Μοντέλα µαθητών για θερµότητα και θερµοκρασία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μοντέλα µαθητών για θερµότητα και θερµοκρασία"

Transcript

1 Μοντέλα µαθητών για θερµότητα και θερµοκρασία Μιχάλης Σκουµιός*, Βασιλεία Χατζηνικήτα Πανεπιστήµιο Αιγαίου Θεµατική Ενότητα: Αναπαραστάσεις και νοητικά µοντέλα µαθητών για τις Φυσικές Επιστήµες Επίπεδο Εκπαίδευσης: εύτερη σχολική ηλικία Κατηγορία Εργασίας: Εµπειρική Πειραµατική έρευνα Περίληψη: Παρά τη συσσώρευση ενός αξιοσηµείωτου αριθµού διάσπαρτων εµπειρικών δεδοµένων, σχετικά µε τη θερµότητα, τη θερµοκρασία και τα θερµικά φαινόµενα, είναι περιορισµένες οι προσπάθειες συγκρότησης πιο γενικών επιπέδων περιγραφής της σκέψης των µαθητών (µοντέλα µαθητών). Στόχος της εργασίας αυτής, είναι η διαµόρφωση ενός περιορισµένου αριθµού µοντέλων σκέψης των µαθητών του δηµοτικού σχολείου για την εννοιολογική περιοχή της θερµότητας. Με βάση τα ευρήµατα έρευνας, που έχει διεξαχθεί σε µαθητές δηµοτικών σχολείων στην Ελλάδα και αναφέρεται στις επιπτώσεις ορισµένων παραγόντων του πλαισίου στις αντιλήψεις των µαθητών για την εννοιολογική περιοχή της θερµότητας, συγκροτήθηκαν πέντε µοντέλα. Τρία µοντέλα αφορούν σε καταστάσεις θέρµανσης και δύο σε καταστάσεις µόνωσης. Τα µοντέλα αυτά συνδυάζουν, τον τρόπο µε τον οποίο οι µαθητές εξηγούν τα θερµικά φαινόµενα, µε τις αντιλήψεις τους για τη θερµότητα, τη θερµοκρασία και τη θερµική ισορροπία. Τα µοντέλα σκέψης των µαθητών επιτρέπουν µια χαρτογράφηση της υπάρχουσας εννοιολογικής δοµής που διαθέτουν οι µαθητές και συνιστούν παιδαγωγικά εργαλεία, για τον εντοπισµό, την αποσαφήνιση και την ερµηνεία των νοητικών µεταβολών που απαιτούνται για την µετάβαση από την πρακτικο-βιωµατική γνώση στη σχολική γνώση. Λέξεις Κλειδιά: αντιλήψεις, µοντέλα σκέψης, θερµότητα, θερµοκρασία, θερµικά φαινόµενα Pupils models for heat and temperature Michael Skoumios*, University of the Aegean, Vassilia Hatzinikita, University of the Aegean, Conference Theme: Learner representation and conceptual models in Science Educational Level: Primary School Paper Classification: Empirical Investigation Abstract: Despite the accumulation of a remarkable number of diverse empirical data, it seems that the efforts to establish more general levels that describe the pupils thought (pupils models), regarding heat, temperature and thermal phenomena are limited. What this particular research aims at is to develop a limited number of pupils models for the conceptual domain of heat. Based on findings of the research, that has conducted with pupils of the elementary schools in Greece and it refers to the consequences of some situational factors on pupils conceptions for the conceptual domain of heat, five pupils models were established. Three models refer to the thermal situations and two to the insulation situations. These models combine the way that pupils give explanations for the thermal phenomena with the pupils conceptions about heat, temperature and thermal equilibrium. The pupils models, allow the map-making of the existing conceptual structure of the pupils and these constitute the pedagogic tools for the identification, clarification and interpretation of the intellectual changes required for the transition from everyday life based knowledge to school knowledge. Keywords: conceptions, pupils models, heat, temperature, thermal phenomena Α. Εισαγωγή Η παρούσα εργασία αποτελεί µέρος µιας ευρύτερης έρευνας που αποσκοπεί στη συγκρότηση µαθησιακών διατάξεων και στην παραγωγή διδακτικού υλικού για την εννοιολογική περιοχή της θερµότητας, κατάλληλων για την µετάβαση των µαθητών του δηµοτικού από την πρακτικο-βιωµατική γνώση στη σχολική γνώση. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη συγκρότηση και την παραγωγή των προαναφερθέντων, αποτελεί η σε βάθος κατανόηση της εννοιολογικής δοµής που διαθέτουν οι µαθητές, ή µε άλλα λόγια η συγκρότηση των µοντέλων σκέψης των µαθητών. Τα µοντέλα αυτά συνιστούν τα παιδαγωγικά εργαλεία για τον εντοπισµό, την αποσαφήνιση και την ερµηνεία των νοητικών µεταβολών που απαιτούνται για την µετάβαση προς τη σχολική γνώση. Για την εννοιολογική περιοχή της θερµότητας έχει πραγµατοποιηθεί διεθνώς σηµαντικός αριθµός ερευνών που έφεραν σε φως πολλές και ποικίλες µαθησιακές δυσκολίες (για παράδειγµα, Erickson 1979, Tiberghien 1983, Wiser 1986, Linn & Songer 1991, Kesidou & Duit 1993, Harrison et al. 1999). Παρά τη συσσώρευση όµως ενός αξιοσηµείωτου αριθµού διάσπαρτων εµπειρικών δεδοµένων, φαίνεται να είναι περιορισµένες, οι προσπάθειες συγκρότησης πιο γενικών επιπέδων περιγραφής των συλλογισµών των µαθητών για την εν λόγω περιοχή (Tiberghien 1998). Προς την κατεύθυνση αυτή, οι Σκουµιός και Χατζηνικήτα (2000) µε βάση: (α) την ταξινόµηση σε κατηγορίες των αντιλήψεων των µαθητών, που προήλθαν από τη βιβλιογραφική επισκόπηση των ερευνών που έχουν πραγµατοποιηθεί διεθνώς για την εννοιολογική περιοχή της θερµότητας και (β) τις 316

2 συνδέσεις µεταξύ των αντιλήψεων, οι οποίες προέκυψαν από πρωτογενείς απαντήσεις µαθητών που παρατίθενται στη σχετική βιβλιογραφία, διαµόρφωσαν τρία µοντέλα σκέψης των µαθητών (βλ. Πίνακα 1). Χαρακτηριστικές διαστάσεις µοντέλων Θερµότητα: εµφανίζει χαρακτηριστικά ουσίας Θερµότητα: χαρακτηρίζεται από (α) την ένταση ή (β) την ποσότητά της Θερµότητα: εµφανίζεται µε (α) µία οντότητα ή (β) δύο οντότητες (θερµότητα, ψύχος) Αιτία ροής θερµότητας: (α) το θερµό (ψυχρό) σώµα ή (β) η διαφορά θερµοκρασίας Μοντέλο I Μοντέλο II Μοντέλο III εµφανίζει χαρακτηριστικά ουσίας χαρακτηρίζεται από την έντασή της 2 οντότητες (θερµότητα και ψύχος) εµφανίζει χαρακτηριστικά ουσίας χαρακτηρίζεται από την ποσότητά της 2 οντότητες (θερµότητα και ψύχος) εµφανίζει χαρακτηριστικά ουσίας χαρακτηρίζεται από την ποσότητά της 1 οντότητα (θερµότητα) το θερµό (ψυχρό) σώµα το θερµό (ψυχρό) σώµα η διαφορά θερµοκρασίας Συνολική θερµότητα: (α) διατηρείται ή (β) µεταβάλλεται µεταβάλλεται διατηρείται διατηρείται Θερµοκρασία: εξαρτάται (α) από ορισµένα χαρακτηριστικά του σώµατος (σύσταση, µέγεθος) ή (β) από το περιβάλλον του σώµατος Θερµοκρασία: συνδέεται µε (α) την ένταση ή (β) την ποσότητα της θερµότητας (ψυχρότητας) του σώµατος εξαρτάται από ορισµένα χαρακτηριστικά του σώµατος (σύσταση, µέγεθος) συνδέεται µε την ένταση της θερµότητας (ψυχρότητας) εξαρτάται από ορισµένα χαρακτηριστικά του σώµατος (σύσταση, µέγεθος) συνδέεται µε την ποσότητα της θερµότητας (ψυχρότητας) εξαρτάται από το περιβάλλον του σώµατος συνδέεται µε την ποσότητα της θερµότητας ανά µονάδα µάζας Άθροισµα θερµοκρασιών: (α) διατηρείται ή (β) µεταβάλλεται µεταβάλλεται διατηρείται µεταβάλλεται Θερµική ισορροπία: υπάρχει (α) ως πιθανή κατάσταση, όπου τα σώµατα αποκτούν ίσες θερµότητες (ψυχρότητες) ή (β) ως αναγκαιότητα, όπου τα σώµατα αποκτούν ίσες θερµοκρασίες Εξηγήσεις θερµικών φαινοµένων: (α) µε όρους δράσης, ή (β) µε όρους αλληλεπίδρασης µεταξύ των σωµάτων υπάρχει ως πιθανή κατάσταση, όπου τα σώµατα αποκτούν θερµότητες (ψυχρότητες) ίσων εντάσεων υπάρχει ως πιθανή κατάσταση, όπου τα σώµατα αποκτούν ίσες ποσότητες θερµότητας (ψυχρότητας) υπάρχει ως αναγκαιότητα, όπου τα σώµατα αποκτούν ίσες θερµοκρασίες µε όρους δράσης µε όρους δράσης µε όρους αλληλεπίδρασης Πίνακας 1: Μοντέλα µαθητών µε βάση τα βιβλιογραφικά δεδοµένα Τα µοντέλα αυτά συνδυάζουν, τις αντιλήψεις των µαθητών για τη θερµότητα, τη θερµοκρασία και τη θερµική ισορροπία, µε τις κατηγορίες εξήγησης για τα θερµικά φαινόµενα. Σε ότι αφορά όµως τα παραπάνω µοντέλα, πρέπει να γίνουν οι εξής επισηµάνσεις: (α) δεν περιλαµβάνουν παράγοντες του πλαισίου από τους οποίους πιθανά να εξαρτώνται οι αντιλήψεις των µαθητών οι οποίες συγκροτούν τα µοντέλα και (β) διαµορφώθηκαν µε βάση τα ευρήµατα ερευνών για τις αντιλήψεις µαθητών κυρίως της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης, αφού είναι περιορισµένος ο αριθµός των εργασιών µε µαθητές που φοιτούν στην πρωτοβάθµια εκπαίδευση. Αυτές οι διαπιστώσεις εγείρουν το ζήτηµα της εκ νέου συγκρότησης των µοντέλων σκέψης των µαθητών για την εννοιολογική περιοχή της θερµότητας, µε βάση τα εµπειρικά δεδοµένα που θα έχουν συλλεχθεί από µαθητές του δηµοτικού σχολείου στην Ελλάδα και θα είναι τέτοια, ώστε να απαντούν στο ερώτηµα των επιπτώσεων ορισµένων παραγόντων που χαρακτηρίζουν το πλαίσιο στις αντιλήψεις των µαθητών για την εν λόγω εννοιολογική περιοχή. Στόχος της παρούσας εργασίας, είναι η συγκρότηση ενός περιορισµένου αριθµού µοντέλων σκέψης µαθητών του δηµοτικού σχολείου, που να περιλαµβάνουν παράγοντες που χαρακτηρίζουν το πλαίσιο. Προς την κατεύθυνση αυτή σχεδιάστηκε και πραγµατοποιήθηκε έρευνα (Σκουµιός & Χατζηνικήτα, υπό δηµοσίευση), τα αποτελέσµατα της οποίας αξιοποιήθηκαν για τη συγκρότηση των µοντέλων σκέψης των µαθητών. Σε ότι αφορά τη δοµή της παρούσας εργασίας, αυτή οργανώνεται ως ακολούθως. Αρχικά, παρουσιάζεται συνοπτικά η έρευνα που έχει πραγµατοποιηθεί, σχετικά µε τις επιπτώσεις ορισµένων παραγόντων που χαρακτηρίζουν το πλαίσιο στις αντιλήψεις µαθητών για την εννοιολογική περιοχή της θερµότητας (βλ. ενότητα Β). Στη συνέχεια, αξιοποιώντας τα ευρήµατα της έρευνας αυτής, διαµορφώνονται τα µοντέλα των µαθητών (βλ. ενότητα Γ). Στην τελευταία ενότητα, σχολιάζονται τα µοντέλα που συγκροτήθηκαν υπό το πρίσµα της συσχέτισής τους µε τα µοντέλα που συγκροτήθηκαν µε βάση τα βιβλιογραφικά δεδοµένα και της συµβολής τους στο σχεδιασµό µαθησιακών διατάξεων και διδακτικού υλικού (βλ. ενότητα ). 317

