Παράρτημα Α ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παράρτημα Α ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ"

Transcript

1 Παράρτημα Α ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ

2 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία 2 ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΕΡΟΥ ΚΑΤΩ ΑΚΡΟΥ ΚΑΙ ΣΝΔΡΟΜΟ ΑΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ Α- ΡΙΣΤΕΡΟΥ ΑΝΩ ΑΚΡΟΥ Η ασθενής είναι μια γυναίκα 64 ετών, καπνίστρια, με ιστορικό υπέρτασης και περιφερικής αγγειακής νόσου, που αναπτύσσει ξαφνικά αδυναμία στο αριστερό πόδι και δυσκολία στην κίνηση του αριστερού χεριού. Κατά την εμφάνιση των συμπτωμάτων έπεσε στην προσπάθειά της να πάει κοντά στο τηλέφωνο προκαλώντας εκδορές στο αριστερό της χέρι. Κατά την εξέταση ήταν σε πλήρη εγρήγορση με επίγνωση τόπου, χρόνου και ταυτότητας. Η ομιλία ήταν ευχερής και η ικανότητα κατανόησης του προφορικού λόγου καλή. Δεν φαίνεται να έχει επίγνωση της αδυναμίας και αδεξιότητας του αριστερού χεριού ούτε και των εκδορών που έχει υποστεί. Εμφανίζει μόνο περιστασιακή δυσαρθρία, μείωση μυϊκής ισχύος ~ 80% στο αριστερό πόδι και 20% στο αριστερό χέρι, και ενίοτε υπαισθησία στο αριστερό χέρι. Διαπιστώνεται σημείο Babinski αριστερά (έκταση των δακτύλων του ποδιού αντί για τη φυσιολογική κάμψη σε ερεθισμό της πλάγιας επιφάνειας του ποδιού). Τις επόμενες δύο ημέρες παρουσίασε επιδείνωση της αδυναμίας σε χέρι και πόδι και εμφάνισε αισθητηριακή απόσβεση κατά τον ταυτόχρονο απτικό ερεθισμό των δύο χεριών (σε ελαφρά, ταυτόχρονη πίεση δύο όμοιων δακτύλων π.χ., του αριστερού και του δεξιού δείκτη η ασθενής που έχει τα μάτια κλειστά, αναφέρει ερέθισμα μόνο στη δεξιά πλευρά μονόπλευρος ερεθισμός στο ίδιο σημείο γίνεται κανονικά αντιληπτός και στις δύο πλευρές). Μετά από ένα μήνα η ασθενής έχει ανακτήσει δύναμη στο αριστερό χέρι αλλά όχι και στο πόδι, αναφέρει όμως πως νοιώθει ότι δεν μπορεί να ελέγξει το χέρι της. Κατά την εκτέλεση εκούσιων κινήσεων με το αριστερό χέρι εμφανίζει αστάθεια και διστακτικότητα. Συχνά, μάλιστα, πιάνει αντικείμενα χωρίς να το θέλει και όταν το αντιλαμβάνεται χρησιμοποιεί το δεξί χέρι για να τα αποδεσμεύσει. Εμφανίζει μεγάλη δυσκολία να προσδιορίσει τη θέση του αριστερού χεριού της στο χώρο (όταν έχει μετακινηθεί από τον εξεταστή ενώ η ασθενής κάθεται με τα μάτια κλειστά). Χρησιμοποιεί όμως και τα δυο χέρια φυσιολογικά για να εκτελέσει αυτοματοποιημένες κινήσεις, όπως να διπλώσει ένα φύλο χαρτιού στα δύο, αρκεί να εστίαζε ο εξεταστής την προσοχή της σε άλλη άσχετη δραστηριότητα την ίδια στιγμή. Η διάγνωση περιπλέκεται από την παρουσία κινητικών και αισθητηριακών ελλειμμάτων στο πόδι, χέρι, και πρόσωπο, ταυτόχρονα, γεγονός που αποκλείει την ύπαρξη βλάβης στην φλοιονωτιαία οδό στο επίπεδο του νωτιαίου μυελού. Η παρουσία όμως ακούσιων κινήσεων αρπαγής με το αριστερό χέρι και σημείου Babinski («πρωτόγονα» αντανακλαστικά), αστάθειας και δισταγμού κατά την εκτέλεση εκούσιων κινήσεων, υποδηλώνουν βλάβη στο μετωπιαίο λοβό ιδιαίτερα δε στη συμπληρωματική κινητική περιοχή. Η απουσία επίγνωσης ερεθισμάτων στο αριστερό χέρι είναι χαρακτηριστικό αμέλειας (sensory neglect) συνήθως παρατηρείται μετά από βλάβη στο δεξιό βρεγματικό λοβό, ενίοτε όμως παρατηρείται και σε βλάβες του μετωπιαίου λοβού. Πραγματικά, αξονική τομογραφία κατέδειξε ισχαιμική βλάβη (θρομβοεμβολικό επεισόδιο στην περιοχή αιμάτωσης της δεξιάς πρόσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας) που περιλαμβάνει επίσης την κινητική περιοχή για το πόδι. Συμπερασματικά, τα κλινικά συμπτώματα της ασθενούς θεωρούνται ως αμιγώς κινητικά (βλάβη ανώτερου κινητικού νευρώνα στο επίπεδο του κινητικού φλοιού) για το πόδι, και πιο σύνθετου «αντιληπτικού» τύπου για το χέρι και το πρόσωπο (τα αισθητηριακά δεδομένα μεταβιβάζονται στον σωματαισθητικό φλοιό στην περιοχή του χεριού, ενώ λειτουργεί φυσιολογικά και η αντίστοιχη κινητική περιοχή. Η ασθενής όμως δεν προσλαμβάνει ερεθίσματα από το δεξί χέρι όταν αυτά «συναγωνίζονται» με όμοια ερεθίσματα από το δεξί χέρι.

3 3 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία Συμπληρωματική κινητική περιοχή Κινητικό φλοιός (πόδι)

4 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία 4 ΑΝΟΣΜΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΟΡΑΣΗΣ Ο ασθενής είναι ένας άνδρας 51 ετών ο οποίος αναφέρει δυσκολία στην ανάγνωση, ιδιαίτερα γραπτού με ψιλά γράμματα, με προοδευτική επιδείνωση στη διάρκεια των τελευταίων 5 ε- βδομάδων. Κατά τη λήψη του ιστορικού αποκαλύπτεται ότι ασθενής έχει χάσει την αίσθηση της όσφρησης εδώ και τρία χρόνια. Η οπτική οξύτητα είναι 20/20 στο δεξί μάτι και 20/40 (μειωμένη) στο αριστερό μάτι. Η οφθαλμοσκοπική εξέταση είναι φυσιολογική. Η έκπτωση της όρασης στο ένα μάτι συνιστά βλάβη πριν από το χίασμα, και σε συνδυασμό με την απώλεια της όσφρησης κάνει πιθανή την ύπαρξη βλάβης στη βάση του μετωπιαίου λοβού (από όπου διέρχεται τόσο το οπτικό νεύρο όσο και οι οσφρητικές δεσμίδες). Η δε αργή εξέλιξη της κλινικής εικόνας (μεσολάβηση 3 ετών από την απώλεια της όσφρησης ως την εμφάνιση οπτικών συμπτωμάτων, υποδεικνύει την παρουσία χωροκατακτητικής εξεργασίας, όπως ένα μηνιγγίωμα. Η διάγνωση επιβεβαιώθηκε από τον ακτινολογικό έλεγχο, ό- πως φαίνεται παρακάτω, ο οποίος φανέρωσε την παρουσία μηνιγγιώματος που περιέκλειε το αριστερό οπτικό νεύρο και είχε διαβρώσει το ηθμοειδές οστό καταστρέφοντας τους αισθητήρες της όσφρησης. Μηνιγγίωμα Οπτικό νεύρο x2 Ηθμοειδές οστό

5 5 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία ΑΚΑΤΑΣΧΕΤΟ ΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΔΥΣΑΡΘΡΙΑ Ένας άνδρας 27 ετών προσέρχεται στα επείγοντα παραπονούμενος για δυσαρθρία, δυσφαγία, αριστερή ημιπάρεση, και κρίσεις γέλιου. Πριν από δυόμισι χρόνια παρουσίασε για πρώτη φορά επεισόδια άλγους στο στόμα και το πρόσωπο με επιδείνωση κατά τη μάσηση ενώ ένα χρόνο πριν άρχισε να εμφανίζει κρίσεις ακατάσχετου, αναίτιου γέλιου. Μάλιστα είχε υποβληθεί σε συμπεριφορική θεραπεία από ψυχίατρο όταν άρχισε να γελά χωρίς λόγο στην κηδεία του πεθερού του. Δύο μήνες πριν παρατήρησε ότι του ήταν όλο και πιο δύσκολο να παίξει σαξόφωνο (ήταν μουσικός το επάγγελμα), και φορές που «μάσαγε τα λόγια του» ενώ μιλούσε ή «στραβοκατάπινε» στο φαγητό. Ταυτόχρονα εμφάνισε αστάθεια στο βηματισμό, και ανέφερε ότι συχνά χτυπά σε αντικείμενα ενώ περπατά, ιδιαίτερα στα αριστερά του, και δυσκολεύεται να κουμπώσει το πουκάμισό του με το αριστερό χέρι. Η νευρολογική εξέταση δείχνει απουσία αντανακλαστικού έμεσης (αναγούλιασμα σε ερεθισμό του φάρυγγα), ήπια δυσαρθρία, συχνά ξεσπάσματα γέλιου (περίπου 1/λεπτό), μειωμένη κινητικότητα και δεξιότητα στο αριστερό χέρι, αυξημένο μυϊκό τόνο και ελαφρά μείωση μυϊκής ισχύος στο αριστερό πόδι. Αν και το προσωπικό άλγος θα μπορούσε να έχει προκληθεί από βλάβη του τριδύμου νεύρου, τα κινητικά συμπτώματα στο άνω και κάτω άκρο, και η απουσία αντανακλαστικού έμεσης υποδεικνύουν βλάβη στη γέφυρα που πιθανώς επηρεάζει κρανιακά νεύρα και επίσης φλοιοπυρηνικές και φλοιονωτιαίες οδούς (ψευδοπρομηκική βλάβη). Ο ακτινολογικός έλεγχος έδειξε μηνιγγίωμα που συμπίεζε τη γέφυρα. Γέφυρα Φλοιοπρομηκική οδός Φλοιονωτιαία οδός Μηνιγγίωμα Προμήκης

6 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία 6 ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΠΑΝΙΚΟΥ, ΣΥΝΟΔΕΥΟΜΕΝΑ ΑΠΟ ΟΣΦΡΗΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ Η 40χρονη ασθενής που προσήλθε στα επείγοντα ανέφερε ότι πριν από δύο εβδομάδες ξύπνησε το βράδυ αισθανόμενη μια απροσδιόριστη οσμή, ναυτία, και γενικευμένο φόβο (πανικό) χωρίς συγκεκριμένη αιτία. Το επεισόδιο διήρκεσε για 2-3 λεπτά και μετά αποκαμωμένη αποκοιμήθηκε. Την ερχόμενη εβδομάδα, στη διάρκεια μιας εκδρομής παρουσίασε τρία παρόμοια επεισόδια την ημέρα. Το κάθε επεισόδιο άρχιζε με αίσθημα πανικού, ναυτία, και οσφρητικές παραισθήσεις, ακολουθούμενο από μειωμένο επίπεδο εγρήγορσης και αντίδρασης σε εξωτερικά ερεθίσματα και αργή, συχνά ασυνάρτητη ομιλία για 2-3 λεπτά. Στη συνέχεια υπέφερε από πονοκέφαλο και ανέφερε έντονο αίσθημα κόπωσης. Κατά τη νευρολογική εξέταση δεν παρατηρήθηκε τίποτα το ασυνήθιστο. Το πιθανότερο είναι ότι τα παράδοξα επεισόδια από τα οποία υπέφερε η ασθενής ήταν επιληπτικές κρίσεις με εστία στον κροταφικό λοβό και μάλιστα στην έσω μοίρα του (προκαλώντας τις οσφρητικές παραισθήσεις, και το αίσθημα ναυτίας και πανικού). Το γεγονός ότι η ομιλία της επηρεάζεται κατά τη διάρκεια των κρίσεων κάνει πιθανότερο τον εντοπισμό της εστίας στο αριστερό ημισφαίριο. Η στερεοτυπική εμφάνιση των κρίσεων, η μικρή διάρκειά τους και η παρουσία μετακριτικών συμπτωμάτων (κούραση, πονοκέφαλος) υποστηρίζουν τη διάγνωση. Η μείωση της αντιδραστικότητας της ασθενούς (ενδεικτικό μειωμένου επιπέδου συνείδησης) συνιστά ότι επρόκειτο για σύμπλοκη εστιακή κρίση (partial complex seizure). Διαφορική διάγνωση: Κρίσεις πανικού ψυχογενούς αιτιολογίας: 1. δεν συνοδεύονται από οσφρητικά αισθήματα, 2. συνήθως διαρκούν περισσότερο, και 3. δε συνοδεύονται από μετακριτικά συμπτώματα. Αν και στην πλειοψηφία τους οι κρίσεις σύμπλοκης επιληψίας είναι ιδιοπαθείς, δεν οφείλονται δηλαδή σε μακροσκοπική ανατομική βλάβη (με εξαίρεση γλοίωση της έσω μοίρας του κροταφικού λοβού), η ξαφνική έναρξη των συμπτωμάτων σε σχετικά προχωρημένη ηλικία, έχρηζε λεπτομερούς ακτινολογικού ελέγχου. Η μαγνητική τομογραφία έδειξε εκτεταμένη βλάβη στον αριστερό κροταφικό λοβό επηρεάζοντας και την αμυγδαλή. Σημειωτέον ότι σοβαρό αμνησικό επεισόδιο συνήθως δεν παρατηρείται με βλάβη που περιορίζεται στο ένα ημισφαίριο ακόμα και όταν περιλαμβάνει μέρος του ιπποκάμπου όπως στην προκείμενη περίπτωση. Βλάβη (περιοχές αυξημένου σήματος) Ιππόκαμπος

7 7 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία Αμυγδαλή

8 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία 8 Παράρτημα Β Νευρολογικές Νόσοι και Διαταραχές

9 9 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία Οι πιο συχνές βλάβες του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνες για ελλείμματα σε γνωστικές λειτουργίες, το συναίσθημα, και τη συμπεριφορά είναι εκείνες που προκαλούνται από: 1. Αγγειακό εγκεφαλικό νόσημα 2. Κρανιοεγκεφαλική κάκωση 3. Προϊούσες νόσοι: (εκφυλιστικές, απομυελινωτικές) 4. Επιληψία 5. Νεοπλασίες του εγκεφάλου 6. Λοιμώξεις Εδώ θα ασχοληθούμε με τις τρεις πρώτες που αποτελούν και τις συχνότερες αιτίες παραπομπής για νευροψυχολογική αξιολόγηση. 1. Αγγειακό εγκεφαλικό νόσημα Ο όρος αναφέρεται σε αγγειακής αιτιολογίας βλάβη του εγκεφάλου, που συνίσταται είτε σε απόφραξη του αυλού ενός αγγείου από θρόμβο ή έμβολο (ισχαιμικό επεισόδιο ή έμφρακτο), είτε στη ρήξη του τοιχώματος ενός αγγείου (αιμορραγικό επεισόδιο). Ισχαιμικά ε- πεισόδια προκαλούνται συνήθως από τμήμα της αθηρωματικής πλάκας ενός αγγείου οπουδήποτε στο σώμα (κυρίως όμως στην καρδιά) που αποκολλάται και σφηνώνει στον αυλό ενός μικρότερου σε διατομή αγγείου στον εγκέφαλο (εμβολή). Σε αντίθεση με την εμβολή, τοπική ισχαιμία μπορεί επίσης να προκληθεί από θρόμβωση, δηλαδή σταδιακή απόφραξη του αγγειακού αυλού από μια προοδευτικά διογκούμενη αθηρωματική πλάκα. Τα εμβολικά επεισόδια έχουν πάντοτε ξαφνική έναρξη ενώ τα θρομβωτικά συνήθως εξελίσσονται εντός μερικών λεπτών ή και ωρών στη διάρκεια των οποίων η κλινική κατάσταση του ασθενούς κλιμακώνεται (επιδεινώνεται κλιμακωτά). Σταθερή επιδείνωση της κατάστασης του ασθενούς παρατηρείται σε αιμορραγικά επεισόδια. Υπερχολιστεριναιμία, χρόνια υπέρταση, και διαβήτης αποτελούν, τόσο χωριστά όσο και σε συνδυασμό, σοβαρούς προδιαθεσικούς παράγοντες για την πρόκληση αγγειακών βλαβών, είτε επιταχύνοντας την ανάπτυξη αθηρωματικών πλακών στο εσωτερικό τοίχωμα αγγείων του σώματος (αυξάνοντας τον κίνδυνο εμβολής) και του εγκεφάλου (αυξάνοντας τον κίνδυνο θρόμβωσης), είτε αυξάνοντας τον κίνδυνο ρήξης του τοιχώματος των αγγείων.

10 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία 10 Στον παρακάτω πίνακα παρατίθενται σε αδρές γραμμές τα συχνότερα κλινικά ευρήματα μετά από οξύ αγγειογκεφαλικό επεισόδιο. Τα παρατιθέμενα συμπτώματα είναι δυνατό να συνυπάρχουν όλα, ή μερικά. Σημειωτέον ότι τα αναφερόμενα συμπτώματα δεν είναι απολύτως χαρακτηριστικά της βλάβης στην οποία παρατίθενται. Για παράδειγμα αμνησία είναι δυνατό να προκληθεί και μετά από βλάβη στο φλοιό του αριστερού ημισφαιρίου. Αριστερό ημισφαίριο Δεξί ημισφαίριο Στέλεχος/παρεγκεφαλίδα/οπίσθι τμήμα εγκεφάλου Μικρές υποφλοιώδεις βλάβες (έσω κάψα ή στέλεχος) Αφασία Δεξιά ημιπάρεση Δεξιά ημιαναισθησία Δεξιά ημιανοψία Δυσκολία στροφής ματιών προς τα δεξιά Δυσαρθρία Προβλήματα στην ανάγνωση, γραφή, ή εκτέλεση μαθηματικών πράξεων Αμέλεια (στο αριστερό τμήμα του χώρου) Αριστερή ημιπάρεση Αριστερή ημιαναισθησία Αριστερή ημιανοψία Δυσκολία στροφής ματιών προς τα αριστερά Δυσαρθρία Δυσκολία προσανατολισμού στο χώρο Κινητικά και σωματαισθητικά ελλείμματα σε δύο ή και τέσσερα τεταρτημόρια του σώματος (π.χ. αριστερό χέρι και πόδι, ή πόδι και χέρι ταυτόχρονα αμφοτερόπλευρα) Αταξία Δυσαρθρία Δυσκολία στην εκτέλεση σύστοιχων κινήσεων των ματιών Νυσταγμός Αμνησία Αμφοτερόπλευρη απώλεια οπτικού πεδίου Αδυναμία στο πρόσωπο ή και στα άκρα (ομόπλευρα της βλάβης) Μειωμένη αισθητικότητα στο πρόσωπο ή και στα δύο άκρα (ομόπλευρα της βλάβης)

11 11 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία Αγγειακό εγκεφαλικό νόσημα, κυρίως αιμορραγικού τύπου είναι δυνατό να συμβεί περιγεννητικά (προκαλώντας ανάλογα με τη θέση και την έκτασή του ανάλογα συμπτώματα, τα οποία συχνότατα περιλαμβάνουν κινητικές διαταραχές εξ ου και ο χαρακτηρισμός «εγκεφαλική παράλυση» (cerebral palsy), και κατά την παιδική ηλικία, οφειλόμενο κυρίως σε συγγενή ανωμαλία του αγγειακού συστήματος του εγκεφάλου (ανεύρυσμα ή ασθενές τοίχωμα αγγείου). Συνηθέστερα, όμως αγγειακές βλάβες λαβαίνουν χώρα στη μέση και την τρίτη ηλικία μετά από μακρόχρονη επίδραση των επιβαρυντικών παραγόντων που αναφέραμε. Το περίγραμμα των ελλειμμάτων που προκαλούνται από τη βλάβη σ αυτές τις περιπτώσεις έχει περιγραφεί εκτενώς. Θα πρέπει να σημειωθεί όμως ότι λόγω της ύπαρξης σημαντικών ατομικών διαφορών στην ακριβή θέση και έκταση περιοχών που αποτελούν τμήμα του μηχανισμού για συγκεκριμένες ψυχολογικές λειτουργίες, δεν είναι πάντοτε δυνατό να προβλεφθεί το α- κριβές περίγραμμα των ελλειμμάτων από τη θέση και έκταση της βλάβης που απεικονίζεται στην αξονική ή μαγνητική τομογραφία. Δεν είναι επίσης πάντοτε δυνατό να ταυτοποιήσει κανείς ανατομικά τη βλάβη με βάση την (ακόμα και λεπτομερέστατη) περιγραφή των ελλειμμάτων του ασθενούς. Η μερική αναντιστοιχία ανατομικής βλάβης και επακόλουθων ελλειμμάτων είναι αξιοσημείωτη για τις πιο σύνθετες λειτουργίες και ιδίως για ειδικές επιμέρους διεργασίες που συνθέτουν τις λειτουργίες αυτές. Έτσι, για παράδειγμα, έμφρακτο στον κάτω κλάδο της αριστερής μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας θα προκαλέσει σοβαρό έλλειμμα στην ι- κανότητα κατανόησης του προφορικού λόγου. Το γενικότερο αυτό έλλειμμα, που διαφαίνεται από την αδυναμία του ασθενή να εκτελέσει απλές εντολές («Δείξε μου ένα μολύβι») άλλοτε συνοδεύεται από δυσκολία στην διάκριση μεμονωμένων φθόγγων και άλλοτε η ικανότητα φωνητικής επεξεργασίας παραμένει ανέπαφη αλλά η ικανότητα σημασιολογικής ταυτοποίησης μεμονωμένων λέξεων παρουσιάζεται σοβαρά ελλειμματική (όπως φαίνεται π.χ., από την αδυναμία του ασθενή να αντιστοιχήσει τη λέξη «γάτα» με την εικόνα μιας γάτας που παρουσιάζεται μαζί με εικόνες ομοειδών ζώων). Περισσότερα για τα γλωσσικά ελλείμματα μετά από εγκεφαλικές βλάβες στο κεφάλαιο για τις αφασίες. Εκτός από τα θρομβοεμβολικά και αιμορραγικά επεισόδια τα οποία προκαλούν οξεία διαταραχή της αιματικής ροής σε μια αρκετά εκτεταμένη περιοχή του φλοιού και της υποκείμενης λευκής ουσίας, μικρότερης έκτασης επεισόδια είναι δυνατό να προκαλέσουν σοβαρά ελλείμματα όταν λαμβάνουν χώρα στους μικρούς κλάδους των λεγόμενων «διατρητικών» αρτηριών που αιματώνουν είτε κεντρικές, υποφλοιώδεις δομές του εγκεφάλου (θάλαμος, βασικά γάγγλια), είτε τμήματα μεγάλων συνδετικών οδών (όπως η έσω κάψα). Για παράδειγμα, έμφρακτο σε μία εκ των δύο παράμεσων θαλαμικών αρτηριών είναι δυνατό να προκαλέσει

12 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία 12 δραματική έκπτωση σε ένα ευρύ φάσμα γλωσσικών λειτουργιών, προσοχής, και μνήμης αν και η έκταση της ανατομικής βλάβης δεν ξεπερνά σε μέγεθος το ένα εκατοστό. Πολλαπλές ισχαιμικές βλάβες (βλ. παρακάτω Εικόνα) που λαβαίνουν χώρα στη διάρκεια πολλών ετών, αν και σε έκταση όχι μεγαλύτερες από λίγα χιλιοστά, αποτελούν το ανατομικό υπόστρωμα για την πλειοψηφία των περιπτώσεων άνοιας αγγειακής αιτιολογίας (το υπόλοιπο ποσοστό οφείλεται σε εκτεταμένο θρομβοεμβολικό επεισόδιο βλ. προηγούμενη παράγραφο ή σε χρόνια διάχυτη υποαιμάτωση-υποξία του φλοιού (χρόνια αγγειακή νόσος). Τομές από εγκέφαλο ασθενούς με πολλαπλή γνωσιακή έκπτωση (άνοια) οφειλόμενη σε πολλαπλά μικρά έμφρακτα. Διακρίνονται συγκεντρώσεις εμφράκτων στην έσω μοίρα του κροταφικού λοβού (πάνω αριστερά), κενοτοπιώδης ισχαιμική βλάβη στη λευκή ουσία του μετωπιαίου λοβού (πάνω δεξιά) και στα βασικά γάγγλια (κάτω). Γνώση της κατανομής των απολήξεων των αρτηριών του εγκεφάλου είναι απαραίτητη για την κατανόηση περιγραμμάτων λειτουργικών ελλειμμάτων που εμφανίζονται συχνά στην κλινική πρακτική. Περιοχές που αιματώνονται από απολήξεις της ίδιας εγκεφαλικής αρτηρίας είναι πολύ πιο πιθανό να υποστούν έμφρακτο ταυτόχρονα από περιοχές που αιματώνονται από διαφορετικές αρτηρίες. Η έκταση της εγκεφαλικής βλάβης (όσο και το βάθος της) εξαρτώνται από τη θέση της εμβολής (κύριο σκέλος του αγγείου ή κλάδος και τη θέση τοθ εμβόλου εντός του κλάδου).

13 13 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία Πάνω: Κλάδοι της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας (έντονο κόκκινο χρώμα) τροφοδοτούν με αίμα ολόκληρη σχεδόν την πλάγια μοίρα του κροταφικού λοβού (μέση και ανώτερη εγκεφαλική αύλακα), το μεγαλύτερο τμήμα της υπερχείλιας έλικας, την οπίσθια και πρόσθια κεντρι-

14 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία 14 κή έλικα, καθώς και το μεγαλύτερο τμήμα της πλάγιας μοίρας του μετωπιαίου λοβού. Κάτω: πολυπληθείς, μικροί κλάδοι της μέσης εγκεφαλικής έλικας που εκφύονται απευθείας από τον κεντρικό κλάδο της, τροφοδοτούν με αίμα τα βασικά γάγγλια (κερκοφόρος πυρήνας και φακοειδής πυρήνας). Τόσο η μέση όσο και η πρόσθια εγκεφαλική αρτηρία (επόμενη εικόνα) εκφύονται από την ομόπλευρη έσω καρωτίδα. Περιοχή κατανομής της πρόσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας (η πορεία της οποίας διαφαίνεται με έντονο κόκκινο χρώμα). Περιοχές που τροφοδοτούνται περιλαμβάνουν την κογχική μοίρα του μετωπιαίου λοβού, τμήμα της συμπληρωματικής κινητικής περιοχής, και τμήμα της πρόσθιας και οπίσθιας κεντρικής έλικας.

15 15 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία Η περιοχή κατανομής της οπίσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας η οποία εκπορεύεται από τη βασική αρτηρία. Περιοχές που αιματώνονται βρίσκονται κυρίως στην έσω-οπίσθια επιφάνεια των ημισφαιρίων (ινιακός λοβός, σφηνοειδές και προσφηνοειδές λοβίο, τμήμα του ανώτερου βρεγματικού λοβίου, βασική (κοιλιακή) επιφάνεια του κροταφικού λοβού (δεν διακρίνεται στην εικόνα), καθώς και τμήμα του ιπποκάμπου και της παραϊποκάμπιας έλικας.

16 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία Κρανιοεγκεφαλική κάκωση Τραυματισμός του εγκεφάλου μπορεί να προκληθεί με δύο τρόπους: (α) πρόσκρουση της κεφαλής σε αντικείμενο με απότομη επιβράδυνση της κίνησής της (πχ., χτύπημα του συνοδηγού στο παρμπρίζ του αυτοκινήτου) που άλλοτε προκαλεί και άλλοτε όχι κάταγμα στο κρανίο. Στην πρώτη περίπτωση μιλάμε για κλειστή κρανιοεγκεφαλική κάκωση (ΚΕΚ closed head injury) και στη δεύτερη για ανοιχτή ΚΕΚ (open ή penetrating head injury). (β) χτύπημα της κεφαλής με οξύ αντικείμενο (π.χ. σφαίρα πυροβόλου όπλου) που προκαλεί διατρητική βλάβη. Μια και τα αποτελέσματα των τελευταίων είναι γενικά προβλέψιμα από τη θέση και την έκταση του φλοιού και της λευκής ουσίας που καταστρέφεται, δεν θα ασχοληθούμε περαιτέρω με τις διατρητικές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Στην κλειστή ΚΕΚ (συχνά δε και στην ανοιχτή ανάλογα με την ισχύ της πρόσκρουσης και την ένταση της κινητικής επιβράδυνσης της κεφαλής) η βλάβη που υφίσταται ο εγκέφαλος είναι δύο ειδών: θλάση ή μωλωπισμός (contusion) στην εξωτερική του επιφάνεια και βλάβες στη λευκή ουσία (αποκοπή-αλλοίωση νευραξόνων ιδιαίτερα στις μακρές συνδετικές οδούς) που προκαλούνται από την γωνιώδη μετακίνηση του εγκεφάλου μέσα στο κρανίο (whiplash injury). Βλάβες στη λευκή ουσία είναι δυνατό να προκληθούν και σε απλή απότομη κάμψη του αυχένα (χωρίς πρόσκρουση του κρανίου). Γενικά η βίαιη μετακίνηση του ε- γκεφάλου μέσα στο κρανίο αποκαλείται διάσειση (concussion) 1. Επιφανειακός τραυματισμός του εγκεφάλου συμβαίνει τόσο στο σημείο πρόσκρουσης της κεφαλής όσο και διαμετρικά αντίθετα ευρισκόμενες περιοχές καθώς ο εγκέφαλος αρχικά κινείται αντίθετα προς την κατεύθυνση κίνησης της κεφαλής και μετά επιστρέφει απότομα προς την αντίθετη κατεύθυνση (π.χ., ρυγχιαίο τμήμα του μετωπιαίου λοβού και ινιακός λοβός, αντίστοιχα). ΚΕΚ ικανή να προκαλέσει εντοπισμένες βλάβες στον εγκέφαλο τις περισσότερες φορές ακολουθείται από απώλεια της συνείδησης. Ο βαθμός απώλειας της συνείδησης αξιολογείται από την απαντητικότητα του ασθενούς κατά την προσαγωγή του στο νοσοκομείο. Εξετάζεται η δυνατότητα έκλυσης αντιδράσεων σε επώδυνα και λεκτικά ερεθίσματα, η ικανότητά να παράγει συνεκτική ομιλία, καθώς και μία σειρά καθαρά κινητικών σημείων. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το είδος των εγκεφαλικών βλαβών που προκαλούν την απώλεια συνείδησης (κυρίως παροδική δυσλειτουργία του δικτυωτού σχηματισμού του στελέχους στη διάρκεια μιας απότομης περιστροφικής κίνησης του κεφαλιού) δεν είναι απαραίτητα το ίδιο με τις 1 Αν και το φαινόμενο της διάσεισης δεν είναι δυνατό να παρατηρηθεί εν τη γενέσει, συχνά χρησιμοποιείται ο όρος για να περιγράψει το αποτέλεσμα μίας ΚΕΚ που οδηγεί σε απώλεια συνείδησης με ή χωρίς εντοπισμένες βλάβες στο φλοιό.

17 17 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία βλάβες που προκαλούν τις μετατραυματικές γνωσιακές αλλοιώσεις (παροδική και μόνιμη κάκωση του ίδιου τύπου στη λευκή ουσία των ημισφαιρίων και εντοπισμένοι μωλωπισμοί του φλοιού. Η διάρκεια όμως και η βαρύτητα της διαταραχής του επιπέδου της συνείδησης έχει βρεθεί ότι σχετίζεται ως ένα βαθμό με τη βαρύτητα των μετατραυματικών γνωσιακών ελλειμμάτων. Στην κλινική πράξη μία κλειστή ΚΕΚ που (α) συνοδεύεται από απώλεια συνείδησης διάρκειας έως και μερικά λεπτά και (β) δεν προκαλεί εμφανείς εντοπισμένες βλάβες στη μαγνητική τομογραφία, χαρακτηρίζεται ως ήπια (mild head injury). Ακόμα και σ αυτή την περίπτωση όμως διακρίνουμε πολύ συχνά κάποιου βαθμού έκπτωση σε γνωστικές λειτουργίες (βλ. παρακάτω). Ας σημειωθεί επίσης ότι στην αξιολόγηση ενός ασθενούς μετά από ΚΕΚ θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο χρόνος και τρόπος διακομιδής του στο νοσοκομείο από τον οποίο εξαρτάται πολλές φορές η ακρίβεια υπολογισμού της διάρκειας απώλειας συνείδησης που υπέστη (έτσι είναι δύσκολο να εκτιμηθεί η διάρκεια απώλειας συνείδησης σε ένα ασθενή που βρέθηκε αναίσθητος στο όχημά του από περαστικούς). Ως βαριά θεωρείται μία ΚΕΚ (ανοιχτού ή κλειστού τύπου) που συνοδεύεται από πλήρη απώλεια συνείδησης ή κώμα που διαρκεί τουλάχιστον μερικές ώρες. Σ αυτές τις περιπτώσεις συνήθως είναι εμφανείς στη μαγνητική τομογραφία και εντοπισμένες βλάβες στο φλοιό όπως στην παρακάτω Εικόνα. Μαγνητική τομογραφία ενός 67χρονου άνδρα στην οποία είναι εμφανή τα αποτελέσματα μωλωπισμού στον δεξιό κροταφικό λοβό μετά από ΚΕΚ. Τα αποτελέσματα εντοπισμένων μωλωπισμών είναι ανάλογα με τη θέση και την έ- κταση της βλάβης (η οποία είναι από τη φύση της συνήθως μεγάλη). Ελλείμματα που προκύπτουν μετά από ισχυρή πρόσκρουση της βάσης του κρανίου περιλαμβάνουν ανοσμία (και ε-

18 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία 18 νίοτε αγευσία). Τις περισσότερες φορές όμως κλειστές ΚΕΚ προκαλούν ποικίλες γνωσιακές αλλοιώσεις με προεξέχοντα ελλείμματα στους τομείς της προσοχής, της μνήμης (κυρίως μνήμης εργασίας), και των εκτελεστικών λειτουργιών (βλ. Ένθετο στις αμέσως επόμενες σελίδες). Η περίπτωση μιας ασθενούς με ΚΕΚ περιγράφεται ενδεικτικά παρακάτω. Περίπτωση ασθενούς με κρανιοεγκεφαλική κάκωση Μια γυναίκα 34 ετών υπέστη ανοιχτή ΚΕΚ (με κάταγμα στη δεξιά μετωπιαία περιοχή του κρανίου) στη διάρκεια μετωπικής σύγκρουσης του αυτοκινήτου που οδηγούσε με φορτηγό. Ο ακτινολογικός έλεγχος έδειξε ίχνη μωλωπισμού στο τόσο στο δεξί (μετωπιαίος λοβός) όσο και στο αριστερό ημισφαίριο (κυρίως οπίσθιος κροταφικός λοβός) και επίσης στην παρεγκεφαλίδα και το στέλεχος. Παρέμεινε σε κώμα για μία εβδομάδα από τη στιγμή της πρόσκρουσης (όπως μαρτυρείται από τους διασώστες που έφτασαν στο σημείο του ατυχήματος εντός λίγων λεπτών). Σύμφωνα με το νευρολόγο που την παρακολουθεί παρουσίασε πυκνή μετατραυματική αμνησία για τους επόμενους 6 μήνες (με ουσιαστική αδυναμία συγκράτησης νέων πληροφοριών παραπάνω από τρεις λέξεις για 2 λεπτά και αδυναμία ανάκλησης επεισοδίων που συνέβησαν στη διάρκεια των τελευταίων 2 ετών πριν το ατύχημα. Νευροψυχολογική εξέταση πραγματοποιήθηκε 12 μήνες μετά το ατύχημα και συμπίπτει χρονικά με την έναρξη της προσπάθειας της ασθενούς να δραστηριοποιηθεί επαγγελματικά (είναι γιατρός). Κατά την εξέταση παραπονείται ότι συνεχίζει να δυσκολεύεται να ανακαλέσει γεγονότα που συνέβησαν τον τελευταίο χρόνο πριν το ατύχημα, και δεν θυμάται τίποτα από όσα συνέβησαν στη διάρκεια των 6 μηνών μετά το ατύχημα (έχει όμως αρχίσει να ανασυνθέτει τα γεγονότα αυτής της περιόδου βάσει περιγραφών από τους οικείους της). Αυτή την εποχή επιχειρεί μια ανασκόπηση των ιατρικών της γνώσεων με σκοπό να ανοίξει ιατρείο. Αναφέρει ότι ενώ βρίσκεται γενικά σε καλή διάθεση, έχει περιορίσει τις κοινωνικές της επαφές αποφεύγοντας έτσι την αμηχανία που αισθάνεται όταν ξεχνά γεγονότα της επικαιρότητας, ονόματα γνωστών και άλλες λεπτομέρειες στα πλαίσια μιας συζήτησης. Αναφέρει ότι με μεγάλη προσπάθεια (και σημειώσεις) καταφέρνει να θυμάται κάποιες πληροφορίες (π.χ., ιστορικό ασθενών και ραντεβού), δυσκολεύεται όμως με ονόματα και αριθμούς. Η επίδοσή της σε ψυχομετρικές δοκιμασίες προσοχής και επεξεργασίας πληροφοριών είναι κοντά στο μέσο όρο του γενικού πληθυσμού (πιθανότατα όμως κάτω από την προνοσηρό επίπεδο). Οι επίδοσή της σε δοκιμασίες μνήμης υποδεικνύει καλή ως πολύ καλή ικανότητα αναγνώρισης πληροφοριών (μιας ιστορίας) και ερεθισμάτων (πρόσωπα, σχήματα) που έμαθε πριν από μερικά λεπτά, αλλά μεγάλη δυσκολία στην εμπρόθετη ανάκλησή τους (αυθόρμητη διήγηση της ιστορίας και αναπαραγωγή των σχεδίων στο χαρτί).

19 19 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία ΕΝΘΕΤΟ: Εκτελεστικές λειτουργίες Με τον όρο «εκτελεστικές» (executive functions) αναφερόμαστε τέσσερις μεγάλες ομάδες λειτουργιών και ικανοτήτων. Στην πρώτη ομάδα ανήκουν λειτουργίες που σχετίζονται με την ικανότητα σχεδιασμού και αποτελεσματικής διεκπεραίωσης είτε άμεσα είτε προγραμματισμένων για το μέλλον. Ασθενείς που παρουσιάζουν προβλήματα στον τομέα της διαμόρφωσης νοητικών σχεδίων δυσκολεύονται επίσης να αξιολογήσουν τη σχετική αποτελεσματικότητα εναλλακτικών σχεδίων που τους προτείνονται, και να επιλέξουν το πιο ενδεδειγμένο για τις συγκεκριμένες συνθήκες ενός έργου. Ειδικότερα αυτοί οι ασθενείς διακρίνονται για: Απουσία αφηρημένης σκέψης Αποδιοργανωμένη σκέψη και συμπεριφορά Ιδιαίτερα φτωχή ικανότητα σχεδιασμού και οργάνωσης των δραστηριοτήτων τους Φαινομενική έλλειψη συγκεκριμένων στόχων και επιδιώξεων για το μέλλον Συχνή παραβίαση των κανόνων κοινωνικής συμπεριφοράς Δοκιμασίες ευαίσθητες σε τέτοιου είδους ελλείμματα είναι κυρίως ο Πύργος (του Λονδίνου ή του Ανόι) και πιθανώς οι Λαβύρινθοι του WISC-III. Μια δεύτερη κατηγορία λειτουργιών αφορούν την ευκολία με την οποία το άτομο θέτει σε ενέργεια ένα ήδη διαμορφωμένο ή εξωτερικά υποδεικνυόμενο σχέδιο δράσης αγνοώντας εναλλακτικούς τρόπους δράσης, που εξετάστηκαν και απορρίφθηκαν ως λιγότερο αποτελεσματικοί, παρεμβαλλόμενα ερεθίσματα, επιθυμίες κλπ. που δεν έχουν σχέση με το υπό ε- κτέλεση έργο. Οι ασθενείς με ελλείμματα σ αυτόν τον τομέα παρουσιάζουν: Εύκολη διάσπαση προσοχής Δυσκολία στην ανάληψη πρωτοβουλιών Δυσκολία στην εκτέλεση περισσότερων από μία δραστηριότητα ταυτόχρονα Δυσκολία στη τήρηση μιας προκαθορισμένης ή προαποφασισμένης στρατηγικής επεξεργασίας και αντίδρασης σε εξωτερικά ερεθίσματα Αποδιοργανωμένη συμπεριφορά και σκέψη Συναισθηματική αστάθεια Έλλειψη υπομονής παρορμητικότητα Διάσταση μεταξύ των προθέσεων (όπως δηλώνει ο ίδιος) και των πράξεών του Δυσκολία στη διατήρηση του ειρμού της σκέψης Δυσκολία στην εκτέλεση νέων δραστηριοτήτων (μεγαλύτερη από ότι για παγιωμένες δραστηριότητες) Ανεπαρκή ανταπόκριση σε νέες συνθήκες Δυσκολία στη διατήρηση σταθερής απασχόλησης Μία ακόμη σημαντική ομάδα εκτελεστικών λειτουργιών αφορά την αδιάλειπτη επίγνωση και αυτορύθμιση της συμπεριφοράς ιδιαίτερα όταν απαιτείται συχνή αναμόρφωση των στρατηγικών που ακολουθεί το άτομο εν όψει απρόβλεπτων μεταβολών στις συνθήκες του έργου που εκτελεί. Ασθενείς με έκπτωση σ αυτόν τον τομέα εμφανίζουν: Εμμονή σε μια συγκεκριμένη στρατηγική, και νοητική ακαμψία Δυσκολία στην περάτωση σύνθετων και παρατεταμένων έργων Αδυναμία αναγνώρισης και διόρθωσης λαθών στην επίδοση και τη συμπεριφορά γενικότερα. Με δεδομένη την έλλειψη ψυχομετρικών δοκιμασιών ειδικά σχεδιασμένων για την ε- κτίμηση της ικανότητας αυτοελέγχου και αυτορύθμισης της συμπεριφοράς, ενδείκνυται η άμεση παρακολούθηση του ασθενούς κάτω από πραγματικές συνθήκες. Το παρακάτω πα-

20 Π. Σίμος, Νευροψυχολογία 20 ράδειγμα ενός ασθενούς μετά από σοβαρή ΚΕΚ είναι ενδεικτικό αυτής της ομάδας ελλειμμάτων. Στο συγκεκριμένο ασθενή δόθηκε ένα χαρτονόμισμα των 20 Ευρώ και του ζητήθηκε να περπατήσει μέχρι το κοντινό Super Market για να αγοράσει τέσσερα πράγματα που αναγράφονταν σε λίστα που πήρε μαζί του: Ένα κουτί μπισκότα σοκολάτας, ένα μπουκάλι συμπυκνωμένο χυμό πορτοκάλι, ένα σακουλάκι πατατάκια, και ένα κουτί παγωτό βανίλια του ενός κιλού. Ο ασθενής αφού έψαξε για αρκετή ώρα εντόπισε τα μπισκότα και κρατώντας τα άρχισε να ψάχνει για το χυμό. Μετά από εκτεταμένη έρευνα βρήκε το ράφι με τους χυμούς και πήρε ένα μπουκάλι αφού πρώτα άφησε τα μπισκότα. Την ίδια τακτική εφάρμοσε και για τα υπόλοιπα πράγματα της λίστας, ώσπου μετά από περίπου μία ώρα κατέληξε στο ταμείο κρατώντας τα εξής: ένα δίκιλο παγωτό σοκολάτα, ένα κουτί φρέσκο χυμό πορτοκάλι, ένα σακουλάκι καραμέλες, ένα σακουλάκι ψωμάκια, ένα κουτί γάλα, τρία πακέτα κατεψυγμένο παγωτό και αφρό ξυρίσματος. Όταν ο ταμίας του είπε ότι το σύνολο υπερέβαινε τα 20 Ευρώ που του έδωσε ο ασθενής, του ήταν αδύνατο να σκεφτεί τι να κάνει. Μετά από καθυστέρηση πολλών λεπτών ο ταμία αναγκάστηκε να κρατήσει κάποια από τα ψώνια στο ταμείο μια και ο ασθενής δεν μπόρεσε να αποφασίσει ποια (προφανώς είχε ξεχάσει ότι η λίστα με τα ψώνια που του είχε δοθεί στην αρχή βρίσκονταν στην τσέπη του). Συμπερασματικά ο ασθενής εμφανίζει την τυπική απουσία ικανότητας αυτορύθμισης της συμπεριφοράς για την περάτωση ενός συγκεκριμένου στόχου. Αν και εντόπισε όλα τα αντικείμενα της λίστας του, δεν κατάφερε να τα κρατήσει ώσπου να φτάσει στο ταμείο αλλά επέλεξε τελικά ήδη εκτός λίστας που εκείνος ήθελε. Η δυσκολία του στη λήψη αποφάσεων είναι εμφανής καθώς και η αδυναμία του να θέσει σε λειτουργία το αρχικό σχέδιο (να χρησιμοποιήσει τη λίστα για τα ψώνια). Ένας τελευταίος τομέας εκτελεστικών λειτουργιών αφορά κατά κύριο λόγο την καθημερινή συμπεριφορά και γενικότερη κατάσταση του ατόμου. Η κλινική εικόνα του ασθενούς με ελλείμματα σ αυτόν τον τομέα χαρακτηρίζεται από: Απάθεια ή αδιαφορία για ότι συμβαίνει γύρω του αλλά και στον ίδιο Απώλεια αυτοεπίγνωσης και επίγνωσης των γνωστικών και συμπεριφορικών ελλειμμάτων του Φαινομενική άγνοια ή αδιαφορία για κοινωνικές συμβάσεις Φαινομενική έλλειψη κινήτρου για οποιαδήποτε δραστηριότητα, μειωμένη libido, και ενδιαφέρον για δραστηριότητες από τις οποίες ο ασθενής αντλούσε ευχαρίστηση πριν νοσήσει Φαινομενική έλλειψη σχεδιασμού, επιδιώξεων και προσδοκιών για το μέλλον

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου Ανάγνωση Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων Γνώση σημασίας λέξεων (λεξιλόγιο πρόσληψης) Κατανόηση κειμένου Οικειότητα με γραπτέςλέξειςκαι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο εγκέφαλος αρδεύεται από : 1. Τις δύο έσω καρωτίδες και τους κλάδους τους 2. Τις δύο σπονδυλικές αρτηρίες και τους κλάδους τους Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ Γ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ

ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ Γ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ Γ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ Πρόσφατες εργασίες έχουν αποδείξει ότι στη μνήμη παρεμβαίνουν πολλές περιοχές του εγκεφάλου Παρ όλα αυτά, υπάρχουν διαφορετικοί τύποι μνήμης και ορισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ Τα εγκεφαλικά ημισφαίρια διακρίνονται σε δεξιό και αριστερό Διαχωρίζονται μεταξύ τους με μια βαθιά σχισμή, την επιμήκη σχισμή Εντός

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει»

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» «Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» Γνωστική Νευροεπιστήμη Πώς γίνεται αντιληπτή η αισθητική πληροφορία; Πώς σχηματίζονται οι μνήμες; Πώς μετασχηματίζονται σε λόγο οι αντιλήψεις και

Διαβάστε περισσότερα

Ανατοµία του Εγκεφάλου

Ανατοµία του Εγκεφάλου Ανατοµία του Εγκεφάλου Κύριες Σχισµές & Αύλακες: 1. Η επιµήκης σχισµή 2. Η εγκάρσια σχισµή 3. Η πλάγια σχισµή (του Sylvius) πρόσθιο οριζόντιο κλαδο πρόσθιο ανιόντα κλάδο οπίσθιο κλάδο 4. Κεντρική αύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Απεικονιστικές μέθοδοι Οι νευροαπεικονιστικές μέθοδοι εμπίπτουν σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Ανιόντα Δεµάτια του Νωτιαίου Μυελού Ανιόντα Δεµάτια της Πρόσθιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Πλάγιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Οπίσθιας Δέσµης Κατιόντα

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων Χρυσούλα Νικολάου Νευροεκφυλιστικά Νοσήματα Νοσολογικές οντότητες, συχνά κληρονομικής αρχής, με προσβολή συγκεκριμένων ανατομικών δομών του Ν.Σ, (επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ Νευρολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου «Πολυκλινική», Αθήνα. Εισαγωγή Ο ίλιγγος, ένα συνηθέστατο αίτιο προσέλευσης ασθενών στο ιατρείο της εφημερίας, συχνά υποκρύπτει επείγουσες καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα θέτει σε επικοινωνία τον οργανισμό μας με τον έξω κόσμο. Μοιάζει με τηλεφωνικό δίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία-Α.Ε.Ε. Αιτιολογία

Νοσολογία-Α.Ε.Ε. Αιτιολογία Νοσολογία-Α.Ε.Ε Ως εγκεφαλικό επεισόδιο ορίζεται η βλάβη του εγκεφαλικού ιστού αγγειακής αιτιολογίας (ΑΕΕ) που προήλθε είτε από διακοπή της παροχής του αίματος στην πάσχουσα περιοχή (ισχαιμικό ΑΕΕ), είτε

Διαβάστε περισσότερα

Οι νευρικοί μηχανισμοί της οπτικής επιλογής : από την πλευρά της νευροψυχολογίας.

Οι νευρικοί μηχανισμοί της οπτικής επιλογής : από την πλευρά της νευροψυχολογίας. Οι νευρικοί μηχανισμοί της οπτικής επιλογής : από την πλευρά της νευροψυχολογίας. Ανάργυρος Β.Καραπέτσας Χειμερινό εξάμηνο: 2013 2014 Εισαγωγή Σε αυτό το άρθρο υποστηρίζεται ότι οι νευροψυχολογικές μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιβλέπουσα: Ζακοπούλου Βικτωρία.

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιβλέπουσα: Ζακοπούλου Βικτωρία. Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: «Εγκεφαλική Παράλυση στην παιδική ηλικία». Εκπόνηση εργασίας: Παπαδοπούλου Ειρήνη Α.Μ. 12148 Επιβλέπουσα:

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Μνήμης, Νόησης και Συμπεριφοράς. Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου Επ. Καθ. Νευρολογίας ΕΚΠΑ

Διαταραχές Μνήμης, Νόησης και Συμπεριφοράς. Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου Επ. Καθ. Νευρολογίας ΕΚΠΑ Διαταραχές Μνήμης, Νόησης και Συμπεριφοράς Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου Επ. Καθ. Νευρολογίας ΕΚΠΑ Δυσαρθρία ΟΜΙΛΙΑ Φλοιός Υποφλοιικοί σχηματισμοί (βασικά γάγγλια, νευρωνικά δίκτυα) Νεύρα, μύες Δυσαρθρία- βλάβες:

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ - ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ι. ΦΕΖΟΥΛΙΔΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ Απλή Ακτινογραφία Αξονική Τοµογραφία Βρεγµατικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ - ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗΣ ΠΑΡΑΛΥΣΗΣ. Ηµιπληγία, ιπληγία, Τετραπληγία, Αθετωσική Ε.Π. (έξω πυραµιδική) και Αταξική Ε.Π. 1.

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ - ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗΣ ΠΑΡΑΛΥΣΗΣ. Ηµιπληγία, ιπληγία, Τετραπληγία, Αθετωσική Ε.Π. (έξω πυραµιδική) και Αταξική Ε.Π. 1. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ - ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗΣ ΠΑΡΑΛΥΣΗΣ Μια γενικώς αποδεκτή ταξινόµηση είναι σήµερα του HAGBERG που στηρίζεται στην κλινική εικόνα και την τοπογραφική κατανοµή των κινητικών αναπηριών όπου διακρίνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙA

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙA ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙA Γνωστικές λειτουργίες Γνωστική λειτουργία (cognition) είναι ο τρόπος με τον οποίο ένα άτομο αντιλαμβάνεται τον κόσμο και δρα μέσα σε αυτόν. Είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΙΙ ΓΑΤΣΙΑ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΙΙ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

ΜΙΙΙ ΓΑΤΣΙΑ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΙΙ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜIV ΜΗΛΙΩΝΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΜΙΙΙ ΓΑΤΣΙΑ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΙΙ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Παγκόσμια Ημέρα Alzheimer Η Παγκόσμια Ημέρα Αlzheimer γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Σεπτεμβρίου. Σκοπόs: ευαισθητοποίηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΒΑΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΝΕΟΓΝΙΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΜΦΡΑΚΤΟ

ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΒΑΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΝΕΟΓΝΙΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΜΦΡΑΚΤΟ ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΒΑΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΝΕΟΓΝΙΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΜΦΡΑΚΤΟ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΑΣΗΜΙΝΑ¹,ΤΣΕΚΟΥΡΑ ΕΦΡΟΣΥΝΗ²,ΧΡΕΛΙΑ ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ²,ΣΙΔΕΡΗ ΝΑΤΑΛΙ¹,ΠΑΣΤΡΩΜΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ¹,ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ¹,ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΘΙΛΔΗ¹

Διαβάστε περισσότερα

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού Σπονδυλική στήλη: 7 αυχενικοί, 12 θωρακικοί, 5 οσφυϊκοί, 5 ιεροί και 4-5 κοκκυγικοί

Διαβάστε περισσότερα

Παλαιά βλάβη. Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή

Παλαιά βλάβη. Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή Παλαιά βλάβη Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή Απώλεια µυελίνης (LFB/cresyl violet) Μείωση πάχουςαραίωση νευραξόνων (silver stain) αποµυελίνωση και επαναµυελίνωση δντ επανειληµµένα στην ίδια πλάκα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟ Α ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ 1. Γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση (ΓΟΠ) Η συχνότητα της ΓΟΠ σε παιδιά µε ΕΠ αναφέρεται από 26% - 75%, ενώ σε φυσιολογικά παιδιά και βρέφη εκτιµάται περίπου στο 7-8% (Cadman και συν. 1978,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

FOUNDERS CLUB. Πλήρες Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για Τελειόφοιτους & Νέους Επαγγελματίες Λογοθεραπευτές

FOUNDERS CLUB. Πλήρες Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για Τελειόφοιτους & Νέους Επαγγελματίες Λογοθεραπευτές FOUNDERS CLUB Πλήρες Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για Τελειόφοιτους & Νέους Επαγγελματίες Λογοθεραπευτές Το Πρόγραμμα Founders Club είναι το πληρέστερο πρόγραμμα ιδιωτικής εκπαίδευσης Λογοθεραπείας που υπάρχει.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ Οι ΚΕΚ ταξινοµούνται ανάλογα µε: ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε τραύµα της κεφαλής που µπορεί Να οδηγήσει σε κακώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους. Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ

Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους. Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ Aνοια ακριβής συχνότητα επιπολασµός των διαφόρων τύπων άνοιας???? διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 το όραμα φιλοδοξούμε σε ένα κόσμο που η ανθρωπότητα πλήγεται καθημερινά από ασθένειες,

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος ΑΝΟΙΑ Η απώλεια, συνήθως προιούσα,των νοητικών λειτουργιών, χωρίςδιαταραχήτηςαντίληψηςκαι του επιπέδου συνείδησης ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΝΟΙΑΣ ΚΑΤA

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ Ιστορική αναδρομή Ο πρώτος που αναγνώρισε αυτό το σύνδρομο ήταν ο John Langdon Down, το 1866. Μέχρι τα μέσα του 20 ου αιώνα, η αιτία που

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος ALZHEIMER: Συμπώματα, κληρονομικότητα, επιβαρυντικοί και προστατευτικοί παράγοντες και μελλοντικές θεραπείες-οκτ 2012

Η νόσος ALZHEIMER: Συμπώματα, κληρονομικότητα, επιβαρυντικοί και προστατευτικοί παράγοντες και μελλοντικές θεραπείες-οκτ 2012 Η νόσος ALZHEIMER: Συμπώματα, κληρονομικότητα, επιβαρυντικοί και προστατευτικοί παράγοντες και μελλοντικές θεραπείες-οκτ 2012 Eυθυμιόπουλος Σπύρος, Αναπληρωτής Καθηγητής Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας

Διαβάστε περισσότερα

Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging)

Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΡΑΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging) Βασικές αρχές και κλινικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΚΝΣ: πολυσύνθετο σύστηµα πολλές από τις λειτουργίες του αδιευκρίνιστες Πρώτες ανατοµικές µελέτες Αριστοτέλης και Γαληνός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΙΝΘΗΡΟΓΡΑΦΗΜΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ - ΚΝΣ Στοιχεία Ανατομίας Φυσιολογίας

ΣΠΙΝΘΗΡΟΓΡΑΦΗΜΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ - ΚΝΣ Στοιχεία Ανατομίας Φυσιολογίας Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2014-2015 Σπινθηρογραφική Απεικόνιση Εγκεφάλου - ΚΝΣ Παναγιώτης Αν. Γεωργούλιας Αν. Καθηγητής Πυρηνικής

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Μνήμη και Μάθηση Νόσος του Alzheimer

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Μνήμη και Μάθηση Νόσος του Alzheimer ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Μνήμη και Μάθηση Νόσος του Alzheimer Περιγραφή της περίπτωσης (Ι) Γυναίκα 43 ετών διακομίσθηκε στο τμήμα επειγόντων περιστατικών από την οικογένειά της λόγω διαταραχών μνήμης. Η ασθενής

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογική Προετοιμασία Αθλητών Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος ΤΕΦΑΑ-Α.Π.Θ.

Ψυχολογική Προετοιμασία Αθλητών Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος ΤΕΦΑΑ-Α.Π.Θ. Ψυχολογική Προετοιμασία Αθλητών Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος ΤΕΦΑΑ-Α.Π.Θ. Προσοχή - Συγκέντρωση Η συγκέντρωση αναφέρεται στην ικανότητα συνειδητής κατεύθυνσης της προσοχής σε ένα συγκεκριμένο μέρος του πεδίου

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας ΟΡΑΣΗ Η όραση είναι ένας συνδυασμός: Ανατομικών Οπτικών Νευρικών μηχανισμών ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Κερατοειδής Πρόσθιος

Διαβάστε περισσότερα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα

1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1. Κεντρικό Νευρικό Σύστημα 1.1. Νευρικό Σύστημα 1.1.1. Ανατομία του Νευρικού Συστήματος: Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα περιφερικό τμήμα (πίνακας 1, σχήμα 1). (α) Το κεντρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (AEE) είναι κάθε κλινικό σύνδρομο,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εγκέφαλος Μεγάλη αιµάτωση, πολύ σηµαντική για την λειτουργία του Επικοινωνία µε το περιβάλλον Χρησιµοποιεί το 20% του Ο 2 και ως πηγή ενέργειας γλυκόζη Στις χειρουργικές επεµβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας με θέμα: Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Ιωάννινα Νοέμβριος2012 Επόπτης καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Εκπονήτριες: Αρμυριώτη Βασιλική (11071)

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Αθλητική ταξινόμηση Κατηγορία 1 Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) 1 .. Κατηγορία ΙΙΙ Κατηγορία IV.. Κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 5ο ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ Το στέλεχος του εγκεφάλου υποδιαιρείται σε τρία μέρη: 1. Τον Προμήκη Μυελό 2. Τη Γέφυρα 3. Το Μέσο Εγκέφαλο NEYPOEΠIΣTHMH KAI ΣYMΠEPIΦOPA ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους

Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους Γραμματεία Διυπουργικής Επιτροπής Οδικής Ασφάλειας 19/03/2014 Πόσα παιδιά (

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης

Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης Παρεγκεφαλίδα Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης 3 4 Γενικά Cerebellum = Little brain 10% όγκου εγκεφάλου, >50% του συνόλου των νευρώνων του εγκεφάλου Κανονικότητα στη διάταξη των νευρώνων και τις διασυνδέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ

Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ Κίνηση των οφθαλμών και Οφθαλμοπληγία ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ Γιατί μιλάμε για συζυγείς κινήσεις των οφθαλμών? Αν τα μάτια δεν παρουσίαζαν «συζυγή», δηλ. σύγχρονη κίνηση θα κινούνταν άσκοπα προς

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 3 Η φυσιολογία των γνωστικών διεργασιών Πέτρος Ρούσσος Η νευροψυχολογική βάση των γνωστικών διεργασιών Γνωστική νευροεπιστήμη: μελετάει τους τρόπους με τους οποίους

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER. της Σταυρούλας Β. Α1

ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER. της Σταυρούλας Β. Α1 ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER της Σταυρούλας Β. Α1 Σε αυτήν την εργασία θα μελετήσουμε τη νόσο του Alzheimer απαντώντας στα παρακάτω ερωτήματα: Τι είναι η νόσος του Alzheimer;...3 Ποια είναι τα αίτια εμφάνισής της;...6

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ Πρωτοβουλίες-Δράσεις Οδικής Ασφάλειας σε περίοδο οικονομικής κρίσης Αθήνα, 6 Ιουνίου 2012 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ Σοφία Βαρδάκη, Δρ. Συγκοινωνιολόγος ΕΜΠ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ Αισθητικότητα ονομάζεται η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε αφενός το εξωτερικό μας περιβάλλον και το ίδιο μας το σώμα,

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΒΑΚΤΗΡΙΔΙΑΚΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας νοσηρότητας και θνητότητας

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα.

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα. ΟΙ ΝΕΥΡΩΝΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΑΨΗΣ Άντα Μητσάκου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Πατρών Γνωρίζουµε ότι είµαστε ικανοί να εκτελούµε σύνθετες νοητικές διεργασίες εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Η μυϊκή ομάδα η οποία βρίσκεται στην οπίσθια επιφάνεια του μηρού (οπίσθιοι μηριαίοι μύες) αποτελείται από τρεις μύες (εικόνα):

Η μυϊκή ομάδα η οποία βρίσκεται στην οπίσθια επιφάνεια του μηρού (οπίσθιοι μηριαίοι μύες) αποτελείται από τρεις μύες (εικόνα): Τι είναι η θλάση των οπίσθιων μηριαίων; Η μυϊκή ομάδα η οποία βρίσκεται στην οπίσθια επιφάνεια του μηρού (οπίσθιοι μηριαίοι μύες) αποτελείται από τρεις μύες (εικόνα): - Δικέφαλο μηριαίο - Ημιημενώδη 1

Διαβάστε περισσότερα

Κρανίο - Εγκέφαλος ανατομία

Κρανίο - Εγκέφαλος ανατομία Κρανίο - Εγκέφαλος ανατομία Οστά κρανίου από το πλάϊ Μετωπιαίο οστό Βρεγματικό οστό Σφηνοειδές οστό Κροταφικό οστό Ηθμοειδές οστό Άνω γνάθος Ινιακό οστό Κάτω γνάθος Οστά από εμπρός Μετωπιαίο οστό Βρεγματικό

Διαβάστε περισσότερα

Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις (ΚΕΚ)

Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις (ΚΕΚ) Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις (ΚΕΚ) Επίπτωση ΚΕΚ ~ 4 εκατομμύρια το έτος στις ΗΠΑ ~ 450.000 χρειάζονται νοσηλεία 75.000 θάνατοι Το κύριο αίτιο θανάτου στις ηλικίες 15-40 ετών Κύριο αίτιο αναπηρίας Στην πλειοψηφία

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Ορισμός : Οξεία μυϊκή θλάση ορίζεται η ρήξη των μυϊκών ινών στο μυ η οποία είναι αποτέλεσμα εφαρμογής υπέρμετρης ξαφνικής δύναμης στο μυ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΙΙ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΙΙ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΙΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΤΣΟΥΚΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΞΕΝΟΦΩΝ. (ΜΕΡΟΣ 1ο) ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΚΝΣ): Το ΚΝΣ εξετάζει, αξιολογεί και επεξεργάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβη Δεξιού Ημισφαιρίου Σημειώσεις για Φοιτητές. 2015, SpeechVoice-Σωτήρης Πανάγος

Βλάβη Δεξιού Ημισφαιρίου Σημειώσεις για Φοιτητές. 2015, SpeechVoice-Σωτήρης Πανάγος Βλάβη Δεξιού Ημισφαιρίου Σημειώσεις για Φοιτητές 2015, SpeechVoice-Σωτήρης Πανάγος 1 ΒΔΗ (RHD) : Χαρακτηριστικά 1. Δεν έχει ενσυναίσθηση της καταστασης του 2. Δυσκολία ελέγχου αριστερής πλευράς 3. Δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το Νευρικό Σύστημα έχει δύο μοίρες Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (Εγκέφαλος και Νωτιαίος Μυελός) Περιφερικό Νευρικό Σύστημα (Σωματικό και Αυτόνομο τμήμα) ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ. Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph. Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ.

ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ. Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph. Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ. ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ. «Άγιος Σάββας» 28/9/2010 Κ.Οφ.Κ.Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι γνώσεις ενός Οφθαλμιάτρου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ : ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Ευστάθιος Ι. Μποβιάτσης, Νευροχειρουργός

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ : ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Ευστάθιος Ι. Μποβιάτσης, Νευροχειρουργός ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ : ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Ευστάθιος Ι. Μποβιάτσης, Νευροχειρουργός Β Νευροχειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο «Αττικόν» Οι κρανιοεγκεφαλικές

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ Η Νόσος Alzheimerή γεροντική άνοια είναι µια χρόνια νευροεκφυλιστικήασθένεια του Κεντρικού Νευρικού Συστήµατος, που χαρακτηρίζεται στην ήπια µορφή της από σταδιακή απώλεια της µνήµης και περιορισµό

Διαβάστε περισσότερα

To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το. «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson

To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το. «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson Ζήκου Αναστασία, Μούκα Βασιλική, Μούκα Γεωργία, Κώστα Παρασκευή, Ξύδης Βασίλειος, Αργυροπούλου Ι. Μαρία.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 2013-2014 ΚΑΛΛΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΡΑΡΚΙΝSON ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΑLZHEIMER ΕΠΙΛΗΨΙΑ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ GUILLIAN BARRE ΕΓΚΕΦΑΛΙΤΙΔΑ ΝΩΤΙΑΙΑ ΜΥΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER σήμερα

Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER σήμερα ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210 317160-3 Το παρόν τεύχος επιμελήθηκε η επιστημονική ομάδα της ΚΛΙΜΑΚΑ Σύνταξη Αρχειοθέτηση Αφρ. Στελούδη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η νοσος 1 Alzheimer σήμερα Αρχικά στάδια 2 της νόσου Οφέλη από την 3 έγκαιρη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Δημιουργία Πρωτόκολλου Αξιολόγησης Ασθενών με Διαταραχές Επικοινωνίας ως επακόλουθο Κρανιοεγκεφαλικής Κάκωσης (ΚΕΚ)

Θέμα: Δημιουργία Πρωτόκολλου Αξιολόγησης Ασθενών με Διαταραχές Επικοινωνίας ως επακόλουθο Κρανιοεγκεφαλικής Κάκωσης (ΚΕΚ) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ Τμήμα Λογοθεραπείας Θέμα: Δημιουργία Πρωτόκολλου Αξιολόγησης Ασθενών με Διαταραχές Επικοινωνίας ως επακόλουθο Κρανιοεγκεφαλικής Κάκωσης (ΚΕΚ) Συντάκτες: Γεωργαλλή Χριστίνα Καργάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΡΑΝΙΑΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ. Ένα Διαγνωστικό Εργαλείο για τις Κεντρικού Τύπου Βλάβες. Δρ Σπυρίδων Δευτεραίος Νευρολόγος

ΔΙΑΚΡΑΝΙΑΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ. Ένα Διαγνωστικό Εργαλείο για τις Κεντρικού Τύπου Βλάβες. Δρ Σπυρίδων Δευτεραίος Νευρολόγος ΔΙΑΚΡΑΝΙΑΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ Ένα Διαγνωστικό Εργαλείο για τις Κεντρικού Τύπου Βλάβες Δρ Σπυρίδων Δευτεραίος Νευρολόγος Βασικές Αρχές Έλεγχος της πυραµιδικής οδού µε το Διακρανιακό Μαγνητικό Ερεθισµό:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ. ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ. ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ Η ΠΙΟ ΚΟΙΝΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΣΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Η ΠΙΟ ΚΟΙΝΗ ΑΙΤΙΑ ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα