ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΠΑΘΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΠΑΘΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ"

Transcript

1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-AΔΕΔΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΠΑΘΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ Επιστ. Υπεύθυνος: Δέσποινα Παπαδοπούλου Ερευνητική Ομάδα: Κώστας Δημουλάς Δέσποινα Μπαμπανέλου Γιώργος Τσιώλης 16 ΜΕΛΕΤΕΣ

2

3

4

5 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ - AΔΕΔΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΠΑΘΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ: Διαδικασίες και χαρακτηριστικά του κοινωνικού αποκλεισμού στο Νομό Κυκλάδων. Επιστ. Υπεύθυνος: Δέσποινα Παπαδοπούλου Ερευνητική Ομάδα: Κώστας Δημουλάς Δέσποινα Μπαμπανέλου Γιώργος Τσιώλης ΑΘΗΝΑ ΜΕΛΕΤΕΣ

6

7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...9 Εισαγωγή...11 Μέρος Πρώτο: Εννοιολογικές και Μεθοδολογικές Παρατηρήσεις 1.1. Το Αντικείμενο και οι Στόχοι της έρευνας Μεθοδολογία της έρευνας Οι Υποθέσεις εργασίας Κοινωνικός Αποκλεισμός: Εισαγωγή στην έννοια και τη διαδικασία Οι ομάδες στόχου: Προσδιορισμός των ιδιαίτερων πληθυσμιακών ομάδων Μέρος Δεύτερο: Γενικά χαρακτηριστικά του Νομού Κυκλάδων: Μία ποσοτική καταγραφή 2.1. Εισαγωγή και Μεθοδολογία της Ποσοτικής Έρευνας Τα Βασικά Κοινωνικά Χαρακτηριστικά του Πληθυσμού Τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των κατοίκων των Κυκλάδων Το Ιστορικό καταγωγής και της προγενέστερης διαμονής Τα Χαρακτηριστικά εκπαίδευσης Το μορφωτικό επίπεδο των κατοίκων των Ν. Κυκλάδων Η συνεχιζόμενη κατάρτιση και η άτυπη εκπαίδευση Γνώσεις ξένων γλωσσών Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ

8 2.5. Τα Χαρακτηριστικά απασχόλησης Η εργασιακή κατάσταση των κατοίκων των Κυκλάδων Η Ανεργία στο Ν. Κυκλάδων Οι επαγγελματικές δραστηριότητες Τα Στοιχεία υγείας μελών Τα χρόνια προβλήματα υγείας των κατοίκων των Κυκλάδων Τα προβλήματα υγείας των μελών των κατοίκων των Κυκλάδων Τα Στοιχεία εισοδήματος Η επάρκεια των εισοδημάτων των κατοίκων των Κυκλάδων Η λήψη κοινωνικών επιδομάτων των κατοίκων των Κυκλάδων Η Κοινωνική Ευπάθεια στις Κυκλάδες Η οικογενειακή κατάσταση των κοινωνικά ευπαθών ομάδων Χαρακτηριστικά της εκπαίδευσης και κοινωνική ευπάθεια Χαρακτηριστικά απασχόλησης και κοινωνική ευπάθεια Κοινωνική ευπάθεια και υγεία στις Κυκλάδες Συμπεράσματα: Κοινωνική Ευπάθεια και Κοινωνικός Αποκλεισμός: Μία διαφορετική Πραγματικότητα Μέρος Τρίτο: Από την Κοινωνική Ευπάθεια στον Κοινωνικό Αποκλεισμό 3.1. Εισαγωγή και Μεθοδολογία της Ποιοτικής Έρευνας Οι άξονες ανάλυσης του ποιοτικού μέρους της έρευνας Κοινωνικός αποκλεισμός και η αναπαραγωγή των κοινωνικών ανισοτήτων Η Τρίτη ηλικία Η Ανεργία Η Απορία Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ

9 Οι ορεινές και απομονωμένες περιοχές Κοινωνικός Αποκλεισμός και η αδυναμία άσκησης των κοινωνικών δικαιωμάτων Η Μετανάστευση - Παλιννόστηση Κοινωνικός Αποκλεισμός και η διάρρηξη ή χαλάρωση του κοινωνικού δεσμού Οι χρόνιες παθήσεις και τα άτομα με ειδικές ανάγκες Η Μονογονεϊκότητα Η Χρήση ουσιών Συμπεράσματα: Υπάρχει και σε ποιο βαθμό Κοινωνικός Αποκλεισμός στις Κυκλάδες; Μέρος Τέταρτο: Όψεις του κοινωνικού αποκλεισμού, τρόποι βίωσης, αντιληπτικά σχήματα και εκφάνσεις του δημόσιου λόγου 4.1. Τρόποι βίωσης και στρατηγικές των κοινωνικά ευπαθών υποκειμένων Κεντρικά Ερωτήματα. Μεθοδολογία Έκθεση των αποτελεσμάτων Συμπεράσματα Ζητήματα κοινωνικής πολιτικής και τοπικοί φορείς Ερευνητικοί Στόχοι Έκθεση αποτελεσμάτων Κοινωνική πολιτική στο τοπικό επίπεδο: μια Ανακεφαλαίωση Αντί Επιλόγου: - Συμπεράσματα Προτάσεις Βιβλιογραφία Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ

10

11 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ένταση των φαινομένων κοινωνικού αποκλεισμού κατά τα τελευταία χρόνια σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. δε θα μπορούσε να αφήσει αδιάφορα τα συνδικάτα. Τα υψηλά επίπεδα ανεργίας, η φτώχεια και οι αδυναμίες άσκησης των κοινωνικών δικαιωμάτων από μεγάλα τμήματα του εργατικού δυναμικού, συνιστούν ένα πλέγμα σχέσεων το οποίο επιδεινώνει τη θέση των εργαζομένων και εντείνει τις κοινωνικές ανισότητες. Πολλές φορές ο κοινωνικός αποκλεισμός καταδικάζεται με ιδεολογικούς και πολιτικούς αφορισμούς, που όμως δεν αρκούν για την αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων που απορρέουν από αυτόν. Η επιστημονική έρευνα είναι αυτή που αποκαλύπτει τις αιτίες και τους παράγοντες που επιδρούν στην έξαρση ή την εξάλειψη ενός κοινωνικού προβλήματος και συνεπώς αποτελούν προϋπόθεση για το σχεδιασμό και την εφαρμογή πολιτικών αντιμετώπισής του. Το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ, από την ίδρυση του δραστηριοποιείται συστηματικά στο πεδίο, εκτός των άλλων, της μελέτης και της παρακολούθησης του κοινωνικού αποκλεισμού στη χώρα μας. Η συνεργασία με τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κυκλάδων, αποτέλεσε το έναυσμα για την πραγματοποίηση μίας σε βάθος έρευνας πεδίου του κοινωνικού αποκλεισμού, της οποίας τα αποτελέσματα και τα επιστημονικά ευρήματα έχουν γενικότερη αξία και αποτελούν πολύτιμα υλικά για το σχεδιασμό παρεμβάσεων αντιμετώπισης του κοινωνικού αποκλεισμού και σε άλλες περιοχές. Επιπλέον, αποκάλυψε τα θετικά αποτελέσματα της συνεργασίας των Επιστημονικών Φορέων, των Συνδικάτων και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στο σχεδιασμό παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση του κοινωνικού αποκλεισμού. Ελπίζοντας ότι η έρευνα θα επιτύχει το στόχο της, η διοίκηση του ΙΝΕ και η ερευνητική ομάδα θα θεωρήσουν θετική συμβολή την κατάθεση παρατηρήσεων αλλά και διαφορετικών προσεγγίσεων σχετικά με τη μεθοδολογία και την ανάλυση των πτυχών του κοινωνικού αποκλεισμού, όπως αυτά αναδεικνύονται από την έρευνα του φαινομένου στην περιοχή των Κυκλάδων. Χρήστος Πολυζωγόπουλος Πρόεδρος ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ

12

13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εφαρμογή των περιοριστικών πολιτικών κατά τις τελευταίες δεκαετίες, οδήγησε σε έξαρση των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων καθώς και στην έντονη παρουσία φαινομένων κοινωνικού αποκλεισμού. Η διατήρηση και αναπαραγωγή της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού στις οικονομικά και κοινωνικά προηγμένες κοινωνίες έρχεται σε αντίθεση με την επιδίωξη της κοινωνικο-οικονομικής ανάπτυξης και την αρχή της ισότητας των θεμελιωδών δικαιωμάτων του πολίτη. Η έννοια του κοινωνικού αποκλεισμού εμφανίστηκε κατά τη δεκαετία του 1960 αλλά γνώρισε ιδιαίτερη ανάπτυξη κατά την τελευταία δεκαετία. Ως όρος, χρησιμοποιείται πολλές φορές για την περιγραφή ετερόκλητων φαινομένων, όπως είναι η σχολική αποτυχία, η αδυναμία άσκησης πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, η απουσία πρόσβασης στις τεχνολογίες πληροφορικής, η ανεργία και η φτώχεια. Κοινό στοιχείο για την ένταξη των προαναφερόμενων καταστάσεων στην έννοια του αποκλεισμού αποτελεί η σχέση τους με τα θεσμοθετημένα κοινωνικά συστήματα. Ο αποκλεισμός αναφέρεται στην απουσία κοινά αναγνωρισμένων και θεσμοθετημένων δικαιωμάτων και ως εκ τούτου επικεντρώνεται στις διαδικασίες μετάβασης από μία κοινωνική κατάσταση σε κάποια άλλη και την ώθηση του ατόμου προς τις παρυφές του συστήματος. Συγκροτείται ως αντίθεση στην ένταξη του ατόμου στο κοινωνικό σύστημα και συνιστά ένα πολυδιάστατο κοινωνικό φαινόμενο. Μ αυτή την έννοια δεν αναφέρεται ούτε ταυτίζεται με τη φτώχεια και τις επιπτώσεις της στο υποκείμενο. Η έννοια της φτώχειας αναφέρεται στην υλική θέση του ατόμου στη οικονομική ιεραρχία και αποδίδει πρωταρχική σημασία στις οικονομικές συνθήκες διαβίωσης, συνιστώντας ένα σύνολο μετρήσιμων οικονομικών δεδομένων. Αντίθετα, ο κοινωνικός αποκλεισμός αναγνωρίζει ένα σύνολο επιδράσεων και παραγόντων (κοινωνικών οικονομικών-πολιτικών), οι οποίοι επιδρούν πολυσύνθετα στην κοινωνική θέση του ατόμου και τη σχέση του με το θεσμοθετημένο σύστημα. Έτσι, η έννοια του αποκλεισμού υποκατέστησε ως ένα βαθμό την έννοια της φτώχειας ως εργαλείο ανάλυσης των κοινωνικών ανισοτήτων, καθώς συλλαμβάνει την κοινωνική πραγματικότητα ως ένα πολυδιάστατο πεδίο, όπου δεν είναι μονοσήμαντη η επίδραση οικονομικών αιτίων στην κοινωνική θέση του ατόμου. Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ 11

14 Η έρευνα αποτελείται από τέσσερα βασικά μέρη. Το πρώτο μέρος της έρευνας περιλαμβάνει την ανάλυση του εννοιολογικού και μεθοδολογικού πλαισίου με ειδικότερες αναφορές, στους στόχους, το αντικείμενο, τις υποθέσεις εργασίας, την εννοιολογική αποσαφήνιση, τις μορφές και διαδικασίες του κοινωνικού αποκλεισμού. Το δεύτερο μέρος της έρευνας πραγματεύεται την έκταση και την ένταση του φαινομένου με ποσοτικούς όρους. Πιο συγκεκριμένα με τον σχεδιασμό και την πραγματοποίηση μίας έρευνας πεδίου ποσοτικού χαρακτήρα επιδιώχθηκε να εντοπιστούν η έκταση και η κατανομή των φαινόμενων της κοινωνικής ευπάθειας και του κοινωνικού αποκλεισμού στις Κυκλάδες. Γι αυτό το σκοπό εφαρμόστηκε η στρωματοποιημένη δειγματοληψία με τυχαίο δείγμα των κατοίκων και αναδείχθηκαν εκείνες οι κοινωνικές ομάδες που παρουσιάζουν μεγαλύτερο κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού στις Κυκλάδες. Επιπλέον, ανιχνεύθηκαν τα ιδιαίτερα κοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι του Νομού Κυκλάδων και αποτυπώθηκαν σ ένα πρώτο επίπεδο οι σχέσεις τους με τις κοινωνικές υπηρεσίες. Στη συνέχεια εφαρμόστηκε η ποιοτική μέθοδος, ώστε να διερευνηθούν σε βάθος οι ιδιαίτερες πλευρές και τα χαρακτηριστικά που παρουσιάζει ο κοινωνικός αποκλεισμός στις Κυκλάδες. Ειδικότερα στο τρίτο μέρος επιδιώχθηκε να διαχωριστούν οι περιπτώσεις κοινωνικής ευπάθειας και κοινωνικού αποκλεισμού, με ιδιαίτερη έμφαση στις διαδικασίες και τους παράγοντες που επιδρούν στην μετάπτωση του ατόμου στον κοινωνικό αποκλεισμό ή/ και τη διατήρησή του σε μία κατάσταση κοινωνικής ευθραυστότητας. Έτσι κατασκευάστηκε μία τυπολογία διαδικασιών οι οποίες αποτυπώνονται σε στάδια τυπικής μετάβασης του ατόμου και προϋποθέτουν την εφαρμογή διαφορετικού τύπου παρεμβάσεων, ώστε να αποτραπεί ο κοινωνικός αποκλεισμός. Στο τέταρτο μέρος της έρευνας διερευνήθηκαν οι τρόποι βίωσης του αποκλεισμού από τα ίδια τα υποκείμενα καθώς και οι στρατηγικές που αναπτύσσουν για την αντιμετώπιση των επιπτώσεών του. Ταυτόχρονα, επιδιώχθηκε η καταγραφή των αντιλήψεων των τοπικών φορέων για τον κοινωνικό αποκλεισμό και αποτυπώθηκαν οι σχέσεις με τις κοινωνικές υπηρεσίες στο τοπικό επίπεδο. 12 Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ

15 Ο συνδυασμός ποσοτικών και ποιοτικών μεθόδων ανάλυσης του κοινωνικού αποκλεισμού στις Κυκλάδες, ανέδειξε την πολυπλοκότητα του φαινομένου και αποκάλυψε τις διαφορετικές του πλευρές και επιπτώσεις στο άτομο αλλά και το κοινωνικό σύνολο. Επιπλέον, ανέδειξε τη διαφορετική φύση του κοινωνικού αποκλεισμού στην Ελλάδα σε σχέση με τις περισσότερο ανεπτυγμένες ευρωπαϊκές χώρες. Ένα από τα βασικότερα ευρήματα της συγκεκριμένης έρευνας είναι ότι μία από τις κύριες αιτίες κοινωνικού αποκλεισμού στην Ελλάδα είναι η απορύθμιση του ιδιωτικού χώρου ( π.χ. οικογένεια ) σε αντιδιαστολή με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου είναι κυρίαρχη η επίδραση της απορύθμισης του δημόσιου χώρου ( π.χ. πολιτικές απασχόλησης). Από αυτή την άποψη, μία πολιτική προώθησης ερευνών πεδίου για τον Κοινωνικό Αποκλεισμό είναι αναγκαία για την κατανόηση του φαινομένου και τη συγκεκριμενοποίηση των παρεμβάσεων αντιμετώπισής του σε εθνικό και τοπικό επίπεδο. Η παρούσα έρευνα σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ ΑΔΕΔΥ κατ ανάθεση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κυκλάδων. Επιστημονική Υπεύθυνος της έρευνας είναι η Δέσποινα Παπαδοπούλου: Λέκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου, η οποία διαμόρφωσε το εννοιολογικό πλαίσιο της έρευνας (πρώτο μέρος). Η επεξεργασία και συγγραφή των άλλων μερών της έρευνας πραγματοποιήθηκε από τους παρακάτω ερευνητές: 1. Δεύτερο Μέρος: Κων/νος Δημουλάς, Δέσποινα Παπαδοπούλου. 2. Τρίτο Μέρος: Κων/νος Δημουλάς, Δέσποινα Μπαμπανέλου, Δέσποινα Παπαδοπούλου. 3. Τέταρτο Μέρος: Δέσποινα Μπαμπανέλου, Γιώργος Τσιώλης. 4. Η επιλογή του δείγματος και η στατιστική επεξεργασία του πρώτου μέρους, έγινε από το στατιστικό Φώτη Σταυρόπουλο. Η δημιουργία της βάσης δεδομένων στο SPSS η επίβλεψη και η επεξεργασία των δεδομένων δεν θα ολοκληρώνονταν χωρίς τη συνεισφορά του επ. συνεργάτη του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ Γιώργου Κρητικίδη. Πολύτιμη ήταν η συνεργασία του Ν. Παναγιωτόπουλου, ο οποίος με τις επισημάνσεις του κατά τη διάρκεια της έρευνας προσέ- Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ 13

16 φερε αξιόλογη βοήθεια στην ολοκλήρωση του έργου. Ευχαριστούμε τον επιστημονικό συνεργάτη του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ- ΑΔΕΔΥ Χρ. Γούλα, για τη συμβολή του στην διαμόρφωση των ερωτηματολογίων του Β μέρους. Στη συλλογή του εμπειρικού υλικού (ερωτηματολόγια συνεντεύξεις) συμμετείχαν ειδικά επιμορφωμένοι συνεργάτες της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κυκλάδων. (Λέανδρος Γεωργούλης, Τατάκη Αργυρώ Σύλβια, Βακονδίου Καρμέλλα, Μαυρουδή Βασιλική, Λιζάρδου Ιωάννα, Βέκιου Θωμαϊς, Μπαρμπαρούση Ολυμπία, Λεονάρδου Βασιλική, Στάμου Χριστίνα, Κρίνου Στέλλα, Σιδέρη Κατερίνα, Σαρρή Εύη, Μωραϊτη Αλβέρτη Κατερίνα, Κουσαθάνας Σταύρος, Κυπραίος Σταύρος, Βελαλόπουλος Γιώργος και Βενετούλιας Γιώργος). Τους εκφράζουμε τις ευχαριστίες μας για τις φιλότιμες και επίπονες προσπάθειές τους. Τέλος, θα ήταν παράλλειψή μας να μην αναφέρουμε την κυρία Έλενα Έλληνα η οποία με απεριόριστη υπομονή επιμελήθηκε τις επανελλημένες διορθώσεις του κειμένου. Καθηγητής Σάββας Ρομπόλης Επιστ. Δ/ντής ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ 14 Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ

17 Μέρος Πρώτο: Εννοιολογικές και Μεθοδολογικές Παρατηρήσεις

18

19 1.1. Το Αντικείμενο και οι Στόχοι της έρευνας Το αντικείμενο της παρούσας έρευνας είναι η καταγραφή και η διερεύνηση των χαρακτηριστικών που παρουσιάζει το φαινόμενο του κοινωνικού αποκλεισμού στο Νομό των Κυκλάδων. Η έρευνα αυτή πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ σε συνεργασία με τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση του Νοτίου Αιγαίου, με τίτλο Κοινωνικός Αποκλεισμός στις Κυκλάδες. Ξεκίνησε το Μάρτιο του 2000 και ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο του Χρηματοδοτήθηκε από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου προγράμματος με στόχο την Αναδιάρθρωση των κοινωνικών υπηρεσιών στα νησιά των Κυκλάδων. Οι στόχοι της έρευνας είναι: ο εντοπισμός και η αποτύπωση των κοινωνικών χαρακτηριστικών των ευπαθών ομάδων που αντιμετωπίζουν προβλήματα κοινωνικού αποκλεισμού στα νησιά των Κυκλάδων η σε βάθος κατανόηση των διαδικασιών κοινωνικού αποκλεισμού που διαχωρίζονται από τα χαρακτηριστικά των ευπαθών κοινωνικών ομάδων και η αποτύπωση της φύσης και των κυρίαρχων ιδιοτήτων του κοινωνικού αποκλεισμού ευρύτερα στην ελληνική κοινωνία. Ειδικότερα, στο πρώτο στάδιο προσδιορίζονται οι ομάδες που βιώνουν τον κοινωνικό αποκλεισμό ποσοτικά, ποιοτικά και γεωγραφικά. Στο δεύτερο στάδιο, διερευνώνται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, οι μορφές και τα αίτια που παράγουν τις διαδικασίες του κοινωνικού αποκλεισμού τους. Τέλος στο τρίτο στάδιο, προσεγγίζονται οι μορφές του βιώματος του κοινωνικού αποκλεισμού υπό το πρίσμα των πληττομένων υποκειμένων και εντοπίζονται κοινωνικές πρακτικές που λειτουργούν ανασχετικά ως προς την εκδήλωση των πτυχών αυτών. Η έρευνα περιλαμβάνει επίσης τις απόψεις και τις στάσεις των τοπικών φορέων, που εμπλέκονται στην παροχή βοήθειας για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού. Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ 17

20 Η παρουσία του φαινομένου του κοινωνικού αποκλεισμού αντιμετωπίζεται με την πολυδιάστατη και πολυεπίπεδη μορφή της. Με άλλα λόγια αναζητούνται τα κοινωνικά συμπτώματα που παρουσιάζουν τα άτομα προς εκείνες τις μορφές αποκλεισμού που δεν περιορίζονται μόνο στον οικονομικό τομέα, αλλά και στον ευρύτερο κοινωνικό, πολιτιστικό και πολιτικό χώρο. Με την έννοια αυτή, η επικινδυνότητα για αποκλεισμό προέρχεται από ένα πλέγμα ποικίλων παραγόντων που εντοπίζονται σε όλες τις εκφάνσεις της σύγχρονης καθημερινής ζωής και για αυτό το λόγο πρέπει να αναζητηθούν στους αντίστοιχους χώρους. Τέτοιοι χώροι μπορεί να είναι η εκπαίδευση, η απασχόληση, η κατοικία, η οικογένεια, ο πολιτισμός ως ευρύτερος αλλά και συγκεκριμένος χώρος (π.χ. απουσία επαγγελματικής δραστηριότητας λόγω προβλημάτων υγείας κλπ). Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων, έχει διενεργηθεί αρχικά μία μελέτη προσδιορισμού των κοινωνικο οικονομικών χαρακτηριστικών των κατοίκων των υπό διερεύνηση περιοχών, έτσι ώστε να προσδιοριστούν οι ιδιαιτερότητες που εμφανίζονται σε σχέση με τις συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες. Στη συνέχεια, ακολουθεί η κυρίως εμπειρική έρευνα, ποσοτικού και ποιοτικού χαρακτήρα, ώστε να προσδιοριστούν τα χαρακτηριστικά και οι συγκεκριμένες διαδικασίες του κοινωνικού αποκλεισμού των ομάδων αυτών Μεθοδολογία της έρευνας Η έρευνα αποτελείται από τρεις φάσεις (βλέπε εισαγωγές του δεύτερου, τρίτου και τέταρτου μέρους). Σημειώνουμε ότι έχει προηγηθεί μία πρώτη φάση ποσοτικού χαρακτήρα, η οποία πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο της στρωματοποιημένης δειγματοληψίας στο σύνολο του πληθυσμού. Κατά τη διάρκεια αυτής της πρώτης φάσης συγκεντρώθηκαν 880 ερωτηματολόγια με κλειστές ερωτήσεις από τα 11 μεγαλύτερα σε πληθυσμό νησιά των Κυκλάδων: - Νάξος - Σύρος - Σίφνος - Σέριφος 18 Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ

21 - Κύθνος - Σαντορίνη - Τήνος - Άνδρος - Μήλος - Πάρος - Μύκονος Η οριοθέτηση των ευπαθών και κοινωνικά αποκλεισμένων ομάδων δεν ήταν εύκολη γιατί ποικίλουν από περιοχή σε περιοχή, αλλά και λόγω έλλειψης επαρκούς στατιστικής πληροφόρησης. Στόχος ήταν να καταγραφούν γεωγραφικά και ως προς το μέγεθος τους δέκα τρεις ομάδες-στόχου που είχαν προεπιλεγεί και που συμπίπτουν με τις ομάδες εκείνες που έχουν επίσημα από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα αναγνωριστεί ως ευπαθείς κοινωνικές ομάδες. Οι ομάδες αυτές είναι οι ακόλουθες: - Άνεργοι μακράς διαρκείας - Νέοι Άνεργοι - Άποροι - Ηλικιωμένοι - Ηλικιωμένοι άνεργοι - Μονογονεϊκές Οικογένειες - Άτομα με ειδικές ανάγκες και χρόνιες παθήσεις - Χρήστες Ουσιών - Περιθωριακοί και ελαφριά παραβατικότητα - Αποφυλακισμένοι - Μετανάστες - Παλιννοστούντες - Πρόσφυγες - Τσιγγάνοι - Κάτοικοι παραμεθορίων περιοχών Τα αποτελέσματα της πρώτης φάσης ανέδειξαν εκείνες τις ομάδες-στόχου που ζουν και κατοικούν στα νησιά των Κυκλάδων, τόσο ως προς το μέγεθος τους όσο και ως προς τη γεωγραφική τους παρουσία. Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ 19

22 Μετά την ολοκλήρωση αυτής της καταγραφής ακολουθεί η δεύτερη φάση η οποία ταυτίζεται με τη διεξαγωγή διακοσίων (200) ποιοτικών συνεντεύξεων με αντικείμενο τις βιωματικές διαδικασίες ευπάθειας και αποκλεισμού ως προς τις ομάδες που επιλέγηκαν για να προσεγγισθούν. Κατά τη διάρκεια δηλαδή της πρώτης φάσης της έρευνας ανιχνεύτηκαν οι πληθυσμιακές εκείνες ομάδες που αντιπροσωπεύονται στα νησιά των Κυκλάδων και κατά τη δεύτερη φάση ανιχνεύτηκαν οι ομάδες-στόχου η καθεμία χωριστά. Κατασκευάστηκαν τόσα ερωτηματολόγια και οδηγοί συνέντευξης όσες ήταν οι ομάδες που έπρεπε να ερωτηθούν. Τα ερωτηματολόγια αυτά έλαβαν τον κωδικό Νο2 (επί των ειδικών πληθυσμιακών ομάδων) (βλέπε τρίτο μέρος) συνοδευόμενο από την ονομασία της ομάδας στην οποία απευθύνονταν. Στην τρίτη φάση πραγματοποιήθηκε συγκεκριμένος αριθμός αφηγηματικών συνεντεύξεων με ενδεικτικές περιπτώσεις αποκλεισμένων υποκειμένων. Πρα-γματοποιήθηκαν επίσης ανοιχτές θεματικά εστιασμένες συνεντεύξεις με τοπικούς φορείς, που είχαν στόχο να ευβαθύνουν και να συμπληρώσουν την εικόνα που σχετίστηκε με τις άλλες δυο φάσεις. (βλέπε τέταρτο μέρος). 20 Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ

23 1.3. Οι Υποθέσεις εργασίας Η έρευνα διερευνά τα παρακάτω ζητήματα και υποθέσεις εργασίας: Ποια είναι τα ακριβή κοινωνικά χαρακτηριστικά των ειδικών πληθυσμιακών ομάδων (ευπαθείς κοινωνικά ομάδες); Τι συμπτώματα Κοινωνικού Αποκλεισμού εμφανίζουν οι ειδικές πληθυσμιακές ομάδες (ευπαθείς κοινωνικές ομάδες); Με άλλα λόγια, στην κλειστή κοινωνία των Κυκλάδων, κατά πόσο ένας χρήστης ναρκωτικών ουσιών, ή ένας μακροχρόνια άνεργος είναι περισσότερο αποκλεισμένοι από ένα άτομο με ειδικές ανάγκες ή μία παντρεμένη μητέρα τριών παιδιών με σύζυγο ναυτικό ο οποίος δεν βοηθάει όμως οικονομικά το νοικοκυριό; Τίθεται το ερώτημα εάν οι χαρακτηρισμένες ως ευπαθείς κοινωνικές ομάδες στις Κυκλάδες είναι και οι αποκλεισμένες κοινωνικά ομάδες. Τα συμπτώματα Κοινωνικού Αποκλεισμού αναζητούνται ως στοιχεία κοινωνικού αποκλεισμού στα πλαίσια μίας διαδικασίας. Αυτό σημαίνει ότι δεν υφίσταται Κοινωνικός Αποκλεισμός γενικά και αόριστα, αλλά στα πλαίσια μίας πορείας, μίας διαδικασίας της οποίας τα στοιχεία αναδεικνύονται από την συνέντευξη. Αυτή η τεχνική βοηθά στην ανάδειξη μίας τυπολογίας διαδικασιών που στόχο έχει να απεμπλακεί από τη λογική των κυρίαρχων κατηγοριών. Με άλλα λόγια, γιατί ένας μακροχρόνια άνεργος στα πέντε χρόνια ανεργίας έχει περιθωριοποιηθεί, ενώ κάποιος άλλος στα δέκα χρόνια ανεργίας φαίνεται να συμμετέχει περισσότερο στους βασικούς κοινωνικούς θεσμούς, να έχει οικογένεια, οργανωμένη καθημερινότητα, ενεργή κοινωνική ζωή; Η ένα άτομο με ειδικές ανάγκες εργάζεται, ενώ κάποιο άλλο δεν βγαίνει ούτε από τον οικογενειακό χώρο; Θα πρέπει να αναρωτηθούμε εάν η εμφανής αιτία του αποκλεισμού τους, που προσδιορίζεται κατά κανόνα από τη συμμετοχή τους στην συγκεκριμένη ομάδα, αποτελεί και την πραγματική αιτία. Με τον τρόπο αυτό, είναι πολύ πιθανό να μη συμπίπτουν οι κατηγορίες των κοινωνικά ευπαθών πληθυσμιακών ομάδων με τις διαδικασίες αποκλεισμού τους, που αναδεικνύονται από την έρευνα. Τέλος, οι ομάδες των ερωτήσεων, ως προς τα αίτια του αποκλεισμού, προσαρμόζονται στην ακόλουθη αναλυτική διάκριση: Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ 21

24 - Αίτια που εντοπίζονται στην αναπαραγωγή των κοινωνικών ανισοτήτων (ανεργία, κάτοικοι απομονωμένων περιοχών, στέγη, φυλετικές διακρίσεις, φτώχεια, ηλικία, φύλο, κλπ.) - Αίτια που εντοπίζονται στην απουσία ή αδυναμία άσκησης ανθρωπίνων και πιο συγκεκριμένα κοινωνικών δικαιωμάτων (μετανάστευση, παλιννόστηση, αποφυλακισμένοι, όλες οι κατηγορίες της προηγούμενης ομάδας σε συνδυασμό με την αδυναμία άσκησης κοινωνικού δικαιώματος, κ.λπ.) - Αίτια που εντοπίζονται στη χαλάρωση ή τη διάρρηξη του κοινωνικού δεσμού (μονογονεϊκές οικογένειες, άτομα με ειδικές ανάγκες, περιθωριακοί, χρήση ουσιών κ.λπ.) - Τέλος, οι τρεις αυτές ομάδες αιτιών στη διαπλοκή τους και με τη συσσώρευση τους παράγουν καθαρές και ακραίες μορφές κοινωνικού αποκλεισμού. Αυτές οι τρεις αναλυτικές κατηγορίες ερωτήσεων μπορούν να συνθέσουν τις διαφορετικές διαδικασίες Κοινωνικού Αποκλεισμού, ανάλογα με τη διαφορετική φύση των αιτιών που παράγουν αποκλεισμούς. Την σύντομη αυτή εισαγωγή ακολουθούν οι τρεις φάσεις της έρευνας, όπως αυτές έχουν σχεδιαστεί και πραγματοποιηθεί. Οι τρεις φάσεις αντιστοιχούν στα τρία μέρη της έκθεσης, στα οποία προηγείται το πρώτο μέρος της θεωρητικής προσέγγισης του όρου και του φαινομένου του Κοινωνικού Αποκλεισμού. 22 Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ

25 1.4. Κοινωνικός Αποκλεισμός: Εισαγωγή στην έννοια και τη διαδικασία Εισαγωγή στην έννοια του Κοινωνικού Αποκλεισμού Η σύσταση μίας νέας έννοιας Η έννοια του Κοινωνικού Αποκλεισμού αποτελεί μία κοινωνική κατασκευή που πραγματοποιήθηκε μέσα στην τελευταία δεκαετία. Στην Ελλάδα, ο όρος χρησιμοποιήθηκε τα τελευταία πέντε χρόνια από την επιστημονική και την πολιτική κοινότητα για να περιγράψει μία σειρά από ετερόκλητα φαινόμενα που ανήκαν παραδοσιακά σε διαφορετικές επιστημονικές κατηγορίες. Κατά πρώτο λόγο, θα λέγαμε ότι η χρήση του όρου στην Ελλάδα δε διέφερε από αυτή που γνώρισε στην υπόλοιπη Ευρώπη καθώς επίσης και στις ΗΠΑ. Θα πρέπει, κατά αρχήν, να διακρίνουμε δύο διαφορετικά επίπεδα ανάλυσης. Το πρώτο επίπεδο αναφέρεται στη σύσταση της έννοιας του Κοινωνικού Αποκλεισμού, το περιεχόμενο της, την εξέλιξη της και τη χρήση της, όπως διαγράφεται τα τελευταία χρόνια. Το δεύτερο επίπεδο αναφέρεται στη συστηματική προσέγγιση του φαινομένου μέσα από τις διαφορετικές του εκφάνσεις, τις διαφορετικές διαστάσεις και τις μορφές με τις οποίες εμφανίζεται και περιγράφεται από τους επιστήμονες. Η έννοια του Αποκλεισμού αποτελεί μία πολυσυζητημένη και πολυαμφισβητούμενη επιστημονικά έννοια. Αποτελεί μία έννοια που όσο και εάν υπερβολικά απορρίφθηκε από τους επιστήμονες, άλλο τόσο υπερβολικά χρησιμοποιήθηκε από την πολιτική και την επιστήμη για να περιγράψει εκείνη την όμοια κατάσταση που παρουσίαζαν από κοινού διαφορετικής φύσης φαινόμενα και που μέχρι εκείνη τη στιγμή απασχολούσαν τους επιστήμονες σε ξεχωριστές θεματικές ενότητες και κατηγορίες ανάλυ- 1. Το κείμενο που ακολουθεί είναι αναδημοσίευση του κειμένου στο Παπαδοπούλου Δέσποινα (επ.), 2002, Κοινωνικός Αποκλεισμός, Για τους ανθρώπους που παραμερίζουμε, εισηγήσεις τριήμερου συνεδρίου, 16, 17, 18 Μαϊου 1999, Πάντειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα, εκδ. Αρμός. Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ 23

26 σης. Χρησιμοποιήθηκε με ποικίλους τρόπους από το σύνολο των κοινωνικών συνομιλητών, τοποθετήθηκε στο επίκεντρο του πολιτικού, κοινωνικού, δημοσιογραφικού και επιστημονικού ενδιαφέροντος, κατοχυρώνοντας έτσι τους χρήστες της σε ύψιστο βαθμό για την επιτυχία της παρέμβασης τους όταν αναφέρονταν σε καταστάσεις χαρακτηριζόμενες υψηλής επικινδυνότητας. Αποτέλεσε με άλλα λόγια ένα καταφύγιο ή καλύτερα μία σωσίβιος λέμβος για ό,τι έπρεπε να βρεθεί εκτός πλοίου, δηλ εκτός κοινωνίας. Η έννοια του κοινωνικού αποκλεισμού, ως προς τη χρήση της, περισυνέλεξε εκείνα τα φαινόμενα και τα υποκείμενα που είχαν τεθεί εκτός θεσμοθετημένων κοινωνικών συστημάτων. Θα πρέπει εδώ να τονιστεί ότι η εμφάνιση της χρήσης της έννοιας συμπίπτει με την προσπάθεια και την ανάγκη δημιουργίας κοινωνιών που στη βασική τους λειτουργία θα παράγουν ένταξη και όχι αποκλεισμούς, θα αποδέχονται το διαφορετικό και δεν θα το απορρίπτουν, θα το ονομάζουν ως διαφορετικό με στόχο να το προστατέψουν και να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις ένταξης του και όχι να αναπαράγουν τις ενστικτώδεις λειτουργίες απόρριψης και έκπτωσης του. Για λόγους χρήσης του όρου λοιπόν, θα λέγαμε κατ αρχάς ότι ο όρος αυτός έχει χαρακτηριστεί ως θολός, σκοτεινός, απροσδιόριστος, κ.α. Ο όρος Κοινωνικός Αποκλεισμός όμως, σε αντίθεση με ό,τι πιστεύεται, δεν αποτελεί ένα νέο όρο. Εμφανίζεται για πρώτη φορά σε επιστημονικό κείμενο τη δεκαετία του 60, στο έργο του Pierre Massé, γενικού γραμματέα του Υπουργείου Σχεδιασμού της Γαλλίας, Les dividendes du progrès 2. Περίπου την ίδια περίοδο, το 1965, εμφανίζεται το έργο ενός άλλου γάλλου, του J. Klanfer 3, που άνηκε στην κυριότερη εκείνη την εποχή ομάδα εθελοντικής παρέμβασης του Πατέρα Joseph Wrésinki, εμπνευστής και ηγέτης του κινήματος του ATD-Quart Monde, με τον τίτλο L exclusion sociale [Klanfer,1965]. Το επόμενο χρονικά κείμενο που κάνει λόγο για αποκλεισμένους είναι το γνωστό κείμενο του René Lenoir 4, που εμφανίστηκε το 1974 με τον τίτλο Les exclus, un français sur dix. Στον René Lenoir αποδίδεται σήμερα η 2. Βλ. Pierre Massé, 1964, Les dividendes du progrès, rapport du secrétaire général du Plan, Paris. 3. Bλ. J. Klanfer, 1965, L exclusion sociale, Etude sur la marginalité dans les sociétés occidentales, Bureau de recherches sociales, Paris. 4. Βλ. René Lenoir, 1974, Les exclus, un français sur dix, Paris, éd. Le Seuil. 24 Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ

27 πατρότητα του όρου exclusion, ακόμη και εάν την εποχή εκείνη η επιλογή του όρου οφείλονταν περισσότερο στον εκδοτικό του οίκο που τον επέλεξε ανάμεσα σε μία σειρά από συγγενικούς τίτλους, και όχι στη συνειδητή επιλογή χρησιμοποίησης αυτού του όρου που του προσδίδονταν ορισμένο περιεχόμενο. Η πρωτοεμφάνιση λοιπόν του όρου αποκλεισμός έγινε στη Γαλλία, σε μία περίοδο οικονομικής ευημερίας και ανάπτυξης. Σκιαγραφούσε όχι βέβαια το πρόβλημα της ανεργίας και της απορρύθμισης της αγοράς εργασίας, ούτε είχε συνδεθεί με την αποδυνάμωση του κοινωνικού δεσμού, αλλά αποτελούσε περισσότερο μία φανερή επιβίωση της ντροπής, από ένα μέρος του πληθυσμού που εξακολουθούσε να παραμένει στο περιθώριο της οικονομικής ανάπτυξης και των απολαβών που τη συνόδευαν 5. Η περιορισμένη επιτυχία του όρου την περίοδο αυτή συνδέεται αναμφίβολα με την περιορισμένη έκταση που εμφάνιζαν αυτά τα φαινόμενα και μάλιστα ο όρος αποκλεισμός έριχνε το κύριο βάρος της ευθύνης στο άτομο και στην αδυναμία του για κοινωνική προσαρμογή στα νέα δεδομένα. Από τότε μέχρι σήμερα όμως ο όρος έχει αλλάξει περιεχόμενο και χρήση. Ο όρος αποκλεισμός στη βάση του σχετίζεται με τον όρο της φτώχειας, έτσι όπως ορίστηκε από τους θεωρητικούς του XIXoυ αιώνα. Σηματοδοτώντας την είσοδο στη βιομηχανική κοινωνία και τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, η φτώχεια αποτελούσε ένα φαινόμενο προς ξεπέρασμα για όλες τις δυτικές κοινωνίες. Τόσο η αγγλοσαξονική παράδοση, όσο και οι φιλελεύθεροι γάλλοι οικονομολόγοι στιγματίζουν με τις θεωρίες τους αυτή την περίοδο τη χρήση του όρου φτώχεια και δίνουν στον όρο ένα καθαρά οικονομικό χαρακτήρα, που στη συνέχεια ερμηνεύεται ως η απουσία του πολίτη στην ανάπτυξη της επιχείρησης και η έλλειψη κάθε μορφής οικονομικής δραστηριότητας. Ο όρος της φτώχειας εξακολούθησε και στις μέρες μας να παραπέμπει σε ένα καθαρά οικονομικό φαινόμενο με κοινωνικές προεκτάσεις και συνέπειες, δηλώνοντας μία κατάσταση με συγκεκριμένα και μετρήσιμα χαρακτηριστικά. Ο όρος αποκλεισμός διακρίνεται από τον όρο φτώχεια, θα λέγαμε κατ αρχήν σε δύο πολύ βασικά σημεία: πρώτον, δεν παραπέμπει αποκλειστικά σε οικονο- 5. Paugam S., 1996, L exclusion. L état des savoirs, éditions la découverte, Paris, p. 9. Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ 25

28 μικά φαινόμενα, αλλά σε διαφορετικής φύσης φαινόμενα που δεν συνδέονται κατά ανάγκη με τις οικονομικές συνθήκες του ατόμου και του συνόλου και δεύτερον, χαρακτηρίζει μία ή περισσότερες διαδικασίες και όχι μία κατάσταση, ακόμη και εάν οδηγεί σε μία καλά προσδιορισμένη και μετρήσιμη κατάσταση, όπως αυτή της φτώχειας, της απομόνωσης, της σωματικής και κοινωνικής ασθένειας, της σχολικής αποτυχίας, της μετανάστευσης, του ρατσισμού, κ.α. Γι αυτό και ο αποκλεισμός ως διαδικασία δεν μπορεί να οριστεί με τα ίδια ερμηνευτικά εργαλεία που ορίζονται κοινωνικές καταστάσεις και φαινόμενα που αναφέραμε πιο πάνω Τα χαρακτηριστικά του Κοινωνικού Αποκλεισμού Η έννοια του αποκλεισμού χαρακτηρίζεται από τέσσερα στοιχεία, μέσα από τα οποία διεκδικεί την ιδιαιτερότητα της σε σχέση με τις υπόλοιπες παραδοσιακές έννοιες των κοινωνικών επιστημών. Αποτελεί: μία έννοια πολυδιάστατη μία έννοια πολιτικής διαχείρισης μία έννοια-ορίζοντα μία έννοια που αναφέρεται σε μία διαδικασία και όχι σε μία κατάσταση Ως πολυδιάστατη έννοια, έχουμε ήδη τονίσει πιο πάνω, ότι αναφέρεται σε πολύ διαφορετικά επίπεδα ανάλυσης και παραπέμπει σε κοινωνικά φαινόμενα διαφορετικής φύσης. Η απάντηση στο ερώτημα, τι κοινό συνδέει ένα νεαρό άτομο που ζει στην πόλη, δεν εργάζεται και υιοθετεί παράνομους τρόπους καθημερινής επιβίωσης και σ ένα άτομο της τρίτης ηλικίας που ζει στον αγροτικό χώρο και έχει σοβαρά προβλήματα επιβίωσης, είναι ότι και οι δύο φαίνονται να γλιστρούν σε δύο πολύ διαφορετικές διαδικασίες κοινωνικού αποκλεισμού που για να κατανοηθούν θα πρέπει να εξεταστούν κατά περίπτωση. Η ίδια ακριβώς απάντηση ισχύει στην περίπτωση μίας άγαμης μητέρας που ζει σε κάποιο ορεινό χωριό της Κρήτης και σ ένα φορέα του AIDS που ζει σε μία μεγαλοαστική γειτονιά στο κέντρο της Αθήνας. Η αντιπαράθεση αυτών των παραδειγμάτων μπορεί να αποβεί ατελείωτη, εάν θελήσουμε να εξαντλήσουμε τις περιπτώσεις που κινδυνεύουν να γλιστρή- 26 Μελέτες του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Ημερίδα με θέμα «Η αγορά εργασίας σε κρίση». Συνεδρία: Οι συνέπειες της κρίσης σε διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 1 Η ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 1 Η ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΣΙΓΓΑΝΟΠΑΙΔΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 1 Η ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Σεπτέμβριος 2007 -2- I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το έργο με τίτλο «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΣΙΓΓΑΝΟΠΑΙΔΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» ξεκίνησε στις 1-3-2006 όπως προβλεπόταν

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. Αθήνα, 12/11/2014 Α.Π. : 23278 Προς: ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Λ. ΣΥΓΓΡΟΥ 136 T.K : 17671

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. Αθήνα, 12/11/2014 Α.Π. : 23278 Προς: ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Λ. ΣΥΓΓΡΟΥ 136 T.K : 17671 INFORMATICS DEVELOPMEN T AGENCY Digitally signed by INFORMATICS DEVELOPMENT AGENCY Date: 2014.11.14 12:53:16 EET Reason: Location: Athens ΑΔΑ: Ω6ΠΦ9-ΩΔΔ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις (εφόσον υπάρχουν) Διάρκεια Σπουδών: Προφίλ υποψήφιου μαθητή Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ» ΚΕΙΜΕΝΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ» ΚΕΙΜΕΝΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ» ΚΕΙΜΕΝΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Επιλογή κειμένων : Καθ. Χρ. Τσουραμάνης ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ 2015 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε

Διαβάστε περισσότερα

Φόρουµ ΙΙΙ: Κοινωνική ικαιοσύνη και Συνοχή Οµάδα εργασίας: Π. Ζέϊκου, Κ. Νάνου, Ν. Παπαµίχος, Χ. Χριστοδούλου.

Φόρουµ ΙΙΙ: Κοινωνική ικαιοσύνη και Συνοχή Οµάδα εργασίας: Π. Ζέϊκου, Κ. Νάνου, Ν. Παπαµίχος, Χ. Χριστοδούλου. Φόρουµ ΙΙΙ: Κοινωνική ικαιοσύνη και Συνοχή Οµάδα εργασίας: Π. Ζέϊκου, Κ. Νάνου, Ν. Παπαµίχος, Χ. Χριστοδούλου. Εισηγητής: Καθ. Ν. Παπαµίχος, Τοµέας Χωροταξίας, Πολεοδοµίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ 1 Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ Η ποιοτική έρευνα έχει επιχειρηθεί να ορισθεί με αρκετούς και διαφορετικούς τρόπους εξαιτίας

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Στρατηγική

Περιφερειακή Στρατηγική ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Περιφερειακή Στρατηγική Κοινωνικής Ένταξης, Καταπολέμησης της Φτώχειας και κάθε Μορφής Διακρίσεων Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 ΘΕΜΑ:Παραγοντες που επηρεαζουν την υγεια. Το 1948 με την ιδρυση του Π.Ο.Υ. τεθηκαν επισημως τα θεμελια για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων

Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων Η σχολική βία και εκφοβισμός δεν είναι φαινόμενα άγνωστα στο ελληνικό σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis)

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας παρουσιάσει τις βασικές έννοιες των ελέγχων υποθέσεων, θα ήταν, ίσως, χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια άλλη περιοχή στατιστικής συμπερασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος

Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος Δημήτρης Κοντογιαννόπουλος τι είναι η ΠΕΣΚΕ; προώθηση κοινωνικής ένταξης καταπολέμηση της φτώχειας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση»

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φιλολογία Τμήμα Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής 1 Μελέτη απορρόφησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΡΟΣ ΔΥΝΗΤΙΚΑ ΩΦΕΛΟΥΜΕΝΟΥΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ:

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΡΟΣ ΔΥΝΗΤΙΚΑ ΩΦΕΛΟΥΜΕΝΟΥΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: Α.Σ. ΤΥΡΝΑΒΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Ηρώων Πολυτεχνείου 229, Λάρισα 2410-287061 /2 www.tirnavs-tpek.gr kek@dynamiki.gr Αρμόδια: Βουτσελά Πολίνα ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΡΟΣ ΔΥΝΗΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ»

ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» Θέματα Συνάντησης Σύντομη παρουσίαση των φορέων της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις LOGO Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας Σέρρες, 17/10/2010 Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις Δρ. Γεώργιος A. Κουλαουζίδης Μαθηματικός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ- ΕΙΣΗΓΗΣΗ του ΠΡΟΕΔΡΟΥ του Δ.Σ. της ΚΕΔΕ. κ. Γεωργίου Πατούλη ΒΟΛΟΣ 2015

ΟΜΙΛΙΑ- ΕΙΣΗΓΗΣΗ του ΠΡΟΕΔΡΟΥ του Δ.Σ. της ΚΕΔΕ. κ. Γεωργίου Πατούλη ΒΟΛΟΣ 2015 ΟΜΙΛΙΑ- ΕΙΣΗΓΗΣΗ του ΠΡΟΕΔΡΟΥ του Δ.Σ. της ΚΕΔΕ κ. Γεωργίου Πατούλη ΒΟΛΟΣ 2015 Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι Συζητούμε στη δεύτερη ενότητα του Συνεδρίου μας τις εισηγήσεις των επιτροπών της ΚΕΔΕ, το περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ

ΦΥΛΟ, ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 105 ΦΥΛΟ, ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ Του: Γεώργιου Παστιάδη 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στόχος του άρθρου είναι να διερευνήσει την ύπαρξη πιθανών

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ 2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Μάθημα : «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τους μαθητές του 2 ου Γυμνασίου Μυτιλήνης με την καθοδήγηση της

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο τρίτος τομέας, η κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία;

Τι είναι ο τρίτος τομέας, η κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία; Τι είναι ο τρίτος τομέας, η κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία; Ο τρίτος τομέας αποτελεί ένα σύνολο πρακτικών οργάνωσης της κοινωνικής και οικονομικής ζωής που δεν μπορούν αυστηρά να ενταχθούν ούτε στο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΟΡΟΣΗΜΑ 1998 - Πιστοποίηση κατά ISO 9001 2002 Εγκαίνια νέων «οικολογικών» εγκαταστάσεων στα Σπάτα Αττικής 2003 - Πιστοποίηση Committed to Excellence του

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα: Βιολογίας 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 4: Κοινωνικές Τάξεις & Κοινωνικές Ανισότητες στην Ύπαιθρο (1/2) 2ΔΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΡΟΣ ΔΥΝΗΤΙΚΑ ΩΦΕΛΟΥΜΕΝΟΥΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: «ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΥΛΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ»

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΡΟΣ ΔΥΝΗΤΙΚΑ ΩΦΕΛΟΥΜΕΝΟΥΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: «ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΥΛΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΡΟΣ ΔΥΝΗΤΙΚΑ ΩΦΕΛΟΥΜΕΝΟΥΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: «ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΥΛΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Πέρασαν 101 χρόνια από την καθιέρωση της 8 ης ημέρας της γυναίκας.

Πέρασαν 101 χρόνια από την καθιέρωση της 8 ης ημέρας της γυναίκας. Αθήνα Μάρτιος 2011 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΦΙΛΕΛΛΗΝΩΝ & ΨΥΛΛΑ 2 105 57 ΑΘΗΝΑ Τηλ 213.16.16.900 Fax 2103246165 Email: adedy@adedy.gr, adedy1@adedy.gr ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ Πέρασαν 101 χρόνια από την καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

11ο Συνέδριο Γεροντολογίας Γηριατρικής

11ο Συνέδριο Γεροντολογίας Γηριατρικής Λήδα 1 11ο Συνέδριο Γεροντολογίας Γηριατρικής Μοναχικοί Ηλικιωμένοι στην Ευρώπη: Πού και Πόσο Φαίνεται η Απουσία της «Οικογενειακής Αλληλεγγύης»; Θωμάς Γεωργιάδης 1 Διευθετήσεις διαβίωσης ατόμων 8+: Ορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

Έννοια, ρόλος και επιμέρους κατηγοριοποιήσεις των στελεχών του Τραπεζικού κλάδου

Έννοια, ρόλος και επιμέρους κατηγοριοποιήσεις των στελεχών του Τραπεζικού κλάδου Κεφάλαιο 2 Έννοια, ρόλος και επιμέρους κατηγοριοποιήσεις των στελεχών του Τραπεζικού κλάδου Εισαγωγικές Παρατηρήσεις Προκειμένου να προσδιορίσουμε τον πληθυσμό, τον οποίο θα κάλυπτε η συγκεκριμένη έρευνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου»

Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου» Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου» «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ (Χωροτάκτης Μηχανικός και Περιφερειολόγος) Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΡΟΜ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΑΡΙΣΑΣ

ΣΩΜΑΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ (Χωροτάκτης Μηχανικός και Περιφερειολόγος) Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΡΟΜ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΑΡΙΣΑΣ 1 ΣΩΜΑΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ (Χωροτάκτης Μηχανικός και Περιφερειολόγος) ΕΡΕΥΝΑ Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΡΟΜ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΑΡΙΣΑΣ Αυτό το άρθρο σκοπό έχει, να προβάλει τα προβλήματα, τις καταστάσεις και τις

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

11 ΧΡΟΝΙΑ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ

11 ΧΡΟΝΙΑ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ Τεύχος 80, Φεβρουάριος 2002 11 ΧΡΟΝΙΑ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ Έρευνα και τεκμηρίωση στο ΙΝΕ/ΓΣΕΕ ΑΔΕΔΥ: Εργαλείο επιστημονικής υποστήριξης των θέσεων και διεκδικήσεων του συνδικαλιστικού

Διαβάστε περισσότερα

1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης ΕΠ Κρήτης 2014-2020 Εναρκτήρια Ομιλία Περιφερειάρχη Κρήτης

1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης ΕΠ Κρήτης 2014-2020 Εναρκτήρια Ομιλία Περιφερειάρχη Κρήτης 1 η Συνεδρίαση Επιτροπής Παρακολούθησης ΕΠ Κρήτης 2014-2020 Εναρκτήρια Ομιλία Περιφερειάρχη Κρήτης Κύριες και κύριοι, Σας καλωσορίζουμε, σήμερα, στην πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του Επιχειρησιακού

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Αθήνα, Απρίλιος 2009 ii Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) δεν αφήνει χώρο για την υγεία των παιδιών μας, την ποιότητα της εκπαίδευσής τους,

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική ...Σου Διαφορετικά! Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΣΥΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ για ΝΑ ΣΠΑΣΟΥΜΕ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ Η Καταπολέμηση του Στίγματος και του Κοινωνικού Αποκλεισμού των Νέων με Αναπηρίες μέσω της Ευαισθητοποίησης και Κοινωνικοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Πολιτική Επιστήμη 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο ESPON 2013 Programme Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο Ο ρόλος των περιφερειών στην Στρατηγική Ευρώπη 2020 : Έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς χωρική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 13/5/2013 1/7/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΜΕΓΕΘΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας

Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Μέθοδοι Γεωργοοικονομικής & Κοινωνιολογικής Έρευνας Ενότητα 5: Σχεδιασμός και Oργάνωση του Ερωτηματολογίου (1/2) 2ΔΩ Διδάσκοντες: Χ. Κασίμης- Ελ. Νέλλας Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Κοινωνικής Υποστήριξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στην Ελλάδα

Δομές Κοινωνικής Υποστήριξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στην Ελλάδα Δομές Κοινωνικής Υποστήριξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στην Ελλάδα Σίμος Δανιηλίδης, Δήμαρχος Συκεών Πρόεδρος Επιτροπής Κοινωνικής Πολιτικής Αλληλεγγύης και Απασχόλησης της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Οι Έλληνες απέναντι στη Μετανάστευση

Οι Έλληνες απέναντι στη Μετανάστευση Οι Έλληνες απέναντι στη Μετανάστευση Στάσεις απέναντι στη μετανάστευση και το νέο νομοθετικό πλαίσιο Μεταβολές 2008-2010 Πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ιανουάριος 2010 PI2010006

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μ ΑΪΟΥ 2002 2004 Δ ΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ Π ΕΡΙΛΗΨΗ: Η μελέτη αυτή έχει σκοπό να παρουσιάσει και να ερμηνεύσει τα ευρήματα που προέκυψαν από τη στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

8. ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ 8.1 ΒΙΒΛΙΑ. 8.1.1. Μετά τη µονιµοποίηση στη βαθµίδα της επίκουρης καθηγήτριας

8. ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ 8.1 ΒΙΒΛΙΑ. 8.1.1. Μετά τη µονιµοποίηση στη βαθµίδα της επίκουρης καθηγήτριας 8. ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ 8.1 ΒΙΒΛΙΑ 8.1.1. Μετά τη µονιµοποίηση στη βαθµίδα της επίκουρης καθηγήτριας 2010 Φώκιαλη, Π., ιαστάσεις Κοινωνικο-Οικονοµικής Ανάπτυξης στην Εκπαίδευση. Θεωρητικές Αναζητήσεις, Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 19/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Ενότητα: Εισαγωγή ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ: ΑΙΤΙΕΣ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΓΕΝΙΚΑ Η κρίση στον χώρο των Μηχανικών δεν είναι σημερινό φαινόμενο. Μετά την κορύφωση της

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρόγραμμα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Αγωγής σε σχολεία της Κύπρου 2001-2009. 1. Ταυτότητα της Έρευνας

Το Πρόγραμμα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Αγωγής σε σχολεία της Κύπρου 2001-2009. 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα Κοινωνικής και Συναισθηματικής Αγωγής σε σχολεία της Κύπρου 2001-2009 1. Ταυτότητα της Έρευνας Διοργανωτές: Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας (ΚΕΕΑ) και Κέντρο Έρευνας και Εφαρμογών Σχολικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

OPMH. κοντά στο µαθητή!

OPMH. κοντά στο µαθητή! ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οι στάσεις των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη Μετανάστευση

Οι στάσεις των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη Μετανάστευση Οι στάσεις των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη Μετανάστευση Μεταβολές 2008-2009 Ιούνιος 2009 PI0960/ Διάγραμμα 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ *Η έρευνα του 2008 δημοσιεύθηκε στην ειδική έκδοση του ECONOMIST, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα