ALFRED SCHNITTKE CONCERTO GROSSO NO. 1 ( )

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ALFRED SCHNITTKE CONCERTO GROSSO NO. 1 (1976-77)"

Transcript

1 Πτυχιακή εργασία του φοιτητή Θεόφιλου Λαμπριανίδη (Α.Μ.01/05) Πανεπιστήμιο Μακεδονίας-Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Εξεταστική περίοδος Φεβρουαρίου 2010 ALFRED SCHNITTKE CONCERTO GROSSO NO. 1 ( ) ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΥΛΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΕΤΡΟΣ ΒΟΥΒΑΡΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΚΙΚΟΥ 1

2 Περιεχόμενα Alfred Schnittke σελ. 3 Ο πολυστυλισμός στον 20 ο αιώνα σελ. 5 Ο πολυστυλισμός στην μουσική του Schnittke σελ. 10 Concerto Grosso σελ. 17 Concerto Grosso no. 1 ( ) σελ. 21 Συμπεράσματα σελ. 76 Βιβλιογραφία σελ. 86 2

3 Alfred Schnittke O Alfred Schnittke γεννήθηκε στις 24 Νοεμβρίου του 1934 στο Engels (Boronsk), πρωτεύουσα της Αυτόνομης Σοβιετικής Δημοκρατίας των Γερμανών του Βόλγα, η οποία ιδρύθηκε από τον Λένιν μετά την Επανάσταση του Ο πατέρας του, γερμανόφωνος Εβραίος, ήταν δημοσιογράφος στο επάγγελμα, ενώ η μητέρα του, Γερμανίδα του Βόλγα, ήταν δασκάλα. Το 1946 η οικογένεια μετακομίζει στην 3

4 Βιέννη, όπου ο Schnittke παίρνει τα πρώτα μαθήματα μουσικής θεωρίας και πιάνου. Η παραμονή του Schnittke στη Βιέννη επηρέασε τη μουσική του σκέψη και τη μετέπειτα αισθητική του. Το 1948 η οικογένεια επιστρέφει στη Ρωσία, ενώ το 1953 γίνεται δεκτός στην τάξη σύνθεσης του στο Κονσερβατόριου της Μόσχας από όπου και αποφοιτεί το Συνεχίζει τις μεταπτυχιακές σπουδές του μέχρι το 1961, ενώ από το 1962 μέχρι το 1972 διδάσκει στο Κονσερβατόριο και συμπληρώνει το εισόδημά του γράφοντας μουσική για τον κινηματογράφο. Συχνά στοχοποιήθηκε από τη ρωσική γραφειοκρατία. Στο πλαίσιο της στοχοποίησης αυτής, η Ένωση Σοβιετικών Συνθετών του απαγορεύτηκε η παρουσίαση της Πρώτης Συμφωνίας στη Μόσχα. Το 1985 ο Schnittke παθαίνει καρδιακή προσβολή, την πρώτη από μια σειρά καρδιακών επεισοδίων. Το 1990 εγκατέλειψε τη Ρωσία και εγκαταστάθηκε στο Αμβούργο (όπου και διέμεινε μέχρι τον θάνατό του). Το 1991 αρνείται να βραβευτεί με τον βραβείο Lenin για πολιτικούς και ιδεολογικούς λόγους. Το 1992 βραβεύεται με το Praemium Imperiale στο Τόκυο και την επόμενη χρονιά με το Triumph Prize of the Russian Independent Foundation. Πεθαίνει στις 3 Αυγούστου 1998 στο Αμβούργο. 4

5 Ο πολυστυλισμός στον 20 ο αιώνα Ο πολυστυλισμός, ένας όρος που επινόησε ο ίδιος ο Schnittke για να περιγράψει ένα σύνολο διεργασιών που ξεκίνησε να χρησιμοποιεί ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1960, αφορά στη συνύπαρξη διαφορετικών ειδών και στυλ. Σε ένα άρθρο του, το 1971, με τίτλο «Πολυστυλιστικές τάσεις στην μουσική του 20 ου 5

6 αιώνα», 1 που παρουσιάστηκε σε διεθνές συνέδριο στη Μόσχα την ίδια χρονιά, και δημοσιεύτηκε μόλις το 1988 στην Muzyka v SSSR (Απρ.-Ιουν. 1988, σελ ), ο Schnittke τόνισε τη δυσκολία προσέγγισης ενός τέτοιου θέματος και την ανάγκη συγκεκριμενοποίησης των σχετικών παραμέτρων προς αποφυγή «ανώριμων καλλιτεχνικών εκτιμήσεων». 2 Τόνισε, λοιπόν, τις δύο βασικές αρχές που συναντά κανείς στα πολυστυλιστικά έργα, την αρχή του αποσπάσματος και την αρχή του υπαινιγμού. Η αρχή του αποσπάσματος αφορά σε μια σειρά τεχνικών που εκτείνονται από τη χρήση στερεοτυπικών μικροστοιχείων μιας άλλης εποχής ή ενός άλλου πολιτισμού (χαρακτηριστικοί μελωδικοί τονισμοί, αρμονικές διαδοχές, πτωτικά μοντέλα) έως την παράθεση επεξεργασμένων αποσπασμάτων ή ψευδο-αποσπασμάτων. Μερικά αποσπάσματα παρουσιάζονται παρακάτω, επιλεγμένα από το συνθέτη κατά τέτοιο τρόπο ώστε να τονιστεί τη χρήση της μεθόδου από συνθέτες με διαφορετικό αισθητικό προσανατολισμό: Shostakovitsch, Piano Trio μια νεοκλασική passacaglia στο στυλ του 18 ου αιώνα Berg, Κοντσέρτο για βιολί ακριβές απόσπασμα από χορικό του Bach που παρουσιάζει θεματική συγγένεια με το μουσικό υλικό του έργου Boris Tschaikovsky, Δεύτερη Συμφωνία βασισμένο σε θέματα του Mozart Penderecki, Stabat Mater ψευδο-απόσπασμα από γρηγοριανό ύμνο που διέπει όλη τη δομική βάση του έργου Stockhausen, Hymns «super-collage» μωσαϊκό του μοντέρνου κόσμου 1 Schnittke Alfred., Polystilistic tendencies in Modern Music in A Schnittke Reader (Bloomington: Indiana University Press, 2002) pp Schnittke A. ο.π., σελ 89. 6

7 Pärt, Pro et Contra παρωδία μπαρόκ πτωτικών μοντέλων που ρυθμίζουν παράλληλα την φόρμα του έργου Στην ίδια κατηγορία μπορεί να συμπεριληφθεί η τεχνική της προσαρμογήςδιασκευής, η οποία συνίσταται στην χρήση ενός «ξένου» μουσικού κειμένου, δοσμένου με την προσωπική μουσική γλώσσα του κάθε συνθέτη, ή στην ελεύθερη επεξεργασία του υλικού ενός ξένου έργου σε διαφορετικό στυλ: Stravinsky, Pulcinella, Canticum Sacrum Webern, Fuga(ricercata) μουσική του Bach ενορχηστρωμένη με ποικιλία ηχοχρωμάτων Pärt, Credo νότες του Bach αλλά μουσική του Pärt βάσει ρυθμικής και υφολογικής επεξεργασίας Klusak, Παραλλαγές σε ένα θέμα του Mahler «πως θα έγραφε ο Mahler, αν ήταν ο Klusak» Schedrin, Carmen σε μουσική Bizet Τέλος, σ αυτήν την κατηγορία ανήκει και η χρήση μουσικοσυνθετικών τεχνικών που χρησιμοποιήθηκαν σε παρελθόντα μουσικά είδη. Για παράδειγμα, η χρήση τεχνικών της χορωδιακής πολυφωνίας του 14 ου -16 ου αιώνα (ισορρυθμία, hoquetus, αντιφωνία) ή η αναπαραγωγή στοιχείων του 17 ου αιώνα από συνθέτες του νεοκλασικισμού (Stravinsky, Shostakovitsch, Orff, Penderecki) στη σειραϊκή και μετασειραϊκή μουσική: Webern, από το op. 20 και εξής Stockhausen, Gruppen, Momente Henze, Antiphone Slonimsky, Antiphones 7

8 Tischenko, Sonata no. 3 Denisov, Ο ήλιος των Ίνκας Volkonsky, Suite of Mirors Επιπρόσθετα, υπάρχουν και τα αποκαλούμενα «πολυστυλιστικά υβρίδια», τα οποία χρησιμοποιούν στοιχεία από δύο ή περισσότερα στυλ. Για παράδειγμα, στο μπαλέτο του Stravinsky Apollo Musagetes συνδυάζονται, όπως καταμαρτυρεί ο ίδιος ο συνθέτης, ο ψευδο-antique νεοκλασικισμός με την μουσική των Lully, Gluck, Delibes, Strauss, Tschaikovsky και Debussy. Σε μερικές περιπτώσεις ο χειρισμός στοιχείων είναι τόσο οργανικός που ξεπερνά τα όρια των αρχών του αποσπάσματος και του υπαινιγμού. Δηλαδή, όλα αυτά τα στοιχεία χρησιμοποιούνται με τέτοιο τρόπο από τον συνθέτη ώστε να αποτελούν την πραγματική βάση του έργου και να μην συνιστούν απλά ξένα στοιχεία. Η αρχή του υπαινιγμού, κατά τον Schnittke, συνιστά στη χρήση λεπτών στοιχείων που πλησιάζουν στο να είναι αποσπάσματα αλλά ποτέ δεν είναι. 3 Σ αυτή την περίπτωση δεν μπορεί κανέις να κατηγοριοποιήσει τις εκδοχές, αλλά μόνο να δώσει κάποια παραδείγματα. Ο υπαινιγμός είναι χαρακτηριστικό του νεοκλασικισμού του 1920 και της εποχής Η μουσική των Stravinsky και Henze αποτελούν για τον Schnittke χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της χρήσης του υπαινιγμού, αφού η μουσική τους σχεδόν πάντα είναι διακοσμημένη με στυλιστικά στοιχεία του παρελθόντος. Επίσης, ευρεία χρήση τέτοιων υπαινιγμών εντοπίζεται στο Instrumental Theatre του Kagel ή στα έργα συνθετών με διαφορετικούς αισθητικούς προσανατολισμούς, όπως ο Boulez και ο Ligeti. H πολυστυλιστική τάση στη μουσική, καταλήγει ο Schnittke, υπήρχε πάντα, αν και σε λανθάνουσα μορφή, ενώ συνεχίζει να υπάρχει, καθώς μια μουσική 3 Schnittke Α. Ο.π., σελ 88. 8

9 στυλιστικά αποστειρωμένη θα ήταν νεκρή. 4 Ωστόσο, στον 20 ο αιώνα, η πολυστυλιστική μέθοδος έχει γίνει ένας συνειδητός μουσικοσυνθετικός μηχανισμός. Υπάρχουν, ωστόσο, σημαντικές συνθήκες που έχουν προηγηθεί και έχουν οδηγήσει στην ευρεία συνειδητή χρήση του πολυστυλισμού στη μουσική σύνθεση. Αυτές οι συνθήκες αφορούν είτε στο τεχνικό μέρος της μουσικοσυνθετικής διαδικασίας (η νέο-ακαδημαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1950 και οι καθαρολογικές τάσεις του σειραϊσμού, η αλεατορική μουσική και η sonorika), είτε το ψυχολογικό μέρος αυτής (η αύξηση των διεθνών επαφών και οι αμοιβαίες επιρροές, η αλλαγή στην σύλληψη του χώρου και του χρόνου, η «πολυφωνία» της ανθρώπινης συνειδητότητας σε συνδυασμό με το διαρκώς αυξανόμενο ρεύμα πληροφοριών και ο πλουραλισμός στην τέχνη στερεοφωνία, split-screen, multimedia κ.τ.λ). Πολυστυλιστικά στοιχεία υπάρχουν εδώ και πολύ καιρό στην ευρωπαϊκή μουσική, όχι μόνο μέσα από τις παρωδίες, φαντασίες και παραλλαγές, αλλά και μέσα στα μονοστυλιστικά είδη. Ωστόσο, η συνειδητή υιοθέτηση της πολυστυλιστικής μεθόδου ποτέ δεν οδήγησε πιο μακριά από την ιδέα των παραλλαγών «στο θέμα κάποιου» ή στη μίμηση «στο στυλ κάποιου». Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Schnittke, το αποφασιστικό βήμα προς την πολυστυλιστική μέθοδο θα πρέπει να επήλθε κατά την εξέλιξη της ευρωπαϊκής μουσικής, ως απόκριση στην τάση να διευρυνθεί ο μουσικός ορίζοντας, αρχικά μέσω της διαλεκτικής των συνιστώντων στοιχείων με σκοπό την οργανική ενότητα της φόρμας. 4 Schnittke. Α. Ο.π., σελ 89. 9

10 Ο πολυστυλισμός στην μουσική του Schnittke Έπειτα από μια δεκαετία κατά την οποία η σοβιετική κοινωνία γνώρισε τον δωδεκαφθογγισμό και το σειραϊσμό, μέσω της νέας γενιάς συνθετών που περιελάμβανε τους Volkonsky, Denisov, Schnittke, Pärt, Gubaidulina, Silvestrov, δημιουργήθηκε η ανάγκη αλλαγής των μουσικών της ενδιαφερόντων. Παράλληλα, οι 10

11 ίδιοι οι συνθέτες, οι οποίοι είχαν πειραματιστεί με το σειραϊσμό, άρχισαν να νιώθουν ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 απογοήτευση τόσο από αυτό που συλλαμβάνανε ως «τα αγαθά» του σειραϊσμού όσο και από το αφηρημένο που αυτός διαπραγματευόταν. Συνθέτες όπως ο Pärt, o Schnittke και o Silvestrov άρχισαν να πειραματίζονται με ένα πλήθος τεχνικών και υλικών, εισάγοντας σταδιακά έναν αριθμό από μουσικές γλώσσες στο προσωπικό τους στυλ όπως, για παράδειγμα, κραυγαλέα χρήση της τονικότητας, παραθέματα συγκεκριμένων μουσικών έργων του παρελθόντος ή αλεατορικές μεθόδους ή άλλους τρόπους εισαγωγής αυθορμητισμούαυτοσχεδιασμού στην μουσική. Οι αλεατορικές τεχνικές, σε συνδυασμό με «αναμνήσεις» του τονικού παρελθόντος, επέτρεπαν στους συνθέτες να κατασκευάζουν περισσότερο λεπτομερείς αφηγηματικές δομές, περισσότερο «αποφασιστικές» και εκφραστικές από εκείνες που μπορούσαν να δημιουργήσουν με τις σειραϊκές τεχνικές. Αυτά τα συνθετικά εργαλεία χρησιμοποιήθηκαν από τους συνθέτες για να έρθουν σε πιο άμεση επαφή με το κοινό τους, ενδυναμώνοντας τη συμβολική φύση της διαδικασίας ακροάσεως. Ταυτόχρονα, συνέχιζαν να χρησιμοποιούν σειραϊκές τεχνικές σε διάφορα επίπεδα και σε ποικίλους βαθμούς. Ωστόσο, σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ευρώπη και την Αμερική, η σοβιετική εγκατάλειψη του σειραϊσμού είχε άλλα κίνητρα και νοήματα, καθώς ο σειραϊσμός είχε και διαφορετική σημειολογία στην Ε.Σ.Σ.Δ τόσο για το κοινό όσο και για τους συνθέτες ένας εκκεντρικός συνδυασμός ελευθερίας και ελέγχου, απελευθέρωσης και μεταχείρισης. 5 Η υιοθέτηση αλεατορικών στοιχείων στη μουσική των συνθετών της Ε.Σ.Σ.Δ είχε το νόημα της γενικής σταδιακής κλίσης προς την μίμηση, χαρακτηριστικό που συναντάται στα έργα των Pärt, Schnittke, Silvestrov και Gubaidulina στο τέλος της 5. Schmelz P. J, Such Freedom, if only Musical (unofficial soviet music during the thaw), New York: Oxford University Press (2009), σελ

12 δεκαετίας του Ως αποτέλεσμα, τα νέα στυλ που ανέπτυξαν ήταν συμβατά με τις απαιτήσεις του Σοσιαλιστικού Ρεαλισμού, που επέτασσε την κατανοητή τέχνη για όλα τα κοινωνικά στρώματα, την παραστατική απεικόνιση της καθημερινότητας και την κλίση προς τις απαιτήσεις του Κόμματος. Η μουσική αυτή έγινε σιγά-σιγά ευρέως αποδεκτή από τους σοβιετικούς κριτικούς, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν στο οικείο δραματικό περιεχόμενο της μουσικής παρά τις ελεύθερες και ασύνδετες δομές της. Παρόλα αυτά, αν και το περιεχόμενο των δραματικών αυτών έργων διέφερε πολύ από τις σοβιετικές προσδοκίες, η μουσική αυτή έγινε αποδεκτή από το σοβιετικό κοινό που έψαχνε κάτι νέο, ειδικά όταν αυτό ήταν κάτι ενάντια στο ξέσπασμα της νέας προπαγάνδας του Μπρέζνιεφ ενάντια στους συγγραφείς και τους πολιτικούς αρνητές των τελών της δεκαετίας του Όπως και στους υπόλοιπους συνθέτες της γενιάς του, η στάση του Schnittke απέναντι στο σειραϊσμό δέχθηκε πολλές αλλαγές στα πρώτα στάδια της καριέρας του. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ίδιος ο συνθέτης διαχώριζε τα έργα του σε τρεις κατηγορίες: τη «μαύρη», τη «γκρι» και τη «λευκή», για τα έργα τα οποία είχε άγνοια, τα έργα στα οποία είχε επαρκή γνώση και σε αυτά που ήταν αληθινά ώριμα έργα του. 8 Αντίστοιχα στα έργα της «μαύρης» κατηγορίας συμπεριλαμβάνονται όλα τα αυστηρά σειραϊκά έργα της περιόδου , όπως η Πρώτη Σονάτα για βιολί και πιάνο, τα δύο πιανιστικά έργα Improvisation and Fugue και Variations on a Chord (ο συνθέτης εξαιρεί το πρώτο κοντσέρτο για βιολί), έργα που προφανώς είχαν γραφτεί υπό την επιρροή του Denisov. Επίσης, αυτά αποτελούν τα λιγότερο γνωστά και λιγότερο παρουσιασμένα έργα του. Ασφαλώς, ο συνθέτης αντιλήφθηκε πως υπήρχε κάτι που δεν τον ικανοποιούσε στις σειραϊκές τεχνικές, και αυτό ήταν το γεγονός ότι 6 Mimesis στο αγγλικό κείμενο. Προφανώς ο Schmelz χρησιμοποιεί την λέξη με την αριστοτελική έννοια της αναπαράστασης που προϋποθέτει τη συμμετοχή του κοινού ως «ενεργό παρατηρητή». 7 Schmelz P. J. Ο.π., σελ Schmelz P. J. O.π., σελ

13 ο σειραϊσμός θεωρούνταν ένα εργαλείο που εξασφάλιζε την ποιότητα ενός έργου, ενώ για ό,τι λάθος προέκυπτε στο τελικό αποτέλεσμα έφταιγαν μάλλον οι λανθασμένοι χειρισμοί του συνθέτη παρά η ίδια η τεχνική 9. Ωστόσο, ο Schnittke συνέχιζε να πειραματίζεται με το σειραϊσμό, ώσπου άρχισε να ψάχνει για ένα πιο «αληθινό» μονοπάτι την περίοδο που θα τον οδηγούσε εν τέλει στον πολυστυλισμό. Ένα από τα μεταβατικά έργα του Schnittke ήταν το Δεύτερο Κοντσέρτο για βιολί (1966), στο οποίο αλεατορικές τεχνικές αλληλεπιδρούν στενά με σκοπό ένα σαφές δραματικό σκοπό. Αν και το έργο ήταν δύσκολο, και ανά φάσεις ασύνδετο, κατάφερε με την επιτυχή του δραματουργία να πλησιάσει ακόμα περισσότερο στις σοβιετικές στυλιστικές απαιτήσεις και να έρθει ένα βήμα πιο κοντά στην προσωπική στυλιστική πρόοδο του συνθέτη. Ακολούθησαν το Πρώτο Κουαρτέτο και το Pianissimo (έργο σειραϊκό, αλλά με εντελώς διαφορετική δυναμική) και έπειτα η Serenade, ένα έργο στο οποίο συνυπάρχουν ο αλεατορισμός, ο πολυστυλισμός και τα σειραϊκά επεισόδια. H Serenade ήταν ένα έργο που υποδήλωνε τη σοβαρή προσπάθεια του συνθέτη να συνδυάσει την «υψηλή» με την «κατώτερη» μουσική, τη δομημένη με την αδόμητη και τη διαφορά του αφηρημένου από την «μίμηση». Καθώς ο Schnittke διεύρυνε το στυλιστικό του λεξιλόγιο και άρχισε να γράφει περισσότερο προσβάσιμη μουσική με έντονη δραματουργία, ένιωσε όλο και πιο πιεστικά την ανάγκη να δώσει μια πιο αυστηρή εκλογίκευση στις φόρμες του 10. Όσο πιο δραματική γινόταν μια φόρμα, τόσο πιο στιβαρή σε δομή θα έπρεπε να είναι. Σε αυτό το σημείο, κατά την περίοδο , ο Schnittke άρχισε να εργάζεται πιο σοβαρά με την πολυστυλιστική μέθοδο, ενώ παράλληλα συνεργαζόταν με τους Elem Klimov και Andrei Khrzakovsky, δημιουργούς κινουμένων σχεδίων, οι οποίοι εφάρμοζαν την αρχή του αποσπάσματος στον κινηματογράφο. Το κινούμενο σχέδιο 9 Schmelz P. J. O.π., σελ Schmelz P. J. Ο.π., σελ

14 Glassharmonika του Khrzakovsky (1968) χρησιμοποιεί μεγάλο αριθμό αποσπασμάτων από πίνακες και έργα τέχνης με μουσική που συνέθεσε ο Schnittke. Παράλληλα, συνέθεσε τη Δεύτερη Σονάτα για βιολί και πιάνο (Quasi una Sonata)(1968), που είναι μια βίαιη καταιγίδα από διαλυμένες ιδέες, αποσπάσματα της οποίας χρησιμοποίησε ο συνθέτης στο κινούμενο σχέδιο Glassharmonika. Την ίδια εποχή ο Schnittke αναγκαζόταν να μοιράζεται ανάμεσα στη μουσική για τον κινηματογράφο και στην ακαδημαϊκή του απασχόληση. Οδηγήθηκε, λοιπόν, στο κρίσιμο ερώτημα της μουσικής δημιουργίας: πώς θα συνέχιζε να γράφει, τη στιγμή που η δουλειά του για τον κινηματογράφο ήταν το ίδιο σοβαρή με την ακαδημαϊκή; 11 Έτσι, κατέληξε στη σύνθεση της Πρώτης Συμφωνίας, με την οποία εκπλήρωσε την αλληλεπίδραση της μουσικής για κινηματογράφο και της ακαδημαϊκής του δημιουργίας που τον απασχόλησε κατά την περίοδο Συνθέτοντας για τον κινηματογράφο, ο Schnittke πειραματίστηκε με διάφορες τεχνικές και ασυνήθιστα ηχοχρώματα με αποτέλεσμα να φέρει «μαγιά» από την κινηματογραφική του μουσική στην ακαδημαϊκή του δουλειά, φτιάχνοντας ένα μείγμα από «υψηλά» και «κατώτερα» επίπεδα μουσικής. Η Πρώτη Συμφωνία ήταν το αποκορύφωμα αυτής της αναζήτησης και επηρέασε όλη την μετέπειτα δουλειά του. Το μεγάλο σε όγκο αυτό έργο περιέχει αποσπάσματα, μεταξύ άλλων, από την Πέμπτη Συμφωνία του Beethoven, ragtime, free jazz, σοβιετική πένθιμη μουσική, το Θάνατο της Åse του Grieg, μουσική του Johann Strauss, γρηγοριανό μέλος, το Πρώτο Κοντσέρτο για πιάνο του Tschaikovsky, Συμφωνία αρ. 45 του Haydn, καθώς και μερικά αποσπάσματα από δικά του έργα. Σε αυτά προστίθενται αλεατορικές χειρονομίες και αυστηρά υπολογισμένες σειραϊκές φράσεις που συμπληρώνουν αυτό το κολλάζ από στυλ και αποσπάσματα. 11 Ivashkin A., A Schnittke Reader, Bloomington: Indiana University Press (2002), σελ 17 14

15 Τα περισσότερα έργα από τη δεκαετία του 1970 και εξής είχαν περισσότερο σημαντικό δραματο-αφηγηματικό υπόβαθρο. Επίσης, δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλος αριθμός από αυτά τα έργα, τα οποία αποτελούν τις πιο επιτυχημένες συνθέσεις του Schnittke, ήταν κοντσέρτα. Αρχής γενομένης από το Δεύτερο Κοντσέρτο για βιολί, οι δραματικές προεκτάσεις στη φόρμα του κοντσέρτου προσέλκυσαν τον Schnittke. Αυτή η νεότευκτη αίσθηση δράματος εξαπλώθηκε από τα κοντσέρτα στα υπόλοιπα έργα του, τόσο ορχηστρικά όσο και έργα μουσικής δωματίου. 12 O Schnittke, μεταξύ των πολυστυλιστικών υλικών του, χρησιμοποιούσε και στοιχεία από την pop κουλτούρα της εποχής του. Κατά την άποψή του, αυτά τα στοιχεία αντιπροσωπεύουν την εμφάνιση του «κακού» στην τέχνη, το οποίο, κάθε κοινωνία, ανάλογα με τη γεωγραφική της θέση, έχει την τάση να εμφανίζει μέσω στερεοτυπικών εκδηλώσεων. «Ακόμα και το κονσερβοποιημένο φαγητό ή ένα χάπι με εγγυημένο αποτέλεσμα είναι μέρη της pop κουλτούρας, οδηγώντας στην παράλυση της ατομικότητας και στη μαζοποίηση», όπως χαρακτηριστικά λέει ο συνθέτης. «Επίσης, το κακό σαν έννοια θα έπρεπε να είναι ελκυστικό και η pop κουλτούρα είναι μια καλή μεταμφίεση για κάθε είδους διαβολική πράξη. Εκ των πραγμάτων, το να απεικονίζει κανείς αρνητικά συναισθήματα μέσω της χρήσης διαλυμένων μελωδικών γραμμών, διαλυμένης υφής και καταστάσεις αποδόμησης, έντασης και φευγαλέων σκέψεων, είναι μια παρουσίαση ενός είδους κακού ή μάλλον του καλού σε λανθάνουσα και διαλυμένη μορφή. Με το να εκφράζει κανείς υστερία ή άγχος, εκφράζει μάλλον τα συμπτώματα μιας αρρώστιας, όχι την ίδια την αρρώστια, όχι την ίδια την αιτία. Τα pop στοιχεία στη μουσική μου αντιπροσωπεύουν τη μόλυνση από το κακό. Εξάλλου, το να εκφράσει κανείς το καλό μέσω της μουσικής είναι η πιο 12 Schmelz P. J. Ο.π., σελ

16 δύσκολη δοκιμασία για έναν συνθέτη, αν όχι ακατόρθωτο». 13 Ο Schnittke συνειδητοποίησε ότι υπάρχει κάτι εντελώς μη φυσιολογικό στη ρήξη που υπάρχει ανάμεσα στη μοντέρνα γλώσσα, στο χάσμα ανάμεσα στο ακαδημαϊκό «υψηλό» και το εμπορικό «κατώτερο». Αυτό το χάσμα θα έπρεπε να γεφυρωθεί σε γενικότερη αναλογία, έτσι ώστε η μοντέρνα μουσική γλώσσα να γίνει παγκόσμια. 13 Ivashkin A. Ο.π., σελ

17 Concerto Grosso Οποιαδήποτε συζήτηση που αφορά στη μουσική του 17 ου αιώνα αντιμετωπίζει δυσκολίες ως προς την ορολογία. Ο λόγος είναι ότι οποιοσδήποτε ορισμός, όπως στην προκειμένη περίπτωση ο ορισμός του κοντσέρτου, είχε πολλές έννοιες και οι μελετητές της εποχής δεν άφησαν επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τη σχετική φόρμα, τον αριθμό των οργάνων ή την ενορχήστρωση. Το κοντσέρτο αναφέρεται σε 17

18 μία μουσική φόρμα, αλλά το concerto grosso χρησιμοποιούταν για να δηλώσει τον αριθμό των οργάνων και, συνεπώς, την ενορχήστρωση. Δεν υπήρχε, δηλαδή, φόρμα concerto grosso. 14 Υπάρχουν δύο σημεία που πρέπει να επισημάνει κανείς αναφορικά με την καταγωγή του concerto grosso. Το πρώτο είναι η αρχή της αντίθεσης ανάμεσα στα soli και στο tutti, ενώ το δεύτερο η εφαρμογή αυτής της διαδικασίας στην ορχήστρα. 15 Σε έργα με δύο ή περισσότερες χορωδίες στην εποχή του Gabrieli ήταν ήδη σύνηθες η μια χορωδία να απαρτίζεται από σολίστες ή από σολίστες και όργανα. Αυτή η πρακτική του επονομαζόμενου coro favoritο (χορός κορυφαίων), δείχνει ότι αυτή η αρχή της εναλλαγής ανάμεσα σε soli και tutti που συναντάται στο concerto grosso, προυπήρχε. Η ίδια ιδέα είχε υιοθετηθεί και στην περίπτωση της ορχηστρικής canzona, όπου η τεχνική της επανάληψης ενός περάσματος σαν ηχώ, ευνοούσε την χρήση σόλο εκτελεστών 16. Ο Francesco Viatelli 17 υπέδειξε ότι ο λόγος που η εφαρμογή της αρχής του concerto grosso ήταν χαρακτηριστικό της sonata da chiesa οφείλεται στις συνήθεις παραδόσεις των βορείων ιταλικών εκκλησιών. Στα εκκλησιαστικά ορχηστρικά σύνολα, μαζί με τους τακτικούς μουσικούς, μερικοί από τους οποίους ήταν μουσικοί εξαιρετικής ποιότητας, υπήρχαν και άλλοι μουσικοί λιγότερο ειδικευμένοι χωρικοί, υπηρέτες, εργάτες κ.λ.π - που έπαιζαν μουσικά όργανα ως παράπλευρη ασχολία. Οτιδήποτε, λοιπόν, παρουσίαζε αντικειμενική τεχνική δυσκολία το έπαιζαν οι επαγγελματίες μουσικοί, αφήνοντας στους λιγότερο εκπαιδευμένους μουσικούς στα πιο εύκολα μέρη. Έτσι η ενορχήστρωση του concerto grosso προέκυψε από τις ανάγκες της εκτέλεσης πολύ πριν γίνει αρχή της σύνθεσης. 14 The New Oxford History of Music. Oxford University Press, vol iv. σελ The New Oxford History of Music. Ο.π., σελ The New Oxford History of Music. Ο.π., σελ Arte e vita musicale a Bologna (Bologna, 1927), in The New Oxford History of Music. O.π., σελ

19 Η αντίθεση μεταξύ concertino και concerto grosso ήταν αρχικά αντίθεση ηχητική και ηχοχρωματική, και μόνο σταδιακά μετατράπηκε σε στοιχείο της φόρμας. Τα πρώτα έργα που έδωσαν στο οργανικό κοντσέρτο την ταυτότητά του ήταν σονάτες και συμφωνίες γραμμένες για ορχήστρα που ήταν χωρισμένη σε δύο ομάδες, το μεγάλο σύνολο (concerto grosso) και το μικρότερο σύνολο (concertino). Τέτοιου είδους διαχωρισμοί κάνουν την εμφάνισή τους ήδη από το 1670 σε έργα του Stradella, ο οποίος ήταν ο πρώτος που έκανε συνειδητή χρήση του όρου concerto grosso. 18 Δεν είναι γνωστό πότε ή από ποιόν ο όρος concerto grosso χρησιμοποιήθηκε για να προσδιορίσει το κοντσέρτο ως είδος και όχι για να δηλώσει την ενορχήστρωση. 19 Παρόλα αυτά, ο Scalatti στις Sinfonie di concerto grosso, αναφέρει ότι ποτέ ο όρος concerto grosso δεν έχασε την αρχική του σημασία. Το concerto grosso είναι άρρηκτα συνδεμένο με τον όνομα του Corelli, ο οποίος ανήγαγε την sonata da chiesa σε concerto χρησιμοποιώντας παραπάνω εκτελεστές σε μερικά περάσματα έργων του και ενισχύοντας κυρίως τις πτώσεις των μερών και, κατ επέκταση τον αρμονικό σκελετό τους. Είναι άξιο αναφοράς το γεγονός ότι, σε αντίθεση με το μεταγενέστερο πρότυπο κοντσέρτου (γρήγορο-αργόγρήγορο), αρκετά από τα concerti grossi του Corelli ποικίλουν σε αριθμό και δομή όσον αφορά στα μέρη που τα αποτελούν. Την ιταλική παράδοση ακολούθησε και ο Händel, ο οποίος συνέθεσε concerti grossi τα οποία τοποθετούνταν ως εμβόλιμη μουσική ανάμεσα στις πράξεις των λυρικών έργων του. Η σταδιακή μετάβαση από το concerto grosso στο solo concerto αρχίζει με τους Albinoni και Torelli και συνεχίζεται με τον Vivaldi. Η συμβολή του Vivaldi στο κοντσέρτο αφορά στην εγκαθίδρυση της φόρμας σε τρεις κινήσεις (γρήγορο-αργό-γρήγορο), την εισαγωγή 18 The New Oxford History of Music Ο.π., σελ The New Grove Dictionary of Music and Musicians, MacMillan Publishers Limited (1980), vol iv. σελ

20 δεξιοτεχνικών περασμάτων στα solo μέρη, στην «ρομαντική» τάση στην ερμηνεία 20, καθώς και στην οργάνωση της δομής του ritornello Επηρεασμένος από τον Vivaldi, o Bach εξυψώνει το concerto σε πολύπλοκή πολυφωνική δομή που, μολονότι χρησιμοποιεί σαν μοντέλο το πρότυπο του Vivaldi αλλά, τις ξεπερνά. Η μνημειώδης προσφορά του Bach στο κοντσέρτο αφορά στα Βρανδεμβούργια Κοντσέρτα, στα οποία ο συνθέτης υποδεικνύει τρόπους με τους οποίους είναι εφικτή η διαλεκτική ανάμεσα στα soli και στο tutti. Στα πενήντα χρόνια που μεσολάβησαν από τον Corelli έως τον Bach, το concerto grosso εξελλίσεται με γεωμετρική πρόοδο, επιδεικνύοντας τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους ένας συνθέτης μπορούσε να χειριστεί την φόρμα, από μια απλή διαδοχή χορών έως τις πολύπλοκες πολυφωνικές κατασκευές του Bach 23. Το concerto grosso εγκαταλείπεται σταδιακά δίνοντας τη θέση του στο κλασικό κοντσέρτο και, αργότερα, στο ρομαντικό κοντσέρτο του 19 ου αιώνα. Παρόλα αυτά, κατά τον 20 ο αιώνα συνθέτες, όπως οι Vaughan Williams, Martinů, Bloch, Glass και Schnittke χρησιμοποίησαν τον όρο, δημιουργώντας νέες δομές που συμβάδιζαν με την αισθητική της εποχής τους, μέσα από τη χρήση χαρακτηριστικών που είχε την εποχή κατά της ακμής του. 20 Γίνεται αναφορά σε μαρτυρίες της εποχής στην «ρομαντική» τάση στην ερμηνεία των έργων του Vivaldi. 21 Επίσης βλέπε σελ The New Grove Dictionary of Music and Musician. Ο.π., σελ The New Oxford History of Music. Ο.π., σελ

21 Concerto grosso no. 1 ( ) Τον Μάιο του 1976, ο Gidon Kremer και η Tatiana Gridenko ζήτησαν από τον Schnittke να συνθέσει ένα έργο για να παιχθεί σε συναυλία με την Lithuanian Chamber Orchestra υπό τη διεύθυνση του Saulius Sondeckis. Ο Schnittke άρχισε να 21

22 συνθέτει ένα concerto grosso, το οποίο ολοκλήρωσε στο τέλος του ίδιου έτους. Το έργο παραδόθηκε στον Kremer στα τριακοστά του γενέθλια στις 26 Φεβρουαρίου Η πρόθεση του Kremer ήταν να παρουσιάσει το έργο με την πρώτη ευκαιρία στις 20 Μαρτίου του 1977 στο Λένινγκραντ. Αν και φαινομενικά αδύνατον, όπως πίστευε ο συνθέτης, το έργο αντιγράφηκε σε κόπιες μέσα σε δέκα μέρες και μετά από τρεις πρόβες έγινε η πρώτη παρουσίαση υπό την διεύθυνση του Eri Klas. Μετά την πρεμιέρα, η οποία προκάλεσε αίσθηση, και αφού έγιναν αρκετές διορθώσεις, οι Kremer και Gridenko έπαιξαν το έργο σε αρκετές πόλεις της Ευρώπης με την Lithuanian Chamber Orchestra και με τον ίδιο τον συνθέτη στο τσέμπαλο, στον οποίο δίνεται άδεια να ταξιδέψει στην Δύση ως πιανίστας/τσεμπαλίστας για τις ανάγκες του έργου. 24 Επίσης, το έργο ηχογραφήθηκε στο Φεστιβάλ του Salzburg τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς υπό την διεύθυνση του G. Rozhdestvensky 25. O Schnittke είχε πει για το έργο: «Για πολλά χρόνια βίωσα μια ενδότερη ανάγκη να γράφω μουσική για τον κινηματογράφο και το θέατρο. Στην αρχή το απολάμβανα, έπειτα μου έγινε φορτίο και μετά κατάλαβα ότι στόχος της ζωής μου ήταν να γεφυρώσω το χάσμα ανάμεσα στην σοβαρή μουσική και τη μουσική για διασκέδαση, ακόμα και αν σπάσω τα μούτρα μου. Έχω το όραμα ενός ενιαίου στυλ, κατά το οποίο αποσπάσματα από σοβαρή μουσική και αποσπάσματα από μουσική για ψυχαγωγία δεν θα είναι διασκορπισμένα με επιπόλαιο τρόπο, αλλά θα είναι στοιχεία μιας ποικίλης μουσικής πραγματικότητας. Τα στοιχεία της θα είναι αληθινά στον τρόπο έκφρασης και εύπλαστα, ακόμα και αν αυτά είναι jazz, pop, rock, σειραϊκή μουσική (αφού και η ίδια η avant-garde έχει γίνει ένα εμπόρευμα). Ο καλλιτέχνης έχει μόνο έναν πιθανό τρόπο για να αποφύγει τις μανούβρες, με το να καταβάλει τις 24 Ivashkin Α. Ο.π., σελ Schnittke Α. Ο.π., σελ

23 δικές του προσπάθειες για να βρίσκεται «πάνω» από τα υλικά που θεωρούνται taboo». 26 Όπως γράφει ο M. Bergamo, 27 υπάρχει αλληλεπίδραση μεταξύ των τριών διαφορετικών μουσικών «σφαιρών» στο έργο, τις οποίες ο Schnittke προσδιορίζει ως: i. μοντέλα και φόρμες της Baroque μουσικής, ii. ελεύθερη χρωματική κίνηση και μικροδιαστήματα και iii. banal pop μουσική που εισάγεται ως αποσταθεροποιητικός παράγοντας. Στην ανάλυση που ακολουθεί τα γράμματα σε παρενθέσεις (i, ii, iii) αντιστοιχούν στις μουσικές σφαίρες που προαναφέρθηκαν, ενώ στους αριθμούς στις παρενθέσεις αντιστοιχούν τα rehearsal numbers στις εκδόσεις Universal Edition και της Soviet Composer (Moscow) του Concerto Grosso. 28 Επίσης, για λόγους συντομίας, τα μέρη των δύο σόλο βιολιών συχνά αναφέρονται ως soli και το μέρος της ορχήστρας ως tutti. 1. Preludio 26 A. Schnittke, ο.π., σελ M. Bergamo, εισαγωγή στη παρτιτούρα του Concerto grosso (Universal Editions Vienna, 1978), σελ Vi 28 Ο όρος concerto grosso αναφέρεται στην φόρμα την εποχή του μπαρόκ ενώ το Concerto Grosso αναφέρεται στο συγκεκριμένο έργο του Schnittke. 23

24 Το έργο αρχίζει με ένα ρωσικό παιδικό τραγούδι (iii), 29 «ένα επιτηδευμένα χαρούμενο τραγούδι στο στυλ των «Νεαρών Πρωτοπόρων» της Ε.Σ.Σ.Δ» 30, παιγμένο από προετοιμασμένο πιάνο με κέρματα ή σβηστήρες ανάμεσα στις χορδές, ικανό να παράγει ένα καμπανιστό ήχο που το κάνει να ακούγεται απόκοσμο. Λιτό και έντονα «σοβιετικό», το παιδικό τραγούδι δημιουργεί ένα τοπίο ηρεμίας στο οποίο συνυπάρχουν η παιδική ειλικρίνεια και η αίσθηση της νοσταλγίας, ίσως και ένας μικροαστισμός που μοιάζει να θέλει να προκαλέσει την προσοχή του ακροατή της εποχής του Σοβιετικού Ρεαλισμού. Παράλληλα, ως υλικό, δεν ανήκει στη σφαίρα της σοβαρής μουσικής και συνεπώς η χρήση του σαν εισαγωγικό θέμα εισάγει ένα διαφορετικό περιβάλλον από αυτό για το οποίο ο τίτλος μας προϊδεάζει. Καθίσταται έτσι εμφανής ότι η χρήση του είναι αλληλένδετη με την έννοια της μετάβασης σε διαφορετικά εννοιολογικά πλαίσια του έργου, καθώς και στην διεύρυνση του αισθητικού περιβάλλοντος του Concerto Grosso. Το παιδικό αυτό τραγούδι διαδραματίζει συγκεκριμένο ρόλο στη δομή του έργου, αυτόν του «εισβολέα εκ των έσω»: ενώ όλα τα θέματα υφίστανται εκτενή επεξεργασία στην πορεία της φόρμας του έργου, το θέμα αυτό εμφανίζεται συνήθως αναλλοίωτο λειτουργώντας πάντα λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα σε επεισόδια και προσθέτοντας ένταση στην εκάστοτε ηχητική εικόνα. Στην συνέχεια, παρουσιάζεται στο (1) το πλέον σημαντικό στοιχείο του έργου, το ημιτονιακό μοτίβο (ii), που χαρακτηρίζει την οργάνωση, το στυλ και την δομή του έργου, διέποντας όλες τις παραμέτρους. Το ακούμε αρχικά από το πρώτο βιολί και έπειτα σε διάλογο με το δεύτερο βιολί, ενώ υπάρχει υποστήριξη από λιγοστά βιολιά. 29 Schnittke A. Ο.π., σελ Ivashkin A., Ο.π., σελ

25 Τα soli αναπτύσσουν σιγά σιγά το μοτίβο του ημιτονίου, ώσπου καταλήγουν σε μία cadenza (2). Στο (3), οι βιόλες απαντούν στην cadenza των soli με μια δεύτερη cadenza που μοιάζει να προκύπτει από τα τελευταία μέτρα της προηγούμενης φράσης (1). Με την cadenza στις βιόλες παρουσιάζεται επίσης και το πρώτο σημάδι μοτιβικής ανάπτυξης που χαρακτηρίζει το έργο, μία βηματική πτωτική κίνηση που δημιουργεί ένα κινούμενο cluster, μία χειρονομία ηχητικής αποσύνθεσης. Μετά την cadenza κάνει την εμφάνισή του και το τσέμπαλο, το οποίο μιμείται το ημιτονιακό μοτίβο των soli, δημιουργώντας μια απόκοσμη εικόνα, σαν ένα στιγμιαίο ταξίδι στο χρόνο, σαν μία πρώτη αναφορά στο μπαρόκ. 25

26 Στη συνέχεια, το πρώτο βιολί παρουσιάζει στο (4) το τρίτο θέμα του έργου, «μία νοσταλγική ατονική σερενάτα» 31 με βασικό υλικό το ημιτόνιο (i-iii), το οποίο στη συνέχεια (5) παρουσιάζεται σε κανόνα ημιτονίου από τα soli. Η μουσική μοιάζει να έρπεται και κορυφώνεται μεταλλάσσοντας τα ημιτόνια σε αρμονικά διαστήματα 7 ης και 9 ης (6). Η συνοδεία περιορίζεται σε ισοκράτες από τα χαμηλά έγχορδα, ενώ στην κορύφωση το τσέμπαλο επαναλαμβάνει το πρώτο θέμα, το παιδικό τραγούδι, απαράλλαχτο μεν, με πιο μακάβρια διάθεση δε, αφού δεν εμφανίζεται πια μόνο του αλλά στο πλαίσιο μιας ήδη τεταμένης ηχητικής ατμόσφαιρας. Εντός του έντονα ατονικού ηχητικού 31 Schnittke Α. Ο.π., σελ

Κοντσέρτο για Βιολί σε Μι ελάσσονα, έργο 64

Κοντσέρτο για Βιολί σε Μι ελάσσονα, έργο 64 Φέλιξ Μέντελσον (1809-1847) Κοντσέρτο για Βιολί σε Μι ελάσσονα, έργο 64 Η ορχηστρική μουσική του πρώιμου ρομαντικού συνθέτη Φέλιξ Μέντελσον περιλαμβάνει πέντε συμφωνίες, τις συναυλιακές εισαγωγές Όνειρο

Διαβάστε περισσότερα

Φραντς Γιόζεφ Χάυντν (Franz Joseph Haydn)

Φραντς Γιόζεφ Χάυντν (Franz Joseph Haydn) Φραντς Γιόζεφ Χάυντν (Franz Joseph Haydn) (31 Μαρτίου 1732, Ροράου 31 Μαΐου 1809, Βιέννη) Αναγνώσµατα από το βιβλίο Η Απόλαυση της Μουσικής (Machlis, Forney), για τους µαθητές που θα µελετήσουν το έργο:

Διαβάστε περισσότερα

Ιωσήφ Βαλέτ. Σημειώσεις Αρμονίας 2012-13. Οι ξένοι φθόγγοι. Ι. Βαλέτ, Σημειώσεις Αρμονίας 2012-13

Ιωσήφ Βαλέτ. Σημειώσεις Αρμονίας 2012-13. Οι ξένοι φθόγγοι. Ι. Βαλέτ, Σημειώσεις Αρμονίας 2012-13 1 2 Ιωσήφ Βαλέτ Σημειώσεις Αρμονίας 2012-13 Οι ξένοι φθόγγοι 3 4 4δμητη ή 5δμητη αρμονία (συνηχήσεις από διαδοχικές 4 ες ή 5 ες ) καθώς δεν ανήκει στο στυλ που εξετάζουμε. 1. Καθυστερήσεις 1.1 Καθυστερήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ Απόστολος Σιόντας ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ Η τονικότητα ΝΤΟ µείζων Πειραµατικό Μουσικό Γυµνάσιο Παλλήνης Παλλήνη 2010 Πρόλογος Καθώς θεωρούµε ότι είναι απαραίτητη η γνώση του περιεχοµένου του µουσικού

Διαβάστε περισσότερα

Κουιντέτο Πιάνου Η Πέστροφα του Φραντζ Σούμπερτ, 4η κίνηση: Μία αναλυτική προσέγγιση, Δρ Σ. Κοτσώνη-Brown

Κουιντέτο Πιάνου Η Πέστροφα του Φραντζ Σούμπερτ, 4η κίνηση: Μία αναλυτική προσέγγιση, Δρ Σ. Κοτσώνη-Brown Κουιντέτο Πιάνου Η Πέστροφα του Φραντζ Σούμπερτ, 4η κίνηση: Μία αναλυτική προσέγγιση, Δρ Σ. Κοτσώνη-Brown Ιστορικό Υπόβαθρο: Κατά τη ρομαντική περίοδο, το ληντ (Lied) ήταν ένα από τα πιο δημοφιλή γένη

Διαβάστε περισσότερα

Λ. βαν. Μπετόβεν (1770-1827) Συμφωνία αρ. 6, σε Φα Μείζονα, Op. 68 (Ποιμενική) 3 η και 4 η κίνηση. Γενικοί Στόχοι:

Λ. βαν. Μπετόβεν (1770-1827) Συμφωνία αρ. 6, σε Φα Μείζονα, Op. 68 (Ποιμενική) 3 η και 4 η κίνηση. Γενικοί Στόχοι: Λ. βαν. Μπετόβεν (1770-1827) Συμφωνία αρ. 6, σε Φα Μείζονα, Op. 68 (Ποιμενική) 3 η και 4 η κίνηση Γενικοί Στόχοι: Πέρασμα από τον Κλασικισμό στο Ρομαντισμό Σύγκριση Προγραμματικής και Απόλυτης Μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Συμφωνία. Εκτεταμένη οργανική σύνθεση που αναπτύσσεται κατά την Κλασική εποχή (18 ος αιώνας).

Η Συμφωνία. Εκτεταμένη οργανική σύνθεση που αναπτύσσεται κατά την Κλασική εποχή (18 ος αιώνας). Ζωρζ Μπιζέ [George Bizet] (1836-1875) Γάλλος συνθέτης Συµφωνία αρ. 1, σε Ντο µείζονα Η µία και µοναδική συµφωνία του γάλλου συνθέτη του 19 ου αιώνα Ζωρζ Μπιζέ, ήταν ένα από τα πρώτα του έργα και γράφτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΜΟΥΣΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών» με κωδικό ΟΠΣ: 295450 Οριζόντια Πράξη στις 8 Π.Σ., 3 Π.Στ. Εξ., 2 Π.Στ. Εισ. Υποέργο 9 : «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Γενικού Λυκείου, Μουσικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ. ιάρκεια εξέτασης: πέντε (5) ώρες

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ. ιάρκεια εξέτασης: πέντε (5) ώρες ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ - ΑΡΜΟΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ιάρκεια εξέτασης: πέντε (5) ώρες (Α) ΑΡΜΟΝΙΑ ιάρκεια εξέτασης: Τρεις (3) ώρες και τριάντα (30) λεπτά ίνονται στους

Διαβάστε περισσότερα

[ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ]

[ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ] 2013 Μουσικό Γυμνάσιο / Λύκειο Ιλίου Ευαγγελία Λουκάκη [ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ] Σημειώσεις για τις ανάγκες διδασκαλίας του μαθήματος της Αρμονίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΝΙΑ Στην Αρµονία συναντώνται συνηχήσεις-συγχορδίες

Διαβάστε περισσότερα

L.V. BEETHOVEN. Eroica. Allegro con brio. Analysis by E. Sisiki, E. Ratsou, P. Ladas

L.V. BEETHOVEN. Eroica. Allegro con brio. Analysis by E. Sisiki, E. Ratsou, P. Ladas L.V. BEETHOVEN Eroica Allegro con brio Analysis by E. Sisiki, E. Ratsou, P. Ladas Έναρξη με tutti. Ακολουθούν μόνο έγχορδα. Sf που οδηγούν σε ff / χρήση διπλών ξύλινων πνευστών Το ίδιο μελωδικό σχήμα σε

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτική προσέγγιση στο έργο του Γιάννη Ξενάκη, EMBELLIE (1981), για σόλο βιόλα.

Αναλυτική προσέγγιση στο έργο του Γιάννη Ξενάκη, EMBELLIE (1981), για σόλο βιόλα. Αναλυτική προσέγγιση στο έργο του Γιάννη Ξενάκη, EMBELLIE (1981), για σόλο βιόλα. Ανδρέας Γεωργοτάς Η συγκεκριμένη μελέτη έχει σαν στόχο την αναλυτική προσέγγιση του έργου EMBELLIE (1981), για σόλο βιόλα

Διαβάστε περισσότερα

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert 1 «Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert Το τραγούδι αυτό θεωρείται ένα από τα αριστουργήµατα (ίσως και το πιο σπουδαίο) του Γερµανικού lied, και ανήκει στην

Διαβάστε περισσότερα

Κουρδίσµατα (περίληψη)

Κουρδίσµατα (περίληψη) Κουρδίσµατα (περίληψη) Ι. Αρµονική στήλη Κάθε νότα που παράγεται µε φυσικά µέσα είναι ένα πολύ σύνθετο φαινόµενο. Ως προς το τονικό ύψος, συνιστώσες του ("αρµονικοί") είναι η συχνότητα που ακούµε ("θεµελιώδης")

Διαβάστε περισσότερα

Zoltán Kodály (Ζόλταν Κοντάυ) Ούγγρος συνθέτης, 1882 1967

Zoltán Kodály (Ζόλταν Κοντάυ) Ούγγρος συνθέτης, 1882 1967 Zoltán Kodály (Ζόλταν Κοντάυ) Ούγγρος συνθέτης, 1882 1967 Ο Kodály γεννήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 1886 στο Kecskemet της Ουγγαρίας. Ο πατέρας του ήταν σταθμάρχης σιδηροδρομικής γραμμής και έπαιζε ερασιτεχνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 Οι ήχοι που χρησιμοποιούμε στη μουσική λέγονται νότες ή φθόγγοι και έχουν επτά ονόματα : ντο - ρε - μι - φα - σολ - λα - σι. Η σειρά αυτή επαναλαμβάνεται πολλές φορές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΡΜΟΝΙΑ (ΟΣΤΙΝΑΤΟ 1) ΣΧΟΛΕΙΟ/ΤΑΞΗ: A AΡ. ΜΑΘΗΤΩΝ:

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΡΜΟΝΙΑ (ΟΣΤΙΝΑΤΟ 1) ΣΧΟΛΕΙΟ/ΤΑΞΗ: A AΡ. ΜΑΘΗΤΩΝ: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΡΜΟΝΙΑ (ΟΣΤΙΝΑΤΟ 1) ΣΧΟΛΕΙΟ/ΤΑΞΗ: A AΡ. ΜΑΘΗΤΩΝ: ΣΚΟΠΟΣ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΣΤΟΧΟΙ:ΝΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΕΝΟΡΧΗΣΤΡΩΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

Διαβάστε περισσότερα

9 η Συμφωνία του Μπετόβεν, IV κίνηση

9 η Συμφωνία του Μπετόβεν, IV κίνηση 9 η Συμφωνία του Μπετόβεν, IV κίνηση Υλικό για το μάθημα ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΑ ΜΑΚΡΊΔΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΟΥ Σεπτέμβρης 2008 Dictee: Σημ. Το φυλλάδιο 3 (Γενικά στοιχεία και παρτιτούρα θέματος ) να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΛΩΝ ΜΙΧΑΗΛΙ ΗΣ «Ελληνική Σουίτα» για βιολοντσέλο και πιάνο 2 ο µέρος-andantino

ΣΟΛΩΝ ΜΙΧΑΗΛΙ ΗΣ «Ελληνική Σουίτα» για βιολοντσέλο και πιάνο 2 ο µέρος-andantino 1 Ελένη Κυπριανού Καθηγήτρια Μουσικής ΣΟΛΩΝ ΜΙΧΑΗΛΙ ΗΣ «Ελληνική Σουίτα» για βιολοντσέλο και πιάνο 2 ο µέρος-andantino Γενικά για το έργο H «Ελληνική σουίτα» για βιολοντσέλο και πιάνο γράφτηκε το 1966.

Διαβάστε περισσότερα

Φραντς Σούμπερτ Franz Schubert (1797 1828) Αυστριακός συνθέτης. Συμφωνία Αρ. 5, σε Σι ύφεση μείζονα, D. 485 (1816)

Φραντς Σούμπερτ Franz Schubert (1797 1828) Αυστριακός συνθέτης. Συμφωνία Αρ. 5, σε Σι ύφεση μείζονα, D. 485 (1816) Φραντς Σούμπερτ Franz Schubert (1797 1828) Αυστριακός συνθέτης Συμφωνία Αρ. 5, σε Σι ύφεση μείζονα, D. 485 (1816) O Σούμπερτ γράφει τη συγκεκριμένη συμφωνία από τον Οκτώβριο μέχρι τον Νοέμβριο του 1816

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικές Πράξεις. Εγχειρίδιο εγκατάστασης & χρήσης

Μουσικές Πράξεις. Εγχειρίδιο εγκατάστασης & χρήσης Μουσικές Πράξεις Εγχειρίδιο εγκατάστασης & χρήσης Οι Mουσικές Πράξεις είναι ένα μουσικό εκπαιδευτικό λογισμικό που σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε με τη φιλοδοξία να αποτελέσει: Ένα σημαντικό βοήθημα για

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΜΑ ΡΙΤΟΡΝΕΛΟ ΚΑΙ ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΜΑΚΡΟΔΟΜΗ ΣΤΑ ΚΟΝΤΣΕΡΤΑ ΤΟΥ ANTONIO VIVALDI

ΦΟΡΜΑ ΡΙΤΟΡΝΕΛΟ ΚΑΙ ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΜΑΚΡΟΔΟΜΗ ΣΤΑ ΚΟΝΤΣΕΡΤΑ ΤΟΥ ANTONIO VIVALDI ΦΟΡΜΑ ΡΙΤΟΡΝΕΛΟ ΚΑΙ ΑΡΜΟΝΙΚΗ ΜΑΚΡΟΔΟΜΗ ΣΤΑ ΚΟΝΤΣΕΡΤΑ ΤΟΥ ANTONIO VIVALDI ΒΑΡΤΣΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Επιβλέπων καθηγητής Πέτρος Βούβαρης, λέκτορας Συνεπιβλέπων καθηγητής Άννα-Μαρία Ρεντζεπέρη,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ. Περικλής Ούτσιος Φίλιππος Ντομασένκο Γιάννης Παζαρτζής Ορέστης Πλιάκης Νικόλας Μπάλτου

ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ. Περικλής Ούτσιος Φίλιππος Ντομασένκο Γιάννης Παζαρτζής Ορέστης Πλιάκης Νικόλας Μπάλτου ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ Περικλής Ούτσιος Φίλιππος Ντομασένκο Γιάννης Παζαρτζής Ορέστης Πλιάκης Νικόλας Μπάλτου Με τον όρο κλασική μουσική αναφέρεται ευρύτερα η Δυτικοευρωπαϊκή μουσική παραγωγή που εκτείνεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΛΛΗΝΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΛΟΥΚΑΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ (ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ) ΠΑΛΛΗΝΗ 2010 γνήσιο αντίγραφο Ε. Λουκάκη: «Σηµειώσεις Μορφολογίας της Μουσικής Α

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΡΜΟΝΙΑ-CLUSTERS ΣΧΟΛΕΙΟ/ΤΑΞΗ: Γ ΑΡ. ΜΑΘΗΤΩΝ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΣΤΟΧΟΙ: ΑΚΡΟΑΣΗΣ Επίπεδο 1ο Επίπεδο 2ο Επίπεδο 3ο Επίπεδο 4ο Επίπεδο 5ο α)διαχωρίζουν Έχουν καθοδηγημένη

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσική Παιδαγωγική Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης. Ενορχήστρωση Ι 1ο Μάθηµα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης. Ενορχήστρωση Ι 1ο Μάθηµα Ενορχήστρωση Ι 1ο Μάθηµα 1 Εισαγωγή Συµφωνική Ορχήστρα Επίτευγµα του υτικού Πολιτισµού. Ορχήστρα Μουσικό όργανο (αυτόνοµο). Ενορχήστρωση Αρµονία, Αντίστιξη κτλ (Στυλιστική προσέγγιση). Εσωτερική Ακοή -

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός Ολογράφως:... Βαθμός:... Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Αρ.:...

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός Ολογράφως:... Βαθμός:... Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Αρ.:... ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ' ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 Ημερομηνία: 03/06/2008 Χρόνος: 2.5 ώρες ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μελωδία Ντο Μείζων (2) ΣΧΟΛΕΙΟ/ΤΑΞΗ: ΑΡ. ΜΑΘΗΤΩΝ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΣΤΟΧΟΙ και ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ: Οι μαθητές να: ο ΑΚΡΟΑΣΗΣ: Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Διακρίνουν τη Ακούσουν

Διαβάστε περισσότερα

Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο. Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985)

Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο. Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985) Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985) Επιρροές και βασική θέση της «ενεργητικής θεωρίας» του Kurth O μουσικολόγος E. Kurth διαμόρφωσε την «ενεργητική»

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 20 10 ΘΕΜΑΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός Ολογράφως:... Βαθμός:...

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 20 10 ΘΕΜΑΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός Ολογράφως:... Βαθμός:... ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ' ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 Ημερομηνία: 25/05/2010 Χρόνος: 2.5 ώρες ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 20 10 ΘΕΜΑΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΑΞΗ Β' Υπογραφή Διορθωτή:... Βαθμός

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Μουσικοθεραπεία Ντόρα Ψαλτοπούλου Μουσικοθεραπεύτρια MA-CMT Master of Arts, New York University να τσιγγάνικο ρητό λέει ότι «όποιος πόνο έχει, μιλιά δεν έχει». Κι ένας Κινέζος ποιητής θα πει ότι «χτυπάμε

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity

Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity Θεµατική Ενότητα: Μουσική Τεχνολογία Τάξη: Β Γυµνασίου Διάρκεια: 2 περίοδοι Καθηγητής: Σκοπός Με το συγκεκριµένο µάθηµα οι µαθητές θα γνωρίσουν την

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης. Ενορχήστρωση Ι Μάθηµα 9ο + 10o

Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης. Ενορχήστρωση Ι Μάθηµα 9ο + 10o Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης Ενορχήστρωση Ι Μάθηµα 9ο + 10o Ανακεφαλαίωση Συνοπτικοί κανόνες για την κλασσική ενορχήστρωση Ρόλος των ομάδων

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική αγωγή

Μουσικοκινητική αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσικοκινητική αγωγή Η μουσικότητα των ήχων και της ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: Θέματα Μουσικής ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 27/05/2013 ΤΑΞΗ: Β Κατεύθυνσης ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2:30 ΩΡΑ: 7:45 10:15 πμ Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτική προσέγγιση στο έργο του Αθανάσιου Ζέρβα, RITUALS for Viola του Ανδρέα Γεωργοτά

Αναλυτική προσέγγιση στο έργο του Αθανάσιου Ζέρβα, RITUALS for Viola του Ανδρέα Γεωργοτά Αναλυτική προσέγγιση στο έργο του Αθανάσιου Ζέρβα, RITUALS for Viola του Ανδρέα Γεωργοτά Η παρούσα μελέτη προσεγγίζει το έργο RITUALS for Viola αποτελώντας φύσει λεπτομερή προσέγγιση του έργου του Αθανάσιου

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης. Ενορχήστρωση 2 Μάθηµα 3o

Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης. Ενορχήστρωση 2 Μάθηµα 3o Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης Ενορχήστρωση 2 Μάθηµα 3o 1 To έργο ξεκινά μόνο με Πνευστά!!! mix με διασταυρώσεις και επικαλύψεις 11 pitches

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή και stop/pause έτοιμων ηχητικών clips

Αναπαραγωγή και stop/pause έτοιμων ηχητικών clips Αναπαραγωγή και stop/pause έτοιμων ηχητικών clips Το scratch διαθέτει αρκετά μεγάλη ποικιλία έτοιμων ενσωματωμένων ηχητικών clips τα οποία θα βρείτε πολύ ενδιαφέροντα και θα σας βάλουν σε πειρασμό να πειραματιστείτε

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 3. ΝΟΤΕΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 3. ΝΟΤΕΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Εισαγωγή στη μουσική 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός 2 Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Υ Λ Η Α Γυμνασίου (προσχέδιο)

Υ Λ Η Α Γυμνασίου (προσχέδιο) Υ Λ Η Α Γυμνασίου (προσχέδιο) ΗΧΟΣ ΡΥΘΜΟΣ ΜΕΛΩΔΙΑ ΑΡΜΟΝΙΑ ΜΟΡΦΗ ΥΦΟΣ (ΣΤΥΛ) ΥΦΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ - ΟΡΓΑΝΟΓΝΩΣΙΑ ΣΗΜΕΙΟΓΡΑΦΙΑ Eυχαριστηρίες σε όλους όσους εργάστηκαν για το προσχέδιο αυτό Πρόγραμμα Ύλης της Α'

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΡΜΟΝΙΑ-ΟΣΤΙΝΑΤΟ (2) ΣΧΟΛΕΙΟ/ΤΑΞΗ: Α ΑΡ. ΜΑΘΗΤΩΝ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΣΤΟΧΟΙ: ΑΚΡΟΑΣΗΣ: Επίπεδο 1ο Επίπεδο 2ο Επίπεδο 3ο Επίπεδο 4ο Επίπεδο 5ο Ακούσουν το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Σαξοφωνική Ιστορική Προοπτική: Σχολιασμοί στο μουσικό περιεχόμενο και τις ερμηνευτικές πρακτικές σε επιλεγμένα έργα ελλήνων συνθετών.

Σαξοφωνική Ιστορική Προοπτική: Σχολιασμοί στο μουσικό περιεχόμενο και τις ερμηνευτικές πρακτικές σε επιλεγμένα έργα ελλήνων συνθετών. Αθανάσιος Ζέρβας, ΜΜ, DM Πανεπιστήμιο Μακεδονίας (Άρθρο δημοσιευμένο στο, Περιοδικό του Συλλόγου Σαξοφώνου Ελλάδος Σαξοφωνολογίες, τεύχος 1 ο, Δεκέμβριος 2007) Σαξοφωνική Ιστορική Προοπτική: Σχολιασμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA (9) ΟΜΑΔΑ Α:

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης. Ενορχήστρωση Ι Μάθηµα 4ο

Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης. Ενορχήστρωση Ι Μάθηµα 4ο Ενορχήστρωση Ι Μάθηµα 4ο Συµφωνία Ν.35 Haffner W.A. Mozart Αναλυση 1ου Μέρους Ορχηστρικό unisono Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Μουσικών Σπουδών Ενορχήστρωση Ι Μαρωνίδης ηµήτρης f = tutti

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΩΝ ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΑΣ. Εργασία στο Μάθημα Εικαστική Επένδυση Ήχου. Ζ Εξάμηνο

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΩΝ ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΑΣ. Εργασία στο Μάθημα Εικαστική Επένδυση Ήχου. Ζ Εξάμηνο ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΩΝ ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΑΣ Εργασία στο Μάθημα Εικαστική Επένδυση Ήχου Ζ Εξάμηνο Διδάσκουσες Μαριάννα Στραπατσάκη και Τάνια Τσιρίδου Still Life Ανάλυση Ιουστίνη Ελούλ ΑΜ: ΤΧ2007027

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΤΑΞΗ. Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1 ο. 1ο ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΥΓΧΟΡ ΙΩΝ Για να σχηµατίσουµε µία συγχορδία χρειαζόµαστε τρεις νότες.

1 η ΤΑΞΗ. Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1 ο. 1ο ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΥΓΧΟΡ ΙΩΝ Για να σχηµατίσουµε µία συγχορδία χρειαζόµαστε τρεις νότες. Θ Ε Ω Ρ Ι Α Α Ρ Μ Ο Ν Ι Α Σ 1 η ΤΑΞΗ Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1 ο 1ο ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΥΓΧΟΡ ΙΩΝ Για να σχηµατίσουµε µία συγχορδία χρειαζόµαστε τρεις νότες. Μία σαν ΒΑΣΗ, µία σαν ΜΕΣΗ και µία σαν ΚΟΡΥΦΗ Έχουµε τρία

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική και Μαθηματικά!!!

Μουσική και Μαθηματικά!!! Μουσική και Μαθηματικά!!! Η μουσική είναι ίσως από τις τέχνες η πιο δεμένη με τα μαθηματικά, με τη μαθηματική σκέψη, από την ίδια τη φύση της. Η διατακτική δομή μπορεί να κατατάξει τα στοιχεία ενός συνόλου,

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Τετράδια κιθάρας Θεωρία της μουσικής. Τετράδια κιθάρας. Μείζονες κλίμακες (με υφέσεις και διέσεις) Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις

Τετράδια κιθάρας Θεωρία της μουσικής. Τετράδια κιθάρας. Μείζονες κλίμακες (με υφέσεις και διέσεις) Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις Τετράδια κιθάρας Μείζονες κλίμακες (με υφέσεις και διέσεις) Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις Επικοινωνία : evgeniosasteris@pathfinder.gr 1 Περιεχόμενα Κλίμακες... 3 Μείζονες κλίμακες... 3 Η κλίμακα Ντο μείζονα...

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Τετράδια κιθάρας. Συνοδεία τραγουδιών. Οδηγός Ρυθμών. Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις. Επικοινωνία : evgeniosasteris@pathfinder.gr

Τετράδια κιθάρας. Συνοδεία τραγουδιών. Οδηγός Ρυθμών. Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις. Επικοινωνία : evgeniosasteris@pathfinder.gr Τετράδια κιθάρας Συνοδεία τραγουδιών Επιμέλεια: Ευγένιος Αστέρις Επικοινωνία : evgeniosasteris@pathfinder.gr Δευτέρα, 1 Φεβρουαρίου 2010 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 Χρήση...3 Ευχαριστίες...3 Μέρος Α : Αρπέζ

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 13. Τα αερόφωνα με επιστόμιο

Κεφάλαιο 13. Τα αερόφωνα με επιστόμιο Κεφάλαιο 13 Τα αερόφωνα με επιστόμιο Τρόπος λειτουργίας Αξιοποιούνται οι ψηλότερες συχνότητες της αρμονικής σειράς Η τεχνική του υπερφυσήματος ανάγεται σε βασικό (ή και αποκλειστικό) τρόπο παραγωγής ήχου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΕΜΠΤΗ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA (9) ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ Θα ακούσετε για

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη εισαγωγή στον μουσικό αυτοσχεδιασμό

Σύντομη εισαγωγή στον μουσικό αυτοσχεδιασμό 1 Αντώνης Λαδόπουλος: Σύντομη εισαγωγή στον μουσικό αυτοσχεδιασμό Σύντομη εισαγωγή στον μουσικό αυτοσχεδιασμό 1. Ένας ορισμός: Τι είναι αυτοσχεδιασμός Ως αυτοσχεδιασμό στη Δυτική μουσική θα ορίσουμε τη

Διαβάστε περισσότερα

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το Βιολί Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Περίληψη Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA (9) ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Philip Glass: Resource, από την ταινία Koyaanisqatsi

Philip Glass: Resource, από την ταινία Koyaanisqatsi Philip Glass: Resource, από την ταινία Koyaanisqatsi (ανήκει στην τριλογία Qatsi: Koyaanisqatsi (1982), Powaqqatsi (1998) και Naqoyqatsi (2002)) Philip Glass Ο Philip Glass είναι ένας από τους πιο σηµαντικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 1. ΣΥΓΧΟΡ ΙΕΣ: (α) Εύρεση και ορθή σύνδεση συγχορδιών (10) (β) Ορθές νότες συγχορδιών ορθοί διπλασιασµοί ( 6) (γ) Αναγνώριση και χρήση δεσπόζουσας µε εβδόµη ( 2) (δ) Αναγνώριση

Διαβάστε περισσότερα

Claude Debussy Prelude a l apres-midi d un faune. Πρελούδιο στο αποµεσήµερο ενός Φαύνου

Claude Debussy Prelude a l apres-midi d un faune. Πρελούδιο στο αποµεσήµερο ενός Φαύνου Claude Debussy Prelude a l apres-midi d un faune Κλωντ Ντεµπυσύ Πρελούδιο στο αποµεσήµερο ενός Φαύνου ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Χρονολογία: 1892-1894 Είδος: Συµφωνικό ποίηµα Πρελούδιο: Ένα έργο το οποίο προηγείται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ENNEA (9) ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΥΣΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΥΣΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΥΣΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ Τα μουσικά αρχεία με τις ακροάσεις των τραγουδιών που περιλαμβάνονται στα Ανθολόγια των βιβλίων της Α και Β τάξης (εκδοχή με φωνή και ορχηστρική εκδοχή-playback)

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνική σουίτα Σεχραζάντ, έργ. 35

Συµφωνική σουίτα Σεχραζάντ, έργ. 35 Συµφωνική σουίτα Σεχραζάντ (Scheherazade), εργ. 35, 2η κίνηση Νikolai Rimsky-Korsakov Συµφωνική σουίτα Σεχραζάντ, έργ. 35 O Νικολάι Ρίµσκι-Κόρσακοβ (1844-1908) θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους συνθέτες

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2013-2014 24/02/2014-07/06/2014 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΧΩΡΟΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2013-2014 24/02/2014-07/06/2014 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΧΩΡΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2013-2014 24/02/2014-07/06/2014 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΧΩΡΟΣ ΑΓΓΛΙΚΑ ΙΙ - ΠΕΜΠΤΗ 9:00-12:00 Αίθουσα 11 ΑΓΓΛΙΚΑ IV - Βλ. σχετική ανακοίνωση ΓΑΛΛΙΚΑ ΙΙ -

Διαβάστε περισσότερα

Eν φωναίς και οργάνοις ΒασΙλησ Θ. ΓρατσοΥνασ

Eν φωναίς και οργάνοις ΒασΙλησ Θ. ΓρατσοΥνασ Eν φωναίς και οργάνοις ΒασΙλησ Θ. ΓρατσοΥνασ Μεθοδική παρουσίαση των θέσεων των φθογγοσήμων στο ούτι, το πολίτικο λαούτο και τον ταμπουρά σε σχέση με τις τονικές αλλαγές. AΘΗΝΑ 1999 2 3 Iούνιος 2001 Χρωστάω

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΣ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-15 Α/Α ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ

ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΣ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-15 Α/Α ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΣ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-15 Α/Α ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ 1 ΑΓΓΛΙΚΑ ΙI ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΤΖΕΝΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 10:00-13:00 ΑΜΦΙΘ.8 2 ΑΓΓΛΙΚΑ ΙV ΜΑΧΙΛΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΘΕΜΑ: ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Ι. ΓΕΝΙΚΑ Κοινό τόπο αποτελεί η διαπίστωση ότι τα προγράμματα των Ωδείων είναι απαρχαιωμένα - και κατά συνέπεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ: ΗΧΟΣ+ ΣΗΜΕΙΟΓΡΑΦΙΑ Όνομα συγγραφέα: Γεωργία Κυριακίδου Νεοφύτου ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 45 λεπτά (1 περίοδος) ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: γνωριμία με

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία. Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία. Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοπός της ενότητας Γνωριμία με την τέχνη του χοροθεάτρου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Ι

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Ι ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Ι ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΑΡΠΑΡΟΥΣΗ 1. ΜΕΤΡΑ ΕΙ Η ΜΕΤΡΩΝ απλά µέτρα: 2/4, 2/8, 3/4, 3/8 2/4 q q \ e e e e \ x x x x x x x x \ εµβατήριο 2/8

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Κατασκευή: Το μονόχορδο του Πυθαγόρα 2005-2006 Τόλιας Γιάννης Α1 Λ Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Α. Τσαγκογέωργα Περιεχόμενα: Τίτλος Εργασίας Σκοπός Υπόθεση (Περιγραφή Κατασκευής) Ορισμός Μεταβλητών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα χαρακτηριστικά των μικροφώνων

Εισαγωγή στα χαρακτηριστικά των μικροφώνων ΕΙΔΗ ΜΙΚΡΟΦΩΝΩΝ Επιμέλεια: Νίκος Σκιαδάς ΠΕ 17.13 Μουσικής Τεχνολογίας Το μικρόφωνο πήρε την ονομασία του από τον Ντέιβιντ Χιουζ, ο οποίος επινόησε μια διάταξη μεταφοράς ήχου που ήταν τόσο ευαίσθητη, που

Διαβάστε περισσότερα

409 Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Μακεδονίας (Θεσσαλονίκη)

409 Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Μακεδονίας (Θεσσαλονίκη) 409 Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Μακεδονίας (Θεσσαλονίκη) Σκοπός Το Τμήμα προσφέρει προγράμματα εφαρμοσμένων μουσικών σπουδών στα πρότυπα των Ανωτάτων Μουσικών Ακαδημιών (Musikhochschule) και παρέχει

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Audio Mastering.... και η αισθητική του ήχου 9-1-2012

Audio Mastering.... και η αισθητική του ήχου 9-1-2012 Audio Mastering... και η αισθητική του ήχου 9-1-2012 1 γιατί κάνουμε mastering? Να είναι ο ήχος καθαρός? Να είναι ο ήχος δυνατός? Να είναι ο ήχος εμπορικός? να έχει μπάσα? να έχει πρίμα? να είναι ανταγωνιστικός?

Διαβάστε περισσότερα

Philip Glass: Resource, από την ταινία Koyaanisqatsi

Philip Glass: Resource, από την ταινία Koyaanisqatsi Philip Glass: Resource, από την ταινία Koyaanisqatsi (ανήκει στην τριλογία Qatsi: Koyaanisqatsi (1982), Powaqqatsi (1998) και Naqoyqatsi (2002)) Ύλη διαγωνισµού: Προτείνεται στους µαθητές η ανάγνωση των

Διαβάστε περισσότερα

Β' Εξαμήνου. Γ Εξάμηνο. Δ Εξάμηνο

Β' Εξαμήνου. Γ Εξάμηνο. Δ Εξάμηνο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ Α' Εξάμηνο 1 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Ι 1/9/2009 10:00-12:00 13-14 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ (ΔΗΜΟΤΙΚΗ) ΜΟΥΣΙΚΗ Ι 2/9/2009 17:00-19:00

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Στη Μουσική Αγωγή δίνεται έμφαση σε ένα ανθρωπιστικό και κοινωνικό-οικοδομιστικό πρότυπο μάθησης, όπου αξιοποιούνται τα ενδιαφέροντα, οι γνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΙΚΗ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΣΟΛΦΕΖ

ΜΟΥΣΙΚΗ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΣΟΛΦΕΖ ΜΟΥΣΙΚΗ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΣΟΛΦΕΖ Β και Γ Λυκείου Μάθημα Κατεύθυνσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ Λευκωσία ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κινητική Μάθηση σε Δεξιότητες Αναψυχής» εκπαίδευσης

Κινητική Μάθηση σε Δεξιότητες Αναψυχής» εκπαίδευσης ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ MK 0966 «Εφαρμοσμένη Κινητική Μάθηση σε

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) Φροντιστήριο

Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) Φροντιστήριο Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) Εισαγωγή στη Θεωρία Μουσικής (Μέρος 1ο) Φροντιστήριο 03/03/2010 (Εισαγωγή στη Θεωρία Μουσικής (Μέρος 1ο)) Επεξεργασία Ηχου και Μουσικής (ΤΗΛ313) 03/03/2010 1 / 32

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού στα δηµοτικά σχολεία µε Ε.Α.Ε.Π. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η θεµατική ενότητα «ρυθµός-κίνηση-χορός» στη σχολική Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΕΓΧΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΟΜΑΔΑ Α: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΜΕΛΩΔΙΚΩΝ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΩΝ Θα ακούσετε τον φθόγγο-αφετηρία και το μελωδικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο χορός είναι η πιο υψηλή, η πιο συγκινητική, η πιο όμορφη τέχνη Δεν σε απομακρύνει από τη ζωή, γιατί είναι ίδια η ΚΛΑΣΙΚΟ ΜΠΑΛΕΤΟ

Ο χορός είναι η πιο υψηλή, η πιο συγκινητική, η πιο όμορφη τέχνη Δεν σε απομακρύνει από τη ζωή, γιατί είναι ίδια η ΚΛΑΣΙΚΟ ΜΠΑΛΕΤΟ Ο χορός είναι η πιο υψηλή, η πιο συγκινητική, η πιο όμορφη τέχνη Δεν σε απομακρύνει από τη ζωή, γιατί είναι ίδια η ζωή H. Ellis ΚΛΑΣΙΚΟ ΜΠΑΛΕΤΟ Η παρούσα εργασία αφορά την παρουσίαση μιας μορφής χορού,

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Claude Debussy Prelude a l apres-midi d un faune. Πρελούδιο στο αποµεσήµερο ενός Φαύνου

Claude Debussy Prelude a l apres-midi d un faune. Πρελούδιο στο αποµεσήµερο ενός Φαύνου Claude Debussy Prelude a l apres-midi d un faune Κλωντ Ντεµπυσύ Πρελούδιο στο αποµεσήµερο ενός Φαύνου ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Χρονολογία: 1892-1894 Είδος: Συµφωνικό ποίηµα Πρελούδιο: Ένα έργο το οποίο προηγείται

Διαβάστε περισσότερα

1 Η «ηµιουργία» του Χάυντ γράφτηκε το 1798 και οι «Εποχές» το 1801.

1 Η «ηµιουργία» του Χάυντ γράφτηκε το 1798 και οι «Εποχές» το 1801. Λούντβιχ Βαν Μπετόβεν Συµφωνία αρ.6 σε Φα Μείζονα, έργο 68 «Ποιµενική» ή «Περισσότερο µία έκφραση συναισθηµάτων παρά µία εικόνα» Προτείνεται στους µαθητές η ανάγνωση των πιο κάτω κειµένων, πριν τη µελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής.

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Τρεις κατηγορίες κοινωνικών καταστάσεων είναι για τον Tajfel

Διαβάστε περισσότερα

Τετράδια Κιθάρας. Χρήση του PowerTab

Τετράδια Κιθάρας. Χρήση του PowerTab Τετράδια Κιθάρας Extra ενότητα Χρήση του PowerTab Ευγένιος Αστέρις 1 Περιεχόμενα Πρόλογος... 3 Εγκατάσταση του Power Tab... 4 Εισαγωγή ενός αρχείου midi στο Power Tab... 5 Μελέτη με το Power Tab... 9 Εξήγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μελωδία Ντο Μείζων (1) ΣΧΟΛΕΙΟ/ΤΑΞΗ: A ΑΡ. ΜΑΘΗΤΩΝ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΣΤΟΧΟΙ και ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ: Οι μαθητές να: ΑΚΡΟΑΣΗΣ: Επίπεδο 1ο Επίπεδο 2ο Επίπεδο 3ο Επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

9. ΑΡΜΟΝΙΑ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ

9. ΑΡΜΟΝΙΑ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ 96 Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΑΡΜΟΝΙΑΣ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 9. ΑΡΜΟΝΙΑ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ Με το τέλος του 19ου αιώνα, το Τονικό Μουσικό Σύστημα ολοκληρώνει τη διαδρομή της εξέλιξής του. Όπως αναφέρθηκε στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα