ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τόμος 6, Τεύχος 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2005 Τριμηνιαίο Επιστημονικό Περιοδικό Ιδιοκτησία Ελληνική Εταιρεία Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής Λ. Λαυρίου 65, Τ.Κ , Παιανία, Αττική Διεύθυνση διαδικτύου: Εκδότης Μ.Ι. Παξινός Συμβουλευτική Συντακτική Επιτροπή Ε. Βαϊρακτάρης Ι. Ιατρού Δ. Καρακάσης Γ. Πάνος Π. Χατζημανώλης Διευθυντής Σύνταξης Ι. Ιατρού Οδοντιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Θηβών 2, Γουδί, Αθήνα Τηλ.: , Fax: Αναπληρωτές Διευθυντές Σύνταξης Ν. Κατσικέρης, Γ. Πάνος Βοηθοί Σύνταξης Ν. Δυγιδάκη-θεολόγη, Δ. Παπαδάκης Συντάκτες Τομέων Ακτινολογία Ν. Παρίσης, Ε. Στεφάνου, Κ. Τσιχλάκης Εμφυιευματολογία - Προπροσθεπκή Χειρουργική Π. Αναστασιάδης, Α. Ζουλούμης, Στ. Σωτηριάδου Επανορθωτική Χειρουργική Ν. Λαζαρίδης, Ν. Παπαδογεωργάκης, Θ. Ράπης Έρευνα, Βιοϋλικά, Νέες Τεχνολογίες Ι. Δημητρακόπουλος, Γ. Ηλιάδης, Ν. Λυγιδάκη Λοιμώξεις Χρ. Δενδρινός, Μ. Μποσινάκου, Α. Πατρικίου Ογκολογία Κ. Αντωνιάδης, Σ. Γαβριήλ, Α. Ραπίδης Οδοντοφατνιακή Χειρουργική Σ. Ιορδανίδης, Κ. Μάρτη, Π. Χριστόπουλος Ορθογναθική Χειρουργική & Αισθητική Χειρουργική Προσώπου Κ. Αλεξανδρίδης, Ε. Καραμπούτα, Θ. Σεμερτζίδης Παθολογία Στόματος Στ. Παπανικολάου, Α. Κολοκοτρώνης, Α. Σκλαβούνου Στοματική & Γναθοπροσωπική Χειρουργική στα Παιδιά Σ. Δαλαμπίρας, Ε. Στυλογιάννη, Φ. Τζέρμπος Τραυματολογία Ε. Ελευθεριάδης, Γ. Ράλλης, Α. Τριανταφυλλίδου Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Στομ. και Γναθ. Χειρουργικής ( ) Δ. Καρακάσης, Πρόεδρος Ν. Λαζαρίδης, Α'Αντιπρόεδρος Χρ. Σκουτέρης, Β'Αντιπρόεδρος Γ. Ράλλης, Γεν. Γραμματέας Π. Χατζημανώλης, Ειδ. Γραμματέας Σ. Γαβριήλ, Ταμίας Ελ. Βαϊρακτάρης, Μέλος Ι. Ιατρού, Μέλος Γ. Πάνος, Μέλος Εκτύπωση Γραφικές Τέχνες - Γιώργος Δόμπριτς & Σία Ο.Ε. Τηλ.: , Fax: Διαφημίσεις - Δημόσιες σχέσεις Mιχ. Ι. Παξινός, Τηλ.: Παραγωγή - Προώθηση - Συνδρομές MEDICON Ε.Π.Ε. Δ. Πλακεντίας 29-31, Αθήνα Τηλ.: , Fax: Ετήσιες συνδρομές Εσωτερικού: Εξωτερικού: Νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας, Εταιρείες: δολ. ΗΠΑ 53 Περιεχόμενα Χειρουργική του Θυρεοειδούς σε ιδιαίτερα εκτεταμένες Εξεργασίες. Ράπης Θ., Ζανάκης Σ., Λέτσα Ι., ΓκόντζοςΕ. 55 Ο Κρανιακός Μετωπιαίος Κρημνός. Θωμαΐδης Β., Τσάμης Ι., Σπούνος Μ., Λαζαρίδης Γ., ΚαρπούζηςΑ., Παπαδόπουλος Ν. 62 Ηωσινόφιλο Κοκκίωμα της Στοματικής Κοιλότητας. Παρουσίαση 20 Περιπτώσεων. Χατζηγιάννης Ν., Διαμαντή Σ., Σκλαβoύνου-Ανδρικοπούλου Αλ., Παπανικολάου Στ 70 Μη Avoxή - Ευασθησία απέναντι στα Μη Στεροειδή Αντιφλεγμονώδη Αναλγητικά. Παπαδημητρίου-Δελαντώνη Π., Δελαντώνη Α., Αράβα Μ. 76 Δερμοειδείς Κύστεις Εδάφους Στόματος: Με την Ευκαιρία δυο νέων Περιπτώσεων. Μάκος Χ., Γουγούσης Σπ 87 Επιστημονική Κίνηση - Γενικές Ανακοινώσεις 93

2 HELLENIC ARCHIVES OF ORAL AND MAXILLOFACIAL SURGERY OFFICIAL PUBLICATION OF THE HELLENIC ASSOCIATION FOR ORAL AND MAXILLOFACIAL SURGERY Vol. 6, No 2, April - June 2005 Quarterly Scientific Journal Ownership Hellenic Association for Oral and Maxillofacial Surgery 65 Lauriou Avenue, Paiania, Attiki Website: Publisher M.J. Paxinos Advisory Editorial Board P. Hatzimanolis I. Iatrou D. Karakasis G. Panos E. Vairaktaris Editor - in - chief I. Iatrou School of Dentistry, University of Athens 2 Thivon Str., Goudi GR, Athens Tel.: , Fax: Associate Editors N. Katsikeris, G. Panos Assistant Editors N. Lygidakis-Theologie, D. Papadakis Section Editors Dentoalveolar Surgery P. Christopoulos, S. Iordanidis, K. Marti Implantology P. Anastasiadis, S. Sotiriadou, L. Zouloumis Infections M. Bosinakou, C. Dendrinos, A. Patrikiou Oral and Maxillofacial Surgery in Children S. Dalabiras, E. Stylogianni, F. Tzerbos Oral Pathology A. Kolokotronis, St. Papanikolaou, A. Sklavounou Oncology K. Antoniadis, S. Gabriel, A. Rapidis Orthognathic and Facial Aesthetic Surgery K. Alexandridis, I, Karabouta, T. Semertzidis Radiology N. Parisis, E. Stefanou, K. Tsihlakis Reconstructive Surgery N. Lazaridis, N. Papadogeorgakis, Th. Rapis Research, Biomaterials, New Technology I. Dimitrakopoulos, G. Eliades, N. Lygidakis-Theologie Traumatology E. Eleftheriadis, G. Rallis, E. Triantafillidou Executive Council of the Hellenic Association for Oral and Maxillofacial Surgery ( ) D. Karakasis, Presedent N. Lazaridis, First Vice Presedent C. Skouteris, Second Vice Prsedent G. Rallis, General Secretary P. Hatzimanolis, Special Secretary S. Gavriel, Treasurer El. Vairaktaris, Member I. Iatrou, Member G. Panos, Member Printing Graphic Arts - G. Domprits, Tel.: , Fax: Advertising - Public relations M. J. Paxinos, Tel.: Production - Promotion MEDICON Ε.Π.Ε D. Plakentias Str., Athens Tel.: , Fax: Annual Subscription Rates Greece: 41 Other Countries: 60 δολ. ΗΠΑ Hospitals, Health Centers, Scientific Societies: 53 Contents Surgical Treatment in Extensive Lesions of the Thyroid Gland. Rapis T., Zanakis S.N., Letsa IF., Gontzos Ε 55 The Scalping Forehead Flap. Thomaidis V., Tsamis l, Spounos M., Lazaridis G., Karpouzis Α., Papadopoulos N. 62 Eosinophilic Granuloma of the Oral Cavity. Report of 20 Cases. Hagiyannis N., Diamanti S., Sklavounou A, Papanicolaou St 70 Sensitivity - Intolerance to Nonsteroidal Anti-inflammatory Drugs. Papadimitriou-Delantoni P., Delantoni A., AravaM. 76 Dermoid Cysts of the Floor of the Mouth: On the occasion of two new Cases. Makos P. Ch., Gougousis D. Sp 87 Scientific News - General Announcements 93

3 Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 6(2): 55-61, Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής Χειρουργική του θυρεοειδούς σε ιδιαίτερα εκτεταμένες Εξεργασίες Ράπης Θ. 1, Ζανάκης Σ. 2, Λέτσα Ι. 3, Γκόντζος Ε. 4. Περιφερειακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων «Γ. Χατζηκώοτα», Τμήμα Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο θυρεοειδής αδένας, εδραζόμενος στην πρόσθια τραχηλική χώρα, βρίσκεται στο πεδίο ενδιαφέροντος της γναθοπροσωπικής χειρουργικής. Η φυσιολογία και χειρουργική ανατομική του θυρεοειδούς, η επιδημιολογία, η αιτιολογία και η κλινική εικόνα των παθήσεων του αναφέρονται περιληπτικά. Επιπλέον παρουσιάζονται τέσσερις περιπτώσεις ασθενών με ιδιαίτερα εκτεταμένες εξεργασίες θυρεοειδούς ενώ συζητείται τόσο η διάγνωση όσο και η χειρουργική θεραπεία των παθήσεων του. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παθολογία και η χειρουργική του θυρεοειδούς έχουν μακρά ιστορία, πράγμα που αντικατοπτρίζεται άμεσα στον μακρύ κατάλογο δημοσιεύσεων που αφορούν συον θυρεοειδή. Ας μην ξεχνάμε ότι το Νόμπελ ιατρικής απονεμήθηκε το 1909 στον Kocher για τις πρωτοποριακές εργασίες του στη χειρουργική του θυρεοειδούς και τις επιπτώσεις της συο μεταβολισμό. Ο θυρεοειδής αδένας, εδραζόμενος εκατέρωθεν της μέσης γραμμής στην πρόσθια τραχηλική χώρα, βρίσκεται εντός των ανατομικών ορίων ενδιαφέροντος της γναθοπροσωπικής χειρουργικής. Δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο, παθήσεις του θυρεοειδούς να εκδηλωθούν κλινικά σαν τραχηλικές διογκώσεις και οι ασθενείς, ως εκ τούτου, να αποτανθούν σε γναθοπροσωπικό χειρουργό. Ο αδένας κατάγεται εμβρυολογικά από το έσω βλαστικό δέρμα του κεφαλικού τμήματος του αρχέγονου γαστρεντερικού σωλήνα και από τα εξωδερμικής προέλευσης C κύτταρα, που προέρχονται από τη νευρική πλάκα (Τσούρας 1976 α, 1976 β). 1. Γναθοπροσωπικός Χειρουργός, Διευθυντής, Δρ. Δρ. 2. Γναθοπροσωπικός Χειρουργός, Επιμ. Β ', M.Se 3. Ιατρός, συνεργάτης Κλινικής 4. Γναθοπροσωπικός Χειρουργός, Επιμ. Α ' Λέξεις κλειδιά: Θυρεοειδής αδένας, χειρουργική ανατομία, διάγνωση, χειρουργική θεραπεία. Το θυλάκιο αποτελεί τη λειτουργική μονάδα του αδένα και εκκρίνει θυροξίνη (Τ 4 ) και τριιωδοθυρονίνη (Τ 3 ). Τα θυλάκια είναι γεμάτα με θυρεοσφαιρίνη, ένα κολλοειδές, που είναι η μορφή αποθήκευσης των ορμονών. Ο έλεγχος της έκκρισης είναι ένα πολύπλοκο αυτορυθμιζόμενο σύστημα, στο οποίο μετέχουν ο υποθάλαμος με την TRH, η υπόφυση με την TSH και τα επίπεδα των ορμονών στο πλάσμα. Η TSH αποτελεί τον κυριότερο ρυθμιστικό παράγοντα μορφολογικής και λειτουργικής κατάστασης του αδένα, και εδώ ακριβώς στηρίζεται η θεραπεία καταστολής του θυρεοειδούς. (Thyroid Suppression Therapy). To δεύτερο λειτουργικό σύστημα του αδένα απαρτίζουν τα παραθυλακιοειδή ή C κύτταρα, που παράγουν καλσιτονίνη, η οποία παρεμποδίζει την οστική αποδόμηση, δρώντας στους οστεοκλάστες και της οποίας η έκκριση στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στα επίπεδα ασβεστίου στο πλάσμα (Kanavaros 2000). Η συχνότητα και η επίπτωση των παθήσεων του θυρεοειδούς είναι δύσκολο να εκτιμηθεί λόγω κυρίως των διαφόρων υποκλινικών μορφών τους. Αυτό ισχύει τόσο για τις καλοήθεις όσο και για τις κακοήθεις βλάβες. Υπάρχουν ενδείξεις, ότι υποκλινική νόσος μπορεί να αφορά μέχρι και το 25% υγιών θηλέων πάνω από 60 ετών. Ο διαγνωσμένος καρκίνος αποτελεί λιγότερο από 1% όλων των κακοηθειών, ενώ νεκροτομικά το λανθάνον Ca ανέρχεται σε

4 56 ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΣΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΕΣ ΕΞΕΡΓΑΣΙΕΣ 8% έως 40% ανάλογα της περιοχής. Αναφορικά με τις κακοήθεις βλάβες του θυρεοειδούς, η συχνότητα του θηλώδους Ca κορυφώνεται νωρίς στην ενήλικη ζωή (γύρω οτα 30), του θυλακιώδους λίγο αργότερα, ενώ τα χαμηλής διαφοροποίησης και τα αναπλαστικά αρκετά αργότερα. Το θηλώδες και το θυλακιώδες Ca, αποκαλούμενα συγκεντρωτικά διαφοροποιημένος καρκίνος του θυρεοειδούς, αποτελούν το 90% περίπου των κακοηθών νεοπλασιών. Οι παθήσεις του θυρεοειδούς είναι συχνότερες σης γυναίκες, [Linos και συν. (2000), Scopa και συν. (2000), Sessions και Diehl (1989)]. Πολλοί παράγοντες έχουν ενοχοποιηθεί για την εμφάνιση βλαβών του θυρεοειδούς, όπως η ακτινοβολία, το ιώδιο, γενετικοί παράγοντες, διαιτητικοί, ογκογονίδια και λοιπά. Ειδικά για τις κακοήθειες, η ακτινοβολία είναι ένας αποδεδειγμένος και καλά μελετημένος αιτιολογικός παράγοντας. Ο παράγοντας αυτός είναι δοσοεξαρτώμενος και φαίνεται να σχετίζεται γραμμικά με το χρόνο. Παράγοντες κινδύνου για κακοήθεια αποτελούν επίσης συνυπάρχουσες καλοήθεις παθήσεις και χρονίως αυξημένα επίπεδα TSH [Linos και συν. (2000), Sessions και Diehl (1989)1. Ο θυρεοειδής αδένας, βάρους 15-25gr, έχει σχήμα πεταλούδας αποτελούμενος από 2 λοβούς και τον μεταξύ αυτών ισθμό. Περιβάλλεται από την εν τω βάθει τραχηλική περιτονία και συνήθως επικαλύπτει τον κρικοειδή χόνδρο του λάρυγγα και τα 2 πρώτα τραχειακά ημικρίκια. Οι λοβοί του βρίσκονται μεταξύ των μεγάλων αγγείων του τραχήλου και του τραχειοοισοφαγικού συμπλέγματος. Ο αδένας περιέχεται μέσα στο χώρο αυτό, ενώ τα κεντρικότερα τμήματα των λοβών προσφύονιαι στερεά στα πλάγια τοιχώματα του αεραγωγού με την μεμβράνη του Berry. Το αγγειακό δίκτυο αποτελείται από 2 ζεύγη αρτηριών, 3 ζεύγη φλεβών και το μεταξύ αυτών πυκνότατο αγγειακό δίκτυο. Η κάτω θυρεοειδική αρτηρία, κλάδος του θυρεοαυχενικού στελέχους, εκφύεται επί τα εκτός των μεγάλων αγγείων, φέρεται εκ των άνω και έσω, διασταυρώνεται εν τω βάθει με την κοινή καρωτίδα και ακολούθως φέρεται προς τα κάτω και προς τη μέση γραμμή, εισερχόμενη στον αδένα, αφού διέλθει επί τα εκτός του παλίνδρομου λαρυγγικού στο 70% των περιπτώσεων. Η άνω θυρεοειδική αποτελεί τον πρώτο κλάδο της έξω καρωτίδας σε ποσοστό 80%. Εκφύεται μόλις άνωθεν του θυρεοειδούς χόνδρου και φέρεται προς τα κάτω παράλληλα και επί τα εκτός του άνω λαρυγγικού κάτω από τον ωμοϋοειδύ μυ. Η λέμφος, με ένα πλούσιο δίκτυο, απάγεται αρχικά στους λεμφαδένες του κεντρικού διαμερίσματος (προλαρυγγικοί, τραχειοοισοφαγικοί, άνω μεσοπνευμόνιοι και τους συνοδεύοντες τα άνω θυρεοειδικά αγγεία). Το παλίνδρομο λαρυγγικό νεύρο κατά τη θυρεοειδεκτομή είναι τρωτό σε 3 κυρίως σημεία. Πρώτον, όταν το νεύρο φέρεται έμπροσθεν της κάτω θυρεοειδικής και ο λοβός του αδένα απάγεται προς τη μέση γραμμή. Δεύτερον, το σημείο στο οποίο το νεύρο εισέρχεται στο λάρυγγα, πίσω από την κρικοθυρεοειδική διάρθρωση, όπου λόγω της μεμβράνης του Berry, δεν υφίσταται ελαστικότητα κατά τον επιμήκη άξονα του και τρίτον, στην κοίτη του αδένα, όπου μπορεί να πορεύεται μέσα σε λιπώδη ιστό. Σε ένα πολύ μικρό ποσοστό δεξιών τραχήλων, το νεύρο δεν είναι παλίνδρομο, εξορμούμενο κάθετα από το πνευμονογαστρικό, [Sessions και Diehl (1989), Weir (1987)]. Η κλινική εικόνα της θυρεοειδικής κακοήθειας ποικίλει ανάλογα με τον ιστολογικό τύπο και κυμαίνεται από τη χαρακτηριστική κλινική εικόνα κακοήθειας, που μπορούμε να συναντήσουμε στα χαμηλής διαφοροποίησης και αναπλαστικά Ca, μέχρι τις ήπιες εκδηλώσεις ενός θηλώδους καρκινώματος καλής πρόγνωσης όπου ο ασθενής αναφέρει την παρουσία βραδέως αυξανόμενης τραχηλικής ή θυρεοειδικής μάζας επί 2, 3 ή και περισσότερα έτη. ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ Υλικό της παρούσας μελέτης αποτέλεσαν 4 ασθενείς με χειρουργικά προβλήματα του θυρεοειδούς αδένα. 1η Περίπτωση Γυναίκα 24 ετών παραπέμφθηκε στο Τμήμα μας από το αντίστοιχο ενδοκρινολογικό του Νοσοκομείου για χειρουργική αντιμετώπιση ευμεγέθους τοξικής βρογχοκήλης. Κατά την κλινική εξέταση διαπιστώνεται μάζα σκληροελαστικής συστάσεως, που επεκτείνεται από το ύψος του θυρεοειδούς χόνδρου του λάρυγγα δεξιά μέχρι την είσοδο του μεσοθωρακίου (Εικ. 1α). Ο ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

5 Θ. ΡΑΠΗΣ και συν. 57 Εικ. 1α: Προεγχειρητική εικόνα εξεργασίας θυρεοειδούς. Η βλάβη εκτείνεται από το υοειδές οστούν μέχρι το άνω μεσοπνευμόνιο. Εικ. 1β: Προεγχειρητική C.T. Επέκταση της βλάβης στο ανώτερο μεσαύλιο και παρεκτόπιση του αεραγωγού. Εικ. 1γ: Προεγχειρητική C.T. Παρεκτόπιση αεραγωγού. έλεγχος με αξονική τομογραφία (C.T.) και υπερηχογράφημα (U/S) έδειξε ανομοιογενή μάζα αποτελούμενη από περιοχές κύσιεων, μαλακών ιστών ως και αποτιτανώσεων, με όρια σαφή και ομαλά, διαστάσεων 6.8x7.1 cm, που εκτείνεται άνωθεν του άνω χείλους του θυρεοειδούς χόνδρου του λάρυγγα μέχρι την είσοδο του μεσοθωρακίου, όπισθεν της σύστοιχης στερνοκλειδικής άρθρωσης (Εικ. 1β, 1γ). Ο αεραγωγός εμφάνιζε πιεστικά φαινόμενα και έντονη παρεκτόπιση προς τα πίσω και αριστερά. Από τη φυσική εξέταση και το λοιπό έλεγχο προέκυψε μικρού βαθμού πρόπτωση της τριγλώχινος βαλβίδας. Η ασθενής, υπό γενική αναισθησία και σε ευθυρεοειδική κατάσταση μετά από κατάλληλη αγωγή, υποβλήθηκε σε ολική θυρεοειδεκτομή δεξιά και υφολική αριστερά. Ιστολογικά, επρόκειτο για θυλακιώδες αδένωμα δεξιού λοβού με αλλοιώσεις οζώδους βρογχοκήλης, τόσο Εικ. 1δ: Μετεγχειρητική C.T. Αεραγωγός σε φυσιολογική θέση. Εικ. 1ε: Μετεγχειρητική εικόνα της ασθενούς. στον υπολειμματικό θυρεοειδικό ιστό δεξιά όσο και στον αριστερό λοβό. Η μετεγχειρητική πορεία υπήρξε απρόσκοπτη και η ασθενής εξήλθε του Νοσοκομείου την 6η μετεγχειρητική ημέρα (Εικ. 1δ, 1ε). ΤΟΜΟΣ 6, No 2, 2005

6 58 ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΣΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΕΣ ΕΞΕΡΓΑΣΙΕΣ 2η Περίπτωση Άνδρας 41 ετών προσήλθε στο Τμήμα μας με διόγκωση αριστεράς τραχηλικής χώρας. Ο ασθενής ανέφερε ότι η διόγκωση εμφανίστηκε προ 3ετίας και έκτοτε επακολούθησε σταδιακή αύξηση των διαστάσεων της. Η κλινική εξέταση αποκάλυψε ασυμπτωματική, ανώδυνη, ευκίνητη, συμπαγή, σκληροελαστικής σύστασης μάζα με ομαλά όρια. Η βιοψία δια λεπτής βελόνης ανέδειξε θηλώδες καρκίνωμα θυρεοειδούς, θυλακιώδους εν μέρει τύπου. Ο υπερηχοτομογραφικός έλεγχος του θυρεοειδούς αποκάλυψε ανομοιογενή ηχοδομή αριστερού λοβού με μικροαποτιτανώσεις και μπλοκ λεμφαδένων σύστοιχα. Στην C.T. απεικονίστηκε, στην αριστερά προσθιοπλάγια τραχηλική χώρα, ευμεγέθης μάζα 8 cm και πλέον, εκτεινόμενη από τη σύστοιχη υπερκλείδια χώρα μέχρι το υπογνάθιο τρίγωνο (Εικ. 2α). Λειτουργικά, ο ασθενής βρισκόταν σε ευθυρεοειδική κατάσταση και με γενική αναισθησία υποβλήθηκε σε ολική θυρεοειδεκτομή αριστερά και υφολική δεξιά. Συγχρόνως, κατά την αριστερά πλάγια τραχηλική χώρα έγινε λεμφαδενικός καθαρισμός του κεντρικού διαμερίσματος. Η μετεγχειρητική πορεία του ασθενούς υπήρξε ομαλή, ο ίδιος εξήλθε της Κλινικής μετά από 10 ημέρες και παραπέμφθηκε στο ογκολογικό και ενδοκρινολογικό Τμήμα του Νοσοκομείου για να εκτιμηθεί η ανάγκη περαιτέρω αντιμετώπισης με φαρμακευτική αγωγή ή και ραδιενεργό Ι 131 (Εικ. 2β, 2γ). 4η Περίπτωση Άνδρας ηλικίας 63 ετών εισήχθη στο Τμήμα μας για την αντιμετώπιση κακοήθους εξεργασίας του θυρεοειδούς, μετά από λήψη βιοψίας σε χειρουργική κλινική. Κατά την κλινική εξέταση διαπιστώθηκε η ύπαρξη σκληρής μάζας, εκτεινόμενης από τη σφαγή και υπερκλείδια χώρα αριστερά μέχρι το σύστοιχο υπογνάθιο τρίγωνο (Εικ. 4α). Υπό γενική αναισθησία, ο ασθενής υποβλήθηκε σε ολική θυρεοειδεκτομή και ριζικό τραχηλικό λεμφαδενικό καθαρισμό αριστερά, (Εικ. 4β). Διεγχειρητικά, η εξεργασία περιέβαλλε περιμετρικά την τραχεία και την τραχειοοισοφαγική αύλακα. Κατεβλήθη επιτυχής προσπάθεια, ώστε να διατηρηθούν τα κάτω λαρυγγικά νεύρα. Ιστολογικά, η βλάβη χαρακτηρίζετο από ποικιλία εικόνων και θεωρήθηκε ως αναπλαστικό καρκίνωμα θυρεοειδούς, λόγω παρουσίας επιθηλιόμορφων κυττάρων και αντικατάστασης του επιθηλίου αγγείων από νεοπλασματικά κύτταρα (μεταξύ αυτών και της έσω σφαγίτιδας). Η μετεγχειρητική πορεία του ασθενούς ήταν ομαλή και 3η Περίπτωση Άνδρας ηλικίας 70 ετών παραπέμφθηκε στην Κλινική μας για χειρουργική αντιμετώπιση βρογχοκήλης του δεξιού λοβού του θυρεοειδούς. Κλινικά ψηλαφήθηκε μάζα ανώδυνη, σκληροελαστική, που καταλάμβανε το χώρο από το ύψος του υοειδούς οστού, κατά τη μέση γραμμή του τραχήλου και δεξιά μέχρι τη λαβή του στέρνου και τη σύστοιχη στερνοκλειδική άρθρωση (Εικ. 3α). Ο ασθενής, υπό γενική αναισθησία, υποβλήθηκε σε ολική θυρεοειδεκτομή δεξιά και ισθμεκτομή (Εικ. 3β). Η ιστολογική εξέταση ανέδειξε αλλοιώσεις οζώδους κολλοειδούς βρογχοκήλης με εκφυλιστικές αλλοιώσεις. Μετά από 7ήμερη νοσηλεία, ο ασθενής έλαβε εξιτήριο (Εικ. 3γ). Εικ. 2α: Προεγχειρητική C.T. Μάζα 8 cm με μπλοκ διηθημένων λεμφαδένων. Εικ. 2β: Μετεγχειρητική C.T. ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

7 Θ. ΡΑΠΗΣ και συν. 59 Εικ. 2γ: Μετεγχειρητική κλινική εικόνα της 2ης περίπτωσης. Εικ. 3α: Προεγχειρητική κλινική εικόνα. Η βλάβη εκτείνεται από το υπογνάθιο τρίγωνο έως την είσοδο του μεσοπνευμονίου. Εικ. 36: Διεγχειρητική εικόνα της 3ης περίπτωσης. Εικ. 3γ: Μετεγχειρητική εικόνα του τραχήλου του ασθενή. Εικ. 4α: Προεγχειρητική εικόνα. Είναι εμφανής η θέση λήψεως της βιοψίας ως και η τραχηλική διόγκωση αριστερά. Εικ. 4β: Διεγχειρητική εικόνα. Παρασκευή και διατήρηση παλίνδρομων λαρυγγικών άμφω. ΤΟΜΟΣ 6, No 2, 2005

8 60 ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΣΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΕΣ ΕΞΕΡΓΑΣΙΕΣ με την έξοδο του παραπέμφθηκε για ακτινοθεραπεία, λόγω διήθησης αγγείων και της κάψας των προσβεβλημένων λεμφαδένων του υπερκλείδιου τριγώνου. Ο ασθενής υπέκυψε στη νόσο 1 χρόνο αργότερα. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Στη διάγνωση των παθήσεων του θυρεοειδούς συμβάλλουν το ιστορικό, η φυσική εξέταση, οι αιματολογικές εξετάσεις, ο ακτινογραφικός έλεγχος, οι υπέρηχοι, τα ραδιοϊσότοπα, η αξονική και μαγνητική τομογραφία, η θεραπεία καταστολής και η βιοψία δια βελόνης. Στο ιστορικό θα εκτιμηθεί κυρίως η ηλικία, το φύλο, το οικογενειακό ιστορικό και η έκθεση σε ακτινοβολία. Θυρεοειδική μάζα σε παιδί όπως και σε υπερήλικα είναι ύποπτη κακοήθειας. Ένας δεδομένος όζος σε άνδρα είναι πιο πιθανό να είναι κακοήθης παρά σε γυναίκα. Ασθενής, ανεξαρτήτως ηλικίας, που έχει εκτεθεί σε ακτινοβολία παρουσιάζει αυξημένο κίνδυνο κακοήθειας. Στη φυσική εξέταση εκτιμώνται κυρίως οι διαστάσεις της βλάβης, η σύσταση της, η ύπαρξη πολλαπλών όζων και οι τραχηλικοί λεμφαδένες. Ο προσδιορισμός των Τ 3, Τ 4, TSH, καλσιτονίνης, θυρεοσφαιρίνης και αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων, ενώ είναι σημαντικός για τη διάγνωση καλοηθών παθήσεων και την εντόπιση υποτροπών (θυρεοσφαιρίνη), είναι μικρής αξίας στη διάγνωση του καρκίνου. To Ca εμφανίζεται γενικά σε ευθυρεοειδικές καταστάσεις ενώ η θυρεοσφαιρίνη αυξάνεται τόσο σε καλοήθεις όσο και σε κακοήθεις παθήσεις. Την πιο άμεση διαγνωστική αξία έχει ο προσδιορισμός της καλσιτονίνης σε περίπτωση μυελοειδούς Ca. Η προσφορά των κλασικών ακτινογραφιών είναι περιορισμένη, εκτός από την περίπτωση μεταστατικής νόσου στους πνεύμονες ή και στα οστά. Η ύπαρξη αποτιτανώσεων στον αδένα είναι ένδειξη μυελοειδούς Ca χωρίς αυτό να είναι παθογνωμονικό. Οι υπέρηχοι είναι χρήσιμοι στη διάκριση κυστικών και συμπαγών αλλοιώσεων, δεδομένου ότι η πιθανότητα κακοήθειας είναι σαφώς μεγαλύτερη σε συμπαγείς βλάβες. Επίσης βοηθούν στον εντοπισμό υποκλινικών βλαβών, στην παρακολούθηση τους και στην καθοδήγηση της βελόνας για τη λήψη βιοψίας. Ο ραδιοϊσοτοπικός έλεγχος βασίζεται στην εκλεκτική πρόσληψη των ισοτόπων από τον αδένα. Παραδοσιακά, θερμές περιοχές θεωρούνται λιγότερο πιθανές για Ca. Πάντως 80% των ψυχρών όζων είναι καλοήθεις ενώ θερμή περιοχή δεν αποκλείει την κακοήθεια. Σε καρκινικές βλάβες, η αξονική και μαγνητική τομογραφία προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες αναφορικά με την τρισδιάστατη εικόνα του αδένα, του όγκου και των γύρω ιστών. Επίσης η παρουσία λεμφαδενικών μεταστάσεων είναι εμφανής. Με τη θεραπεία καταστολής, η εξωγενής χορήγηση ορμονών κλείνει τον άξονα υπόφυσης-θυρεοειδούς, περιορίζοντας δραστικά τα επίπεδα της TSH. Εάν η βλάβη εξαφανιστεί, η πιθανότητα καλοήθειας αυξάνεται, ενώ αν δεν μεταβληθεί ή συνεχίζεται η αύξηση, η βλάβη θεωρείται αυτόνομος και επομένως δυνητικά κακοήθης. Η βιοψία του θυρεοειδούς δια λεπτής βελόνης είναι η πιο χρήσιμη διαγνωστική μέθοδος. Η διάκριση μεταξύ καλοήθειας και κακοήθειας επιτυγχάνεται σε ποσοστό πάνω από 80% (Fotopoulos 2000, Tsampoulas2000). Εάν θεωρήσουμε, σύμφωνα με αμερικανικές στατιστικές, ότι 7% των θηλέων και 2% των αρρένων έχουν θυρεοειδή αυξημένων διαστάσεων, ότι όζος ψηλαφάται στο 4% του πληθυσμού, ότι λιγότερο από 40 άτομα στο έχουν καρκίνο του θυρεοειδούς και ότι μόνο 6 ασθενείς κατ' έτος καταλήγουν από Ca θυρεοειδούς, τότε αυτόματα τίθεται το ερώτημα της επιλογής για χειρουργική θεραπεία. Η απόφαση θα στηριχθεί στη σωστή διερεύνηση, την εκτίμηση των παραγόντων κινδύνου αλλά και στο ένστικτο του ενδοκρινολόγου και του χειρουργού (Sessions και Diehl 1989). Αναφορικά με τις καλοήθεις παθήσεις, η χειρουργική θεραπεία συνήθως ενδείκνυται σε περιπτώσεις εμφάνισης πιεστικών φαινομένων επί του αεραγωγού και όταν επιζητείται άμεση ανακούφιση από αυτά. Η θεραπεία εκλογής για το διαφοροποιημένο Ca είναι η ολική ή υφολική θυρεοειδεκτομή. Σε ασθενείς χαμηλού κινδύνου με Ca διαμέτρου μικρότερης από 1,5 cm και μονοεστιακό πιθανότατα αρκεί η λοβεκτομή. Ο No τράχηλος τίθεται σε παρακολούθηση ενώ σε κλινικά θετικό τράχηλο προτιμάται ο τροποποιημέ- ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΠΚΗΣ

9 Θ. ΡΑΠΗΣ και συν. 61 νος λεμφαδενικός καθαρισμός. Για το μυελοειδές Ca, No συνιστάται ολική θυρεοειδεκτομή και λεμφαδενικός καθαρισμός του κεντρικού διαμερίσματος. Σε περίπτωση θετικού τραχήλου, πολλοί προτιμούν το ριζικό καθαρισμό. Η χειρουργική θεραπεία του διαφοροποιημένου καρκίνου συνδυάζεται με τη χορήγηση ορμονών και ραδιενεργού ιωδίου, ανάλογα με την περίπτωση. Ριζικότερες επεμβάσεις ενδείκνυνται για τα χαμηλής διαφοροποίησης Ca, ενώ τα αναπλασπκά σπανίως είναι χειρουργήσιμα κατά την πρώτη προσέλευση του ασθενούς, αφού αποτελούν έναν από τους πλέον καταστροφικούς όγκους, που αναπτύσσονται στον άνθρωπο [Linos (2000), Sessions και Diehl (1989), Silver και Cusumano (1992), Tsatsoulis (2000)]. Hellenic Arch Oral Maxillofac Surg 6(2): 55-61, SUMMARY Surgical Treatment in Extensive Lesions of the Thyroid Gland. T. Rapis 1, S. N. Zanakis 2, I. F. Letsa 3, E. Gontzos 4. General District Hospital ofioannina, Greece, Department of Oral and Maxillofacial Surgery The thyroid gland, being in the anterior neck region, is an important subject for Maxillofacial Surgery. Physiology, surgical anatomy, epidemiology, etiology and clinical features of the thyroid gland lesions are mentioned briefly. Furthermore, we present four case répons referring to extensive lesions of the thyroid gland, where diagnosis and surgical treatment are also discussed. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Fotopoulos Α.: The contribution of nuclear medicine to the diagnosis of thyroid cancer. I.U.C.P., Thyroid Pathology - Oncology. Ioannina, Kanavaros P.: The thyroid gland: Histology and function. I.U.C.P., Thyroid Pathology - Oncology. Ioannina, Linos Α., Avgerinos C., Linos D.: Epidemiology of thyroid diseases including carcinomas. I.U.C.P., Thyroid Pathology- Oncology. Ioannina, Linos D.: Surgical management of thyroid tumors. I.U.C.P., Thyroid Pathology - Oncology. Ioannina, Scopa C: Thyroid neoplasia: general classification. I.U.C.P., Thyroid Pathology - Oncology. Ioannina, Scopa C, Petrohilos J., Spiliotis J., Melachrinou M.: Autopsy findings in clinically normal thyroids. A study in Southwestern Greek population. I.U.C.P., Thyroid Pathology - Oncology. Ioannina, Sessions R., Diehl W.: Thyroid cancer and related nodularity, in: Myers E., Suen J.: Cancer of the head and neck. Second edition, Churchill Livingstone 1989, pp Silver C, Cusumano R.: Thyroid gland, in: Rob and Smith's: Operative Surgery, Head and Neck, Part 1. Fourth edition, Butterworth - Heinemann 1992, pp Tsampoulas C: Ultrasound diagnosis of Thyroid Carcinoma. I.U.C.P., Thyroid Pathology - Oncology. Ioannina, Tsatsoulis Α.: Nodular and diffuse palpable Thyroid lesions: A challenge for cooperation with the pathologist. I.U.C.P., Thyroid Pathology - Oncology. Ioannina, Tsatsoulis Α., Scopa C: Therapeutic approaches of thyroid tumors. I.U.C.P., Thyroid Pathology - Oncology. Ioannina, Τσούρας Σ.: Μαθήματα εμβρυολογίας του ανθρώπου. Τεύχος Α'. Θεσσαλονίκη, 1976α, σελ Τσούρας Σ.: Μαθήματα εμβρυολογίας του ανθρώπου. Τεύχος Β'. Θεσσαλονίκη, 19766, σελ Weir Ν.: Anatomy of the larynx and tracheobronchial tree, in: Scott - Brown's Otolaryngology, fifth edition Basic Sciences. Butterworths London, Boston, Durban, Singapore, Sydney, Toronto, Wellington. 1987, pp DDS, MD, Dr., Dr., Head of the Department. 2. DDS, MSc, Registrar. 3. MD, external colleague. 4. DDS, Senior Registrar. Key words: Thyroid gland, surgical anatomy, diagnosis, surgical treatment. Διεύθυνση για ανάτυπα: Δρ. Θ. Ράπης Π.Γ.Ν. Ιωαννίνων «Γ. ΧΑΤΖΗΚΩΣΤΑ» Λεωφόρος Μακρυγιάννη Ιωάννινα Τηλ: Fax: ΤΟΜΟΣ 6, No 2, 2005

10 Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 6(2): 62-69, Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής Ο Κρανιακός Μετωπιαίος Κρημνός. Θωμαΐδης Β. 1, Τοάμης Ι. 2, Σπούνος Μ. 3, Λαζαρίδης Γ. 4 β, Καρπονζης Α. 4, Παπαδόπουλος Ν. 5 Κλινική Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο Κρανιακός Μετωπιαίος Κρημνός αποτελεί μια από τις πλέον αξιόπιστες τεχνικές πλαστικής αποκατάστασης εκτεταμένων ελλειμμάτων της μύτης. Ο κρημνός παρέχει ικανή ποσότητα μετωπιαίον δέρματος, πον προσομοιάζει με το χρώμα και την νφή τον δέρματος της ρινός και επιπρόσθετα ικανοποιεί τις ανάγκες σε μήκος, στις περιπτώσεις όπον απαιτείται δημιονργία τον ελεύθερον χείλονς τον πτερνγίον της ρινός και τις κιονίδας. Στην εργασία αντή παρονσιάζεται περίπτωση αποκατάστασης ενός μεγάλον ελλείμματος της μύτης πον προέκνψε μετά από εκτομή ενός βασικοκντταρικού καρκινώματος, περιγράφεται η εγχειρητική τεχνική, αξιολογούνται τα αποτελέσματα και σνζητώνται τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της μεθόδον. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο κρανιακός μετωπιαίος κρημνός αποτελεί μια από τις καλύτερες τεχνικές ολικής και υφολικής αποκατάσταση της ρινός. Περιγράφηκε το 1942 από τον Converse, και ουσιαστικά είναι η "λογική προέκταση" του κλασικού μετωπιαίου κρημνού (Indian flap) (Converse 1942, 1969, 1977, Converse και McCarthy 1981). Ο κρημνός παρέχει ικανή ποσότητα μετωπιαίου δέρματος, που προσομοιάζει με το χρώμα και την υφή του δέρματος της ρινός και επιπρόσθετα ικανοποιεί τις ανάγκες σε μήκος, στις περιπτώσεις όπου απαιτείται δημιουργία του ελεύθερου χείλους του πτερυγίου της ρινός και τις στυλίδας (Converse και McCarthy 1981, McCarthy 1990). 1. Στοματικός Γναθοπροσωπικός Χειρουργός, Επιμελητής Β'. 2. Στοματικός Γναθοπροσωπικός Χειρουργός, Επιμελητής Α '. 3. Ειδικευόμενος Ιατρός Γενικής Χειρουργικής. 4. Δερματολόγος, Λέκτορας Δ.Π.Θ. 5. Παθολογοανατόμος, Αναπληρωτής Καθηγητής Δ.Π.Θ. Λέξεις κλειδιά: Κρανιακός μετωπιαίος κρημνός, ρινική αποκατάσταση. ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ Ο κρανιακός μετωπιαίος κρημνός περιλαμβάνει τμήμα του δέρματος του μετώπου, του τριχωτού της κεφαλής, της επικράνιας απονεύρωσης και ένα μεγάλο μέρος των αγγείων του μετώπου και του πρόσθιου τμήματος του τριχωτού της κεφαλής. Ο μετωπιαίος μυς, η επικράνια απονεύρωση και οι υπερκείμενοι ιστοί τροφοδοτούνται από ένα εκτεταμένο αναστομωτικό αγγειακό δίκτυο που σχηματίζεται από τα υπερκόγχια, υπερτροχίλια και επιπολής κροταφικά αγγεία. Όλα αυτά τα αγγεία, με εξαίρεση το επιπολής κροταφικό σύστημα της αντίθετης με τον κρημνό πλευράς, εξασφαλίζουν την ιδιαίτερα πλούσια αιμάτωση του (McCarthy 1990). Ο μετωπιαίος μυς, ένας λεπτός τετράπλευρος μυς με κατακόρυφες μυϊκές ίνες, περιλαμβάνεται μόνο κατά το ένα του ημιμόριο στον κρημνό και συγκεκριμένα στο αντίθετο της δότριας θέσης του μετωπιαίου δέρματος. ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ Σχεδιασμός Ο κρημνός σχεδιάζεται αρχικά σε σχήμα ημικυ-

11 ΘΩΜΑΙΔΗΣ Β. και συν. 63 κλίου με στεφανιαία διεύθυνση αρχίζοντας από τη ρίζα της έλικας του πτερυγίου του ωτός. Συνεχίζει σιο πρόσθιο τμήμα του τριχωτού, ανακάμπτει σιη μετωπιαία χώρα της αντίθετης πλευράς πάνω από την οφρύ και κατά μήκος αυτής και το τελικό σκέλος σχεδιάζεται με κεφαλική διεύθυνση σε όλη την έκταση του μετώπου, ανάλογα με την έκταση του δέρματος που απαιτείται για την κάλυψη του ελλείμματος (Εικ. Ια). Το υπερόφρυο δερματικό τμήμα του μετώπου είναι ουσιαστικά το τμήμα του δέρματος, που πρόκειται να καλύψει το έλλειμμα και πρέπει να προσδιοριστεί με ιδιαίτερη ακρίβεια. Ο χειρουργός μπορεί να βοηθηθεί στο σημείο αυτό, από ένα κομμάτι γάζας που διαμορφώνεται ανάλογα, με βάση το τρισδιάστατο έλλειμμα της ρινός και μεταφέρεται στην επιλεγείσα περιοχή του μετώπου, όπου και σχεδιάζεται ακριβώς το δέρμα που πρόκειται να μεταφερθεί (Converse 1969, Converse και McCarthy 1981, McCarthy 1990). Στις περιπτώσεις που πρόκειται να ανακατασκευασθεί η στυλίδα και οι ρώθωνες, θα χρειασθεί να γίνει ειδικός χειρισμός αναδίπλωσης του άπω άκρου του κρημνού και ως εκ τούτου ο κρημνός πρέπει να εξασφαλίζει το ανάλογο και απαραίτητο μήκος (Εικ. 2) (Converse και McCarthy 1981, McCarthy 1990). Εικ. 1: Ο Κρανιακός Μετωπιαίος Κρημνός, α) Σχεδιασμός του κρημνού. β) Υπέγερση στη δότρια θέση. Ο μετωπιαίος μυς δε συμπεριλαμβάνεται στον κρημνό στη θέση αυτή. γ) Πλήρης παρασκευή του κρημνού στο μέτωπο και το κρανίο. Ο μετωπιαίος μυς συμπεριλαμβάνεται στο μετωπιαίο τμήμα αντίστοιχα με προσωρινό έλλειμμα, δ) Κατάλληλη διαμόρφωση του μετωπιαίου δέρματος της δότριας θέσης. ε) Τελική συρραφή. Παρασκευή και υπέγερση του κρημνού Η υπέγερση του κρημνού όπως περιγράφηκε από τον Converse (1942,1969) αρχίζει από το μέτωπο (το τμήμα της δότριας θέσης) και σε επίπεδο επάνω από τον μετωπιαίο μυ (Εικ. 1β). Θα πρέπει να αποφεύγεται η έγχυση αγγειοσυσπασπκού στη θέση αυτή, γιατί το διάλυμα οδηγεί σε λεύκανση της χροιάς του μυ, καθιστώντας την αναγνώριση του δύσκολη. Είναι επιβεβλημένο το τμήμα αυτό του μετωπιαίου μυ να μην συμπεριληφθεί σιον κρημνό, καθώς θα αποτελέσει την κλίνη του ελεύθερου δερματικού μοσχεύματος, στη δεύτερη χειρουργική φάση, εξασφαλίζοντας και τις μιμικές κινήσεις του μετώπου στο σημείο αυτό. Ακολούθως γίνεται η στεφανιαία διατομή του δέρματος του τριχωτού της κεφαλής και ο κρημνός υπεγείρεται στο επίπεδο του χαλαρού συνδετικού ιστού, μεταξύ του περιοστέου και της επικράνιας απονεύρωσης, ενώ στην κροταφική χώρα, η κροταφική περιτονία συμπεριλαμβάνεται στον κρημνό (Εικ. 1γ). Με τον τρόπο αυτό διατηρούνται τα επιπολής κροταφικά Εικ. 2: Κατάλληλη αναδίπλωση του ακραίου τμήματος του κρημνού και καθήλωση με ράμματα, στην περίπτωση που πρόκειται να ανακατασκευασθεί η κιονίδα και οι ρώθωνες. αγγεία, εξασφαλίζοντας την αιματική άρδευση του. Η υπέγερση ολοκληρώνεται με την παρασκευή του κρημνού στο υπόλοιπο τμήμα του μετώπου σε επίπεδο κάτω από το μετωπιαίο μυ αυτή τη φορά (Εικ.ΐγ). Η έκταση της παρασκευής οριοθετείται από την μετωπορινική γωνία προς τα έσω και το υπερκόγχιο χείλος προς τα κάτω και έξω. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στο σημείο αυτό, για τη διαφύλαξη των υπερκόγχιων και υπερτροχίλιων αγγείων καθώς επίσης και του υπερκόγχιου νεύρου. Ο κρημνός μεταφέρεται στη δέκτρια θέση και το δέρμα του μετώπου της δότριας θέσης διαμορφώνε- ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

12 64 Ο ΚΡΑΝΙΑΚΌΣ ΜΕΤΩΠΑΙΟΣ ΚΡΗΜΝΌΣ ται, ανάλογα με την έκταση του ελλείμματος (Εικ. 1δ). Σε περιπτώσεις που λείπει η στυλίδα και τα πτερύγια της ρινός το άνω άκρο του κρημνού διαμορφώνεται ανάλογα, αναδιπλώνεται και καθηλώνεται με ράμματα, ούτως ώστε να αποδοθεί το τρισδιάστατο σχήμα των δομών αυτών και κυρίως το χείλος των πτερυγίων, όπως περιέγραψε ο Converse το 1969 (Εικ. 2). Τέλος γίνεται η συρραφή και το γυμνό τραύμα στο μέτωπο καλύπτεται με βαζελινούχες γάζες (Εικ. 1ε). Διατομή του μίσχου του κρημνού Ο μίσχος αποκόπτεται και ο κρημνός επαναφέρεται και επανατοποθετείται οι,ην αρχική του θέση στο κρανίο, μετά από διάστημα 14 έως 18 ημερών. Ο χρόνος αυτός μπορεί να παραταθεί εάν κριθεί ότι η επαναγγείωση είναι πτωχή, κυρίως σε ασθενείς με μειωμένη επουλωτική εφεδρεία. Η καθυστέρηση όμως της επαναφοράς καθιστά δυσκολότερη τη συμπλήρωση και συρραφή των ορίων του κρημνού στο χείλος της στεφανιαίας τομής (McCarthy 1990). Με προσοχή πρέπει να επιλεγεί το επίπεδο διατομής του μίσχου σε τέτοιο ύψος, ούτως ώστε να παραμείνει δέρμα από τον κρημνό που θα καλύψει στη φάση αυτή το κεφαλικό τμήμα του ρινικού ελλείμματος (McCarthy 1990). Σε απώτερο χρόνο μπορούν να γίνουν διορθωτικές επεμβάσεις όπως λέπτυνση του κρημνού, διευθέτηση της συμμετρίας των ρωθώνων, σκελετική αποκατάσταση της ρινός και έτσι απόδοση μιας καλύτερης αισθητικής εμφάνισης της μύτης. ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Γυναίκα ηλικίας 69 ετών προσήλθε στα εξωτερικά ιατρεία της Κλινικής μας με ανώδυνη, ευμεγέθη, εξωφυτική βλάβη της ρινός (Εικ. 3), η βιοψία της οποίας ανέδειξε βασικοκυτταρικό καρκίνωμα. Από το ρινοσκοπικό έλεγχο διαπιστώθηκε φυσιολογικός και απρόσβλητος ρινικός βλεννογόνος. Η βλάβη εμφανίσθηκε προ 5ετίας και αντιμετωπιζόταν κατά καιρούς από ιατρό άλλης ειδικότητας με διαθερμοπηξία ενώ το τελευταίο διάστημα αυξήθηκε σημαντικά σε διαστάσεις. Αποφασίσθηκε η υπό γενική αναισθησία εκτομή της βλάβης και η κάλυψη του εκτεταμένου ελλείμμα- Εικ. 3: Εκτεταμένο μικτού τύπου, βασικοκυτιαρικό καρκίνωμα ρινός. τος με κρανιακό μετωπιαίο κρημνό. Σχεδιάστηκαν τα όρια εκτομής του όγκου, που περιελάμβανε τη ράχη της ρινός, τη στυλίδα, και μεγάλο τμήμα της πλάγιας επιφάνειας αμφοτερόπλευρα. Με βάση τις διαστάσεις του ελλείμματος που θα προέκυπτε, έγινε ο σχεδιασμός του κρανιακού μετωπιαίου κρημνού λαμβάνοντας υπ' όψη, στο μετωπιαίο τμήμα του, το πλάτος αλλά και το μήκος ούτως ώστε να επιτραπεί η ανακατασκευή της στυλίδας και του ελεύθερου χείλους των ρωθώνων (Εικ. 4,5). Η εκτομή έγινε σε όλο το βάθος του δέρματος και των ρινικών μυών συμπεριλαμβάνοντας το έσω σκέλος των πτερυγιαίων χόνδρων, τμήμα του πρόσθιου χείλους του χόνδρινου διαφράγματος και μικρής ζώνης βλεννογόνου στη δερματοβλεννογόνια ένωση των μυκτήρων, αφήνοντας άθικτους τους πλάγιους χόνδρους και το έξω σκέλος των πτερυγιαίων χόνδρων (Εικ. 6,7). Η καθαρότητα των ορίων προσδιορίσθηκε με ταχείες βιοψίες. ΤΟΜΟΣ 6, No 2, 2005

13 ΘΩΜΑΙΔΗΣ Β. και συν. 65 Εικ. 5: Σχεδιασμός του κρανιακού τμήματος του κρημνού. Η υπέγερση του κρημνού άρχισε από τη δότρια θέση του μετώπου, σε επίπεδο πάνω από τον μετωπιαίο μυ και συνεχίσθηκε στο επίπεδο του χαλαρού συνδετικού ιστού, μεταξύ του περιοστέου και της επικράνιας απονεύρωσης. Στην κροταφική χώρα η κροταφική περιτονία συμπεριελήφθη στον κρημνό διατη- Εικ. 4: Σχεδιασμός του μετωπιαίου τμήματος του κρημνού. Εικ. 6: Το χειρουργικό πεδίο μετά την εκτομή της βλάβης. Εικ. 7: Διακρίνονται, οι άθικτοι πλάγιοι ρινικοί χόνδροι και το έξω σκέλος των πτερυγιαίων χόνδρων. ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

14 66 ο ΚΡΑΝΙΑΚΌΣ ΜΕΤΩΠΙΑΊΟΣ ΚΡΗΜΝΌΣ Εικ. 8: Η υπέγερση του κρημνού έχει ολοκληρωθεί. Διακρίνεται ο μετωπιαίος μυς σιη δότρια θέση. ρώντας τα επιπολής κροταφικά αγγεία. Στο υπόλοιπο τμήμα του μετώπου, που αποτελεί και τη 6άση του κρημνού η παρασκευή συνεχίσθηκε στο ίδιο επίπεδο (Εικ. 8), εξασφαλίζοντας την ακεραιότητα των υπερκόγχιων και υπερτροχίλιων αγγείων καθώς επίσης και του υπερκόγχιου νεύρου. Μετά τον έλεγχο του μήκους του κρημνού έγινε η συρραφή στη δέκτρια θέση ενώ το τμήμα του ελεύθερου χείλους του κρημνού αναδιπλώθηκε με τέτοιο τρόπο, ούτως ώστε να επανακατασκευασθεί το ελεύθερο χείλος των ρωθώνων, η δερματοβλεννογόνια ένωση των μυκτήρων, καθώς και η κιονίδα (Εικ. 9,10). Το γυμνό τραύμα στο μέτωπο καλύφθηκε με βαζελινούχες γάζες και ο κρημνός αφέθηκε στη δέκτρια θέση για τρεις εβδομάδες, με συχνές αλλαγές των τραυμάτων. Μετά από αυτή την περίοδο έγινε η διατομή του μίσχου και το τμήμα του κρημνού που δεν χρησιμοποιήθηκε στο μέτωπο ενώ καλύφθηκε στη φάση αυτή και το υπόλοιπο τμήμα του κεφαλικού τμήματος του ρινικού ελλείμματος. Το μετωπιαίο έλλειμ- Εικ. 9: Τελική συρραφή. μα της δότριας θέσης, καλύφθηκε σ' αυτό το στάδιο με ελεύθερο ολικού πάχους δερματικό μόσχευμα από την υπερκλείδια χώρα. Το αποτέλεσμα 24 μήνες μετά κρίνεται αισθηματικά και λειτουργικά (αναπνοή) ικανοποιητικό, και η ασθενής, ιδιαίτερα ικανοποιημένη από την εικόνα της, αρνήθηκε τις διορθωτικές επεμβάσεις που της προτάθηκαν για λέπτυνση του κρημνού και βελτίωση της μικρής ασυμμετρίας των ρωθώνων (Εικ. 11,12,13). ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η μύτη είναι έντονο και προέχον χαρακτηριστικό και κάθε αλλαγή στο σχήμα και τη χροιά της είναι εμφανέστατη. Το πολύπλοκο περίγραμμα της, αλλού κυρτό και αλλού κοίλο, η παρουσία των ρινικών χοανών, το διαφορετικό πάχους και υφής δέρμα σε κάθε περιοχή της και η λειτουργική της σημασία στην αναπνοή, δημιουργούν ιδιαίτερες δυσκολίες στην αποκατάσταση της. Οι περιοχές ιστικής διαθεσιμότητας για την απο- ΤΟΜΟΣ 6, No 2, 2005

15 ΘΩΜΑΙΔΗΣ Β. και συν. 67 Εικ. 10: Η κιονίδα και οι ρώθωνες έχουν ανακατασκευασθεί. Εικ. 12: Πλάγια άποψη της αποκατάστασης. Εικ. 11: Η ασθενής δύο χρόνια μετά. κατάσταση των ρινικών ελλειμμάτων είναι η ίδια η μύτη, το μεσόφρυο, η παρειά, η οπισθοωτιαία χώρα και σπανιότερα ο τράχηλος (Barton και Byrd 1990). Οι περιοχές αυτές περιορίζονται σημαντικά σία εκτεταμένα ελλείμματα ολικής και υφολικής ρινικής απο- Εικ. 13: Η αναπνοή εξασφαλίζεται απρόσκοπτα. Η ελαφρά ασυμμετρία των ρωθώνων βελτιώνεται με μικρή διορθωτική επέμβαση σε δεύτερο χρόνο. κατάστασης και ο κρανιακός μετωπιαίος κρημνός αποτελεί μια από της πλέον αξιόπιστες τεχνικές σ' αυτές τις περιπτώσεις. ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

16 68 ο ΚΡΑΝΙΑΚΌΣ ΜΕΤΩΠΙΑΊΟΣ ΚΡΗΜΝΌΣ Το δέρμα του μετώπου είναι αρκετά εύκαμπτο ούτως ώστε να μπορεί να αναδιπλωθεί, λαμβάνοντας το πολύπλοκο σχήμα του περιγράμματος της μύτης. Η μεγάλη ισπκή διαθεσιμότητα του μετώπου επιτρέπει στον κρημνό να λάβει όχι μόνο το κατάλληλο πλάτος αλλά και το απαιτούμενο μήκος στις περιπτώσεις που πρέπει να ανακατασκευασθούν οι ρώθωνες και η κιονίδα. Η χροιά και η υφή του δέρματος του μετώπου προσομοιάζει αρκετά με της μύτης και η αποκατάσταση είναι πολύ ικανοποιητική αισθητικά, χωρίς να ομοιάζει με "εμβάλωμα" (Coleman 1959, Millard 1966). Η αξιοπιστία του κρημνού εξασφαλίζεται από την πλούσια αρτηριακή αιμάτωση από τις υπερκόγχιες αρτηρίες καθώς και από την επιπολής κροταφική αρτηρία της βάσης του. Ο αυστηρός σχεδιασμός, όπως περιγράφεται πιο πάνω, και η προσεκτική παρασκευή εξασφαλίζουν την ακεραιότητα των αγγείων, αν και έχει προταθεί και η χρήση συσκευής για το σκοπό αυτό (Cheney και συν. 1995). Η φλεβική αποχέτευση, βασικός παράγοντας στην επιβίωση κάθε κρημνού, επιτυγχάνεται από τις υπερκόγχιες φλέβες που επικοινωνούν με τον πρόσθιο κλάδο της επιπολής κροταφικής φλέβας, ενώ συνενώνονται και με τις υπερτροχίλιες για να σχηματίσουν τη γωνιαία φλέβα (McCarthy 1990). Μειονέκτημα του κρημνού είναι το καταλειπόμενο έλλειμμα στη δότρια θέση του μετώπου. Για το λόγο αυτό στη θέση εκείνη είναι ιδιαίτερα σημαντικό να παραμείνει ο μετωπιαίος μυς ανέπαφος γιατί αφ' ενός αποτελεί την κλίνη που θα υποδεχθεί το δερματικό μόσχευμα και αφ' ετέρου εξασφαλίζει τις μιμικές κινήσεις του μετώπου (McCarthy 1990). Στις γυναίκες η κατάλληλη κόμμωση μπορεί να "καμουφλάρει" τη δυσμορφία ενώ στους άνδρες μπορεί να σχεδιαστεί ο κρημνός με τη δότρια θέση πλησίον του κροτάφου. Ένα δεύτερο μειονέκτημα είναι η σε δύο χειρουργικούς χρόνους ολοκλήρωση της επέμβασης που μεσολαβεί με την έντονη αισθητική δυσμορφία που προκαλεί ο μισχωτός κρημνός μέχρι την αποκοπή του μίσχου. Ο κρανιακός μετωπιαίος κρημνός μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στις περιπτώσεις όπου λείπει η βλεννογόνια κάλυψη της μύτης, εάν συνδυασθεί με "turnover" κρημνούς (McCarthy, 1990), με νησιδωτό μετωπιαίο κρημνό (Converse, 1969) και με ρινοχειλικούς κρημνούς (Santos και Pappas 1976, Λαζαρίδης και συν. 2000). Ολιγάριθμες περιπτώσεις κρανιακού μετωπιαίου κρημνού, περιλαμβάνονται στη σχετικά πρόσφατη διεθνή βιβλιογραφία (Santos και Pappas 1976, Marchac 1979, Nagase και συν. 1998, Guerrissi και Jeanaet 2002). Πιθανόν σπάνια είναι η εμφάνιση των παραμελημένων περιπτώσεων με όγκους της ρινός σε τόσο μεγάλη έκταση, καθ' όσον αυτές θεραπεύονται σε προγενέστερα στάδια, αλλά και οι περιπτώσεις αποκατάστασης της ρινός μετά από τραυματικό ακρωτηριασμό είναι επίσης λίγες (Λαζαρίδης και συν. 2000). Στην κλινική μας τα τελευταία 4 χρόνια, αντιμετωπίσαμε 61 περιπτώσεις όγκων της μύτης, χρησιμοποιώντας το σύνολο σχεδόν των μεθόδων πλαστικής αποκατάστασης της ρινός και ήταν η μοναδική περίπτωση που χρειάσθηκε να εφαρμόσουμε τον κρανιακό μετωπιαίο κρημνό. Με δεδομένη την απουσία ιδιαίτερης εμπειρίας στον συγκεκριμένο κρημνό έχουμε να παρατηρήσουμε την αξιοπιστία του, που παρ' όλο το μήκος που απαιτήθηκε και την αναδίπλωση του τελικού του όγκου, για την ανακατασκευή της στυλίδας και των ρωθώνων, δεν παρατηρήθηκε ισχαιμία ή νέκρωση σε κανένα σημείο του. Μειονέκτημα αποτελεί βέβαια, αυτό που τονίζεται απ' όλους τους συγγραφείς, η αναγκαιότητα δεύτερης επέμβασης και η τοποθέτηση ελεύθερου δερματικού μοσχεύματος στη δότρια θέση. Πολύ σημαντικότερη όμως είναι η κατά το δυνατό φυσιολογικότερη εμφάνιση του αρρώστου με τις ψυχολογικές και κοινωνικές προεκτάσεις που έχει. ΤΟΜΟΣ 6, No 2, 2005

17 ΘΩΜΑΪΔΗΣ Β. και συν , σελ Hellenic Arch Oral Maxillofac Surg 6(2): 62-69, SUMMARY The scalping forehead flap. V. Thomaidis 1, I. Tsamis 2, M. Spounos 3, G. Lazaridis 3, A. Karpouzis 4, N. Papadopoulos 5. From the department of Oral and Maxillofacial Surgery, University General Hospital of Alexandroupolis, Greece. The scalping forehead scalp, described by Converse in 1942 is one of the best techniques for total and subtotal nasal reconstruction. The flap is supple enough to be folded to recreate the lobular portion of the nose. The flap design provides the desired length for the reconstruction of the columella, and the reconstructed nose thus has adequate size and projection and, in addition, delivers a large area of forehead skin with satisfactory color and texturemach for nasal reconstruction. In this paper we present a case of an 69 year old female with an extensive basal cell carcinoma of the nose, which was treated by wide excision. Its reconstruction was accomplished using the scalping forehead flap. Two years postoperatively functional and cosmetic results were satisfactory. 1. MD, DDS, Registrar in Maxillofacial Surgery. 2. DDS, Senior Registrar in Maxillofacial Surgery. 3. MD, Trainee in General Surgery. 4. MD, Dermatologist, Lecturer. 5. MD, Pathologist, Associate Professor. Cheney ML, Uurken ML et al: Anterior and posteriol scalp. Atlas of regional and free flaps for head and neck reconstruction. New York, Raven Press 1995, σελ. 97. Coleman CC: Scalp flap reconstruction in head and neck cancer patients. Plast Reconst Surg, 24:45, Converse JM: New forehead flap for nasal reconstruction. Proc. R. Soc. Med. 35:811, Converse JM : Clinical applications of the scalping flap in the reconstruction of the nose. Plast Reconstr Surg 43: 247, Converse JM: Full-thickness Loss of Nasal Tissue, In: Converse JM, Reconsrtuctive Plastic Surgery, Vol. 2, Saunders Philadelphia, 1977, σελ Converse JM, McCarthy JG: The scalping Forehead flap revisited. Clin. Plast. Surg. 8: 413, Λαζαρίδης Ν, Δημητρακόπουλος Ι, Βενέιης Γ.: Ο πρόσθιος μετωπιαίος κρημνός για ολική μετατραυματική αποκατάσταση της ρινός σε συνδυασμό με ανεστραμμένους ρινοχειλικούς κρημνούς. Ελλ Π Στομ Γναθοπροσωπ Χειρ, 15: 57, Marchac D.: Case report: Reconstruction of the mid-face in an adult, after gangrenous destruction in infancy. Plast Reconstr Surg, 63: 726,1979. McCarthy JG: Scalping Forehead Flap, In: Grabb 's Encvclopedia of Flaps Vol 1 Head and Neck, Little Brown and Company, Boston, σελ. 195, Millard DR.: Total reconstructive rhinoplasty and a missing ling. Plast Reconst Surg, 37: 167, Nagase T, Kobayashi S, Ohmori K: Achieving natural shading of the nostril in the reconstruction of a half nose. Br J Plast Surg 51: 131, Santos OA, Pappas JC: Repair of nostril defect with a contralateral nasolabial flap. Plast Reconstr Surg, 57:704,1976 Key words: Scalping forehead flap, nasal reconstruction. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Barton FE, Byrd SH: Acquired Deformities of the Nose, In: McCarthy JG, Plastic Surgery, Vol 3, Saunders Philadelphia, Διεύθυνση για ανάτυπα: Β. Θωμαΐδης Δ. Αμπατζή 22, Μαΐστρος Αλεξανδρούπολης panafonet.gr ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

18 Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 6(2): 70-75, Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής Ηωσινόφιλο Κοκκίωμα της Στοματικής Κοιλότητας. Παρουσίαση 20 Περιπτώσεων. Χατζηγιάννης Ν. 1, Διαμαντή Σ. 1, Σκλαβούνου - Ανδρικοπούλου Αλ. 2, Παπανικολάου Στ. 3. Από το Εργαστήριο Στοματολογίας της Οδοντιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών (Διευθ.: Καθηγητής Στ. Παπανικολάου). ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το ηωσινόφιλο κοκκίωμα αποτελεί μορφή της νόσου ιστιοκυπάρωση Langerhans (νόσος των κυπάρων Langerhans), η οποία παλαιότερα ονομαζόταν ιστιοκυπωση Χ. Η αιτιοπαθογένεια της νόσου δεν έχει απολύτως διευκρινιστεί και πιθανολογείται ότι οφείλεται σε ανώμαλο πολλαπλασιασμό κυπάρων τα οποία έχουν ιστολογικά χαρακτηριστικά κυπάρων Langerhans. Η νόσος εκδηλώνεται με τρεις μορφές: τη νόσο Hand-Schùller-Christian, τη νόσο Letterer-Siwe, και το ηωσινόφιλο κοκκίωμα. Το ηωσινόφιλο κοκκίωμα αποτελεί την πλέον συχνή μορφή της νόσου και έχει την καλύτερη πρόγνωση. Εμφανίζεται τις περισσότερες φορές σε νεαρά άτομα ως μονήρης βλάβη και προσβάλλει τις γνάθους σε ποσοστό 10% με 20%. Το υλικό μελέτης στην εργασία αποτέλεσαν 20 περιπτώσεις ηωσινόφιλου κοκκιώματος, που αντιπροσωπεύουν το 0,18% του συνόλου των βιοψιών του ιστοπαθολογικου εργαστηρίου της Στοματολογίας της Οδοντιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κατά τη χρονική περίοδο 1/1990-5/2004. Οι βιοψίες αφορούσαν σε 11 άνδρες και 9 γυναίκες ασθενείς και ο μέσος όρος ηλικίας ήταν τα 26 έτη. Η νόσος εμφανιζόταν συχνότερα ως ενδοστική βλάβη στην κάτω γνάθο και ως πιθανότερη κλινική διάγνωση αναφερόταν το ηωσινόφιλο κοκκίωμα και η χρόνια φλεγμονή. Η τελική διάγνωση τέθηκε με ιστολογική εξέταση των ιστοτεμαχίων μετά από χρώση αιματοξυλίνης-ηωσίνης σε συνδυασμό με ανοσοϊστοχημικές τεχνικές που απεκάλυψαν θετική αντίδραση στην S-100 και CD-la πρωτεΐνη. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η νόσος των κυπάρων Langerhans, η οποία παλαιότερα αναφέρονταν ως ιστιοκυπωση Χ, είναι μία σπάνια νόσος η οποία εμφανίζει ένα ευρύ φάσμα κλινικοπαθολογικών χαρακτήρων. Ο όρος ιστιοκύττωση Χ προτάθηκε αρχικά από τον Lichtenstein, ο οποίος διατύπωσε την άποψη ότι η νόσος Letterer - Siwe, η νόσος Hand - Schuller - Christian και το ηωσινόφιλο κοκκίωμα αποτελούν διαφορετικές εκδηλώσεις της ίδιας παθολογικής οντότητας (Watzke και συν. 2000). Η διάκριση αυτή τείνει να εγκαταλειφθεί λόγω της αλληλοεπικάλυψης των κλινικών 1. Οδοντίατρος, Μεταπτυχιακός Φοιτητής Στοματολογίας. 1. Οδοντίατρος, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Στοματολογίας. 2. Αν. Καθηγήτρια Στοματολογίας. 3. Καθηγητής Στοματολογίας. Λέξεις κλειδιά: Ηωσινόφιλο κοκκίωμα, στοματικές βλάβες. χαρακτήρων. Το 1985 προτάθηκε ο όρος «νόσος των κυπάρων Langerhans» για την ομάδα αυτή των νόσων με αφορμή τον επικρατούντα κυπαρικό πληθυσμό, οποίος συνίσταται από ιστιοκύπαρα (Key και συν. 2004). Τα κύπαρα Langerhans θεωρείται ότι προέρχονται από τα δενδριτικά κύπαρα του μυελού των οστών, είναι αντιγονοπαρουσιαστικά κύπαρα και επίσης ανευρίσκονται σε ένα μεγάλο αριθμό άλλων ιστών (Watzke και συν. 2000). Η αιτιολογία της νόσου δεν είναι γνωστή, αλλά εκτιμάται ότι πρόκειται για κάποια ανοσολογική δυσλειτουργία ή κάποια ειδική γενετική ανωμαλία των κυττάρων Langerhans (Eckardt και Schultze 2003). Η συνολική επίπτωση της νόσου σε διάφορες μελέτες εκτιμάται ότι είναι ένας ανά πληθυσμού (Malpas 1998, Watzke και συν. 2000, Eckardt και Schultze 2003). Προσβάλλει κυρίως παιδιά και νεαρούς ενήλικες, με ελαφρά προτίμηση στα άρρενα άτομα, ενώ αντίθετα στους ενήλι-

19 ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ Ν. και συν. 71 κες, παρατηρείται μικρή επικράτηση των θηλέων (Watzke και συν. 2000, Muzzi και συν. 2002). Εκτιμάται ότι το 50% των περιπτώσεων βρίσκεται σε ηλικία κάτω των 10 ετών (Neville και συν. 1995). Το ηωσινόφιλο κοκκίωμα είναι η πιο συνηθισμένη εκδήλωση της νόσου των κυττάρων Langerhans, έχει την καλύτερη πρόγνωση από όλους τους άλλους τύπους και αποτελεί το 60-70% του συνόλου των περιπτώσεων (Key και συν. 2004). Εμφανίζεται ως μονήρης ή πολλαπλή βλάβη σία οστά του κρανίου, των πλευρών, στα μακρά οστά των άκρων και στη σπονδυλική στήλη, ενώ τα οστά των γνάθων προσβάλλονται στο 10%-20% των περιπτώσεων (Holzhauer και συν. 1999). Κλινικά, παρατηρείται υποχώρηση των ούλων και καταστροφή του φατνιακού οστού με εικόνα εντοπισμένης περιοδοντικής βλάβης συνοδευόμενης από ελκώσεις του βλεννογόνου, κινητικότητα δοντιών, αδυναμία μάσησης, ουλορραγία, καθυστερημένη επούλωση κα.( Holzhauer και συν. 1999, Αγγελόπουλος και συν. 2000). Ακτινογραφικά παρατηρούνται περιγεγραμμένες διαυγάσεις, συνήθως με τη μορφή απορρόφησης της φατνιακής απόφυσης ή περιακρορριζικών αλλοιώσεων. Εκτεταμένη καταστροφή του φατνιακού οστού ενδέχεται να δίνει ακτινογραφικά εικόνα αιώρησης των δοντιών στο κενό (Αγγελόπουλος και συν. 2000). Ιστολογικά διακρίνεται διάχυτη διήθηση από μεγάλα αραιοχρωματικά μονοκύτταρα, τα οποία έχουν ασαφή κυτταροπλασματικά όρια και στρογγυλό φυσαλιδώδη πυρήνα (Neville και συν. 1995). Ηωσινόφιλα, μπορεί να παρατηρηθούν διάσπαρτα ανάμεσα στα ιστιοκύτταρα, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις ανευρίσκονται πλασματοκύτταρα, λεμφοκύτταρα, μακροφάγα και πολυπύρηνα γιγαντοκύτταρα. Η μιτωτική δραστηριότητα είναι μικρή και περιορίζεται στα κύτταρα Langerhans (Bank και συν. 2003). Παρατηρούνται επίσης εστίες νέκρωσης που περιβάλλονται από ηωσινόφιλα καθώς και εστίες αιμορραγίας (Neville και συν. 1995, Bank και συν. 2003). Σκοπός της εργασίας είναι η μελέτη 20 περιπτώσεων με ιστολογική διάγνωση ηωσινόφιλου κοκκιώματος της στοματικής κοιλότητας από το αρχείο του Ιστοπαθολογικού Εργαστηρίου της Στοματολογίας τού Πανεπιστημίου Αθηνών κατά την χρονική περίοδο , καθώς και η ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ Στο Ιστοπαθολογικό Εργαστήριο της Στοματολογίας τού Πανεπιστημίου Αθηνών κατά την χρονική περίοδο 01/ /2004 καταγράφηκαν 20 περιπτώσεις ηωσινόφιλου κοκκιώματος, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 0,18% των των βιοψιών που εξετάστηκαν κατά το ίδιο χρονικό διάστημα. Οι πληροφορίες ελήφθησαν από τα παραπεμπτικά ιστολογικής εξέτασης και από τις αντίστοιχες ιστολογικές εκθέσεις (Πίνακας 1). Οι βιοψίες αφορούσαν σε 11 άνδρες και 9 γυναίκες ασθενείς. Η ηλικία των ασθενών κυμαινόταν από τη βρεφική ηλικία έως την 7η δεκαετία της ζωής με μέσο όρο ηλικίας τα 26 έτη. Το 80% των ασθενών δεν υπερέβαινε τα 40 έτη. Η εντόπιση των βλαβών αφορούσε κυρίως στην οπίσθια περιοχή της κάτω γνάθου ακολουθούμενη από την πρόσθια περιοχή της κάτω γνάθου, την άνω γνάθο και τη υπερώα. Οι βλάβες κλινικά, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, είχαν τη μορφή ενδοστικής βλάβης (Εικ. 1), με δεύτερη σε σειρά συχνότητας την εικόνα της εξέλκωσης. Ως πιθανή κλινική διάγνωση αναφερόταν συχνότερα το ηωσινόφιλο έλκος, η χρόνια φλεγμονή και οι κύστεις των γνάθων. Η τελική διάγνωση τέθηκε με ιστολογική εξέταση των ιστοτεμαχίων μετά από χρώση αιματοξυλίνης-ηωσίνης (Εικ. 2) σε συνδυασμό με ανοσοΐστοχημικές τεχνικές, οι οποίες έδειξαν θετική αντίδραση στο αντιγόνο CD - Ια και την S-100 πρωτεΐνη. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η εντοπισμένη μορφή της νόσου των κυττάρων Langerhans (ηωσινόφιλο κοκκίωμα) αποτελεί την συνηθέστερη και ευνοϊκότερη έκφραση της νόσου και πρακτικά μπορεί να προσβάλλει άτομα σε κάθε ηλικία (Marti και συν. 2004). Συχνά αναπτύσσεται ασυμπτωματικά και ανακαλύπτεται ως τυχαίο ακτινογραφικό εύρημα, ενώ αρκετές είναι οι περιπτώσεις όπου συνοδεύεται από ήπια συμπτωματολογία (Marti και συν. 2004). Η ακτινογραφική τους εικόνα δεν είναι τυπική και μπορεί να προκαλέσει διαφοροδιαγνωστικά προβλήματα. Εκτός της εντοπισμένης περιοδοντίτιδας στην ακτινογραφική διαφορική διά- ΑΡΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

20 72 ΗΩΣΙΝΟΦΙΛΟ ΚΟΚΚΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 20 ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ γνώση επίσης περιλαμβάνονται η οστεομυελίτιδα, οι κύστεις, οι οδοντογενείς όγκοι και τα κακοήθη και μεταστατικά νεοπλάσματα (Holzhauer και συν. 1999, Αγγελόπουλος και συν. 2000). Τυπικά οι βλάβες είναι ενδοστικές, αλλά σε σπάνιες περιπτώσεις το ηωσινόφιλο κοκκίωμα παρουσιάζεται ως μονήρης βλάβη στους μαλθακούς ιστούς (Milian και συν 2001). Εξω-οστικές εντοπίσεις, εκτός Πίνακας 1: Οι κλινικές πληροφορίες των 20 περιπτώσεων ηωσινόφιλου κοκκιώματος. Φύλο Ηλικία μηνών Κλινική εικόνα Οστική αλλοίωση Ογκίδιο Ογκίδιο Διόγκωση-έλκωση Ενδοστική βλάβη Ογκίδιο Ογκίδιο 'Ελκωση Συμτωμ/γία ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ - ΝΑΙ ΝΑΙ Χρόνος εμφάνισης 9 μήνες 3 εβδομάδες 3 εβδομάδες 1,5 χρόνο 3 μήνες - - Πιθανή διάγνωση Χρόνια φλεγμονή Φλεγμονή Οστεομυελίτιδα Ηωσινόφιλο κοκκίωμα Ακρορ. κοκκίωμα Ηωσινόφιλο κοκκίωμα Οστεομυελίτιδα Ηωσινόφιλο κοκκίωμα Υποτροπή ΝΑΙ ΝΑΙ - Εντόπιση Οπίσθια κάτω (ΑΡ) Άνω πρόσθια Οπίσθια κάτω (ΔΕ) Οπίσθια άνω (ΑΡ) Οπίσθια κάτω (ΑΡ) Πρόσθια άνω Οπίσθια κάτω (ΔΕ) Υπερώα 'Αλλες εντοπίσεις Οπίσθια δεξ. κάτω γνάθος - Οπίσθια (ΑΡ) κάτω γνάθος ,5 'Ελκωση Ενδοστική βλάβη Ογκίδιο ΟΧΙ ΟΧΙ - 3 μήνες - - Ηωσινόφιλο κοκκίωμα Κύστη Όγκος κάτω γνάθου ΝΑΙ Οπίσθια κάτω αμφοτερό - πλευρά Πρόσθια κάτω 'Ελκωση 'Ελκωση ΟΧΙ ΝΑΙ 1 μήνα - Ηωσινόφιλο κοκκίωμα Ηωσινόφιλο κοκκίωμα - Πρόσθια κάτω Υπερώα - 35 Ενδοστική βλάβη ΝΑΙ 4 μήνες Αδαμανπνοβλάστωμα Οπίσθια κάτω (ΔΕ) Οπίσθια (ΑΡ) κάτω γνάθος Ενδοστική βλάβη Ενδοστική βλάβη Ενδοστική βλάβη ΝΑΙ ΝΑΙ ΝΑΙ 3 εβδομάδες 5 μήνες 1 χρόνο Ηωσινόφιλο κοκκίωμα Χρόνια φλεγμονή Χρόνια φλεγμονή - - Οπίσθια κάτω (ΑΡ) Οπίσθια άνω (ΔΕ) Οπίσθια κάτω (ΑΡ) Πρόσθια - - Σπονδυλική στήλη Ενδοστική βλάβη Ενδοστική βλάβη ΝΑΙ ΟΧΙ 4 μήνες Χρόνια φλεγμονή Κύστη Οπίσθια κάτω (ΔΕ) Οπίσθια κάτω (ΑΡ) - Εικ. 1: Πανοραμική ακτινογραφία που δείχνει εκτεταμένη οστική βλάβη στην κάτω γνάθο. Εικ. 2: Ιστολογική εικόνα ηωσινόφιλου κοκκιώματος με χρώση αιματοξυλίνης - ηωσίνης x 40. ΤΟΜΟΣ 6, No 2, 2005

Γεώργιος Χ. Πάνος Σόλωνος 66, 106 80 Αθήνα Τηλ., Fax: 210 3637 247

Γεώργιος Χ. Πάνος Σόλωνος 66, 106 80 Αθήνα Τηλ., Fax: 210 3637 247 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ online www.haoms.org Τόμος 0, Τεύχος, Δεκέμβριος 009 ISSN 08-89 X Τετραμηνιαίο Επιστημονικό Περιοδικό Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

Τί είναι ο θυρεοειδής αδένας;

Τί είναι ο θυρεοειδής αδένας; Τί είναι ο θυρεοειδής αδένας; Ο θυρεοειδής είναι ένας από τους πιο σημαντικούς αδένες του ενδοκρινικού μας συστήματος. Βρίσκεται στο λαιμό ακριβώς μπροστά από το θυρεοειδή χόνδρο του λάρυγγα (γνωστό και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ενημερωτικός οδηγός για τον ασθενή και την οικογένεια Ο θυρεοειδής αδένας: έχει σχήμα πεταλούδας, βρίσκεται στο λαιμό ακριβώς μπροστά από το λάρυγγα και αποτελείται από δύο λoβούς,

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Κ. ΒΕΝΑΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ Π.Γ.Ν.ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 21/4/2004

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Κ. ΒΕΝΑΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ Π.Γ.Ν.ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 21/4/2004 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Κ. ΒΕΝΑΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΑΒΗΤΟΥ -- ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Π.Γ.Ν.ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 21/4/2004 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ Ορισμός : Μεσοθωράκιο είναι ο εξωυπεζωκοτικός χώρος που παρεμβάλλεται μεταξύ των πνευμόνων Περιλαμβάνει την καρδιά και τα μεγάλα αγγεία, το περικάρδιο,

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ

ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΦΩΤΗΣ Χ. ΤΖΕΡΜΠΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Στόχοι του μαθήματος Αντίληψη της προέλευσης των αρτηριών της κεφαλής και του τραχήλου.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ στόμα Η Στοματολογία αποτελεί σημαντικό μέρος της Παθολογίας

ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ στόμα Η Στοματολογία αποτελεί σημαντικό μέρος της Παθολογίας ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Αν και το στόμα αποτελεί μικρό τμήμα του σώματος είναι στόχος πολυάριθμων νόσων, τοπικών και συστηματικών Νοσήματα βλεννογόνου στόματος Νοσήματα χειλέων Νοσήματα σιαλογόνων αδένων Νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Θυρεοειδικά νοσήματα. Ζ. Μούσλεχ Ενδοκρινολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Διευθυντής Πολυιατρείου ΕΟΠΥΥ Ανάληψης Θεσσαλονίκη

Θυρεοειδικά νοσήματα. Ζ. Μούσλεχ Ενδοκρινολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Διευθυντής Πολυιατρείου ΕΟΠΥΥ Ανάληψης Θεσσαλονίκη Θυρεοειδικά νοσήματα Ζ. Μούσλεχ Ενδοκρινολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Διευθυντής Πολυιατρείου ΕΟΠΥΥ Ανάληψης Θεσσαλονίκη Θυρεοειδής Mοιάζει με θυρεό Μπροστά από την τραχεία Μεγαλύτερος ενδοκρινικός αδένας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο εγκέφαλος αρδεύεται από : 1. Τις δύο έσω καρωτίδες και τους κλάδους τους 2. Τις δύο σπονδυλικές αρτηρίες και τους κλάδους τους Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ - ΔΡΑΓΑΝΑΣ Τ.Κ. 68100 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Δ/ντής: Kαθηγητής Β. Δανιηλίδης DEMOKRITUS UNIVERSITY

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ Επιφυσιοβλάστωµα Επιφυσιοκύττωµα Ογκος

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ οι αλλοιώσεις του μαστού που χειρουργούνται χαρακτηρίζονται ως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε Αιμίλιος Τίγκος Χειρουργός Οδοντίατρος - Ενδοδοντολόγος Κάθε δόντι αποτελείται από τη «μύλη», το τμήμα δηλαδή που βρίσκεται έξω από τα ούλα και είναι ορατό

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ:

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ: ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ ΕΚΤΟΜΗΣ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ Β. Τζιούφα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατοµικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική Μύες Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική κινητικότητα, την σπλαχνική κινητικότητα και τη κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

Κακοήθη νεοπλάσματα Κεφαλής & Τραχήλου. Βασικές Αρχές Χειρουργικής Προσέγγισης. Θάνος Μπίμπας Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

Κακοήθη νεοπλάσματα Κεφαλής & Τραχήλου. Βασικές Αρχές Χειρουργικής Προσέγγισης. Θάνος Μπίμπας Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Κακοήθη νεοπλάσματα Κεφαλής & Τραχήλου Βασικές Αρχές Χειρουργικής Προσέγγισης Θάνος Μπίμπας Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Αρχική Προσέγγιση Αντιμετώπιση πρωτοπαθούς εστίας +/- αντιμετώπιση τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & Αριθμ. Πρωτ. Y7α/Γ.Π οικ.85787 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Α Ταχ Δ/νση : Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ. Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Περιγραφική Ανατομική 2 αδένες με σχήμα δαμάσκηνου διαστ.5χ3χ2.5 Κρέμονται

Διαβάστε περισσότερα

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων οδηγός για κλινική εξέταση Δεύτερη έκδοση Barbara Bates, M.D. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων I. Ανδρουλάκη Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ: Ca ΝΕΦΡΟΥ Κλαµπάτσας Αθανάσιος Ουρολόγος Επ. Α Ουρολογικό-Ογκολογικό Τµήµα Α.Ν.Θ. «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Άνδρας ασθενής ηλικίας 64 ετών Με ατοµικό αναµνηστικό ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Τι είναι ο αρθρικός χόνδρος; Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένας στιλπνός, ομαλός, λείος και ανάγγειος ιστός που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Νόσοι θυρεοειδούς Υποθυρεοειδισμός Υπερθυρεοειδισμός Υπερπλασία θυρεοειδούς : βρογχοκήλη (διάχυτη) οζώδης Νεοπλάσματα θυρεοειδούς Υπερπλασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π.

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Σχήμα 1: Η πορεία του Παρουσίαση Περιστατικού Εικ. 2: Πτερυγοειδής (ΑΡ) ωμοπλάτη Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής. Το παραπληρωματικό νεύρο, που είναι ένα κυρίως κινητικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Οντότητες μη Hodgkin λεμφωμάτων που θα αναφερθούν Πρωτοπαθές Β-λέμφωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός»

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροική υπερκεράτωση (μυρκηκία) Εξαιρετικά συχνή, καλοήθης δερματική βλάβη Συνήθως αφορά τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ DERMATOFIBROSARCOMA PROTUBERANS DFSP 1924: «προοδευτικό και υποτροπιάζον

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Πλυτά Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής και Κοινωνικής Αποκατάστασης (Κ.Α.Φ.Κ.Α.) Αμφιλοχίας. Εισαγωγή Το παραπληρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP)

Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP) Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP) Τι είναι η βλάβη SLAP; Η βλάβη SLAP συνίσταται σε ρήξη του ανώτερου τμήματος του επιχείλιου χόνδρου στην ωμογλήνη. Ο όρος SLAP σχηματίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ Άσκηση 1 η 1. Εκδορά τραχήλου 2. Περιτονίες του τραχήλου 3. Έξω σφαγίτιδα φλέβα 4. Δερµατικοί κλάδοι αυχενικοί πλέγµατος 1. Εκδορά θώρακα 2. Θωρακοδελτοειδές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΟ ΟΖΟ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΟ ΟΖΟ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΟ ΟΖΟ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Θεμιστοκλής Τζώτζας Ενδοκρινολόγος Κλινική Ενδοκρινολογίας Διαβήτη Μεταβολισμού Νοσοκομείο Αγ. Παύλος-Παναγία Θεσ/νίκης Ο θυρεοειδής αδένας Θυροειδικός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α Μύες: 1. Της Κεφαλής, 2. του Τραχήλου, 3. του Θώρακα, 4. της Κοιλίας.

ΜΕΡΟΣ Α Μύες: 1. Της Κεφαλής, 2. του Τραχήλου, 3. του Θώρακα, 4. της Κοιλίας. ΜΕΡΟΣ Α Μύες: 1. Της Κεφαλής, 2. του Τραχήλου, 3. του Θώρακα, 4. της Κοιλίας. 01/37 Σκελετικός Μύς: Το ένα άκρο, προσφύεται στο οστό που ο µυς αυτός κινεί, η κατάφυση, ενώ το άλλο, προσφύεται στο οστό

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΩΡΑΚΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ... 1 1.1. Επιδημιολογία... 3 1.2. Μηχανισμοί κάκωσης - Ταξινόμηση... 3 1.3. Διαγνωστική προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΟΥ Ο όρος πόνος προέρχεται από τη λατινική λέξη POENA που σημαίνει PUNISHMENT(τιμωρία)

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Απεικονιστική διερεύνηση του πλευριτικού και μεσοπνευμόνιου χώρου Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας κτηνίατρος - ιατρός Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διπλωματούχος Ευρωπαϊκού Κολεγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ 1 ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ Μήπως τελευταία νιώθετε υποτονικά, ή βρίσκεστε συνεχώς σε υπερένταση; Νυστάζετε συνεχώς και ενώ δεν έχετε αλλάξει τις διατροφικές σας συνήθειες, παίρνετε πολύ εύκολα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου Παγκόσμια Ημέρα κατά του Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου http://www.ifhnos.org/world- cancer- day Σύλλογος Καρκινοπαθών Μακεδονίας- Θράκης 27η

Διαβάστε περισσότερα

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ: CT ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία Τμήμα Κλινικής Ακτινολογίας και Απεικόνισης Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Πεπραγμένα του τμήματος Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής κατά την πενταετία 2010-2014

Πεπραγμένα του τμήματος Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής κατά την πενταετία 2010-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 1 η ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΤ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Β ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΤΜΗΜΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ & ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Συντονιστής Διευθυντής:

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Τράχηλος ΙΙ. E Johnson Αν. Καθηγήτρια Εργαστήριο Ανατοµίας Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγήτρια

Τράχηλος ΙΙ. E Johnson Αν. Καθηγήτρια Εργαστήριο Ανατοµίας Ε. Τζόνσον, Αν. Καθηγήτρια Τράχηλος ΙΙ E Johnson Αν. Καθηγήτρια Εργαστήριο Ανατοµίας Όρια του πρόσθιου τραχηλικού τριγωνου Κάτω χείλος της κάτω γνάθου Πρόσθια µέση γραµµή του τραχήλου Στερνοκλειδοµαστοειδής Υπογενείδιο τρίγωνο Υοειδές

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Τι είναι οι μηνίσκοι του γόνατος; Οι μηνίσκοι του γόνατος είναι ινοχόνδρινοι δίσκοι σχήματος C οι οποίοι παρεμβάλλονται μεταξύ του μηριαίου και της

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ.

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (CT)( N.Λασανιάνος, Ν.Κανακάρης, Α.Παπαθανασόπουλος, Π.Γιαννούδης 65o Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΕΓΠΠΑ, Α.Π.Θ. Μαστός Λοβοί: εκβάλουν στη θηλή με γαλακτοφόρο πόρο. Διακλαδιζόμενοι πόροι κατάληξη-λοβιακές λοβιακές μονάδες. Λοβιακή μονάδα: αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320 Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Ορθοδοντική Θεραπεία Στόχος της ορθοδοντικής θεραπείας ανεξάρτητα από την ηλικία των ασθενών είναι βελτίωση της στοματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΓΕΝΙΚΑ: Αποτελούν τη μειονότητα των όγκων που απαντώνται στη σπονδυλική στήλη, καθότι οι περισσότεροι είναι αποτέλεσμα μεταστατικής νόσου ή συστηματικής παθήσεως (μυέλωμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΕΥΤΕΡΠΗ ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής ΑΠΘ Ο όρος αποκατάσταση μαστού (breast reconstruction) περιλαμβάνει το σύνολο των επεμβάσεων που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση Βασικοκυτταρικών Καρκινωμάτων Παρειάς και Μετώπου. Αναφορά Περίπτωσης.

Αντιμετώπιση Βασικοκυτταρικών Καρκινωμάτων Παρειάς και Μετώπου. Αναφορά Περίπτωσης. Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής 4(2): 108-115, 2003. 2003 Ελληνικής Εταιρείας Στοματογναθοπροσωπικής Χειρουργικής Αντιμετώπιση Βασικοκυτταρικών Καρκινωμάτων Παρειάς και Μετώπου.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

«διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ 30/11/2013 6/52

«διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ 30/11/2013 6/52 ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ - ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 «διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ Δρ. Νικόλαος Γκουγκουλιάς Ορθοπαιδικός Χειρουργός Consultant

Διαβάστε περισσότερα

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Σκοπός Να μελετήσει τη σχέση ανάμεσα στις συγκλεισιακές ανωμαλίες & στην

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ Μέχρι πρόσφατα, παρ όλες τις δυνατότητες που έχουμε στο οπλοστάσιο μας για να απεικονίζουμε όγκους στο ήπαρ και στο πάγκρεας, λόγω της έλλειψης λεπτομερούς απεικονίσεως αλλά και ουσιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι Μάθημα 1ο ΘΩΡΑΚΑΣ ΚΟΙΛΙΑ ΠΥΕΛΟΣ-ΠΕΡΙΝΕΟ ΡΑΧΗ Ροβίθης Μιχαήλ 500 Π.Χ Εισαγωγή στην Ανατομία 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης Ανά----- τομή Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ - ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ι. ΦΕΖΟΥΛΙΔΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ Απλή Ακτινογραφία Αξονική Τοµογραφία Βρεγµατικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Απεικονιστική Διερεύνηση του Πνεύμονα, του Πλευριτικού και του Μεσοπνευμόνιου χώρου Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ. Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου Εξετάσεις λειτουργίας του θυρεοειδούς: διάγνωση και παρακολούθηση των διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Πεδίο Εφαρμογής Οι παρούσες κατευθυντήριες οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Μία από της σημαντικότερες παθήσεις που αλλοιώνουν την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου, στην ώριμη ηλικία, είναι και η σπονδυλική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις Ενδοκρινών Αδένων. C.D.A. Εβδ.5 01/29

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις Ενδοκρινών Αδένων. C.D.A. Εβδ.5 01/29 01/29 Ανατοµία _Φυσιολογία Ενδοκρινείς Αδένες Εβδ.9 Σύστηµα ενδοκρινών αδένων: 1. Υπόφυση 2. Επίφυση 3. Θυρεοειδής αδένας 4. Παραθυρεοειδής αδένες 5. Επινεφρίδια 6. Πάγκρεας 7. Ωοθήκες 8. Όρχεις 9. Θύµος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ - ΕΓΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΒΛΕΦΑΡΩΝ

ΠΑΘΗΣΕΙΣ - ΕΓΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΠΑΘΗΣΕΙΣ - ΕΓΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΒΛΕΦΑΡΩΝ Δερματοχάλαση βλεφάρων Βλεφαροπλαστική Καθώς τα χρόνια περνούν τα βλέφαρα μπορεί να φαίνονται «γερασμένα» και «σακουλιασμένα», καθώς το δέρμα τους χαλαρώνει και «περισσεύει»,

Διαβάστε περισσότερα

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 1 ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 2 Project1 25/1/11 13:55 Page 3 τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πλαστική Χειρουργική

Πλαστική Χειρουργική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Πλαστική Χειρουργική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc25 Μιχαήλου

Διαβάστε περισσότερα

H AΠ AΠOKATA OKATAΣΤΑΣΗ ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠO ΑΠO ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Dr Γ.Α ΚΟΚΚΑΛΗΣ ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «ΑΓ.ΣΑΒΒΑΣ» Στη διαδικασία συμμετέχει ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ X. ΓΡΑΪΔΗΣ, Δ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Β. ΚΑΡΑΣΑΒΙΔΗΣ, Ε. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Θ. ΜΠΙΤΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα