ κάξθεη Ζ απμεκέλε δήηεζε γηα «νηθνγελεηαθά παθέηα πξντφλησλ» Ζ απμεκέλε πνηφηεηα ησλ πξντφλησλ ζε ζπκκφξθσζε κε ηα πξφηππα ηεο ΔΔ (HACCP). 31

84 32

85 33

86 ΔΙΑΚΑΤΙΚΗ ΒΑΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΥΡΗΕΣΙΩΝ ΡΟΜΗΘΕΥΤΩΝ ΚΑΙ ΡΑΟΧΩΝ Σειρά μακθμάτων E-learning Θ διακρατικι βάςθ δεδομζνων προμθκευτϊν υπθρεςιϊν και παρόχων περιλαμβάνει δεδομζνα ςε εξειδικευμζνεσ υπθρεςίεσ υποςτιριξθσ, υπθρεςίεσ και προμθκευτζσ προϊόντων από τθν προμθκευτικι και τιμολογιακι αλυςίδα των ςτοχευμζνων παρόχων ΜΜΕ, παρόχουσ εργαλείων, παρόχουσ καταςκευισ ειδικϊν κτιρίων που ςχετίηονται με τουσ τομείσ-ςτόχουσ, logistics, εταιρείεσ εμπορίασ, κ.λπ. Θ βάςθ δεδομζνων παρζχει πλθροφορίεσ ςχετικά με τθν ονομαςία και τον εντοπιςμό των φορζων παροχισ υπθρεςιϊν, τισ κφριεσ δραςτθριότθτεσ και τισ υπθρεςίεσ που παρζχονται, ςτοιχεία επικοινωνίασ, ςυμπεριλαμβανομζνων ιςτοςελίδα, αν ιςχφει. Εάν είναι διακζςιμοσ, θ βάςθ δεδομζνων, κα περιλαμβάνει ζνα τιμοκατάλογο των παρεχόμενων υπθρεςιϊν / προϊόντων. Θ διακρατικι βάςθ δεδομζνων των προμθκευτϊν και παρόχων υπθρεςιϊν κα πρζπει να εκπονθκεί από το βουλγαρικό Οικονομικό Φόρουμ και κα περιλαμβάνει πλθροφορίεσ από όλεσ τισ ςυμμετζχουςεσ χϊρεσ για εξειδικευμζνεσ υπθρεςίεσ υποςτιριξθσ των επιχειριςεων (όπωσ είναι το επιχειρθματικό κζντρα, εκκολαπτιρια επιχειριςεων κ.λπ.), των υπθρεςιϊν και των προμθκευτϊν προϊόντων (όπωσ πάροχοι ςπόρων, παρόχοι εργαλείων, παρόχοι καταςκευισ για τθν καταςκευι ειδικϊν κτιρίων που ςχετίηονται με τουσ τομείσ-ςτόχουσ, logistics, εταιρείεσ εμπορίασ, κ.λπ.). Σο Βουλγαρικό Οικονομικό Φόρουμ ενθμερϊνει τθ βάςθ δεδομζνων κακόλθ τθ διάρκεια του ζργου, χρθςιμοποιϊντασ και τα δφο ςτοιχεία που παρζχονται από τουσ εταίρουσ και τα ερωτθματολόγια που ςυμπλθρϊνονται μζςω τθσ ιςτοςελίδασ του από τουσ φορείσ που επικυμοφν να ςυμπεριλθφκοφν ςτθ βάςθ δεδομζνων. Θ βάςθ δεδομζνων περιλαμβάνει ςυγκεκριμζνα ςτοιχεία οπτικισ ταυτότθτασ του SEE 1

87 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ 1. Ειςαγωγι ςτθ Βάςθ Δεδόμενων 1.1 Σι είναι το DBMS; 1.2 Επεξεργαςία Δεδομζνων Vs. υςτιματα διαχείριςθσ δεδόμενων 1.3 Αρχείο προςανατολιςμζνθσ προςζγγιςθσ 1.4 Αρχείο προςανατολιςμζνθσ προςζγγιςθσ 1.5. Χαρακτθριςτικά τθσ Βάςθσ Δεδόμενων Σαυτόχρονθ χριςθ Δομθμζνα και Πειγραφικά Δεδόμενα Διαχωριςμόσ Δεδομζνων και Εφαρμογϊν Ακεραιότθτα δεδόμενων υναλλαγζσ Δεδομενα 1.6 Πλεονεκτιματα και μειονεκτιματα του DBMS 1.7 Παραδείγματα και ςχιματα 1.8. Μοντζλα δεδομζνων Σο μοντζλο Οντοτιτων-υςχετίςεων χεςιακό Μοντζλο Άλλα μοντζλα δεδομζνων 1.9 Βάςθ Γλϊςςεσ Δεδομζνα-Οριςμόσ γλϊςςασ Δεδομζνα-χειριςμόσ Γλϊςςασ 1.10 Λεξικό δεδομζνων 1.11 Διαχειριςτζσ βάςεων δεδομζνων και Χριςτεσ βάςεων δεδομζνων Χριςτεσ Βάςεων δεδομζνων και Διεπαφζσ Διαχειριςτισ βάςθσ δεδόμενων 1.12 DBMS Αρχιτεκτονικι και Ανεξαρτθςία Δεδομζνων Θ Αρχιτεκτονικι Σριϊν χθμάτων Ανεξαρτθςία Δεδομζνων 1.13 Σφποι του ςυςτιματοσ βάςθσ δεδομζνων 2 Μοντελοποίθςθ Δεδομζνων Χρθςιμοποιϊντασ Προςζγγιςθ Οντοτιτων-υςχετίςεων 2.1 Ειςαγωγι 2.2 Μοντελοποίθςθ Δεδομζνων ςτο πλαίςιο του ςχεδιαςμοφ βάςθσ δεδομζνων 2.3 Σο Μοντζλο Οντοτιτων-υςχετίςεων 2.4 Μοντελοποίθςθ Δεδομζνων ωσ μζροσ του ςχεδιαςμοφ βάςθσ δεδομζνων 2.5 Βιματα ςτθν οικοδόμθςθ του μοντζλου δεδομζνων 2.6 Ανάπτυξθ του βαςικοφ ςχιματοσ χεςιακό Μοντζλο 3.1 Ειςαγωγι 3.2 Ζννοιεσ χεςιακοφ Μοντζλου Ιδιότθτεσ των ςχζςεων Relational κλειδιά 3.3 Περιοριςμοί χεςιακου Μοντζλου 3.4 χεςιακζσ Γλϊςςεσ 3.5 χεςιακι Άλγεβρα 4. Η διακρατικι βάςθ δεδομζνων για τουσ προμθκευτζσ υπθρεςιών και προϊόντων αναπαραγωγισ ςτον τομζα τθσ φυτοκομίασ και ηώων Αναφορζσ 2

88 1. Ειςαγωγι ςτθ Βάςθ Δεδόμενων Θ πρακτικι ανάγκθ για τον αποτελεςματικό χειριςμό των μεγάλων ποςοτιτων δομθμζνων πλθροφοριϊν και τθ βαςικι αντίλθψθ ότι «τα δεδομζνα κα πρζπει να αντιμετωπίηεται ωσ αναπόςπαςτθ πθγι, ανεξάρτθτα από τα προγράμματα εφαρμογισ» οδιγθςε ςτθν ανάπτυξθ τθσ διαχείριςθσ τθσ βάςθσ δεδομζνων ωσ ζνα ςθμαντικό κλάδο τθσ ζρευνασ τθσ επιςτιμθσ των υπολογιςτϊν. Θ ζρευνα τθσ βάςθσ δεδομζνων είχε μεγάλο αντίκτυπο ςτα ςυςτιματα λογιςμικοφ και τθν επιςτιμθ των υπολογιςτϊν γενικότερα. Ζχει παράςχει ζνα από τα λίγα παραδείγματα τθσ αλλθλεπίδραςθσ ανκρϊπου-μθχανισ που είναι και οι δυό πολφ υψθλοφ επίπεδου, παρόμοια με τον προγραμματιςμό ςτθ λογικι, και υπολογιςτικά αποδοτικι. Θ Θεωρία τθσ βάςθσ δεδομζνων μεγάλωςε ωσ κεωρία που αντιςτοιχεί και που επθρεάηει άμεςα μια ςειρά από υλοποιιςεισ ςφςτθματων διαχείριςθσ βάςθσ δεδομζνων (DBMS). Θ Σεχνολογία βάςθσ δεδομζνων παρουςιάηει τθ κεωρθτικι κοινότθτα με προκλθτικά ερευνθτικά ερωτιματα, τα οποία μποροφν να ταξινομθκοφν ςε τρεισ μεγάλεσ κατθγορίεσ: τα προβλιματα τθσ κεωρίασ των ςχεςιακϊν βάςεων δεδομζνων, προβλιματα ςτθν επεξεργαςία των ςυναλλαγϊν και τα προβλιματα πρόςβαςθσ των μεκόδων. Από τισ τρεισ πτυχζσ τθσ κεωρίασ τθσ βάςθσ δεδομζνων, θ ςχεςιακι κεωρία είναι θ πιο κοντά ταυτιηομενθ με το πεδίο και μπορεί να κεωρθκεί ωσ μια ςθμαντικι εφαρμογι τθσ μακθματικισ λογικισ ςε προβλιματα τθσ επιςτιμθσ των υπολογιςτϊν. Θ ζμφαςθ των άλλων δφο πτυχϊν τθσ κεωρίασ τθσ βάςθσ δεδομζνων είναι ςτουσ αλγορίκμουσ και ςτισ δομζσ δεδομζνων. Θ πρωτοποριακι εργαςία του EF Codd, ςτισ αρχζσ τθσ δεκαετίασ του 1970 προςζφερε τόςο ςτισ κεωρθτικζσ και πρακτικζσ κοινότθτεσ ζνα κομψό, με κίνθτρα και κατάλλθλα περιοριςμζνο υπολογιςτικό παράδειγμα για τθ διαχείριςθ των δεδομζνων: το ςχεςιακό μοντζλο δεδομζνων. Μεγάλο μζροσ τθσ προςπάκειασ ςυςτθμάτων το 1970 ιταν αφιερωμζνο ςτθν αποδοτικθ εφαρμογι αυτισ τθσ προςζγγιςθσ. Αυτι θ ςε μεγάλο βακμό επιτυχθμζνθ προςπάκεια που ζχει γίνει ςχεςιακι DBMS είναι μια τυποποιθμζνθ τεχνολογία βάςθσ δεδομζνων.. Σο ςχεςιακό μοντζλο δεδομζνων είναι ο ακρογωνιαίοσ λίκοσ τθσ ςχεςιακι κεωρία των βάςεων δεδομζνων, που ςε μεγάλο βακμό αναπτφχκθκε από τθν ανάλυςθ και τον εμπλουτιςμό αυτοφ του αρχικοφ πυρινα. ε αυτό το πλαίςιο, μια βάςθ δεδομζνων είναι ζνα ςφνολο (πεπεραςμζνο) ςχζςων που ερμθνεφει μια ςειρά από μθ λογικά ςφμβολα, το ςφςτθμα τθσ βάςθσ δεδομζνων. Οι ςχζςεισ χειραγωγοφνται χρθςιμοποιϊντασ τθ «διαδικαςτικι» ςχεςιακι γλϊςςα τθσ άλγεβρασ ι το ιςοδφναμο "δθλωτικό" ςχεςιακό λογιςμό. Σα προγράμματα βάςθσ δεδομζνων ζχουν μελετθκεί εκτενϊσ. Θ βελτιςτοποίθςθ του με βάςθ τουσ μεταςχθματιςμοφσ "μεταγλϊττιςθσ" και αποτελεςματικι αξιολόγθςθ "run-time" είναι ηωτικισ ςθμαςίασ, αν κάποιοσ πρόκειται να χαρτογραφιςει ζνα παράδειγμα προγραμματιςμοφ υψθλοφ επιπζδου ςε ζνα υπολογιςτικά εφικτό. Θ ικανότθτα του ορκολογικου μοντζλου δεδομζνων (δθλαδι, ο οριςμόσ των κακθκόντων από τισ βάςεισ δεδομζνων ςτισ βάςεισ δεδομζνων) ςυμπλθρϊνεται από μια ικανότθτα για τισ προδιαγραφζσ των "νομικϊν" βάςεων δεδομζνων (δθλαδι, ο οριςμόσ των ςυνόλων των βάςεων δεδομζνων). Αυτό επιτρζπει να περιορίηουν τισ υπό εξζταςθ βάςεισ δεδομζνων και, ωσ εκ τοφτου, εκφράηονται περιςςότερεσ γνϊςεισ ςχετικά με τα αντικείμενα που παρουςιάηονται. Codd ορίηονται οι ςυναρτθςιακζσ εξαρτιςεισ ωσ μια χριςιμθ ςυςκευι για το ςκοπό αυτό. Εξαρτιςεισ, ςε γενικζσ γραμμζσ, είναι ςθμαντικοφ νοιματοσ και ςυντακτικά περιορίηονται οι προτάςεισ του λογιςμικοφ που πρζπει να πλθροφνται από οποιαδιποτε "νομικι" βάςθ δεδομζνων. Οι παροφςεσ κεραπείεσ κάποιων από τισ ςθμαςιολογικεσ ςχζςειν φτϊχειασ, π.χ., με κακαρζσ ςχζςεισ κάποιοσ ζχει πρόβλθμα που αντιπροςωπεφει το γεγονόσ ότι κάποιεσ ςχζςεισ είναι μια προσ μια από τον ζνα-προσ-πολλοφσ. Οι 3

89 μελζτεσ του προβλιματοσ απόφαςθσ και άλλεσ υπολογιςτικζσ ιδιότθτεσ των εξαρτιςεων ζχουν κινθτοποιθκεί από ερωτιςεισ του καλοφ ςχθματικοφ ςχεδιαςμοφ τθσ βάςθσ δεδομζνων. Θ κεωρθτικι ζρευνα ςτο ςχεςιακό μοντζλο δεδομζνων από μόνθ τθσ κατάφερε ζνα οριςμζνο βακμό ωριμότθτασ ςτα τζλθ του 1970 και ςτισ αρχζσ του Θ αποδοτικότθτα και θ ςτακερότθτα που παρζχεται από τισ ςχεςιακζσ DBMS τθσ δεκαετίασ του 1970 άνοιξε το δρόμο για πιο φιλόδοξουσ ςτόχουσ. Θ τρζχουςα ζρευνα ςχετικά με τθ λογικι και τισ βάςεισ δεδομζνων ςτοχεφει ςτθν ανάπτυξθ τθσ λογικισ του προγραμματιςμοφ ςε ζνα εργαλείο βάςθσ δεδομζνων τθσ ςυγκρίςιμθσ αποτελεςματικότθτασ. Εδϊ ο όροσ βάςθ γνϊςθσ δίνει καταλλιλωσ τισ πικανζσ νζεσ εφαρμογζσ. Αυτό ζφερε τον λογικό προγραμματιςμό και τισ κοινότθτεσ τθσ βάςθσ δεδομζνων ςε ςτενότερθ επαφι και τόνωςε νζεσ ερευνθτικζσ κατευκφνςεισ για τθ κεωρθτικι επιςτιμθ των υπολογιςτϊν. 1.1 Τι είναι το DBMS; Ζνα ςφςτθμα διαχείριςθσ βάςθσ δεδόμενων (DBMS) είναι μια ςυλλογι των αλλθλζνδετων δεδομζνων και ζνα ςφνολο προγραμμάτων για τθν πρόςβαςθ ςε αυτά τα δεδομζνα. Αυτι είναι μια ςυλλογι των ςχετικϊν δεδομζνων με μια ςιωπθρι ζννοια και ωσ εκ τοφτου είναι μια βάςθ δεδομζνων. Θ ςυλλογι των δεδομζνων, που ςυνικωσ αναφζρεται ωσ θ βάςθ δεδομζνων περιζχει πλθροφορίεσ ςχετικά με μια επιχείρθςθ. Ο πρωταρχικόσ ςτόχοσ ενόσ DBMS είναι να παρζχει ζναν τρόπο για να αποκθκεφουν και να ανακτοφν πλθροφορίεσ τθσ βάςθσ δεδομζνων πράγμα που είναι και βολικό και αποτελεςματικό. Με δεδομζνα, εννοοφμε γνωςτά γεγονότα που μποροφν να καταγραφοφν και που ζχουν εγγενι ςθμαςία. Για παράδειγμα, ςκεφτείτε τα ονόματα, τουσ αρικμοφσ τθλεφϊνου και τισ διευκφνςεισ των ανκρϊπων που ξζρετε. Μπορεί να ζχουν καταγραφεί τα δεδομζνα ςε ζνα ευρετιριο βιβλίο διευκφνςεων, ι ίςωσ να τα ζχετε αποκθκευμζνα ςε μια διςκζτα, χρθςιμοποιϊντασ ζνα προςωπικό υπολογιςτι και το λογιςμικό, όπωσ DBASE IV ι V, θ Microsoft Access, ι EXCEL. Ζνα δεδομζνο - μια μονάδα δεδομζνων - είναι ζνα ςφμβολο ι ζνα ςφνολο ςυμβόλων που χρθςιμοποιοφται για να αναπαραςτιςουν κάτι. Αυτι θ ςχζςθ μεταξφ των ςυμβόλων και αυτοφ που αντιπροςωπεφουν είναι θ ουςία του τι εννοοφμε με πλθροφορίεσ. Ωσ εκ τοφτου, οι πλθροφορίεσ ερμθνεφονται ωσ δεδομζνα - ςτοιχεία που παρζχονται με τθ ςθμαςιολογία. Θ Γνϊςθ αναφζρεται ςτθν πρακτικι χριςθ των πλθροφοριϊν. Ενϊ οι πλθροφορίεσ μπορεί να μεταφζρονται, αποκθκεφονται ι να μοιράηονται με κάποιον άλλο, χωρίσ πολλζσ δυςκολίεσ το ίδιο δεν μπορεί να ειπωκεί για τθ γνϊςθ. Θ γνϊςθ προχποκζτει αναγκαςτικά μια προςωπικι εμπειρία. Αναφερόμενοι και πάλι ςτο επιςτθμονικό πείραμα, ζνα τρίτο πρόςωπο που διαβάηει τα αποτελζςματα κα ζχει πλθροφορίεσ ςχετικά με αυτό, ενϊ το πρόςωπο που διεξάγει το πείραμα κα ζχει γνϊςθ γι 'αυτό. Σα ςυςτιματα βάςεων δεδομζνων ζχουν ςχεδιαςτεί για τθ διαχείριςθ μεγάλων οργανιςμϊν των πλθροφοριϊν. Θ Διαχείριςθ των δεδομζνων περιλαμβάνει τόςο τον οριςμό των δομϊν για τθν αποκικευςθ των πλθροφοριϊν και τθν παροχι μθχανιςμϊν για τθ χειραγϊγθςθ τθσ πλθροφόρθςθσ. Επιπλζον, το ςφςτθμα τθσ βάςθσ δεδομζνων πρζπει να διαςφαλίηει τθν αςφάλεια των αποκθκευμζνων πλθροφοριϊν, ζςτω κι αν το ςφςτθμα κολλάει ι γίνονται απόπειρεσ μθ εξουςιοδοτθμζνθσ πρόςβαςθσ. Εάν τα δεδομζνα πρόκειται να μοιραςτοφν μεταξφ πολλϊν χρθςτϊν, το ςφςτθμα πρζπει να αποφεφγει πικανά ανϊμαλα αποτελζςματα. 1.2 Επεξεργαςία δεδομζνων Vs. Συςτιματα Διαχείριςθσ Δεδομζνων Αν και θ Επεξεργαςία Δεδομζνων και τα υςτιματα Διαχείριςθσ Δεδομζνων και τα δφο αφοροφν ςε λειτουργίεσ που λαμβάνουν ανεπεξζργαςτα δεδομζνα και τα μετατρζπουν ςε χριςιμεσ πλθροφορίεσ, θ χριςθ των όρων είναι πολφ διαφορετικι. Επεξεργαςία των δεδομζνων είναι ο όροσ που χρθςιμοποιείται γενικά για να περιγράψει το τι ζγινε από μεγάλουσ υπολογιςτζσ mainframe από τα τζλθ τθσ δεκαετίασ του 1940 μζχρι τισ αρχζσ του 1980 (και θ οποία εξακολουκεί να γίνεται ςτουσ περιςςότερουσ μεγάλουσ οργανιςμοφσ, ςε μεγαλφτερο ι μικρότερο βακμό, ακόμα και ςιμερα): 4

90 μεγάλο όγκο των πρϊτων ςυναλλαγϊν τροφοδοςίασ με δεδομζνα ςε προγράμματα που ενθμερϊνουν το κφριο αρχείο, με εκκζςεισ ςτακερισ μορφισ γραμμζνεσ ςε χαρτί. Ο όροσ υςτιματα Διαχείριςθσ Δεδομζνων αναφζρεται ςε μια επζκταςθ τθσ ζννοιασ αυτισ, όπου τα πρωτογενι δεδομζνα, που προθγουμζνωσ αντιγράφτθκαν με το χζρι από το χαρτί ςε διάτρθτεσ κάρτεσ, και αργότερα ςε τερματικά ειςαγωγισ δεδομζνων, τϊρα τροφοδοτοφνται ςτο ςφςτθμα από μια ποικιλία πθγϊν, ςυμπεριλαμβανομζνων των ΑΣΜ, EFT, και τθν άμεςθ είςοδο των πελατϊν μζςω του Διαδικτφου. Θ ζννοια του κφριου αρχείου ζχει ςε μεγάλο βακμό εκτοπιςτεί από τα ςυςτιματα διαχείριςθσ βάςεων δεδομζνων, και θ ςτατικι υποβολι εκκζςεων αντικαταςτάκθκε ι αυξικθκε από ad-hoc αναφορζσ και άμεςθ ζρευνα, ςυμπεριλαμβανομζνθσ τθσ λιψθσ των δεδομζνων από τουσ πελάτεσ. Θ πανταχοφ παρουςία του Διαδικτφου και του προςωπικοφ υπολογιςτι ζχει γίνει θ κινθτιρια δφναμθ για τθν μεταμόρφωςθ τθσ επεξεργαςίασ δεδομζνων για τθν πιο ςφαιρικι αντίλθψθ των υςτθμάτων Διαχείριςθσ Δεδομζνων. 1.3 Ρροςανατολιςμζνθ προςζγγιςθ αρχείου Σα πρϊτα ςυςτιματα θλεκτρονικϊν υπολογιςτϊν των επιχειριςεων χρθςιμοποιικθκαν για τθν επεξεργαςία αρχείων των επιχειριςεων και τθν παραγωγι πλθροφοριϊν. Θα ιταν γενικά πιο γριγορα και πιο ακριβι από τα αντίςτοιχα χειροκίνθτα ςυςτιματα. Σα ςυςτιματα αυτά αποκθκεφαν ιομάδεσ των εγγραφϊν ςε ξεχωριςτά αρχεία, και τα αποκαλοφςαν ςυςτιματα επεξεργαςίασ αρχείων. ε ζνα τυπικό ςφςτθμα επεξεργαςίασ αρχείων, κάκε τμιμα ζχει τα δικά τθσ αρχεία, ζχει ςχεδιαςτεί ειδικά για τισ εφαρμογζσ αυτζσ. Θ ίδια θ υπθρεςία λειτουργεί με το προςωπικό τθσ επεξεργαςίασ των δεδομζνων, κακορίηει τισ πολιτικζσ και τα πρότυπα για τθ μορφι και τθ ςυντιρθςθ των αρχείων τθσ. Προγράμματα εξαρτϊνται από τα αρχεία και το αντίςτροφο πράγμα που ςθμαίνει, όταν το φυςικό αρχείο αλλάξει, το πρόγραμμα πρζπει επίςθσ να αλλάξει. Παρά το γεγονόσ ότι θ προςανατολιςμζνθ προςζγγιςθ του παραδοςιακοφ αρχείου ςτθν επεξεργαςία των πλθροφοριϊν εξακολουκεί να χρθςιμοποιείται ευρζωσ, ζχει κάποια πολφ ςθμαντικά μειονεκτιματα Ρροςανατολιςμζνθ προςζγγιςθ Βάςθσ Δεδόμενων ςτθ Διαχείριςθ Δεδόμενων κεφτείτε τμιμα μιασ τράπεηασ που κρατά πλθροφορίεσ ςχετικά με όλουσ τουσ πελάτεσ και τουσ λογαριαςμοφσ ταμιευτθρίου. Ζνασ τρόποσ για να κρατιςει τισ πλθροφορίεσ ςε ζναν υπολογιςτι είναι να τισ αποκθκεφςει ςε αρχεία του λειτουργικοφ ςυςτιματοσ. Για να επιτρζψει ςτουσ χριςτεσ να χειριςτοφν τισ πλθροφορίεσ, το ςφςτθμα ζχει μια ςειρά από προγράμματα εφαρμογϊν που χειρίηονται τα αρχεία, ςυμπεριλαμβανομζνων των Ζνα πρόγραμμα για τθ χρζωςθ ι τθν πίςτωςθ ενόσ λογαριαςμοφ Ζνα πρόγραμμα για να προςκζςετε ζνα νζο λογαριαςμό Ζνα πρόγραμμα για να βρει το κλείςιμο του λογαριαςμοφ Ζνα πρόγραμμα για να δθμιουργιςει μθνιαίεσ δθλϊςεισ Οι προγραμματιςτζσ ςυςτθμάτων ζγραψαν αυτζσ τισ εφαρμογζσ για να ικανοποίθςουν τισ ανάγκεσ των τραπεηϊν. Κακϊσ οι ανάγκεσ μεγαλϊνουν νζεσ εφαρμογζσ προςτίκενται ςτο ςφςτθμα. Για παράδειγμα, υποκζςατε ότι θ τράπεηα αποφαςίηει να προςφζρει τον ζλεγχο των λογαριαςμϊν. Ωσ αποτζλεςμα, θ τράπεηα δθμιουργεί νζα μόνιμα αρχεία που περιζχουν πλθροφορίεσ για όλουσ τουσ λογαριαςμοφσ που διατθροφνται ςτθν τράπεηα, και αυτό απαιτεί νζα προγράμματα εφαρμογισ για τθν αντιμετϊπιςθ καταςτάςεων που δεν οφείλονται ςε λογαριαςμοφσ ταμιευτθρίου, όπωσ οι 5

91 υπεραναλιψεισ. Ζτςι, με το πζραςμα του χρόνου, το ςφςτθμα αποκτά περιςςότερα αρχεία και προγράμματα εφαρμογισ. Αυτό το τυπικό ςφςτθμα αρχείων επεξεργαςίασ υποςτθρίηεται από ζνα ςυμβατικό λειτουργικό ςφςτθμα. Σο ςφςτθμα αποκθκεφει μόνιμα τα αρχεία ςε διάφορα αρχεία, και χρειάηεται διαφορετικά προγράμματα λογιςμικοφ για τθν εξαγωγι των εγγραφϊν και τθν προςκικθ εγγραφϊν ςτα κατάλλθλα αρχεία. Πριν τα ςυςτιματα διαχείριςθσ βάςεων δεδομζνων (DBMS) προκφψουν, οι οργανιςμοί ςυνικωσ αποκθκεφαν πλθροφορίεσ ςε τζτοια ςυςτιματα. Θ φφλαξθ οργανωτικϊν πλθροφοριιϊνσ ςε ζνα ςφςτθμα αρχείων επεξεργαςίασ ζχει μια ςειρά από ςθμαντικά μειονεκτιματα: Ρλεοναςμοσ δεδομζνων και αςυνζπεια Από τθ ςτιγμι που διαφορετικοί προγραμματιςτζσ δθμιοφργθςαν τα αρχεία και τα προγράμματα εφαρμογϊν ςε ζνα μεγάλο χρονικό διάςτθμα, τα διάφορα αρχεία είναι πικανό να ζχουν διαφορετικζσ μορφζσ και τα προγράμματα μποροφν να γραφτοφν ςε διάφορεσ γλϊςςεσ προγραμματιςμοφ. Επιπλζον, οι ίδιεσ πλθροφορίεσ μποροφν να αναπαραχκοφν ςε διάφορα ςθμεία (αρχεία). Για παράδειγμα, μπορεί να φαίνεται θ διεφκυνςθ και ο αρικμόσ τθλεφϊνου ενόσ ςυγκεκριμζνου πελάτθ ςε ζνα αρχείο που αποτελείται από εγγραφζσ αποταμιευτικϊν λογαριαςμϊν και ςε ζνα αρχείο που αποτελείται από εγγραφζσ ελζγχου λογαριαςμϊν. Αυτό οδθγεί ςε υψθλότερο κόςτοσ αποκικευςθσ και πρόςβαςθσ. Επιπλζον, αυτό μπορεί να οδθγιςει ςε αςυνζπεια δεδομζνων Δθλαδι, τα διάφορα αντίγραφα των ίδιων δεδομζνων να μθν ςυμφωνοφν πια. Για παράδειγμα, μια αλλαγμζνθ διεφκυνςθ του πελάτθ μπορεί να αντανακλάται ςτα αρχεία αποταμιευτικϊν λογαριαςμϊν, αλλά όχι ςε άλλα ςθμεία του ςυςτιματοσ. Δυςκολία πρόςβαςθσ ςε δεδομζνα.. Ασ υποκζςουμε ότι ζνασ από τουσ υπαλλιλουσ τθσ τράπεηασ χρειάηεται να βρει τα ονόματα των πελατϊν που διαμζνουν εντόσ ενόσ ςυγκεκριμζνου ταχυδρομικοφ κϊδικα περιοχισ. Ο υπάλλθλοσ ηθτάει από το αρμόδιο τμιμα επεξεργαςίασ δεδόμενων μια τζτοια λίςτα. Λόγω του ότι οι ςχεδιαςτζσ του αρχικοφ ςυςτιματοσ δεν είχαν προβλζψει αυτό το αίτθμα, δεν υπάρχει πρόγραμμα εφαρμογισ ςε ετοιμότθτα για να ανταποκρικεί ςτθν ανάγκθ.. Τπάρχει, ωςτόςο, ζνα πρόγραμμα εφαρμογισ για να δθμιουργιςει τον κατάλογο όλων των πελατϊν. Ο επικεφαλισ τθσ τράπεηα ζχει τϊρα δφο επιλογζσ: είτε να λάβει τθ λίςτα όλων των πελατϊν και να εξαγει τισ απαραίτθτεσ πλθροφορίεσ με το χζρι ι να ηθτιςει από ζναν προγραμματιςτι του ςυςτιματοσ να γράψει το απαραίτθτο πρόγραμμα εφαρμογισ. Και οι δφο εναλλακτικζσ λφςεισ είναι προφανϊσ ανεπαρκείσ. Ασ υποκζςουμε ότι ζνα τζτοιο πρόγραμμα είναι γραμμζνο, και ότι, αρκετζσ θμζρεσ αργότερα, ο ίδιοσ επικεφαλισ χρειάηεται αυτι τθ λίςτα να περιλαμβάνει μόνο τουσ πελάτεσ που ζχουν υπόλοιπο του λογαριαςμοφ των $ ι περιςςότερο. Όπωσ ιταν αναμενόμενο, ζνα πρόγραμμα για να δθμιουργιςει μια τζτοια λίςτα δεν υπάρχει. Και πάλι, ο επικεφαλισ ζχει τισ δφο προθγοφμενεσ επιλογζσ, καμία από τισ οποίεσ δεν είναι ικανοποιθτικι. Σο κρίςιμο ςθμείο εδϊ είναι ότι ςυμβατικά περιβάλλοντα επεξεργαςίασ αρχείου δεν επιτρζπουν να ανακτθκοφν τα απαιτοφμενα δεδομζνα με κατάλλθλο και αποτελεςματικό τρόπο. Απαιτοφνται για γενικι χριςθ πιο αποτελεςματικότερα ςυςτθμάτα ανάκτθςθσ δεδομζνων Απομόνωςθ των δεδομζνων. Επειδι τα ςτοιχεία είναι διαςκορπιςμζνα ςε διάφορα αρχεία και τα αρχεία μπορεί να είναι ςε διάφορεσ μορφζσ, το να γράψει κανείσ νζα προγράμματα εφαρμογισ για να ανακτιςει τα κατάλλθλα δεδομζνα είναι δφςκολο. Προβλιματα ακεραιότθτασ. Οι τιμζσ δεδομζνων που είναι αποκθκευμζνεσ ςτθ βάςθ δεδομζνων πρζπει να ικανοποιοφν οριςμζνουσ τφπουσ 6

92 Για παράδειγμα, το υπόλοιπο ενόσ τραπεηικοφ λογαριαςμοφ δεν μπορεί να πζςει κάτω από ζνα οριςμζνο ποςό (ασ ποφμε, $ 25). Προγραμματιςτζσ επιβάλλουν αυτοφσ τουσ περιοριςμοφσ ςτο ςφςτθμα με τθν προςκικθ κατάλλθλου κϊδικα ςτα διάφορα προγράμματα εφαρμογϊν. Ωςτόςο, όταν προςτίκενται νζοι περιοριςμοί, είναι δφςκολο να αλλάξουν τα προγράμματα για τθν επιβολι τουσ. Σο πρόβλθμα επιδεινϊνεται όταν οι περιοριςμοί αφοροφν διάφορα αντικείμενα δεδομζνων από διαφορετικά αρχεία. Προβλιματα ατομικότθτασ. Ζνα ςφςτθμα υπολογιςτι, όπωσ και κάκε άλλθ μθχανικι ι θλεκτρικι ςυςκευι, υπόκειται ςε βλάβεσ. ε πολλζσ εφαρμογζσ, είναι ςθμαντικό ότι, εάν παρουςιαςτεί βλάβθ, τα δεδομζνα που πρζπει να αποκαταςτακοφν με τθ ςτακερι κατάςταςθ που υπιρχε πριν από τθ βλάβθ. κεφτείτε ζνα πρόγραμμα μεταφοράσ $ 50 από το λογαριαςμό A ςτο λογαριαςμό B. Αν μια βλάβθ του ςυςτιματοσ ςυμβεί κατά τθ διάρκεια τθσ εκτζλεςθσ του προγράμματοσ, είναι πικανό ότι $ 50 αφαιρζκθκαν από το λογαριαςμό Α, αλλά δεν πιςτϊκθκε ςτο λογαριαςμό Β, με αποτζλεςμα τθν αςυνεπι κατάςταςθ τθσ βάςθσ δεδομζνων. αφϊσ, είναι ςθμαντικθ θ ςυνζπεια τθσ βάςθσ δεδομζνων είτε ςυμβεί πίςτωςθ ι χρζωςθ είτε δεν ςυμβεί. Δθλαδι, θ μεταφορά κεφαλαίων πρζπει να είναι ατομικι, και πρζπει να γίνεται ςτο ςφνολό τθσ ι και κακόλου. Είναι δφςκολο να εξαςφαλιςκεί ατομικότθτα ςε ζνα ςυμβατικό ςφςτθμα αρχείων επεξεργαςίασ. Ανωμαλίεσ ταυτόχρονθσ πρόςβαςθσ. Για χάρθ τθσ ςυνολικισ απόδοςθσ του ςυςτιματοσ και τθσ ταχφτερθσ απόκριςθσ, πολλά ςυςτιματα επιτρζπουν ςε πολλοφσ χριςτεσ να ενθμερϊνουν τα ςτοιχεία ταυτόχρονα. ε ζνα τζτοιο περιβάλλον, θ αλλθλεπίδραςθ των ταυτόχρονων ενθμερϊςεων μπορεί να οδθγιςει ςε αςυνεπι δεδομζνα. Ασ εξετάςουμε ζνα τραπεηικό λογαριαςμό A, που περιζχει 500 δολάρια. Αν δφο πελάτεσ αποςφρουν κεφάλαια (για παράδειγμα $ 50 και $ 100 αντίςτοιχα) από τον λογαριαςμό Α ςε περίπου τθν ίδια ϊρα, το αποτζλεςμα των ταυτόχρονων εκτελζςεων μπορεί να αφιςει το λογαριαςμό ςε μια λανκαςμζνθ (ι αςυνεπι) κατάςταςθ. Ασ υποκζςουμε ότι τα προγράμματα που εκτελοφνται για κάκε απόςυρςθ διαβάηουν το παλιό κλείςιμο, μειϊνουν τθν αξία από το ποςό που αποςφρκθκε και γράφουν το αποτζλεςμα. Εάν τα δφο προγράμματα που τρζχουν ταυτόχρονα, μποροφν να διαβάςουν τθν αξία των $ 500, και να γράψουν πίςω $ 450 και $ 400, αντίςτοιχα. Ανάλογα με το ποιο γράφει τθν αξία τελευταίο, ο λογαριαςμόσ μπορεί να περιζχει είτε $ 450 ι $ 400, αντί για τθ ςωςτι αξία των $ 350. Για να αποφευχκεί αυτό, το ςφςτθμα πρζπει να διατθριςει κάποια μορφι ελζγχου. Όμωσ, θ εποπτεία είναι δφςκολο να προβλεφκεί, διότι τα δεδομζνα μποροφν να προςπελαςτοφν από πολλά διαφορετικά προγράμματα εφαρμογισ που δεν ζχουν ςυντονιςτεί προθγουμζνωσ. Ρροβλιματα αςφαλείασ. Κάκε χριςτθσ του ςυςτιματοσ βάςθσ δεδομζνων δεν ζχει πρόςβαςθ ςε όλα τα δεδόμενα. Για παράδειγμα, ςε ζνα τραπεηικό ςφςτθμα, θ μιςκοδοςία του προςωπικοφ πρζπει να φαίνεται μόνο ςτο μζροσ εκείνο τθσ βάςθσ δεδομζνων που διακζτει πλθροφορίεσ ςχετικά με τουσ διάφορουσ υπαλλιλουσ τθσ τράπεηασ. Δεν χρειάηεται να ζχει πρόςβαςθ ςε πλθροφορίεσ ςχετικά με τουσ λογαριαςμοφσ των πελατϊν. Αλλά, δεδομζνου ότι τα προγράμματα εφαρμογισ προςτίκενται ςτο ςφςτθμα με ad hoc τρόπο, θ επιβολι τζτοιων περιοριςμϊν αςφαλείασ είναι δφςκολθ. Αυτζσ οι δυςκολίεσ, μεταξφ άλλων, ϊκθςαν ςτθν ανάπτυξθ των ςυςτθμάτων βάςεων δεδομζνων. ε ό, τι ακολουκεί, κα δοφμε τισ ζννοιεσ και τουσ αλγορίκμουσ που επιτρζπουν ςτα ςυςτιματα βάςεων δεδομζνων να λφςουν τα προβλιματα με τα ςυςτιματα αρχείων επεξεργαςίασ. το μεγαλφτερο μζροσ αυτοφ του βιβλίου, χρθςιμοποιοφμε μια τράπεηα ωσ ζνα παράδειγμα τυπικισ εφαρμογισ επεξεργαςίασ δεδομζνων που βρζκθκαν ςε μια εταιρεία Χαρακτθριςτικά τθσ βάςθσ δεδόμενων Θ προςζγγιςθ τθσ βάςθσ δεδομζνων ζχει μερικά πολφ χαρακτθριςτικά που ςυηθτοφνται λεπτομερϊσ παρακάτω: 7

93 1.5.1 Ταυτόχρονθ χριςθ Ζνα ςφςτθμα βάςθσ δεδομζνων επιτρζπει ςε πολλοφσ χριςτεσ να ζχουν πρόςβαςθ ςτθ βάςθ δεδομζνων ταυτόχρονα. Απαντϊντασ ςε διάφορεσ ερωτιςεισ από διάφορουσ χριςτεσ με τθν ίδια (βάςθ) των δεδομζνων είναι μια κεντρικι πτυχι του ςυςτιματοσ πλθροφοριϊν. Μια τζτοια ταυτόχρονθ χριςθ των δεδομζνων αυξάνει τθν οικονομία του ςυςτιματοσ. Ζνα παράδειγμα για τθν ταυτόχρονθ χριςθ είναι θ βάςθ δεδομζνων ταξιδίου ενόσ μεγαλφτερου ταξιδιωτικοφ πρακτορείου. Οι εργαηόμενοι των διαφόρων κλάδων μποροφν να ζχουν πρόςβαςθ ςτθ βάςθ δεδομζνων ταυτόχρονα και ςτα ταξίδια του βιβλίου για τουσ πελάτεσ τουσ. Κάκε ταξιδιωτικόσ πράκτορασ βλζπει ςτο περιβάλλον του αν εξακολουκοφν να υπάρχουν διακζςιμεσ κζςεισ για μια ςυγκεκριμζνθ διαδρομι ι αν είναι ιδθ πλιρωσ κλειςμζνο Δομθμζνα και Ρεριγραφόμενα Δεδόμενα Ζνα κεμελιϊδεσ χαρακτθριςτικό τθσ προςζγγιςθσ τθσ βάςθσ δεδομζνων είναι ότι τα ςυςτιματα βάςεων δεδομζνων δεν περιζχουν μόνο τα δεδομζνα αλλά και τον πλιρθ οριςμό και τθν περιγραφι των ςτοιχείων αυτϊν. Αυτζσ οι περιγραφζσ είναι βαςικά ςτοιχεία για τθν ζκταςθ, τθ δομι, το είδοσ και τθ μορφι όλων των δεδομζνων και, επιπροςκζτωσ, τθ ςχζςθ μεταξφ των δεδομζνων. Αυτό το είδοσ των αποκθκευμζνων δεδομζνων ονομάηεται μεταδεδομζνα («δεδομζνα για τα δεδομζνα") Διαχωριςμόσ των δεδομζνων και των εφαρμογϊν Όπωσ περιγράφεται ςτα χαρακτθριςτικα δομθμζνων δεδομζνων θ δομι μιασ βάςθσ δεδομζνων περιγράφεται μζςω μεταδεδομζνων τα οποία αποκθκεφονται επίςθσ ςτθ βάςθ δεδομζνων. Μια εφαρμογι λογιςμικοφ δεν χρειάηεται καμία γνϊςθ ςχετικά με τθ φυςικι αποκικευςθ δεδομζνων, όπωσ κωδικοποίθςθ, τθ μορφι, τον τόπο αποκικευςθσ, κλπ επικοινωνεί μόνο με τθ βάςθ δεδομζνων fa ςφςτθμα διαχείριςθσ (DBMS) μζςω μιασ τυποποιθμζνθσ διεπαφισ με τθ βοικεια μιασ τυποποιθμζνθσ γλϊςςασ, όπωσ SQL. Θ πρόςβαςθ ςτα δεδομζνα και τα μεταδεδομζνα γίνεται εξ ολοκλιρου από το DBMS. Με τον τρόπο αυτό όλεσ οι αιτιςεισ μποροφν να διαχωριςτοφν πλιρωσ από τα δεδομζνα. Ωσ εκ τοφτου, εςωτερικζσ αναδιοργανϊςεισ βάςεων δεδομζνων ι βελτίωςθ τθσ αποδοτικότθτασ δεν ζχουν καμία επίδραςθ ςτθν εφαρμογι λογιςμικοφ Ακεραιότθτα δεδομζνων Θ ακεραιότθτα των δεδομζνων είναι ζνα ςυνϊνυμο για τθν ποιότθτα και τθν αξιοπιςτία των ςτοιχείων ενόσ ςυςτιματοσ βάςθσ δεδομζνων. Τπό μια ευρφτερθ ζννοια τθσ ακεραιότθτασ των δεδομζνων περιλαμβάνει επίςθσ τθν προςταςία των δεδομζνων από μθ εξουςιοδοτθμζνθ πρόςβαςθ (εμπιςτευτικότθτα) και μθ εξουςιοδοτθμζνεσ αλλαγζσ. Σα ςτοιχεία αντανακλοφν τα γεγονότα του πραγματικοφ κόςμου Συναλλαγζσ Μια ςυναλλαγι είναι μια δζςμθ ενεργειϊν που γίνονται ςε μια βάςθ δεδομζνων για να τθ φζρουν από μια ςτακερι κατάςταςθ ςε μια νζα ςτακερι κατάςταςθ. το μεταξφ τα ςτοιχεία είναι αναπόφευκτα αςυνεπι. Μια ςυναλλαγι είναι ατομικι πράγμα που ςθμαίνει ότι δεν μπορεί να 8

94 διαιρεκεί περαιτζρω. Μζςα ςε μια ςυναλλαγι όλα ι κανζνα από τα μζτρα πρζπει να πραγματοποιθκοφν. Κάνοντασ μόνο ζνα μζροσ των ενεργειϊν που κα οδθγιςουν ςε αςυνεπι κατάςταςθ τθσ βάςθσ δεδομζνων. Ζνα παράδειγμα μιασ ςυναλλαγισ είναι θ μεταφορά του ποςοφ των χρθμάτων από ζναν τραπεηικό λογαριαςμό ςε ζνα άλλο. Θ χρζωςθ των χρθμάτων από ζνα λογαριαςμό και θ πίςτωςθ ςε άλλο λογαριαςμό αποτελοφν μια ςυνεπι ςυναλλαγι. Αυτι θ ςυναλλαγι είναι επίςθσ ατομικι. Θ χρεωςτικι ι πιςτωτικι από μόνθ τθσ κα οδθγιςει ςε αςυνεπι κατάςταςθ. Μετά τθν ολοκλιρωςθ τθσ ςυναλλαγισ (χρεωςτικζσ και πιςτωτικζσ) οι αλλαγζσ και ςτουσ δφο λογαριαςμοφσ γίνονται ανκεκτικότερεσ και εκείνοσ που ζδωςε τα χριματα ζχει πλζον λιγότερα χριματα ςτο λογαριαςμό του, ενϊ ο δζκτθσ ζχει τϊρα μεγαλφτερο ιςοηφγιο Διατιρθςθ Δεδομζνων Θ Διατιρθςθ δεδομζνων ςθμαίνει ότι ςε ζνα DBMS όλα τα δεδομζνα διατθροφντται εφ 'όςον δεν διαγράφονται ρθτά. Θ διάρκεια ηωισ των δεδομζνων πρζπει να κακορίηεται άμεςα ι ζμμεςα και δεν πρζπει να εξαρτϊνται από τα χαρακτθριςτικά του ςυςτιματοσ. Επιπλζον, τα δεδομζνα αποκθκεφονται μία φορά ςε μια βάςθ δεδομζνων και δεν πρζπει να χακοφν. Αλλαγζσ από μια βάςθ δεδομζνων που γίνονται από μια ςυναλλαγι είναι επίμονεσ. Όταν μια ςυναλλαγι ζχει τελειϊςει ακόμθ και ςε μια κατάρρευςθ του ςυςτιματοσ δεν μπορεί να βάλει τα δεδομζνα ςε κίνδυνο. 1.6 Ρλεονεκτιματα και Μειονεκτιματα του DBMS Θ χριςθ του DBMS για τθ διαχείριςθ δεδομζνων ζχει πολλά πλεονεκτιματα: Ανεξαρτθςία δεδόμενων: Σα προγράμματα εφαρμογισ πρζπει να είναι όςο το δυνατόν περιςςότερο ανεξάρτθτα από τισ λεπτομζρειεσ τθσ εκπροςϊπθςθσ και τθσ αποκικευςθσ δεδομζνων. Σο DBMS μπορεί να παρζχει μια αφθρθμζνθ άποψθ των δεδομζνων και να απομονϊςει τον κϊδικα εφαρμογισ από τζτοιεσ λεπτομζρειεσ. Αποτελεςματικι πρόςβαςθ δεδομζνων: Ζνα DBMS χρθςιμοποιεί μια ποικιλία από εξελιγμζνεσ τεχνικζσ για να αποκθκεφουν και να ανακτοφν τα δεδομζνα αποτελεςματικά. Αυτό το χαρακτθριςτικό είναι ιδιαίτερα ςθμαντικό εάν τα δεδομζνα είναι αποκθκευμζνα ςε εξωτερικζσ ςυςκευζσ αποκικευςθσ. Ακεραιότθτα και αςφάλεια των δεδομζνων: Εάν τα δεδομζνα είναι πάντα προςβάςιμα μζςω του DBMS, το DBMS μπορεί να επιβάλει περιοριςμοφσ ακεραιότθτασ των δεδομζνων. Για παράδειγμα, πριν από τθν ειςαγωγι πλθροφοριϊν μιςκοδοςίασ για ζναν εργαηόμενο, το DBMS μπορεί να ελζγξει ότι δεν υπάρχει υπζρβαςθ ςτον προχπολογιςμοφ του τμιματοσ. Επίςθσ, το DBMS μπορεί να επιβάλει ελζγχουσ πρόςβαςθσ που ρυκμίηουν ποια δεδομζνα είναι ορατά ςε διαφορετικζσ κατθγορίεσ χρθςτϊν. Διαχείριςθ δεδομζνων: Όταν αρκετοί χριςτεσ μοιράηονται τα δεδομζνα, θ ςυγκεντρωςθ τθσ διαχείριςθσ των δεδομζνων μπορεί να προςφζρει ςθμαντικζσ βελτιϊςεισ. Οι ζμπειροι επαγγελματίεσ οι οποίοι κατανοοφν τθ φφςθ των δεδομζνων που διαχειρίηονται, και το πϊσ διαφορετικζσ ομάδεσ χρθςτϊν τισ χρθςιμοποιοφν, μπορεί να είναι υπεφκυνοι για τθν οργάνωςθ τθσ αναπαράςταςθσ των δεδομζνων για τθν ελαχιςτοποίθςθ των απολφςεων και τθν τελειοποίθςθ τθσ αποκικευςθσ των δεδομζνων για αποτελεςματικι ανάκτθςθ. Tαυτόχρονθ πρόςβαςθ και ανάκτθςθ: Ζνα DBMS χρονοδιαγράμματα παρζχει ταυτόχρονθ προςβάςθ ςτα δεδομζνα με τζτοιο τρόπο που οι χριςτεσ να νομίηουν ότι τα δεδομζνα είναι προςβάςιμα μόνο από ζνα χριςτθ κάκε φορά. Περαιτζρω, το DBMS προςτατεφει τουσ χριςτεσ από τισ επιπτϊςεισ των βλαβϊν του ςυςτιματοσ: 9

95 Μείωςθ του χρόνου ανάπτυξθσ εφαρμογϊν: αφϊσ, το DBMS υποςτθρίηει πολλζσ ςθμαντικζσ λειτουργίεσ που είναι κοινζσ ςε πολλζσ εφαρμογζσ με πρόςβαςθ ςτα δεδομζνα που αποκθκεφονται ςτα DBMS. Αυτό, ςε ςυνδυαςμό με τθ διεπαφι υψθλοφ επιπζδου για τα δεδομζνα, διευκολφνει τθ γριγορθ ανάπτυξθ των εφαρμογϊν. Σζτοιεσ εφαρμογζσ είναι επίςθσ πικανό να είναι πιο ιςχυρζσ από ό, τι οι εφαρμογζσ που ζχουν αναπτυχκεί από το μθδζν επειδι πολλά ςθμαντικά κακικοντα διαχειρίηονται από τα DBMS αντί να υλοποιθκοφν από τθν εφαρμογι. Λαμβάνοντασ υπόψθ όλα αυτά τα πλεονεκτιματα, υπάρχει πάντα ζνασ λόγοσ να μθν χρθςιμοποιιςετε το DBMS; Ζνα DBMS είναι ζνα πολφπλοκο κομμάτι λογιςμικοφ, βελτιςτοποιθμζνo για οριςμζνα είδθ του φόρτου εργαςίασ (π.χ., απαντϊντασ ςε ςφνκετα ερωτιματα ι το χειριςμό πολλϊν ταυτόχρονων αιτθμάτων), κακϊσ και θ απόδοςι του μπορεί να μθν είναι επαρκισ για οριςμζνεσ εξειδικευμζνεσ εφαρμογζσ. Παραδείγματα περιλαμβάνουν εφαρμογζσ με αυςτθροφσ περιοριςμοφσ ςε πραγματικό χρόνο ι εφαρμογζσ με μόνο λίγεσ καλά ςχεδιαςμζνεσ κρίςιμεσ λειτουργιεσ για τισ οποίεσ πρζπει να γραφτεί ζνασ αποτελεςματικά προςαρμοςμζνοσ κϊδικασ. Ζνασ άλλοσ λόγοσ για τθ μθ χριςθ ενόσ DBMS είναι ότι θ εφαρμογι μπορεί να χρειαςτεί να χειριςτεί τα δεδομζνα με τρόπουσ που δεν υποςτθρίηονται από τθ γλϊςςα ερωτθμάτων. ε μια τζτοια κατάςταςθ, θ αφθρθμζνθ άποψθ των δεδομζνων που παρουςιάηονται από το DBMS δεν ταιριάηει με τισ ανάγκεσ τθσ εφαρμογισ, και πραγματικά βγαίνει εκτόσ. Ωσ παράδειγμα, οι ςχεςιακζσ βάςεισ δεδομζνων δεν υποςτθρίηουν τθν ευζλικτθ ανάλυςθ των δεδομζνων κειμζνου (αν και οι πωλθτζσ τϊρα επεκτείνουν τα προϊόντα τουσ ςε αυτι τθν κατεφκυνςθ). Εάν οι εξειδικευμζνεσ επιδόςεισ ι ο χειριςμόσ των δεδομζνων είναι κεντρικισ ςθμαςίασ για μια εφαρμογι, θ εφαρμογι μπορεί να επιλζξει να μθν χρθςιμοποιιςει ζνα DBMS, ειδικά αν τα προςτικζμενα οφζλθ του (π.χ., ευζλικτθ επερϊτθςθ, θ αςφάλεια, θ ταυτόχρονθ πρόςβαςθ, και ςυντριβι ανάκτθςθσ) δεν απαιτοφνται. τισ περιςςότερεσ περιπτϊςεισ θ κλιςθ για τθ διαχείριςθ των δεδομζνων μεγάλθσ κλίμακασ, ζχουν κάνει το DBMS ζνα απαραίτθτο εργαλείο. Μειονεκτιματα του DBMS Κίνδυνοσ μιασ Overkill: Για τισ μικρζσ και απλζσ εφαρμογζσ για μεμονωμζνουσ χριςτεσ ζνα ςφςτθμα βάςθσ δεδομζνων ςυχνά δεν είναι ςκόπιμο Ρολυπλοκότθτα: Ζνα ςφςτθμα βάςθσ δεδομζνων δθμιουργεί πρόςκετθ πολυπλοκότθτα και απαιτιςεισ. Θ προμικεια και λειτουργία ενόσ ςυςτιματοσ διαχείριςθσ βάςθσ δεδομζνων με πολλοφσ χριςτεσ και βάςεισ δεδομζνων είναι αρκετά δαπανθρι και απαιτθτικι. Ειδικευμζνοι Ρροςωπικό: Θ επαγγελματικι λειτουργία ενόσ ςυςτιματοσ βάςθσ δεδομζνων απαιτεί κατάλλθλα εκπαιδευμζνο προςωπικό. Χωρίσ ζνα ειδικό διαχειριςτι τθσ βάςθσ δεδομζνων τίποτα δεν κα λειτουργιςει για μεγάλο χρονικό διάςτθμα. Κόςτθ: Μζςω τθσ χριςθσ ενόσ ςυςτιματοσ βάςθσ δεδομζνων προκφπτουν νζα κόςτθ για το ίδιο το ςφςτθμα αλλά επίςθσ και για πρόςκετο hardware και για τθν πιο ςφνκετθ διαχείριςθ του ςυςτιματοσ. Χαμθλότερθ αποτελεςματικότθτα: Ζνα ςφςτθμα βάςθσ δεδομζνων είναι ζνα λογιςμικό πολλαπλϊν χριςεων που είναι ςυχνά λιγότερο αποτελεςματικό από εξειδικευμζνο λογιςμικό που παράγεται και βελτιςτοποιείται ακριβϊσ για ζνα πρόβλθμα. 1.7 Ρεριπτϊςεισ και ςχιματα Οι Βάςεισ Δεδομενων αλλάηουν με τθν πάροδο του χρόνου κακϊσ οι πλθροφορίεσ ειςάγονται και διαγράφονται. Θ ςυλλογι των πλθροφοριϊν που αποκθκεφονται ςτθ βάςθ δεδομζνων ςε μια ςυγκεκριμζνθ χρονικι ςτιγμι ονομάηεται παράδειγμα τθσ βάςθσ δεδομζνων. Ο ςυνολικόσ 10

96 ςχεδιαςμόσ τθσ βάςθσ δεδομζνων ονομάηεται ςχιμα τθσ βάςθσ δεδομζνων. Σα ςχιματα αλλάηουν ςπάνια, αν όχι κακόλου. Θ ζννοια των ςχθμάτων και των περιπτϊςεων των βάςεων δεδομζνων μπορεί να γίνει κατανοθτι από τθν αναλογία με ζνα πρόγραμμα γραμμζνο ςε μια γλϊςςα προγραμματιςμοφ. Ζνα ςχιμα βάςθσ δεδομζνων που αντιςτοιχεί ςτισ δθλϊςεισ μεταβλθτϊν (μαηί με τισ ςυςχετιηόμενουσ οριςμοφσ τφπου) ςε ζνα πρόγραμμα. Κάκε μεταβλθτι ζχει μία ιδιαίτερθ αξία ςε μία δεδομζνθ ςτιγμι. Οι τιμζσ των μεταβλθτϊν ςε ζνα πρόγραμμα ςε ζνα ςθμείο ςτο χρόνο αντιςτοιχοφν ςε μια εμφάνιςθ του ςχιματοσ μιασ βάςθσ δεδομζνων. Σα υςτιματα βάςεων δεδομζνων ζχουν πολλά ςχιματα, κατανζμθμενα ανάλογα με τα επίπεδα τθσ αφαίρεςθσ. Σο φυςικό ςχιμα περιγράφει το ςχεδιαςμό τθσ βάςθσ δεδομζνων ςε φυςικό επίπεδο, ενϊ το λογικό ςχιμα περιγράφει το ςχεδιαςμό τθσ βάςθσ δεδομζνων ςε λογικό επίπεδο. Μια βάςθ δεδομζνων μπορεί επίςθσ να ζχει πολλά ςχιματα που μερικζσ φορζσ ονομάηονται subschemas, που περιγράφουν διαφορετικζσ απόψεισ τθσ βάςθσ δεδομζνων. Από αυτά, το λογικό ςχιμα είναι μακράν το πιο ςθμαντικό, από τθν άποψθ των επιπτϊςεϊν του ςτα προγράμματα εφαρμογισ δεδομζνων κακϊσ οι προγραμματιςτζσ καταςκευάηουν εφαρμογζσ χρθςιμοποιϊντασ το λογικό ςχιμα. Σο φυςικό ςχιμα είναι κρυμμζνο κάτω από το λογικό ςχιμα, και ςυνικωσ μπορεί να αλλάξει εφκολα, χωρίσ να επθρεάηει τα προγράμματα εφαρμογισ. Σα προγράμματα εφαρμογϊν παρουςιάηουν φυςικι ανεξαρτθςία δεδομζνων, αν δεν εξαρτϊνται από το φυςικό ςχιμα, και ωσ εκ τοφτου δεν χρειάηεται να επανεγγραφοφν, εάν αλλάξει το φυςικό ςχιμα Μοντζλα Δεδομενων Πίςω από τθν υποδομι μιασ βάςθσ δεδομζνων είναι το μοντζλο δεδομενων: μια ςυλλογι από εννοιολογικά εργαλεία για τθν περιγραφι των δεδομζνων, τισ ςχζςεισ των δεδομζνων, τθ ςθμαςιολογία των δεδομζνων, και τουσ περιοριςμοφσ. Για να δείξουμε τθν ιδζα ενόσ μοντζλου δεδομζνων, ςκιαγραφοφμε δφο μοντζλα δεδομζνων ςε αυτι τθν ενότθτα: το μοντζλο οντοτιτωνςυςχετίςεων και το ςχεςιακό μοντζλο. Και τα δφο παρζχουν ζναν τρόπο για να περιγραφεί ο ςχεδιαςμόσ μιασ βάςθσ δεδομζνων ςε λογικό επίπεδο Το μοντζλο Οντοτιτων-Συςχετίςεων Σο μοντζλο δεδομζνων οντότθτα-ςχζςθ (ER) βαςίηεται ςε μια αντίλθψθ του πραγματικοφ κόςμου που αποτελείται από μια ςυλλογι από βαςικά αντικείμενα, που ονομάηονται οντότθτεσ, και των ςχζςεων μεταξφ αυτϊν των αντικειμζνων. Μια οντότθτα είναι ζνα "πράγμα" ι "αντικείμενο" ςτον πραγματικό κόςμο που είναι διακριτό από τα άλλα αντικείμενα. Για παράδειγμα, κάκε πρόςωπο είναι μια οντότθτα, και οι τραπεηικοί λογαριαςμοί μποροφν να κεωρθκοφν ωσ οντότθτεσ. Οι οντότθτεσ που περιγράφονται ςε μια βάςθ δεδομζνων από ζνα ςφνολο γνωριςμάτων. Για παράδειγμα, τα χαρακτθριςτικά λογαριαςμοφ, αρικμόσ και το ιςοηφγιο μπορεί να περιγράψει ζνα ςυγκεκριμζνο λογαριαςμό ςε μια τράπεηα, και αποτελοφν χαρακτθριςτικά του ςυνόλου του λογαριαςμοφ οντότθτα. Ομοίωσ, τα χαρακτθριςτικά του πελάτθ-όνομα, τθ διεφκυνςθ του πελάτθstreet και του πελάτθ-πόλθ μπορεί να περιγράψει μια οντότθτα του πελάτθ. Το μοντζλο Οντοτιτων-Συςχετίςεων Ζνα επιπλζον χαρακτθριςτικό του πελάτθ-το id χρθςιμοποιείται για να προςδιορίςει τθ μοναδικότθτα 11

97 του πελάτθ (δεδομζνου ότι μπορεί να είναι δυνατόν να ζχουμε δφο πελάτεσ με το ίδιο όνομα, τθ διεφκυνςθ και τθν πόλθ). Ζνα μοναδικό αναγνωριςτικό του πελάτθ πρζπει να δοκεί ςε κάκε πελάτθ. τισ Θνωμζνεσ Πολιτείεσ, πολλζσ επιχειριςεισ χρθςιμοποιοφν τον αρικμό κοινωνικισ αςφάλιςθσ ενόσ ατόμου (ζνασ μοναδικόσ αρικμόσ που θ αμερικανικι κυβζρνθςθ εκχωρεί ςε κάκε άτομο ςτισ Θνωμζνεσ Πολιτείεσ), ωσ ζνα αναγνωριςτικό πελάτθ. Μια ςχζςθ είναι μια ζνωςθ μεταξφ των διαφόρων φορζων. Για παράδειγμα, μια ςχζςθ με τον κατακζτθ ςυνδζει τον πελάτθ με κάκε λογαριαςμό που αυτόσ / αυτι ζχει. Σο ςφνολο όλων των οντοτιτων του ίδιου τφπου και το ςφνολο όλων των ςχζςεων του ίδιου τφπου ονομάηεται ζνα ςφνολο οντοτιτων και ςφνολο ςχζςεων, αντίςτοιχα. Θ ςυνολικι λογικι δομι (schema) τθσ βάςθσ δεδομζνων μπορεί να εκφραςτεί γραφικά από ζνα διάγραμμα ER Σχεςιακό Μοντζλο Σο ςχεςιακό μοντζλο χρθςιμοποιεί μια ςυλλογι από πίνακεσ για να παρουςιάςει τα δεδομζνα και τισ ςχζςεισ μεταξφ αυτϊν των ςτοιχείων. Κάκε πίνακασ ζχει πολλζσ ςτιλεσ, και κάκε ςτιλθ ζχει ζνα μοναδικό όνομα. Σα δεδομζνα είναι τακτοποιθμζνα ςε μια ςχζςθ που οπτικά παρουςιάηεται ςε διδιάςτατο πίνακα. Σα δεδομζνα ειςάγονται ςτον πίνακα με τθ μορφι των πλειάδων (που δεν είναι τίποτα άλλο, παρά ςειρζσ). Μια πλειάδα ςχθματίηεται από ζνα ι περιςςότερα γνωρίςματα, τα οποία χρθςιμοποιοφνται ωσ βαςικζσ δομικζσ μονάδεσ ςτο ςχθματιςμό των διαφόρων εκφράςεων που χρθςιμοποιοφνται για να αντλοφν μια ουςιαςτικι πλθροφορία. Μπορεί να υπάρχει οποιοςδιποτε αρικμόσ πλειάδων ςτον πίνακα αλλά όλεσ οι πλειάδεσ περιζχουν ςτακερι με ίδια χαρακτθριςτικά και με διαφορετικζσ τιμζσ. Σο ςχεςιακό μοντζλο ζχει εφαρμοςτεί ςτθ βάςθ δεδομζνων, όπου μια ςχζςθ παρουςιάηεται από ζναν πίνακα, μια πλειάδα αντιπροςωπεφεται από μια γραμμι, ζνα χαρακτθριςτικό αντιπροςωπεφεται από μια ςτιλθ του πίνακα, χαρακτθριςτικό είναι το όνομα τθσ ςτιλθσ, όπωσ θ «αναγνωριςτικό»,»όνομα»,«πόλθ», κλπ, και αποδίδουν αξία, περιζχει τθν τιμι για τθ ςτιλθ ςτθ ςειρά. Οι περιοριςμοί που εφαρμόηονται ςτο πίνακα και αποτελοφν το λογικό ςχιμα. Προκειμζνου να διευκολυνκεί θ επιλογι μιασ ςυγκεκριμζνθσ ςειράσ / πλειάδα από τον πίνακα, τα χαρακτθριςτικά δθλαδι τα ονόματα των ςτθλϊν που χρθςιμοποιοφνται, και να επιςπεφςει τθν επιλογι των ςειρϊν οριςμζνα πεδία ορίηονται μοναδικά για να χρθςιμοποιθκοφν ωσ ευρετιρια, αυτό βοθκά ςτθν αναηιτθςθ των απαιτοφμενων δεδομζνων όςο το δυνατόν γρθγορότερα. Όλεσ οι πράξεισ τθσ ςχεςιακισ άλγεβρασ, όπωσ Επιλογι, Σομι, προϊόντων, Ζνωςθ, Διαφορά, Project, Εγγραφι, Division, ςυγχϊνευςθ κ.λπ. μπορουν επίςθσ να εφαρμοςτοφν ςτο χεςιακό Μοντζλο Βάςεων Δεδομζνων. Οι δράςεισ ςτο χεςιακό Μοντζλο Βάςεων Δεδομζνων διευκολφνονται με τθ βοικεια των διαφόρων υποκετικϊν εκφράςεων, των διάφορων βαςικϊν χαρακτθριςτικϊν, προκακοριςμζνων περιοριςμϊν κ.λπ Αλλα μοντζλα δεδομζνων Σο μοντζλο δεδομζνων object-oriented είναι ζνα άλλο μοντζλο δεδομζνων που τυγχάνει αυξθμζνθσ προςοχισ. Σο μοντζλο object-oriented μπορεί να κεωρθκεί ωσ επζκταςθ του μοντζλου ER με ζννοιεσ object-oriented μοντζλο δεδομζνων. Σο μοντζλο δεδομζνων αντικείμενο ςχεςιακό ςυνδυάηει χαρακτθριςτικά του μοντζλου objectoriented μοντζλο δεδομζνων και του μοντζλου ςχεςιακϊν δεδομζνων. Θμι δομθμζνα μοντζλα δεδομζνων επιτρζπουν τον προςδιοριςμό των δεδομζνων, όπου μεμονωμζνα ςτοιχεία δεδομζνων του ίδιου τφπου μπορεί να ζχουν διαφορετικά ςφνολα χαρακτθριςτικϊν. 12

98 Αυτό είναι ςε αντίκεςθ με τα μοντζλα δεδομζνων που αναφζρκθκαν προθγουμζνωσ, όπου κάκε ςτοιχείο δεδομζνων ενόσ ςυγκεκριμζνου τφπου πρζπει να ζχει το ίδιο ςφνολο γνωριςμάτων. Θ επεκτάςιμθ γλϊςςα ςιμανςθσ (XML) χρθςιμοποιείται ευρζωσ για να παρουςιάςει θμι δομθμζνα δεδομζνα. Ιςτορικά, δφο άλλα μοντζλα δεδομζνων, το μοντζλο δεδομζνων του δικτφου και το ιεραρχικό μοντζλο δεδομζνων, προθγικθκαν του ςχεςιακοφ μοντζλου δεδομζνων. Σα μοντζλα αυτά ιταν ςτενά ςυνδεδεμζνα με τθν υποκείμενθ εφαρμογι και περιζπλεξαν τθν αποςτολι των ςτοιχείων μοντελοποίθςθσ. Ωσ αποτζλεςμα, χρθςιμοποιοφνται ελάχιςτα ςιμερα, εκτόσ από παλιό κϊδικα τθσ βάςθσ δεδομζνων που είναι ακόμθ ςε λειτουργία ςε οριςμζνεσ περιοχζσ. 1.9 Γλϊςςεσ βάςεων δεδόμενων Μια Βάςθ δεδομζνων του ςυςτιματοσ παρζχει μια γλϊςςα οριςμοφ δεδομζνων για να κακορίςει το ςχιμα τθσ βάςθσ δεδομζνων και μια γλϊςςα χειριςμοφ δεδομζνων για να εκφράςει τα ερωτιματα βάςθσ δεδομζνων και τισ ενθμερϊςεισ. τθν πράξθ, οι γλϊςςεσ οριςμοφ δεδομζνων και και χειριςμοφ των δεδομζνων δεν είναι δφο ξεχωριςτζσ γλϊςςεσ, αντίκετα απλά αποτελοφν τμιματα μιασ ενιαίασ γλϊςςασ βάςθσ δεδομζνων, όπωσ θ ευρζωσ χρθςιμοποιοφμενθ γλϊςςα SQL Γλϊςςα Οριςμοφ-Δεδόμενων Ορίηουμε ζνα ςχιμα βάςθσ δεδομζνων από ζνα ςφνολο οριςμϊν που εκφράηονται από μια ειδικι γλϊςςα που ονομάηεται γλϊςςα προςδιοριςμοφ δεδομζνων (DDL) Για παράδειγμα, θ ακόλουκθ διλωςθ ςτθ γλϊςςα SQL κακορίηει τον πίνακα του λογαριαςμοφ :δθμιουργία του πίνακα λογαριαςμοφ (αρικμόσ-λογαριαςμοφ char(10) ιςορροπία ακζραιοσ) Θ εκτζλεςθ τθσ παραπάνω διλωςθσ DDL δθμιουργεί τον πίνακα λογαριαςμοφ. Επιπλζον, ενθμερϊνει ζνα ειδικό ςφνολο πινάκων που ονομάηεται λεξικό ι κατάλογοσ δεδομζνων. Ζνα λεξικό δεδομζνων περιζχει μεταδεδομζνα που είναι, δεδομζνα ςχετικά με δεδομζνα. Σο ςχιμα ενόσ πίνακα είναι ζνα παράδειγμα των μεταδεδομζνων. Ζνα ςφςτθμα βάςθσ δεδομζνων ςυμβουλεφεται το λεξικό δεδομζνων πριν από τθν ανάγνωςθ ι τθν τροποποίθςθ πραγματικϊν δεδομζνων. Κακορίηουμε τθ δομι αποκικευςθσ και τισ μεκόδουσ πρόςβαςθσ που χρθςιμοποιοφνται από το ςφςτθμα τθσ βάςθσ δεδομζνων από ζνα ςφνολο καταςτάςεων ςε ζνα ειδικό τφπο DDL που ονομάηεται αποκικευςθ δεδομζνων και γλϊςςα οριςμοφ. Οι δθλϊςεισ αυτζσ κακορίηουν τισ λεπτομζρειεσ εφαρμογισ των ςχθμάτων βάςεων δεδομζνων, που ςυνικωσ δεν φαίνονται ςτουσ χριςτεσ. Οι τιμζσ των δεδομζνων που αποκθκεφονται ςτθ βάςθ δεδομζνων πρζπει να πλθροφν οριςμζνουσ περιοριςμοφσ. Για παράδειγμα, ασ υποκζςουμε ότι το υπόλοιπο ενόσ λογαριαςμοφ δεν πρζπει να πζςει κάτω από $ 100 Σο DDL παρζχει εγκαταςτάςεισ για να κακορίςετε τζτοιου είδουσ περιοριςμοφσ Σα ςυςτιματα βάςεων δεδομζνων ελζγχουν αυτοφσ τουσ περιοριςμοφσ κάκε φορά που ενθμερϊνεται θ βάςθ δεδομζνων Δεδόμενα χειριςμοφ γλϊςςασ Ο χειριςμόσ δεδομζνων είναι : Θ ανάκτθςθ των πλθροφοριϊν που αποκθκεφονται ςτθ βάςθ δεδομζνων H ειςαγωγι νζων πλθροφοριϊν ςτθ βάςθ δεδομζνων Θ διαγραφι πλθροφοριϊν από τθ βάςθ δεδομζνων 13

99 Θ τροποποίθςθ πλθροφοριϊν αποκθκευμζνων ςτθ βάςθ δεδομζνων Μια γλϊςςα χειριςμοφ δεδομζνων data-manipulation language (DML) είναι μια γλϊςςα που επιτρζπει ςτουσ χριςτεσ να ζχουν πρόςβαςθ ι να χειρίηονται τα δεδομζνα, όπωσ οργανϊνονται από το κατάλλθλο μοντζλο δεδομζνων. Τπάρχουν βαςικά δφο τφποι : Διαδικαςτικι Procedural DMLs απαιτεί ζνα χριςτθ γι να κακορίςει ποια ςτοιχεία είναι απαραίτθτα και πϊσ κα πάρει αυτά τα ςτοιχεία. Δθλωτικι Declarative DMLs (αναφζρεται επίςθσ ωσ μθ διαδικαςτικι DMLs ) απαιτεί ζνα χριςτθ για να κακορίηει τα δεδομζνα που χρειάηονται χωρίσ να διευκρινίηεται πϊσ να πάρει αυτά τα ςτοιχεία. Θ δθλωτικι DMLs είναι ςυνικωσ πιο εφκολο να τθ μάκει κανείσ και να τθ χρθςιμοποιιςει ςε ςχζςθ με άλλεσ διαδικαςτικζσ DMLs. Ωςτόςο, δεδομζνου ότι ο χριςτθσ δεν πρζπει να κακορίςει το πϊσ να πάρει τα δεδομζνα, το ςφςτθμα τθσ βάςθσ δεδομζνων πρζπει να ςχεδιάςει ζνα αποτελεςματικό μζςο για τθν πρόςβαςθ ςτα δεδομζνα. Θ ςυνιςτϊςα DML τθσ γλϊςςασ SQL είναι μθ διαδικαςτικι. Ζνα ερϊτθμα είναι μια διλωςθ που ηθτάει τθν ανάκτθςθ των πλθροφοριϊν. Σο τμιμα του DML που περιλαμβάνει ανάκτθςθ πλθροφοριϊν ονομάηεται μια γλϊςςα επερωτιςεων. Αν και τεχνικά λανκαςμζνο, είναι κοινι πρακτικι να χρθςιμοποιοφν τουσ όρουσ γλϊςςα αναηιτθςθσ και τα δεδομζνα χειριςμςοφ γλϊςςασ ωσ ςυνϊνυμα. Σο ερϊτθμα ςτθ γλϊςςα SQL βρίςκει το όνομα του πελάτθ του οποίου πελάτθ το id είναι : Επιλογι πελάτθ.όνομα πελάτθ Από πελάτθ Ππου πελάτθσ.πελάτθ -id = Σο ερϊτθμα περιγράφει ότι εκείνεσ οι γραμμζσ από τον πίνακα πελάτθ όπου το id του πελάτθ είναι πρζπει να ανακτθκοφν και το χαρακτθριςτικό όνομα πελάτθ αυτϊν των γραμμϊν πρζπει να αντικαταςτακεί. Οι ερωτιςεισ μπορεί να περιλαμβάνουν πλθροφορίεσ από περιςςότερουσ από ζναν πίνακεσ. Για παράδειγμα, το ακόλουκο ερϊτθμα βρίςκει το ιςοηφγιο του ςυνόλου των λογαριαςμϊν που ανικουν ςτον πελάτθ με id επζλεξε ιςοηφγιο λογαριαςμοφ από κατακζτθ, λογαριαςμόσ όπου κατακζτθσ.id πελάτθ = ΚΑΙ Αρικμόσ κατακετικοφ λογαριαςμοφ = λογαριαςμόσ.αρικμόσ λογαριαςμοφ Τπάρχει ζνασ αρικμόσ των γλωςςϊν ερωτιςεων βάςθσ δεδομζνων ςε χριςθ, είτε εμπορικά είτε πειραματικά. Σα επίπεδα τθσ αφαίρεςθσ ιςχφουν όχι μόνο για τον κακοριςμό και τθ διαμόρφωςθ των δεδομζνων, αλλά και για το χειριςμό των δεδομζνων. το φυςικό επίπεδο, πρζπει να ορίςουμε αλγορίκμουσ που επιτρζπουν τθν αποτελεςματικι πρόςβαςθ ςτα δεδομζνα. ε υψθλότερα επίπεδα αφαίρεςθσ, τονίηουμε τθν ευκολία χριςθσ. Ο ςτόχοσ είναι να επιτρζψει ςτουσ ανκρϊπουσ να αλλθλεπιδροφν αποτελεςματικά με το ςφςτθμα. Ο επεξεργαςτισ ερϊτθματοσ του ςυςτιματοσ βάςθσ δεδομζνων μεταφράηει DML ερωτιματα ςε ακολουκίεσ ενεργειϊν ςτο φυςικό επίπεδο του ςυςτιματοσ βάςθσ δεδομζνων. 14

100 1.10 λεξικό δεδομζνων Μποροφμε να ορίςουμε ζνα λεξικό δεδομζνων ωσ ςυςτατικό DBMS που αποκθκεφει τον οριςμό των χαρακτθριςτικϊν ςτοιχείων και των ςχζςεων. Κςωσ να κυμάςτε ότι τζτοια «δεδομζνα για τα δεδομζνα " ςθμάνκθκαν ωσ μεταδεδομζνα. Σο λεξικό δεδομζνων DBMS τροφοδοτεί το DBMS με το αυτοπεριγραφόμενο χαρακτθριςτικό του. τθν πραγματικότθτα, το λεξικό δεδομζνων μοιάηει με ακτίνα Χ από ολόκλθρο το ςφνολο δεδομζνων τθσ εταιρείασ, και είναι ζνα κρίςιμο ςτοιχείο για τθ λειτουργία διαχείριςθσ δεδομζνων. Οι δφο κφριοι τφποι του λεξικοφ δεδομζνων που υπάρχουν, ολοκλθρωνονται και ςτζκονται μόνοι τουσ. Ζνα ολοκλθρωμζνο λεξικό δεδομζνων περιλαμβάνεται με το DBMS. Για παράδειγμα, όλα τα ςχεςιακά DBMS περιλαμβάνουν ζνα ενςωματωμζνο λεξικό δεδομζνων ι κατάλογο του ςυςτιματοσ που ςυχνά ζχει πρόςβαςθ και ενθμερϊνεται από το RDBMS. Άλλεσ DBMSs ιδιαίτερα παλιότεροι τφποι, δεν ζχουν ενςωματωμζνο λεξικό δεδομζνων, εκτόσ του DBA που μπορεί να χρθςιμοποιεί τρίτα αυτόνομα ςυςτιματα λεξικοφ δεδομζνων. Λεξικα δεδομζνων μποροφν επίςθσ να χαρακτθριςτοφν ωσ ενεργθτικά ι πακθτικά. Ζνα ενεργθτικό λεξικό δεδομζνων ενθμερϊνεται αυτόματα από το DBMS με κάκε πρόςβαςθ ςε βάςεισ δεδομζνων, διατθρϊντασ ζτςι τθν πρόςβαςθ ςε ενθμερωμζνεσ πλθροφορίεσ. Ζνα πακθτικό λεξικό δεδομζνων δεν ενθμερϊνεται αυτόματα και ςυνικωσ απαιτεί μια διαδικαςία παρτίδα για να τρζξει. Θ πρόςβαςθ ςε πλθροφορίεσ ςε δεδομζνα λεξικοφ χρθςιμοποιοφνται ςυνικωσ από το DBMS για το ςκοπό τθσ βελτιςτοποίθςθσ ερωτιματοσ. Θ κφρια λειτουργία του λεξικοφ δεδομζνων είναι να αποκθκεφει τθν περιγραφι όλων των αντικειμζνων που αλλθλεπιδροφν με τθ βάςθ δεδομζνων. Ολοκλθρωμζνα λεξικά δεδομζνων τείνουν να περιορίςουν τα μεταδεδομζνα τουσ με τα δεδομζνα που διαχειρίηεται το DBMS. Αυτόνομα ςυςτιματα λεξικοφ δεδομζνων είναι ςυνικωσ πιο ευζλικτα και επιτρζπουν ςτθν DBA να περιγράψει και να διαχειριςτεί όλα τα δεδομζνα του οργανιςμοφ, ζςτω και αν δεν ζχουν μθχανογραφθκεί. Όποια κι αν είναι θ μορφι του λεξικοφ δεδομζνων, θ φπαρξθ του παρζχει ςτουσ ςχεδιαςτζσ βάςεων δεδόμενων και ςτουσ τελικοφσ χριςτεσ μια πολφ βελτιωμζνθ ικανότθτα επικοινωνίασ. Επιπλζον, το λεξικό δεδομζνων είναι το εργαλείο που βοθκά τθν DBA για τθν επίλυςθ των αντικζςεων δεδομζνων. Παρά το γεγονόσ ότι, δεν υπάρχει τυποποιθμζνθ μορφι για τισ πλθροφορίεσ που αποκθκεφονται ςτο λεξικό δεδομζνων αρκετά χαρακτθριςτικά είναι κοινά. Για παράδειγμα, το λεξικό δεδομζνων αποκθκεφει τυπικά περιγραφζσ όλων : Οι πίνακεσ κακορίηουν όλεσ τισ βάςεισ δεδομζνων. Για παράδειγμα, το λεξικό δεδομζνων είναι πικανό να αποκθκεφει το όνομα του δθμιουργοφ του πίνακα, τθν θμερομθνία των αδειϊν πρόςβαςθσ δθμιουργίασ, τον αρικμό των ςτθλϊν, και οφτω κακεξισ. Ευρετιρια για κάκε πίνακα τθσ βάςθσ δεδομζνων. Για κάκε ευρετιριο το DBMS τουλάχιςτον αποκθκεφει το όνομα του ευρετθρίου που χρθςιμοποίθςαν τα χαρακτθριςτικά, τθ κζςθ, τα ειδικά χαρακτθριςτικά του ευρετθρίου και τθν θμερομθνία δθμιουργίασ. Ορίςτε τισ βάςεισ δεδομζνων: ποιοσ δθμιοφργθςε κάκε βάςθ δεδομζνων, τθν θμερομθνία δθμιουργίασ, που βρίςκεται θ βάςθ δεδομζνων, που είναι θ DBA και οφτω κακεξισ. Σελικοί χριςτεσ και διαχειριςτζσ τθσ Βάςθσ Δεδομζνων 15

101 Προγράμματα ςτα οποία ζχει πρόςβαςθ θ βάςθ δεδόμενων περιλαμβανόμενων μορφϊν οκόνθσ, μορφϊν αναφορϊν, μορφϊν εφαρμογϊν, SQL ερωτιςεων και οφτω κακεξισ Αδεια πρόςβαςθσ για όλουσ τουσ χριςτεσ όλων των βάςεων δεδόμενων χζςεισ μεταξφ ςτοιχείων δεδομζνων τα οποία εμπλζκονται όταν θ ςυςχζτιςθ υποχρεωτικι ι προαιρετικι, θ ςυνδεςιμότθτα και αρικμθτικζσ ςχζςεισ και οφτω κακεξισ. Εάν το λεξικό δεδομζνων μπορεί να οργανωκεί για να ςυμπεριλάβει εξωτερικά ςτοιχεία του DBMS, τότε γίνεται ζνα ιδιαίτερα ευζλικτο εργαλείο για τθ γενικότερθ διαχείριςθ των εταιρικϊν πόρων. Θ διαχείριςθ ενόσ τζτοιου εκτεταμζνου λεξικοφ δεδομζνων, ωσ εκ τοφτου, κακιςτά δυνατι τθ διαχείριςθ τθσ χριςθσ και τθν κατανομι του ςυνόλου των πλθροφοριϊν του οργανιςμοφ ανεξάρτθτα από το αν ζχει τισ ρίηεσ του ςτα δεδομζνα τθσ βάςθσ δεδομζνων. Αυτόσ είναι ο λόγοσ που οριςμζνοι διευκυντζσ κεωροφν το λεξικό δεδομζνων ωσ το βαςικό ςτοιχείο τθσ λειτουργίασ τθσ διαχείριςθσ των πόρων πλθροφοριϊν. Και αυτόσ είναι και ο λόγοσ που το λεξικό δεδομζνων μπορεί να περιγραφεί ωσ το λεξικό πλθροφοριϊν πόρων. Σα μεταδεδομζνα που αποκθκεφονται ςτο λεξικό δεδομζνων είναι ςυχνά οι βάςεισ για τθν παρακολοφκθςθ τθσ χριςθσ των βάςεων δεδομζνων και τθν εκχϊρθςθ δικαιωμάτων πρόςβαςθσ για τουσ χριςτεσ τθσ βάςθσ δεδομζνων. Οι πλθροφορίεσ αποκθκεφονται ςτθ βάςθ δεδομζνων ςυνικωσ με βάςθ τθ ςχεςιακι μορφι πίνακα, ωσ εκ τοφτου, επιτρζπουν τθν DBA ζρευνα ςτθ βάςθ δεδομζνων με τθν εντολι SQL. Για παράδειγμα, θ εντολι SQL μπορεί να χρθςιμοποιθκεί για να αποςπάςει πλθροφορίεσ για τουσ χριςτεσ του ςυγκεκριμζνου πίνακα ι για τα δικαιϊματα πρόςβαςθσ ςε ςυγκεκριμζνουσ χριςτεσ Διαχειριςτισ τθσ Βάςθσ Δεδόμενων και χριςτεσ Βάςεων Δεδόμενων Ενασ πρωταρχικόσ ςτόχοσ του ςυςτιματοσ βάςθσ δεδόμενων είναι θ ανάκλθςθ πλθροφοριϊν και θ αποκικευςθ νζων πλθροφοριϊν ςτθ βάςθ δεδόμενων. Οςοι εργαηόνται ςε μια βάςθ δεδομζνων μποροφν να κατθγοριοποιθκοφν ςασ χριςτεσ ι διαχειριςτζσ βάςθσ δεδομζνων Χριςτεσ βάςεων δεδομζνων και διεπαφζσ Τπάρχουν 4 διαφορετικοί τφπου χρθςτϊν βάςεων δεδομζνων, που διαφζρουν από τον τρόπο που αλλθλεπιδροφν με το ςφςτθμα. Διαφορετικοί τφποι χριςτων διεπαφϊν ζχουν ςχεδιαςτεί για διαφορετικοφσ τφπουσ χρθςτϊν. Απλοί χριςτεσ είναι εκείνοι που αλλθλεπιδροφν με το ςφςτθμα με τθν επίκλθςθ ενόσ από τα προγράμματα εφαρμογϊν που ζχουν γραφτεί ςτο παρελκόν. Για παράδειγμα, ζνασ ταμίασ τράπεηασ που χρειάηεται να μεταφζρει $ 50 από το λογαριαςμό A ςτο λογαριαςμό B επικαλείται ζνα πρόγραμμα που ονομάηεται μεταβίβαςθ. Σο πρόγραμμα ηθτά από τον ταμία το ποςό των χρθμάτων που πρόκειται να μεταφερκεί, το λογαριαςμό από τον οποίο τα χριματα πρόκειται να μεταφερκοφν, και τον λογαριαςμό ςτον οποίο τα χριματα πρόκειται να μεταφερκοφν. Ωσ άλλο παράδειγμα, ςκεφτείτε ζναν χριςτθ που επικυμεί να βρει το υπόλοιπο του λογαριαςμοφ του μζςω του World Wide Web. Ζνασ τζτοιοσ χριςτθσ μπορεί να αποκτιςει πρόςβαςθ ςε ζνα ζντυπο, όπου μπαίνει ο αρικμόσ λογαριαςμοφ του. Ζνα πρόγραμμα εφαρμογισ ςτο διακομιςτι Web τότε ανακτά το υπόλοιπο του λογαριαςμοφ, χρθςιμοποιϊντασ τον αρικμό λογαριαςμοφ, και δίνει αυτζσ τισ πλθροφορίεσ ςτο χριςτθ. Θ τυπικι διεπαφι χριςτθ για απλοφσ χριςτεσ είναι μια διεπαφι μορφισ, όπου ο χριςτθσ μπορεί να 16

102 ςυμπλθρϊνει τα κατάλλθλα πεδία τθσ φόρμασ. Οι απλοί χριςτεσ μποροφν επίςθσ να διαβάςουν απλά αναφορζσ που δθμιουργοφνται από τθ βάςθ δεδομζνων. Ρρογραμματιςτζσ εφαρμογϊν είναι επαγγελματίεσ που γράφουν προγράμματα εφαρμογϊν Αυτοί μποορφν να επιλζξουν ανάμεςα ςε πολλά εργαλεία για να αναπτφξουν τισ διεπαφζσ των χριςτων Τα εργαλεία ταχείασ ανάπτυξθσ εφαρμογϊν (RAD) είναι εργαλεία που επιτρζπουν ςε ζνα προγραμματιςτι εφαρμογϊν να καταςκευάςει φόρμεσ και εκκζςεισ, χωρίσ να γράψει ζνα πρόγραμμα. Τπάρχουν επίςθσ ειδικοί τφποι γλωςςϊν προγραμματιςμοφ που ςυνδυάηουν επιτακτικά δομζσ ελζγχου (για παράδειγμα, για βρόχουσ, όπου βρόγχοι είναι διαφορετικοί λογαριαςμοί ) με λογαριαςμοφσ τθσ γλϊςςασ χειριςμοφ δεδομζνων. Αυτζσ οι γλϊςςεσ, που μερικζσ φορζσ ονομάηονται γλϊςςεσ τζταρτθσ γενιάσ, περιλαμβάνουν ςυχνά ειδικά χαρακτθριςτικά για να διευκολφνουν τθν παραγωγι των εντφπων και τθν εμφάνιςθ των δεδομζνων ςτθν οκόνθ. Σα περιςςότερα μεγάλα εμπορικά ςυςτιματα βάςεων δεδομζνων περιλαμβάνουν μια γλϊςςα τζταρτθσ γενιάσ. Εξελιγμζνοι χριςτεσ αλλθλεπιδροφν με το ςφςτθμα χωρίσ τθ ςφνταξθ προγραμμάτων. Αντ 'αυτοφ, φτιάχνουν τισ αιτιςεισ τουσ ςε μια γλϊςςα επερωτιςεων. Τποβάλλουν κάκε τζτοιο ερϊτθμα ςε ζναν επεξεργαςτι ερϊτθματοσ, του οποίου θ λειτουργία είναι να ςπάει δθλϊςεισ DML ςε οδθγίεσ τισ οποίεσ ο διαχειριςτισ αποκικευςθσ καταλαβαίνει. Οι αναλυτζσ υποβάλλουν ερωτιματα για να εξερευνιςουν τα δεδομζνα ςτθν πτϊςθ τθσ βάςθσ δεδομζνων ςε αυτι τθν κατθγορία. Σα εργαλεία On-line αναλυτικισ επεξεργαςίασ (OLAP) απλοποιοφν τισ εργαςίεσ των αναλυτϊν, επιτρζποντάσ τουσ να δοφν τισ περιλιψεισ των δεδομζνων με διαφορετικοφσ τρόπουσ. Για παράδειγμα, ζνασ αναλυτισ μπορεί να δει το ςφνολο των πωλιςεων ανά περιοχι (για παράδειγμα, Βορράσ, Νότοσ, Ανατολι και Δφςθ), ι ανά προϊόν, ι με ζνα ςυνδυαςμό τθσ περιοχισ και των προϊόντων (δθλαδι, οι ςυνολικζσ πωλιςεισ του κάκε προϊόντοσ ςε κάκε περιοχι). Σα εργαλεία επιτρζπουν επίςθσ ςτον αναλυτι να επιλζξει ςυγκεκριμζνεσ περιοχζσ, να δει τα ςτοιχεία με περιςςότερεσ λεπτομζρειεσ (για παράδειγμα, οι πωλιςεισ από τθν πόλθ μζςα ςε μια περιοχι) ι να δεί τα ςτοιχεία με λιγότερεσ λεπτομζρειεσ (για παράδειγμα, ςυνολικά προϊόντα μαηί ανά κατθγορία). Εξειδικευμζνοι χριςτεσ είναι απαιτθτικοί χριςτεσ που γράφουν εξειδικευμζνεσ εφαρμογζσ βάςεων δεδομζνων που δεν ταιριάηουν ςτο παραδοςιακό πλαίςιο επεξεργαςίασ δεδομζνων. Ανάμεςα ςε αυτζσ τισ εφαρμογζσ είναι ςυςτιματα ςχεδιαςμοφ computer-aided, ςυςτιματα βάςθσ γνϊςεων και εμπειρογνωμόνων, ςυςτιματα που αποκθκεφουν δεδομζνα με ςφνκετουσ τφπουσ δεδομζνων (για παράδειγμα, ςτοιχεία γραφικϊν και ιχου), και το περιβάλλον ςυςτθμάτων μοντελοποίθςθσ Διαχειριςτισ βάςθσ δεδομζνων Ενασ από τουσ βαςικοφσ λόγουσ χριςθσ DBMSs είναι το να ζχει κανείσ κεντρικό ζλεγχο και των δεδομζνων και του προγράμματοσ πρόςβαςθσ ςε αυτά τα δεδόμενα. Αυτόσ που ζχει τον γενικό ζλεγχο του ςυςτθματοσ ονομάηεται διαχειριςτθσ βάςθσ δεδομζνων (DBA). Οι λειτουργίεσ ενόσ DBA περιλαμβάνουν : Σχθματικό κακοριςμό. Σο DBA δθμιουργεί το πρωτοτυπο ςχιμα τθσ βάςθσ δεδομζνων εξάγοντασ ζνα ςφνολο δθλϊςεων οριςμοφ δεδομζνων ςτο DDL. Οριςμόσ δομισ αποκικευςθσ και μεκόδου πρόςβαςθσ. Τροποποίθςθ ςχθματικισ και φυςικισ οργάνωςθσ. Η DBA πραγματοποιεί αλλαγζσ ςτο ςχιμα και ςτθ φυςικι οργάνωςθ για να αντανακλοφν τισ μεταβαλλόμενεσ ανάγκεσ του οργανιςμοφ, ι να μεταβάλλει τθν φυςικι οργάνωςθ για τθ βελτίωςθ των επιδόςεων. 17

103 Χοριγθςθ άδειασ για πρόςβαςθ ςε δεδόμενα. Με τθ χοριγθςθ άδειασ ο διαχειριςτισ τθσ βάςθσ δεδόμενων μπορεί να ρυκμίηει ςε ποια τμιματα τθσ βάςθσ δεδομζνων μποροφν να ζχουν πρόςβαςθ διάφοροι χριςτεσ. Θ πλθροφορία τθσ διαχείριςθσ φυλλάςεται ςε ειδικι δομι του ςυςτιματοσ το οποίο ςυμβουλεφεται το ςφςτθμα βάςθσ δεδομζνων όταν κάποιοσ προςπακεί να ζχει πρόςβαςθ ςτα δεδόμενα του ςυςτιματοσ. Συντιρθςθ ρουτίνασ. Παραδείγματα δραςτθριοτιτων ςυντιρθςθσ ρουτίνασ του διαχειριςτι είναι : Περιοδικά back up τθσ βάςθσ δεδομζνων, είτε ςε ταινίεσ εγγραφισ ι απομακρυςμζνουσ διακομιςτζσ για να αποφευχκεί θ απϊλεια δεδομζνων ςε περίπτωςθ καταςτροφϊν όπωσ πλθμμφρεσ. Για κανονικι λειτουργία απαιτείται θ ςιγουριά ότι υπάρχει αρκετά διακζςιμοσ χϊροσ ςτο δίςκο και ότι ζχει αναβακμιςτεί ο χωρθτικότθτα του δίςκου. Θζςεισ εργαςίασ που λειτουργοφν με τθ βάςθ δεδομζνων και τθ διαςφάλιςθ ότι οι επιδόςεισ παρακολοφκθςθσ δεν αποικοδομοφνται από πολφ δαπανθρζσ εργαςίεσ που υποβάλλονται από οριςμζνουσ χριςτεσ DBMS Αρχιτεκτονικι και Ανεξαρτθςία Δεδόμενων Σρία ςθμαντικά χαρακτθριςτικά τθσ πρόςβαςθσ δεδομζνων είναι (1) απομόνωςθ των προγραμμάτων και των δεδομζνων (ανεξαρτθςία προγράμματοσ -δεδομζνων και προγράμματοσ-λειτουργία) (2) υποςτιριξθ απόψεων πολλαπλϊν χριςτων και (3) χριςθ καταλόγου αποκικευςθσ περιγραφισ τθσ βάςθσ δεδόμενων (ςχιμα). το κεφάλαιο αυτό περιγράφουμε μια αρχιτεκτινικι για ςυςτιματα βάςεων δεδόμενων, που ονομάηεται αρχιτεκτονικι τριων ςχθμάτων, που προτάκθκε για να βοθκιςει ςτθν επίτευξθ και να απεικονίςει αυτά τα χαρακτθριςτικά. τθ ςυνζχεια κα ςυηθτιςουμε τθν ιδζα τθσ ανεξαρτθςίασ των δεδομζνων Η Αρχιτεκτονικι των τριϊν ςχθμάτων Ο ςτόχοσ τθσ αρχιτεκτονικισ των τριϊν ςχθμάτων, που εικονογράφθκθκε ςτο χιμα 1.1, είναι ο διαχωριςμόσ των εφαρμογϊν του χριςτθ από τθ φυςικι βάςθ δεδομζνων. ε αυτι τθν αρχιτεκτονικι, τα ςχιματα μποροφν να οριςτοφν ςτα ακόλουκα τρία επίπεδα: 1. Σο εςωτερικό επίπεδο ζχει ζνα εςωτερικό ςχιμα, που περιγράφει τθ φυςικι δομι αποκικευςθσ τθσ βάςθσ δεδομζνων. Σο εςωτερικό ςχιμα χρθςιμοποιεί ζνα μοντζλο φυςικϊν δεδομζνων και περιγράφει τισ πλιρεισ λεπτομζρειεσ τθσ αποκικευςθσ δεδομζνων και ανοίγει δρόμουσ για τθ βάςθ δεδομζνων. 2. Σο εννοιολογικό επίπεδο ζχει ζνα εννοιολογικό ςχιμα, το οποίο περιγράφει τθ δομι ολόκλθρθσ τθσ βάςθσ δεδομζνων για τθν κοινότθτα των χρθςτϊν. Σο εννοιολογικό ςχιμα κρφβει τισ λεπτομζρειεσ των φυςικϊν δομϊν αποκικευςθσ και επικεντρϊνεται ςτθν περιγραφι οντότθτων, τφπων δεδομζνων, ςχζςεων, ενεργειϊν χριςτθ και περιοριςμϊν. Ζνα μοντζλο δεδομζνων υψθλοφ επιπζδου ι ζνα μοντζλο δεδομζνων υλοποίθςθσ μπορεί να χρθςιμοποιθκεί ςε αυτό το επίπεδο. 3. Σο εξωτερικό ι ορατό επίπεδο περιλαμβάνουν μια ςειρά από εξωτερικά ςχιματα ι τισ απόψεισ των χρθςτϊν. Κάκε εξωτερικό ςχιμα περιγράφει το τμιμα τθσ βάςθσ δεδομζνων που μία ςυγκεκριμζνθ ομάδα χρθςτϊν ενδιαφζρεται και κρφβει το υπόλοιπο τθσ βάςθσ δεδομζνων από τθν εν 18

104 λόγω ομάδα χρθςτϊν. Ζνα μοντζλο δεδομζνων υψθλοφ επιπζδου ι ζνα μοντζλο δεδομζνων υλοποίθςθσ μπορεί να χρθςιμοποιθκεί ςε αυτό το επίπεδο. Εικόνα 1.1. Η Αρχιτεκτονικι τριϊν ςχθμάτων Θ αρχιτεκτονικι τριϊν ςχθμάτων είναι ζνα βολικό εργαλείο ϊςτε ο χριςτθσ να απεικονίςει τα ςχθματικά επίπεδα ςε ζνα ςφςτθμα βάςθσ δεδομζνων. Οι περιςςότερεσ DBMSs δεν διαχωρίηουν πλιρωσ τα τρία επίπεδα, αλλά υποςτθρίχουν ςε κάποιο βακμό τθ ςχθματικι αρχιτεκτονικι. Μερικζσ DBMSs μπορεί να περιλαμβάνουν λεπτομζρειεσ φυςικοφ επιπζδου ςτο εννοιολογικό ςχιμα. τισ περιςςότερεσ DBMSs που υποςτθρίηουν user views, τα εξωτερικά ςχιματα περιγράφονται ςτο ίδιο μοντζλλο δεδομζνων που περιγράφει τθν εννοιολογικοφ επιπεδου πλθροφορία. Μερικζσ DBMSs επιτρζπεουν να χρθςιμοποιθκοφν διαφορετικά μοντζλα δεδομζνων ςε εννοιλολογικά και εξωτερικά επίπεδα. Παρατθριςτε ότι τα τρία ςχιματα είναι μόνο περιγραφζσ των δεδομζνων, τα μόνα δεδομζνα που πράγματι υπάρχουν είναι ςε φυςικό επίπεδο. ε μια DBMS βαςιςμζνθ ςτθν αρχιτεκτονικι των τριϊν ςχθμάτων, κάκε ομάδα χρθςτϊν, αναφζρεται μόνο ςτο δικό του εξωτερικό ςχιμα. Ωσ εκ τοφτου, θ DBMS πρζπει να μετατρζψει μια αίτθςθ που προςδιορίηεται ςε ζνα εξωτερικό ςχιμα ςε ζνα αίτθμα για εννοιολογικό ςχιμα, και ςτθ ςυνζχεια ςε ζνα αίτθμα για εςωτερικό ςχιμα για τθν επεξεργαςία ςτθν αποκθκευμζνθ βάςθ δεδομζνων. Εάν θ αίτθςθ είναι για ανάκτθςθ δεδομζνων, τα δεδομζνα που εξάγονται από τθν αποκθκευμζνθ βάςθ δεδομζνων πρζπει να μορφοποιθκοφν ϊςτε να ταιριάηουν ςτθν εξωτερικι οπτικι του χριςτθ. Οι διαδικαςίεσ μετατροπισ αιτθμάτων και αποτελεςμάτων μεταξφ των επιπζδων ονομάηονται αντιςτοιχίςεισ. Αυτζσ οι αντιςτοιχίςεισ μπορεί να είναι χρονοβόρεσ, οπότε μερικζσ DBMS -ιδίωσ εκείνεσ που προορίηονται για τθ ςτιριξθ μικρϊν βάςεων δεδομζνων-δεν υποςτθρίηουν εξωτερικζσ οπτικζσ. Ακόμθ και ςε τζτοια ςυςτιματα, ωςτόςο, ζνα οριςμζνο ποςό τθσ χαρτογράφθςθσ είναι απαραίτθτο για το μεταςχθματιςμό των αιτιςεων μεταξφ των εννοιολογικϊν και εςωτερικϊν επιπζδων Ανεξαρτθςία Δεδομζνων 19

105 Θ τριςχθματικι αρχιτεκτονικι μπορεί να χρθςιμοποιθκεί για να εξθγιςει τθν ζννοια τθσ ανεξαρτθςίασ δεδομζνων, τα οποία μπορεί να οριςτοφν ωσ θ αλλαγι χωρθτικότθτασ του ςχιματοσ ςε ζνα επίπεδο ςυςτιματοσ τθσ βάςθσ δεδομζνων χωρίσ να πρζπει να αλλάξει το ςχιμα ςτο επόμενο υψθλότερο επίπεδο. Ορίηονται δφο τφποι ανεξαρτθςίασ δεδομζνων: 1. Ανεξαρτθςία λογικϊν δεδομζνων είναι θ δυνατότθτα αλλαγισ του εννοιολογικοφ ςχιματοσ χωρίσ να απαιτείται να αλλάξεισ τα εξωτερικά ςχιματα ι τα προγράμματα προγραμματιςμοφ. Πικανόν να αλλάξουμε το εννοιολογικό ςχιμα ϊςτε να επεκτακεί θ βάςθ δεδομζνων (προςκζτοντασ ζνα τφπο εγγραφισ ι item δεδομζνων), ι να μειωκεί θ βάςθ δεδομζνων (αφαίροντασ ζνα τφπο εγγραφισ ι item δεδομζνων). τθν τελευταία περίπτωςθ, εξωτερικά ςχιματα που αφοροφν μόνο τα υπόλοιπα ςτοιχεία δεν κα πρζπει να επθρεάηονται. Μόνο ο οριςμόσ view και οι αντιςτοιχίςεισ χρειάηεται να αλλάξουν ςε ζνα DBMS που υποςτθρίηει λογικά δεδομζνα ανεξαρτθςίασ. Προγράμματα εφαρμογϊν που αναφζρονται ςε εξωτερικζσ δομζσ ςχιματοσ πρζπει να λειτουργοφν όπωσ πριν, μετά τθν λογικι αναδιοργάνωςθ που υφίςταται το εννοιολογικό ςχιμα. Αλλαγζσ ςτουσ περιοριςμοφσ μπορεί να εφαρμοςτοφν επίςθσ ςτο εννοιολογικό ςχιμα χωρίσ να επθρεάηουν τα εξωτερικά ςχιματα ι τα προγράμματα εφαρμογισ. 2. Ανεξαρτθςία φυςικϊν δεδομζνων είναι θ δυνατότθτα αλλαγισ του εςωτερικοφ ςχιματοσ χωρίσ να πρζπει να αλλάξεισ τα εννοιολογικά ι (εξωτερικά) ςχιματα. Πικανόν να χρειάηονται αλλαγζσ ςτο εςωτερικό ςχιμα επειδι μερικά φυςικά αρχεία πρζπει να αναγνωρίηονται για παράδειγμα, με τθ δθμιουργία δομϊν πρόςκετθσ πρόςβαςθσ για τθ βελτίωςθ τθσ ανάκλθςθσ θ ενθμζρωςθσ. Αν τα ίδια όπωσ και πριν δεδόμενα παραμζνουν ςτθ βάςθ δεδομζνων, δεν κα πρζπει να αλλάξει το εννοιολογικό ςχιμα 1.13 Τφποι ςυςτθμάτων βάςεων δεδομζνων Διάφορα κριτιρια χρθςιμοποιοφνται ςυνικωσ για να χαρακτθρίςουν τθν DBMS. Σο πρϊτο είναι το μοντζλο δεδομζνων επί των οποίων βαςίηεται θ DBMS. Σο βαςικό μοντζλο δεδομζνων που χρθςιμοποιείται ςε πολλά από τα ςθμερινά εμπορικά DBMS είναι το ςχεςιακό μοντζλο δεδομζνων. Σο μοντζλο δεδομζνων αντικειμζνου υλοποιικθκε ςε οριςμζνα εμπορικά ςυςτιματα, αλλά δεν ζχει ευρεία χριςθ. Πολλζσ κλθροδοτθμζνεσ (παλαιότερεσ) εφαρμογζσ εξακολουκοφν να τρζχουν ςε ςυςτιματα βάςεων δεδομζνων που βαςίηονται ςε ιεραρχικά και του δικτυακά μοντζλα δεδομζνων. Σα ςχεςιακά DBMS εξελίςςονται ςυνεχϊσ, και, ειδικότερα, ζχουν ενςωματϊςει πολλζσ από τισ ζννοιεσ που αναπτφχκθκαν ςε βάςεισ δεδομζνων αντικειμζνου. Αυτό ζχει οδθγιςει ςε μια νζα κατθγορία DBMS που ονομάηεται αντικείμενο-ςχεςιακό DBMS. Μποροφμε, ςυνεπϊσ, να ταξινομιςουμε τισ DBMS με βάςθ το μοντζλο δεδομζνων: ςχεςιακό, αντικείμενο, αντικείμενοςχες&