3 Β. Παράγοντες πλαισίου και αντιλήψεις µαθητών για την εννοιολογική περιοχή της θερµότητας Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται συνοπτικά, η διαδικασία διεξαγωγής και τα αποτελέσµατα της έρευνας που πραγµατοποιήθηκε, µε σκοπό να διερευνηθούν οι επιπτώσεις µιας σειράς παραγόντων που χαρακτηρίζουν το πλαίσιο, στις αντιλήψεις που ενεργοποιούν οι µαθητές, για την εννοιολογική περιοχή της θερµότητας (για πιο αναλυτική παρουσίαση βλ. Σκουµιός & Χατζηνικήτα, υπό δηµοσίευση). Αρχικά, λαµβάνοντας υπόψη, τις αντιλήψεις των µαθητών που έχουν καταγραφεί στις έρευνες που έχουν πραγµατοποιηθεί, την εξέλιξη των ιδεών για τη θερµότητα και τη θερµοκρασία όπως αυτές προκύπτουν από την Ιστορία των Επιστηµών και την ηλικία των µαθητών, διαµορφώθηκε µια σειρά ζητηµάτων που θα διερευνηθούν στην έρευνα (βλ. Πίνακα 2). Σχετικά µε τη θερµότητα, ερευνήθηκε αν: (α) εµφανίζει χαρακτηριστικά υλικής ουσίας ή ενέργειας, (β) χαρακτηρίζεται από την ένταση ή την ποσότητά της, (γ) εµφανίζεται µε µία ή δύο οντότητες (θερµότητα/ψύχος), (δ) αιτία της ροής της είναι το θερµό (ψυχρό) σώµα ή η διαφορά θερµοκρασίας µεταξύ των σωµάτων και (ε) διατηρείται ή µεταβάλλεται κατά τη διάρκεια ενός φαινοµένου. Αναφορικά µε τη θερµοκρασία, εξετάστηκε αν: (α) εξαρτάται από ορισµένα χαρακτηριστικά του σώµατος (µάζα, σύσταση) ή από τη θερµοκρασία του περιβάλλοντός του, και (β) συνδέεται µε την ένταση ή την ποσότητα της θερµότητας που περιέχεται στο σώµα. Για τη θερµική ισορροπία έγινε προσπάθεια να ερευνηθεί αν: (α) είναι µόνιµη τελική κατάσταση ή όχι, (β) υπάρχει ως αναγκαιότητα ή ως πιθανή κατάσταση, (γ) χαρακτηρίζεται από εξίσωση των θερµοκρασιών των σωµάτων ή τα σώµατα αποκτούν διαφορετικές θερµοκρασίες, και (δ) θεωρείται ως κατάσταση εξίσωσης των εντάσεων ή των ποσοτήτων θερµότητας των σωµάτων. Σε ότι αφορά τις εξηγήσεις που προτείνουν οι µαθητές για τα διάφορα θερµικά φαινόµενα, εξετάστηκε αν: (α) τα σώµατα εµφανίζουν ίδιους ή διαφορετικούς ρόλους (ενεργητικοί/παθητικοί παράγοντες), (β) τα θερµικά φαινόµενα εξηγούνται µε όρους δράσης (µονόδροµης ή αµφίδροµης) ή αλληλεπίδρασης. Εξετάστηκε επιπρόσθετα, αν η δράση: (i) πραγµατοποιείται σε συγκεκριµένη κατεύθυνση µε αρχή ένα σώµα και τέλος ένα άλλο σώµα, (ii) εξαρτάται από το µέγεθος, τη σύσταση, τη θερµοκρασία των σωµάτων, (iii) γίνεται αυθόρµητα ή για την επίτευξη κάποιου σκοπού και (iv) έχει ένα τέλος ή ενεργεί συνεχώς. Πίνακας 2: Τα ζητήµατα ως προς τα οποία διερευνήθηκαν οι αντιλήψεις των µαθητών για εννοιολογική περιοχή της θερµότητας Στη συνέχεια, από τη µελέτη πρωτογενών απαντήσεων των µαθητών, που παρατίθενται σε έρευνες που έχουν πραγµατοποιηθεί διεθνώς, σχετικά µε την εννοιολογική περιοχή της θερµότητας (Erickson 1979, Tiberghien 1983, Wiser 1986), διαµορφώθηκε µια σειρά υποθέσεων σχετικά µε παράγοντες του πλαισίου που πιθανά να έχουν σηµαντικές επιπτώσεις στις αντιλήψεις που ενεργοποιούν οι µαθητές. Τέτοιοι παράγοντες είναι: (α) η θερµοκρασία των σωµάτων, (β) η θερµοκρασία του περιβάλλοντός τους, (γ) η ύπαρξη επαφής µεταξύ των σωµάτων, (δ) ο τρόπος θέρµανσης (τα σώµατα θερµαίνονται από θερµή πηγή ή από θερµότερο σώµα) και (ε) η σύσταση του µονωτικού υλικού (π.χ. µάλλινο, ξύλινο). Για τη συλλογή των δεδοµένων πραγµατοποιήθηκαν ηµι-δοµηµένες συνεντεύξεις µε 30 µαθητές που φοιτούν στην Στ τάξη του δηµοτικού σχολείου. Οι µαθητές είχαν διδαχθεί στα πλαίσια των σχολικών µαθηµάτων τις ενότητες για τη θερµότητα και τη θερµοκρασία. Με βάση τους παράγοντες του πλαισίου που αναφέρθηκαν, συγκροτήθηκαν πέντε καταστάσεις θέρµανσης και µόνωσης (βλ. Πίνακα 3). Στις συνεντεύξεις χρησιµοποιήθηκε µια ποικιλία έργων, τα οποία επιλέχτηκαν ώστε να καλύπτουν τις καταστάσεις θέρµανσης και µόνωσης (βλ. Παράρτηµα: έργα συνεντεύξεων). Στους µαθητές παρουσιάστηκαν απεικονίσεις πειραµατικών καταστάσεων µε ερωτήσεις ανοικτού τύπου και τους ζητήθηκαν προβλέψεις και εξηγήσεις. Παράγοντες πλαισίου Θερµοκρασία σωµάτων Θερµοκρασία περιβάλλοντος Ύπαρξη επαφής µεταξύ των σωµάτων Τρόπος θέρµανσης (ψύξης) Σύσταση µονωτικού υλικού Καταστάσεις θέρµανσης και µόνωσης Σώµατα διαφορετικών θερµοκρασιών Σώµατα που βρίσκονται µέσα σε συνηθισµένες συνθήκες δωµατίου ή σε θερµό (ψυχρό) περιβάλλον ιάφορα σώµατα σε επαφή και σε απόσταση Σώµατα που θερµαίνονται (ψύχονται) από θερµή (ψυχρή) πηγή ή από θερµότερο (ψυχρότερο) σώµα Θερµά (ψυχρά) σώµατα που περιβάλλονται από διαφορετικής σύστασης υλικά (µέταλλο, ξύλο, µαλλί) Πίνακας 3: Παράγοντες πλαισίου και καταστάσεις θέρµανσης - µόνωσης Η ηµι-ποιοτική ανάλυση του εµπειρικού υλικού έκανε φανερή την ύπαρξη ενός πυρήνα αντιλήψεων, ανεξάρτητου του πλαισίου που χρησιµοποιήθηκε για την ενεργοποίησή τους. Εντοπίστηκαν επίσης, οι παράγοντες που χαρακτηρίζουν τις πειραµατικές καταστάσεις και φαίνεται να έχουν σηµαντικές επιπτώσεις στις αντιλήψεις που ενεργοποιούν οι µαθητές. α. Αντιλήψεις ανεξάρτητες από παράγοντες του πλαισίου Οι µαθητές χρησιµοποιούν σταθερά ορισµένες αντιλήψεις, για να περιγράψουν και να εξηγήσουν τα θερµικά φαινόµενα που τους παρουσιάστηκαν, χωρίς να επηρεάζονται από τα χαρακτηριστικά του πλαισίου της πειραµατικής κατάστασης. Πιο συγκεκριµένα, η θερµότητα: (α) για το σύνολο των µαθητών έχει χαρακτηριστικά υλικής ουσίας, (β) σύµφωνα µε τους περισσότερους µαθητές (87%), χαρακτηρίζεται από την 318

4 έντασή της και δεν διατηρείται κατά τη διάρκεια της εξέλιξης των φαινοµένων, ενώ ελάχιστοι µαθητές (13%) θεωρούν ότι χαρακτηρίζεται από την ποσότητά της και διατηρείται. Η θερµοκρασία: (α) συνδέεται, µε την ένταση της θερµότητας (87%), ή µε την ποσότητα της θερµότητας (13%) και (β) εξαρτάται από το µέγεθος του σώµατος (80%) ή από τη θερµοκρασία του περιβάλλοντος (20%). Η θερµική ισορροπία, για το σύνολο των µαθητών, υπάρχει ως πιθανή κατάσταση. Οι εξηγήσεις των µαθητών για τα θερµικά φαινόµενα συνίστανται σε όρους δράσης (µονόδροµης ή αµφίδροµης) του ενός σώµατος πάνω στο άλλο. Ειδικότερα, οι µαθητές, θεωρούν ότι η δράση: (i) πραγµατοποιείται σε συγκεκριµένη κατεύθυνση, (ii) εξαρτάται από το µέγεθος και τη θερµοκρασία της θερµής (ψυχρής) πηγής και (iii) γίνεται αυθόρµητα και όχι για την επίτευξη κάποιου σκοπού. β. Αντιλήψεις που εξαρτώνται από παράγοντες του πλαισίου Στη συνέχεια παρουσιάζονται οι παράγοντες που χαρακτηρίζουν τις πειραµατικές καταστάσεις που προσέγγισαν οι µαθητές και φαίνεται ότι έχουν σηµαντικές επιπτώσεις στις αντιλήψεις που αυτοί ενεργοποιούν. - Θερµοκρασία σωµάτων. Θερµοκρασία περιβάλλοντος Οι µαθητές θεωρούν ότι µεταξύ δύο σωµάτων ρέει θερµότητα, ψύχος ή και τα δύο, ανάλογα µε τη θερµοκρασία τους. Στις περιπτώσεις που: (i) ένα θερµό (ψυχρό) σώµα έρχεται σε επαφή µε ένα θερµότερο (ψυχρότερο) σώµα ή µε ένα σώµα θερµοκρασίας δωµατίου, (ii) διάφορα σώµατα, βρίσκονται σε θερµό (ψυχρό) περιβάλλον, το σύνολο των µαθητών εξηγεί τα φαινόµενα χρησιµοποιώντας µια οντότητα, τη θερµότητα (ψύχος) που εκπέµπεται από το θερµό (ψυχρό) σώµα. Στις περιπτώσεις όµως που ένα θερµό σώµα έρχεται σε επαφή µε ένα ψυχρό σώµα τότε, η πλειοψηφία των µαθητών (80%) ερµηνεύει τα φαινόµενα µε δύο οντότητες, τη θερµότητα που εκπέµπεται από το θερµό σώµα και το ψύχος που εκπέµπεται από το ψυχρό σώµα, ενώ ελάχιστοι µόνο µαθητές ερµηνεύουν τα φαινόµενα θεωρώντας ότι το ένα σώµα δίνει στο άλλο µόνο θερµότητα (10%) ή µόνο ψύχος (10%). Οι εξηγήσεις των µαθητών για τα θερµικά φαινόµενα δίνονται µε όρους µονόδροµης ή αµφίδροµης δράσης, του ενός σώµατος πάνω στο άλλο, ανάλογα µε τις θερµοκρασίες των σωµάτων και του περιβάλλοντός τους. Ο ίδιος παράγοντας του πλαισίου επηρεάζει τις αντιλήψεις των µαθητών σχετικά µε την αιτία της ροής θερµότητας (ψύχους). Στην περίπτωση που ένα θερµό (ψυχρό) σώµα έρχεται σε επαφή µε ένα θερµότερο (ψυχρότερο) σώµα ή µε ένα σώµα θερµοκρασίας δωµατίου, το σύνολο των µαθητών ερµηνεύει το φαινόµενο µε όρους µονόδροµης δράσης, του θερµού (ψυχρού) σώµατος (ενεργητικός παράγοντας) πάνω στο άλλο σώµα (παθητικός παράγοντας). Αν ένα θερµό σώµα έρχεται σε επαφή µε ένα ψυχρό σώµα, τότε η πλειοψηφία των µαθητών (80%) ερµηνεύει το φαινόµενο µε όρους αµφίδροµης δράσης µεταξύ των σωµάτων και µόνο το 20% του µαθητικού πληθυσµού µε όρους µονόδροµης δράσης. Στις παραπάνω δύο περιπτώσεις, το θερµό (ψυχρό) σώµα θεωρείται ως αιτία της ροής θερµότητας (ψύχους). Όταν όµως, διάφορα σώµατα βρίσκονται σε θερµό (ψυχρό) περιβάλλον, το σύνολο των µαθητών εξηγεί το φαινόµενο µε όρους µονόδροµης δράσης του θερµού (ψυχρού) περιβάλλοντος (ενεργητικός παράγοντας) πάνω στα σώµατα (παθητικοί παράγοντες) και θεωρεί ως αιτία της ροής θερµότητας (ψύχους) το θερµό (ψυχρό) περιβάλλον. - Ύπαρξη επαφής µεταξύ των σωµάτων Σύµφωνα µε τους µαθητές, η θερµοκρασία των σωµάτων εξαρτάται ή όχι από τη σύστασή τους, ανάλογα µε το αν τα σώµατα είναι σε επαφή ή βρίσκονται σε απόσταση. Όταν τα σώµατα δεν είναι σε επαφή, σχεδόν όλοι οι µαθητές (97%) θεωρούν ότι η θερµοκρασία των σωµάτων εξαρτάται από τη σύστασή τους (και εποµένως τα διάφορα σώµατα που βρίσκονται για αρκετό χρόνο σε ένα χώρο δεν αποκτούν ίσες θερµοκρασίες), ενώ ελάχιστοι µαθητές (3%) αντιλαµβάνονται ότι η θερµοκρασία των σωµάτων εξαρτάται από τη θερµοκρασία του περιβάλλοντός τους (και εποµένως τα σώµατα τελικά αποκτούν ίσες θερµοκρασίες). Στην περίπτωση όµως, που ένα θερµό (ή ψυχρό) σώµα είναι σε επαφή µε ένα θερµότερο (ή ψυχρότερο) σώµα, οι µισοί σχεδόν µαθητές (58%) θεωρούν ότι η θερµοκρασία εξαρτάται από τη σύσταση του σώµατος ενώ οι άλλοι µισοί (42%) θεωρούν ότι η θερµοκρασία εξαρτάται από το περιβάλλον σώµατος. - Τρόπος θέρµανσης (ψύξης) Οι µαθητές θεωρούν ότι στη θερµική ισορροπία τα σώµατα φτάνουν σε µια τελική θερµική κατάσταση ή έχουν συνεχώς µεταβαλλόµενη θερµοκρασία, ανάλογα µε τον τρόπο θέρµανσης (ψύξης). Οι µισοί περίπου µαθητές (46%) θεωρούν ότι τα σώµατα που βρίσκονται πάνω σε εστία θέρµανσης ή µέσα σε φούρνο ή ψυγείο δεν φτάνουν σε µια µόνιµη τελική κατάσταση και ότι η ροή της θερµότητας δεν έχει τέλος, ενώ οι άλλοι µισοί σχεδόν µαθητές (54%), θεωρούν ότι τα σώµατα φτάνουν σε µια τελική θερµική κατάσταση. Στην περίπτωση όµως, που ένα σώµα θερµαίνεται από ένα θερµότερο σώµα ή ψύχεται από ένα ψυχρότερο σώµα, το σύνολο των µαθητών, θεωρεί ότι τα σώµατα φτάνουν σε µια τελική θερµική κατάσταση. - Σύσταση µονωτικού υλικού Σε καταστάσεις µόνωσης, οι µαθητές θεωρούν ως αιτία της ροής θερµότητας το προς µόνωση σώµα ή το σώµα που χρησιµοποιείται ως µονωτής, ανάλογα µε τη σύσταση του µονωτικού υλικού. Όταν ο µονωτής είναι µάλλινο σώµα, η πλειοψηφία των µαθητών (87%) θεωρεί ως αιτία ροής θερµότητας τον µονωτή, ενώ ελάχιστοι µαθητές (13%) θεωρούν ως αιτία ροής θερµότητας το προς µόνωση σώµα. Όταν όµως, ο µονωτής είναι ξύλινο σώµα, οι περισσότεροι µαθητές (67%) θεωρούν ως αιτία ροής θερµότητας το προς µόνωση σώµα, ενώ αρκετά λιγότεροι µαθητές (33%) θεωρούν ως αιτία ροής θερµότητας τον µονωτή. Γ. Μοντέλα µαθητών για την εννοιολογική περιοχή της θερµότητας Αξιοποιώντας τα ευρήµατα της έρευνας σχετικά µε τις επιπτώσεις παραγόντων που χαρακτηρίζουν το πλαίσιο στις αντιλήψεις που ενεργοποιούν οι µαθητές (βλ. ενότητα Β), σε συνδυασµό µε τη βοήθεια του τεστ χ 2 που χρησιµοποιήθηκε για να διαπιστωθεί αν υπάρχουν στατιστικά σηµαντικές συσχετίσεις ανάµεσα στους 319

5 παράγοντες του πλαισίου και στις αντιλήψεις των µαθητών, διαµορφώθηκαν πέντε µοντέλα σκέψης των µαθητών. Από τα πέντε µοντέλα που συγκροτήθηκαν, τα τρία αναφέρονται σε καταστάσεις θέρµανσης (ψύξης) και τα δύο σε καταστάσεις µόνωσης. Τα µοντέλα αυτά συνδυάζουν, τον τρόπο µε τον οποίο οι µαθητές περιγράφουν τα θερµικά φαινόµενα, µε τις αντιλήψεις τους για τη θερµότητα, τη θερµοκρασία και τη θερµική ισορροπία. ιαπιστώθηκε ότι τα µοντέλα που συγκροτήθηκαν παρουσιάζουν ορισµένα κοινά στοιχεία και διαφοροποιούνται σε κάποια άλλα στοιχεία. Στα επόµενα παρουσιάζονται τα στοιχεία εκείνα που είναι κοινά σε όλα τα µοντέλα, αλλά και εκείνα που τα διαφοροποιούν. α. Κοινά στοιχεία µοντέλων των µαθητών Όλα τα µοντέλα παρουσιάζουν κάποια κοινά στοιχεία, σε ότι αφορά τη διαδικασία µε την οποία οι µαθητές εξηγούν τα θερµικά φαινόµενα και τον τρόπο που αντιλαµβάνονται τη θερµότητα, τη θερµοκρασία και τη θερµική ισορροπία (βλ. Πίνακα 4). Τα θερµικά φαινόµενα, εξηγούνται από το σύνολο των µαθητών µε όρους δράσης, του ενός σώµατος (ενεργητικός παράγοντας) πάνω στο άλλο (παθητικός δέκτης). Η δράση αυτή: (α) έχει συγκεκριµένη κατεύθυνση, (β) εξαρτάται από τη θερµική κατάσταση και το µέγεθος του ενεργητικού δότη και (γ) γίνεται αυθόρµητα και όχι για την επίτευξη κάποιου σκοπού. Η θερµότητα: (α) για το σύνολο των µαθητών, εµφανίζει χαρακτηριστικά υλικής ουσίας και (β) χαρακτηρίζεται, σύµφωνα µε τους περισσότερους µαθητές, από την έντασή της, οπότε δεν διατηρείται (ενώ ελάχιστοι µαθητές θεωρούν ότι χαρακτηρίζεται από την ποσότητά της, οπότε και διατηρείται). Η θερµοκρασία συνδέεται, σύµφωνα µε τους περισσότερους µαθητές, µε την ένταση της θερµότητας που περιέχει το σώµα (ενώ ελάχιστοι µαθητές την συνδέουν µε την ποσότητα της θερµότητας). Τέλος, η θερµική ισορροπία, για το σύνολο των µαθητών, δεν θεωρείται αναγκαιότητα, αλλά πιθανή κατάσταση. ράσεις µεταξύ σωµάτων Γίνονται αυθόρµητα και όχι για την επίτευξη κάποιου σκοπού Εξαρτώνται από τη θερµοκρασία και το µέγεθος του ενεργητικού δότη Έχουν συγκεκριµένη κατεύθυνση Θερµότητα Εµφανίζει χαρακτηριστικά ρευστού Χαρακτηρίζεται από την έντασή της Κατά την διάρκεια της εξέλιξης των φαινοµένων δεν διατηρείται Θερµοκρασία Συνδέεται µε την ένταση της θερµότητας που περιέχει το σώµα Θερµική ισορροπία εν θεωρείται αναγκαιότητα Πίνακας 4: Κοινά στοιχεία µοντέλων µαθητών β. Μοντέλα µαθητών για καταστάσεις θέρµανσης Σε ότι αφορά τις καταστάσεις θέρµανσης, τα τρία µοντέλα που προέκυψαν (µοντέλα Θ.1, Θ.2, Θ.3), αναπαριστώνται σχηµατικά στον πίνακα 5. Μοντέλο Θ.1 Περιβάλλον Θερµό (ψυχρό) σώµα Α Ροή θερµότητας (ψύχους) Λιγότερο θερµό (ψυχρό) ή θερµοκρασίας δωµατίου σώµα Β Περιβάλλον Θερµό σώµα Α Μοντέλο Θ.2 Ροή θερµότητας Ροή ψύχους Ψυχρό σώµα Β Μοντέλο Θ.3 Περιβάλλον Ροή θερµότητας (ψύχους) Σώµα Α Σώµα Β Πίνακας 5: Σχηµατική αναπαράσταση µοντέλων µαθητών για καταστάσεις θέρµανσης 320

6 Το µοντέλο Θ.1, αναφέρεται σε καταστάσεις όπου ένα θερµό (ψυχρό) σώµα Α έρχεται σε επαφή µε ένα λιγότερο θερµό (ψυχρό) σώµα ή µε θερµοκρασίας δωµατίου σώµα Β. Οι µαθητές εξηγούν αυτές τις καταστάσεις, αγνοώντας την ύπαρξη του περιβάλλοντος και θεωρώντας ότι τα σώµατα έχουν διαφορετικούς ρόλους. Το σώµα Α είναι ενεργητικός δότης, ενώ το σώµα Β είναι παθητικός δέκτης των δράσεων του σώµατος Α. Το σώµα Α, επειδή είναι θερµό (ψυχρό), δίνει θερµότητα (ψύχος) στο σώµα Β. Μετά την παρέλευση κάποιου χρόνου σταµατά η δράση του ενός σώµατος πάνω στο άλλο. Τα σώµατα φτάνουν σε µια µόνιµη τελική κατάσταση, όπου σταθεροποιείται η θερµοκρασία τους. Οι τελικές θερµοκρασίες των σωµάτων είναι διαφορετικές, σύµφωνα µε τους µισούς σχεδόν µαθητές, ενώ οι υπόλοιποι θεωρούν ότι τα σώµατα αποκτούν ίσες θερµοκρασίες. Το µοντέλο Θ.2 αφορά καταστάσεις όπου ένα θερµό σώµα Α είναι σε επαφή µε ψυχρό σώµα Β. Οι µαθητές εξηγούν αυτή την κατάσταση, αγνοώντας την επίδραση του περιβάλλοντος και θεωρώντας ότι τα σώµατα έχουν όµοιους ρόλους (και τα δύο σώµατα είναι ενεργητικοί δότες). Το σώµα Α, επειδή είναι θερµό, δίνει θερµότητα στο σώµα Β. Παρόµοια, το σώµα Β, επειδή είναι ψυχρό, δίνει ψύχος στο σώµα Α. Η δράση του ενός σώµατος πάνω στο άλλο σταµατά κάποια στιγµή. Τα σώµατα τότε φτάνουν σε µια µόνιµη τελική κατάσταση, όπου σταθεροποιείται η θερµοκρασία τους. Οι τελικές θερµοκρασίες των σωµάτων (για το σύνολο σχεδόν των µαθητών) είναι ίσες. Τέλος, το µοντέλο Θ.3 εµφανίζεται όταν διάφορα σώµατα που δεν είναι σε επαφή, βρίσκονται µέσα σε θερµό ή ψυχρό περιβάλλον. Οι µαθητές εξηγούν αυτές τις καταστάσεις θεωρώντας ότι τα σώµατα και το περιβάλλον τους, έχουν διαφορετικούς ρόλους. Το θερµό (ψυχρό) περιβάλλον είναι ενεργητικός δότης, ενώ τα σώµατα είναι παθητικοί δέκτες των δράσεων του. Το περιβάλλον επειδή είναι θερµό (ψυχρό), δίνει θερµότητα (ψύχος) στα σώµατα. Η δράση του περιβάλλοντος πάνω στα σώµα δεν έχει απαραίτητα ένα τέλος. Τα σώµατα δεν φτάνουν απαραίτητα σε µια µόνιµη τελική κατάσταση και αποκτούν διαφορετικές θερµοκρασίες που εξαρτώνται από τη σύσταση τους. Χαρακτηριστικές διαστάσεις µοντέλων Χαρακτηριστικά πειραµατικών καταστάσεων ράσεις µεταξύ σωµάτων Μοντέλο Θ.1 Μοντέλο Θ.2 Μοντέλο Θ.3 Θερµό ή ψυχρό σώµα σε επαφή µε σώµα θερµοκρασίας δωµατίου Θερµό (ψυχρό) σώµα σε επαφή µε λιγότερο θερµό (ψυχρό) σώµα Μονόδροµη δράση µε σώµατα διαφορετικών ρόλων. Το πολύ θερµό (ψυχρό) σώµα είναι ενεργητικός δότης το άλλο σώµα παθητικός δέκτης της δράσης του πρώτου ράση που έχει ένα τέλος Θερµότητα Εµφανίζεται µε µία οντότητα (θερµότητα ή ψύχος) Αιτία της ροής της είναι το θερµό (ψυχρό) σώµα Θερµοκρασία εν εξαρτάται απαραίτητα από τη σύσταση του σώµατος Θερµική ισορροπία Τα σώµατα φτάνουν σε µια µόνιµη τελική κατάσταση Τα σώµατα δεν έχουν απαραίτητα διαφορετικές θερµοκρασίες Θερµό σώµα σε επαφή µε ψυχρό σώµα Αµοιβαία δράση του ενός σώµατος πάνω στο άλλο. Τα σώµατα είναι ενεργητικοί δότες ράση που έχει ένα τέλος Εµφανίζεται µε δύο οντότητες (θερµότητα και ψύχος) Αιτία της ροής της είναι το θερµό και το ψυχρό σώµα εν εξαρτάται από τη σύσταση του σώµατος Τα σώµατα φτάνουν σε µια µόνιµη τελική κατάσταση Τα σώµατα έχουν ίσες θερµοκρασίες Πίνακας 6: Μοντέλα µαθητών για καταστάσεις θέρµανσης Σώµατα που είναι µέσα σε θερµό (ψυχρό) περιβάλλον Μονόδροµη δράση µε σώµατα διαφορετικών ρόλων. Το περιβάλλον είναι ενεργητικός δότης ράση που δεν έχει απαραίτητα ένα τέλος Εµφανίζεται µε µία οντότητα (θερµότητα ή ψύχος) Αιτία της ροής της είναι το θερµό (ψυχρό) περιβάλλον Εξαρτάται από τη σύσταση του σώµατος Τα σώµατα δεν φτάνουν απαραίτητα σε µια µόνιµη τελική κατάσταση Τα σώµατα έχουν διαφορετικές θερµοκρασίες Τα παραπάνω µοντέλα, εποµένως, διαφοροποιούνται ανάλογα µε το αν: (α) για την περιγραφή των θερµικών φαινοµένων χρησιµοποιείται µονόδροµη ή αµοιβαία δράση, (β) η δράση έχει ένα τέλος ή λαµβάνει χώρα συνεχώς, (γ) η θερµότητα εµφανίζεται µε µία ή δύο οντότητες, (δ) αιτία της ροής θερµότητας (ψύχους) είναι το θερµό (ψυχρό) σώµα ή το περιβάλλον του, (ε) η θερµοκρασία εξαρτάται από τη σύσταση των σωµάτων και (στ) τα σώµατα φτάνουν σε µια τελική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από εξίσωση των θερµοκρασιών τους ή 321

7 αποκτούν διαφορετικές θερµοκρασίες (βλ. Πίνακα 6). Τα µοντέλα αυτά χρησιµοποιούνται από το µεγαλύτερο µέρος των µαθητών (87%). γ. Μοντέλα µαθητών σε καταστάσεις µόνωσης Στις καταστάσεις µόνωσης, τα δύο µοντέλα που συγκροτήθηκαν (µοντέλα Μ.1 και Μ.2), αναπαριστώνται σχηµατικά στον πίνακα 7. Αναφέρονται σε καταστάσεις όπου ένα θερµό (ψυχρό) σώµα µονώνεται από σώµατα διαφορετικής σύστασης (π.χ. µέταλλο, ξύλο ή µαλλί). Σώµα Β (µέταλλο) Θερµότητα (ψύχος) Μοντέλο Μ.1 Σώµα Γ (µαλλί ή ξύλο) Θερµότητα (ψύχος) Θερµό (ψυχρό) σώµα Α Θερµό (ψυχρό) σώµα Α Μοντέλο Μ.2 Σώµα Β (µέταλλο) Ψύχος Σώµα Γ (µαλλί ή ξύλο) Θερµότητα Θερµό (ψυχρό) σώµα Α Θερµό (ψυχρό) σώµα Α Πίνακας 7: Σχηµατική αναπαράσταση µοντέλων µαθητών για καταστάσεις µόνωσης Οι µαθητές που χρησιµοποιούν το µοντέλο Μ.1, θεωρούν ότι το προς µόνωση θερµό (ψυχρό) σώµα Α και τα σώµατα Β, Γ που το περιβάλλουν, έχουν διαφορετικούς ρόλους. Το σώµα Α είναι ενεργητικός δότης, τα σώµατα Β, Γ είναι παθητικοί δέκτες της δράσης του Α. Το σώµα Α επειδή είναι θερµό (ψυχρό) δίνει θερµότητα (ψύχος) που διέρχεται µε διαφορετική ευκολία από τα σώµατα Β, Γ ανάλογα µε τη σύσταση τους (η θερµότητα ή το ψύχος διέρχονται πιο εύκολα από το µάλλινο ή το ξύλινο σώµα σε σχέση µε το µεταλλικό σώµα). Το θερµό (ψυχρό) σώµα, που βρίσκεται µέσα στο σώµα που είναι αγωγός (µέταλλο), διατηρεί τη θερµοκρασία του για περισσότερο χρόνο. Χαρακτηριστικές διαστάσεις µοντέλων Χαρακτηριστικά πειραµατικών διατάξεων ράσεις µεταξύ σωµάτων Θερµότητα Θερµοκρασία Μοντέλο Μ.1 Μοντέλο Μ.2 Ένα θερµό (ψυχρό) σώµα µονώνεται από σώµατα διαφορετικής σύστασης Το προς µόνωση θερµό ή ψυχρό σώµα είναι ενεργητικός δότης, ο µονωτής παθητικός δέκτης της δράσης του πρώτου Εµφανίζεται µε µία οντότητα (θερµότητα ή ψύχος) Αιτία της ροής της είναι το προς µόνωση θερµό ή ψυχρό σώµα Το θερµό (ψυχρό) σώµα, που βρίσκεται µέσα στο σώµα που είναι αγωγός, διατηρεί τη θερµοκρασία του για περισσότερο χρόνο Πίνακας 8: Μοντέλα µαθητών για καταστάσεις µόνωσης Ένα θερµό (ψυχρό) σώµα µονώνεται από σώµατα διαφορετικής σύστασης Το σώµα που χρησιµοποιείται για µονωτής είναι ενεργητικός δότης, το προς µόνωση θερµό (ψυχρό) σώµα είναι παθητικός δέκτης της δράσης του πρώτου Εµφανίζεται µε δύο οντότητες (θερµότητα και ψύχος) Αιτία της ροής της είναι το σώµα που χρησιµοποιείται ως µονωτής Το θερµό (ψυχρό) σώµα που βρίσκεται µέσα στο σώµα που είναι µονωτής, έχει υψηλότερη θερµοκρασία, από αυτό που βρίσκεται µέσα στο σώµα που είναι αγωγός 322

8 Οι µαθητές που χρησιµοποιούν το µοντέλο Μ.2, θεωρούν ότι το σώµατα Β, Γ και το προς µόνωση σώµα Α έχουν και πάλι διαφορετικούς ρόλους. Στην περίπτωση αυτή όµως, τα σώµατα Β, Γ είναι ενεργητικοί δότες, το σώµα Α είναι παθητικός δέκτης της δράσης των Β, Γ. Το σώµα Β που είναι αγωγός, επειδή είναι ψυχρό σώµα, δίνει ψύχος στο θερµό (ψυχρό) σώµα Α. Το σώµα Γ που είναι µονωτής, επειδή είναι σχετικά θερµό σώµα, δίνει θερµότητα στο θερµό (ψυχρό) σώµα Α. Το σώµα που βρίσκεται µέσα στο µονωτή (µαλλί, ξύλο), έχει υψηλότερη θερµοκρασία, από αυτό που βρίσκεται µέσα στο σώµα που είναι αγωγός (µέταλλο). Τα παραπάνω µοντέλα, εποµένως, διαφοροποιούνται ανάλογα µε το αν: (α) ενεργητικός δότης είναι το προς µόνωση θερµό (ψυχρό) σώµα ή το σώµα που χρησιµοποιείται ως µονωτής, (β) η θερµότητα εµφανίζεται µε µία ή δύο οντότητες, (γ) αιτία της ροής θερµότητας είναι το θερµό (ψυχρό) σώµα ή το σώµα που χρησιµοποιείται ως µονωτής και (δ) το σώµα που περικλείεται από µονωτή έχει υψηλότερη ή χαµηλότερη θερµοκρασία, από το σώµα που περικλείεται από αγωγό (βλ. πίνακα 8). Όταν ο µονωτής είναι µάλλινο σώµα, η πλειοψηφία των µαθητών (87%) χρησιµοποιεί το µοντέλο Μ.2, ενώ ελάχιστοι µαθητές (13%) χρησιµοποιούν το µοντέλο Μ.1. Όταν όµως ο µονωτής είναι ξύλινο σώµα οι περισσότεροι µαθητές (67%) χρησιµοποιούν το µοντέλο Μ.1, ενώ αρκετά λιγότεροι (33%) χρησιµοποιούν το µοντέλο Μ.2.. Συµπεράσµατα Στην εργασία αυτή, συγκροτήθηκαν πέντε µοντέλα σκέψης µαθητών, για την εννοιολογική περιοχή της θερµότητας, µε βάση τα αποτελέσµατα της ανάλυσης του εµπειρικού υλικού που προέκυψε από την έρευνα που πραγµατοποιήθηκε σχετικά µε τις επιπτώσεις ορισµένων παραγόντων του πλαισίου στις αντιλήψεις που ενεργοποιούν οι µαθητές. Τα τρία πρώτα µοντέλα (Θ.1, Θ.2, Θ.3), αναφέρονται σε καταστάσεις θέρµανσης (ψύξης), όπου ένα σώµα θερµαίνεται (ψύχεται) από κάποιο άλλο θερµό (ψυχρό) σώµα. Τα δύο άλλα µοντέλα (Μ.1, Μ.2), αναφέρονται σε καταστάσεις µόνωσης, όπου ένα θερµό (ψυχρό) σώµα, περικλείεται από σώµατα διαφορετικής σύστασης, ώστε να διατηρήσει για όσο περισσότερο χρόνο γίνεται τη θερµική του κατάσταση. Σε αντίθεση µε τα τρία µοντέλα που συγκροτήθηκαν µε βάση τη βιβλιογραφική επισκόπηση των ερευνών που έχουν διεξαχθεί διεθνώς (βλ. Πίνακα 1), τα πέντε νέα µοντέλα των µαθητών που συγκροτήθηκαν από τα δεδοµένα της έρευνας που πραγµατοποιήθηκε µε µαθητές του δηµοτικού σχολείου στην Ελλάδα (βλ. πίνακες 4, 6 και 8), περιλαµβάνουν παράγοντες του πλαισίου, οι οποίοι δεν είχαν συµπεριληφθεί στα αρχικά µοντέλα. Τα νέα αυτά µοντέλα φαίνεται επίσης ότι αποτελούν διάφορες εκδηλώσεις ή εξειδικεύσεις του Μοντέλου I που διαµορφώθηκε µε βάση τη βιβλιογραφική επισκόπηση (βλ. Πίνακας 1). Αυτά τα πέντε µοντέλα των µαθητών που συγκροτήθηκαν, επιτρέπουν την σε βάθος κατανόηση της εννοιολογικής δοµής που διαθέτουν οι µαθητές για την εννοιολογική περιοχή της θερµότητας. Για τον λόγο αυτό, συνιστούν παιδαγωγικά εργαλεία, που µπορούν να χρησιµοποιηθούν στη συγκρότηση µαθησιακών διατάξεων και στην παραγωγή διδακτικού υλικού, για την εν λόγω εννοιολογική περιοχή. Βιβλιογραφία Erickson, G. (1979). Children s conceptions of heat and temperature. Science Education, 63 (2), Harrison, A., Grayson, D., Treagust, D. (1999). Investigating a grade 11 students evolving conceptions of heat and temperature. Journal of Research in Science Teaching, 36 (1), Kesidou, S., Duit, R. (1993). Students conceptions of law of thermodynamics-an interpretative study. Journal of research in science teaching, 30 (1), Linn, M.C., Songer, N.B. (1991). Teaching thermodynamics to middle school students: What are appropriate cognitive demands? Journal of Research in Science Teaching, 28 (10), Tiberghien, A. (1983). Critical review of the research aimed at elucidating the sense that notions of heat and temperature have for the students aged years. In Research on Physics Education: Proceedings of the First International Workshop. Paris: CNRS, Tiberghien, A. (1998). Analysis of teaching and learning: how differentiating and relating them. Paper presented at the Fourth European Science Education Summer School. Wiser, M. (1986). The differentiation of heat and temperature: History of science and novice-expert shift. In S. Strauss (Ed.): Ontogeny, Phylogeny & Historical Development, Norwood, N.J., Ablex Publishing Company, Σκουµιός, Μ., Χατζηνικήτα, Β. (2000). Μοντέλα µαθητών για θερµότητα, θερµοκρασία και θερµικά φαινόµενα. Επιθεώρηση Φυσικής, 31, Σκουµιός, Μ., Χατζηνικήτα, Β. (υπό δηµοσίευση). Επιπτώσεις παραγόντων του πλαισίου στις αντιλήψεις µαθητών για τη θερµότητα. Εισήγηση στο 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε διεθνή συµµετοχή «Η διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στην Κοινωνία της Πληροφορίας». Ένωση για τη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Αθήνα, Απριλίου 2002). 323

9 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Έργα συνεντεύξεων 1. Για τις καταστάσεις που ακολουθούν ζητήθηκαν προβλέψεις και εξηγήσεις σχετικά µε την εξέλιξη των φαινοµένων. Ένας σιδερένιος κύλινδρος (θερµοκρασίας δωµατίου) τοποθετείται µέσα σε δοχείο που περιέχει νερό το οποίο έχει ζεσταθεί. - Ένας σιδερένιος κύλινδρος (θερµοκρασίας δωµατίου) τοποθετείται µέσα σε δοχείο που περιέχει τριµµένο πάγο. - Θερµαίνουµε ένα σιδερένιο κύλινδρο και τον τοποθετούµε σε δοχείο το οποίο περιέχει νερό που ήταν για αρκετές ώρες στο ψυγείο. - Μέσα σε δοχείο που περιέχει νερό το οποίο ήταν για αρκετές ώρες στο ψυγείο, τοποθετούµε έναν µεταλλικό κύλινδρο που ήταν για αρκετές ώρες στην κατάψυξη. - Θερµαίνουµε έναν µεταλλικό κύλινδρο ώστε να γίνει πολύ ζεστός και τον τοποθετούµε σε δοχείο που περιέχει χλιαρό νερό. 2. Για τις καταστάσεις που ακολουθούν ζητήθηκαν προβλέψεις και εξηγήσεις σχετικά µε την εξέλιξη των φαινοµένων. - Ένα δοχείο µε αλεύρι, ένα τεµάχιο ξύλου, δύο διαφορετικού µεγέθους σιδερένιες ράβδοι και δύο δοχεία που περιέχουν διαφορετικές ποσότητες νερού, βρίσκονται πάνω σε ένα τραπέζι του σπιτιού σου για αρκετές ώρες. - Τοποθετούµε τα παραπάνω σώµατα σε αναµµένο φούρνο. - Βγάζουµε από το φούρνο τα παραπάνω σώµατα και τα αφήνουµε στο τραπέζι της κουζίνας για αρκετές ώρες. - Τοποθετούµε τα παραπάνω σώµατα σε ψυγείο. - Βγάζουµε από το ψυγείο τα παραπάνω σώµατα και τα αφήνουµε στο τραπέζι της κουζίνας για αρκετές ώρες. 3. Σε ποιο δοχείο, σιδερένιο ή ξύλινο, θα προτιµούσες να βάλεις µια ζεστή σιδερένια ράβδο ώστε να µείνει για όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο ζεστή; 4. Σε ποιο δοχείο, σιδερένιο ή ξύλινο, θα προτιµούσες να βάλεις µια κρύα σιδερένια ράβδο ώστε να µείνει για όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο κρύα; 5. Σε αλουµινόχαρτο ή σε µάλλινο ύφασµα, θα προτιµούσες να τυλίξεις µια ζεστή σιδερένια ράβδο ώστε να µείνει για όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο ζεστή; 6. Σε αλουµινόχαρτο ή σε µάλλινο ύφασµα, θα προτιµούσες να τυλίξεις µια κρύα σιδερένια ράβδο ώστε να µείνει για όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο κρύα; 324

ΜΟΝΤΕΛΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ, ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΜΟΝΤΕΛΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ, ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ, ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Σκουμιός Μιχάλης & Χατζηνικήτα Βασιλεία Πανεπιστήμιο Αιγαίου 1. Εισαγωγή Από τα τέλη της δεκαετίας του 70 μέχρι σήμερα, η εννοιολογική περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

athanasiadis@rhodes.aegean.gr , -.

athanasiadis@rhodes.aegean.gr , -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 88 - * athanasiadis@rhodes.aegean.gr -., -.. Abstract The aim of this survey is to show how students of the three last school classes of the Primary School evaluated

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 26 Ώρα : 1:3-13: Οδηγίες: 1)Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη. Και στα τρία µέρη υπάρχουν συνολικά δώδεκα (12)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι

Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι Ενότητα 4 η : Θερμικά φαινόμενα Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

"Ερευνώ και Ανακαλύπτω" τη Θερμοκρασία και τη Θερμότητα στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Ερευνώ και Ανακαλύπτω τη Θερμοκρασία και τη Θερμότητα στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Πρωτοβάθμια Εκπ-Παίδευση στις-με τις Φυσικές επιστήμες - H Βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

Οι εναλλακτικές αντιλήψεις των παιδιών, η εννοιολογική αλλαγή και η διάρκεια γνώσης από την διδασκαλία στο ηµοτικό στην έννοια της δύναµης

Οι εναλλακτικές αντιλήψεις των παιδιών, η εννοιολογική αλλαγή και η διάρκεια γνώσης από την διδασκαλία στο ηµοτικό στην έννοια της δύναµης Οι εναλλακτικές αντιλήψεις των παιδιών, η εννοιολογική αλλαγή και η διάρκεια γνώσης από την διδασκαλία στο ηµοτικό στην έννοια της δύναµης Επίκουρος Καθηγητής, Π.Τ..Ε. Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων, kkotsis@cc.uoi.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις Κλειδιά: Εναλλακτικές αντιλήψεις, εννοιολογική αλλαγή, τρίτος νόµος του Νεύτωνα

Λέξεις Κλειδιά: Εναλλακτικές αντιλήψεις, εννοιολογική αλλαγή, τρίτος νόµος του Νεύτωνα Οι εναλλακτικές αντιλήψεις των παιδιών, η εννοιολογική αλλαγή και η διάρκεια γνώσης από την διδασκαλία στο ηµοτικό για φαινόµενα που στηρίζονται στον τρίτο νόµο του Νεύτωνα Επίκουρος Καθηγητής, Π.Τ..Ε.

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου

Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου Θ. ΙΩΑΝΝΟΥ Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δ.Δ.Ε. Δ Αθήνας «Προστατευόμενες περιοχές: Διαδρομές στο χώρο και στο

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού N.Γιαννούτσου Εργαστήριο Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας- ΦΠΨ-Φιλοσοφική σχολή http://etl.ppp.uoa.gr Τεχνολογίες για την ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αναγνωστικός Αλφαβητισµός σε Μαθητές Ε Τάξης ηµοτικού ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΕ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται 1 2 Θερµότητα χρόνος θέρµανσης Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος Αν ένα σώµα θερµαίνεται από µια θερµική πηγή (γκαζάκι, ηλεκτρικό µάτι), τότε η θερµότητα (Q) που απορροφάται από το σώµα είναι ανάλογη

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση της πρόθεσης των μαθητών του 1 ου ΕΠΑ.Λ Φλώρινας για συμμετοχή σε δράσεις και προγράμματα ΠΕ για την προστασία του περιβάλλοντος

Διερεύνηση της πρόθεσης των μαθητών του 1 ου ΕΠΑ.Λ Φλώρινας για συμμετοχή σε δράσεις και προγράμματα ΠΕ για την προστασία του περιβάλλοντος Διερεύνηση της πρόθεσης των μαθητών του 1 ου ΕΠΑ.Λ Φλώρινας για συμμετοχή σε δράσεις και προγράμματα ΠΕ για την προστασία του περιβάλλοντος Άννα Δογούλη 1, Ευγενία Φλογαΐτη 2 1. Med, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο-Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης)

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία - Θερμότητα (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία Ποσοτικοποιεί την αντίληψή μας για το πόσο ζεστό ή κρύο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9 3. Ας περιγράψουμε σχηματικά τις αρχές επί των οποίων βασίζονται οι καινοτόμοι σχεδιασμοί κτηρίων λόγω των απαιτήσεων για εξοικονόμηση ενέργειας και ευαισθησία του χώρου και του περιβάλλοντος ; 1. Τέτοιες

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας

Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας ΜΜΚ 312 Μεταφορά Θερμότητας Τμήμα Μηχανικών Μηχανολογίας και Κατασκευαστικής Διάλεξη 1 MMK 312 Μεταφορά Θερμότητας Κεφάλαιο 1 1 Μεταφορά Θερμότητας - Εισαγωγή Η θερμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Υπεύθυνη Συντονισµού Διδακτικού Μαθησιακού Αντικειµένου της Γεωγραφίας: Αικατερίνη Κλωνάρη, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστήµιο Αιγαίου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για τις αντιλήψεις των μαθητών ΣΤ τάξης Δημοτικού Σχολείου για το απλό ηλεκτρικό κύκλωμα

Έρευνα για τις αντιλήψεις των μαθητών ΣΤ τάξης Δημοτικού Σχολείου για το απλό ηλεκτρικό κύκλωμα ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ A Οι Φυσικές Επιστήμες στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Έρευνα για τις αντιλήψεις των μαθητών ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 4 Η ΠΚΥΠΡΙ ΟΛΥΜΠΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΜΝΣΙΟΥ Κυριακή, 18 Μαΐου, 2008 Ώρα: 10:30-13:00 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη µε σύνολο δώδεκα (12) θέµατα. 2) Επιτρέπεται η χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Α. Βρακόπουλος 1, Θ.Καρτσιώτης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Vraa8@sch.gr 2 Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Διαμόρφωσης Κειμένου για το 1ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ένταξη και Χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική Διαδικασία

Οδηγίες Διαμόρφωσης Κειμένου για το 1ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ένταξη και Χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική Διαδικασία Οδηγίες Διαμόρφωσης Κειμένου για το 1ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ένταξη και Χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική Διαδικασία Α. Διαμαντής 1, Δ. Λιόβας 2 1 Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Μαγνησίας adiamantis@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ. Σελίδα 1 από 10

ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ. Σελίδα 1 από 10 ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ Στόχος(οι): Στόχος της δραστηριότητας είναι να μάθουν οι μαθητές για την εξοικονόμηση της ενέργειας και την ενεργειακή αποδοτικότητα, συμπεριλαμβανομένων και των επιπτώσεων στο κόστος.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Διάδοση Θερμότητας. (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία)

Διάδοση Θερμότητας. (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία) Διάδοση Θερμότητας (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία) Τρόποι διάδοσης θερμότητας Με αγωγή Με μεταφορά (με τη βοήθεια ρευμάτων) Με ακτινοβολία άλλα ΠΑΝΤΑ από το θερμότερο προς το ψυχρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Αθήνα, 6 Μαρτίου 2015 Πέτρος Μηγιάκης Δ/νση Οικονομικής Ανάλυσης και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΙΚΟΝΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΙΚΟΝΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΙΚΟΝΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Ευρυπίδης Χατζηκρανιώτης, λεκτ. Τμήμα Φυσικής, ΑΠΘ, evris@physics.auth.gr Γκαραμπέτ Μπισδικιάν, υπ. Διδ. ΠΤΔΕ, ΑΠΘ, Garo@vergina.eng.auth.gr Δημήτρης Ψύλλος, Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ένα από τα πολλά πλεονεκτήματα της θερμογραφίας είναι ότι είναι μη καταστροφική.

Ένα από τα πολλά πλεονεκτήματα της θερμογραφίας είναι ότι είναι μη καταστροφική. Θερμογραφία είναι η παρατήρηση, μέτρηση και καταγραφή της θερμότητας και της ροής της. Όλα τα σώματα στη γη, με θερμοκρασία πάνω από το απόλυτο μηδέν ( 273 ο C) εκπέμπουν θερμική ενέργεια στο υπέρυθρο

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Χρυσαυγή Τριανταφύλλου

Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Ερευνώντας τις ερμηνείες φοιτητών και τις διδακτικές πρακτικές εκπαιδευτικών σε θέματα σχετικά με την έννοια της περιοδικότητας Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Μεταδιδάκτωρ ερευνήτρια, ΑΣΠΑΙΤΕ Επιστημονική υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Θέμα 1ο Δύο μαθητές βυθίζουν για λίγο το χέρι τους στο νερό των δοχείων Α και Β, ο ένας στο Α και ο άλλος στο

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Σηµειώσεις Ρόδος 2011 Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ανάπτυξη της ιδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. Προσεγγίσεις στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του σχολείου

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. Προσεγγίσεις στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του σχολείου Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ Η Πράξη "Εκπαίδευση Αλλοδαπών & Παλιννοστούντων Μαθητών" υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Εκπαίδευση και Διά Βίου

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΕΜΒΑΠΤΙΣΜΕΝΟΥ ΣΕ ΟΧΕΙΟ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΗΛΙΑΚΟΥ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΑ. Ν. Χασιώτης, Ι. Γ. Καούρης, Ν. Συρίµπεης. Τµήµα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών, Πανεπιστήµιο Πατρών 65 (Ρίο) Πάτρα.

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

Μια Διερευνητική και Διαθεματική Προσέγγιση στη Διδασκαλία της Ζωγραφικής Μέσω Η/Υ στην Α Γυμνασίου

Μια Διερευνητική και Διαθεματική Προσέγγιση στη Διδασκαλία της Ζωγραφικής Μέσω Η/Υ στην Α Γυμνασίου Μια Διερευνητική και Διαθεματική Προσέγγιση στη Διδασκαλία της Ζωγραφικής Μέσω Η/Υ στην Α Γυμνασίου Β. Σουβατζόγλου Πειραματικό Γυμνάσιο Τρίπολης basou@sch.gr Περίληψη Στο κείμενο που ακολουθεί παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» Όμιλος Εκπαιδευτικών Χρηστών Πληροφορικής Τεχνολογίας Κύπρου «Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010 08:30-13:30 Α107 Χορηγοί: «Η

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις.

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περίληψη Η επιβάρυνση του περιβάλλοντος που προκαλείται από την παροχή ηλεκτρικής ή θερµικής ενέργειας είναι ιδιαίτερα σηµαντική.

Διαβάστε περισσότερα

Δείγματα Ερωτημάτων. των τεστ πιστοποίησης

Δείγματα Ερωτημάτων. των τεστ πιστοποίησης Δείγματα Ερωτημάτων των τεστ πιστοποίησης ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΑ ΑΡΧΗ: Ειδική Υπηρεσία Εφαρμογής Προγραμμάτων ΚΠΣ του ΥπΕΠΘ ΦΟΡΕΙΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ: Ερευνητικό Ακαδημαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών (ΕΑΙΤΥ), Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΙ

ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΙ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΖΑΣ ΑΓΩΓΗ () Νυμφοδώρα Παπασιώπη Φαινόμενα Μεταφοράς ΙΙ. Μεταφορά Θερμότητας και Μάζας

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα»

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα» «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα» Τα θέματά μας Γιατί «μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας» για εσάς; Ποιους τομείς είναι δυνατόν

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθετο Εικονικό Περιβάλλον για τη διδασκαλία Θερµότητας- Θερµοδυναµικής

Σύνθετο Εικονικό Περιβάλλον για τη διδασκαλία Θερµότητας- Θερµοδυναµικής 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 331 Σύνθετο Εικονικό Περιβάλλον για τη διδασκαλία Θερµότητας- Θερµοδυναµικής.Ψύλλος 1, Π.Αργυράκης 2, Ι.Βλαχάβας 3, Ε.Χατζηκρανιώτης 2, Γ.Μπισδικιάν 1, Ι.Ρεφανίδης

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές Δημοτικού Δημιουργούν Ψηφιακά Παιχνίδια στο Scratch για την Ανακύκλωση

Μαθητές Δημοτικού Δημιουργούν Ψηφιακά Παιχνίδια στο Scratch για την Ανακύκλωση 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Μαθητές Δημοτικού Δημιουργούν Ψηφιακά Παιχνίδια στο Scratch για την Ανακύκλωση X. Τάτση 1, Α. Παπαδάκη 2 1 Νηπιαγωγός,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

C=dQ/dT~ 6.4 cal/mole.grad

C=dQ/dT~ 6.4 cal/mole.grad ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ Ηεσωτερικήενέργειαενόςσώµατος, είναι το σύνολο των οποιονδήποτε ενεργειών των ατόµων και των µορίων του Η θερµοκρασία είναι µέτρο της µέσης κινητικής ενέργειας των ατόµων και των µορίων Ε=3ΚΤ/2

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η Ψηφιακή Υποδοµή DARIAH-GR. Ελένη Κατσιαδάκη Ακαδηµία Αθηνών, 8 Απριλίου 2014

Τι είναι η Ψηφιακή Υποδοµή DARIAH-GR. Ελένη Κατσιαδάκη Ακαδηµία Αθηνών, 8 Απριλίου 2014 Τι είναι η Ψηφιακή Υποδοµή DARIAH-GR Ελένη Κατσιαδάκη Ακαδηµία Αθηνών, 8 Απριλίου 2014 Η εισαγωγή της διαχείρισης της πληροφορίας και των ψηφιακών µεθόδων έρευνας στο πεδίο των ανθρωπιστικών επιστηµών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΑ ICS, ΕΠΙΠΕ ΟΥ ΣΥΛΛΕΚΤΗ - ΑΠΟΘΗΚΗΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΑ ICS, ΕΠΙΠΕ ΟΥ ΣΥΛΛΕΚΤΗ - ΑΠΟΘΗΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΑ ICS, ΕΠΙΠΕ ΟΥ ΣΥΛΛΕΚΤΗ - ΑΠΟΘΗΚΗΣ Σ. Ε. Πνευµατικάκης, Ι. Γ. Καούρης, Κ. Γκέρτζος Τµήµα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών, Πανεπίστηµιο Πατρών, 265, Πάτρα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο και μέθοδος προσέγγισης των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική και Πρώτη Σχολική ηλικία

Περιεχόμενο και μέθοδος προσέγγισης των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική και Πρώτη Σχολική ηλικία Περιεχόμενο και μέθοδος προσέγγισης των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική και Πρώτη Σχολική ηλικία Πέτρος Π. Καριώτογλου Περίληψη Στο άρθρο αυτό προτείνονται οι διαδικασίες των επιστημονικών μεθόδων (παρατήρηση,

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα.

Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα. Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα. Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:....

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ 1. Τι εννοούµε λέγοντας θερµοδυναµικό σύστηµα; Είναι ένα κοµµάτι ύλης που αποµονώνουµε νοητά από το περιβάλλον. Περιβάλλον του συστήµατος είναι το σύνολο των

Διαβάστε περισσότερα

648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ

648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ 648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΥΝ ΟΙ ΜΑΘΗ- ΤΕΣ ΠΟΥ ΦΟΙΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ, ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ, ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΦΥΛΟ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 ΦΟΡΤΙΑ Υπό τον όρο φορτίο, ορίζεται ουσιαστικά το πoσό θερµότητας, αισθητό και λανθάνον, που πρέπει να αφαιρεθεί, αντίθετα να προστεθεί κατά

Διαβάστε περισσότερα

i. Μηχανογράφηση δεδομένων και στατιστική ανάλυση απαντήσεων ερωτηματολογίου Β

i. Μηχανογράφηση δεδομένων και στατιστική ανάλυση απαντήσεων ερωτηματολογίου Β i. Μηχανογράφηση δεδομένων και στατιστική ανάλυση απαντήσεων ερωτηματολογίου Β Μ. ΓΡΥΠΑΡΗΣ 1 & Θ. ΜΠΑΡΤΖΑΝΑΣ" Περίληψη Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η μηχανογραφημένη μορφή των δεδομένων και η στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 8 Το Φως Θερμαίνει "Ψυχρά" και "Θερμά" Χρώματα

Φύλλο Εργασίας 8 Το Φως Θερμαίνει Ψυχρά και Θερμά Χρώματα Φύλλο Εργασίας 8 Το Φως Θερμαίνει "Ψυχρά" και "Θερμά" Χρώματα α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε τη διπλανή εικόνα και γράψε σε ποια σημεία προτιμούν οι άνθρωποι να κάθονται στην παραλία

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν

Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν Σοφοκλέους Παρασκευή Πανεπιστήμιο Κύπρου & Φιλίππου Γιώργος Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Σημαντικό μέρος της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

2. Ασκήσεις Θερμοδυναμικής. Ομάδα Γ.

2. Ασκήσεις Θερμοδυναμικής. Ομάδα Γ. . σκήσεις ς. Ομάδα..1. Ισοβαρής θέρμανση και έργο. Ένα αέριο θερμαίνεται ισοβαρώς από θερμοκρασία Τ 1 σε θερμοκρασία Τ, είτε κατά την μεταβολή, είτε κατά την μεταβολή Δ. i) Σε ποια μεταβολή παράγεται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal

Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal Θ2 Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal 1. Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί, με αφορμή τον προσδιορισμό του παράγοντα μετατροπής της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ 1 ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Προβλήματα μεταφοράς θερμότητας παρουσιάζονται σε κάθε βήμα του μηχανικού της χημικής βιομηχανίας. Ο υπολογισμός των θερμικών απωλειών, η εξοικονόμηση ενέργειας και ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers)

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers) 1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exangers) Οι εναλλάκτες θερµότητας είναι συσκευές µε τις οποίες επιτυγχάνεται η µεταφορά ενέργειας από ένα ρευστό υψηλής θερµοκρασίας σε ένα άλλο ρευστό χαµηλότερης θερµοκρασίας.

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερµικό Σύστηµα: Γεωθερµική Αντλία Θερµότητας

Γεωθερµικό Σύστηµα: Γεωθερµική Αντλία Θερµότητας Γεωθερµικό Σύστηµα: Γεωθερµική Αντλία Θερµότητας Η Αντλία Θερµότητας ανήκει στην κατηγορία των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας. Για την θέρµανση, το ζεστό νερό χρήσης και για την ψύξη, το 70-80% της ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001

Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001 Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.351-356 Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001 Στέφος Ευστάθιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΔΙΑΔΟΣΗ ΦΩΤΟΣ ΣΚΙΑ ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΘΑΛΑΜΟΣ

ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΔΙΑΔΟΣΗ ΦΩΤΟΣ ΣΚΙΑ ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΘΑΛΑΜΟΣ 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 225 ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΔΙΑΔΟΣΗ ΦΩΤΟΣ ΣΚΙΑ ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΘΑΛΑΜΟΣ Σοφία Σωτηρίου Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Διεύθυνση: Θεμιστοκλέους 88, Αθήνα 10681 E-Mail: ssot@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο έτοιμοι είμαστε για την Τάξη 2.0 (?)

Πόσο έτοιμοι είμαστε για την Τάξη 2.0 (?) «Τάξη 2.0 Άλμα στο μέλλον, άνευ φοράς» Πόσο έτοιμοι είμαστε για την Τάξη 2.0 (?) Δημήτρης Γιάντσης Γενικός Διευθυντής 20 Μαρτίου 2010 «Τάξη 2.0» Φωτογραφία: http://salnk.eduportal.gr 2 Τι ΔΕΝ είναι η «Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ

ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ - ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΝΕΡΟΥ ΟΜΑΔΑ:. ΗΜΕΡ. ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ: 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ... ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 1.0 ΕΙΣΑΓΩΓH... 2.0 ΑΣΚΗΣΕΙΣ 2.1. ΝΕΡΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΤΟ ΠΕ ΙΟ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ...

Διαβάστε περισσότερα

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Μύθοι και πραγματικότητα για τη Χαρισματικότητα

Μύθοι και πραγματικότητα για τη Χαρισματικότητα Μύθοι και πραγματικότητα για τη Χαρισματικότητα Φουστάνα Αγγελική Διδάκτωρ Ειδικής Αγωγής Χαρισματικών παιδιών, Επιστημονική συνεργάτης Παν/ίου Αθηνών, Επιμορφώτρια Εκπ/σης Ενηλίκων Υπουργείου Διοικητικής

Διαβάστε περισσότερα

Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης

Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης Α. Τζιµογιάννης ΣΕΛΕΤΕ/ΠΑΤΕΣ Ιωαννίνων, ajimoyia@cc.uoi.gr Θεµατική Ενότητα:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 7 /6/13 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 7 /6/13 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 7 /6/13 ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ:2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: TΜΗΜΑ: AΡ:. ΒΑΘΜΟΣ: ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗ:.

Διαβάστε περισσότερα